адыгэ джэгу нахь мэхьэнэ ин зиэмэ ащыщэу адыгэ хабз ди хабзэм и ыхьэ нэхъ дахэхэм ящыщщ адыгэ джэгур пасэ зэманым ар ди адэжьхэм къадекуэка ди хабзэ екухэр къэзытэщу щыта хъугъуэфыгъуэщ иджыпстукэ адыгэ джэгур къыдэтхыжыныр япэм хуэдэу ар ди гъащэм хэтпщэжыныр къыдэхъулэну пэрэ жыпэу ущэупщэмэ шэч къозымыгъэхьын жэуап ептыжыфынущ къыдэтхыжыфын къудейкъым атэ щэблэм и гъуазэу и гъэсапэу дгъэпсыфынущ адыгэ лъэпкъым ди гукъеуэ нэхъыщхьэщ ди хабзэ уардэхэр тпээщэ зэрыхъур хэкужьым щыэхэм я уэхум нэхъ сыщыгъуазэщи илъэс зыбжанэ дэхуащ а псоми гулъытэ мыбдеж щимыгъуэту иджы узыгъэгуфэнщи уэхур нэгъуэщу къыщедз ар дыгушхуэу жыдэзыгъээ уэхугъуэ зыбжанэ щапхъэу къэпхьыфынущ псалъэм папщэ и гугъу пщы хъунущ адыгэ джэгур ди щэблэм къызэрищтэжым абы куэ пэтми ди щыналъэм зэрызыщиубгъум адыгейми къэбэрдейми ди къуэшхэр зыщыпсэу нэгъуэщ къэралхэми илъэс зыбжанэ хъуауэ адыгэ къафэр зи купщэ джэгур кърагъэжьэжауэ щрагъэкуэк иджы ар хабзэ дахэу къащтэж шэрджэсым щыэ адыгэ щалэгъуалэми адыгэ хьэблэ районым и адыгэ хасэм и жардэмкэ мы иужьрей зэманым зэкэлъыкуэу зэхашэ лъэпкъ щэнхабзэр къэзыэтыж джэгур иджыблагъэ район хасэм и унафэщ аслъэн алий и къыхэлъхьэныгъэкэ аргуэру адыгэ джэгум и утыкур зэуахащ абы хуабжьу щыгуфыкащ псом хуэмыдэу къуажэ щалэгъуалэр щхьэж къызэрыфэр лъэпкъ мэкъамэм зэрыдэхъур къигъэлъагъуэну эмал яэт къинэмыщауэ а псори гулъытэншэу къэнэнутэкъым утыкум къыщыфэхэм якэлъыплъыну нэхъыфу зыкъэзэгъэлъагъуэр къыхагъэщыну пщэрылъ хуащащ мэзыкъуэбз юрэ гъуэзджэш хъызыр гъуэщокъуэ фаризэт сымэ ахэр я къалэным пэрымыхьэ щыкэ джэгур фохъус псалъэкэ къызэуихащ гъуэщокъуэ дянэ пщащэм гуапэу утыкум къригъэблэгъащ къафэкэ зыщэу къимыкуэтыну хьэзыр дэтхэнэри гуфэгъуэ зэхыхьэр нэхъри игъэбжьыфэт и щхьэр этауэ дэ башыр игъэджэгуу къахэлъэда джэгуакуэм пасэм щыгъуэ хьэгъуэлыгъуэхэр зыэту яа а лъыхъужь гушыэрейм и пщэрылъхэр хьэлэмэту игъэзащэт акъ мухьэрбэч и цэр зезыхьэ адыгэ театрым и актер къардэн заур адэкэ щадзащ къафэхэм пшынэр зыгъэбзэрабзэхэу хьэту фатимэ пэт фатимэ апсэ дянэ сымэ мэкъамэхэр хэти зэрызыдищыфынум хуэдэу кърагъэкт куэ пэтми ислъэмей зэхуэкуэ нэгъуэщ къафэхэри къэзыщыну къытехьэхэр нэхъыбэ хъут узыгъэгуфэт ныбжьыщэхэр къуагъэнапэм щымыту утыкум хуиту къызэрихьэр пшыналъэм дэхъуу зыкъызэрызэкъуахыр абдеж щыуар къафэ пшыналъэ къудейкъым къызэхуэсахэм яфэфу щэдэуащ куэбл мухьэмэд хьэщкъуей азэ сымэ ягъэзэща уэрэдхэм кэлъыплъахэщ черкесия шэрджэс гупым я къафэкэ екуми джэгур и кэм щынэблэгъам щалэгъуалэр зэщэплъа къудейт жэщ ныкъуэм нэс екуэками емызэшу къэфэнур мащэтэкъым ауэ пэ зиэм кэух хуэщыпхъэти нэхъыфу зыкъэзыгъэлъэгъуахэм я цэр кърамыуэ щыкэ къызэхуэсахэм фыщэ хуащу къэпсэлъащ нэхъыжьхэр адыгэ хьэблэ хасэм и тхьэмадэ алий аслъэн жиащ ди лъэпкъ хабзэхэм пщэ хуэщыныр ахэр къээтыжыныр ди зыужьыжыныгъэм и къежьапэу зэрыщытыр адэкэ нэхъ къафэкэ дахэ къэзыгъэлъэгъуа нэрыбгэ м я цэ фыкэ кърауащ ики аслъэн алий фэеплъ саугъэтхэр яхуигъфэщащ адыгэ хьэблэ районым щапхъэ трахыу адыгэ джэгур къыкэлъыкуэу щызэхашащ къэрэшей черкес республикэм и къалащхьэм дежи черкесск къалэм и нэхъ утыку иным зыщаубгъуащ къэфэну хьэзыр пщащэхэмрэ щалэхэмрэ абазэ адыгэ лъэпкъым я щалэгъуалэм абдежым къыщагъэлэнлакъым джэгур яэту къыщыфахэщ гъэмахуэр екуэкыхункэ мазэм то щэ адыгэ джэгур зэхашэмэ и фагъэ къикыну къалъытэ адыгэ хасэми щэблэми аращи къыкэлъыкуэу адыгэ джэгум и утыкур щызэуихыным дыпоплъэ джэгуако хьатыяко абазэ къамбот гъ джэгуакӀо орэдус шыкӀэпшынао абазэ къамбот гъ ботэщей иджы плановскэ зицэм къыщалъфыгъ къызыхэкӀыгъэр оркъ лъэпкъ оркъ щхьэкӀэ пщылӀынчъэ лъэпкъти лажьэрэ шхэжьэу псэущтыгъэ джэгуакӀом и гъащӀэм щыщэу тызщыгъуазэр икъукӀэ макӀэ мэдрэсэи урыс еджапӀи щӀэмыхьауэ къоуэхур джэгуакӀо къэзыкӀухьэхэм агъэсагъэти и гъусэхэр къызеджэхэм дэжь дэкӀосыкӀыщтыгъэ е и лэжьэкӀогъухэм ащыхьэ фэдэ зишӀыти ащ ежэщтыгъэ купым ахэтэу къаукъаз гупэр къыкӀухьырт лъэпкъ лъэпкъхэм яхэхьэу езым осэтиныбзэрэ нэгъуеибзэрэ ищӀу къауэху зыкъомрэ агънокъуэм и джэгуакӀуэгъуу щытащ абы и нэгу щӀэкӀащ къаукъаз зауэр пщылугъэкӀыр урысей хабзэмрэ псэукӀэмрэ хэкум зэрыщыувыр ипхъухэр уэркъми лъхукъуэлӀми яритырт зэхэгъэж имыщӀу дэтхэнэ джэгуакӀуэми хуэдэу гушыӀэшхуэ хэлъащ зэрыжаӀэмкӀэ къамбот етӀощӀанэ лӀэщӀыгъуэр къихьагъащӀэу дунейм ехыжащ щӀыӀэ уз къыпкъырыхьэри абы зэхилъхьэу щытащ гъыбзи гушыӀэ уэрэди тхьэусыхафи уси адыгабзэ кӀахыбзэ е кӀах псалъэ е къохьапӀэ адыгабзэ шапсыгъхэм абдзэххэм натхъуэджхэм бжъэдыгъухэм кӀэмыгуейхэм ятхыбзэр зэрзэфӀэтыр адыгеймрэ хы шӀуцӀэ Ӏуфэмрэ щыпсэу адыгэхэм ябзэ адыгей адыгабзэм идифтонгмэ къатегуыщыэу тызыхэплъагъэ тхылъхэм мы къыкэлъыкуэрэ тхэпкъэхэр буквэхэр пычыгъуэхэр ары дифтонг эу алъытэрэр е эй йэ я йа и ый йы ю йу ау эу ыу иу о эу уэ уа уы уи уе ау тэ къызэрэтшуэшрэмкэ адыгабзэм хэт дифтонгхэр мы къэтпчъыгъэ тхэпкъхэм пычыгъуэхэм къагъэлъагъуэрэ макъэхэр арэп къатуэрэм нахь лъапсэ иэным фэш апэу гуыщыалъэхэм дифтонгым къырауалэрэм игуыгъу къэтшын мы гуыщыэлъитуым фэдэу тызыхэплъэгъэ гуыщыэлъэ пчъагъэми къызэратхырэр дифтонгыр мэкъэзещэ мэкъитуыр зы пычыгъуэм зы макъэ фэдэу къызэдыхэфэныр ары арэу зыхъуырэм ыпшъэкэ къэттыгъэ тхэпкъхэр пычыгъуэхэр дифтонг хъуыным фэш ахэлэжьэрэ макъэхэр мэкъэзещэ хъуын фае мы тхэпкъ зэхэлъхэм е я и ахэлэжьэрэ э а ы тхэпкъхэм къагъэлъагъуэрэ макъэхэмрэ ю тхэпкъ зэхэлъым хэлэжьэрэ у м ымакъэрэ зэрэмэкъэзещэмкэ зыми гурышхъуэ ышырэп ау адыгей тхыбзэхабзэм дифтонгэу къыщалъытэрэ тхэпкъ зэхэлъхэм ахэлэжэрэ й тхэпкъым ымакъэрэ пычыгъуэхэм ахэлажьэрэ у тхэпкъым ымакъэрэ мэкъэзещэу къалъытэжьхэрэп мэкъэзэращэх уырысыбзэ грамматикэми й эр мэкъэзэращэу къелъытэ къэбэртэе адыгабзэм итхыбзэхабзи ары къызэрэщалъытэрэр яковлевымрэ эшъхьамафэмрэ къызэдыдагъэкыгъэ адыгей литературабзэм и тхыбзэхабз зыфиуэрэ тхылъми мы мэкъитуыр мэкъэзэращэмэ ахэтэу къытыгъ етани а зы макъэр зы бзэм щымэкъэзэращэу нэмыкыбзэм къызыхафэкэ мэкъэзещэ хъуын зэримылъэкыщтыри гурыуэгъуаепщтын адыгабзэм гъогушхо къыкугъ илъэс мин пчъагъэхэм чышъхьашъом щыпсэурэ адыгэ лъэпкъхэр зэкэ хэлэжьагъэх адыгабзэм игъэпсын ипсыхьан ащ фэдиз лэшэгъу пчъагъэхэм лъэпкъым мэкъабэ гущыабэ гущыэухыгъабэ къытыгъ лъэпкъым щыщэу чыпэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэухэрэм чыпабзэхэр зылъэныкъо горэкэ адыгэ лъэпкъыбзэм текэу яэ хъугъэх ащ фэдэу адыгэбзэ зэикым нахь къыхэщхэу тиэр чыпэбзэ заулэ мэхъу абдзэхабзэр бжъэдыгъубзэр кэмыгуябзэр шапсыгъабзэр мыхэмэ зэу ахэбгъахьэми хъущт къэбэртэябзэр джы тилъэхъан къэбэртэябзэр бзэ шъхьафэу алъытэ ау ар адыгабзэм лэшэгъу пчъагъэкэ узэкээбэжьмэ щыщ шъыпкъэу щытыгъ ыпшъэкэ зигугъу къэтшыгъэ адыгэ чыпабзэхэм афэдэу адыгэ лъэпкъым ихъишъэ зэзгъашэрэмэ къыхагъэщэу тырехьылэ тхыдэхэми усэхэми къахэфэ къэралыгъо лъэпкъ офхэр зэшохыгъэным пае зэкэ адыгэхэм ялыкохэр хэгъэгу хасэм щызэукэхэу офэу згъэгумэкхэрэм тегущыэхэу а хасэхэм лыкоу агъакощтгъэхэр акъыл зэбгъотылэнэу жэбзэ къабзэ зыулъэу цыфхэр згъэдэон зылъэкыщтыр арыгъэ джы загъорэ къызэрэхэкэу ащ фэдэ лыкор энатэу иэм елъытыгъэу е энэтэ лъыхъоу е зэрэкуагъэм рыкъэин ихьисапэу щытыгъэп лыкор цыфхэм зэлъашэу шъхьакафэ фашэу акъылыгъи цыфыгъи адыгагъи лыгъи бгъодэлъэу щытыщтгъэ ежь хьаблэм къуаджэм чыпэм хэкум агъэнэфагъэу хадзыгъэу агъакощтгъэ ащ фэдэ лыкоу къэралыгъо лъэпкъ хасэм къеколагъэхэр зэкэ зы адыгэ лъэпкъыбзэкэ нахьыбэмкэ гущыэщтгъэх ащ фэдэ лыкоу губзыгъэу къэгущыэрэм игугъу хэкум дахэкэ щыущтгъэ адыгэбзэ къабзэкэ мэгущыэ жэбзэ къабзэ улъ аощтгъэ мы зигугъу къэтшырэм къикырэр адыгэхэр сыдигъуи абзэ зэрэлъыплъэщтгъэхэр адыгэбзэ жэбзэ къабзэр зэрагъэлъапэщтгъэр ары а лъэхъан чыжьэхэм жабзэм лъыплъэщтгъэхэ нахь адыгэхэм тхылъыбзи бзэр зэрызэхэтым ехьылэгъэ грамматики хэбзэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэри яагъэхэп зэкэ адыгэу адыгабзэм рыгущыэхэрэм зэфэдэу зэдагъэцэкэн фаеу шэпхъэ гъэнэфагъэхэр бзэм ехьылагъэу щыагъэхэп ащ фэдэ амалхэр зиэнхэу хъурэр тхэн амал зиэ лъэпкъыр ары тэ адыгэхэм тхэн амал тиэ хъугъэу залъытэрэр рэ илъэсым щегъэжьагъэу ары а илъэсым ыуж ныэп адыгабзэкэ тхылъхэр къыдэкхэ зыхъугъэхэр цыку цык зэ адыгэ тхылъыбзэ тиэ мэхъу тхылъыбзэм къытекэу тхэкэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэр адыгабзэм иэхэу н ф яковлевымрэ эшхьэмэфэ даутрэ хагъэунэфыкых ыужым рэ илъэсым эшхьэмэфэ даутэ зэхигъэуцогъэ адыгэ орфографиер унашъоу аштэ етанэ рэ илъэсым мыекъуапэ ятонэрэу къыщыдэкыжьы адыгэ орфографиер унашъокэ зэраштагъэм къикырэр а шэпхъэ гъэнэфагъэхэу адыгэ тхылъыбзэм ехьылагъэу къыдагъэкыгъэхэр зэкэ адыгэ тхылъыбзэм рылажьэхэрэм зэфэдэу зэдагъэцэкэнэу ары адыгэ народэу зитхылъыбзэ уцоу тхэн амалыр къызэкэзгъахьэщтгъэмкэ а апэрэ тхэкэ амалэу шапхъэу эшъхьэмафэ даутэ зэхигъэуцогъагъэмэ яшогъэшхо къакощтгъэ ар иэпээгъоу шэныгъэм ипчъэхэр къызэуихыщтгъэ егъашэм зыкэхъопсыщтгъэ шэныгъэ нэфыр къызэкигъахьэщтгъэ орфографием ишапхъэхэм гущыэр зэрэптхыщтыр а гущыэм иахьыгъухэм ямэхьан зэпытэу е зэпымытэу ахэр птхыщтхэмэ дефис дэтэу е дэмытэу гущыэр гъэпсыгъэщтмэ инэу е цыкоу къебгъэжьэщтмэ гущыэм ишъошэ хабзэхэр къагъэунэфых тхэкэ амалэу бзэм иэхэм къатекызэ орфографием зэкэ тхылъыбзэм пылъхэм зэдагъэцэкэн фэе тхэкэ амалхэм яшапхъэхэр къегъэуцух адыгэ грамматическэ шъуашэхэу зэдаштагъэхэр зыми ымыукъонхэм пае нэмыкэу къэпон хъумэ орфографиер научнэ лъапсэ иэу ежь обществэм зэдиштэгъэ тхэкэ амалэу шапхъэу щыт ыки а шэпхъэ зэдаштагъэхэр зыукъорэм хэукъоныгъэхэр ышэу икъоу шэныгъэ зымыгъотыгъэ тхакоу цыфэу алъытэ сыд фэдэрэбзи анахь мэхьанэ шъхьаэу иэр а бзэр зыулъ цыфхэр зэдэгущыэнхэр зэгурыонхэр ары орфографием а лъэныкъомкэ укъызекуалэкэ цыфхэр тхыгъэкэ зэдэгущыэнхэ алъэкын амал къеты жабзэкэ узэдэгущыэным фэдэп тхыгъэкэ узэдэгущыэныр жабзэм чыпабзэхэр щыбгъэфедэхэми мэхъ къыбгурымыоу укэупчэжьмэ уздэгущыэрэм къыбгуригъэожьыщт ау тхылъкэ узэдэгущыэмэ зэкэми зэдаштэгъэ шапхъэхэр бгъэфедэнхэ фае къагурымыорэ къэокэ тхакэхэр хэмыгъахьэхэу ар аущтэу мыгъэпсыгъэмэ уитхыгъэ зыфэгъэхьыгъэ цыфхэм узыфаер агуымыонкэ щынагъо эшъхьэмэфэ даутэ зэхигъэуцогъэгъэ тхэкэ шапхъэхэр адыгэ народым ыгъэфедэхэзэ илъэс пчъагъэм гъэсэныгъэм гъэхъэгъэ дэхэкаехэр ышыгъэх а тхэкэ шэпхъэ зэдаштагъэхэр агъэфедэзэ адыгэхэм художественнэ литературэ шагъо яэ хъугъэ научнэ офшагъэхэр къатыгъэх публицистикэм зырагъэушъомбгъугъ театри радиуи телевидениеми къащэгущыэх ублэпэ гурыт апшъэрэ еджапэхэм ащэлажьэх а пстэумэ къагъэлъагъорэр адыгэ тхылъыбзэр уцунымкэ а тхэкэ унашъоу аштэгъагъэм ииуогъэшхо къызэрэкуагъэр ары ау обществэм ищыэныгъэ лъыкуатэ къэс бзэми зэхъокыныгъэхэр иэхэу мэхъух анахьэу лексикэм ащ фэдэ хэхъоныгъэхэр адыгабзэми фэхъугъэх ащ епхыгъ джы тилъэхъан адыгэ тхэкэ шапхъэхэм ахэплъэжьынхэу хэхъоныгъэу бзэм фэхъугъэм ифэшъошэ зэхъокныгъэхэр фанынэу тинаучнэ офышэхэр зыкыпыхьагъэхэр зэрэхъурэмкэ ар щыэныгъэм къыгъэуцугъэ офышхоу щыт ащ изэшохын пылъ офышэхэр шэпхъэ уцугъахэу щыэхэм арыгъуазэхэзэ тхылъыбзэм къыхэхъуагъэхэр къагъэунэфэны а шэпхъэ зэлъашэрэм пэшуемыкохэу хахъо фашын фае мы офыр зэшозыхрэ офышэхэр ежь агу рихь римыхьрэ закъомкэ къекуалэхэ хъущтхэп зыщыпсэурэ зыщыщ чыпабзэхэр ежь зэрэзэхагъэуцорэр агъэфедэу шапхъэу къатынхэр тэрэзэп емыку адыгэ лъэпкъымкэ зэрар ащ фэдэ гъэпсыкэм