#Article 1: Iñupiatun (10 words)


Iñupiatun uqautchiq - Iñupiat uqautchiqaqtut una. Paŋmapak iñugiaktut Naluaġmiuraaġuurut suli.  




#Article 2: Akutaq (23 words)


Akutaq nakuupiaŋitkaluaqtuq. Alaxsxaq ikpigaq. 

Akutaq 




#Article 3: Aglaksruutit (14 words)


Aglaksruutit tilirauruq ieiqsiruq ieukpalliktuq 1829 ieukpalliktuq William Austin Burt. Ukiutqik tairuq typographer. Ieugiaktuq aglaksruutit.





#Article 5: Atchagat (19 words)


Aglak tiguaqtuq atausiq aglaktuq. Ittuq ieugiaktuq aglak. Iñupiaq uqautchit atuqtuq 24 aglak.

A-t-cha-ga-t: Iñupiatun Aglait




#Article 6: Tannapta nunaŋat (16 words)


Tannapta nunaŋat tiguaqtuq nunauruat. Iñiqsiruq 1774. Autaaqtuq 50. Ilipsi iñugiaktuq. Atchipaa:




#Article 8: Alaasikaq (16 words)


Alaasikaq nunauruq Tannapta nunaŋanni.

Kavanaq: Maik Tanlivii (Mike Dunleavy)

Iñiqsiruq: 1959 (49)




#Article 9: Alapaama (18 words)


Alabama suli Alapaama iñuguqtuq United States of America-mi ittuq.

Uumiŋa makpiġaaq mikiruq. Uumiŋa makpiġaaq savayuitchuq. Pigaatin muk ikayuġaa.






#Article 37: Qikiqtaġruk (14 words)


Qikiqtaġruk (Naluaġmiutun: Kotzebue) iniqpak United States-mi Alaasikaġmi Northwest Arctic Borough-mi. 3,245 iñuqaqtuq qikiqtaġruŋmi (2016). 






#Article 42: Kanada (12 words)


Kanada (Naluaġmiutun: Canada) tiguaqtuq nunauruat. 13 nunaaqqiq amani.

Prime Minister Justin Trudeau




#Article 43: Qimmiq (11 words)


Qimmiq (Canis lupus familiaris)

Qimmich magusuurut unnuaġman. Tiġiganniam qimmiq kiivługu malukalipkaġaa.




#Article 44: Aŋŋun (11 words)


Aŋŋun 

Aŋŋutit makua nunapta niġrutiŋi nuŋullarut qaunakłaaŋitchuni.




#Article 45: Kimmigñaq (10 words)


Kimmigñaq 

Kimmigñanik upinġaksraq pukuktuat pakikł̣ugu aniu.











#Article 51: Nanuq (30 words)


Nanuq. Qatiqtaaq nanuq iñuuniaġaqtuq taġiumi.

Qupquġiaq suli Kiññiq ; Iñuŋi 




#Article 52: Aġviq (14 words)



Aġviġum sakimaŋa niqillautaq, uqaŋata kaŋiani.





#Article 58: Qawiaraq (43 words)


Qawiaraq iniqaġliq Siqnazuaq Atchiiñiviġmi Alaskaġmi.

Qawiaraq 65°09′N 165°04′W ittuq. Qawiaraq Kuuzitqium tulugam kaŋiġnaq ittuq. Qikiqtaġrukpaġmi ittuq. Siqnazuaq ualiñiq ittuq. Tala kaŋiġnaq ittuq. Nalaut Tannapta Nunaŋat Atchiiñium Savagvium, iniqaġlim aktillaam 2.1 kaŋiġalluliit mailaat. 1.9 mailaat nunatut suli 0.2 mailaat imiqtuq. Imiqtuq 9%.






#Article 63: Iḷisaġvik (Utqiaġvik) (29 words)


Iḷisaġvik College iḷisalluataġviqaqtitchiruq, savaaqallasiñiaġniġmun suli suna sivuniġivlugu iḷisaksraumman iḷisaġviqaqhutiŋ sivunmun suli suaŋŋaktaallavlugu Iñupiat iñuuniaġusiat, Iñupiuraaġnikun, piqpagiraŋich suli piraġausiŋich.

Sivuniġigaa iḷisalluataŋalugi suli iḷitchiḷḷuataŋalugi iḷisaqtitiŋ itquvlugi savaaqaġumiñaqsiḷugich pigiraksraġiraŋiññik North Slope-mi Savaaqaqtitchisuuruat.




#Article 64: Qargi (17 words)


Aŋut qargimi niġirut.




#Article 67: Iñupiallu Tanŋiḷḷu Uqaluŋisa Iḷaŋich (109 words)


Iñupiallu Tanŋiḷḷu Uqaluŋisa Iḷaŋich by Edna Ahgeak MacLean.

Ukua maqpiġaat piŋasunik avgutiqaqtut. Sivulliq avgun imaqaqtuq Iñupiat uqaluŋisa maŋŋuŋiññik taniktun mumiŋaraanik. Qitiqłiġmiasii avgunmi Iñupiat uqaluŋisa akunniġutiŋich taniktun mumiŋaraat ittut. Aasiiḷi aqulligmi avgunmi tanŋich uqaluŋich Iñupiaqsiŋaraat inmiut.

Samma miksraułługu 3400 lñupiat uqaluŋisa maŋŋuŋich maqpiġaamiittuat iñugiaktigirut, aasiisuli tainnatun iñugiaktigiruanik tanŋich uqaluŋiñik imaqaġmiuq. Iñupiat uqaluŋisa akunniġutiŋich ukunani maqpiġaani ittuat 162-gurut.

Ukua maqpiġaat samma imaŋi iñugiaktigirut qaaŋiurallaksiññaqługu piŋayutun aktigiruaq imaksrautiŋisa aŋilhaaġniaqtuat maqpiġaat Iñupiat uqaluŋisigun savaaġirapta paŋmapak Alaska Native Language Center-mi, University of Alaska-mi. Aŋiłhaaġniaqtuat maqpiġaat samma ukiumi 1983-mi naanŋaniaqtut.

Quyanaaġukkikka uvva Larry Kaplan-lu Marie Jane Kayutak Kasak-lu aglaamnik taiguaqłutik iluagmaġaaqłiimmaŋnik. Uvvaaglaan quyanaalluataġukkiga Marie Jane Kayutak Kasak aglautitalluataġmagi maqpiġaat.




#Article 68: Niġrun (59 words)


Niġrun (pl: Niġrutit) (Tanŋ. animal)

Iḷaannigguuq aŋuniaġuuruat niġrutinik (tuttut, iqaluich, qaugaich, natchiq, aiviq, aġviq, nanuq) aŋuniaġuukkatiiŋ aksiayumiñaġaich niuqtuqtuat, aglaanguuq aŋuniaġaġiaġmiut, suli iḷaŋŋaviñaġniaŋiñmiut iñugiaktilaagich inna ukiumi atausimi.






#Article 69: North Slope Borough School District (25 words)


North Slope Borough School District  

Iñupiat Nunaanni  miŋuaqtuqtitchiruat sivuniqaqtut piviksraqaquvlugich miŋuaqtuqtuat pisigivlugu iñulluataġuġniŋat. Miŋuaqtuqtuat atuumagisigaich piḷġusivut piqpakkutiqaġlutiŋ, aviktuaqatigiigḷutiŋ, suli avanmun aitchuqtuutilutiŋ kaŋiqsimalugu kiŋuvaaksriusiaqput piraġausivullu. 

  




#Article 70: Iñupiat Nunaanni Aŋalatchirit Sivunniuqtaiññun Taimaniqsatigun, Uqautchisigun, Iñuuniaġnikullu (15 words)


Iñupiat Nunaanni Aŋalatchirit Sivunniuqtaiññun Taimaniqsatigun, Uqautchisigun, Iñuuniaġnikullu




#Article 71: Maniiḷaq (50 words)


Maniiḷaq

Uvva uqaaqtullaŋnialgitchuŋa taivrumiŋa Maniiḷamik. Alapigiplugu uvva, aŋumagaluaġiga, sua iluqaan kaŋiqsimalugu inġitḷuŋa uvaptitnuaġaqman pitḷaiññikkaġa.

Uvvali iyaalugruurau'ami maamałhiñaŋanik uvva uqaqmata. Taataiqsuq, itnalguitchuŋa. Taataiqpaluktuq iŋiḷġaan. Nalugiga taamna. Ukiiviksiuġuraġniaqamigguuq inillaŋniuraġniaġaqtuk. Aanani ikayutchialiqł̣ugu ukiiviuriraqtuk ivrumik puuqługu, sauŋuraqługu, uunatchaatun iḷipḷugu. Uvva aasrii nigatchiaqtuutiraqniġaa maamaŋan. Aŋuniuraqhutik. Ipchua auravak aatchuusriaŋuratik niqaurat takłiḷaaġniuraqługitguuq. Taamna aasrii nukatpialugruaq iḷitḷuni maamamiñiñ.   




#Article 73: Imiqaġvik (14 words)


Imiqaġvik

Aŋuniagtit suġautaŋi marra qiñiyunaqusiqsuuraaŋavlutiŋ tainna marra. Marra makkua avataqpaum puvuixutaŋit. Marra makua qixamitautausuŋnaqtut.




