ripablik blong vanuatu franis république de vanuatu inglis republic of vanuatu i wan kaontri long pasifik we olgeta i tok tok long bislama ol tu narafala ofisel lanwis blong kantri ia hemi inglis mo franis i gat klosap aelan lanwis we manples blong vanuatu i toktok long hem kapital blong hem i port vila hemi independent aot blong british mo franis long july long july populaesen blong vanuatu i stap araon blong olgeta i melenesian mo nara i polenesian waetman blong ostrelia niu zilan o franis mo tu i gat sam shinwa oli planem sam blong kaekae mo sam blong salem ol tufala spot we ol man vanuatu i stap pleiplei long hemi oltaem hemi i kriket mo futbol be wan nogud samting i se ol yangfala pikinini blong vanuatu i nogat fulap janis blong tekem pat long tufala spot ia from inogat gudfala okanaesesen aotsed long efate long ol narafala aelan vanuatu i wan palamenteri demokrasi i gat konstitusen mo wan presiden nasonal lanwis blong vanuatu emi bislama ol ofisol lanwis emi bislama franis mo inglis ol lanwis oli yusum insaed long skul emi franis mo inglis olsem wan fomol lanwis inglis mo franis ino save bitim narawan from bae kosem divisen ambae aelan o aoba hem i wan blong olgeta aelan long vanuatu hem i stap long penama provens klosap long santo pentecost mo maewo aelan ol man eria blong ambae oli walaha nduindui redcliff vingualato lombaha mo longana provinsial senta blong penama provens i stap long saratamata long is ambae hem i stap long not pat blong kaontri ia long medel long aelan ia i kat wan bigfala wota i stap hem i stap raet antap long hill long medel blong aelan ia sapos yu sam taem blong go luk bambae u sapraes long hem yu ting se yu stap long solwota from hem i bigfala wota tumas yu no bilivim se i stap long medel blong wan aelan kokonas cocos nucifera hem wan kaen pamtri we istap gru long tropikol eria blong wol long so klosap blo solwora hemi stap olbaot long vanuatu tu taem fresh kokonas hemi grin kala hemi fit blong trink bislama i kolem navara igat spesel nem bl m long ol lanwis vanuatu man o pikinini i klaem antap long stamba blong kokonas holem kokonas tanem tekem katem hol wetem naef ale trink wora bl m i swit fresh kokonas igat palp bl m we man isave kakae we hem swit tu ale spos kokonas i raep moa palp ia bae i kam strong hem had tumas blong kakae wetem tut be hemia man i save skrasem nao long kastom oli skrasem wetem kokiyas tedei wetem wan spesel kaen metal bled skrasem gogo yu tekem kokonas ia mo skwisim wetem tufala han mekem melek blong kokonas oli melekem kakae olsemia long laplap mit blong kokonas oli mekem oel blong kopra long hem yusum blong mekem sop o shampu o wanem hemia bigfela pat blong exportation blong vanuatu taem skrasem kokonas finis man i save sakemaot sel bl m o i save yusum bakegen wan yus bl m hem olsem wan glas blong trink kava l m ol lif kokonas igat plante yus bl m espeseli oli wivim mat l m spesol mat blong lif kokonas blong staon l m long graon yumi save wivim defren kaen basket tu mo ol pleple blo pikinini tu muhammed i holiman blong islam muhammed no i god hem i bin bon long a d long mecca hem i bin lusum papa mo mama taem hem i smol hem i bin laef olsem ol pua hem i bin winim wan gud nem olsem wan man blong mekem pis hem i bin mared taem hem i bin gat yia long hem i bin prea mo hem i bin tingting hevi long maont hira hem i bin talem se enjel gabriel i bin kamaot long hem mo i bin givim hem wan mesej we i kam long allah god hem i klemem se hem i kasem toktok we i kam long god tru long gabriel stat long i go kasem ol komiunikesen ia we ol disaepol blong hem oli stap talem baehat oli bin raetem afta insaed long koran tabu buk blong islam buk blong momon wan narafala testeman blong jisas kraes wan mesenja blong heven we nem blong hem moronae i lidim josef smit long wan hil we ol gol plet i bin stap slip haed blong plante senturi ol gol plet ia oli tekem ol raeting blong ol profet we oli talemaot stori blong wanem we god i bin mekem wetem ol fas man we i bin stap long amerika josef smit i bin