адыгэ цыф лъэпкъхэр зэриутэкынхэ ылъэкыщт шэпхъэ уцугъахэм шэныгъэ рызгъотыгъэхэм яшэныгъэ ашузэщикъощт еджапэхэм аут кэлэегъаджэхэри ащеджэхэрэри оф хидзэщтых тикэлэегъаджэмэ язакъоп орфографием ишапхъэмэ агъапэхэрэр ахэр нахьыбэу гъэзетым къэтхэхэ нахь мышэми адыгэ тхэкэ шапхъэм егъэгумэкых тиусакохэри тижурналистхэри тиартистхэри тинаучнэ офышэхэри тимэкъу мэщышэ офышэхэри зэкэ адыгэ тхылъыбзэр шу зылъэгъоу гъунэ лъызыфхэрэр ащ фэдэу зэрэщытым ишыхьат тхэкэ шэпхъэ проектхэу социалистическэ адыгей м къыкиутыгъэхэм яхьылагъэхэу цыфыбэ къызэратхэри илъэс токым къехъужьыгъэу адыгэ орфографием ипроектэу бырысырым даурым шъаокъом зэхагъэуцуагъэм зэп топ зэрэтегущыагъэхэр мыхъун ашошэу къыхэфагъэхэри авторхэм араожьыгъэх хэмытэу ахэм гу зылъамытагъэ горэхэри къыхэкыгъэхэми анаэ тырарагъэдзэжьыгъ аужыпкъэрэм адыгэ хэку исполкомым зэхищэгъэгъэ орфографическэ комиссием хэтхэр ащ сэри сыхэт аужыпкъэрэ едзыгъоу авторхэм къытыралъхьагъэм еджэжьхи а едзыгъор августым и м рэ илъэсым социалистическэ адыгей м къыхиутынэу цыфхэр зэкэ рагъэджэнхэу комиссием рихъухьэгъагъ ащ ыпэкэ комиссием и тхьаматэу мэщбэшэ исхьакъ зэкэми къариогъагъ нэпэмыкэу орфографическэ шапхъэхэр зэхэзгъэуцуагъэ е илъэсым къыкоц зэхэзгъэуцон щыэмэ тежэнышъ къырахьылэрэмэ анахь дэгъур къахэтхыщт ыуи ари хъункэ зэдашти ежагъэх ау зыми тхыгъахэу къытыгъагъэп ыки илъэсым къыкоци къыгъэхьазэрыгъагъэп проектым иаужыпкъэрэ едзыгъор гъэзетым къыхиутынэу комиссием зештэм ыуж зекогъу уцужьыкъо нэосэгъэ ахьылыгъэ амалэу иэхэр ыгъэфедэхи къезытыгъэри тымышэу джыри илъэс палъэ зыгорэм къыритыгъэу зэхэтхыгъ ащ къыхэкыкэ офыр зыми къымыэтэу илъэсым ехъоу тежагъ зыми проект шъхьаф къытынэпщтын уахътэу агъэнэфэгъагъэхэр бэ шагъэу блэкыгъэх зыфаоным тегъэпсыхьагъэу авторхэм комиссием рихъухьагъэр агъэцакэу ауи япроект гъэзетым къыхрагъэутыгъ а охътэ шъыпкъэм тефэу зекогъум ипроекти адыгэ орфографиер нахьыпу зэрэхъущтымкэ шэгьэн фаехэр ышъхьэу брошюрэ шъхьафэу экземпляри рэ хъурэр къыдэкы мы проектым нэуасэ зыфэзыиынхэу тегущыэщтхэмкэ а пчъагъэри икъунгъэ ау ащ зекогъур ымыгъэразэу гъэзетым къыхаигъэутынэ редакторым реты зэрэадыгэ лъэпкъэу яхьылэгъэ тхэкэ шапхъэхэр редакторым ыштэнхэшъ къыхиутынхэр къыригъэкугъэп тегущыагъэ щымыэу комиссиери хэмыплъагъэу ар аущтэу зэхъум зекогъум джыри къыдээпэагъэх орфографическэ комиссием хэтхэр аугъойхи къыхэтыутын фае къарауагъ ау къэгущыагъэхэм анахьыбэ дэдэм зекогъум ипроект къыхэуутыным игъо мыхъугъэу ыки мэхьанэ хъатэ адрэ проектэу къыхаутыгъэм шокэу имыэу ауи зэбгырыкыжьыгъэх ащ къымыубытхэу зекогъум къыдээпээхэрэм ялыгъэ язэшок къагъэлъагъоу ауи проектыр гъэзетэу социалистическэ адыгей м июным и м рэ илъэсым къихьагъ проектыр брошюрэу къызыдэкыгъэр мэзэ зыщыплъ нахьэ мыхъоу ары шъыпкъэр гъэзетым къыхырагъэутыгъ ар зэрар лыягъэу тэлъытэ ау ащ изакъоп зекогъум къытырэ проектыр тхэкэ шэпхъэ зэгъэзэфагъэу щытэп ар илъэшъухьэгъэу гъэпсыгъэ кэлэегъаджэхэмки кэлэеджакохэмки гурыогъуаеу бзэ хьылъэкэ тхыгъэ параграфи рэу зекогъум къытырэм ащыщэу м къехъурэр бырысырым даурым шъаокъом япроектэу къыхаутыгъэм тефэх орфографием хэмыхьэхэу орфэпием хэтын фаеу параграф зыщыпл хэт тхэкэ шапхъэ мыхъухэу шапхъэ пшынэу атемыфэуи параграф зытущ хигъэхьагъ адрэ проектым комиссиер тегущыэ зэхъум хагъэкыжьхэмэ нахьышу зыфауи хагъэкыжьыгъэхэу параграф зытущ ежьым хигъэхьажьыгъ адрэ параграфэу къэнэжьхэрэр скобкэмэ адэтэу апэрэ проектэу къыхаутыгъэм чыпэбзэ къэуакэх щыхагъэунэфыкыгъэхэр зекогъум скобкэмэ къадиххи тхылъыбзэ шапхъэ фэдэу параграф шъхьафхэу къытыгъэх ахэри бжъэдыгъу чыпэбзэ закэх ащ къикырэр ежь зекогъум тхэкэ унашъоу адыгэ народыр илъэс пчъагъэхэм зэрылажьэу цыфхэм зэдаштагъэу яшэныгъэ ылъапсэу щытыр зэриукъорэр ары ежь ыгу рихь римыхьмэ къатекырэ еколакэм тетэу е ежь зыщыщ чыпэмкэ ыукъудыи поигьоу зэритхыгъэр ары научнэ лъапсэу проектитуми яэр къызыщежьэрэр эшъхьзмэфэ даутэ зэхигъэуцогъэгъэ шапхъэхэу унашъокэ аштэгъагъэхэу ыпшъэкэ зигугъу къэтиыгъэр ары ау проектмэ яавторхэм ар зэрагъэфедагъэр зэтекы апэрэ проектыр зэхэзгъэуцуагъэхэм шэпхъэ шъхьаэу цыфхэм зэлъаштагъэхэр амыукъохэу тхылъыбзэм кэу къыхэхьагъэхэр шэпхъэ гъэнэфагьэ ашызэ дэлэжьагъэх ыужрэ проектыр зэхэзгъэуцуагъэм шэпхъэ уцугъахэхэу щытхэр ыукъозэ ешы ежь ичыпабзэ зэрэлъэпкъэу шапхъэкэ аригъэштэн ыгу хэлъэ фэбанэ ащ фэдэ еколакэр народым зэрэщытэу ыштэщтэп эпээгьу кочэшхохэр къыгъотэу мыхъущтыр коцырафыгъэми ащ ишыхьатых а проектхэм яхьылагъэхэу гъэзетым къыхиутыгъэ статьяхэри мы статьям проектитум язи ящыкэгъэ ямыщыкагъэхэм сакъыщытегущыэрэп сыда помэ ахэр авторхэми мызэу мытоу ясуагъэх комиссиеми щытегущыэхэ зэхъум шъхьаихыгъэу къыщысогъагъэх къэсуагъэмэ ащыщыбэхэр апэрэ проектыр зэхэзгъэуцуагъэмэ къыдалъытагъэх ыки зэрагъэтэрэзыжьыгъэм сезэгъыгъ джы тиадыгэ тхылъыбзэ изытеткэ бырсырым даурым шъаокъом зэхагъэуцогъэ адыгэ орфографием ипроектэу къыхаутыгъэу цыфхэр хъунэу зытегущыэхэрэр унашъокэ штэгъэным игъо хъугъэу сэлъытэ сигущыэ икэухым къыхаутыгъэ статья зыту горэм къащатхырэм сакъыщыуцу сшоигъу апэрэмкэ хъут казбек истатьяу офгъошхомэ ащыщ зыфиоу социалистическэ адыгей м маим и м илъэсым къихьагъэр къызтегущыэрэ офыгъошхом имыфэшъуашэу дысэу гуаоу мыхъунхэр риуалэу къыхэкы ащ мырэущтэу етхы буквэхэм ацэ зыщызэхагъэкокэгъэ орфографием ребгъэджэнхэ плъэкыщтэп рыбгъэсэхъуджэнхэ плъэкыщт нахь мыщ фэдэ гущыэ мыщыухэр понри птхынри къекурэп авторхэм ямылажьэр ялэжьэ шъыпкъэу щытми бырсырми даурми шъаокъоми зы букви зы макъи зэхагъэкуакэрэп зытетым тетэу къатхы нахь авторхэм буквэу д р буквэу дз м хагъэкуакэу еошъ хъутым ахэр егъэмысэх ау ащ фэдэ зэхэгъэкокэгъэ оф хэтлъагъорэп проектэу тыкъызтегущыэрэм мары ащ щатхырэр хэтки нэфэн фае авторхэм дз ри дж ри д ри буквэ шъхьафхэу зэралъытэхэрэр ау бгъэмысэхэ пшоигъомэ мы къэтхьыгъэ параграфым икъежьапэкэ буквэхэу дд зэгъусэхэу атхы бгъэмысэнхэ плъэкыщтых хъут казбек зэрипырэм фэдэу ау ащ фэдэ ныкэри къыгурыуакэри емыку проектым иавторхэм апэрэ едзыгъоу къатыгъагъэм щыхагъэунэфыкыгъагъ у м пычыгъо къызщитрэм ащ ыуж ы р щытэу птхын фаеу ау ащ еджагъэхэри комиссием щыщхэри езэгъыгъэхэп арти джырэ проектым хэмытыжьэу къатыгъ хъут казбек джы ар щыкагъэу проектым фелъэгъу тэ тишошыкэ у м ыуж пычыгъо къыгъэпсы хъумэ ы р птхынэу ищыкагъэп ар къэуакэу иэм епхыгъ арышъ ар орфоэпием иоф орфографием ипшъэрылъэхэм къахахьэрэп джащ фэд поми хъущт р гущыэхэу ахьмэд абу асет зыфиохэрэм апэ ибгъэуцонри юныс юсыф мэ ачыпэ иуныс иусыф птхынри проектым къызэрыщатырэр тхылъыбзэм зэрыхэхьагъэу цыфхэм зэлъаштагъэу шэпхъэ уцугъэхэр ары ахэр джы зэпырыбгъэзэжьынхэр ищыкагъэхэп инджылыбзэми урысыбзэми нэпэмыкыбзэми зэратхырэмрэ къэуакэу яэрэмкэ зэтекыхэу боу гущыэхэр макъэхэр къыхэфэх ау ащ пае а бзэхэр къэралыгъо офхэр зэшуахыным пае агъэфедэнхэм изэрар къакорэп шъыпкъэ щыэх бзэ зырызхэр гущыэр къызэраорэмрэ зэратхырэмрэ зэтефэхэу гущыэм пае грузинабзэр гъэзетым инэкубгъохэм научнэ офыгъохэр ащызэшопхыныр къинэу щыт нахь тыкъызтегущыэмэ тшоигъор бэ ятонэрэу сыкъызыщыуцумэ сшоигъор хъоко аслъан истатьяу титхабзэ орэкъабзэ зыфиоу гъэзетым июлым и м рэ илъэсым къихьагъэр ары авторыр техническэ шэныгъэхэмкэ кандидат нахь мышэми дэхэкаеу адыгэ тхылъыбзэ шапхъэхэм алъэплъэ ахэр нахьышу шыгъэным ыгукэ егъапэ ар аслъан щытхъоу ыки гуапэу фэлъэгъугъэн фае хъоко аслъан анахь згъэгумэкэу хигъэунэфыкырэр нэпэмыкыбзэмэ къахэкхи адыгабзэм къыхэхьагъэ гущыэхэм ятхык ар офыгъошхоу щыт ау проектмэ яавторхэм а лъэныкъор къыдамылъытагъэу зэритхырэр тэрэзэп ахэм ар къыдамылъытагъэмэ а парагрэфэу зигугъу къышхэрэм къащатхыныеп зэрэщытыр урысыбзэм ифэмэ бжьымэхэр къытехьэхэзэ адыгэ тхылъыбзэр охътэ кэкыкэ уцугъэ ащ къыхэкэу интенациональнэ гущыэхэри урысыбзэ гущыэ зырызхэри гущыэ зэпхыгъэ хьэзэрхэри адыгабзэм къыхэхьагъэх ахэм цыфхэр ясагъэх ащ фэдэу адыгэ тхылъыбзэм хэтхэм бзэр агъэкодынкэ щынагъо щыэп бзэ пстэуми ащ фэдэ амалхэр агъэфедэх ау грамматикэм ахэр бзэм щыщым фэдэу егъэпсых титхылъыбзэ уцу зэхъум тхакохэм къахэкыщтгъэх гущыэ пстэури адыгабзэкэ къэогъэн фае зыощтгъэхэр ау ар бзэми цыфми аштагъэп сыд фэдэрэбзи ежь ибзэ хабзэхэм атетэу хэхъоныгъэ лексикэмкэ ешы нахь зыгорэм ишоигъоныгъэкэ искусственэ зыфаорэм фэдэу бгъэпсын плъэкыщтэп арышъ адыгэ орфографием ишапхъэхэр зэблэтхъуным тыпышъумыгъэлъэу щыэм тэрэзэу тырыжъугъэлажь адыгъэ къкӀэнгъэ и центрар цыф къегъэблагъэ кӀыпъэ адыгъэхэмэ я истории къшегъэлъагъу а центрэ кфар кама къуаджэм дэт центрэм икӀоэцьы адыгъэ музей дэт музейм адыгъэ лъэпкъым и ашэхэмрэ и культурымрэ къшегъэлъагъуэ илъэс рэм адыгъэ музейэ кърагъэжагъ зэныбжэгъуы кӀэлитӀуы тхьэухъэ зэчэри тхьэухъэ зугъер кфар камэ къалэм адыгъэ музейу дэтым кърегъэблагъэх цыфхэр адыгъэ лъэпкъэм и тхыдэ зэригъэщэну илъэс минрэ пчагъэ ипщэрэ къэфкъасэ адыгъэхэмэ яӀыгъагъы гуы пытырэ кӀоэкӀагъэрэ яӀу рэмыштэху рэпсэугъэх ашэм хьэтыр раху шхьэфитынгъэрэ зэнкӀагъэрэ яхэлъэгъы яуыжым ахэмэ дунаеэм итэкъуэхьгъэху къэнагъэх ахэмэ ашышэ изрэел исыну хъугъэ кфар камэ янэхьыжы уынэмэ яшыш шхьэлэхъуэ уынэ зицъэ ары адыгъэ музэейыр а уынэр центориэм яуыж илъсэхэм защыгъэ а уынэр зи янэхьыжы уынагъуэхэм ашыш зеагъэр ау непэрэм паи музейм ишыкӀэгъэм паи агъэкӀэжыгъы адыгэ уынэ апэм зэрэшытгъэм фэду къагъэнэжыгъ и кӀэхьапъэ уынэ пытэ хьэкӀэшэ псынэ зэкӀэ зэмхъуэкӀу къэнагъ непэ икспенатхэр къызшагъэлъагъуэрэ уынэхэр апэм икӀыб шауыу шытгъэ дэпкъы лъагъэкӀэ мыжъуэ шъуыцэм хэгъшыкьгъу шауэри къэщэхьыгъ адыгъэ шыуым и ашэхэр и шыгъынхэр и уанэ зэкӀэ икспенатзэр музэейм къшагъэлагъуэхы ахэмэ яфэду адыгъэ бзыльыфыгъэмэ я шыгъын дахэхэ шыгъ хэшгъэхэр зэкӀэ музэейм шыпльэгъуну уфит ахэмэ уаблэкӀымэ мэкъамэ зигъэӀухэрэмэ я пшынэхэ я шыкӀэпшынэхэр ахэ зэкӀэ музэйем кӀэльых икспенатхэмэ янэхь гъэщэгъуэну яхэтэ адыгъэ кущъэ ары аш ибгъу дэт адыгъэ сабйхэм я гъэчальэ адыгъэ музэейм дунаеэм туристу тэтхэ кърегъэблагъэх адыгъэ музэей адыгэ нып адыгэ бракъ адыгэ лъэпкъым и нып джырэ зэманым хасэхэм лъэпкъыгъохэм ыки адыгеим я ныпэу щыт ныпым и теплъэр плӀэмый фэкӀыхь уцышъоу щыт бгъуагъэмрэ кӀыхьагъэмрэ зэрэзэфыщытыр ежь ныпым ыкӀцӀым дышъэ жъуагъо чищ зэтелърэ апэхэмкӀэ дэгъэзыягъэу тетых вагъуэ пшъыкӀутӀым адыгэ лъэпкъ пшъыкӀутӀыр ягъэлъагъуэ чищым ягъэлъагъуэр адыгъэпщ лъэкъуищ нэхъ жъыдыдэхэра зэтелъу зэрыдзауэ зэрщытхэр зэрзэкъуэтхэра удзыфэм игъэлъагъуэр дунеир гъашъэр адыгэ хэкур джоуэ пэмыкӀ гурыӀуэгъуэхэмкӀэ чищыр лъэпшъ и цӀэкӀэ ныпым хагъэхьауэ къоӀохур удзыфэр мыслымэн дин зы къэбарым къызэриӀорэмкӀэ ныпыр тыркуем и пачъыхьым и шъуызым адыгэ лъэпкъым къыхэкӀыгъэу ао ежьым иӀэкӀэ хидыкӀауэ къыхокӀыр ныпым и тхыпхъэр шотлэндым щыщ уркуарт дэвидым и Ӏэшъагъэу пачъыхьгуащэм ӀэкӀэхьагъэу етӀуанэ хъыбарымкӀэ ныпыр езы уркуартым ишъри адыгэхэм яӀэкӀигъэхьа лъэхэнэм и гъэм а ныпыр адыгэ лъэпкъым я хуитыныгъэ пэщытыным урыс адыгэ зауэм нэхъ лъэш ишъын хуейт абым шъхьэкӀэ британием гугъэ зиӀэтэми урысейми хуэду адыгэ хэкур зыӀэкӀигъэхьэну и унафэкӀэ ныпыр ишъат уркуартым адыгэ ӀуэрыӀуатэм щыгъунэжщ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр илъэс щищым нэблэгъауэ адыгэхэм къадогъуэгурыкӀуэ а хъыбархэр нобэр къыздэсми яӀуатэ къэбэрдейм и тхыдэм лъэужьышхуэ къыхимынатэмэ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр гъащӀэ кӀыхь хъунтэкъым и цӀэр щӀэблэм щӀащымыгъупщэн фӀыщӀэ щиӀэщ къэзэнокъуэ жэбагъы и тхыдэм аращ и цӀэри и хъыбархэри уахътыншэ щӀэхъуар къэзэнокъуэ жэбагъы гъэм бахъсэн Ӏуфэ къыщалъхуащ бахъсэн псым и сэмэгурабгъум зеикъуэ ипщэӀуэкӀэ иджыри ущрохьэлӀэ къэзэныкъуейкӀэ зэджэ щӀыпӀэцӀэ жэбагъы зэрыӀущыр зэрыцӀыху губзыгъэр щӀэх дыдэ наӀуэ хъуауэ щытащ хъыбархэм зэрыжаӀэмкӀэ хъыбархэм ящыщ зы щыхьэт тохъуэ уэрарэкӀэ зэджэ хеящӀэ цӀэрыӀуэм акъылрэ ӀущыгъэкӀэ жэбагъы текӀуауэ зэрыщытам абы щыгъуэ щӀалэ дыдэт жэбагъы и ныбжь нэсри къэзэнокъуэ жэбагъы дунейм ехыжыху къэбэрдей пщышхуэхэм пщы уэлийхэм я чэнджэщэгъуу щытащ лъэпкъ Ӏуэху и пщэ далъхьэурэ къэзэнокъуэ жэбагъы зыбжанэрэ ягъэкӀуащ къэбэрдейр а зэманым зыпыщӀауэ щыта къэралхэм пщыгъуэхэм тхыдэр щыхьэт тохъуэ псалъэм папщӀэ кърымымрэ мэзкуурэ кӀуа къэбэрдей лӀыкӀуэхэм къэзэнокъуэ жэбагъы зэрахэтам адамий кавказ къущхьэхэм итемыр тыгъэкъохьапэмкэ щыпсэурэ адыгэ лъэпкъ кавказ урыс заом нэхьыбэр хэкӀодагъэх къэнажьыгъэхэри урысыем егъэзыгъэу адыгэим рифыгъ ыджы нэхьыбэр хамэ къэралыгъохэм тыркуя сирия юрдан исраил щыпсэух адыгэим къэнэжьыгъэ адамехэр чыльэй адаме дэсых къальэу мэйкъапи дэсых илъысэу эвлия челеби грузин кӀалэу лъэхъуако адыгеем къакӀуагъэм къитхыжьэгъ япэ адамем ячъыгъу дыкъэсыгъ пшуко адами абхаз къущхьэхэчъагъым щэӀ псэхьоу кызлар алган псе купс дэжь унэгъо дэс баеу адамэем яӀэм дигузи бей еджьэх зэу къызэраутэмкӀэ араб курейшит къахэкӀгъэхэу абхазхысрэ черкесхэмрэ япыувхырэп къор ящьэ цьэу адамэ къыздичӀэгъэр къауатэ къущхьэм гурб иӀэ ащ пэгъунэгъоу адамем ячьэг щыт а гурбым псыхьо кечы псекупс ицэу млькӀухэр ащ чэль а гурбэм икӀоц гучь джерзым хэщьычьэгъэу цыф щыт а цыфым гучь джэрз пхэ ашэ иэгъ а мэлькхэм яхэабер джарз цыфым иучьэщт адамехэр а джэрз цыфым цыф еджэх таурэхэм къызыриуоу а цыфыр искандер зулькарнейн александр македонский игъэуцӀугъ бжъэдыгъухэр адыгэ лъэпкъмэ ащыщ джыдэдэм урысые федерацием адыгэ республик краснодар край ыки экыб къэралхэм тыркуер исраил сириер иорданиер нэмыкхэми ащэпсэух къаукъас заом и кэух нэс рэ илъэсхэр хэкужъым зэкэри щыпсэущтыгъэх бжъэдыгъухэр тоу гощыгъэхэу къао хъымыщэйхэмрэ чэчэнайхэмрэ хъымщэйхэр нэгу лыцагъэх чэчэнайхэм апшъэхэр лыцагъэх хъан джэрые бжъэдыгъумэ якъэбархэу къытхыгъагъэхэр къэзыушыхьатыжьыгъэхэр шэныгъэлэжьхэу ю а кыргъымрэ н хь жэнэлымрэ арых ахэм къыдагъэкыгъэ тхылъэу бжедуги в конце первой половине в социально экономические отношения и политическое развитие майкоп зыфиорэм къыдагъэхьагъ бжъэдыгъухэр зэш пщиплымэ зыдащэгъагъэхэр пщэу бэгъэрсэкъо игъусагъэхэр кавказым итемыр тыгъэкъохьэпэ лъэныкъомкэ рищэкыхи псыхъоу цеце инэпкъ тетысхьэгъагъэх ау ащ ыужыкэ лъыкуатэхи мэзэу тхьачэгъ дэжь кожьыгъагъэх а къутамэу бжъэдыгъумэ ахэкыгъагъэм мэхъошкэ яджагъэхэу адыгэ тарихъым хэхьагъ пщэу бастэкъо игъусагъэхэр кавказым итыгъэкъохьапэкэ ыщэгъагъэх ыки хы шуцэм екуалэхи нэтыхъуаемэ апэгъунэгъухэу псыхъоу вепсны инэпкъ утысхьэгъагъэх чыпэу зыдэтысыгъэхэм елъытыгъэу бжъэдыгъумэ а язы къутамэ вепснхэкэ яджэгъагъэх ябжъэдыгъуцэ ахэм къагъэнэжьынэу хъугъэп ба е мака уахътэу тешагъэр нэтыхъое адыгэ лъэпкъышхоу зипчъагъэкэ нэбгырэ мин шъитум а лъэхъаным къехъущтыгъэм ахэткухьэгъагъэх пщыхэу хъымыщрэ чэчанрэ ягъусагъэхэр къыращажьэхи псыхъохэу псэкъупсэрэ пщыщэрэ къызщежьэхэрэ чыгум щытысыгъагъэх а чыпэр зэраубытыгъэр лъэшэу ыгу рихьыгъагъэп кэмыгуепщэу бязрыкъо болэтыкъо шэныгъэлэжьэу бжъэдыгъумэ яаужырэ пщышхоу яэгъэ хьаджэмыкъо тархан ыкъоу хьаджэмыкъо темтэч къызэритхыгъагъэмкэ чыгухэу хъымыщэйхэмрэ чэчэнайхэмрэ зытетысхьэгъагъэхэр болэтыкъопщым ежь ичыгукэ ылъытэщтыгъэ ыки къариогъагъ мырэущтэу чыгоу шъуубытыгъэмэ шъуарысын шъуфитэу слъытэщт сэ силъэпкъ шъукъыхахьэу пщыкэ сышъуштэмэ бжъэдыгъухэр ащ земыуцуалэхэм мэфищ зао къаришылэгъагъ лъыпсыр щагъэчъагъ теконыгъэр къыдахи яшъхьафитыныгъэ къаухъуми бжъэдыгъухэр зэрытысхьэгъэ чыгухэм къарынэжьыгъагъэх зэо ужым болэтыкъопщым зэзэгъыныгъэ къыдагъоти арэущтэу офхэр зэхъухэм болэтыкъопщым мэфэк мэфэшхо бжъэдыгъумэ къафишыжьыгъагъ бжъэдыгъупщэу т хьаджэмыкъом къызэригъэлъэгъогъагъэмкэ бжъэдыгъухэр мы дунаим адыгэ лъэпкъэу тетхэу зыхъугъэм къыщегъэжьагъэу къиныбэ ащэчыгъ чыгуби чыпаби зэблахъугъ зэуабэми ахэтыгъэх ау адыгэ лъэпкъым изы къутамэу зыкъагъэнэжьын алъэкыгъ ащ икъутамэхэу хъымыщэйхэмрэ чэчэнайхэмрэ пштэхэмэ сыд къяхъулагъэми яшъхьафитыныгъэ амыхъожьэу нэмык лъэпкъышхохэми захамыгъэткухьэу тыдэкэ кощыгъэхэми зэбгъодэмыкхэу зэгъусэ зэпытхэу щыагъэх ыки щыэх а къутэмитур ары ижъырэ лъэхъаным къыщегъэжьагъэу непэрэ мафэхэм къанэсыжьэу бжъэдыгъуцэу яагъэр къэзыгъэнэжьыгъэхэр урыс кавказ заом ыпэкэ я рэ лэшэгъум иикыгъом я н туранскэм къызэритхыгъагъэмкэ бжъэдыгъухэр хъымыщэйхэмрэ чэчэнайхэмрэ нэбгырэ мин токиту хъущтыгъэх я рэ лэшэгъум иикыгъом урысыем зыхахьэхэм ахэр екатерининскэ отделым и псэкъупсэ округ исхэу хъугъагъэх ыки япчъагъэкэ нэбгырэ м нэсыгъагъэх зэкэмки а лъэхъаным псэкъупсэ округым щыпсэущтыгъэр нэбгырэ рэ хъугъагъэ а пчъагъэм хахьэщтыгъэх бжъэдыгъу чылэхэм адэсыгъэхэм ямызакъоу нэмык адыгэ лъэпкъхэм ащыщхэу урысые администрацием къадигъэтысхьэгъагъэхэри урыс кавказ заор заухым я рэ лэшэгъум икэухым непэрэ тэхъутэмыкъое районым ичыгухэм арысыгъ нэбгырэ рэ бжъэдыгъумэ анэмыкхэу районым итыгъэ чылэхэм адэсыгъэх къагъэкощыгъэгъэ абдзахэхэр шапсыгъэхэр ыки нэтыхъуаехэр адыгеим адыгэ чылэ мэхъу чылэ бжъэдыгъухэм дэсых афнкарахьисар къалэ ениджэ кочятагъы билэджик къалэ караагъач алибэйдюзю гукайхьаблэ чанаккалэ къалэ ащагъыдэмирджи бэджэшъкой бахьчэли еджэрыкъуай бакаджак джихьадие тыгъужъкой дэрэкой тэхъутэмыкъуай щынджый эмирорман нэшъукъуай хьаджыкой аскъэлай идрискору бжыхьэкъуай кахьвэтэпэ хьакуцукой османие гъобэкъуай саващтэпэ пчыхьалыкъуай хьалъэкъуай очэпщый эскищэхьир къалэ бащара улучайыр синоп къалэ бюйюкдюз токат къалэ чайкой бланэ къэкӀыгъэшх псэушъхьа шэрыпӀ шъыхь лъэпкъым ящыщ бланэхъум икӀыхьагъыр м носыр илъэгагъыр м икӀапэр см ихьалъагъыр кг урысейм идей къуэкӀыпӀэ джыжьэмрэ канадмрэ кг носхэр бланэбзхэр нэхъ цӀыкӀу щытхэ изэфӀэтыкӀэмкӀэ бланэхэр яшъхьащокӀыр пэмыкӀ шъыхьхэм куэдкӀэ ипкъымрэ ипшъэмрэ кӀэкӀыу щыт икӀыбым джабэ тет лъакъуэхэр кӀыхь Ӏэуэ щыт абы шъхьакӀэ псы щефэнум идежь псым кууэ хэхьан хуэй иэ лъэгуанджэмышъхьакӀэ увын ишъхьар ину щыт пэшхуэ пыту Ӏупашъхьар ину къыпылэлу щыту ифэр гъуабджэ фӀыцӀу щыт лъакъуэхэр псыфэнэхуэ щыт хужьым нэхъ хуэкӀу бланэхъухэм ин Ӏэуэ иджырей шэрыпӀпсэушъхьахэм я нэхъ ин бжъакъуэ ятет я кӀапэ зэхуакухэм см дэлъу носыр я хьалъагъыр кг илъэс къэс бжъакъуэхэр похур шъакӀуэгъуэ дыгъэгъазэхэм гъатхэпэ мэлыжьыхьам бжъакъуэкӀэ къытекӀэн кӀадзэ бланэбзхэр бжъакъуэншэ дунейм тетыху къэзэнокъуэ жэбагъы зыщӀэкъуар къэбэрдейм и Ӏуэху зэрыдэкӀынырщ хабзэмрэ захуагъэмрэ я лъабжьэр гъэбыдэнырщ цӀыхум я псэукӀэр егъэфӀэкӀуэнырщ хъыбархэм къызэрыхэщыжымкӀэ къэзэнокъуэ жэбагъы зи псалъэм пщӀэ иӀэ зи акъылыр жыжьэ нэплъыс захуагъэм ирилажьэ цӀыху губзыгъэщ къэрал лэжьакӀуэщ хэкумрэ къэбэрдей лъэпкъымрэ фӀыгъуэ зэрахуилэжьыныр къалэн зыщищӀыжауэ а къалэныр хузэфӀэмыкӀамэ къэзэнокъуэ жэбагъы и цӀэмрэ и хъыбархэмрэ нобэ къэсынтэкъым къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр езыр езырурэ къежьащ ахэр зыми зэхилъхьакъым ики къигупсысакъым лы ущым далъагъу уэхущафэхэр зэхуауэтэжурэ жылэм хэуэри уэрыуатэ лэужьыгъуэ хъуащ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр щауатэр къэбэрдейм и закъуэкъым абыхэм ущрохьэлэ шэрджэсми адыгейми къэзэнокъуэм и ци и хъыбархэри ящэ ди гъунэгъу лъэпкъхэми псалъэ пэж куэд къызэринэкащ къэзэнокъуэ жэбагъы абыхэм нобэр къыздэсым жэбагъы и псалъэкэ йоджэ къэзэнокъуэ жэбагъы къызэринэка псалъэ ущхэр адыгэ псалъэжьхэм хэзэрыхьыжауэ къогъуэгурыкуэ къэзэнокъуэ жэбагъы гъэм лӀащ и акъылрэ и ӀуэхущӀафэкӀэ цӀэрыӀуэ дыдэ хъуауэ къэрмокъуэ хьэмид адыгэ ӀуэрыӀуатэ хеящӀэ хей псалъэм мыкъуаншэ мымысэ мыхьэнэ зиӀэм къытокӀ къуаншэмрэ захуэмрэ зэхэзыгъэкӀым хеящӀэ кӀэ йоджэ нэгъуэщӀу жыпӀэмэ къады исраил азием и ипшъэ къуэхьапӀэм хэт къэралыгъу къэлэ шъхьаэр ерусэлэм исраелыр азием и ипшъэ къуэхьэпӀэ лъэныкъуэм хэт хыгурытым и къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэ Ӏуфэм ипшъэмкӀэ хыплъыжьым къэралым и гъунапкъэхэр здырикӀуэмрэ здыӀухьэхэмрэ ишъхъэрэмкӀэ ливаным ишъхъэрэ къуэкӀыпӀэмкӀэ сирием къуэкӀыпӀэмкӀэ иорданиемрэ къуэхьэпӀэ иорданым ипшъэ къуэхьэпӀэм мысырымрэ газэм и лъэныкъом къэралыр мы ин шъхьэкӀэ и шӀыпӀэхэр куэду зэшъхьэщокӀхэ нэхъыбэр къушъхьэхэм яубыд галилеэм и бгыхэр кармэл бгым голан Ӏуашъхьэхэм джоуэ къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэм йордан къуэладжэр хэт абыхэм пэмыкӀыу къэралым хэтхэр псоуэ иэ лъэныкъуэкӀэ арава пшахъуалъэ хы лӀа мехтеш рамон негев бгыхэр йудей пшахъуалъэ къэралым и псы нэхъ иныр йордан кишон эскиндар ярконом мы псыплӀыра къэралым иӀэр гъэмахуэм имыгъушъыкӀху псыхъурей кинеретыр къэралым и нэхъ ин псынэпс иту и инагъыр км къэралым и хьэйуар субтропик хы курытым щыщу щыт мэкъуэуэгъуэм и температурэ курытыр щыкӀэдзауэ носыр шӀычылэм щыкӀэдзауэ нэс япэрей джурт лъэпкъ пэсырейхэр исраэлым щихьахэр гъэм ди лъэхъэнэхэм и пэм а зэманыгъуэм щыщ исраел шӀыпӀэм хэту къагъуэта джурт хьэблэжъхэр а зэманыгъуэм яужкӀэ хэкум филистейхэр йохьэ пэштыхьей ӀэнатӀэ зэфӀоувэр япэреуэ исраил пачъыхьыгъо яужымкӀэ яуда пэштыхьей абыхэм я зэмэныгъуэр щытехуэр ди лъэхъэгэхэм я пэм ди лъэхъэнэхэм япэм щыкӀэдзауэ ди лъэхъэнэм нэс шӀыпӀэр къэрал зэщымыщхэм я ӀэнатӀэм кӀэхьурэ хъур Ӏэшурейм бабилонейм ахеменидхэм македониэм византиэр къажэрым текӀуа яуж палестинэр аргуэру урымхэм яхокӀуэ гъэм илъэскӀэ джурт лъэпкъыр яукӀыурэ хэкум ирахухэр лъэхъэних яужкӀэ къакӀуэхэм хэкур хьэрып лъэпкъхэмрэ джорызэмрэ я зэпэубыдыгъуэхэм хэт исраилым и нэхъышъхьэ лэжьыгъэм статистикэм теухуауэ къызэриӀохумкӀэ гъэм дыгъэгъазэм и м къэралым джылу дэсар хэкухэс лэжьэну къэкӀуахэр хэмыту зэрыхъур млн цӀыху абыхэм джуртхэр млн арапхэр млн ахэм хиубыдэр арап быслъымэнхэр палестинхэр бедуинхэр арап чыристэнхэр лъэпкъ мы ину я бжыгъэр хъууэ дэсхэр мин цӀыху адыгэхэр друзхэр ермэлхэр исраэлым и экономикэм дунем вкӀуп ымкӀэ нэрей пӀэр еӀыгъ ипшъэ къуэхьэпӀэ азиэм хэт къэралхэм япэрейхэм ящыщ экономикэмрэ индустриэмрэкӀэ и зэфӀэтыкӀэр къэралым щэхуэгъуэкӀэ экономикэр лъэшу зэфӀэт кэралыгъуэ ӀэнатӀэри абым хэту къэралым импорт куэд йохьэ фатэгын хьэцэпэцэхэр дзэм шъхьэкӀэ Ӏэшэхэр исраэлым и шӀыпӀэр бэуэ щымыт шъхьэкӀэ къэралым фӀыуэ зыкъиӀэта къыдэгъэкӀыгъуэ лэжьыгъэхэмрэ аграриэмкӀэ хьэцэпэцэхэр къэралым ирачэ шъхьэкӀэ пэмыкӀ аграрий лэжьыгъу езы къэралым и шӀыпӀэм къыхахыр налмэс гъэлыдахэр текнологиэшхуэ Ӏэмэпсымэхэр аграрий лэжьыгъэхэр къэрал дэгъэкӀ щэныгъэм и нэхъыбу хъура къэрал буджетым дефицитышхуэ иӀэ нэхъыбэм ар трансфер инхэмкӀэ зэхуашъыр пэмыкӀ къэралхэм къахэкӀхэм исраэлым къэрал хамэхэм шӀыхуэ телъхэм я ныкъуэ хуэдизыр ашз м ей абым пэмыкӀыу штат зэгуэтхэр япэреуэ щытхэ экономикэмрэ дзэмрэ исраэлым дэӀэпыкъур исраэл къэралыр администрациэ куей хыкӀэ мэгуэчыр зэреджэхэр мехозот езы куейхэр куейкуэрыт кӀэ мэгуэчыжьхэ я цӀэр нафот езыхэри яужкӀэ нэ куейкӀэ мэгуэчыжьхэ исраэлыр парламент республику