#Article 74: Czechia (18 words)


Czechia  tiguaqtuq nunauruat. Iñiqsiruq 1993. Autaaqtuq 3. Ilipsi iñugiaktuq.
Afalati: Miloš Zeman






#Article 76: Tequixquiac (12 words)


Tequixquiac suli Naqsraq, iniqpak Mexiqo tiguaqtuq uumani México iñuguqtuq, 33,309 iñuq (2010).




#Article 77: Apaxco (12 words)


Apaxco suli Apasco, iniqpak Mexiqo tiguaqtuq uumani México iñuguqtuq, 33,309 iñuq (2010).





#Article 79: Russia (10 words)


Russia tiguaqtuq nunauruat. Iñiqsiruq 862.

Afalati: Vladimir Putin.





#Article 81: Jeesus (20 words)


Jeesus Kristus on Jumala poeg ning Vanas Testamendis ennustatud Messias. Kristlased käsitlevad Uue Testamendi raamatuid kui üleskirjutisi Jeesuse kuulutatud rõõmusõnumist.




#Article 82: Iḷallisa Nunapta (22 words)


Iḷallisa Nunapta 

Kamanautaanun iḷallisaan United States-ŋum suli nunaaqipayaat makittaviatnun atausri-ġuġlugich nunaaqqich aatani God atlakaaġich annaumaaġviat suli nalaunŋałiksraŋat iluqaġmiŋ




#Article 85: Tisaantikii Hiinii (12 words)


Tisaantikii Hiinii una iniqpak Alaska-mi. 




#Article 89: Agnez Mo (12 words)


Agnes Monica Muljoto - (Agnes Monica/Agnez Mo) (1-7-1986), Jakarta, Indonesia. Atuqtauruġlu kanaakkiurauruġlu




#Article 90: Ukraine (10 words)


Ukraine tiguaqtuq nunauruat. Iñiqsiruq 1991.

Afalati: Volodymyr Zelensky.




#Article 93: Poland (23 words)


Poland tiguaqtuq nunauruat. Iñiqsiruq 966 (1918), 38,437,000 iñuit (2016). Warszawa  iñuguqtuq Poland.

Aŋalati: Andrzej Duda, Prime Minister: Mateusz Morawiecki.





#Article 95: Naluaġmiutun (12 words)


Naluaġmiutun uqautchiq (Naluaġmiutun: English) naagga Taniktun uqautchiq  - Paŋmapak iñugiaktut naluaġmiuraallasuurut Alaasikami.






#Article 97: Monte Águila (11 words)


Monte Águila.
Monte Águila suli Uasiŋtun iñuguqtuq Cili. 6,090 iñuq (2002).










#Article 100: Bogotá (15 words)


Bogotá iniqpak Colombia tiguaqtuq uumani Bogotá iñuguqtuq. 7,181,469 iñuq (2018).




#Article 101: Naruhito (11 words)


Naruhito  23-2-1960, Tokyo, Japan.
Naruhito on 126 mitilu kui Japan.






#Article 103: Paniattaaq (73 words)


Paniattaaq (aniŋaruq Nippivik 5-mi 1944-mi) Iñupiaŋuruq Utqiaġviŋmiuguruq. Taniksiñiŋa Edna Agheak McLean. Aniŋaruaq Utqiaġviŋmi. Aakaŋa Marie Brower Agheak suli aapaŋa Joseph A. Agheak, aŋuniaqtauruq. Iñupiuraallaruaġlu Tanŋuraallaruaġlu. Miŋuaqtuqtuaq Barrow Day School-miḷu Wrangell Institute-miḷu Mt. Edgecumbe High School-miḷu. Iḷisaqtuaq Colorado Women's College-mi Denver-mi. Iḷisavsaaqtuaq Washington-gum Iḷisaġviani. Ph.D-qaqtuaq Standford-fum Iḷisaġvianiñ 1995-mi. Savaktuaq Alaskam Iḷisaġviani Atqasugiksuaġmi iḷisaurraułuni Iñupiatun. Savavsaaqtuaq Iḷisaġviŋmi Utqiaġviŋmi President-auruq. Uiŋa Stephen McLean. Malġuŋnik iġñiqaqtuq. Atiŋik Agiaġlu Ukpiaqhaaġlu. Ukpiaqhaaq qiñiqsitaaliuġuuruq. Sikumi-liuqtuaq imña. Paŋmapak savaŋitchuq iñuuniaqłuni Kisaġviŋmi.




#Article 104: Unaŋat (15 words)


Unaŋat iñuusuurut Unaŋat Nunaanni Alaasikami. Atausiq Unaŋaq, malġuk Unaŋak, iñugiaktut Unaŋat. 




#Total Article count: 105
#Total Word count: 2473