transletem wanem i bin stap insaed long ol plet ia tru long paoa blong god ol profet insaed long buk blong momon oli bin save abaot misin blong sevya mo oli bin tijim gospel blong hem taem hem i laef bakegen long ded kraes i bin kamaot long ol pipol ia hem i bin tijim olgeta gospel blong hem mo hem i bin stanemap jos blong hem buk blong momon i pruvum se god i toktok long man mo i stap singaotem olgeta blong mekem tabu wok blong hem long taem tedei mo jeneresen ia semmak olsem wetem ol jeneresen bifo presiden ezra taft benson i bin talem se buk blong momon i ki ston long trifala wei wan stamba tingting blong buk blong momon i blong mekem tingting blong ol pipol i kam strong se jisas hem i kraes yunaeted stet i wan kaontri blong not amerika hemi wan federasen we i gat wan konstitusen witem stet stet blong em ol i closup long kanada mo mexico nomo wan stet nem alaska i stap long notwes kona blong not amerika alaska i klosap long kanada long is saed mo long bering strait long wes saed wan stet nem hawaii i stap long pasifik em i gat plante aelan nomo kapital blong yunaeted stet i washington d c presidens blong hem i joe biden long populesen blong yunaeted stet i stap aroun gavman blong yunaeted stet blong amerika i gat trifala pat executive branch legislative branch mo judicial branch executive branch em i enfosem ol law legislative branch em i mekem ol law judicial branch em i interpretem ol law yunaeted stet em i independent aot long british long julae josef smit sharon vermont carthage illinois i bin laef long yunaeted stet we hem i wan kantri ia nomo we i bin stap gat fridom blong relijin long taem ia hem i bin wan taem we relijin i impoten tumas long is pat blong yunaeted stet ol famle memba blong hem oli bin stap insaed long relijin mo oli bin stap lukaotem trutok oltaem be plante minista oli bin klemem se oli bin gat tru gospel josef i bin wantem blong save wijwan long ol grup blong relijin ia i stret joseph smith history baebol i bin tijim se i gat wan masta nomo wan tok nomo blong bilif long hem mo wan baptaes nomo efesas josef i bin go long ol defren jos be tingting blong hem i bin stap fasfas yet we wijwan jos hem i mas joenem god i nambawan deiti blong staka rilijin hem i papa blong pipol long heven hem i gat wan bodi blong mit mo bun we i gat glori mo i stret evriwan hem i lavem pipol hem i krae wetem pipol taem pipol stap safa mo hem i stap glad taem ol biliva mekem wanem we hem i raet papa long heven i givimaot gospel blong hem long evri dispensesen wan impoten wei we god i soemaot lav blong hem long pipol i taem hem i singaotem ol profet we oli kasem prishud paoa mo raet we oli givim long man blong mekem samting long nem blong god blong ol pikinini blong hem oli save stap sef afta long ded blong jisas kraes ol rabis man oli toktok agensem ol aposol mo ol memba blong jos mo oli bin kilimded plante long olgeta taem ol aposol oli bin ded ol prishud ki mo prisaeding prishud atoriti i bin lus long wol ol aposol oli bin kipim ol doktrin blong gospel i klin stret i stap mo oli bin holem taet oda mo standet blong ol memba blong jos oli stap klin inaf from se i no bin gat eni aposol mo wetem taem ol doktrin ia oli bin jenis mo oli bin ol jenis long olgeta we man i no bin kasem raet blong mekem long saed blong oganaesesen blong jos mo ol odinens blong prishud olsem baptaes mo givim presen we i tabu spirit hem i bin bon long b k long wan laen blong jif long nepal hem i bin wari long ol safaring raon long hem hem i ronwe long rij haos blong papa blong hem i lego wol ia mo i laef olsem ol pua man hem i bin lukaotem blong kasem moa laet hem i bin faenem wanem we hem i singaotem rod blong kam fri hem i klem se hem i bin kasem nirvana wan ples we oli fogetem ol samting ol soa long bodi o wol ia hem i kam wan tija blong wan komuniti blong ol monk st peter s college auckland hemi wan big fala secondri skul blong katolic we olgeta boe nao oli stap go stadi long hem long sentral auckland long niu zilan olgeta christian brothers nao oli statem skul