#Article 1: ᑎᑎᕋᐅᓯᖅᑐᖅ ᓄᑖᖅ (17 words)


ᑎᑎᕋᐅᓯᖅᑐᖅ ᓄᑖᖅ—ᐊᑲᐃᓗᑕᖅ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ᓇᐃᒡᓕᒋᐊᖅᓯᒪᔪᖅ ᑎᑎᖅᑲᖅ. ᓱᓕᐊᖅ ᐂᒌᒧᒦᓇ ᐱᖅ ᓱᓕᐊᖅ ᐊᔪᕿᖅᑐᐃᔨ ᑭᒡᒐᖅ ᐃᑦᓴᖅ (1870 ᖁᓕᑦ ᐅᑭᐅᖅ).




#Article 2: ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᓂᖅ (26 words)


ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᓂᖅ ᐱᓕᕆᔾᔪᓯᖅ ᐃᓕᓐᓂᐊᕈᑎᒋᕚ ᐃᓅᓯᖃᑦᑎᐊᕋᓱᒍᓐᓇᕈᑏᑦ ᐊᒻᒪ ᓇᓪᓕᐅᓯᒪᔪᖅ ᑕᖅᓴᓕᖅᐹ ᐊᒻᒪ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᑎᑎᖅᑲᑎᒍᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᑯᓂᒃ ᐃᓗᐊᓂ ᐃᓕᓐᓂᐊᕈᑎᒃᓴᓕᐅᕐᕕᒃ.

ilinniaqtuliriniq pilirijjusiq ilinniarutigivaa inuusiqattiarasugunnarutiit nalliusimajuq amma taqsaliqpaa amma Qaujisarniq titiqqatigut qanuiliuqtauqattarnikunik iluani ilinniarutiksaliurvik.





#Article 4: ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ (79 words)


ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᓕᕆᔨᐅᑉ. ᐃᓄᒃᑎᑑᕐᐳᑦ ᓄᓇᕗᒻᒥ, ᓄᓇᕕᒻᒥ, ᐊᑯᑭᑦᑐᒻᒥ, ᓄᓇᑦᓯᐊᕗᒻᒥ, ᓄᓇᑦᓯᐊᕐᒥ ᐊᒻᒪᓗ ᐊᓛᓯᑲᒥ.

ᐃᓄᐃᑦ (ᓄᓇᖃᖅᑳᖅᓯᒪᔪᑦ) ᓄᓇᕗᒻᒥᐅᑦ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ᐅᖃᐅᓯᕐᖓᐅᑎᖃᕐᒪᑕ. ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ ᐊᔾᔨᒌᙱᑦᑑᑎᐅᒐᓗᐊᖅᑐᑎᒃ ᓄᓇᓖᑦ ᒪᓕᒃᖢᒋᑦ, ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᐃᓚᐅᓪᓗᓂ, ᐅᖃᐅᓯᕆᔭᐅᔪᖅ ᐅᐊᓕᓂᖅᐸᓯᖓᓂᕐᒥᐅᑕᐅᔪᓂ ᓄᓇᕗᒥ. ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᖃᓕᐅᔮᖅᐸᐃᑎᑐᑦ ᐃᓅᔨᖓᔪᖅᑎᑐᑦ ᑎᑎᕋᐅᓯᖃᖅᑐᑦ ᖃᓂᐅᔮᖅᐸᐃᑎᑑᖓᙱᑦᑐᑦ ᑎᑎᕋᐅᓯᖏᑦ.

ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᐅᖃᑎᐅᓯᓖᑦ ᐅᓄᕐᓂᖅᐹᖑᕗᑦ ᓄᓇᕗᒻᒥ. 70ᐳᓴᓐ ᓄᓇᕗᒻᒥᐅᑦ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ᐅᖃᐅᓯᕐᖓᐅᑎᖃᕐᒪᑎᑕ. ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ ᐊᔾᔨᒌᑦᑎᐊᖏᒃᑲᓗᐊᖅᖢᑎᒃ ᓄᓇᓖᑦ ᒪᓕᒃᖢᒋᑦ, ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᐃᓚᐅᓪᓗᓂ, ᐅᖃᐅᓯᕆᔭᐅᔪᖅ ᐅᐊᓕᓂᖅᐸᓯᖓᓂᕐᒥᐅᑕᐅᔪᓂ ᓄᓇᕗᒻᒥ. ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᖃᓕᐅᔮᖅᐸᐃᑎᑐᑦ ᐃᓅᔨᖓᔪᑎᑐᑦ ᑎᑎᕋᐅᓯᖃᐃᔾᔪᔪᒡ ᑕᖅᓴᓕᖅᐹᖅᑐᑦ ᐃᓄᒃᑎᑑᖏᑦᑐᐴ.

ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᐅᖃᑎᓯᓖᑦ ᐅᓄᕐᓂᖅᐹᖑᕗᑦ ᓄᓇᕗᒻᒥ. 70ᐳᓴᓐ ᓄᓇᕗᒻᒥᐅᑦ ᐃᓄᒃᑎᑦᑐᖅ ᐅᖃᐅᓯᕐᖓᐅᑎᖃᕐᒪᑎᑕ. ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᒥᖏᑦ ᐊᐃᒌᑦᑎᐊᖏᒃᑲᓗᐊᖅᐅᑎᒃ ᓄᓇᓖᑦ ᒥᓕᒃᐅᒋᑦ, ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᐃᓚᐅᓪᓗᓂ, ᐅᖃᐅᓯᕆᐊᐅᐅᖅ ᐅᐃᓕᓂᖅᐸᓯᖓᓂᖅᒥᐅᑕᐅᐅᓂ ᓄᓇᕗᒻᒥ. ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᖃᓕᐅᐊᐊᖅᐯᑎᑐᑦ ᐃᓅᖓᐅᑎᑐᑦ ᑎᑎᕐᕋᐅᓯᙯᐅᐅᒡ ᑕᖅᓴᓕᖅᐹᖅᑐᑦ ᐃᓄᒃᑎᑑᖏᑦᑐᐴ.




#Article 5: ᓄᑖᙳᖅᐸᓪᓕᐊᔪᑦ ᐊᑐᖅᑕᐅᓯᒪᔪᓐᓇᖅᑐᑦ (11 words)


ᓄᑖᙳᖅᐸᓪᓕᐊᔪᑦ ᐊᑐᖅᑕᐅᓯᒪᔪᓐᓇᖅᑐᑦ





#Article 6: ᒧᕆᐊᓪ (11 words)


ᒧᕆᐊᓪ ᐅᐃᒍᐃᕐᒥᐅᖅ ᓄᓇᓖᑦ ᑲᓇᑕ ᑎᒍᕚ 1.583.590 ᐃᓐᓄᐳᖅ.






#Article 8: ᐅᓛᓴ (10 words)


ᐅᓛᓴ ᓄᓇ 142.400.000 ᖃᓪᓗᓈᖅ ᐊᒻᒪ ᐃᓄᐃᑦ ᐃᓄᒃ ᐃᓗᐊᓂ.




#Article 9: ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ (17 words)


ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ —ᖃᓪᓗᓈᖅ|ᖃᓪᓗᓈᑦ ᐅᖃᐅᓯᓕᕆᔨ.

ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ ᐊᑐᖅᐹ ᓴᖑᐃᐱᓗᒃ. ᑎᒍᕚ 370.000.000 ᐊᖑᑦ ᐱᔪᖕᓇᖅᑐᖅ ᐅᓐᓂᖅᑐᖅ. ᐊᑐᖅᑕᐅᓂᑯᐃᑦ ᐃᑭᐊᖅ 102 ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ.




#Article 10: ᕿᓐᓄᐊᔪᐊᖅ ᐋᓯᕙᒃ (16 words)


ᕿᓐᓄᐊᔪᐊᖅ ᐋᓯᕙᒃ (ᐃᓅᓕᖅᑐᖅ: 3 ᐅᑐᐱᕆ, 1927 - 8 ᔭᓐᓄᐊᓕ 2013) ᓴᓇᙳᐊᖅᑐᖅ.  ᓄᓇᖃᖅᑐᖅ ᑭᙵᐃᒻᒥ.




#Article 11: ᐱᑦᓯᐅᓛᖅ ᐊᓲᓇ (13 words)



ᐱᑦᓯᐅᓛᖅ ᐊᓲᓇ (1904-28 ᒪᐃ 1983) ᓴᓇᙳᐊᖅᑐᖅ.  ᓄᓇᖃᖅᑐᖅ ᑭᙵᐃᒻᒥ.








#Article 13: ᐆ ᑲᓇᑕ (18 words)



ᐆ ᑲᓇᑕ ᑲᓇᑕᐅᑉ ᐃᖏᕆᓯᕗᖅ ᐃᖏᐅᑎᐅᒐᒥ.

ᑲᖏᕿᓂᒻᒥᒃ ᓕᐅ ᐅᓴᖅ ᐃᓕᓐᓂᐊᕐᕕᐅᑉ ᐃᓕᑕᕆᔭᐅᓚᐅᙱᑦᑐᓂᒃ ᑐᑭᓕᐅᖅᑕᐅᓂᖓ: 

ᐃᖃᓗᐃᒻᒥᒃ ᓇᑲᓱᒃ ᐃᓕᓐᓂᐊᕐᕕᐅᑉ ᐃᓕᑕᕆᔭᐅᓚᐅᙱᑦᑐᓂᒃ ᐅᖃᐅᓯᐃᑦ: 







#Article 15: ᐊᕿᑦᑐᖅ ᖃᕆᑕᐅᔭᐅᑉ ᑎᑎᕋᕐᕕᖓ (10 words)


ᐊᕿᑦᑐᖅ ᖃᕆᑕᐅᔭᐅᑉ ᑎᑎᕋᕐᕕᖓ

ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ:  ᐊᑕᓐᓂᐅᐹ ᐃᖅᑲᖅᑐᐃᕕᒃᑯᑦ ᑎᓕᐅᕆᒋᐊᕈᑎᐅᔪᑦ ᖃᕆᑕᙳᐊᒃᑯᑦ ᐋᖅᑭᒃᑕᐅᖃᑦᑕᖅᑐᑦ.




#Article 16: ᑲᓪᓕᑕᖅ (13 words)


ᑲᓪᓕᑕᖅ—ᓯᓚᕐᔪᐊᖅ ᐃᖅᑲᖅᑐᖅᑕᐅᔾᔪᑎᖓ ᖁᔭᓈᖅᑕᐅᑦᑎᐊᒻᒪᕆᒃᑐᖅ ᐃᑯᒪᐅᑎᑦ ᐅᐱᓐᓇᐃᑐᕆᔪᖅ ᖃᑯᒍ ᒥᓪᓕᑐᖅ ᐊᒻᒪ ᐅᑯᔪᐊᓗᒃ ᑭᒍᓯᓴᕐᓂᖅ ᐊᒻᒪ ᓴᓂᒃ ᐊᖅᑯᓇᖅ.




#Article 17: ᑯᕆᐊᑎᑐᑦ (12 words)


tassaapput oqaatsit Koreami Avannarlermi aamma Koreami Kujallermi pisortatigoortumik atorneqartut.




#Article 18: ᓄᓇ (52 words)


ᓄᓇ ᓯᓚ ᐱᕕᑦᓴᖅ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐃᓅᕗᖅ. ᓄᓇ ᑎᒍᕚ ᐊᑕᐅᓯᖅ ᑕᖅᑭᖅ. ᓯᓚ ᐅᐃᕙᖅᐳᖅ ᓯᕿᓂᖅ 365.2564 ᐅᓪᓗᓴᖅ ᓇᓕᕐᖃᕇᑦᑐᑦ ᐊᑕᐅᓯᖅ ᐅᑭᐅᖅ. ᓯᕿᓂᖅ ᐊᐃᑦᓱᖅᐹ ᓄᓇ ᐅᕿᑦᑐᖅ. ᓄᓇ ᑲᐃᕕᑦᑐᖅ ᐊᕝᕙᖅ ᑎᒍᕚ ᐅᕿᑦᑐᖅ |ᐅᓪᓗᒃ| ᐊᕝᕙᖅ ᑎᒍᕚ ᑖᖅᑎᐹ ᐅᓐᓄᐊᖅ. ᓈᒻᒪᓴᒡᒐᑐᖅ ᓴᖅᑲᕐᓂᖅ ᐃᓱᐃᓗᑕᖅ ᐃᒪᖅ ᓴᒪᙶᑐᖅ ᐃᑦᔨᓕᓕᖅᑐᖅ ᓇᓚᐃᓐᓂᑐᖅ ᐃᓱᐃᓗᑕᖅ ᑎᕝᕕᐊᓂ ᓱᖁᓯᖅᐹ ᐳᔪᖅ. ᖄ ᓄᓇ ᐹᕐᖃᐹ ᑕᕆᐅᕐᓂᑐᖅ ᐃᒪᖅ ᑕᐃᔭᐅᓂᖅ ᐃᒫᓗᒃ.




#Article 19: ᐋᓐ ᒦᖀᑦᔩᒃ ᐦᐋᓐᓱᓐ (28 words)


ᐋᓐ ᒦᖀᑦᔩᒃ ᐦᐋᓐᓱᓐ—[ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ—Ann Meekitjuk Hanson] |22 ᒪᐃ 1946-ᐅᕙᓃᕐᖃᐅᔪᖅ | ᓄᓇᕗᑦ ᐃᓱᕋᖅᑐᓂᖅ 21 ᐊᐃᐳᕆᓪ 2005 ᑕᐃᒪᙵᑦ. ᐃᓛᓐᓂᓚᐅᓱᖓᒃᑯᑦ 11 ᐅᑭᐅᖃᖅᑐᖅ  ᑭᓯᐊᓂ ᐅᓐᓂᖅᑐᖅ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ.  ᐃᓕᑐᔪᖅ  ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑎᑦᑎᓯᔨᙳᕐᓂᕐᒧᑦ ᐃᓕᑕᕆᔭᐅᔾᔪᑦ ᐃᑭᐊᖅ  ᐅᓂᒃᑳᖅ ᑎᑎᕋᕐᕕᒋᕚ ᓱᓚᑦᑐᖅᓴᕐᕕᒃ




#Article 20: ᐃᓄᒃᑕᐅᑦ (11 words)


ᐃᓄᒃᑕᐅᑦ ᐊᑦᓴᓗᐊᓕᒃ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᐅᐊᔪᖅ ᑐᓂᐅᕐᖃᐸᐃᑦ ᐊᖑᑦ ᖃᑯᒍ ᑲᑎᒪᔪᑦ ᐊᕐᓕᐊᑐᖅ ᐊᑦᓴᓗᐊᓕᒃ .




#Article 21: ᐅᐃᒍᐃᕐᒥᐅᖅ (10 words)


ᐅᐃᒍᐃᕐᒥᐅᖅ  ᐅᓐᓂᖅᑐᖅ ᐃᑭᐊᖅ ᓄᓇ 175.000.000 ᐅᐹᔪᑦ.




#Article 22: ᓴᓂᓕᐊᖅᑐᖅ (12 words)


ᓴᓂᓕᐊᖅᑐᖅ—ᐃᓕᐅᕐᓂᖅ ᐊᓂᖅᐸᓈᖅᑑᔭᖅᑐᖅ ᐃᑦᔪᐊᐹ ᖁᐊᔪᖅ ᐃᓱᒪᐃᓐᓈᖅ. ᖁᐊᔪᖅ ᐱᑦᔪᑎ ᐃᓐᓂᑐᖅ ᐅᓱᒃ ᐅᑦᓱᒃ ᐃᑎᖅ ᐃᓱᒪᐃᓐᓈᖅ.