щыт къэралым и тхьэмадэр президент хэзыхыр кнессэт хэхыгъуэр шъэху йокӀуэкӀ зэрхахыр илъэсибл иджырей къэралым и хабзэмкӀэ президентым ӀэнатӀэ иӀэкъым къэралым и напашъхьу щыт къуэдей дунем и цӀэкӀэ къэпсалъу президентым и ӀэнатӀэкӀэ ишъэ къуэдер ӀэнатӀэгъу зэхуэсым хэтхэр къилъытэнымрэ ахэр къимылъытауэ щытмэ ӀэнатӀэгъу зэхуэсым хэтхэм я ӀэнатӀэпӀашъхьэхэр яхъуэжь хьэпсэрысхэр хуит ишъынымрэ исраэлым и цӀыху хъуар зэгуэрэм хьэпсэм ихуар президентым хуит ишъыным елъэӀун пӀалъэ иӀэ хабзэдэгъэкӀыу ӀэнатӀэ нэхъышъхьэр къэралым кнессэт зылъэныкъуэ парламент тхьэмадэ хэту тхьэмадэхэр партиэ тхылъхэмкӀэ хахыр хабзэ гъэзанкӀэ ӀэнатӀэпашъхьэр ӀэнатӀэгъу зэхуэс шъхьэщытыр абым и тхьэмадэр исраэл къэралым конституциэ иӀэкъым абым ипӀэкӀэ щыӀэр япэрей хабзэхэр зыпылъыр къэрал зэхэтыкӀэмрэ джылэм я пӀалъэмрэ хуитыныгъэмрэ исраэлым адыгэу ис куэйитӀу дэт кфар камэрэ рихьаныерэ кфар камэр шапсыгъэ чыл рихьаныер абдзахэ чыл кфар кама адыгэ къуаджэу исраилым ит адыгэмэ ащыщэу шапсыгъэх дэсхэр шапсыгъабзэкэ щэгушаэх кфар камар адыгэу кавказ заом хэкужъым кърафыгъэхэмэ илъэсым ягъэтысэгъ ар загъэтысым арапэу ягъунэгъухэр къазэотгъэхгьи яшотыгъотгъэхгьи ащ фэшыгьэ адыгэмэ яунэхэр къэлашъхьэ атгъэгьэ къагъэуцохьгъэх нэпэ нэпэгьэ а офым хэтыжьхэп арапхэр къазэожьхэрэм я ягъэ къарагъэкыжьрэп нэпэ кфар камам рагъо цыф дэс цыкуи фуи адыгабзэгьэ мэгущаэх егьапэ ежьхэмэ яю я ащ я нэрэ классым нэсэ кэлъ егьапэм джуртыбзэрэ арапыбзэрэ япэрэ склассым щегъэжагъу щегьэх яплэнэрэ классым ингьлизыбзэ щаублэ итуанэ яхэнэрэ классым адыгабзэгьэ егьэнхэу рэтхэнхэу ярагъашэ ябгъунэрэ классэр къзаухырэм кфар камэм иунэгъу чылэмэ егьапэу дэтхэмэ я нэрэ класс нэсэ щырагъэкъужьы фаер арап егьэпэм кахьэ фаер джурт егьапэм кахьэ къэдури исэу зыегьапэ горэ кфар камам пэблагъэу ут ащ ибэр кахьэ кфар камар адыгэ къуаджэу йзраелым ит ар шапсыгъэ къуадж шапсыгъабзэкэ щэгушаэх кфар камар адыгэу кавказ заом хэкужъым кърафыгъэхэмэ илъэсым ягъэтысыгъ ар загъэтысым арапэу ягъунэгъухэр къазэощтыгъэх ыки яшотыгъощтыгъэх ыки ащ фэшыкэ адыгэмэ яунэхэр къэлашъхьэ лъагэкэ къагъэуцохьгъэх непэ а офым хэтыжьхэп арапхэр къазэожьхэрэп я ягъэ къарагъэкыжьрэп непэ кфар камам рагъо цыф дэс цыкуи ини адыгабзэкэ мэгущыэх еджапэ ежьырхэмэ яю я ащ я нэрэ классым нэсэ кэлъ еджапэм джуртыбзэрэ арапыбзэрэ япэрэ классым щегъэжагъэу щеджэх яплэнэрэ классым ингьлизыбзэ щаублэ итуанэ яхэнэрэ классым адыгабзэкэ еджэнхэу тхэнхэу ярагъашэ ябгъунэрэ классыр къзаухыкэ кфар камэм иунэгъу чылэмэ еджапэу ядэтхэмэ я нэрэ класс нэсэ щырагъэкъужьы фаер арап еджэпэм ехьэ фаер джурт еджапэм ехьэ къэдури ицэу зыеджапэ горэ кфар камам пэблагъэу ут ащ нэхьыбэр ехьэ къэзэнэкъо джэбэгъ е къэбэртэе адыгабзэмкэ къэзэнокъуэ жэбагъы бэчмырзэ и ужькэ пщышхуэ унафэр зыэщэлъар аслъэнбэчрэ хьэтохъущыкъуэрэщ абыхэм я акъыл зэтехуэрт лъэпкъым и уэхур зэрефэкуэным щэкъурт езыхэми пщэ хуащырт аслъэнбэч сыт щыгъуи едауэрт къэзэнокъуэ жэбагъы лы губзыгъэм и чэнджэщхэм нэгумэ шорэ адыгэ уэрыуатэм щыгъунэжщ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр илъэс щищым нэблэгъауэ адыгэхэм къадогъуэгурыкуэ а хъыбархэр нобэр къыздэсми яуатэ къэбэрдейм и тхыдэм лъэужьышхуэ къыхимынатэмэ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр гъащэ кыхь хъунтэкъым и цэр щэблэм щащымыгъупщэн фыщэ щиэщ къэзэнокъуэ жэбагъы и тхыдэм аращ и цэри и хъыбархэри уахътыншэ щэхъуар къэзэнокъуэ жэбагъы гъэм бахъсэн уфэ къыщалъхуащ бахъсэн псым и сэмэгурабгъум зеикъуэ ипщэуэкэ иджыри ущрохьэлэ къэзэныкъуейкэ зэджэ щыпэцэ жэбагъы зэрыущыр зэрыцыху губзыгъэр щэх дыдэ науэ хъуауэ щытащ хъыбархэм зэрыжаэмкэ хъыбархэм ящыщ зы щыхьэт тохъуэ уэрарэкэ зэджэ хеящэ цэрыуэм акъылрэ ущыгъэкэ жэбагъы текуауэ зэрыщытам абы щыгъуэ щалэ дыдэт жэбагъы и ныбжь нэсри къэзэнокъуэ жэбагъы дунейм ехыжыху къэбэрдей пщышхуэхэм пщы уэлийхэм я чэнджэщэгъуу щытащ лъэпкъ уэху и пщэ далъхьэурэ къэзэнокъуэ жэбагъы зыбжанэрэ ягъэкуащ къэбэрдейр а зэманым зыпыщауэ щыта къэралхэм пщыгъуэхэм тхыдэр щыхьэт тохъуэ псалъэм папщэ кърымымрэ мэзкуурэ куа къэбэрдей лыкуэхэм къэзэнокъуэ жэбагъы зэрахэтам дунейм тетыху къэзэнокъуэ жэбагъы зыщэкъуар къэбэрдейм и уэху зэрыдэкынырщ хабзэмрэ захуагъэмрэ я лъабжьэр гъэбыдэнырщ цыхум я псэукэр егъэфэкуэнырщ хъыбархэм къызэрыхэщыжымкэ къэзэнокъуэ жэбагъы зи псалъэм пщэ иэ зи акъылыр жыжьэ нэплъыс захуагъэм ирилажьэ цыху губзыгъэщ къэрал лэжьакуэщ хэкумрэ къэбэрдей лъэпкъымрэ фыгъуэ зэрахуилэжьыныр къалэн зыщищыжауэ а къалэныр хузэфэмыкамэ къэзэнокъуэ жэбагъы и цэмрэ и хъыбархэмрэ нобэ къэсынтэкъым къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр езыр езырурэ къежьащ ахэр зыми зэхилъхьакъым ики къигупсысакъым лы ущым далъагъу уэхущафэхэр зэхуауэтэжурэ жылэм хэуэри уэрыуатэ лэужьыгъуэ хъуащ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр щауатэр къэбэрдейм и закъуэкъым абыхэм ущрохьэлэ шэрджэсми адыгейми къэзэнокъуэм и ци и хъыбархэри ящэ ди гъунэгъу лъэпкъхэми псалъэ пэж куэд къызэринэкащ къэзэнокъуэ жэбагъы абыхэм нобэр къыздэсым жэбагъы и псалъэкэ йоджэ къэзэнокъуэ жэбагъы къызэринэка псалъэ ущхэр адыгэ псалъэжьхэм хэзэрыхьыжауэ къогъуэгурыкуэ къэзэнокъуэ жэбагъы гъэм лащ и акъылрэ и уэхущафэкэ цэрыуэ дыдэ хъуауэ къэрмокъуэ хьэмид адыгэ уэрыуатэ хеящэ хей псалъэм мыкъуаншэ мымысэ мыхьэнэ зиэм къыток къуаншэмрэ захуэмрэ зэхэзыгъэкым хеящэ кэ йоджэ нэгъуэщу жыпэмэ къады тиэрэ ыпэкэ азов хым игъунапкъэхэм адэжь ыки темыр кавказым ичыгухэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэр ащыпсэущтыгъэх ахэр синдхэр зиххэр дандариихэр тарпетхэр меотхэр ыки нэмыкыбэхэр эпэасэу щытыгъэх гъукэ эзагъэх дэным фэкъулаигъэх шъхьадж зыфэгъэзэгъэ офым елъытыгъэу лакъо гъэнэфагъэ къыгъэпсыщтыгъэ меотхэм тхьэшошхъуныгъэ пытэ яагъ тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ чыопсым инэшанэхэр ахэм лъэшэу агъэлъапэщтыгъэх тыгъэми ощхыми шыблэми тхьэхэр яэхэу алъытэщтыгъэ ыки шъхьэкэфэныгъэ ин ахэм афашыщтыгъэ умэхъыгъэ зекокэ шыкэхэр меотхэм бэу агъэцакэщтыгъэх лакъом цыф нахьыжъэу хэтым мы офыр фагъазэщтыгъэ яахьыл гупсэхэу лэхэрэм тхьэлъэухэр атрашыхьэщтыгъэх чыгур атыщти зидунай зыхъожьыгъэ цыфыр утыугъэу ащ чалъхьэщтыгъэ ятэр тырамытэгъожьызэ хьап щып зэфэшъхьафхэр ащ ралъхьэщтыгъэх лагъэхэр ашэхэр щыгъынхэр адырэ дунаим мыхэр лагъэм къыщыфэфедэщтхэу алъытэщтыгъэ тхэмэфэ заулэ е мазэ зытешэкэ дунаим ехыжьыгъэр зыщычатагъэ чыпэм дэжь щызэрэугъоищтыгъэх ыки зэрэыгъыхэу хъураеу къакухьэзэ гъыбзэхэр къаощтыгъэх ыки гъыщтыгъэх меотхэм ятхьэ закъоу алъытэщтыгъэр тыгъэм машом нэфынэм ыки фабэм ятхь ары щыэныгъэм мыхэр ылъапсэхэу аощтыгъэ ыки лъэшэу агъэлъапэщтыгъэх цыфэу лагъэм ихьадэ краскэ плъыжь тыракэщтыгъэ машом ышъо ар зэрэфэдэм пае кавказым икъежьапэ икъушъхьэхэм ыки ичышъхьашъохэм меотхэр ащыпсэущтыгъэх къушъхьэхэм ахэсхэм шыхэр бэу яагъ чыгулэжьыным пылъыгъэх шъофхэм ащыпсэущтыгъэ меотхэр былымхъуныр ары зыфэгъэзэгъагъэхэр джащ фэдэу унэгъо хъызмэтым изылъэныкъо шъхьаэу пцэжъые ешэныр щытыгъ тиэрэ ыпэкэ апэрэ илъэс минным къыубытрэ уахътэм каспийскэ хым итемыр нэпкъхэм къарэкыхэшъ пшызэ шъолъыр ичыгухэм ираныбзэ зыулъ сарматхэм ялъэпкъхэр къарэхьэх ахэр ренэу зэпэуцужьыщтыгъэх зэзаощтыгъэх пэщэныгъэр аубытыным фэбанэхэу азыфагу къихьэрэ зэгурымыоныгъэхэм ыпкъ къикэу сарматхэр гощыгъэ хъугъэх анахь куп инэу щыагъэхэм ащыщых аорсхэр сиракхэр аланхэр роксоланхэр языгхэр яплэнэрэ лэшэгъум пшызэ шъолъыр къыпыщылъ чыгухэм меотхэр япчъагъэкэ бэ хъухэу къарэтысхьэх шэныгъэлэжьхэм къызэратхырэмкэ сарматхэр ашэкэ зэонхэм лъэшэу фээзагъэх эшэ лъэпкъ зэфэшъхьафэу яагъэр мэкагъэп джащ фэдэу шым тесыным ахэр фэкъулаигъэх фэдэ гъунэгъу щынагъохэр зэряэр къазгурэом меотхэм нахь зыкъагъэгъунэжьэу зэкъотхэу псэунхэу аублагъ хэбзэгъэуцугъэхэр шэн хэбзэ зэхэтыкэхэр зыфагъэнэфэжьыгъэх дзэхэр агъэпсыгъэх ахэм япащэхэри къыхахыгъэх ашэхэу меотхэм ашыщтыгъэхэр сарматхэм яехэм ягъэпшагъэмэ нахь пытагъэх ау эшэ закъом къыухъумэщтхэу меотхэм алъытэщтыгъэп мамыр гухэлъхэр зиэу ахэм къахахьэщтыгъэ цыфым сыдигъуи дахэу пэгъокыщтыгъэх агъашхэщтыгъ шухьафтынхэр фашыщтыгъэх зыщыпсэущт уни ратыщтыгъэ ау хымэ цыфэу ядэжь къеблэгъагъэм мыхъо мышагъэхэр ыгу илъхэу зегуцафэхэкэ ащ пэуцужьыщтыгъэх пыйхэм япчъагъэ бэ зыхъукэ ащ лъыпытэу ахэм ябэнынхэу меотхэм амал яагъэп ау сыд фэдиз уахътэ тешагъэми яфэшъуашэр ахэм арагъэгъотыжьыщтыгъэ ащыщ къаукыгъэмэ ащ фэдэ къабзэу адэзекожьыщытыгъэх анахь лъэшэу пыир загъэпщынэщтыгъэр меотэу лагъэм икъэхалъэ зыгорэ зырашэкэ ары фэдэ бзэджэшагъэ зезыхьэрэр аукыщтыгъэ ышъхьэ паупкыти хьадэр агъэстыжьыщтыгъэ зыгу хагъэкыгъэ меотым джэуап аритыжьынэу игъо имыфэу дунаим зехыжьыкэ мы пшъэрылъыр иахьылхэм агъэцэкэжьын фэягъ пыир щээфэ меотыр лагъэхэм ядунай ихьан ымылъэкыщтэу алъытэщтыгъэ ащ мэхьанэшхо зэрэратырэм къыхэкэу лагъэм гухэлъэу иагъэр игупсэхэм нахь псынкэу зэрагъэцэкэщтым пылъыгъэх меот дзэ дипломатием зэфэхьысыжь гъэнэфагъэхэр фэхъугъагъэх лэшэгъуищым къыкоц меотхэмрэ сарматхэмрэ якультурэхэр зэхахьэх охътабэрэ мы лъэпкъхэр зэгурыохэу зэрэзэдэпсэугъэм ар иушъхьагъоу плъытэн плъэкыщт къыкэлъыкорэ илъэсхэм сарматхэм яфэмэ бжьымэхэр меотхэм къатехьэхэу ыублагъ тиэрэ ыпэкэ ятонэрэ лэшэгъум ыгузэгухэм адэжь меотхэм агъэфедэрэ эмэ псымэхэм сармат ашэхэр хьакъу шыкъухэр чыгур зэралэжьырэ пкъыгъохэр къахэхьэх джащ фэдэу лагъэр зэрагъэтылъырэ шэн хабзэхэр зэхъокых ау мыщ дэжьым сарамтхэм ягупшысэхэм меотхэм ятхьэшошхъуныгъэ зэщагъакъорэп сиракхэр меотхэм къахэтысхьэхэу зырагъажьэкэ меотхэм яшэн зызэблехъу синдхэр меотхэм язылъэпкъ анахь инхэм ащыщыгъэх тиэрэ ыпэкэ апэрэ лэшэгъум икъежьэгъухэм къащыублагъэу таманскэ хыгъэхъунэ ныкъом ыки хы шуцэ ушъом итемыр тыгъэкъокыпэ щыпсэущтыгъэх тиэрэ ыпэкэ ятфэнэрэ илъэсишъэм синдхэм якъэралыгъо агъэпсы синдикэкэ ащ еджэх мы къэралыгъом икъэлэ шъхьаэ синдика фаусы джырэ уахътэм анапэ зыфаорэр меотхэм афэдэу синдхэр чыгулэжьыным былымхъуным пцэжъые ешэным пылъыгъэх эшэгъэ зэфэшъхьафхэр ашынхэм фээзагъэх синдикэр гъэпщылэко къэралыгъоу щытыгъ тиэрэ ыпэкэ рэ илъэсым грек къалэхэу керченскэ хыдэкыпэм инэпкъыхэм аутыгъэхэр зэхэхьэхи зы къэралыгъо зашыгъ боспорскэ царствэкэ ащ еджагъэх ащ игупчэу хъугъэ пантикалей синдхэр боспорскэ къалэхэм сатыу адашыщтыгъэ синдхэм ябэдзэрхэм яурамхэм грек сатыушэхэр бэу атеплъэгъон плъэкыщтыгъэ хьалыгъур коцыр щэр пхъэшъхьэ мышъхьэхэр ахэм аращэщтыгъэ бэдзэрхэм грекхэм пщылхэр ащащэфыщтыгъэ синдикэм иунэхэм грекхэм ашыгъэ амфитеатрэ ашъхьащытыгъ къэгъэлъэгъон зэфэшъхьафхэр бэнэнхэр ащ щыкощтыгъэх щыгъур санэр шэкхэр грекхэм синдикэм аригъэгъотыщтыгъэ грекхэм язекокэ шыкэхэр ящыгъынхэр яашэхэр псэупэхэр зэрагъэпсырэ шыкэхэр синдхэм къызфагъэфедэщтыгъэх греческэ живописым ыки скульптурэм яшъэфхэр синдхэм къызэкагъахьэщтыгъэ синдикэр аштэнышъ греческэ хэгъэгу агъэпсыныр мы уахътэм боспорскэ пащэхэм гухэлъэу зыдаыгъыгъ ащ пае синдхэм адашыщтыгъэ зэдэгущэгъухэм яшуагъэ къызэмыком илъэсым грек дзэхэр синдикэм ихьагъэх къызэратхыжьырэмкэ зы мафэ горэм нэфшъагъом синд къухьэуцупэм инэпкъыхэм грек дзэхэм якъухьэхэр къаухьагъэх синдикэм ицыфхэм ахэр къызалъэгъум шэхэу къызэрэугъоигъэх ыки къалэм икъэлапчъэхэр пытэу зэфашыгъэх синдхэм ящыгъынхэр ащыгъхэу къалэм дэсыгъэ бзэджашэхэр ухъумакохэм атебанэхи къэлапчъэр къызэуахыгъ синдикэм чэнэгъэ инхэр ышыгъэхэу щэджагъом аштагъ синдхэм якуп инхэм ыки нэмык меотхэм синдикэр къаахыжьынэу грекхэр зэп зэрэфежьагъэхэр зэпэуцужьхэм апкъ къикэу къалэр лъэшэу зэхэкъутагъэ хъугъэ ащ ычыпэ грекхэм ежьхэм якъалэ агъэпсыгъ ыки ащ горгипия фаусыгъ синдикэр зызэхэзым меотхэмрэ хы шуцэм инэпкъхэм якъокыпэ лъэныкъокэ псэущтыгъэхэ зиххэмрэ зэкъоуцохэу аублагъ зихыкэ грекхэр ахэм яджэщтыгъэх ау боспор тхыгъэхэм гущыэу а ащыолъэгъу адыгэ адзэхэм ар фэд дзэхэр е дзэ лъэпкъ зиххэм мы цэр зэраожьыщтыгъэнки хъун уахътэ тешэ къэс гущыэу адыгэ хъужьыгъэу плъытэн плъэкыщт нэмык еплъыкэу щыэмкэ адыгэ цэр къызхэкыгъэр тыгъэм шъхьашъэ зэрэфашыщтыгъэр ары джащ фэдэу ыпэкэ аощтыгъэ а дыгъэ тыгъэм илъэпкъ итальянскэ ыки греческэ тхыгъэхэм къызэратырэмкэ цэу зихи зыфиорэр адыгэхэм я нэрэ лэшэгъум нэс араощтыгъэ адыгэхэм ятарихъ зыугъоищтыгъэ интериано мыщ фэдэу къетхы итальянскэ греческэ ыки латиныбзэкэ зихкэ ахэм яджэх татархэм ыки тыркухэм черкес ао ежьхэм адыг зэраожьы боспорымрэ меотхэмрэ ясатыу зэпхыныгъэ нахь мэпытэ боспор къалэхэм хьалыгъур меотхэм арагъэгъоты ижъырэ грецием икъалэхэм джащ фэдэу афинэ мы гъомлапхъэр щыуагъэкы ижъырэ грекхэм якультурэ меотхэм къахэхьэ греческэ дзэ ашэхэр дышъэхэр тыжьынхэр агъэфедэрэ эмэ псымэхэм ащыщ мэхъух ятонэрэ лэшэгъум зихыпщэу стахемфак зиххэм яеплъыкэхэр ыгъэпытэным фэш римскэ императорым иунэут фэдэу зыкъегъэлъагъо зих пщыхэм бзылъфыгъэ купхэр агъэпсых къэралыгъо зэфэшъхьафхэм къаращырэ бзылъфыгъэ шъэ пчъагъэ ахэм ащэпсэу меот лъэпкъхэм зиххэм нахь пэблагъэ зафашы ахэм афэдэу былымхъуным чыгулэжьыным пчэжъые ешэным зиххэр пылъых джащ фэдэу сэнашъхьэ алэжьыным игъэкотыгъэу ыуж ехьэх къухьэшыными зиххэм хэшык ин фыряагъ хым итхьэу хьатх исурэтхэмкэ ахэр агъэкэракэщтыгъэх зихием гъэпщылэныр щылъэшыгъ унэутхэу къаубытыхэрэр боспор къалэхэм ащащэщтыгъэх тиэрэ ыпэкэ апэрэ лэшэгъум понтийскэ царствэм иэпыэгъу зиххэр щэгугъух зэрэтыгъощтыгъэхэм ыки ягъунэгъухэм зэратебанэщтыгъэхэм къыхэкэу дышъэхэр зиххэм бэу яагъэх москва урысые федерацием и къэлэ шъхьа иполитическэ ыки культурнэ гупч цыфэу щыпсэурэмкэ урысые къэралыгъом и анахь къэлэшху европэмкэ ыки дунаемкэ анахь къэлэшхомэ ащыщ рэ илъэсымкэ цыф нэбгырэ млн м нахьыбэ дэс къалэм и лышъхьэр собянин сергей семн ыкъор рэ илъэсым щегъэжьагъэу москва университетхэр научно исследовательскэ институтхэр бэу дэтых къалэм ыцэр къызтекыгъэр псыхъор ары тэрэз дэдэу щысыпэм ыныбжьыр къаон алъэкырэп ау апэрэу тхыгъэу игугъу зашыгъэр рэ илъэсыра ары юрий долгорукий зыцэу урысыпшэу ащыгъум хьакапэ щищыгъэ фэдэу ар лэшэгъуийкэ узэкээбэжьмэ пщэу юрий долгорукэм ыгъэпсыгъ япшыкухэнэрэ лэшэгъум иван грознэм итетыгъом москва къэралыгъом икъэлэ шъхьаэу хъугъэ ащ иплощадь квадратнэ километрэ шъибгъум нэсы къалэм цыф миллионибгъу фэдиз дэс краснэ площадым кремлэр ит кремлэр чылыс хъарзынищмэ иван великэм иодыджынышхо дворецхэм ыки сыхьат зыхэт спасскэ башнем къагъэдахэ москва имузейхэмки цэрыу третьяковскэ галереим урыс сурэ тышэ цэрыомэ ясурэтхэр щызэхэугъоягъэх москва театрэхэр бэу дэтых зэкэмэ анахь зэлъашэрэр оперэмрэ балетымрэ ятеатрэ ин ары москва ятокэнэрэ турэ олимпийскэ джэгукэхэр щыкуагъэх москва минрэ шъиблрэ шъэныкъорэ тфырэ илъэсым ломоносовым ыгъэпсыгъэ российскэ университетыр дэт минрэ шъибгъурэ щэкрэ тфырэ илъэсым москва метрополитен къыщызэуахыгъ джы ащ икыхьагъэ километрэ шъищрэ токитурэ фэдиз мэхъу станцие шъиту и илъэс пэпчъ урамыкэхэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу анахь кыхьэр ленинградскэ проспектэу километрэ пшыкутфкэ зызыкъудыигъэр ары государственнэ думэр москва щызэхэтысхьэ оф щешэ хэгъэгум иполитическэ щыэкэ псэукэ игупчэ мыщ щы москва музейхэмкэ цэрыу третьяковскэ галереим урыс сурэтышэхэм ясурэтхэм анахь дэгъухэр щыугъоигъэх мыдхьэт ахьмэд тырку литературэм реализмэр щызэфэзыгъэувахэм щыщщ мыдхьэт ахьмэд абы и унэцэр тырку тхьэкумэм нэхъ къызэрезэгъынкэ ятхыу аращ армыхъумэ лъэпкъкэ хьэгъурхэ ящыщщ ар къалъытэ тырку тхакуэ нэхъ ин дыдэхэм щыщу тырку рассказхэмрэ романхэмрэ я лъабжьэр зыгъэтылъауэ цыхум и гупсысэр и зэхэщыкыр зы къупхъэм ижыхьауэ зэпыткъым абыхэм зыдахъуэж зэманым къэзыухъуреихь дунейм къыщыхъу зэхъуэкыныгъэхэм елъытауэ псом хуэмыдэу ар щынэрылъагъущ творческэ гъуэгуанэ кыхькэ тхьэр зыхуэупсахэм я деж абы и щапхъэу къэпхь хъунущ тырку литературэр ноби зэрыкуэ гъуэгур зыубзыхуам ящыщ зы тхакуэшхуэ адыгэл щэджащэ мыдхьэт хьэгъур ахьмэд лъэщыгъуэм и кэхэм и пэщэдзэхэм псэуа адыгэ тхакуэ узэщакуэ ахъмэтыкъуэ юрэ къэзибэч тыркум куэрейт а лъахэрат ар езыр къыщалъхуар грузием щапа урысейм хуэлэжьа щхьэкэ дунейм и хъуреягъкэ муслъымэн урысейм къыщыдэк нэгъуэщ журналхэм я редакцэхэм я лъэукэ тхыгъэ зыбжанэ игъэхьэзыращ уэсмэн къэралыгъуэм абы и сулътан абдул хьэмид етуанэм теухуауэ интервью къаихащ нэгъуэщ къэрал уэхухэмкэ и министр тевфик пэщэм ермэлы патриархым шэрджэсхэм къахэка тхакуэшхуэ мыдхьэт ахьмэд бей ефэндым истамбыл газетым и редактор честертон нэгъуэщхэми мыдхьэт хьэгъур ахьмэд тыркум и тхакуэ нэхъ пажэхэм ящыщ зыщ зэман кыхькэ ики икъукэ купщафэу хуэлэжьащ ахьмэд литературэм тхыгъэ пащэу щитхум нэблагъэ къигъэнащ ахэр ярыту тхылъи рэ къыдэкащ рушук къалэм щыдэса лъэхъэнэрщ ахьмэд япэ творческэ лъэбакъуэр щичар туна дунай газетым къытехуэу хожьэ диным тхыдэм къэрал гъэпсыкэм теухуа и тхыгъэхэр апхуэдэу дунейм и къэхъукъащэхэм цыхухэм я зэхущытыкэхэм зауэмрэ мамырыгъэмрэ ехьэла и гупсысэхэр мы цыху гъэщэгъуэным жыпэкэ я фэщ мыхъуным хуэдиз лэжьэрейм журналистыным дигъакуэрт къыдэгъэкын къызэгъэпэщын уэху гугъури гъэм тыркум щекуэка революцэм иужькэ мыдхьэт ахьмэд истамбыл университетым щылэжьащ тхыдэмкэ философиемкэ дин уэхухэмкэ педагогикэмкэ щригъаджэу а щэныгъэхэм ехьэла лэжьыгъэ куэди итхыну хунэсащ ахьмэд тхыдэм теухуауэ абы къытхуигъэнащ уэсмэн къэралыгъуэм и тхыдэр дыкъэзыухъуреихь дунейр каинат дунейпсо тхыдэ хьиджрэм ипэкэ литературэм и тхыдэ тхылъхэр филисофиемрэ динымрэ ехьэлащ укъэзыхъумэ сэ сыхэт нюбуввети мухьэмедие нэгъуэщхэри адыгэхэм къатепсыха насыпыншагъэм и щхьэусыгъуэ нэхъыщхьэу тхауэм къелъытэ лъэпкъыр зэрыщэныгъэншэр еджэну абы зэи эмал зэрырамытар абы кавказ лъэпкъхэм къахэкауэ каир египетым дэт аз азхар еджапэ цэрыуэм щылажьэхэм гъэм джемиети иттихьадие шеракисекэ еджэу ягъэпса хасэм хэтхэм запещэ адыгэхэм я уэху зэрихуэу абыхэм я хабзэхэмрэ хьэлщэнхэмрэ тепсэлъыхь иттихьад газетеси газетыр къыдэзыгъэкхэу мухьэмэд фазил бэракъбеикъуэ мухьэмэд сахьи щамил сымэ я уэхущафэр зрегъащэ езыри яужь йохьэ истамбыл адыгэ лъэпкъ хасэ къызэригъэпэщыну а уэхуэм кърешалэ цэрэ щхьэрэ иэу хэхэс адыгэхэм яхэт псори мыдхьэт ахьмэд тыркущэхэм я революцэр къигъэсэбэпри гъэм истэмбыл къыщызэрегъэпэщ адыгэхэм я тхыдэр джынымкэ хасэ черкес теаун джемиети фэщыгъэцэр иэу апхуэдэу абы епха пэщэдзэ еджапэ а хасэрщ гъэм уэсмэныбзэрэ адыгэбзэкэ псалъэу гъуазэ газетыр къыдигъэкыу щэзыдзар мыдхьэт ахьмэд хасэмрэ газет къыдэгъэкынымрэ къришэлат лъэпкъым и цыху пажэхэр тхакуэ публицист цэрыуэхэу нэгъуцу юсыф сухьад лъашэ тахьир хъайраддин хъундж хъейры мелыч тутарышэ азиз нэпей исмэхьил щауэ ахьмэд цей умар тынэ сеин цагъуэ ахьмэд уардэ ахьмэд нурий тхакуэшхуэм и лъэукэ цагъуэ нурий хъундж хъейры мелыч щауэ ахьмэд сымэ тхыгъэ зыбжанэ ягъэхьэзыращ хэкужьыр ябгынэрэ уэсмэн щыналъэм куэныр щагъэтыну адыгэхэм елъэуу лъэпкъ куэдыр къызыдэкуа истамбылакуэм и щхьэусыгъуэхэр щызэпкъырахырт гъуазэм и напэкуэцхэм адыгэл щэджащэм еджагъэшхуэм и чэнджэщкэ шэрджэс щэнхабзэ хасэм и тхьэмадэ джавит тхьэрхэт ахьмэд пэщэмрэ пщыхьэлыкъуэ алийрэ хьэрып элыфбейр и лъабжьэу адыгэ алфэвит зэхалъхьэ адыгэбзэм теухуэа тхылъи псалъалъи ягъэхьэзыр абыхэм ящыщ ыхьэхэр газетым къытрадзэ къыжыэн хуейщ гъэм япэ дыдэу къэбэрдейм адыгэбзэкэ къыщыдэкыу щэзыдза адыгэ макъ газетыр зэрытрадза элыфбейр зэхъуэкыныгъэ щагъуэ имыгъуэтауэ гъуазэм ди бзэмкэ къытехуэхэр зэритхыу щытар зэрыарар цагъуэ нурийрэ дым эдэмрэ а элыфбейр мащэу ирагъэфэкуэжу къагъэсэбэпагъэнущ езы мыдхьэт ахьмэд къыдигъэк газетхэмрэ журналхэмрэ къытридзэрт и лъэпкъэгъухэм ятеухуа хъыбархэр тхакуэшхуэм къыдигъэкхэр гъащэ кыхь хъуртэкъым абыхэм яхэтащ мазэ зытущ фэка ямыкуу я пхъашагъэм щхьэкэ зэхуащыжаи апхуэдэхэм и деж езыми тезыр гуэрхэр ирагъэхьырт итани пищэжырт адыгэл хахуэм и журналист лэжьыгъэр мыдхьэт ахьмэд и лъэпкъым хуищэну зыщэхъуэпса псори къехъулакъым гъэм и ныбжьыр илъэс м иту дунейм ехыжащ тырку литературэм и классик узэщакуэ философ цэрыуэ адыгэл щэджащэ хьэгъур мэдхьэт ахьмэд нарт пщыналъэхэр дунэе културэм ихъазынэщ хахьэх ижъыкэ цыфхэм дунэееплъыкэу яагъэр чыопсым ыкуачэхэр къазэрэщыхъущтыгъэхэр ащ ишъэфхэр аэкъызэрэрагъахьэщтыгъэр гугъэ гупшысэу яагъэхэр янасып зэрэфэбанэщтыгъэхэр аужыпкъэм адыгэмэ ямызакъоу зэкэ цыфым икультурэ къырыкуагъэм инэкубгъохэр адыгэ нарт эпосым хэхьэрэ хъишъэхэм пщыналъэхэм орэдхэм нафэу къагъэлъагъо а шогъэ пстэумэ апае лъэпкъ эпосым дунэе культурэм чыпэ гъэнэфагъэ щеубыты хэтрэ цыф лъэпкъи икультурэ идунэезэхашэ а зы щыэныгъэ зэпыуцуапэм зэхъокныгъэхэр фэхъухэмэ зэпичызэ ищыэныгъэ гъогу къырэко арэу зэрэщытым къыхэкыкэ адыгэ нарт эпосымрэ ижърэ дунэе мифологиемрэ ахэлъ нэшэнабэхэр зэтефэх машор къэзыхьыгъэм е мэшозехьэм иобраз дунэе мифологием анахь щыцэрыомэ ащыщ адыгэ лыхъужъ эпосэу нартхэр зыфиорэм хэт саусырыкъом инэшанэхэмрэ ижъырэ урым мифологием хэт образхэмрэ зэпэблагъэх нарт саусырыкъо машор къызэрихьыгъэр къэзгъэлъэгъорэ пщыналъэр тыгу къэдгъэкыжьынышъ урыммэ ямиф едгъэпшэн си тхьэ напэм нэмыплъ ейхэр фэ хувощ щым къытекам и эфыгъуэм сыхывон энэ къащэтэм сэ си ыхьу хэвмыгъэз гъэм зигъазэм сэ си хъуэхъу фымыуатэ батэ вгъэшым сэ си тепщи хэвмыгъэхъуэ уащхьэмахуэу си тысыпэр лъагъуэ фщыну нартхэм жыфэу мызэ мытэу зэхэсхащ адыгэ ӀуэрыӀуатэм щыгъунэжщ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр илъэс щищым нэблэгъауэ адыгэхэм къадогъуэгурыкӀуэ а хъыбархэр нобэр къыздэсми яӀуатэ къэбэрдейм и тхыдэм лъэужьышхуэ къыхимынатэмэ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр гъащӀэ кӀыхь хъунтэкъым и цӀэр щӀэблэм щӀащымыгъупщэн фӀыщӀэ щиӀэщ къэзэнокъуэ жэбагъы и тхыдэм аращ и цӀэри и хъыбархэри уахътыншэ щӀэхъуар къэзэнокъуэ жэбагъы гъэм бахъсэн Ӏуфэ къыщалъхуащ бахъсэн псым и сэмэгурабгъум зеикъуэ ипщэӀуэкӀэ иджыри ущрохьэлӀэ къэзэныкъуейкӀэ зэджэ щӀыпӀэцӀэ жэбагъы зэрыӀущыр зэрыцӀыху губзыгъэр щӀэх дыдэ наӀуэ хъуауэ щытащ хъыбархэм зэрыжаӀэмкӀэ хъыбархэм ящыщ зы щыхьэт тохъуэ уэрарэкӀэ зэджэ хеящӀэ цӀэрыӀуэм акъылрэ ӀущыгъэкӀэ жэбагъы текӀуауэ зэрыщытам абы щыгъуэ щӀалэ дыдэт жэбагъы и ныбжь нэсри къэзэнокъуэ жэбагъы дунейм ехыжыху къэбэрдей пщышхуэхэм пщы уэлийхэм я чэнджэщэгъуу щытащ лъэпкъ Ӏуэху и пщэ далъхьэурэ къэзэнокъуэ жэбагъы зыбжанэрэ ягъэкӀуащ къэбэрдейр а зэманым зыпыщӀауэ щыта къэралхэм пщыгъуэхэм тхыдэр щыхьэт тохъуэ псалъэм папщӀэ кърымымрэ мэзкуурэ кӀуа къэбэрдей лӀыкӀуэхэм къэзэнокъуэ жэбагъы зэрахэтам дунейм тетыху къэзэнокъуэ жэбагъы зыщӀэкъуар къэбэрдейм и Ӏуэху зэрыдэкӀынырщ хабзэмрэ захуагъэмрэ я лъабжьэр гъэбыдэнырщ цӀыхум я псэукӀэр егъэфӀэкӀуэнырщ хъыбархэм къызэрыхэщыжымкӀэ къэзэнокъуэ жэбагъы зи псалъэм пщӀэ иӀэ зи