ia long yia be long skul ia hemi emploem olgeta full taem wokas blong woka long hem skul ia hemi karem maximum multi ethnic roll blong studens long saed blong olgeta academic skul hemi offerem olgeta high level qualificason olsem nasonal certificat blong educasonal achivment ncea assesmen system wetem cambrige internasonal examinason cie skul hemi save enrollem internasonal studens stret long wan taem latvia lv latvia latvijas republika i kaontri long europe i long estonia rusia belarus litwania kapital blong hem i riga presidens blong hem i egls levits praem minista blong hem i arturs krišjnis kariš eria i km latvia hemi independent aot blong rusia long novemba mo blong yssr long ogis long jenuware populaesen blong latvia i stap araon blong olgeta i latvian mo i rusian nasonal lanwis blong latvia emi latvian latvia i wan palamenteri demokrasi i gat konstitusen mo wan presiden gavman blong latvia i gat trifala pat executive branch legislative branch mo judicial branch executive branch em i enfosem ol law legislative branch em i mekem ol law judicial branch em i interpretem ol law latvia i big kaontry long aes hokey staka pipol plei basketbol mo floabol spot hemi ol kaen aktiviti we yu kompit wetem bodi we tru long plei nomo or taem oli oganesem i traem blo yusum kipim o divelopem skil mo givim entetaenmen long ol man we i stap i gat plante handred spot we i stap stat wetem olgeta we i nidim tu man nomo i go long olgeta we plante handred man i patisipet maet wetem ol team o oli kompit olsem wanwan man nomo klosap ol man i luksave spot olsem ol aktiviti we yu mas yusum ol skil blong bodi o ol mit blong bodi wetem ol bigfala kompitesen olsem olympic games i biliv ol spot hem i olgeta we folem tingting ia mo ol narafala oganaesesen olsem council of europe i ting spot i olsem ol aktiviti we yu mas yusum bodi be i gat samfala aktiviti we nem blong olgeta hem i ol gem blong maen we oli kompit be oli no yusum ol bodi blong olgeta international olympic committee i luksave jes mo brij olsem ol ril spot mo sportaccord we hem i wan intanasonal spot oganasesen asoseason i luksave faef defren spot we yu no yusum bodi blo yu be oli putum namba long olgeta gem blong maen we yu save tekem olsem oli ril spot klosap evritaem spot i gat ol rul o kastom we i stap blo mekemsua se fasin blong kompit i stret mo i alao stret jajmen blo hapen lo saed blo huia i winim ol gem jajmen long saed blo wijwan man i winim wan gem blong ol spot blong bodi i save kam tru long fasin blong winim ol gol o kasem wan laen bifo long ol narafala man o tru long jajmen blong ol jaj we oli skelem ol defren kaen eria long pefomans we i tekem tu jajmen long saed blong olsem teknokol pefomans o ol filing we atist i givim santo aelan hem i wan blong olgeta aelan long vanuatu i gat lanwis long santo long aelan ia i gat luganville hem i kapital blong sanma long wol wo tu armi blong amerika hem i bin kriatem wan stamba nem blong stamba hem i buttons afta long wol wo tu santo i bin kat fulap development i kam antap mo ol man oli bin save sentem pikinini ko long skul mo kasem gudfala wok mo oli bin jusum lablas olsem wan pablic ples we ol man oli save ko stap togeta long taem blong wan lafet o eni taem we oli wantem seleparsion olsem interdependence day laplap hemi kastom kakae blong vanuatu igat ol defdefren kaen laplap long vanuatu samfala yu tekem yam samfala taro o maniok o bresfrut ale skrasem skrasem go go pushum igo long bigfala lif olsem lif banana samtaem yu save adem fis tu o spos no mit blong buluk o pig o faol tu ale skwisim melek blong kokonas igo long hem kavremap evriwan wetem lif banana lif o wanem long smosmol bandel o sipos no long wan bigwan bandel wantaem finis ale putum evriwan long stonoven hemia oven we istap long graon kavremap wetem hot ston bekem taem hem tan finis yu openem oven tekemaot laplap oli bekem laplap olsemia blong bigfela grup i save sherem olsem long wan lafet blong vilej wan maret wan kastom seremoni wan selebresen olsem tongoa hemi wan smol aelan blong