#Article 23: ᖃᓂᖅ ᖁᐊᔪᖅ (12 words)


ᖁᐊᔪᖅ ᖃᓂᖅ  ᐃᓗᓪᓕᐅᑎᕚ ᖃᓂᖅ ᐅᓗᕝᕕᒃ ᐃᓗᒻᒧᐊᐹ ᐅᓱᒃ ᐅᑦᓱᒃ ᐃᑎᖅ ᐃᓱᒪᐃᓐᓈᖅ.




#Article 24: ᐅᓱᒃ (35 words)


ᐅᓱᒃ ᐊᖑᑦ ᐊᕐᓇᑐᖅᐳᖅ ᓇᕿᑦᑕᐅᑦ. ᐅᓱᒃ ᑎᒃᓯᖅᐹ ᖁᐊᔪᖅ ᐅᑦᓱᒃ ᐃᑎᖅ. ᖁᐊᔪᖅ ᖃᓂᖅ ᐅᓱᒃ ᑎᒃᓯᖅᐹ. ᐅᓱᒃ ᖁᖑᔪᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᐊᕐᓇᖅ ᑕᒪᐅᙵᑖᖅᑎᐹ. ᖁᐃᔪᖅ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᐅᓱᒃ. ᖃᑯᒍ ᕿᑐᕐᖏᐅᕈᓐᓇᖅᓯᔪᖅ ᑕᐃᑦᓱᒪᓂᐅᓕᖅᐸᑦ ᓱᕈᓯᖅ ᐃᓄᖑᖅᑐᖅ ᑎᑦᓴᔪᖅ ᓱᕈᓯᖅ ᐱᒋᐊᖅᐳᖅ ᐅᓱᓕᕆᕗᖅ ᐃᓱᒪᐃᓐᓈᖅ ᐱᑕᖃᕗᒃ ᖁᖑᔪᖅ ᖁᖑᔪᖅ.
ᐋᐋᐹ




#Article 25: ᓄᓇᕗᑦ ᐃᓕᓐᓂᐊᕐᓂᓕᕆᔨᒃᑯᑦ (10 words)


ᓄᓇᕗᑦ ᐃᓕᓐᓂᐊᕐᓂᓕᕆᔨᒃᑯᑦ ᒥᓂᔅᑕ ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᓂᕐᒧᑦ ᐃᑦ ᐲᐄᖂ 




#Article 26: ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ (15 words)


ᑐᑭᐊ ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ ᐃᓚᖏᐅᑎᑎᑦᓯᒍᑎ ᓄᓇ ᐊᒡᒋᔾᔨᔪᖅ ᐊᑕᐅᓯᖅ ᐹᓂᖅᓯᐹᖅ ᑲᓇᑕᒥ ᐊᖓᔪᖅᑳᕐᔪᐊᖅ ᑭᒃᑯᑦ ᐅᓇᒻᒥᓇᐃᑦᑐᖅ ᑭᓇᑐᐃᓐᓇᖅ ᐃᓗᓪᓕᑑᑎᕚ ᓄᓇ.




#Article 27: ᐃᒫᓗᒃ (17 words)


ᐃᒫᓗᒃ ᐃᒪᖅ ᐊᑯᓐᓂᖓᓐᓂ ᐊᖏᓚᖅ ᓄᓇ ᑎᒥ. ᓄᓇ ᑎᒍᕚ ᑕᓪᓕᒪᑦ ᐃᒫᓗᒃ. ᐃᒫᓗᒃ ᐅᖓᕙ ᐊᖏᔪᖅ ᑲᑎᑎᑉᐸᐃᑦ ᒥᑭᓕᐊᖅ ᑕᕆᐅᖅ ᐸᒻᒥᐅᑐᑦ.




#Article 28: ᐃᔨ (22 words)


ᐃᔨ ᐊᑕᓐᓂᐅᐹ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐃᓗᖅᐳᖅ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐱᑦᓴᑎᑦᑐᖅ ᐅᕝᕙ. ᐅᓄᕐᓂᖅ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐱᒋᕚ ᒪᕐᕉᒃ ᐸᓪᓗᓯᖓᔪᖅ ᐊᑏᓗ ᐱᒋᕚ ᐱᓪᓗᐊᕆᕚ. ᐋᓯᕙᖅ ᐱᒋᕚ ᐊᕐᕕᓂᓖᑦ ᐱᖓᓱᓂᒃ ᐸᓪᓗᓯᖓᔪᖅ.
ᐃᔾᔪᔪᒡ ᑕᖅᓴᓕᖅᐹ




#Article 29: ᐋᓯᕙᖅ (17 words)


ᓴᔪᑉᐱᓛᕗᖅ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐃᓄᐃᕈᑎᕚ ᕿᒥᕐᓗᒃ ᑎᒍᕚ ᐊᕐᕕᓂᓖᑦ ᐱᖓᓱᓂᒃ ᓂᐅ ᐊᕐᕕᓂᓖᑦ ᐱᖓᓱᓂᒃ ᐸᓪᓗᓯᖓᔪᖅ ᐃᓄᐃᕈᑎᕚ ᓴᐃᑎ. ᐅᖁᒪᖏᖅᑐᖅ ᐅᐹᔪᑦ ᓱᕐᖁᐃᑐᖅᐹ ᐋᓯᕙᖅ.




#Article 30: ᕿᖕᒥᖅ (83 words)


ᕿᖕᒥᖅ ᐱᓱᒃᑎ ᑕᐱᕐᖁᐊᕇᑦᑐᑦ ᐊᖑᑦ ᐊᑯᓂ. ᓱᓇᑦᓴᖅ ᐸᒥᖅᓵᖅ ᐱᓪᓗᒍ ᓇᑯᓪᓚᖅᐳᖅ ᐱᖃᑕᖅ.

ᑐᓃᑦ ᐃᓄᐃᓐᓇᐅᑦ ᑐᑭᐦᐅᓕᕋᒥᒃ ᖃᓗᒃᒑ 800 ᐅᑭᐅᓐᒐᓂᑦ, qinmiit parnauqatigihimavaktangit ukiuqtaqtumiDogs for Dogteaming Qinmiit ihuaqutauvakhutik ingilraligaangat anguniartukhamullu. Auyami, anngutikhait anuyivakhutik ilagiiktunut
piqutainit ikaaligaangamik manirarmi. Ukiumilu, unialiqpaktut aalliaryuarmik pilraangit quuyaqinnaqhutik, hikutirpakhugit marlurmik tuugaalingniglu.

Inuit qinmiit ahikkut ihuaqutauvakhutik ingilraligaangamiktauq. Anguniartut niurmiktuivakhugit nattiup agluanit hikumi ikayuliqpakhutik qanilrununngautiligaangat nanuqhiuligaangamiglu. Qinmiqtugiagaangamiktauq pamiqhihimavaktut ukiivingnit, ikayuutauvlutik pamiqtiangit kinaliqaak huradjat tikinahualigaangamik ukiivingnut. Ilaani anngutikhaqanngittagaangat ayuqhaligaangat, qinmiit niriyauvaktut amiillu annuraakhaliurtauvaktut inuit anngutikhaqanngittagaangat. Qanurilingayaugamik qinmiqtuqtumik aturuiqhimakhaartut sikiituunikkamik, inuillu nunaqatigiiliramiglu, huli qinmiit ihumagiyauginnaqhutik Inuinnait inuudjuhianit ublumimut.




#Article 31: ᑲᐅ ᓂᕿ ᑭᒻᒥᐊᒐᖅ ᕿᖂᔭᖅ (17 words)


ᑲᐅ ᓂᕿ ᑭᒻᒥᐊᒐᖅ ᕿᖂᔭᖅ (ᕼᐊᒻᐳᒍᕐ) ᖃᓄᐃᑦᑑᓂᖅ ᓂᕿ ᐃᓚ ᐅᕐᕿᑐᖅ ᓂᕿ ᐸᒻᒥᐅᑐᑦ ᒥᓗᑦᓱᑳᒐᖅ ᐃᒻᒧᐊᓗᒃ ᑭᓪᓗᒧᑦ ᕿᕐᖁᐊᖅ ᑭᒻᒥᐊᒐᖅ ᕿᖂᔭᖅ.




#Article 32: ᐊᕕᙵᖅ (43 words)


ᐊᕕᙵᖅ ᒥᑭᑦᑐᖅ ᐱᓱᒃᑎ ᑎᒍᕚ ᓯᓴᒪᑦ ᓂᐅ. ᐊᑐᖅᑕᐅᓂᑯᐃᑦ ᑭᓱᑐᐃᓐᓇᕐᓂᒃ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᐆᒃᑐᕋᐃᓂᖅ. ᐊᕕᙵᖅ ᐊᑐᖅᑕᐅᓂᑯᐃᑦ ᐸᒥᖅᓵᖅ. ᐊᕕᙵᖅ ᐃᑭᐊᖅ ᐃᒡᓗ ᐃᓱᒪ ᐊᓂᖅᓵᑕᖅᐳᖅ ᐃᓱᐃᒍᓱᑦᑐᖅ. ᐃᓄᑭᑦᑐᑦ ᐃᓗᖅᐳᖅ ᐊᓗᒥᕋᖅᐹ ᐊᕕᙵᖅ. ᐊᕕᙵᖅ ᓂᕿ ᓱᓇᑦᓴᖅ ᓱᕐᕋᐃᑐᖅ ᓂᕿ ᐃᑎᐊᔪᑦ ᐆᒥᓱᑦᑐᖅ ᐊᖅᑲᖅᐳᖅ ᐊᕕᙵᖅ. ᐊᕕᙵᖅ ᐋᓐᓂᐊᓯᐅᖅᐹ ᑕᖅᑮᓚᓪᓗᐊᖅ ᑕᐃᔭᐅᓂᖅ ᐳᕕᑦᓱᑲᑉᐳᖅ. ᓱᒥᐅᑕᐅᕚ ᓇᒧᑐᐃᓐᓇᖅ ᓯᓚ. ᐊᕕᙵᖅ ᐃᓱᐃᖑᓱᑉᐳᖅ ᑕᒋᐅᓐᓇᑐᖅ.




#Article 33: ᐂᒌᒧᒦᓇ ᐱᖅ (22 words)


ᐂᒌᒧᒦᓇ ᐱᖅ—(ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ-Edmond Peck) (15 ᐊᐃᐳᕆᓪ 1850-10 ᓯᑎᒻᐳᕆ 1924) ᓱᓕᐊᖅ ᐊᔪᕿᖅᑐᐃᔨ ᑲᓇᑕ ᑭᒡᒐᖅ ᓴᕐᕿᐹ  ᑎᑎᕋᐅᓯᖅᑐᖅ ᓄᑖᖅ. ᐃᒃᓯᒐᖅᑐᖅ ᓯᕗᓪᓕᖅᐹᖅ ᒥᑦᓯ ᐃᐸᑦᓯᕚ ᕿᒥᕐᕈᐊᑦ ᑕᒪᒃᑭᓯᒪᔪᖅ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ-ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ.




#Article 34: ᔭᓐᓄᐊᓕ (13 words)


ᔭᓐᓄᐊᓕ ᓯᕗᓪᓕᖅ ᐅᑭᐅᖅ ᐃᑭᐊᖅ ᐊᕙᑎᓪᓗ ᖁᓕᓪᓗ ᐊᑕᐅᓯᖅ (31) ᐅᓪᓗᓴᖅ. ᐅᐸᓗᐃᑎᑉᐹ ᑎᓯᒻᐳᕆ ᑐᓄᓪᓕᐹᖅ ᕕᐳᐊᕆ.




#Article 35: ᐊᖓᔮᕐᓇᖅᑐᖅ (11 words)


ᐊᖓᔮᕐᓇᖅᑐᖅ ᐃᒥᐊᓗᒃ ᐱᑕᖃᕗᒃ ᐃᑦᓯᕕᒻᒥᐅᓯᖅᐹ-ᐃᐸᒃ ᐊᖓᔮᕐᓇᖅᑐᖅ. ᐃᓗᓪᓕᐅᑎᕚ ᐄᒃ ᓴᖑᒋᐊᖅᐹ ᐱᕐᖄᐹ ᐄᒃ ᐋᒪᐃᔪᖅ.




#Article 36: ᐃᒥᐊᓗᒃ (10 words)


ᐃᒥᐊᓗᒃ—ᐃᒥᖅᑕᐅᕗᖅ ᓱᓕᐊᖅ ᑲᑐᑦᔭᖅ ᐃᒪᖅ ᐊᒻᒪ ᐆᑉᐹ—ᐊᒻᒪ ᑭᒻᒥᑐᖅᐹ ᒪᒪᖅᑐᖅ, ᓰᕐᓇᖅᑐᖅ ᐱᕈᖅᑐᖅ.




#Article 37: ᓱᑲᒃ (12 words)


ᓱᑲᒃ ᐅᖁᒻᒥᐊᖅ ᐆᑉᐹ ᐃᐸᒃ ᓱᓕᐊᖅ ᑎᒍᒻᒥᕕᒃ ᓱᑲᖅ. ᓱᑲᖅ ᐊᓯᑯᑦᓯᐹ ᓂᕿ ᐆᑉᐹ ᐅᖁᒻᒥᐊᖅ.




#Article 38: ᐊᑭᕋᖅᑑᑎᔪᑦ (13 words)


ᑭᓪᓕᐹ ᒪᕐᕈᐃᑦ ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ ᐱᒋᐊᔪᒃ ᐆᑉᐹ ᐊᓯᕈᖅᐹ ᑭᓪᓗᒧᑦ ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ ᐃᓪᓚᖏᐊᑎᑉᐹ ᓄᓇ.




#Article 39: ᐃᕉᒃ (10 words)


ᐃᕉᒃ (كۆماری عێراق) ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ ᑎᒍᕚ 25.374.691 ᐆᒪᔪᑦ ᐊᒥᓲᓂᖏᑦ ᐃᑦᓯᕕᒻᒥᐅᓯᖅᐹ.




#Article 40: ᕿᒥᕐᕈᐊᑦ/qimirruat (20 words)


ᕿᒥᕐᕈᐊᑦ ᖃᓕᕋᐅᑎ ᐊᓪᓚᑐᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᑎᑎᕋᕐᕕᒃᓴᖅ. ᕿᒥᕐᕈᐊᑦ ᐅᓂᒃᑳᕗᒃ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᑎᑎᖅᑲᑎᒍᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᑯᓂᒃ.

qimirruat qaalirauti alltuq iluani titirarvikhaq. qimirruat unikkaavuk Qaujisarniq titiqqatigut qanuiliuqtauqattarnikunik.




#Article 41: ᑯᓂᑉᐳᖅ (27 words)


ᑯᓂᑉᐳᖅ ᑕᑦᓯᐹ ᒥᓪᓗᐊᖅᐹ. ᐃᓄᒋᑦᑐᖅ ᐅᐱᓐᓇᐃᑐᕆᔪᖅ ᑯᓂᑉᐳᖅ ᓯᕐᓚᒃ ᒪᒡᒎᒃ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐊᖑᑦ-ᐊᖑᑦ, ᐊᖑᑦ-ᐊᕐᓇᖅ, ᐊᕐᓇᖅ-ᐊᕐᓇᖅ. ᐊᓂᖅᐸᓈᖅᑑᔭᖅᑐᖅ ᐃᓱᒪᒧᑦ ᐊᓕᐊᓇᖅᐳᖅ ᓴᕆᒪᓇᖅᑐᖅ ᐊᒻᒪ ᑕᑯᑦᓱᒍᓱᑉᐳᖅ. ᐊᓯᕐᖁᐹ ᐱᒋᕚ ᑯᓂᑉᐳᖅ ᑕᐳᑦᑖ ᑐᑭᒥᑉᐹ ᐅᖃᖅ, ᑕᐃᔭᐅᓂᖅ «ᐅᐃᒍᐃᕐᒥᐅᖅ ᑯᓂᑉᐳᖅ».




#Article 42: ᑲᓇᑕᒥ ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ (169 words)


ᑲᓇᑕᒥ ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ - ᐅᖃᐅᓯᓕᕆᓂᕐᒥ ᓇᓗᓇᐃᖅᑕᐅᓲᖑᕗᖅ ᑲᓇᑕᒥ ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ Eskimo-Aleut ᐅᖃᕐᕕᐅᑎᔪᑦ ᐃᓚᒌᑦ «language family» ᐃᓗᐊᓃᑐᓂ.

ᐅᖃᓪᓚᖕᓂᖅ, ᐅᖃᓪᓚᐅᑎᓂᒃ ᐃᓕᐅᖅᑲᐃᓂᕐᒧᑦ ᒪᓕᒃᑕᖏᑦ, ᑲᑎᖅᓱᐃᓲᖑᕗᖅ ᐅᖃᐅᑎᓂᒃ ᐃᓕᐅᖅᑲᕐᓗᒋᑦ ᐊᒫᒃ:

ᑕᒪᒃᑯᐊ ᐊᕕᒃᓯᒪᔭᕆᐊᓖᑦ, ᐅᕙᓂ ᐃᓪᓗᒧᑦ ᐃᓯᓚᐅᖅᑐᖓ, ᓇᓪᓕᐊᑐᐃᓐᓇᖅ ᓯᕗᓪᓕᐅᒐᓗᐊᕈᓂ ᓱᖁᑕᐅᙱᑦᑐᖅ: ᐃᓯᓚᐅᖅᑐᖓ ᐃᓪᓗᒧᑦ ᑐᑭᖃᕈᓐᓇᕆᕗᖅ ᐃᓪᓗᒧᑦ ᐃᓯᓚᐅᖅᑐᖓ ᐋᖅᑭᒃᓯᒪᓂᖓᓂᒃ.

ᑖᓐᓇ (–ᒧᑦ) ᐅᖃᐅᑎᐅᑉ ᓯᓂᖓ ᐅᖃᐅᑎᒋᔭᐅᔪᒥᒃ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᐅᙱᒻᒪᑦ ᐃᓚᓕᐅᑎᒐᑐᐃᓐᓇᐅᒐᒥ ᐸᑐᒃᓯᒪᔭᕆᐊᓕᒃ ᐅᖃᐅᑕᐅᔪᒥᒃ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᓕᖕᒧᑦ, ᐆᑦᑑᑎᒋᔭᑦᑎᓐᓂ ᐅᖃᐅᑕᐅᔪᖅ ᓯᓂᖃᖅᐳᖅ (–ᑐᖓ)-ᒥᒃ ᐅᖃᐅᓯᖃᕐᒪᑦ ᐱᓕᕆᔪᒥᒃ.

ᐊᓯᖏᓐᓂᒃ ᐅᖃᐅᑏᑦ ᓯᓂᖃᕈᓐᓇᖅᐳᑦ ᑐᑭᖏᑦ ᒪᓕᒡᓗᒋᑦ; ᐸᑐᒃᓯᒪᓂᖏᓪᓗ ᐊᒻᒪ ᐅᖃᖅᑕᐅᔪᑦ ᐃᑦᑕᖅᑯᑎᖏᑦ (ᑕᒪᒃᑯᐊ ᐅᖃᓪᓚᐅᑕᐅᔪᑦ) ᒪᓕᒃᑕᐅᔭᕆᐊᖃᕆᕗᑦ. ᐅᖃᖅᑕᐅᔪᑦ ᑐᑭᖃᑦᑎᐊᖅᐳᑦ ᐅᖃᐅᑏᑦ ᓯᓂᖏᑦ ᐃᓗᐃᑦᑐᕈᑦᑎᐊᖅᓯᒪᒃᐸᑕ ᐃᓚᓕᐅᑎᓂᖏᑦ.

ᑕᒪᒃᑯᐊ ᐅᖃᐅᑏᑦ ᐊᑯᓐᓂᖓᓂ ᐱᓲᑦ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᐅᕗᑦ ᐅᖃᐅᑕᐅᔪᑉ ᑕᐅᑦᑐᖏᓐᓂᒃ, ᖃᖓ ᐱᖕᒪᖔᑕ, ᐊᒻᒪᓗ ᖃᓄᑎᒋ ᑕᐃᒪᐃᒻᒪᖓᑕ.

ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑕ ᓂᐱᖏᑦ ᐃᓕᐅᖃᕋᒃᓴᐅᕗᑦ ᐱᒋᐊᕐᓂᖃᕐᓗᓂ ᑕᓕᖅᐱᖕᒥᑦ ᖃᓂᕐᒧᑦ ᓈᓂᓕᐅᕈᑏᑦ  ᐅᑯᓐᓂᖓᓃᓗᒋᑦ ᐅᖃᐅᑉ ᓯᕗᓂᐊᓄᑦ ᓈᓂᓕᐅᕈᑏᑦ  ᐊᑯᓪᓕᖅᐹᒧᑦ ᐅᖃᐅᑉ ᓂᕆᓕᖅᑕᒧᑦ ᓈᓂᓕᐅᕈᑎᖏᓐᓄᑦ; ᐃᒫᒃ:

ᐅᑯᓂᖓ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ᓂᓪᓕᕈᑎᖃᖅᐳᖅ:

ᐊᒻᒪᓗ ᑖᒃᑯᐊ ᒪᕐᕉᑎᓪᓗᒋᑦ ᑕᑭᓈᖅᑐᒥᒃ ᑕᐃᔭᒃᓴᐅᕗᑦ; ᓇᓪᓕᐊᑐᐃᓐᓇᖅ ᐊᐃᑉᐸᖃᕈᓐᓇᖅᐳᖅ ᐱᖓᓱᓕᙱᓱᖓᖅᐸᑕ ᓂᓪᓕᕈᑏᑦ ᑕᐃᔭᒥ.

ᑲᓇᑕᒥ ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ ᑲᓇᑕᐅᑉ ᐅᑭᐅᖅᑕᖅᑐᖓᓂ ᓯᐊᒻᒪᖅᓯᒪᕗᖅ ᐅᐊᓐᓂᕐᒥᑦ ᐃᓄᕕᐊᓗᐃᑦ ᐱᒋᐊᕈᑎᒋᓗᒋᑦ; ᓄᓇᕗᑦ; ᓄᓇᕕᒃ; ᓄᓇᑦᓯᐊᕗᑦ ᑭᓪᓕᒋᓪᓗᒍ. ᐅᖃᐅᓯᖅ ᒪᓕᒃᐳᖅ ᐃᓄᐃᑦ ᐊᓐᓇᐅᒪᓇᓱᒡᕕᒋᔭᖏᓐᓂ ᑕᕆᐅᑉ ᓯᓈᓂ ᑕᒪᒃᑯᓇᓂᓗ ᕿᑭᖅᑕᓂᒃ.
ᑲᓇᑕᓕᒫᕐᒥ ᐃᓄᐃᑦ 50,000* ᑐᖔᓃᕋᕐᔪᒃᐳᑦ. ᐃᓄᖏᑕ ᐊᒥᓲᓂᖏᑦ ᒪᓕᒡᓗᒋᑦ: ᐊᕝᕙᓪᓗᐊᐸᓗᖏᑦ ᓄᓇᕗᒻᒥ ᓄᓇᖃᖅᐳᑦ, 20%-ᖓᓂᑦ ᓄᓇᕕᖕᒥ, ᐊᒻᒪᓗ ᐊᒥᓲᓂᖏᑦ ᐊᔾᔨᒌᐸᓗᕗᑦ ᐃᓄᕕᐊᓗᐃᑦ ᐊᒻᒪᓗ ᓄᓇᑦᓯᐊᕗᑦ 15%-ᖓᓃᑦᑑᒃ ᐃᓛᒃᑯᑦ.
ᐅᑯᐊ ᓈᓴᐅᑎᒧᑦ ᓇᓗᓇᐃᖅᓯᒪᔪᑦ ᐊᒥᓲᓂᓚᑦᑖᖏᓂᒃ ᐅᖃᐅᑎᖃᙱᓚᑦ, ᐊᖏᓂᖏᓐᓂᒃ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᑐᐃᓐᓇᐅᕗᑦ.




#Article 43: ᐊᑎᖅᐳᖅ (28 words)


ᐊᑎᖅᐳᖅ ᐊᖏᔪᖅ ᑭᑉᐸᓕᕗᖅ ᑲᔪᖅ ᐆᒪᔪᖅ. ᐃᓅᔪᖅ ᓱᑦᖃᐃᐳᖅ ᓇᐹᖅᑐᖃᕐᓂᖅ. ᓇᐃᑦᑐᖅ ᐸᒥᐅᓕᒑᕐᔪᒃ ᐊᓂᑦᑖ ᓇᑯᓪᓚᖅᐳᖅ ᐳᔭᓂᖅ ᓱᕐᖁᐃᑐᖅᐹ. ᐊᑎᖅᐳᖅ ᐱᔪᖕᓇᖅᑐᖅ ᓱᑦᖃᐃᐳᖅ ᓇᒧᑐᐃᓐᓇᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᓯᓚ. ᐊᑎᖅᐳᖅ ᓂᕿᑐᐃᓐᓇᖅ ᒪᒫᖅ ᐱᓯᕚ. ᐹᖅᑎᓯᔪᖅ ᐊᓂᑦᑖ ᐊᐅᑦᓯᑐᖅᐳᖅ ᐊᐅᑦᓯᓇᖅᑐᖅ.




#Article 44: ᐃᓕᓐᓂᐊᕈᑎᒃᓴᓕᐅᕐᕕᒃ (15 words)


ᐃᓕᓐᓂᐊᕈᑎᒃᓴᓕᐅᕐᕕᒃ ᑕᒪᑐᒪᓂ ᐱᐊᕐᕿᐅᑐᖅ ᑲᖐᓱᖅᐳᖅ ᓯᓚᑎᕐᓂᖅ ᐊᒻᒪ ᑭᓱᑐᐃᓐᓇᕐᓂᒃ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᐊᒻᒪ ᓈᓵᕆᔪᖅ ᐊᒻᒪ ᖃᓂᙱᑕᕇᓕᐅᖅᐳᖅ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᑎᑎᖅᑲᑎᒍᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᑯᓂᒃ.




#Article 45: ᐱᕈᖅᑐᓴᔭᖅ/piruqtusajaq (34 words)


ᐱᕈᖅᑐᓴᔭᖅ ᓴᓂᓕᐊᖅᑐᖅ ᐃᓚ ᐱᕈᖅᑐᓴᔭᖅ ᐱᓕᒃ ᐅᓱᒃ ᐊᒻᒪ ᐅᑦᓱᒃ. ᐱᐅᓴᖅᐳᖅ ᐊᐃᑦᑑᓯᐊᑦ ᐊᒻᒪ ᑕᖅᓴᖅ. ᐱᔪᖕᓇᖅᑐᖅ ᑕᓯᒋᕗᖅ ᓇᒧᑐᐃᓐᓇᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᓯᓚ

piruqtusajaq saniliaqtuq ila piruqtusajaq pilik usuk amma utsuk. piusaqpuq aittuusiat amma taqsaq. pijungnaqtuq tasigivuq namutuinnaq iluani sila.




#Article 46: ᓯᕗᓕᐅᖅᐹ ᐊᓪᓚᒍᑎ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᑎᑎᖅᑲᑎᒍᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᑯᓂᒃ/sivuliuqpaa allaguti qaujisarniq titiqqatigut qanuiliuqtauqattarnikunik (28 words)


ᓯᕗᓕᐅᖅᐹ ᐊᓪᓚᒍᑎ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᑎᑎᖅᑲᑎᒍᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᑯᓂᒃ ᑕᒪᑐᒪᓂ ᖃᖓ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᓱᑦᖃᐃᐳᖅ ᐃᓗ ᐊᒻᒪ dinosaur ᐊᑭᓐᓇᑰᖅᑐᖅ ᓄᓇ

sivuliuqpaa allaguti qaujisarniq titiqqatigut qanuiliuqtauqattarnikunik tamatumani ganga silarjuamiut sutqaipuk ilu amma dinosaur akinnakuuqtuq nuna.




#Article 47: ᐃᓗ (10 words)


ᐃᓗ ᐅᐱᓐᓇᐃᑐᖅ ᐊᑖᓂ ᓄᓇ ᐊᑐᙱᑦᑐᖅ ᐊᖏᔪᖅ ᐃᓂᒋᑦᑐᖅ ᐱᓱᐊᓪᓗᕆᑦᑐᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᐃᓄᒃ.




#Article 48: ᑕᑯᑦᓱᒍᓱᑉᐳᖅ ᐊᑯᓐᓂᖓᓐᓂ ᒪᒡᒎᒃ ᐊᖑᑦ (40 words)


ᑕᑯᑦᓱᒍᓱᑉᐳᖅ ᐊᑯᓐᓂᖓᓐᓂ ᒪᒡᒎᒃ ᐊᖑᑦ—ᐃᑎᐊᔪᑦ ᑕᑯᑦᓱᒍᓱᑉᐳᖅ ᑭᓪᓗᒧᑦ ᐊᔪᖅᑐᖅ ᑕᑯᑦᓱᒍᓱᑉᐳᖅ. ᐃᓚ ᑕᐃᔭᐅᓂᖅ. «ᒡᐋᐃᐅ» ᐊᑏᓗ ᐱᓪᓗᐊᕆᕚ ᐊᖑᑦ ᑕᑯᑦᓱᒍᓱᑉᐳᖅ ᐊᖑᑦ ᐊᒻᒪ ᐊᕐᓇᖅ. ᒪᒡᒎᒃ ᐊᖑᑦ ᖁᐊᔪᖅ ᓲᙳᓴᐅᑎ ᐅᔾᔨᕐᓇᕐᓂᖅᐹᖅ ᐊᖑᑦ ᑎᒃᓯᖅᐹ ᓄᑲᑉᐱᐊᒃ ᐃᑦᓯᕕᒻᒥᐅᓯᖅᐹ ᐅᓱᒃ ᑎᑦᓴᔪᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᓄᑲᑉᐱᐊᖅ ᐃᑎᖅ ᐃᑎᕈᖅᐹ ᓯᑑᑦᑎᓯᒪᔪᖅ ᖃᐸᒃ. ᒡᐋᐃᐅ ᐱᒋᕚ ᖃᓂᖅ ᖁᐊᔪᖅ ᐊᒻᒪ.




#Article 49: ᐃᖃᓗᒃ (15 words)


ᐃᖃᓗᒃ ᐆᒪᔪᒃ ᓴᒪᙶᑐᖅ ᐃᒫᓗᒃ ᑭᒃᑯᑦ ᐃᑎᐊᔪᑦ ᐊᖁᐃᔪᖅ ᐊᒻᒪ ᓂᖅᓯᐅᑐᖅ ᐊᓂᖅᐸᓈᖅᑑᔭᖅᑐᖅ ᐊᓗᖄᖅᐳᖅ ᐊᒻᒪ ᓂᐅᕕᐅᓯᐊᖅ ᐃᓗᐊᓂ ᓂᐅᕕᕐᕕᒃ.