акъылыр жыжьэ нэплъыс захуагъэм ирилажьэ цӀыху губзыгъэщ къэрал лэжьакӀуэщ хэкумрэ къэбэрдей лъэпкъымрэ фӀыгъуэ зэрахуилэжьыныр къалэн зыщищӀыжауэ а къалэныр хузэфӀэмыкӀамэ къэзэнокъуэ жэбагъы и цӀэмрэ и хъыбархэмрэ нобэ къэсынтэкъым къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр езыр езырурэ къежьащ ахэр зыми зэхилъхьакъым икӀи къигупсысакъым лӀы Ӏущым далъагъу ӀуэхущӀафэхэр зэхуаӀуэтэжурэ жылэм хэӀуэри ӀуэрыӀуатэ лӀэужьыгъуэ хъуащ къэзэнокъуэ жэбагъы и хъыбархэр щӀаӀуатэр къэбэрдейм и закъуэкъым абыхэм ущрохьэлӀэ шэрджэсми адыгейми къэзэнокъуэм и цӀи и хъыбархэри ящӀэ ди гъунэгъу лъэпкъхэми псалъэ пэж куэд къызэринэкӀащ къэзэнокъуэ жэбагъы абыхэм нобэр къыздэсым жэбагъы и псалъэкӀэ йоджэ къэзэнокъуэ жэбагъы къызэринэкӀа псалъэ Ӏущхэр адыгэ псалъэжьхэм хэзэрыхьыжауэ къогъуэгурыкӀуэ къэзэнокъуэ жэбагъы гъэм лӀащ и акъылрэ и ӀуэхущӀафэкӀэ цӀэрыӀуэ дыдэ хъуауэ къэрмокъуэ хьэмид адыгэ ӀуэрыӀуатэ хеящӀэ хей псалъэм мыкъуаншэ мымысэ мыхьэнэ зиӀэм къытокӀ къуаншэмрэ захуэмрэ зэхэзыгъэкӀым хеящӀэ кӀэ йоджэ нэгъуэщӀу жыпӀэмэ къады санкт петербург илъэсхэм ыки м щегъэжьагъэу санкт петербург илъ нэс петроград илъ нэс ленинград урысые федерацием и къэлэшхомэ ащыщ урысыем дэт къалэмэ анахь инмэ ащыщ цыф пчъагъэу дэсымкэ нэбгырэ млн м къехъу дэс рэ илъ европэмкэ анахь къэлэшхомэ ащыщ урысыем и федерал мэхьанэ зиэу къэлитумэ ащыщ зы адрэр москва къэлэ лышъхьэр полтавченко георгий петербург иинагъэкэ ятонэрэ чыпэр урысые щеубыты петр м рэ илъэсым ар ыгъэпсыгъ петербург музеибэ дэт ахэмэ ащыщэу эрмитажым апэрэ чыпэр еубыты проспект дахэхэм площадь ыки дворец инхэм къалэр къагъэдахэ мыщ мэхьанэшхо зиэ саугъэтыбэ дэт къалэр чыпэ гъэшэгъонхэмкэ цэрыу петербург балтийскэ хым ипорт инэу щыт къалэм машинэ ыки къухьэш заводхэм оф щашэ санкт петербург къэлэ лыхъужъэу щыт урысые е урысые федерацие уф еуропэмрэ темыр азиемрэ арыт къэралыгъошху цыфэу нэбгырэ млн м къехъу щэпсэу гъэ илъэсымкэ км млн м къехъу чыгу хахьэ дунаемкэ апэрэй къэлэ шъхьаэр москва дло м хахьэ хэгъэгу лышъхьэр владимир путин къэрал тхьаматэр дмитрий медведев урысые федерациер дунаим ит хэгъэгухэм анахь ин ащ ичына лъэ зэкэ чыгум ышъхьашъо изыбланэ фэдиз мэхъу хэгъэгум чыгоу илъыр плэнэбз километрэ миллион пшыкубл фэдиз мэхъу урысыем цыфэу исыр нэбгырэ миллионишъэрэ токитурэ тфы рэм ехъу процент токиплырэ щырэр урысых къэралыгъом иэшъхьэтетыр президентыр ары мы уахътэм урысыем инэшанэхэр шъуищ зиэ быракъыр гимнэу урыс орэдусэу глинкэ ытхыгъэ патриот орэдыр ыки тамыгъэу шъхьиту зиэ бгъэжъыр урысыем икъэралыгъуабзэр урысыбзэр ары ащ къэлэ миным ехъу ит урысыер федеративнэ республикэу щыт хэгъэгум иэшъхьэтетыр президентыр ары урысые гъунэгъухэр финланд норвегие эстоние латвие литуание белоруссие украинэ полшэ апхъазие грузие осетие азербайджан казахстан китай монголие ишъхъэрэ корейе ашз японие швецие дание канадэ урысыер нефтыкэ шомыккэ газкэ дышъэкэ ыки нэмык шуа гъэ зыпылъэу чым къычахыхэрэмкэ бай кымафэхэр чъыэх жьыбгъэр къепщэ гъэмафэр лъэшэу жъоркъ ыки гъушъэ хьакурынэхьабл адыгэ хэкум адыгэ республикэм и шэуджэн къедзыгъом и къоджэ шъхьа км фэдизкэ мыекъуапэ пэчыжь хэкум къинэжьыгъэ абдзэхэ къоджэ закъор хьакурынэхьаблэр ары урыс кавказ заом иаужырэ илъэсхэм абдзахэхэр зырыз зырызэу къушъхьэхэм къахэкыхэзэ кэмгуе шъолъырым дэтысхьахэнэу фэжьагъэх апэрапщэу даурхэр джырэ хьакурынэхьаблэ зыдэщыэм илъэсым дэтысхьагъэх етанэ хьакурынэхэр къушъхьэм къыхэкхэзэ даурхэм пэмычыжьэхэу фарзэ ушъо дэтысхьагъэх къыкэлъыкорэ илъэсхэм мэрэтыкъохэр аулъэхэр беданэкъохэр къуаджэм дэтысхьэхэзэ къоджэшхо хъугъэх апэрэ илъэсхэм даурхьаблэкэ еджэщтыгъ ау етанэ къуаджэм лы бэлахьэу дэс хьакурынэ тыгъужъ ихьатыркэ хьакурынэхьаблэкэ еджэхэнэу фежьагъэх урыс кавказ заом иуж рэ рэ илъэсхэм азэфагъу унагъо фэдиз илъэсым унагъо фэдиз кавказым икыхи тыркуем кощыжьыгъэх измит яловэ ескишехир фэдэ къалэхэм епхыгъэу адыгэ къуаджэхэм адэтысхьагъэх хьакуринэхьабл тыркубзэкӀэ тыркуем дэт адыгэ къуадж ескищехир къалэм епхыгъ темыр кавказым илъэсым къикӀыгъэ адыгэхэр ары къуаджэр зыгъэуцугъэр къуэджэ дэсхэр апэ дэдэу булгарием щытӀысхьэхи аукӀэ дэапыхъу лъашъэхэр къуаджэр ягъэуцугъ адыем илъэсиблкӀэ зэрэдэсыгъэхэм иуж къырым заор зэухым джы дэдэм зыдэщыӀэ чӀыпӀэм къэкӀуагъэх къуаджэр зыгъэуцугъэр абдзэхэ хэгъэгум къикӀыгъэу мэрэтыкъо хьадж зэчэрый итӀуанэ кавказым хьакурынэхьаблэм къыдэкӀыгъэ абдзэхэ унагъохэри къуаджэм щытӀысхьагъэх илъэс къынэужым къэбэртай щыщ цымба лӀэкъолъэшымрэ ащ илъэпкъэгъухэр къуаджэм къыдэхьагъэх зыцӀэ къагъотышъугъэ къуаджэм дэс лӀакъохэр мары абдзэххэр къэбэртайхэр бэслъиниехэр кӀэмгуехэр бжъэдыгъухэр азыгъэхэр шапсыгъэхэр хьэтыкъуаехэр убыххэр пасэм къуаджэр анатолием адрэй къуаджэхэмрэ уэлъытын амал уимыӀэ фэдэу културкӀэ Ӏатыгъэгъ осмэн пэчъахьым иунашъокӀэ чакырджалы мехьмет эфем иуж ихьэрэ инню дзэпащэ мехьмет нух мы къуаджэ щыщыгъ аулъэмэ ящыщыгъ ыкӀый къуаджэм моллэ ефэнды бэ дысыщтыгъэх хадж мэсыд ефэнды хьарун ефэнды хьадж ыслэхь ефэнды хьилми эфэнды юсюф ефэнды эмин ефэнды осмэн хьоджэ нэфщэмэ я ислам ефэнды ахэмэ ящыщыгъ къуаджэм ицӀэрыӀо зекӀолӀ лӀыхъужъхэр чэтау рыза къырым осмэн щакӀо осмэн аӀощтыгъ тыркухэмэ мусэ кӀыхь шапсыгъэбзэр адыгэхэм и зы бзэ шапсыгъэбзэр шапсыгъ адыгэхэр адыгэбзэу зэрэгущаӏэхэрэр шапсыгъэбзэкӏэ шыӏ хьарыф сӏ ыкӏи хьарыф чъу адрэ адыгэбзэхэмкӏэ ахэр цӏ ыкӏи цу шапсыгъэбзэмкӏи шыӏ хьарыф цӏ мыфэдэ гущыӏэхэмкӏэ цӏыфы цӏапӏэ ыкӏи цӏашъутэ шапсыгъэбзэкӏэ шыӏэх хьарыф гь кь ыкӏи кӏь адрэ адыгэбзэхэмкӏэ ахэр хъугъэх дж ч ыкӏи кӏ шапсыгъэбзэм иӏэх хьарыф дж ч ыкӏи кӏ мыфэдэ гущыӏэхэмкӏэ чэмы джэмышх ыкӏи кӏалэ хьэрыф чъ ыкӏи чӏ хъугъэх ч ыкӏи кӏ шапсыгъэбзэмкӏэ шапсыгъэбзэмкӏэ зыгорэ гушыӏахэмкӏэ мыкӏодых н м ыкӏи р хьарыфхэр шапсыгъ мгьэ я гьэ адрэ адыгэбзэхэмкӏэ мкэ я кэ саусырыкъо гъэжъо чылапхъэр натымэ къызэрафихыжьыгъагъэр натыхэр гъэжъо шэным пылъыгъэх гъэжъо шэным пылъымэ анахьыжъэу щытыгъэр тхьагъэлыгь арыгъэ бжъэдыгъубзэр адыгэхэм и зы бзэ бжъэдыгъубзэр бжъэдыгъу адыгэхэр адыгэбзэу зэрэгущаӏэхэрэр кӀэмыгуябзэ хьарыф цу хъугъэ чъу бжъэдыгъубзэкӏэ шапсыгъ мджэ я джэ адрэ адыгэбзэхэмкӏэ мкэ я кэ зэгорэм тыгъэжьымрэ тыгъэмрэ зынэкъокъугъэх анахь лъэшыр язэрымгъашэу а лъэхъан дэдэм тефэу зекогорэ како техъуагъэу гъогум къэрыкоу алъэгъугъ ыки рахъухьагъ тумэ язэу гъогурыком икако зыщэзгъэхэрыр анахь лъэшэу алъытэнэу ай дэй тыгъэжьым зэрыфэлъэкэу къэпщэу къыригъэжьагъ ау ар нахь лъэшэу къепщы къэсми гъогурыком каком нахь зыкоцищахьытыгъэ ыужыпкъэм тыгъежьыр иморад ыужы икыжьын фае хъугъэ етуанэ тыгъэр къэпсыгъ гъогурыкор фабэ къэпагъ ыки ай лъэпэтэу какор зыщихыгъ аущтэу тыгъэжьым тыгъэр ей нахьыри нахьы зэрылъэшыр къэгурымэомэ мэхъонэу хъугъэ абадзэ адыгэ бзэхэр къэукъаз бзэхэм изы унагъор убыхыбзэ адыгабзэ абадзэбзэхэр абадзэбзэ апхъазыбзэ убыхыбзэр адыгабзэм нэхь игъунэгъу щыт ау апхъазыбзэми щыщ бэу хэлъ ащ пае бзэ гурытэу плъытэ хъунэу абадзэ адыгэ бзэхэм пэмыкӀэу зэреджэхэр ишъхъэрэ къуэхьапӀэкъаукъазыбзэхэр шӀыпӀэ къыздыхэкӀахэм ишъхъэрэ къохьапӀэ къаукъаз урысыем ишъхъэрэ къаукъазым апхъазым къокӀыпӀэгъунэгъу лъэныкъом тыркум шамым иорданым щыгущыэхэ бзэр зэрахьэ бзэмкӀэ гущыэу къалытэр миллион фэдиз адыгэ купыр уакитӀу зэхагъэкӀ урысыем бзитӀу къалъытэу кӀах уакэмрэ къэбэртай уакэмрэ къэбэртай уакэм беслъыныябзэри хэхьэ абадзэбзэхэри адыгэ псэлъэкӀэхэм яфэдэу зэгъунэгъу щытхэр ахэм ахэтхэр абадзэбзэхэр гтнетикэкӀэ зэгъунэгъу дэдэу щытхэр зы бзэ къэлъытэгъэу ятыным шъхьэкӀэ гу лъытыгъэр ашхаруа уакӀэр мыдэжьым нэхь фэгъунэгъу щыт тапантам нэхьрэ убыхыбзэм и тхыдэр нэхь гукъэу къахэкӀэ бзэхъуам ям елъытамэ къаукъаз къаукъас еуропэмрэ азыемрэ я гъунапкъэм тету хы шӀыцӀэм хы мыутӀэм хы каспыйм я зэфакум дэтэу къаукъаз къушъхьахэм хэт къаукъазышхуэм ар къыбгъэдэлъ шӀыпӀэхэри иубыдэу ишъхъэрэ къаукъаз къаукъазыпэ ипшъэ къаукъаз къаукъазкӀыб ишъхъэрэ къаукъазыр урысыем хеубыдэ курджым икъо зытӀущым щымыхъукӀэ ипшъэ къаукъазыр азербайджаныр апхъазыр ермэлыер ипшъэ осетыер курджыр джоуэ хеубыдэ нэхь лъагэ пӀэр м Ӏошъхьэмафэ урысыем хиубыдыр къаукъазым шӀыуэ иубыдыр мин км абы шӀыпӀэ хэтхэр ишъхърэ къаукъаз къаукъазыпэ къаукъазышхуэ къаукъазкӀыб губгъуэхэр курамрэ араксымрэ я псыхъуэхэр колхидэмрэ джоуэ къаукъаз цӀыкӀур джавахет ермэл бгыхэр я ишъхърэ къуэкӀыпӀэ лъэныкъуэр ишъхърэ къаукъазым и пашъхьэм ставропол бгыхэр ит нэхъ илъагапӀэр Ӏуашъхьа стрижамент м хъууэ псыжъ хы мыутӀэ губгъуэмрэ тэрч гум губгъуэхэмрэ зэхигъэкӀыу ишъхъэрэ къаукъазым тэрчымрэ сунжэмрэ я зэхуакум тэрч джабэхэмрэ сунжэ джабэхэмрэ дэлъ я зэхуакум алханчурт къуэр ирикӀу къаукъазышхуэм и къушъхьэ зэхэтыкӀэр мэгуэч къуэхьапӀэмкӀэ хомурэ тэман хы тӀыгуныкъуэм къыщыкӀэдзауэ дэкӀуэурэ Ӏуащхьэмахуэ нэсыху инэхъ лъагапӀэр м уашъхьэшхуэ курытхэмкӀэ Ӏуащхьэмахуэрэ къэзбэч Ӏуащхьэрэ я зэхуакум къуэкӀыпӀэмкӀэ къэзбэч Ӏуащхьэ идежь къыщыкӀэдзауэ апшерон хы тӀыгуныкъуэм нэс ехын кӀидзу лъэныкъуэр Ӏуашъхьахэм зэву ирокӀуэ къуэкӀыпӀэмрэ къуэхьапӀэ лъэныкъуэхэмрэ бгъуэуэ макӀуэхэ къаукъазышхуэм и Ӏуашъхьэхэм ишъхъэрэ къаукъазымрэ къаукъаз кӀыбымрэ зэхагъэкӀыр я гъунапкъу ирикӀуу къаукъаз лъэпкъхэр гуп щыуэ мэгуэчхэ мэщбэшэ исхьакъ адыгэ тхэко цэрыу ащ тхылъыбэ ытхыгъ жабзэм литэратурэм ахьышхо хэзылъхьэгъэ тхьаку ащ хэгъэгу щытхъуцэхэр къыфаусыгъэх тынышхохэр къыфагъэшъошагъэх исхьакъ итхылъмэ ащыщхэр тихэгъэгу имызакъоу экыб къэралхэми ащашэх мэщбэшэ исхьакъ адыгэхэр инэу рэгушхо адыгэ республикэм и гимн хэлъ гущыэхэр ащ ытхыгъ мэщбэшэ исхьакъ шумафэ ыкъор рэ илъэсым жъоныгъуакэм маим и м краснодар краим хэхьэрэ уруп районым ит адыгэ къуаджэу шъхьащэфыжь къыщыхъугъ рэ илъэсым якъоджэ еджапэр рэ илъэсым адыгэ педучилищыр къыухыгъэх илъэс м щегъэжьагъэу усэхэр зэхилъхьэщтыгъэх иусэхэр зыдэт иапэрэ тхылъэу ціыф лъэшхэр рэ илъэсым къыдэкіыгъ мэщбашіэм зэкіэмкіи тхылъ м ехъу ытхыгъ мы аужырэ илъэсхэм тарихъ романхэр етхых мэщбэшіэ исхьакъ итхылъыбэ урысыбзэкіэ зэдзэкіыгъэхэу москва краснодар мыекъуапэ къащыдэкіыгъэх ащ итхылъхэм ащыщхэр іэкіыб хэгъэгухэми ащызэрадзэкіыгъэх тарихъ романхэу бзыикъо зау мыжъошъхьал зыфиіохэрэр тыркубзэкіэ арапыбзэкіэ къыхаутыгъэх мэщбэшіэ исхьакъ иіофшагъэхэм осэшхо къафашіыгъ ар адыгэ къэбэртэе бэлъкъар къэрэщэе щэрджэс республикэхэм я народнэ тхакіу ащ нэмыкі шіухьафтын инхэри иіэх блэгъожъ зулкъарин адыгэ къэралыгъо университетым ипрофессор бзитушэныгъэмкэ илабораторие ипащ ар бзэм оф зыдишэрэр илъэс м ехъугъ краснодар дэт къэралыгъо кэлэегъэджэ институтыр къызеухым урысыбзэмрэ адыгабзэмрэкэ ригъэджагъэх етанэ къалэу горькэм нижний новгород дэт университетым филологие шэныгъэхэмкэ кандидатскэ диссертациер къыщигъэшъыпкъэжьыгъ джы зулкъаринэ адыгэ къэралыгъо университетым щэлажьэ доктор профессор бзитушэныгъэм двуязычием оф дешэ офшагъэхэр иэх еджакохэм яжабзэ икультурэ къызэрэпэтыщтым фэгъэхьыгъэхэу типы ошибок в русской речи учащихся адыгейцев и их источники контактирование русского и родного языков в условиях двуязычия ыки нэмыкхэр урысыбзэм адыгабзэм яхьылагъэу статья м ехъу къыхиутыгъ тхылъ шъхьафэу м ехъу ытхыгъ ахэм ащыщых адыгэ урыс гущыалъэхэр урыс адыгэ зэдэгущыалъэхэр адыгэ лъэкъуацэхэмрэ цэхэмрэ адыгэ гущыэжъхэр урысыбзэкэ зэдзэкыгъэхэу