yumi long vanuatu hemi biggest aeland insait long shepherds group blong ol aeland we oli stap insait long shefa province wan long ol province blong vanuatu long histry blong aelan ia hemi wan aelan we bifo hem joen tugata wetem tongariri buninga valea ewose laika mo tevala mo ful nem blong olgeta aelan ia long taem bifo hemi kuwaé samples long wan kastom erapsem i prokem mo sepereitem olgeta aelan ia ol pipol blong tongoa oli toktok langwitsh nem blong tufala langwitsh ia hemi namakura mo nakanamanga tongoa i gad vilij long saotsaot west to notnot is sait blong aeland i gad meriu bongabonga mangarisu euta itakomamo matangi we oli toktok namakura mo long notnott is to saotsaot west sait i gad panita lumbukiti ravenga lupalea pele purao mo kurumambe we oli toktok nakanamanga tanna sup hemi wan kakae we hem i kam aut long sauten island blo vanuatu we oli kolem tanna fulap lo ol aeland blo vanuatu tete tu oli stap atoptem kaen stael blo kook ia tanna sup hemi geak from hemi savem taem fulap lo ol man tete long vanuatu oli traem blo atem ap ol different kind stael long kaen kaekae ia tu tanna sup hemi main kaekae blo ol man tanna hemi queak mo easi blo kook afta we ol man or woman long vilage oli kam long karen kaen kaekae ia hemi includum ani enegi kakae olsem manioc taro yam mo fulap more ol protective kakae olsem island kabbage wite boon soshoot mo fulap more meat blo hem olsem puluk nani got fish more fulap mo tanna sup i kud from hem i combinem tri kind kakae wantaem olem bodi building kakae energy kakae mo prodective kakae long same taem stadi i sowem se tanna sup hemi kilim nintypercent blo sick inside long bodi blo ademup tanna sup hemi save cosem sick tu sapose yu no folem gud wei blo kook blo hem tumas cress blo puluk or fish or melek blo kokonut i save makem pel i ron nakamal hem i wan ples wei ol man mo woman oli ko drink kava lo hem mo tu lo nakamal ol servem ol kava lo shel blo kokonat nakamal tu hem i wan ples yu ol woman i no save ko lo hem sam fala aelan custom mo believe blo olgeta se ol woman oli no allow blo ko lo nakamal blo drink kava mo tu nakamal hem wan import house tu from round lo ol aelan blo port vila nakamal hem olsem wan court house blo ol community lo village o ples blo meting blo community lo wan village puscat em e wan animol we kala blo em e brawn o e whit o blak mo puscat em e wan animol we hair blo em e fulap mo pucat em e wan animol we em e stap pulum win blo em ariap mo puscat e gat nail spos u mekem em e kros bae e save scrajem u mo puscat e kakae eni kaen kakae nomo mo sorae bo em e long o e sot mo maut blo em e sot puscat e gat sap tit e save kakae u lem puscat e save arem u long we spos u wantem kilim em bae em e save ron we lo u puscat e save ron fas bitim man mo pusact e save klaem wud from e gat sap nail puscat e gat long tail mo em e fatfat mo puscat e gat fo leks mo puscat hair blo em e svae flae e ko ol baot mo spos man e pulum win lo em bae e save sotwin lo em o e save sik langwis i fasin blong talem ol samting ol kaen langwis i kat strakja long hem i kat fulap langwis lo wol long vanuatu oli toktok long bitim langwis blong ples sapos tufala man toktok tufala langwis we oli no semak bae tufala i no haremsave toktok blong narawan be i no isi blong talem stret se langwis i wan o tu wan langwis olsemia nem blong hem langwis jen man we oli save moa langwis bren blong hem i save moa helti i kat langwis blong toktok mo langwis wetem han mo nara kaen langwis be toktok i faswan aien iron em i bin wan elemen blong kemistri em i staka kapa blong nambatu blong wol simbol blong em fe em i bin wan kaen metal aien i save kombaenem long okisijen blong air blong mekem rust aien em i plante pipol ol i save yusum aien blong mekem plante kaen masin baiskel trak pipol ol i save mekem plante kaen tools blong aien aien mo carbon ol i mekem steel steel i strong i bitim aien aien em i wan empoten pat blong helti kaikai yelo pat blong ol ek ol i gat plante aien insaed mo ol fis mo jiken ol i gat fulap aien insaed 