#Article 50: ᐄᒃ (12 words)


ᐄᒃ ᐊᑭᓐᓇᑰᖅᑐᖅ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᒪᕐᕉᒃ ᐊᖁᓐᓂᖓᔪᖅ. ᐄᒃ ᐱᒋᕚ ᐊᑭᓐᓇᑰᖅᑐᖅ ᓄᓇ ᑕᑦᑎᒋᔪᖅ 4.000.000.000 ᐅᑭᐅᖅ.




#Article 51: ᐃᖃᓗᐃᑦ (16 words)


ᐃᖃᓗᐃᑦ ᓄᓇᕘᑉ ᒐᕙᒪᖃᕐᕕᐅᔪᖅ.

ᐃᖃᓗᐃᑦ ᐃᓱᕋᖅᑐᓂᖅ ᓄᓇᓖᑦ ᐃᓄᖁᑎ ᓄᓇᕗᑦ ᓄᓇ ᐃᓗᐊᓂ ᑲᓇᑕ. ᐃᖃᓗᐃᑦ ᐱᑕᖃᕗᒃ ᐃᓗᐊᓂ 5.236 ᐃᑎᐊᔪᑦ.




#Article 52: ᐅᑲᓕᐊᑦᓯᐊᖅ (18 words)


ᐅᑲᓕᐊᑦᓯᐊᖅ ᒥᑭᔪᒃ ᐱᓱᒃᑎ. ᐊᓕᐊᑉᐹ ᒪᖑᑦᑐᖅ ᐊᒻᒪ ᐱᕈᖅᓯᐊᖅ ᑭᒃᑯᑦ ᐃᒪᒃ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ. ᐅᑲᓕᐊᑦᓯᐊᖅ ᐃᓅᕗᖅ ᑕᐱᕇᒃ ᐃᓚᒌᑦ ᐊᒻᒪ ᐱᕐᖄᐹ ᐅᓄᕐᓂᖅ ᓄᑕᒐᒃ.




#Article 53: ᔮᓐ ᒦᐆᕐ (21 words)


ᔮᓐ ᒦᐆᕐ (ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ - John Muir - ᐊᐃᐳᕆᓪ/aipuril 21 1834-ᑎᓯᒻᐳᕆ/tisimpuri 24 1914) ᐃᓅᕗᖅ ᓴᐳᒻᒥᕚ ᓇᐹᖅᑐᖃᕐᓂᖅ ᐊᒻᒪ ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ. ᔮᓐ ᒦᐆᕐ ᓱᑦᖃᐃᐳᖅ ᐊᒥᐊᓕᑲ.




#Article 54: ᐹᓪ ᐅᑲᓕᖅ (53 words)


ᐹᓪ ᐅᑲᓕᖅ  ᓄᓇᕗᑦ ᐃᓱᕋᖅᑐᓂᖅ. ᐃᓅᓕᖅᐳᖅ ᒪᐃ 24 1964.

ᒥᔅᑐ ᐅᑲᓕᖅ ᓄᓇᕗᒻᒥ ᓯᕗᓕᖅᑎᐅᓚᐅᖅᑐᖅ ᐊᐃᕐᕆᓕ 1, 1999-ᒥᑦ ᓄᕕᐱᕆ 19, 2008-ᒧᑦ ᑎᑭᖢᒍ.  ᑕᒪᓐᓇ ᐊᑐᖅᑎᓪᓗᒍ, ᒥᔅᑐ ᐅᑲᓕᖅ ᒥᓂᔅᑕᐅᕝᕕᖃᓚᐅᖅᑐᖅ ᒪᓕᒐᓕᕆᔨᒃᑯᓐᓄᑦ.  ᒫᓐᓇ ᐃᓚᒋᔭᐅᖃᑕᐅᔪᖅ ᒪᓕᒐᓕᐅᕐᕕᐅᑉ ᑲᑎᒪᔨᓕᕆᔨᖏᑦᑕ ᑲᑎᒪᔨᖏᓐᓄᑦ.

ᒥᔅᑐ ᐅᑲᓕᖅ ᒪᕐᕉᖕᓂᒃ ᕿᑐᕐᖓᓕᒃ, ᓵᔅᑕ ᐊᒻᒪᓗ ᔪᐊᑕᓐ.  ᒥᔅᑐ ᐅᑲᓕᖅ ᖁᕕᐊᒋᔭᓕᒃ ᐊᖑᓇᓱᖕᓂᕐᒥᒃ, ᐃᖃᓪᓕᐊᖃᑦᑕᕐᓂᕐᒥᒃ ᐊᒻᒪᓗ ᒑᕝᓂᕐᒥᒃ,.  ᐅᖃᕈᓐᓇᑦᑎᐊᖅᑐᖅ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ, ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ ᐊᒻᒪᓗ ᐅᐃᕖᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᓐᓂᒃ ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᖢᓂ.




#Article 55: ᓃᑉᐊᓐ (31 words)


ᓃᑉᐊᓐ—«日本国» ᓄᓇ ᒥᒃᓵᓂ ᖃᓂᙱᑐᒃ ᑲᖏᐊᓂ. ᓃᑉᐊᓐ ᐱᑕᖃᕗᒃ 126.211.211 in 2017 ᐅᐹᔪᑦ. ᐊᖏᓚᖅ ᓄᓇᑖᕆᔭᐅᓯᒪᔪᖅ ᐃᑭᐊᖅ ᓯᓚ «東京 ᑦᐅᑭᐆ» ᑭᒃᑯᑦ ᐃᖅᑲᓇᐃᔭᖅᑐᖅ ᐊᓂᖅᓵᑕᖅᐳᖅ ᐃᓱᕋᖅᑐᓂᖅ ᓄᓇᓖᑦ ᒥᒃᓵᓂ ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ. Japanimiusut  tassaapput oqaatsit ᓃᑉᐊᓐ-mi.




#Article 56: ᓯᐸᐃᓐ (11 words)


ᓯᐸᐃᓐ «-{España}-» ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ ᐱᑕᖃᕗᒃ 47 007 367 ᐃᑎᐊᔪᑦ ᑭᑐᑦ ᓱᑦᖃᐃᐳᖅ




#Article 57: ᐅᐃᑭ (12 words)


ᐅᐃᑭ ᖃᕆᓴᐅᔭᒃᑯᑦ ᑎᑎᕋᖅᓯᒪᔪᑦ ᒪᑉᐱᑕᖅ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᑎᑎᕋᕐᕕᒋᕚ ᑲᑎᒪᔪᑦ. ᑐᑭᓯᑎᑦᓯᒐᓱᑦᑐᖅ ᖃᕆᓴᐅᔭᒃᑯᑦ ᑎᑎᕋᖅᓯᒪᔪᑦ ᒪᑉᐱᑕᖅ ᐅᐃᑭᐱᑎᐊ.




#Article 58: ᐊᒡᒐᒃ (19 words)


ᐊᒡᒐᒃ ᒪᑯᑦᓯᖅ ᐃᕆᓂᓱᑦᑐᖅ ᑎᒍᕚ ᓯᑕᒪᑦ ᐊᒻᒪ ᐊᑕᐅᓯᖅ ᑯᓪᓗᒃ. ᓯᓚᕐᔪᐊᒥᐅᑦ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᐊᒡᒐᒃ ᐃᕿᐊᑦᑎᐹ ᐱ. ᐅᐹᔪᑦ ᕿᓗᕚ ᐊᑲᐃᓗᑕᖅ ᐊᐃᖅᐹ ᐱᒋᕗᖅ ᐃᓄᒃ.




#Article 59: ᓄᑕᒐᒃ (12 words)


ᓄᑕᒐᒃ ᑮᑕ ᐃᓄᒃ ᐊᑖᓂ ᐊᕐᕌᒍᓕᒃ 1 ᐊᒻᒪ ᐃᓗᐃᙵᐹ ᐊᔪᖅᓴᑎᑉᐹ ᐊᑦᑕᕆᔪᖅ ᐃᓄᓐᓂᑕᖅ ᐊᖓᔪᒃᖄᒃ




#Article 60: ᐅᑭᐅᖅ (19 words)


ᐊᑕᐅᓯᖅ ᐅᑭᐅᖅ ᓇᓕ 365.25 ᖃᐅ. ᐋᒻᒪ ᓇᓕ ᐊᑕᐅᓯᖅ ᓇᓪᓕᐅᑎᕗᖅ ᓄᓇ ᓯᕿᓂᖅ ᐅᐃᕙᖅᐳᖅ. 12 ᑕᑦᕿᖅ ᐋᒻᒪ ᕘᒋᒃ ᐃᓗᐊᓂ ᐊᑕᐅᓯᖅ ᐅᑭᐅᖅ.




#Article 61: ᒫᑭᓐᓯ ᑰᒃ (18 words)


ᒫᑭᓐᓯ ᑰᒃ ᐱᒋᐊᕐᑐᖅ ᒋᕋᐃᑦ ᓯᓚᐃᕝ ᑕᓯᕐᒥ ᑰᒃᐸᑦᑐᕐᓗ ᐅᐊᓐᓇᖓᓄᑦ ᐃᒪᕕᐊᓄ ᐅᑭᐅᖅᑕᖅᑑᑉ. ᑕᑭᓂᖃᖅᑐᖅ 1,738 ᑭᓛᒥᑐ, ᑕᑭᓛᖑᔪᖅ ᑲᓇᑕᒥ.




#Article 62: ᑐᒃᑐ (69 words)


ᑐᒃᑐ ᐱᕈᖅᓯᐊᖅ ᑐᖑᖅᑐᖅ ᑲᑲᒍᑎᖃᖅᖢᓂ ᓯᓕᐅᔭᖅᖢᓂ ᑐᒃᑑᖕᒥᔪᖅ.

Tuktut ilagiyauginnaqtangit Inuinnainut pitquhiat niqinnariblugulu. Qangaraalungmi, ilativut manirarmiutaugaluaqtut ingilraqatigivlugillu tuktut ikaaliraangat. Ublumi, tadja nunaqatigiiktumi nunaqaqtugut, huli malikhimavaktaqqut tuktut ingilraliraangat qanilrumi. Nattiqhiuruirnaqhigaangat nunguani Qiqaiyaluarvia, aliahuliqpakhuta tuktut nuiliraangat utiraangat nurriuliraangat. Tuktuttaraangat, tamaat niqait atuqtauvaktut. Niqait iluanilu niriyauvaktut, amingillu paniqhugit, halukhugillu aannuraaliuqpakhutik. Hivuani, tuktu tunnua ukiumi aturluaqhimavagaat niqikhangi uqquuqutigiyauvaktangit qulliup uqquuqutikhaat, nagyualu ingilrutiliuqhugulu
anngutikhautikhamaat tuktunit. 

uvani Niqiliqivingmi tuktuhiuliqpakhutik aannuraaliuqpakhutik tuktup aminga tulrutqiyaugamik.




#Article 63: ᕿᓚᐅᑦ (19 words)


ᕿᓚᐅᑦ ᐊᖕᒪᓗᖅᖢᓂ ᑎᒍᒥᐊᕐᕕᖃᖅᖢᓂ ᑐᒃᑑᑉ ᐊᒥᖓᓂᒃ ᒥᖅᑯᐃᔭᖅᓯᒪᔪᒥᒃ ᐃᑦᑕᓯᒪᓪᓗᓂ, ᐊᕙᓗᖃᖅᖢᓂ ᕿᔪᖕᒥᒃ, ᑕᒪᐅᓇ ᕿᔪᒃᑕᖓᒍᑦ ᑲᓱᒃᐸᒃᖢᒍ ᐃᒃᑐᒃᑕᖅᖢᓂ ᐃᒥᐊᖦᖢᓂᓗ ᑐᓴᕐᓂᖅᑐᖅ. ᐊᔮᔮᖅᑐᓂᒃ ᖁᕕᐊᓱᒃᑐᓂᒡᓗ ᐊᑐᖅᑕᐅᖃᑦᑕᖅᑐᖅ ᕿᓚᐅᑕᐅᕗᖅ.




#Article 64: ᐃᓄᒃᑦᓯᐊᖅ (17 words)


ᐃᓄᒃᑦᓯᐊᖅ—ᐊᖑᑎ ᐅᕕᓂᒃᑐᔪᖅ ᑐᐃᖅ, ᒥᑭᑦᑐᖅ ᒪᑎᖅᑎ, ᐊᖏᔪᖅ ᓄᑭᒃ ᓵᔭ, 0,75 ᒪᑎᖅᑎ-ᑐᐃᖅ ᐊᔾᔨᒌᙱᒻᒪᖔᑕ ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ; ᓴᙱᔪᖅ ᕿᖑᖅ, ᐴᖅᑐᔪᖅ ᖃᐅᖅ, ᐊᑦᓴᑐᑐᖅ.




#Article 65: ᒥᑎᖅ (12 words)


ᑎᖕᒥᐊᖅ ᐊᕐᓇ ᕕᐊᖏᑦ ᑲᔪᕈᔪᐃᑦ ᐊᖑᑎᕕᐊᑦ ᕿᖓᓕᐅᓪᓗᑎᒃ ᐊᒪᐅᓕᒡᔪᐊᖑᓪᓗᑎᒡᓘᓐᓃᑦ ᐃᖅᑲᕐᒥᐅᑕᓂᒃ ᑯᑭᐅᔭᓂᒃ ᐅᕕᓗᕐᓂᒡᓗ ᓂᕿᓖᒃ ᒥᑎᐅᕗᑦ.




#Article 66: ᓇᓂᑦᓯᑰᔭᐃᑦ (15 words)


ᓇᓂᑦᓯᑰᔭᐃᑦ, ᐅᓪᓛᕈᒻᒥᑕᑦᓴᐃᑦ ᓴᖅᑭᕝᕕᖓ ᐃᑦᓯᕕᒻᒥᐅᑕᕆᕚ. ᐱᓯᕚ ᐃᓗᐊᓂ ᐃᕐᒥᕕᒃ ᐊᒻᒪ ᒪᕿᑎᖅᐹ ᐊᒻᒪ ᐃᒻᒧᒃ. ᓇᓂᑦᓯᑰᔭᐃᑦ ᑲᒡᒍᐹ ᐊᐅᓚᔪᓐᓇᐅᑎᑦ ᐃᑎᐊᔪᑦ.




#Article 67: ᐄᓚᓄᐃᔅ (13 words)


 

ᐄᓚᓄᐃᔅ—[ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ ᐃᑎᐊᔪᑦ ᐃᓗᐊᓂ. ᐄᓚᓄᐃᔅ ᐃᓄᖁᑎ ᐊᒥᐊᓕᑲ. ᐊᐅᓚᑦᑎᔩᑦ ᓯᕗᓕᖅᑎᖓᑦ-ᓄᓇᓖᑦ ᓰᖄᑯ «ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ ᓄᓇᓖᑦ




#Article 68: ᐦᐃᓐᑏ (23 words)


ᐦᐃᓐᑏ  ᐊᒻᒪᓗ ᐦᐃᓐᑏ ᑉᐦᐋᓵ
ᐦᐃᓐᑏ —ᐦᐃᓐᑏᐊ ᐅᖃᐅᓯᓕᕆᔨ.  —
ᐦᐃᓐᑏ  ᐊᑐᖅᐹ ᓴᖑᐃᐱᓗᒃ. ᑎᒍᕚ 500.000.000 ᐊᖑᑦ ᐱᔪᖕᓇᖅᑐᖅ ᐅᓐᓂᖅᑐᖅ.