блэгъожъ зулкъаринэ адыгэ дунэе академием иакадемик урысыем педагогическэ ыки социальнэ наукэхэмкэ иакадемие иакадемик зэкъошныгъэм иорден къыфагъэшъошагъ адыгабзэ адыгэмэ бзэу аулъыр къаукъас бзэунагъом апхъаз адыгэ бзэкупым хахьэ дунаемкэ млн заулэ рэгущыэ кахэри къэбэртэябзэри зэхэбгъахъомэ кӀэмгуэй хьэрыфылъэ кӀах тхыбзэр зытет кӀахэ адыгабзэм идифтонгмэ къатегуыщыӀэу тызыхэплъагъэ тхылъхэм мы къыкӀэлъыкӀуэрэ тхыпкъылъэхэр пычыгъуэхэр ары дифтонгэу алъытэрэр е эй йэ я йа и ый йы ю йу ау эу ыу иу о эу уэ уа уы уи уе ау тэ къызэрэтшӀуэшӀрэмкӀэ адыгабзэм хэт дифтонгхэр мы къэтпчъыгъэ тхыпкъхэм пычыгъуэхэм къагъэлъагъуэрэ макъэхэр арэп къатӀуэрэм нахь лъапсэ иӀэным фэшӀ апэу гуыщыӀалъэхэм дифтонгым къыраӀуалӀэрэм игуыгъу къэтшӀын мы гуыщыӀэлъитӀуым фэдэу тызыхэплъэгъэ гуыщыӀэлъэ пчъагъэми къызэратхырэр дифтонгыр мэкъэзещэ мэкъитӀуыр зы пычыгъуэм зы макъэ фэдэу къызэдыхэфэныр ары арэу зыхъуырэм ыпшъэкӀэ къэттыгъэ тхэпкъхэр пычыгъуэхэр дифтонг хъуыным фэшӀ ахэлэжьэрэ макъэхэр мэкъэзещэ хъуын фае мы тхэпкъ зэхэлъхэм е я и ахэлэжьэрэ э а ы тхэпкъхэм къагъэлъагъуэрэ макъэхэмрэ ю тхэпкъ зэхэлъым хэлэжьэрэ у м ымакъэрэ зэрэмэкъэзещэмкӀэ зыми гурышхъуэ ышӀырэп ау кӀахэ тхыбзэхабзэм дифтонгэу къыщалъытэрэ тхэпкъ зэхэлъхэм ахэлэжэрэ й тхэпкъым ымакъэрэ пычыгъуэхэм ахэлажьэрэ у тхэпкъым ымакъэрэ мэкъэзещэу къалъытэжьхэрэп мэкъэзэращэх уырысыбзэ грамматикэми й эр мэкъэзэращэу къелъытэ къэбэртэе адыгабзэм итхыбзэхабзи ары къызэрэщалъытэрэр яковлевымрэ эшъхьамафэмрэ къызэдыдагъэкӀыгъэ адыгей литературабзэм и тхыбзэхабз зыфиӀуэрэ тхылъми мы мэкъитӀуыр мэкъэзэращэмэ ахэтэу къытыгъ етӀани а зы макъэр зы бзэм щымэкъэзэращэу нэмыкӀыбзэм къызыхафэкӀэ мэкъэзещэ хъуын зэримылъэкӀыщтыри гурыӀуэгъуаепщтын адыгабзэм гъогушхо къыкугъ илъэс мин пчъагъэхэм чышъхьашъом щыпсэурэ адыгэ лъэпкъхэр зэкэ хэлэжьагъэх адыгабзэм игъэпсын ипсыхьан ащ фэдиз лэшэгъу пчъагъэхэм лъэпкъым мэкъабэ гущыабэ гущыэухыгъабэ къытыгъ лъэпкъым щыщэу чыпэ зэфэшъхьафхэм ащыпсэухэрэм чыпабзэхэр зылъэныкъо горэкэ адыгэ лъэпкъыбзэм текэу яэ хъугъэх ащ фэдэу адыгэбзэ зэикым нахь къыхэщхэу тиэр чыпэбзэ заулэ мэхъу абдзэхабзэр бжъэдыгъубзэр кэмыгуябзэр шапсыгъабзэр мыхэмэ зэу ахэбгъахьэми хъущт къэбэртэябзэр джы тилъэхъан къэбэртэябзэр бзэ шъхьафэу алъытэ ау ар адыгабзэм лэшэгъу пчъагъэкэ узэкээбэжьмэ щыщ шъыпкъэу щытыгъ ыпшъэкэ зигугъу къэтшыгъэ адыгэ чыпабзэхэм афэдэу адыгэ лъэпкъым ихъишъэ зэзгъашэрэмэ къыхагъэщэу тырехьылэ тхыдэхэми усэхэми къахэфэ къэралыгъо лъэпкъ офхэр зэшохыгъэным пае зэкэ адыгэхэм ялыкохэр хэгъэгу хасэм щызэукэхэу офэу згъэгумэкхэрэм тегущыэхэу а хасэхэм лыкоу агъакощтгъэхэр акъыл зэбгъотылэнэу жэбзэ къабзэ зыулъэу цыфхэр згъэдэон зылъэкыщтыр арыгъэ джы загъорэ къызэрэхэкэу ащ фэдэ лыкор энатэу иэм елъытыгъэу е энэтэ лъыхъоу е зэрэкуагъэм рыкъэин ихьисапэу щытыгъэп лыкор цыфхэм зэлъашэу шъхьакафэ фашэу акъылыгъи цыфыгъи адыгагъи лыгъи бгъодэлъэу щытыщтгъэ ежь хьаблэм къуаджэм чыпэм хэкум агъэнэфагъэу хадзыгъэу агъакощтгъэ ащ фэдэ лыкоу къэралыгъо лъэпкъ хасэм къеколагъэхэр зэкэ зы адыгэ лъэпкъыбзэкэ нахьыбэмкэ гущыэщтгъэх ащ фэдэ лыкоу губзыгъэу къэгущыэрэм игугъу хэкум дахэкэ щыущтгъэ адыгэбзэ къабзэкэ мэгущыэ жэбзэ къабзэ улъ аощтгъэ мы зигугъу къэтшырэм къикырэр адыгэхэр сыдигъуи абзэ зэрэлъыплъэщтгъэхэр адыгэбзэ жэбзэ къабзэр зэрагъэлъапэщтгъэр ары а лъэхъан чыжьэхэм жабзэм лъыплъэщтгъэхэ нахь адыгэхэм тхылъыбзи бзэр зэрызэхэтым ехьылэгъэ грамматики хэбзэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэри яагъэхэп зэкэ адыгэу адыгабзэм рыгущыэхэрэм зэфэдэу зэдагъэцэкэн фаеу шэпхъэ гъэнэфагъэхэр бзэм ехьылагъэу щыагъэхэп ащ фэдэ амалхэр зиэнхэу хъурэр тхэн амал зиэ лъэпкъыр ары тэ адыгэхэм тхэн амал тиэ хъугъэу залъытэрэр рэ илъэсым щегъэжьагъэу ары а илъэсым ыуж ныэп адыгабзэкэ тхылъхэр къыдэкхэ зыхъугъэхэр цыку цык зэ адыгэ тхылъыбзэ тиэ мэхъу тхылъыбзэм къытекэу тхэкэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэр адыгабзэм иэхэу н ф яковлевымрэ эшхьэмэфэ даутрэ хагъэунэфыкых ыужым рэ илъэсым эшхьэмэфэ даутэ зэхигъэуцогъэ адыгэ орфографиер унашъоу аштэ етанэ рэ илъэсым мыекъуапэ ятонэрэу къыщыдэкыжьы адыгэ орфографиер унашъокэ зэраштагъэм къикырэр а шэпхъэ гъэнэфагъэхэу адыгэ тхылъыбзэм ехьылагъэу къыдагъэкыгъэхэр зэкэ адыгэ тхылъыбзэм рылажьэхэрэм зэфэдэу зэдагъэцэкэнэу ары адыгэ народэу зитхылъыбзэ уцоу тхэн амалыр къызэкэзгъахьэщтгъэмкэ а апэрэ тхэкэ амалэу шапхъэу эшъхьэмафэ даутэ зэхигъэуцогъагъэмэ яшогъэшхо къакощтгъэ ар иэпээгъоу шэныгъэм ипчъэхэр къызэуихыщтгъэ егъашэм зыкэхъопсыщтгъэ шэныгъэ нэфыр къызэкигъахьэщтгъэ орфографием ишапхъэхэм гущыэр зэрэптхыщтыр а гущыэм иахьыгъухэм ямэхьан зэпытэу е зэпымытэу ахэр птхыщтхэмэ дефис дэтэу е дэмытэу гущыэр гъэпсыгъэщтмэ инэу е цыкоу къебгъэжьэщтмэ гущыэм ишъошэ хабзэхэр къагъэунэфых тхэкэ амалэу бзэм иэхэм къатекызэ орфографием зэкэ тхылъыбзэм пылъхэм зэдагъэцэкэн фэе тхэкэ амалхэм яшапхъэхэр къегъэуцух адыгэ грамматическэ шъуашэхэу зэдаштагъэхэр зыми ымыукъонхэм пае нэмыкэу къэпон хъумэ орфографиер научнэ лъапсэ иэу ежь обществэм зэдиштэгъэ тхэкэ амалэу шапхъэу щыт ыки а шэпхъэ зэдаштагъэхэр зыукъорэм хэукъоныгъэхэр ышэу икъоу шэныгъэ зымыгъотыгъэ тхакоу цыфэу алъытэ сыд фэдэрэбзи анахь мэхьанэ шъхьаэу иэр а бзэр зыулъ цыфхэр зэдэгущыэнхэр зэгурыонхэр ары орфографием а лъэныкъомкэ укъызекуалэкэ цыфхэр тхыгъэкэ зэдэгущыэнхэ алъэкын амал къеты жабзэкэ узэдэгущыэным фэдэп тхыгъэкэ узэдэгущыэныр жабзэм чыпабзэхэр щыбгъэфедэхэми мэхъ къыбгурымыоу укэупчэжьмэ уздэгущыэрэм къыбгуригъэожьыщт ау тхылъкэ узэдэгущыэмэ зэкэми зэдаштэгъэ шапхъэхэр бгъэфедэнхэ фае къагурымыорэ къэокэ тхакэхэр хэмыгъахьэхэу ар аущтэу мыгъэпсыгъэмэ уитхыгъэ зыфэгъэхьыгъэ цыфхэм узыфаер агуымыонкэ щынагъо эшъхьэмэфэ даутэ зэхигъэуцогъэгъэ тхэкэ шапхъэхэр адыгэ народым ыгъэфедэхэзэ илъэс пчъагъэм гъэсэныгъэм гъэхъэгъэ дэхэкаехэр ышыгъэх а тхэкэ шэпхъэ зэдаштагъэхэр агъэфедэзэ адыгэхэм художественнэ литературэ шагъо яэ хъугъэ научнэ офшагъэхэр къатыгъэх публицистикэм зырагъэушъомбгъугъ театри радиуи телевидениеми къащэгущыэх ублэпэ гурыт апшъэрэ еджапэхэм ащэлажьэх а пстэумэ къагъэлъагъорэр адыгэ тхылъыбзэр уцунымкэ а тхэкэ унашъоу аштэгъагъэм ииуогъэшхо къызэрэкуагъэр ары ау обществэм ищыэныгъэ лъыкуатэ къэс бзэми зэхъокыныгъэхэр иэхэу мэхъух анахьэу лексикэм ащ фэдэ хэхъоныгъэхэр адыгабзэми фэхъугъэх ащ епхыгъ джы тилъэхъан адыгэ тхэкэ шапхъэхэм ахэплъэжьынхэу хэхъоныгъэу бзэм фэхъугъэм ифэшъошэ зэхъокныгъэхэр фанынэу тинаучнэ офышэхэр зыкыпыхьагъэхэр зэрэхъурэмкэ ар щыэныгъэм къыгъэуцугъэ офышхоу щыт ащ изэшохын пылъ офышэхэр шэпхъэ уцугъахэу щыэхэм арыгъуазэхэзэ тхылъыбзэм къыхэхъуагъэхэр къагъэунэфэны а шэпхъэ зэлъашэрэм пэшуемыкохэу хахъо фашын фае мы офыр зэшозыхрэ офышэхэр ежь агу рихь римыхьрэ закъомкэ къекуалэхэ хъущтхэп зыщыпсэурэ зыщыщ чыпабзэхэр ежь зэрэзэхагъэуцорэр агъэфедэу шапхъэу къатынхэр тэрэзэп емыку адыгэ лъэпкъымкэ зэрар ащ фэдэ гъэпсыкэм адыгэ цыф лъэпкъхэр зэриутэкынхэ ылъэкыщт шэпхъэ уцугъахэм шэныгъэ рызгъотыгъэхэм яшэныгъэ ашузэщикъощт еджапэхэм аут кэлэегъаджэхэри ащеджэхэрэри оф хидзэщтых тикэлэегъаджэмэ язакъоп орфографием ишапхъэмэ агъапэхэрэр ахэр нахьыбэу гъэзетым къэтхэхэ нахь мышэми адыгэ тхэкэ шапхъэм егъэгумэкых тиусакохэри тижурналистхэри тиартистхэри тинаучнэ офышэхэри тимэкъу мэщышэ офышэхэри зэкэ адыгэ тхылъыбзэр шу зылъэгъоу гъунэ лъызыфхэрэр ащ фэдэу зэрэщытым ишыхьат тхэкэ шэпхъэ проектхэу социалистическэ адыгей м къыкиутыгъэхэм яхьылагъэхэу цыфыбэ къызэратхэри илъэс токым къехъужьыгъэу адыгэ орфографием ипроектэу бырысырым даурым шъаокъом зэхагъэуцуагъэм зэп топ зэрэтегущыагъэхэр мыхъун ашошэу къыхэфагъэхэри авторхэм араожьыгъэх хэмытэу ахэм гу зылъамытагъэ горэхэри къыхэкыгъэхэми анаэ тырарагъэдзэжьыгъ аужыпкъэрэм адыгэ хэку исполкомым зэхищэгъэгъэ орфографическэ комиссием хэтхэр ащ сэри сыхэт аужыпкъэрэ едзыгъоу авторхэм къытыралъхьагъэм еджэжьхи а едзыгъор августым и м рэ илъэсым социалистическэ адыгей м къыхиутынэу цыфхэр зэкэ рагъэджэнхэу комиссием рихъухьэгъагъ ащ ыпэкэ комиссием и тхьаматэу мэщбэшэ исхьакъ зэкэми къариогъагъ нэпэмыкэу орфографическэ шапхъэхэр зэхэзгъэуцуагъэ е илъэсым къыкоц зэхэзгъэуцон щыэмэ тежэнышъ къырахьылэрэмэ анахь дэгъур къахэтхыщт ыуи ари хъункэ зэдашти ежагъэх ау зыми тхыгъахэу къытыгъагъэп ыки илъэсым къыкоци къыгъэхьазэрыгъагъэп проектым иаужыпкъэрэ едзыгъор гъэзетым къыхиутынэу комиссием зештэм ыуж зекогъу уцужьыкъо нэосэгъэ ахьылыгъэ амалэу иэхэр ыгъэфедэхи къезытыгъэри тымышэу джыри илъэс палъэ зыгорэм къыритыгъэу зэхэтхыгъ ащ къыхэкыкэ офыр зыми къымыэтэу илъэсым ехъоу тежагъ зыми проект шъхьаф къытынэпщтын уахътэу агъэнэфэгъагъэхэр бэ шагъэу блэкыгъэх зыфаоным тегъэпсыхьагъэу авторхэм комиссием рихъухьагъэр агъэцакэу ауи япроект гъэзетым къыхрагъэутыгъ а охътэ шъыпкъэм тефэу зекогъум ипроекти адыгэ орфографиер нахьыпу зэрэхъущтымкэ шэгьэн фаехэр ышъхьэу брошюрэ шъхьафэу экземпляри рэ хъурэр къыдэкы мы проектым нэуасэ зыфэзыиынхэу тегущыэщтхэмкэ а пчъагъэри икъунгъэ ау ащ зекогъур ымыгъэразэу гъэзетым къыхаигъэутынэ редакторым реты зэрэадыгэ лъэпкъэу яхьылэгъэ тхэкэ шапхъэхэр редакторым ыштэнхэшъ къыхиутынхэр къыригъэкугъэп тегущыагъэ щымыэу комиссиери хэмыплъагъэу ар аущтэу зэхъум зекогъум джыри къыдээпэагъэх орфографическэ комиссием хэтхэр аугъойхи къыхэтыутын фае къарауагъ ау къэгущыагъэхэм анахьыбэ дэдэм зекогъум ипроект къыхэуутыным игъо мыхъугъэу ыки мэхьанэ хъатэ адрэ проектэу къыхаутыгъэм шокэу имыэу ауи зэбгырыкыжьыгъэх ащ къымыубытхэу зекогъум къыдээпээхэрэм ялыгъэ язэшок къагъэлъагъоу ауи проектыр гъэзетэу социалистическэ адыгей м июным и м рэ илъэсым къихьагъ проектыр брошюрэу къызыдэкыгъэр мэзэ зыщыплъ нахьэ мыхъоу ары шъыпкъэр гъэзетым къыхырагъэутыгъ ар зэрар лыягъэу тэлъытэ ау ащ изакъоп зекогъум къытырэ проектыр тхэкэ шэпхъэ зэгъэзэфагъэу щытэп ар илъэшъухьэгъэу гъэпсыгъэ кэлэегъаджэхэмки кэлэеджакохэмки гурыогъуаеу бзэ хьылъэкэ тхыгъэ параграфи рэу зекогъум къытырэм ащыщэу м къехъурэр бырысырым даурым шъаокъом япроектэу къыхаутыгъэм тефэх орфографием хэмыхьэхэу орфэпием хэтын фаеу параграф зыщыпл хэт тхэкэ шапхъэ мыхъухэу шапхъэ пшынэу атемыфэуи параграф зытущ хигъэхьагъ адрэ проектым комиссиер тегущыэ зэхъум хагъэкыжьхэмэ нахьышу зыфауи хагъэкыжьыгъэхэу параграф зытущ ежьым хигъэхьажьыгъ адрэ параграфэу къэнэжьхэрэр скобкэмэ адэтэу апэрэ проектэу къыхаутыгъэм чыпэбзэ къэуакэх щыхагъэунэфыкыгъэхэр зекогъум скобкэмэ къадиххи тхылъыбзэ шапхъэ фэдэу параграф шъхьафхэу къытыгъэх ахэри бжъэдыгъу чыпэбзэ закэх ащ къикырэр ежь зекогъум тхэкэ унашъоу адыгэ народыр илъэс пчъагъэхэм зэрылажьэу цыфхэм зэдаштагъэу яшэныгъэ ылъапсэу щытыр зэриукъорэр ары ежь ыгу рихь римыхьмэ къатекырэ еколакэм тетэу е ежь зыщыщ чыпэмкэ ыукъудыи поигьоу зэритхыгъэр ары научнэ лъапсэу проектитуми яэр къызыщежьэрэр эшъхьзмэфэ даутэ зэхигъэуцогъэгъэ шапхъэхэу унашъокэ аштэгъагъэхэу ыпшъэкэ зигугъу къэтиыгъэр ары ау проектмэ яавторхэм ар зэрагъэфедагъэр зэтекы апэрэ проектыр зэхэзгъэуцуагъэхэм шэпхъэ шъхьаэу цыфхэм зэлъаштагъэхэр амыукъохэу тхылъыбзэм кэу къыхэхьагъэхэр шэпхъэ гъэнэфагьэ ашызэ дэлэжьагъэх ыужрэ проектыр зэхэзгъэуцуагъэм шэпхъэ уцугъахэхэу