#Article 69: ᐃᑎᖅ (11 words)


ᐃᑎᖅ—ᐃᑎᖅ ᐊᐅᓂᖅ ᐊᖕᒪᓂᖅ. ᐃᓄᒃ ᐊᓇᒃ ᑕᐃᑲᓂ ᑕᐃᑲᓂ. ᐊᒻᒪ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᓴᓂᓕᐊᖅᑐᖅ ᐃᑎᖅ.




#Article 70: ᓈᕌᔩᖅ (11 words)


ᓈᕌᔩᖅ—ᒥᑭᑦᑐᖅ ᖃᐅᓯᑦᑐᒃ ᓂᐱᔪᒃ ᐃᒪᖅᓯᐅᑦ. ᖁᕐᓱᖅ ᐊᒻᒻᐊ ᑲᔪᖅ ᑎᒥ. ᐊᓈᓇ ᐱᕐᖄᐹ ᒪᓐᓂᓕᔪᖅ.




#Article 71: ᓇᓂᕙᕋ (26 words)


ᓇᓂᕙᕋ—ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ᐅᖃᕐᕕᐅᑎᔪᑦ ᖃᕆᓴᐅᔭᒃᑯᑦ ᑎᑎᕋᖅᓯᒪᔪᑦ ᐃᕚᖅᐳᖅ ᐊᐱᖅᓱᐹ ᐊᑲᐅᙱᓕᐅᕈᑎᐅᔪᓄᑦ ᐋᖅᑭᒋᐊᕈᑎ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᖃᕋᓴᐅᔭᖅ. ᐃᕚᖅᐳᖅ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ: ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ-ᑎᑎᕋᐅᓯᖅᑐᖅ ᓄᑖᖅ, ᐊᒻᒪ ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ ᐊᒻᒪ ᐅᐃᒍᐃᕐᒥᐅᖅ ᐅᓪᓗᒃᑯᑦ. ᓇᓂᕙᕋ ᑭᓯᕐᖔᐹ ᖃᕆᓴᐅᔭᒃᑯᑦ ᑎᑎᕋᖅᓯᒪᔪᑦ ᐃᕚᖅᐳᖅ ᐊᑐᐃᓐᓇᓯᕗᖅ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ.




#Article 72: ᐃᐊᐃᑖᓯᓐ/iaitaatsin (12 words)


ᐃᐊᐃᑖᓯᓐ ᔮᒪᓂ ᑭᒃᑯᑦ 18.101 ᐱᑕᖃᕗᒃ.

iaitaatsin—Uetersen jaamani kikkut 18.101 pitaqavuk.




#Article 73: ᐃᓄᒐᙳᐊᖅ (16 words)


ᑕᓕᒪᐅᕗᑦ ᐃᓄᒐᖖᐅᐊᑦ ᐊᒡᒐᒥᓪᓗ ᐃᑎᒐᕐᒥᓗ. ᖁᐃᓂᓂᖅᐸᐊᖅ ᐃᑎᒐᕐᒥᐃᑐᖅ ᐳᑐᒍᕐᒥᒃ ᐊᑎᖃᖅᐳᖅ. ᑕᓪᓕᒪᑦ ᐊᒡᒐᒥᐃᑎᑐᑦ ᑯᓪᓗᒥᒃ, ᑎᑭᕐᒥᒃ, ᕿᑎᖅᓯᒥᒃ, ᒥᑭᓕᕋᕐᒥᒃ, ᐃᕿᖅᖁᕐᒥᓪᓗ ᐊᑎᖃᖅᐳᑦ.




#Article 74: Araqau (10 words)


ᐊᕋᖃᐅ ᐱᒋᕗᖅ ᐅᖃᕐᕕᐅᑎᔪᑦ.  ᐱᙴᑎᑦᓯᔨ ᐃᕙᓐ ᑲᕋᓯᕝ




#Article 75: Kunpusiusi (27 words)


Kunpusiusi Sainiisiujuq isumataqtuq amma inuuqatigiinnirmi isumagijauji, ukkua ilinniaqtitsiniit isumagijaujurlu Sainakkut, Kailianikkut, Japaanikkut amma Viinnamikkut kasattausimatujuqaqtut isumaq inuusirlu. Isumagijaunga takuksaugiksaqutillugu amma gavamauninga ukpirijauniq, inuuqatigiup aaqqinnginniarniq, iqqaqtuinilirivik amma taimailiniq.




#Article 76: Eva Aariak (171 words)


ᒥᓂᔅᑕ ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᓄᓇᕗᑦ ᐃᓱᕋᖅᑐᓂᖅ.

ᓯᕗᓕᖅᑎ ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᑕᑯᓐᓇᓐᖑᐊᖅᑕᖓ ᓄᓇᕗᒻᒥᐅᑦ ᐱᔪᒥᒃᓱᒃᑲᓐᓂᓕᖁᓪᓗᒋᑦ, ᓄᓇᓕᖕᓂᒃ ᓈᓚᖕᓂᖅ, ᐊᒻᒪᓗ ᓴᓐᖏᔪᓂᒃ ᒐᕙᒪᓂᒃ ᐋᖅᑭᒃᓱᐃᕙᓪᓕᐊᓂᖅ ᐱᔾᔪᑎᒋᓪᓗᒋᑦ ᓄᓇᕗᒻᒥ ᑐᖏᓕᕆᔭᐅᓪᓗᓂ ᓯᕗᓕᖅᑎᓐᖑᓚᐅᖅᓯᒪᕗᖅ. ᐃᓂᒥᓄᑦ ᐊᖏᖅᑎᑕᐅᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ ᓄᕕᐱᕆ 19, 2008-ᖑᑎᓪᓗᒍ.

ᐃᖅᑲᓇᐃᔮᑦᑎᐊᕌᓗᒋᖃᑦᑕᖅᓯᒪᔭᒥᓂ, ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᓴᖅᑭᔮᖅᑎᑦᑎᒃᑲᓐᓂᖅᑐᕐᔪᐊᕌᓘᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ ᓄᓇᕗᒻᒥ ᐅᓄᓛᓄᑦ ᐅᖃᐅᓯᕐᒥᒃ ᐊᑐᖅᑕᐅᔪᒥᒃ, ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖓᓂᒃ. 6-ᓄᑦ ᐊᕐᕌᒍᓄᑦ, ᓄᓇᕗᒻᒥ ᐅᖃᐅᓯᓕᕆᓂᕐᒧᑦ ᑲᒥᓴᓇᐅᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ, ᑖᓐᓇ ᐊᖅᑯᑕᐅᓪᓗᓂ ᓇᐅᑦᑎᖅᓱᖅᑎᒋᔭᐅᔪᑦ ᓄᓇᕗᑦ ᒐᕙᒪᒃᑯᑦ ᐃᓄᐃᑦ, ᐅᐃᕖᑦ ᐊᒻᒪᓗ ᖃᓪᓗᓈᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦᑕ ᐊᑐᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᖏᓐᓂᒃ. ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᕿᒥᕐᕈᓇᓚᐅᖅᑐᖅ ᓄᓇᕗᑦ ᓯᕗᒧᐊᒃᐸᓪᓕᐊᒐᓗᐊᕐᒪᖔᖓ ᐃᓄᐃᑦ ᐊᒻᒪᓗ ᐃᓄᐃᓐᓇᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖏᑦ ᐊᑐᖅᑕᐅᕙᓪᓕᐊᓂᖓ ᒐᕙᒪᒃᑯᑦ ᐃᓗᐊᓂ, ᐊᒻᒪᓗ ᒪᓕᒐᓕᐅᕐᕕᐅᑉ ᑲᑎᒪᔨᖃᓛᖏᓐᓄᑦ ᐊᑐᓕᖁᔭᓕᐅᓚᐅᖅᓯᒪᓪᓗᓂ ᐅᖃᐅᓰᑦ ᐃᓕᓴᕆᔭᐅᓯᒪᔪᑦ ᐱᖁᔭᒃᓴᖓ ᐊᒻᒪᓗ ᐃᓄᐃᑦ ᐅᖃᐅᓯᖓᑦᑕ ᓴᐳᒻᒥᐅᓯᖅᑕᐅᓯᒪᓂᖏᓐᓄᑦ ᐱᖁᔭᒃᓴᖅ ᕿᒥᕐᕈᓇᒃᑕᐅᑎᓪᓗᒍ. ᐃᒪᐃᓕᐅᖃᑦᑕᓚᐅᖅᓯᒪᖕᒥᔪᖅ: ᐃᑲᔪᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ ᐃᓄᒃᑎᑑᓕᖅᑎᑕᐅᕙᓪᓕᐊᓕᖅᑎᓪᓗᒋᑦ ᖃᕆᓴᐅᔭᒃᑯᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᐸᓪᓕᐊᔾᔪᑏᑦ; ᐃᓄᒃᑎᑑᖓᔪᓂᒃ ᓱᕈᓯᕐᓄᑦ ᐅᖃᓕᒫᓂᒃ ᐅᖅᑯᕐᒥᐅᑦ ᐃᓕᓐᓂᐊᕐᕕᖏᓐᓂ ᐊᑐᖅᑐᒃᓴᓂᒃ ᓴᓇᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ; ᐊᒻᒪᓗ ᒐᕙᒪᒃᑯᑦ ᐃᖅᑲᓇᐃᔭᖅᑎᖏᓐᓂᒃ ᐊᖓᔪᖅᑲᐅᑎᓂᒃ ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑎᑦᑎᓚᐅᖅᓯᒪᓪᓗᓂ.

ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᐱᓕᒻᒪᒃᓯᒪᓂᑰᖕᒥᔪᖅ ᑐᓴᐅᒪᔾᔪᑎᓕᕆᓂᕐᒥᒃ, ᐃᖅᑲᓇᐃᔭᖅᑐᓕᕆᓂᕐᒥᒃ, ᓇᖕᒥᓂᖅ ᐱᓯᓂᓯᖃᕐᓂᕐᒥᒃ, ᑎᑎᕋᕐᕕᖓᓂᓗ ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑎᑦᑎᓂᕐᒥᒃ ᐊᐅᓚᑦᓯᓂᕐᒥᒡᓗ. ᑐᓴᐅᒪᔾᔪᑎᓕᕆᔨᐅᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ ᓄᓇᕗᒻᒥ ᑲᒥᓴᓇᐅᑲᐃᓐᓇᖅᑑᑉ ᑎᑎᕋᕐᕕᖓᓂ, ᑖᒃᑯᐊ ᐱᔭᒃᓴᖅᑖᖅᑎᑕᐅᓚᐅᖅᓯᒪᖕᒪᑕ ᐊᑐᓕᖅᑎᑦᑎᓂᕐᒥᒃ ᓄᓇᕗᒻᒥ ᓄᓇᑖᕐᓂᕐᒧᑦ ᐊᖏᕈᑎᖏᓐᓂᒃ ᐊᒻᒪᓗ ᓄᓇᕗᑦ ᒐᕙᒪᒃᓴᖏᓐᓂᒃ ᐋᖅᑭᒃᓱᐃᓗᑎᒃ. ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᐱᕙᓪᓕᐊᔪᓕᕆᔨᐅᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ ᓰᐲᓰᒃᑯᓐᓄᑦ ᐊᒻᒪᓗ ᐃᖅᑲᓇᐃᔭᖅᑐᓕᕆᓂᕐᒧᑦ ᖃᐅᔨᒪᔨᑕᕆᔭᐅᓚᐅᖅᓯᒪᓪᓗᓂ ᓄᓇᑦᓯᐊᑉ ᒐᕙᒪᒃᑯᖏᓐᓄᑦ. ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᕐᒥᐅᑦ ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᔨᖏᑦᑕ ᑲᑎᒪᔨᖏᓐᓄᑦ ᑲᑎᒪᔨᐅᖃᑕᐅᓚᐅᖅᓯᒪᔪᖅ, ᐃᖃᓗᐃᑦ ᐃᓕᓐᓂᐊᖅᑐᓕᕆᔨᖏᑦᑕ ᑲᑎᒪᔨᖏᓐᓂ ᐊᒻᒪᓗ ᒥᑦᑎᒪᑕᓕᐅᑉ ᕼᐋᒻᓚᒃᑯᖏᑦᑕ ᑲᑎᒪᔨᖏᓐᓂ.

ᒪᓕᒐᓕᐅᕐᕕᖕᒧᑦ ᓂᕈᐊᖅᑕᐅᓚᐅᓐᖏᓐᓂᕐᒥᓂ, ᐄᕙ ᐋᕆᐊᒃ ᓇᖕᒥᓂᖃᓚᐅᖅᑐᖅ ᐊᐅᓚᑦᓯᓚᐅᖅᑐᕐᓗ ᐱᓯᓂᓯᕋᓛᕐᒥᒃ, ᐊᒻᒪᓗ ᐃᒃᓯᕙᐅᑕᕆᔭᐅᓚᐅᖅᖢᓂ ᕿᑭᖅᑖᓗᖕᒥ ᓇᖕᒥᓂᖃᖅᑐᑦ ᐱᓕᕆᕝᕖᑦ ᑲᑐᔾᔨᖃᑎᒌᖏᓐᓄᑦ.

ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᖕᒥᐅᒃᓴᔭᐅᓪᓗᓂ, ᐄᕙ ᖃᒪᓂᖅ ᐋᕆᐊᒃ ᐃᖃᓗᖕᒥᐅᑕᐅᓕᖅᑐᖅ. ᑎᓴᒪᓂᒃ ᕿᑐᕐᖓᓕᒃ, ᑳᓖᓐ, ᔪᐊᑕᓐ, ᓵᓐ ᐊᒻᒪᓗ ᔨᐅᕆ, ᐊᓈᓇᑦᑎᐊᕆᔭᐅᓪᓗᓂᓗ ᒪᕐᕉᖕᓄᑦ, ᑕᓯᐊᓇ ᐊᒻᒪᓗ ᔪᐃᔅ.





#Article 98: ᓖᓚ ᑕᓅᔅ (10 words)


ᓖᓚ ᑕᓅᔅ ᓯᐊᙳᓰᖂ ᒦᒃᓰᖂ ᙵᔅ ᒥᖅᓱᑎ. 




#Article 99: ᒃᑎᓇᐃᒃᑎᓄᓯ (13 words)


ᐃᓇᐊᓴᖃᐸᕐᑉ

ᐃᓇᐊᓴᖃᐸᕐᑉᓯᓄᓇᕗᒥᐅᑦᐃᓄᒃᑎᑦᑐᖅ, ᐅᖃᐅᓯᕐᖓᑕᓇᐊᒪᐊᐃᕐᖃᔨ ᓴᐊᒪᐱ ᒪᕐᓯ. ᖃᐅᓯᖏᑦᐃᓄᒃᑎᑐᑦ
ᐊᔾᔨᒌᙱᑦᑑᑎᐅᒐᓗᐊᖅᑐᑎᒃ, ᐃᓄᒃᑎᑐᑦᒪᓕᒃᖢᒋᑦᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐᐃᓚᐅᓪᓗᓂᐅᖃᐅᓯᕆᔭᐅᔪᖅ,  ᐅᐊᓕᓂᖅᐸᓯᖓᓂᕐᒥᐅᑕᐅᔪᓂᓄᓇᕗᒥ
ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ ᖃᓕᐅᔮᖅᐸᐃᑎᑐᑦ ᐃᓅᔨᖓᔪᖅᑎᑐᑦᑎᑎᕋᐅᓯᖃᖅᑐᑦᖃᓂᐅᔮᖅᐸᐃᑎᑑᖓᙱᑦᑐᑦ ᑎᑎᕋᐅᓯᖏᑦ




#Article 100: ᐱᓃᐊᔅᐃᕝᒥᕐᒃ (17 words)


ᐱᓃᐊᔅᐃᕝᒥᕐᒃ  ᐅᕕᑦᓪᓕ ᑖᓐ ᐸᕖᒥᕐ ᐃᕝ ᔭᕝ ᓲᐊᒻᐲ ᒪᕐᔅ 





#Article 102: ᓴᐃᓇ (23 words)


ᓴᐃᓇ—«中国» ᓄᓇ ᒥᒃᓵᓂ ᖃᓂᙱᑐᒃ ᑲᖏᐊᓂ. ᓃᑉᐊᓐ ᐱᑕᖃᕗᒃ 1.339.724.852 ᐅᐹᔪᑦ. ᐊᖏᓚᖅ ᓄᓇᑖᕆᔭᐅᓯᒪᔪᖅ ᐃᑭᐊᖅ ᓯᓚ «北京 ᐸᐃᔩᖕ/ᐲᑭᖕ» ᑭᒃᑯᑦ ᐃᖅᑲᓇᐃᔭᖅᑐᖅ ᐊᓂᖅᓵᑕᖅᐳᖅ ᐃᓱᕋᖅᑐᓂᖅ ᓄᓇᓖᑦ ᒥᒃᓵᓂ ᐃᓅᖃᑎᒌᑦ ᐃᓕᖅᑯᓯᖃᑎᒌᒃᑐᑦ.




#Article 103: ᓐᓂᓗᐱᔅ'ᐊᕐ (15 words)


ᓐᓂᓗᐱᔅ'ᐊᕐ (ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ: Agnes Monica) ᔨᓴᕘᕈᕘ ᓐᓂᓗᐱ ᓇ (ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ: Agnes Mo) ᕗᖕᕌᕘᕇ ᑮᖤᓅᕐᖅᔪᓕᐲ ᒌ ᔾᐊᑭᑦᖤ, ᐄᓅᓯᐊ.




#Article 104: ᑲᒌᕐᒌᓐ (10 words)


ᑲᒌᕐᒌᓐ, ᕖᖓ, ᐅᕇᓄᓈᑉ ᒐᕙᒪᖃᕐᕕᐅᔪᖅ. ᑭᔭᖅᑕᖁᖅ  ᑐᖓᖓᓂ ᐅᓛᓴᑉ. ᕖᖓᑉ ᑲᖏᖔᑉ ᓴᓇᓂᑐᖅ.




#Article 105: Inuit medicine (135 words)


ᓇᓐᖑᒍᓗᑐᐃᓐᓇᓕᑐᐊᕋᒥᒃ ᐃᓄᐃᑦ ᐊᒥᓱᑦ ᑏᑐᓲᑦ. ᐋᓐᓂᐊᓯᐅᑎᒋᔭᐅᒍᓐᓇᑐᑦ ᑏᓕᐊᕆᔭᐅᑦᓱᑎᒃ ᒪᒣᑦᑐᖁᑏᑦ (ᐅᖃᐅᔭᖏᑦ ᑕᒧᐊᔭᐅᒍᓐᓇᑐᑦ ᑎᕐᑎᑎᑕᐅᓗᑎᓘᓐᓃᑦ), ᐸᐅᓐᓇᖅ, ᐊᕐᐱᖁᑎᒃ, ᑲᓪᓚᖁᑎᓘᓐᓃᑦ. ᑕᒧᐊᓂᖅ ᑐᓪᓕᐅᑉ ᐃᕐᕋᕕᖏᓐᓂᒃ ᐸᓂᕐᑐᓂᒃ ᐃᑲᔪᕐᓯᒍᓐᓇᒥᔪᖅ, ᐊᒻᒪᓗᑦᑕᐅᖅ ᒥᖑᐊᕆᓂᖅ ᐆᓇᕐᑐᒧᑦ ᐅᔭᕋᕐᒧᑦ ᓯᐅᕋᕐᒧᓘᓐᓃᑦ (ᐃᒧᓯᒪᓗᓂ ᖃᓪᓗᓈᕐᑕᒧᑦ) ᓈᕐᒥᒃ. ᒥᕆᐊᑎᕆᔪᖃᑐᐃᓐᓇᑐᐊᕐᐸᑦ ᓂᕆᔪᒣᕐᓯᒪᔪᖃᕐᐸᓘᓐᓃᑦ ᖃᓂᒪᒧᑦ, ᑭᒻᒥᓀᑦ (ᖃᓚᒪᓐᖏᑑᓗᑎᓘᓐᓃᑦ

ᐋᓐᓂᐊᓯᐅᑎᒋᔭᐅᕙᑦᑐᕕᓃᑦ

ᓈᓕᕆᓂᖅ
ᓇᓐᖑᒍᓗᑐᐃᓐᓇᓕᑐᐊᕋᒥᒃ ᐃᓄᐃᑦ ᐊᒥᓱᑦ ᑏᑐᓲᑦ. ᐋᓐᓂᐊᓯᐅᑎᒋᔭᐅᒍᓐᓇᑐᑦ ᑏᓕᐊᕆᔭᐅᑦᓱᑎᒃ ᒪᒣᑦᑐᖁᑏᑦ (ᐅᖃᐅᔭᖏᑦ ᑕᒧᐊᔭᐅᒍᓐᓇᑐᑦ ᑎᕐᑎᑎᑕᐅᓗᑎᓘᓐᓃᑦ), ᐸᐅᓐᓇᖅ, ᐊᕐᐱᖁᑎᒃ, ᑲᓪᓚᖁᑎᓘᓐᓃᑦ. ᑕᒧᐊᓂᖅ ᑐᓪᓕᐅᑉ ᐃᕐᕋᕕᖏᓐᓂᒃ ᐸᓂᕐᑐᓂᒃ ᐃᑲᔪᕐᓯᒍᓐᓇᒥᔪᖅ, ᐊᒻᒪᓗᑦᑕᐅᖅ ᒥᖑᐊᕆᓂᖅ ᐆᓇᕐᑐᒧᑦ ᐅᔭᕋᕐᒧᑦ ᓯᐅᕋᕐᒧᓘᓐᓃᑦ (ᐃᒧᓯᒪᓗᓂ ᖃᓪᓗᓈᕐᑕᒧᑦ) ᓈᕐᒥᒃ. ᒥᕆᐊᑎᕆᔪᖃᑐᐃᓐᓇᑐᐊᕐᐸᑦ ᓂᕆᔪᒣᕐᓯᒪᔪᖃᕐᐸᓘᓐᓃᑦ ᖃᓂᒪᒧᑦ, ᑭᒻᒥᓀᑦ (ᖃᓚᒪᓐᖏᑑᓗᑎᓘᓐᓃᑦ ᖃᓚᒪᓗᑎᓘᓐᓃᑦ), ᖃᓚᒪᔪᖅ ᐆᔪᖅ ᑲᓇᔪᕕᓂᖅ, ᐅᕝᕙᓘᓐᓃᑦ ᐁᐸᔪᐃᑦ ᐅᕕᓗᐃᑦ ᓂᕆᔭᐅᒍᓐᓇᑐᑦ.

ᓇᑲᓱᓕᕆᓃᑦ

ᑏᕐᓗᒃ, ᒪᒣᑦᑐᖁᑎᒃ ᕿᓯᕐᑐᑕᐅᔭᕐᓘᓃᑦ ᐱᐅᔫᒻᒥᔫᒃ ᓇᑲᓱᓕᕆᔪᓄᑦ. ᐊᓯᐊᓂᒃ ᑏᓕᐅᕈᓐᓇᒥᔪᑦ ᒥᕐᖁᐃᔭᕐᓂᑯᕕᓂᕐᓂᒃ (ᐅᑭᐅᒥ) ᑐᒃᑐᕕᓂᐅᑉ ᓇᕐᔪᖓᓂᑦ ᐁᕕᕕᓂᐅᓪᓘᓃᑦ ᑑᒑᖓᓂᒃ. ᓇᑲᓱᓕᕆᒻᒪᕆᑐᐊᕐᐸᑦ ᐃᓄᒃ ᖁᐃᒍᓐᓇᖏᕐᓱᓂ, ᑐᒃᑐᕕᓂᐅᑉ ᓄᑭᖓ ᕿᒥᕐᓗᖓᓃᑦᑐᕕᓂᖅ ᐊᒥᑦᑐᑳᓕᐊᕆᔭᐅᓗᓂ ᒥᑭᓕᓂᐊᕐᒪᑦ ᑕᑭᓕᓗᓂ ᓯᑎᓕᓗᓂᓗ, ᐅᕐᓱᑎᕐᓗᒍ ᓇᑦᓯᐅᑉ ᐅᕐᓱᖓᓂᒃ, ᑯᐃᕕᒧᑦ ᑐᕐᖁᑕᐅᒍᓐᓇᒥᔪᖅ ᓇᑲᓱᒻᒧᑦ ᑎᑭᐅᑎᕋᑕᕐᑎᓗᒍ. ᑕᒪᓐᓇ ᐊᑐᕐᑕᐅᒍᓐᓇᑐᖅ ᐊᖑᑎᓄᑦ ᐊᕐᓇᓄᓪᓗ, ᐋᓐᓂᓇᕐᑐᐊᓘᒐᓂᓗ ᑐᓵᑦᓱᒍ ᐋᓐᓂᓇᕈᓇᐅᒐᓗᐊᖅ. ᐊᒻᒪᓗᑦᑕᐅᖅ, ᐆᓇᕐᑐᖅ ᐅᔭᕋᖅ ᓯᐅᕋᕐᓘᓃᑦ ᒥᖑᐊᕆᒍᑕᐅᒍᓐᓇᒥᔪᖅ ᓇᑲᓱᒋᔭᒥᒃ.

ᐊᓇᕈᓐᓇᖏᐅᒪᓂᖅ

ᐊᓇᕈᓐᓇᖏᐅᒪᔪᖃᕐᐸᑦ, ᐃᒍᓇᐅᓕᕐᑐᖅ ᐃᖃᓗᑉᐱᒃ ᓂᕆᔭᐅᓲᖅ (ᐁᐸᔫᓗᓂ ᑎᕐᑎᓯᒪᓗᓂᓘᓐᓃᑦ), ᐅᕝᕙᓘᓐᓃᑦ ᒥᑭᔪᐊᐱᒃ ᑐᒃᑑᑉ ᑐᓐᓄᖓ ᕿᓐᓂᐊᖓᑦᓱᓂ ᐃᑎᕐᒨᑕᐅᓲᖅ.

ᐊᓇᑭᑕᕐᓂᖅ/ᐃᑎᑦᑕᓂᖅ

ᐊᓇᑭᑕᕐᑐᒧᑦ ᒪᓕᒃᓱᐊᒉᑦ ᐅᖃᐅᔭᖏᑦ ᑌᒣᓚᓐᖔᖅ ᓂᕆᔭᐅᓲᑦ.




#Article 106: ᐋᕐᓗᒃ (14 words)


ᐋᕐᓗᒃ -ᑭᕙᓪᓕᖅ , ᕿᑭᖅᑖᓘᑉ ᐅᐊᖕᓇᖅᐸᓯᐊ , ᕿᑭᖅᑖᓘᑉ ᑲᓇᖕᓇᖅᐸᓯ , ᕿᑭᖅᑖᓘᑉ ᓂᒋᖓ , ᐊᑯᑭᑦᑐᑦ ᐅᐊᓕᓂᖓ.




#Article 107: ᑲᓴᒃᖢᓇ ᓄᓇ (10 words)


ᑲᓴᒃᖢᓇ ᓄᓇ ᖃᓴᖅᔅᑕᓐ» ᓄᓇ 17.498.145 ᖃᓪᓗᓈᖅ ᐊᒻᒪ ᐃᓄᐃᑦ ᐃᓄᒃ ᐃᓗᐊᓂ.





#Article 109: Iqaluktutiaak (289 words)


Iqaluktuuttiaq nunaqatigiinnguqtinnagu, nuna nayuqtangillu Iqaluktuuttiarmiuttauyut taiyauvagaat, numiktauyuq imaa taidjutilik ‘nuna amihunit iqalulik’ Inuinnaqtun uqauhianutIsumaTV 6 Short Programs from Cambridge Bay - Iqalukhiuqpaktut, huli aulayuittunilu, niqituanguuvakhunilu inuuhivut. Inuinnait qangaraaluk nayuqpakhimayangit haniani Iqaluktuuttiami qauyimayauvagaat Iqaluktuurmiut, taimaa parnautigivakhugillu ukiumi iqalukpiit iqalliqinaqhigaangat nunanganit. Imaruqtirviani, iqalukpiit hituliqpaktut taununga Ukiuqtaqtum Taryunganit, ukiivakhutik auyami niriblutik puvallaqhuqhutiglu. Kinguani Niqiliqivingmi, iqalukpiit mayuliqpakhutik kuukkami imatqikpiaqtumi nayugaanit ukiivlutik. 

Taimani, angayuqaavut parnautiqaqpaktut aallatqiit ingilrutinit iqalukhiurutikhamaat. Iqalukhiuliqpakhutik iqalukpiit ihuurniglu ‘aulattivlutik’, qaayurnaqhiliraangallu tatqiqhiutimi hikuhimayut tattiit. Uipkuaqaqhutik pilraqhimayut ivalunit atuqhutik nivingayumik mikkirunmik, kannuyarmik qaryuqhautilingnik uvani aayurarmi tuuqhimayumilluunniit aglu hikumi. Una uipkuaq numiqtutut ittuuvlutik mikkirarnirumik akturnaqtumik, taimaa qilamiuqtumik amuraqtaulaaqtangit iqaluk. Uugat aulattitiyauvaktut taimaattauq taryum hikuani. Ilangani, nanup kigutaa nivingayutut aulattitivakhutik iluan imap uugaqhiuqtumik takiyaaqtumik kakivangnit kapinahuarlugu iqaluk qanittaraangat. 

Auyannguraangat, Inuinnait haputiliuqpakhutik, nutqarunmi uyaqqanit kuukkani iqalungnut huvaqaliraangat. Hapkuat haputit imaq ikaaliqpaktut kihimi iqalut nutqaqpaktut, amigaitpiaqtut iqalukpiit ayuqhitpakhutik uyaqqanut taimaa kapuqtauvaktut algangnulluunniit tiguliqpaktut. 

Pinniqpiaqtumik hanayauliqpaktut kakivainnit iqalukhiurvikhat. Hapkuat kakivait takiyaaqtumik tigummiviqaqhutik kingualu qanuq ilingayut pingahulingnit kapurviqaqhutik. Kapurviit malrurnik, ilaani pingahunit nuvuqaqhutik, ipikpiaqtuk malruk, kannuyarnik nuvuqaqhutik katihimayuq hilataani nuvulingnit hanahimayunit ipikpiaqtut kapinnaqtut kapilaaqtangit iqaluk. Iqaluk kaput takiyaaqtunik, havigalingnit  qaryuit atuqtauvaktullu qalurarlugit iqaluk amigailiraangat huvalingnit kuukkami haputini.  