щытхэр ыукъозэ ешы ежь ичыпабзэ зэрэлъэпкъэу шапхъэкэ аригъэштэн ыгу хэлъэ фэбанэ ащ фэдэ еколакэр народым зэрэщытэу ыштэщтэп эпээгьу кочэшхохэр къыгъотэу мыхъущтыр коцырафыгъэми ащ ишыхьатых а проектхэм яхьылагъэхэу гъэзетым къыхиутыгъэ статьяхэри мы статьям проектитум язи ящыкэгъэ ямыщыкагъэхэм сакъыщытегущыэрэп сыда помэ ахэр авторхэми мызэу мытоу ясуагъэх комиссиеми щытегущыэхэ зэхъум шъхьаихыгъэу къыщысогъагъэх къэсуагъэмэ ащыщыбэхэр апэрэ проектыр зэхэзгъэуцуагъэмэ къыдалъытагъэх ыки зэрагъэтэрэзыжьыгъэм сезэгъыгъ джы тиадыгэ тхылъыбзэ изытеткэ бырсырым даурым шъаокъом зэхагъэуцогъэ адыгэ орфографием ипроектэу къыхаутыгъэу цыфхэр хъунэу зытегущыэхэрэр унашъокэ штэгъэным игъо хъугъэу сэлъытэ сигущыэ икэухым къыхаутыгъэ статья зыту горэм къащатхырэм сакъыщыуцу сшоигъу апэрэмкэ хъут казбек истатьяу офгъошхомэ ащыщ зыфиоу социалистическэ адыгей м маим и м илъэсым къихьагъэр къызтегущыэрэ офыгъошхом имыфэшъуашэу дысэу гуаоу мыхъунхэр риуалэу къыхэкы ащ мырэущтэу етхы буквэхэм ацэ зыщызэхагъэкокэгъэ орфографием ребгъэджэнхэ плъэкыщтэп рыбгъэсэхъуджэнхэ плъэкыщт нахь мыщ фэдэ гущыэ мыщыухэр понри птхынри къекурэп авторхэм ямылажьэр ялэжьэ шъыпкъэу щытми бырсырми даурми шъаокъоми зы букви зы макъи зэхагъэкуакэрэп зытетым тетэу къатхы нахь авторхэм буквэу д р буквэу дз м хагъэкуакэу еошъ хъутым ахэр егъэмысэх ау ащ фэдэ зэхэгъэкокэгъэ оф хэтлъагъорэп проектэу тыкъызтегущыэрэм мары ащ щатхырэр хэтки нэфэн фае авторхэм дз ри дж ри д ри буквэ шъхьафхэу зэралъытэхэрэр ау бгъэмысэхэ пшоигъомэ мы къэтхьыгъэ параграфым икъежьапэкэ буквэхэу дд зэгъусэхэу атхы бгъэмысэнхэ плъэкыщтых хъут казбек зэрипырэм фэдэу ау ащ фэдэ ныкэри къыгурыуакэри емыку проектым иавторхэм апэрэ едзыгъоу къатыгъагъэм щыхагъэунэфыкыгъагъ у м пычыгъо къызщитрэм ащ ыуж ы р щытэу птхын фаеу ау ащ еджагъэхэри комиссием щыщхэри езэгъыгъэхэп арти джырэ проектым хэмытыжьэу къатыгъ хъут казбек джы ар щыкагъэу проектым фелъэгъу тэ тишошыкэ у м ыуж пычыгъо къыгъэпсы хъумэ ы р птхынэу ищыкагъэп ар къэуакэу иэм епхыгъ арышъ ар орфоэпием иоф орфографием ипшъэрылъэхэм къахахьэрэп джащ фэд поми хъущт р гущыэхэу ахьмэд абу асет зыфиохэрэм апэ ибгъэуцонри юныс юсыф мэ ачыпэ иуныс иусыф птхынри проектым къызэрыщатырэр тхылъыбзэм зэрыхэхьагъэу цыфхэм зэлъаштагъэу шэпхъэ уцугъэхэр ары ахэр джы зэпырыбгъэзэжьынхэр ищыкагъэхэп инджылыбзэми урысыбзэми нэпэмыкыбзэми зэратхырэмрэ къэуакэу яэрэмкэ зэтекыхэу боу гущыэхэр макъэхэр къыхэфэх ау ащ пае а бзэхэр къэралыгъо офхэр зэшуахыным пае агъэфедэнхэм изэрар къакорэп шъыпкъэ щыэх бзэ зырызхэр гущыэр къызэраорэмрэ зэратхырэмрэ зэтефэхэу гущыэм пае грузинабзэр гъэзетым инэкубгъохэм научнэ офыгъохэр ащызэшопхыныр къинэу щыт нахь тыкъызтегущыэмэ тшоигъор бэ ятонэрэу сыкъызыщыуцумэ сшоигъор хъоко аслъан истатьяу титхабзэ орэкъабзэ зыфиоу гъэзетым июлым и м рэ илъэсым къихьагъэр ары авторыр техническэ шэныгъэхэмкэ кандидат нахь мышэми дэхэкаеу адыгэ тхылъыбзэ шапхъэхэм алъэплъэ ахэр нахьышу шыгъэным ыгукэ егъапэ ар аслъан щытхъоу ыки гуапэу фэлъэгъугъэн фае хъоко аслъан анахь згъэгумэкэу хигъэунэфыкырэр нэпэмыкыбзэмэ къахэкхи адыгабзэм къыхэхьагъэ гущыэхэм ятхык ар офыгъошхоу щыт ау проектмэ яавторхэм а лъэныкъор къыдамылъытагъэу зэритхырэр тэрэзэп ахэм ар къыдамылъытагъэмэ а парагрэфэу зигугъу къышхэрэм къащатхыныеп зэрэщытыр урысыбзэм ифэмэ бжьымэхэр къытехьэхэзэ адыгэ тхылъыбзэр охътэ кэкыкэ уцугъэ ащ къыхэкэу интенациональнэ гущыэхэри урысыбзэ гущыэ зырызхэри гущыэ зэпхыгъэ хьэзэрхэри адыгабзэм къыхэхьагъэх ахэм цыфхэр ясагъэх ащ фэдэу адыгэ тхылъыбзэм хэтхэм бзэр агъэкодынкэ щынагъо щыэп бзэ пстэуми ащ фэдэ амалхэр агъэфедэх ау грамматикэм ахэр бзэм щыщым фэдэу егъэпсых титхылъыбзэ уцу зэхъум тхакохэм къахэкыщтгъэх гущыэ пстэури адыгабзэкэ къэогъэн фае зыощтгъэхэр ау ар бзэми цыфми аштагъэп сыд фэдэрэбзи ежь ибзэ хабзэхэм атетэу хэхъоныгъэ лексикэмкэ ешы нахь зыгорэм ишоигъоныгъэкэ искусственэ зыфаорэм фэдэу бгъэпсын плъэкыщтэп арышъ адыгэ орфографием ишапхъэхэр зэблэтхъуным тыпышъумыгъэлъэу щыэм тэрэзэу тырыжъугъэлажь адыгабзэм ыкъэӀуакӀэхэм хьарыф зэхъокӀыныгъэ бэ щы къуекъо налбый адыгэ таку усаку бэдзэогъум и м рэ илъэсым теуцожь районым ит къуаджэу къунчыкъохьаблэ къыщыхъугъ къоджэ еджапэр къызеухым адыгэ къэралыгъо кэлэегъэджэ институтым ифилологическэ факультет иадыгэ отделение щеджагъ тхэныр езгъэжьэгъэ ныбжьыкэмэ язэнэкъокъоу рэ илъэсым мыекъуапэ щыагъэм хэлэжьагъ ыки апэрэ чыпэр щиубытыгъ институтыр къызеухым къызщыхъугъэ районым ыгъэзэжьи гъэзетэу знамя коммунизма зыфиорэм иредакцие оф щишагъ ащ къынэуж хэку гъэзетэу социалистическэ адыгеим иредакцие оф щишэнэу мыекъуапэ къащэжьы къыкэлъыкорэ илъэс зэкэлъыкохэм адыгэ облисполкомым культурэм игъэорышапэ иметодическэ кабинет адыгэ республикэм телевидениемрэ радиомрэ якомитет ащэлажьэ аужрэ илъэсхэм рэ илъэсым щегъэжьагъэу рэ илъэсым ищыэныгъэ еухыфэ нэс республикэ тхылъ тедзапэм иредактор шъхьаэу мэлажьэ къуекъо налбый итворчествэ икъежьапэ улъыплъэмэ къэнафэрэр адыгэ жэрыуабзэр дунэе классическэ литературэр апэрэ адыгэ усакохэмрэ тхакохэмрэ ятворчествэ щысэ зэрэфэхъугъэхэр ары а щысэхэм къапкъырыки ежь лирикэ куу гъэшэгъон ыгъэпсыгъ ежьым къызэриушыхьатырэмкэ ицыкугъом щегъэжьагъэу адыгэ пшысэжъхэмрэ къэбарыжъхэмрэ ядэуныр икэсагъ икэлэгъу лъэхъаным чылэм нэжъужъ губзыгъэхэу зы пшысэр пчыхьибл пшы зэкэлъыком къаотэшъунэу дэсыгъэх чылэм дэс анахь лы хэкотагъэхэм ащ фэдэ хьакэщхэр якопагъэх кэлэ гъуалэхэр хьакэщ къогъумэ акъотхэу даощтыгъэх блэкыгъэм имызакъоу джырэ лъэхъаныр ыки къэкощтыр къыбгурыонымкэ орыуатэм мэхьанэу иэр налбый хегъэунэфыкы ащ итворчествэ зэрэщытэу пштэмэ къэнафэ адыгэ жэрыуабзэм чыжьэу зэрэкэрымыкыгъэр ащ фэсакъызэ екоу къызэрэзыфигъэфедагъэр къуекъо налбый адыгэ литературэм къызхэхьагъэр я рэ илъэсхэм икэуххэм адэжь а лъэхъаным ехъулэу тхэко анахьыжъхэм гъогу гъэнэфагъэ адыгэ литературэр тыращагъэу щытыгъ ахэмэ къакэлъыкогъэ купым налбый зэрахэтэу уахътэм диштэрэ темэхэмрэ гупшысакэхэрэмкэ литературэр къагъэбаигъ мы лъэхъаным цыфым иэкоц дунай нахь лъыплъэхэу къырагъажьэ ащ елъытыгъэу къэуакэхэри зэблахъу анахьэуи усакоу къуекъо налбый ыцэ кэу адыгэ поэзием къыхэхьагъэм епхыгъэу мэхъу апэрэ тхылъэу чыгур сыгу къыщекокы зыфиоу рэ илъэсым мыекъуапэ къыщыхиутыгъэм ар къеушыхьаты ащ къыкэлъыкуагъэх тхылъхэу чэрэз чъыгхэр илъ нэпкъ фабэхэр илъ огур зыэтыгъэр илъ зэрджэе куаш илъ нэмыкхэри усаком зы лъэгапэм икымэ адрэ лъэгапэм нэсызэ игупшысэ гулъытэ иэпээсэныгъэ итематическэ зэмшъогъуныгъэмэ ахигъэхъуагъ апэрэ тхылъэу чыгур сыгу къыщекокы зыфиорэм къыгъэнэфагъ усэко гъэшэгъон талант ин хэлъэу тилитературэ къызэрэхэхьагъэр усаком зэкэ дунаим игумэкыгъо ыгу къыщекокы зэкэри къынэсы зэкэми ыпсэ адегощы щэчэрэгъу чыгур чэщ шункым чэщ шункым хъоо пщэо нэкым сэри зысэтыгъэу лъагэу лъагэу чыгури огури къэсэплъыхьэх пагэу мы тхылъым къыхэщы ныбжьыкэгъэ гушхуагъэм ымакъэ лирическэ героим ыкуачэ из гушхо шугъэм ежэ ары зыкитхырэр сэ непэ сытыгъ сэ непэ сычъыг сэ непэ сыкуам сэ непэ сыбзыу там ащи нахь лъэшыжьэу къыхегъахъо сэр сэрэу сычыгу сэр сэрэу сышъоф сэр сэрэу сыдунэе нэф усэко гъэшэгъон адыгэ ыки темыр кавказым илитературэмэ ямызакъоу зэфэхьысыжьыгъэ урыс федерацием илитературэхэм къахэхьагъэу мэхъу къуекъо налбый иапэрэ лъэубэкъу къыгъэлъэгъуагъ гупшысэшхо зыкоцылъ сатырхэр къызэхигъэуцон зэрилъэкрэр гущыэм пае цыфым щэагъэ зэрэхэлъын фаер зи умыоу гъэшэныр пщээныр къызиокэ тыгу къэкыжьы кайсын кулиевым иусэу терпение зыфиорэр джащ фэдэу щыэныгъэм иупчабэхэм агъэгумэкызэ илирикэ ащ къежьэ цуамыкъо тыркубый зэрэхигъэунэфыкырэмкэ цыфым ифилософиерэ иэкоц дунайрэ къыригъэлъэгъукыным фэлажьэ къуекъо налбый чамоков т н смена эпох и достоинство слова майкоп с я рэ илъэсхэм къыдэкых тхылъхэу зы бзый зы макъ зы къамзый гум инэф псэм ифаб гум истафэхэр урысыбзэкэ зэдзэкыгъэхэу москва къыщыдэкых сборникхэу танец надежды светлый круг звезда близка продрогшая вишня йзраел еврей бзэкэ джурд хэгъэгу азиярэ африкарэ игузэгу дэт еврей лъэпкъым и хэкуж фэду еплъых хэгэгум чырэу иэр км нэхьбэ цыфу шыпсэурэ джурд ары ау пэмыкы лъэпкъыхэ маку шэпсэуых арапхэр фэдизых къэнагъэ лъэпкъыхэр ахэм фэдиз адыгэ яхэт хэгъэгу лышъхьэр биньямин нетаньяху хы фыжым игупэ шыт игъунэгъухэр ливан сирия иордания египет мисры ишхьэмкэ хермон ошхьэ теты м тэку блэку хым инапэм тээтыкэгъ икэ хы плыжэ кэт иордания гъунэпкъым иордан псухъэ блэккы а псыхъор ливан къеки галилей хым хахьэ аш къыхэкыжи хы лагъэм хэхьэжы зэманым йзраел лъэпкъы хэку иагъ а чыгум шыпсэугъэхэм яцэгэ хэгъэгу къагъэнэфагъ джурд дйным и тхылъым тетхагъ тхьэм йзраел чыгор къаритгъу зэкъот хэкухэм организация объединенных наций йзраел чыгор яугошну хэкуиту зры арапхэм пае адры джурдхэм пае зрахъохьэм зау къыукэгъ а зауым джурдхэ текуагъти йзраел хэку къагъэтэджыгъ мы заум шхьэфытынгъэ зауджэ джурдхэр еджагъэх калэ егъэджапхэм ивритбзэрэ арапбзэрэ зэрагъаджэхэрэ къарал бзэр иврит бзэ ары ау арапбзэр официальный бзэ йзраел анэхь лапэ чыгу кым тетым фэду о тхьэ зызгъэзакъорэ зэмлэгъужгъэ динхэр йзраелым илъэых анэхь ины динэр джурд дин ары ашы къынэужы бысмэн динэр ары я рэ урысы дин ары инал и цӀэр зэрыщыту инал нэф хъурыфэ лъей къэбэртэябзэкӀэ инал нэху адыгэпщ къэбэртай беслъэней кӀэмгуй хьэтыкъуай пщыхэр къызытекӀыгъэр къэбэртай хэкум ипщышхо темырыкъуэ идар икуэм иадэшхо иналым щэ шъуз къычыгъэ къуитху къыфалъфауэ япэрей шъузым жанхъот къыфилъфагъэ етӀуанэм минболэтрэ беслъэнрэ ещанэм унэрмэсрэ къэрмыщэрэ и къу хъуагъэр адыгэ хабзэмкӀэ уэркъхэм яштэри къану япӀахэ икъу хъуагъэм зы къыхэкӀыгъэп я адэм фэдэ шэнрэ ӀэнатӀэ зехьэнрэ зиӀэн къэралышхо зэфӀигъужъуагъэр Ӏыгъыфын пае я щыкӀагъэмрэ шэн пагэ яӀамрэ чылэм мыдэӀуэгъо халъхьыгъ инал зпылъауэ хъуагъэр абымкӀэ хэкӀодагъ хъуагъ езы шыхэми зэготыгъо ямыӀэу къэралыр зэхэкӀыгъ лажьэ къызхэкӀыгъэ хъуныр зэкъошхэр зы анэм къызэримылъфарауэ къыкӀэкӀын зэпэубыдыгъохэр абым къыхэкӀауэ гузэжъогъо пчъыгъэхэм яуж абыхэм я зыр джаджэ лъэныкъом идежь къыдэнагъ зыгорэхэр кӀэмгуэйм дэтӀысхьэхэ къэнэжьагъэхэр къэбэрдейм дэкӀыгъ къаукъазым итхыдэ лэжьыгъэхэм бэ оауэ щупсысоъуэ инал здыкӀалъхьагъэжьам яуж итхэ ачупшӀэр зэрагъфаху хъыбар щыӀэхэмкӀэ къахэкӀыр кхъашъхьэр апхъазым дежь щыӀэ инал къубэфшхуичэ шӀыпӀэм идежь къуаджэ псхум идежь бжъэпэ иӀэм псы баулым шъхьэыщыту метрэ фэдизэуизу быдапӀэжъ инал иӀэ а быдапӀэм и гъунэгъъкхъэӀуашъхпчъ бжыгъэ иӀ я сурэткӀэ къэтарде кхъэӀуашъхьэ лъэхъэнэм щыщхэм яхьчу быдапӀэм и ыьыбджри а лъэхъэнэм хухуабжэ зэкӀэпсоми къагъэпсыр иджыри зэ а зэманым зэфехуэр ина и лэжьыгъэ къыгъэшъатэм лъэхъэнэм икӀэмрэ лъэхъэнэм ипэмрэ км къуаджэ псхум пэщылъыу бгы инал къубэ къом дэт илъэгагъыр метрэ мэхъур а бым дежь хъыбархэм къызэраӀуатэмкӀэ инал здыкӀэлъыр чылэм я ныкъом къызэраӀофымкӀэ инал бгышъхьэм иӀэ бгъонкӀагъым кӀэлъ адрейхэм зэрджаӀэмкӀэ бгым и ипшъэ лъэныкъомкӀэ Ӏуашъхьэ иӀэ къашъхьэм ехьчу Ӏэрышъ сурэт зэриӀэми гулъытэгъо иӀу зэкӀэ къызэрхэкӀымкӀэ инал цӀэрыӀошху зэрщытыгъэм пае хэшъыкӀыгъэ имыӀэу кӀалъхьэжьыгъэ дунаем пӀэмыкӀ пщышхо тетахэми фэдэу а лъэхъэнэм езы факт щыӀэр апфэдэ бгы къэлъытэгъом зэркӀалъхьэр ыджыри зэ къэгъэлъагъо лъэпкъым пкӀэ фэшътэр 