Iqalliqiliraangat amihuuyut ukiakhami huqarnaqhiliraangat ikayuutauvaktut taimaa niqikhautikhangit ilagiiktunut qaaruyurnaqhiliraangat ukiumi. Hamna tautungnaqtuq hivuani naunaitturli qanuq aallatqiit pitquhirnit iqalliqiliqpaktut qangaraalungmi. Iqalut piffiliugait paniqhiqpaktangit takiyaaqtumik akhunaak qiliqhimayuk uyararnit. Paniraangat, iqaluk tutquqtiqpakhugit piruvlugit uyaqqanit niqikhamaat. Piruhimattiaqtut taimaa huraat niqikhaqhiuqtut pittailivlugit piruttiaqtauvagaat Inuit aikhirnialiraangat. Iqalut niaquat papirungillu puriqhugit iluani takiyaaqtumut uyaqqat iggavingit, ingniuqhugit kikhungni. Iqaluit niriyauliqpagaat igahimaittumik qirniilluunniit. 
 

Amihut angayuqqaavut pitquhingit iqalukhiuraangat ukpiruhuutingit nayugaangillu huli aulayuittut ublumi. Inuinnait aallamik ingilrutiqaliramit, haffuminngatut kuvyiit iqqaqhautinillu, taimaa iqalliqiliraangamik ilaita iqalukhait. Iqalukhiurniq Iqalukpiit taimaa maniliurahuaqpakhutiktauq. Ikittumik iqalukhiurnikkut iqalukhiuqtut havaktaulihaaqhimayut Iqaluktuuttiami 1960 miqaak, uvanittauq qanilrukkut 1990 nulihaaqtumi Kitikmeot Niqit havakhiuqpakhutik iqalukhiutit iqalukhiurnaqhigaangat niuviqtittivlutik ahinut hilaryuamilu niuvirumayunut. Nunaqatigiiktumi havaktut ukiami iqalukhiuqtunut upingivaktut pulaaqtaqtunut hilaryuaq ilauqatauyumayunut, taimaa ikayuliqpakhugittauq, hulidjuhianit taimaa angayuqaavut aturaaqhimagaluaqtangit qangaraalungmi.




#Article 110: Mabel Ekvana Angulalik (151 words)


Inuulihaartilluni, Mabel Ekvana Angulalik piyuminaktumik akihautainit ilitquhiutingnit inuhiatigut pinahuaqpakhuni Ukiuqtaqtumi.Stephen Angulalik - Kitikmeot Heritage Society Inuhimayuq angayuqaamingnut Hiqiniq Makokmiglu,tamarmik anniaqhimavlutik pamiqhilaiqhutik, iglup hilataanungautihimayaat ilamingnit iliyauvluni. Tautukhimayaa Emingak, talvangaani annautihimayaa ilaminungautihimayaa, Angudjuk Pudjukturmulu, pamiqhihimavlugu tiguaqhimayaa. Arnaruhiutilluni aullaaqatigivakhugit ilamingnit tamainnut Uqhuqtuup haniani, taimaa ilitturihimavluni miqhurnirnit maniqqamiutigullu ilittuqhimavluni.

Arnaruhiuvluni uvani 1941 mi, katuhiqhimayuk Angulaliklu, kuugyuarmi talvangaanit, qanganguktumi,13 nik nutaqqiuvlutiklu. Inuuttiaqhimavluni uvani Kuugyuap niuvvaavianni nakuurpiaqhuni, unalu pidjagikhihimavluni nutaamik ayuinginnianik uumingat muqpauyaliurnirmik tirigannialiqinirmiklu. Nulianguvluni niuvvavilingmi, ikayuqhimmaaqhuni nanminigiyangit havaangit naniridjiarnikkut amiqqinirmiglu.

Inirningullirami, Ekvana ikayuqhimmaaqhuni uqartiuvakhunilu ukuningat hivuvaangutikhamut iliharniq ukuningat pitquhiinit, aulattitihimavlunilu nunaqatigiiknit arnait katimayunit ilittuqhaivakhunilu nutarainnut qauyimaquivlugit inuit pitquhiinit manirarmi. Talvangaanit ayuinninganit pidjagikhimaningalu miqhuyarnirmik. Ilaliutihimavluni ilamingnit miqhuuyaliqpaktuk annuraakhainnit, miqhuliqpakhuni pulaartunut ilangminut nunaqatigiiktut aanuraakhaininillu. Uumingalu nuuliramik Iqaluktuuttiarmut uvani 1967 mi taimaa nutarait ilihariaquivlugillu, Ekvana utilirpakhuni auyanguraangamik Kuugyuarmut, talvangaanit inuudjagikhiangani maniqqamiugiangani taamna piqpagiyamingnit. 

Qangangurtumi, Ekvana hivunikhaliurpakhuni nalunairutikhamut hapumminahuarpagaat Inuinnait uqauhianit qauyimayangillu. Tamarmik paniminilu Emily Angulalik ilauqatauvlutik nalvaaqhiiqatauvlutik katimayiiqatigiivlutik Kitikmeonmi Ingilrangnittaliriyiit Katimayiit, unalu inikhaliurpagyuakhutik pivallianirmik Iqaluktuuttiap May Hakongak Pitquhiviminiqarvik Makpiraaqarvianni.




#Article 111: Stephen Angulalik (199 words)


Angulalik inuuhimayuq humiliqaak 1898 mi haniani Kuunnuaq (Kuunayukmi) uuminganut Oakoak, unalu Okalitaaknahikmut.Stephen Angulalik - Kitikmeot Heritage Society Tuantinik ukiukalihaaqhuni, Angulalik ilittulihaarniqhuni niuvvaaviutigut tirigannialiqinirmiglu uvani Kiillininnguyap Kampaniup Niuvvaavianit. Hamna qauyimaninga, ilaliutihimavluniuk nanminigiyangit ayuinninga angunahuarnirmik, talvangaanit arligihuutauvakhuni ikayuqhimmaaqhugit nuliamingnik inuuhuktuvluni.

Talvangaanit ilittuqhimaittuq taiguarnirmik titirarnirmiglu qablunaatitut, Stephen Angulalik havakhimmaaqhuni nanminiriyangit niuvvaaviup ataniuvluni Kuugyuagmi 1928 mit unalu 1957 mut. Uvani 1929mi, umiakkuuqhimavluni Qikiqtaaryungmut, niuviqhimavluniuk inmikkut qayanikhuni, Tudlik, talvangaanit agyaqtuutihimavlugu Kuugyuarmut Iqaluktuuttiarmilu. Hamna havaangit arlignaqtuuvluni taimaa Angulalik amirihimmaartangit Kuugyuap niuvvaavianit angmaqhigmivluni niuvvaavingmit uvani Atanikittuq (Sherman Inlet) amirihimayauvluni irnirmingni George Oakoak 1955 nguqtinnagu. Uvani 1957, ayuqharpallaaqhimavluni inuaqhimavluni, talvangaanit
anguyauhimaittuq, Angulalik niuviqtitihimayangit tamaat aulattitihimayangit ukuningat Hatsin Pii Kampaninut. Havakhimmaaqhuni niuvvaavikmi umiktinnagu
nutqarutaanit 1967 mi.

Nanminigiyangit havaangit, Angulalik tamainnut takuttaaqhimavluni qanuq hunakkutaanit atuqtakhainit malruk aalatqiik inuudjutanit, niuviqtitihimavluni hilataani ihuaqutikhait haffumingat tarranilitarvik-aturnahuarlugit
nattiqhiurtumik-ilaita ahinirmiuttigut Kiluhikturmiuttat Inuinnainut. Hamna Angulalik ayuqharami Qablunaat uqauhianut, aquirturnahuaraangat qiyuqutinut taihiniit adjiliuqhimavakhuni havigaliillu taidjutaat adjiliurpakhuni
aquirturnahualigaangami niuvvaaviup niuvrutiyakhainit. Ilaani ayuqhaliqpakhuni qiyuqutit adjiliugait atiliqhimavagait aquiqturnahualigaangami tallimanik qiyuqutimik ‘Tunun’nganiittuq’. 

Angulalik havakhimaaqhuni niuvvaavingmi umikhimalirtumilu 1967 mi. Hamna arlingnaqtumik havaangit niuviqtitiyumik ilitariyauhimayauvlunilu tamainnut inuinnainut qablunaaniglu. Talvangaanit ilitariyauhimavluni aitturtauhimavluni ukuningat King George V Silver Jubilee Havigayagmik (1935) unalu uumingalu Queen Elizabeth II Coronation Havigayagmik (1953). Piqpagiyauvakhuni qauyimayauvluni uumingat Angulalik huli qauyimayauvakhuni uvani Kitikmeot nunaqatigiiktumik uvanilu makpigaunmi amihuuyut titiqqani makpiraarmilu qanuriliukpakhimayangit.




#Article 112: Nattirhiurtuq (89 words)


Nattiit anguniarvigivaktangit ukiugaalungmi Inuinnainnut, anngutikhatuanguuvlutik niqikhautikhanullu inuudjutauhimavaktangillu pitquhirigamik. Auyami, qayakkut, unaaqaqhutik nattiqhiurpaktut. Ukiiliraangata Inuinnait naulirpakhutik taryurmi hikumi nattiliqivakhutik. Taimaa pitquhiqaqhutik anguniaqtut nivakpaktut nattiup agluhiuqhutik hikumi, ilakni ilivlugu (mikiyunnuaq tingmiap mitqua anngutikhap mitquanigluniit) nalunaitkutiqarivaktangit nattiq qagligaangamik, nippaqhutik utaqqivlutik – ilaani qaffinik ublunganit - naulingnahuaraangat anngutit qaanganungaraangat aniqhaarialigaangamik. Nattirtaraangamik imariktumik tunivlugu nattiq, anguniaqtup ilaiyarpagait tuputarmik aunga kuvilaiyaqhimavakhutik (qayuliurtauvakhugit), quviahugpiaqhutik anngutikhaqhiurtaarangat ilamingnut angilrauvakhutik. Pitquhituanguugamik, Inuinnait tamatkiqhugit nattiup niqait hauniillu aturpagait. Niqait aungalu niriyauvakhugit, amia haluktauvakhutik miqhurtauvakhutiglu annuraaliurhutik tupiliurhutiglu, hauniit anngutikhaliurpakhutik, nutaqqanut ulapqiuyaliurtauvakhutiglu. Ukiumilu, tamaat qullikhait uqquuhutikhanullu atuliqpagaitnattiup uqhuanit uumingat qulliup uyaralingnit qullianit.




#Article 113: Dorset Takiyaaqtuq Qalgia (125 words)


Amihuuyut tiliugait uuminngat Tuniit (uuminngalunniit Dorset) pitquhiat taimaa naunaqhunilu ittarnittaliqiniit Inuinnainillu ahiqanngittutThe Qalgiq Haffuminngat parnautingit hamanngat inuit ikhinnaqhimayangit Iqaluktuumi, tutqinnaqhunilu tahapkuat katimayut inuuhiraluangit taimaa ayurnaqhunilu maligautiqaqhutiktauq arliruhuktumik. Uvani auyannguraangat, tahapkuat Dorset katilviuvakhutik Iqaluktuurmi katimaqatigivlugit qaffiuyungnaqhiyut 100 nit inungnit, tupiqhutik iluani takiyaaqtumi qalgiani aktilaanga43 miitastigut ungahingnia (140 itikkaitigut aktilaanga) takinia.A Dorset House Qalgit tiliuqhimayut hanayauvakhutik uyaraqpangnit, angitqiyauvlutiktauq hanahimayangit utuqqaryuanit Nunavunmi. 

Naunaitpiaqhuni haffuminngat qalgit katilviuvaktut naniyauvakhutik taimainnut Nunavunmi Kalaalliinmilu, kihimi una nayugaat uvani Iqaluktuumi angitqiyauvluni, nalunaiqtauhimavlunilu ihumagiyaulluaqhimayangit nayurvikhaat Tuniit. Tahapkuat qalgiit avatiqaqhutik kikhungnit, piruviniit aahiittauq uyaralingnit hanahimayut, naunaiqhunilu qanuq huliryuaqhimayungnaqhigaluaqtut taikani. Iqaluktuuq katilviuvakhimayunaqhiyut taimaa Tuniit katilviuliqpakhutik auyami himmauhiqhutik, avvautigivlutik naunairumagaangat, atautimut anguniarumi, arliruhuktumiglu malikhugit katilviuvakhutik. Amihuuyut hulivangniat haffuminngat mikiyunnuamik anngutikhat hanaugait unalu atatait— ilaliutauyut nattiit, Iqaluit unalu inut kiinangit—nalvaaqtauvaktut hamanngat Iqaluktuumi, taimaa kangiqhitpiaqhugillu naunaittut nayuqhimagaluaqtangit Tuniit arliqtaqhutik.




#Article 114: Pitikhit Qaryungalu (73 words)


Amihuuyut Inuinnait pitquhiat pitikhit hanayauvaktangit aallatqiit hanaugainit, takiyaaqtumik qiyuit nanigiami ayurnaqhivaktutIsuma TV Roy Inuktaliup Song/Interview Naittumik qiyuit, tuktut nagyuat, umingaup nagyuangillu qupikhugit ipiririuliqhugit atauttimut hakuhiqpakhugu kannuyarnit kikialiqhugit qiliqhugillu pilraqhimayumit ivalunit. Qaryuit hanayauvaktut qiyungnit, unguvalaaqtumiglu nuvua nagyunit havigalingniluunniit.

Hamna nalaumattiaqtumik Inuinnait pitikhia qanikkuhiutaunnginnaqhutik. Haffuminngatut, angayuqaavut hivuani aallatqiinit ayunngittumik inikhaliuqhimavaktut qanuq qanilruqhiuqtunit huradjanut hiqurahuaqtangit, uuminngalu iiqhutik uyaqqap taluani, atuqhugit tuktut taluanit, unalu uuktuqattaqhutik qilanaaqhimaittumik. Amihut anguniaqtut idjualiqpakhugillu huradjat taimaa qanittumuurahuaqhutik anguniaqtangit idjuaqhugillu ingutaaqtut aadjigiikhugu huraak.




#Article 115: Tuktuhiuqtut Talumi (130 words)


ᐅᕙᓂ ᐅᑭᐊᒃᐊᒥ ᐃᖃᓗᒃᐃᐅᕐᓇᖅᐃᓕᕌᖓᑦ, ᐃᓄᐃᓐᓐᐊᐃᑦ ᐅᕙᓂ ᐊᕕᒃᑐᒡᐃᒪᔪᒥ ᓄᓇᖓᓂ ᑲᑎᓕᖅᐸᒃᑐᑦ ᓄᓇᒥ ᐊᑎᖃᖅᑐᒥᒃ ᐃᖃᓗᒃᑑᖅ ᑐᒃᑐᐃᖅᐅᑎᒃ ᑐᒃᑐ ᐃᖏᓪᕋᓕᕌᖓᑦ. ᐃᖃᓗᒃᑑᖅ ᑐᐊᑦᑐᖅ ᓄᓇᑉ ᐃᓂᐊ ᑲᑎᓪᕕᐅᔪᖅ ᑯᒐᖅ ᐅᕙᓂ ᑕᕐᔪᕐᒥᑦ ᑕᐃᕐᔪᐊᒥᑦ ᑕᐃᕐᔪᐊᖅ . Uᓇ ᓄᓇ ᐃᓕᑦᖁᐃᓕᒃ ᐃᑳᕈᐃᐊ ᑐᒃᑐᑦ ᑲᑎᓪᕕᐅᓕᕌᖓᑦ ᓄᓇᒥ ᑰᒐᖅ ᐃᑳᕐᓇᖅᑐᒥᒃ.

ᓄᐊᓇᐃᑦᑐᖅ ᐃᓅᑎᕗᑦ ᖃᖓᕌᓗᒃ ᑐᒃᑐᐃᐅᓕᖅᐸᒃᑐᑦ ᓇᔪᒑᑦ ᑕᑯᓐᓐᐊᖅᑐᖅ ᐊᖏᔪᕌᓗᒃ ᐃᓂᑐᕐᓖᑦ ᓇᔪᒐᓕᑦ ᐅᓇᓗ ᓄᓇᑦ ᐊᑎᖏᑦ ᖃᓕᕇᖅᐃᒪᔪᑦ ᓄᓇᑉ ᖄᖓᓂ. ᐃᓂᖏᑦ ᐊᕝᕗᒥᙵᑦ ᑐᒃᑐᑦ ᐃᑳᕈᐃᕋᓗᐊᖓᑦ ᑕᑯᓐᓐᐊᖅᐅᑎᒃ ᐅbᓗᒥᒧᑦ ᑕᑭᔮᖅᑐᖅ ᐃᓄᒃᐅᑦ, ᐆᒥᙵᓪᓘᓃᑦ ᐃᓄᒃᓱᐃᑦ, ᐅᓇᓗᑐᒃᑐᐃᐅᕐᕕᖓ ᑕᓗᐊ ᐃᓈᓂ ᑐᙵᓂᑦ ᐃᓈᑦ ᑰᒃᑲᒥᑦ. ᐃᓄᒃᓱᐃᑦ ᐃᑳᕈᐃᐊᑦ ᑐᒃᑐᐃᐅᕈᑕᐅᓕᖅᐸᒃᐅᑎᒃ. ᐊᒥᖓᐃᑦᑕᕌᖓᑦ ᑐᒃᑐᐃᐅᕆᐊᖓᑦ, ᐊᑉᑯᐊᑦ ᐅᔭᖅᖃᑦ ᐃᐅᐊᖅᐊᕇᖅᐃᒪᔭᖏᑦ ᐊᑐᖅᑕᐅᕙᒃᐅᑎᒃ ᑐᒃᑐᑦ ᐃᖑᑖᓕᕌᖓᑦ ᓅᑦᖃᖅᐸᒐᐃᑦ ᑐᒃᑐᑦ ᐊᔪᕐᓇᐃᑦᑐᒥᒃ ᑐᒃᑐᐃᐅᕆᐊᖓᑦ. ᑐᒃᑐᑦ ᑕᑯᑦᑎᐊᔪᐃᓐᓐᐊᒥᒃ ᐅᖓᐃᒃᐃᕙᒃᐅᑎᑯᔭᕋᓕᖕᓂᑦ, ᐃᓅᓇᐅᒋᔭᐅᕙᒃᑐᑦ ᐋᓪᓚᓂᑦ ᐅᕋᑦᔭᓂᓪᓘᓐᓐᐄᑦ. ᐃᓛᓂ ᐊᕐᓇᑦ ᓄᑕᖅᖃᓪᓗ ᓂᑉᓕᓕᖅᐸᒃᐅᑎᒃ ᒧᕐᕈᙳᐊᓕᖅᐅᑎᒃ ᐊᒪᕈᖅᑐᑦ ᑐᓄᐊᓂᑦ ᐃᓄᒃᐅᐃᑦ, ᕿᔪᖕᓂᑦ ᐊᒦᓪᓘᓃᑦ ᑭᐱᒃᐃᒪᔪᓂᑦ ᐃᕖᓪᓘᓃᑦ ᐅᔭᕋᖅ ᖄᖓᓄᙵᓕᖅᐸᒑᑦ ᑕᐃᒫ ᐃᖅᐃᑖᖅᐅᒋᑦ ᑐᒃᑐᑦ ᐃᖏᓪᕋᔪᑦ. ᐅᔭᕋᑦ ᐃᐅᐊᖅᐃᕇᖅᐃᒪᔪᑦ ᖃᑭᐃᒪᔪᑦ ᓂᕈᑭᑦᑐᑦ, ᐃᑳᕆᐊᖓᑦ ᑐᒃᑐᑦ ᓂᕈᑭᑦᑐᒧᑦ ᑐᓄᐊᓂ ᐅᔭᖅᖃᑉ ᑕᓗᐊᓂ. ᐅᕋᑦᔭᑦ ᖃᒡᓕᒑᖓᑦ, ᐊᖑᓂᐊᖅᑎᑦ ᒪᑭᕙᒃᐅᑎᒃ ᐱᑎᒃᐅᒋᑦ ᐅᕋᑦᔭᓄᑦ. ᑕᐃᒪᓂ ᐱᑎᒃᓃᑦ ᖃᕐᔪᖕᐃᓪᓗ ᐊᙳᑎᕙᒑᑦ, ᑭᐃᒥ ᐃᖅᖂᑎᑦ ᑕᔭ ᐊᑐᐃᓐᓐᐊᓕᖅᑕᖏᑦ ᐃᐅᐊᕆᔭᒥᖕᓂᑦ.




#Article 116: Naulaqtuut (53 words)


Tamna naulaqtuut malrungnik nuijaaqpalik kakivak kapuutilluuniit.Moses Koihok Naulaqtuut Miksaanut Malrungnik hivuani naulalik nagjungmik aulajjuqaqhunik. Hivuani aulajjup qiungmik ipulik.  Naulat qiliqtuqhimajut tunuanganit tui hivuraani aulajjup hukatturmin. Inutuqaik Frank Analok talvalu Mackie Kaosoni unipkaaqtuk iqqaqtuunngittuk kapuutik, atuqtauvaktut inngittut Nattilingmiuttitut kivataani nuvua hanalrutauvaktut inngittut Nattilingmiuttitut kivataani nuvua hanalrutauvaktuq qimalimaitaa iqalukhiuqtup.  Naulaqtuut atuqtauvaktuq naluktumut iqaliqijumut ipirauhiqaqtunit, qajarmulluuniit.




#Article 117: Kakivak (54 words)


Kakivak nuijaaqpaillu pingahunik iqalukhitutit kapuuti takijuq quikmik ipulik.Moses Koihok Naulaqtuut Miksaanut Inuinnait aallatqiinik hanavaktut kakivangnit. Hilalliit nuijaaqpait hanaujaqhimajut umingmait nagjuanganit tuktupluuniit nagjuanit qiliqtuqhimajuq qiukmut hivuanga ipuup. Hilataaniituq nikhiit ahu kannujangmik, hanajauhimajuq hauniq nagjungmilluuniit. Nikhiip qitqani ahu ilanganit nagjup hanahimajuq nikhikmik, ipiktumigluuniit nuvua hauniq kannuyagluuniit. Kakivak kapivagait iqalungnit. Hilataaninikhiup qipingajuq iqalungmut ipiktuq nuvua ahinungaqtaijjutilik kapuutihimajuq.




#Article 118: Nikhigaut (38 words)


Nikhigaut hanajauvaktut atauhiqmik malrungnikluuniit ipiktunik nikhingnik tuktup nagjuanganik hivuani.Kitikmeot Heritage Society  Atautikkuuqhimajut nuvuanganit takijumik ipuanut. Nighigaut atuqtauvaktuq ahinit kapuutaunngittuq.  Kapuutaunngitmat nikhik hilataanit nikhigaut imaqmut atuqtauvaktuq qilamik majuqpagait iqalukhiuqtunut nikhiinaqtaat. Qilamik iqaluk nikhiinaqtait. Kajslijetantu Hakuna Matata timat khift Tatengue




#Article 119: Nuijaaqpait (17 words)


Nuijaaqpaittauq kakivaujut kapuuti. Hanajauhimajut tuktup nagjuanganit qiliqtuqhimajuq takijumik ipunmut amiq.  Hapkuat kapuutit iqalukhiuqutigivagait tahirnit.  Ipirauhiqhutik iqaliqijup atuqpagait.




#Article 120: Uugaqhiut (13 words)


Tamna uugaqhiut aulatti aulajjutit uugaqhiut tuktup nagjuanit hanahimajaujuq pilraqhimajuq ivalungmit uipkuanga nikhiqaqhuni kannujamik.




#Article 121: ᐃᑯᒪ (29 words)


ᐃᑯᒪ-ᐃᒋᕙᑦᑕᑦᑎᖅ. ᐃᑯᒪᐃᑦ ᑲᑲᒍᑎᖃᖏᑦᑐᑦ ᐊᔾᔨᒥᓄᑦ ᑭᓯᐊᓂ ᓇᓄᐃᖅᖢᒍ ᐃᑭᑦᑐᓐᓇᖅᑐᑦ, ᒫᔫᒥᒃ ᑕᐃᔭᐅᔪᑦ ᐃᑯᒪᐅᖕᒥᔪᑦ. ᐃᖏᕐᕋᔾᔪᑎᒧᑦ ᖃᐅᒻᒪᒃᑕᔫᒧᓪᓘᓐᓃᑦ ᖃᐅᒪᔾᔪᑎ ᐃᑯᒪᐅᖕᒥᔪᖅ. ᑭᓱᑐᐃᓐᓇᖅ ᐃᑯᐊᓚᔪᖅ ᐃᑯᒪᒍᓂᓘᓐᓃᑦ ᐃᑯᒪᖓ ᖃᐅᒪᖓᓘᓐᓃᑦ ᐃᑯᒪᐅᕗᖅ. ᐅᔭᕋᒃ ᖁᖅᓲᔭᖅᑐᖅ ᖃᐃᖅᑲᕆᖏᖦᖢᓂ, ᐅᔭᕋᖕᒧᑦ ᐊᒋᐊᕕᓂᕐᒧᓪᓘᓐᓃᑦ ᐊᒃᑐᑳᓚᒃᑎᑕᖅᖢᒍ ᑎᓚᐃᖅᑕᖅᖢᒍ ᐊᐅᒫᒡᒋᖅᑕᓲᖅ ᐃᖕᓂᐅᕗᖅ.




#Article 122: ᐊᓯᒪᐲᓲᓃᑦ (11 words)


ᐊᓯᒪᐲᓲᓃᑦ  ᖀᖀᑦᑕᑦ ᐊᖤᑉᐱᒃ ᑕᒫᓴ ᐊᓐᓃᕆᑦ Fox Broadcasting Company.




#Article 123: ᐯᑦᕋᕖᑦᓱ (13 words)

(ᐳᓓᓂᒥᐅᑐᑦ: Piotrowice) ᐅᓇ ᓄᓇᓖᑦ ᐊᑖᓂ ᓄᓈᑦ ᐳᓚᓐᑦ. ᐊᑖᓂ ᓄᓇᓖᑦ ᐃᓅᓀᖅ 352 ᐃᓄᐃᑦ.




#Article 124: Trojany (12 words)

 ᐅᓇ ᓄᓇᓖᑦ ᐊᑖᓂ ᓄᓈᑦ ᐳᓚᓐᑦ. ᐊᑖᓂ ᓄᓇᓖᑦ ᐃᓅᓀᖅ 520 ᐃᓄᐃᑦ (2011).




#Article 125: France (33 words)


France, pisortatigoortumik Kunngiitsuuffik Franskit Nunaat , nunaavoq Europap kippasissortaaniittoq. Frankrigip kiterivai (immat kitaaniittut) Atlantikoq, Tuluit ikerasartaat, Nordsøen imaq Danmark-ip Englandillu akornaniittoq) aamma Akullersuaq. Illoqarfiit pingaarnersarigaat Paris.




#Article 126: ᔅᕗᕆᑭᐅᑉ ᓴᐃᒻᒪᑎ (45 words)


Kalaallit erfalasuat siullerpaamik amuneqaqqaarpoq 21. juuni 1985. Ilusilersorneqarsimavoq Thue Christiansen-imit, aamma siornatigut naalakkersuisuni ilaasortaasimasoq.

Ilusilersorneqarnerani nassuaasersimavaa nunarput kaajallalluni qeqertaagami, kangerlunni ilulissat iigartartut aniasarneri, aamma sermersuup qalipaataa seqernullu qalipaataa tamakku eqqaallugit kalaallit erfalasuat ilusilersorneqarsimavoq.

Qallunaat erfalasuat qalipaataa assigivaa taaneqartartoq Aappalaartoq, taamaattumillu kalaallit erfalasuat taamak aamma taaneqartarsinnaalluni



#Article 130: ᕋᖅᑐᐊᓐᑯᓯᖃ (11 words)


ᕋᖅᑐᐊᓐᑯᓯᖃ ᓄᓇ ᒥᒃᓵᓂ ᖃᓂᙱᑐᒃ ᑲᖏᐊᓂ. ᓃᑉᐊᓐ ᐱᑕᖃᕗᒃ 50.372.424 in 2019 ᐅᐹᔪᑦ.




#Article 131: ᓯᓖᑦᓂᖅᐹᓇ (46 words)


ᑦᑎ ᑎᐅᑉ ᓯᓂᖓ ᐅᖃᐅᑎᒋᔭᐅᔪᒥᒃ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᐅᑦ ᐃᓚᓕᐅᑎᒐᑐ, ᒐᒥ ᐸᑐᒃᓯᒪᔭᕆᓕᒃᖃᐅᑕᐅᔪᒥᒃᓗᓇᐃᒃᑯᑕᓕᑦᑑᒋᔭᑦ ᖃᐅᑕᐅᔪᖅ ᓯᓂᖃᐳᖅᒥᐅᖃᐅᓯᖃᕐᒪᑦ ᐱᓕᕆᔪᒥᒃ.
ᐊᓯᐅᖃᐅᑏᑦ ᓯᑦ ᑐᑭᖏᑦ ᒪᓕᒡᐅᖃᐅᑎᐅᑉ ᓯᓂᖓ ᐅᖃᐅᑎᒋᔭᐅᔪ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᐅᙱᒪᑦᐃᓕᒐᑐᐃᓐᒃ ᐅᖃᐅᑕᐅᔪᒥᑯᑕᓕᖕᒧᑦ, ᐆᑦᑑᑎᒋᔭᑦᑎᓐᓂ ᐅᖃᐅᑕᐅᔪᖅ ᓯᓂᖃᖅᐳᖅ (–ᑐᖓ)-ᒥᒃ ᐅᖃᐅᓯᖃᕐᒪᑦ ᐱᓕᕆᔪᒥᒃ.
ᐊᓯᖏᓐᓂᒃ ᐅᖃᐅᑏᑦ ᓯᓂᖃᕈᓐᓇᖅᐳᑦ ᑐᑭᖏᑦ ᒪᓕᒡᓗᒋᑦ; ᐸᑐᒃᓯᒪᓂᖏᓪᐅᖅᑕᔪᑦ ᑦᑕᖅᑯᑎᖏᑦ (ᑕᒪᒃ ᐅᖃᓪᓚᐊᖃᑭᖃᑦᐅᑏᑦ ᓯᓂᖏᑦ ᐃᓗᑎᐊᖅᓯᒪᒃᐸᑕ ᐃᓚᓕᐅᑎᓂᖏᑦ
ᑕᒪᒃᑯᐊ ᐅᖃᐅᑏᑦ ᐊᑯᓐᓂᖓᓂ ᐱᓲᑦ ᓇᓗᓇᐃᒃᑯᑕᑦ ᐅᖃᐅᑕᔪᑉ ᑕᐅᑦᑐᖏᓐᓂᒃ, ᖃᖓᐱᖕᒪᖔᑕ, ᑕᐃᖓᑕ






#Total Article count: 132
#Total Word count: 3907