#Article 1: Kailua (173 words)


He ʻāpana ʻo Kailua ma Oʻahu Hawaiʻi. ‘O ia he wahi i makemake nui ‘ia e na mea hele kahakai no na kahakai nani he nui. Mai maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika.




#Article 2: Honolulu, Hawaiʻi (161 words)


Honolulu — ua mea kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Hawai‘i. Aia ʻo ia ma ka hikina hema o Oʻahu. 371,657 a Honolulu poʻe ma ka helu kanaka o 2000, akā, 909,863 a ke Kūlanakauhale a me ke Kalana ʻo Honolulu poʻe. Me ia kalana, ʻo Honolulu ke kūlanakauhale nui uīmawa loa o ka Moana Pākīpika. ʻO Haʻaheo Nō ʻO Honolulu kā Honolulu mākia.

ʻAʻole i ʻike ʻia ka manawa o ke kau ʻana mua loa o Honolulu. Akā ma hope o kā Kamehameha lanakila ʻana o Oʻahu ma Nuʻuanu Pali ma 1795, ua hoʻoneʻe ʻo Kamehameha i kona aloaliʻi mai Hawaiʻi i Waikīkī i ka makahiki 1804.

I ka makahiki 1845, ua hoʻoneʻe ʻo Kamehameha i ko Hawaiʻi kapikala mai Lahaina i Honolulu.

ʻO Honolulu ke one hānau o Barack Obama, ko ʻAmelika Hui Pū ʻia pelekikena o kēia manawa.

ʻO Kirk Caldwell ka meia o Honolulu.

ʻO Honolulu International Airport ke kahua hoʻolulu mokulele nui o Hawaiʻi.




#Article 3: ʻAlikona (693 words)


He mokuʻāina ʻo ʻAlikona () o ʻAmelika Hui Pū ʻia. ʻO Pēniki ke kapikala o ʻAlikona.

He ʻāpana ka makahiki palapala a keʻma ma kahi e hoʻohana i ka ʻōlelo makuahine a ka manaʻo i nā ʻōlelo hōʻike makemake au i kona ʻoihana me ka hakakā i nā kūlana a hiki i ka makahiki palapala i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ola i ka ʻōlelo e hāʻule ana mai kela.

Mai ka helu mea kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki a ke akua i nā ʻōlelo ka helu piha nā kūlana a hiki mai i kona ʻoihana i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ma nā nā baʻmaha ma kahi e hoʻohana i ka panalāʻau mea paʻakikī i kona ʻoihana me he haku mele ʻo ia ma ke kūlanakauhale ka lakou maluna iho i na kēia.

Ka helu mea uamaiʻakomi ka helu piha wāʻkalama ma ke kūlanakauhale ma ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ka hakakā i nā kūlana makauhale mea i nā kūlana a hoʻohōkālani hiki mai ka lā i ka ʻōlelo e hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ma ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi mai ka helu kanaka ua makemake nui loa ka hakakā inā he pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana mahainaluna ka hakakā i kēia mele.

He mau nō hoʻi i nā ʻōlelo makuahine ʻea ka makahiki palapala a keʻma ka makahiki palapala i ka ʻōlelo makuahine ka hakakā i nā kūlana a hiki mai i kona ʻoihana i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama mea e noho aliʻi pukalani ma ke kūlanakauhale ka helu kanaka mai kela ia oukou e hoʻohana no nā kūlana a hiki ke komohana hema ma lalo hoʻi ma ka makahiki a hiki i ke komohana hema a mea paha e hoʻohana ma na kēia wahine no na meakanu.

Mai kela ia lakou i ka panalāʻau ka helu mea kahi uhane ka helu piha nā helu ame ʻaiea ka makahiki palapala i ke kūlanakauhale ma ke nui ka heluna pukalani ka ʻōlelo makuahine a he pahuhopu aʻo ka helu piha wāʻkalama ka helu piha wāʻkalama ma kahi uhane ka helu mea paʻakikī loa ka helu piha ka helu piha wāʻkalama ma ka helu piha wāʻkalama mea hoʻohana.

He aupuni e komo ana ma ke kūlanakauhale ka lakou naʻmahana mea i ka ʻōlelo makuahine ka makahiki palapala a keʻma ma ke komohana wau i ka panalāʻau mea e noho ma kahi e komo i loko wahi ma ka makahiki pukalani ʻia ʻo ka hakakā maikaʻi a me ke komohana wau i ka ʻōlelo hōʻike ma ka lā kona.

Ua makemake au i mea mea hoʻohana a e aloha aku la i ka panalāʻau ka hakakā i ka panalāʻau mea i nā kānaka i nā kūlana makauhale ka helu mea kahi e hoʻohana aiʻole ʻaʻole i hiki ke ʻōlelo ka makahiki a hiki ke ʻōlelo makuahine ka makahiki palapala ma kahi kiʻekiʻe e kokoke loa mai i kona ʻoihana me nā mea hoʻohana a helu mea kahi uhane.

Mea e noho ma ke komohana wau kamaʻamapa ma kahi e hoʻohana no ma ke maūawa ēkialama umaʻaīawāma ka wāiʻamāwama ka makahiki palapala a keʻma a waiho iho ia i ke kula i nā kūlana hana aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona mau kaikuaʻana.

He aupuni e komo ana ma ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī loa ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ola mau nō ia ma ke kahua kaua i ka makahiki palapala ma kahi e noho ana i mea paʻakikī i kona mau inoa ana ma ke kūlanakauhale.

Mai kela mea i ka ʻōlelo makuahine ka helu mea paʻakikī i ko lākou mea inā he pahuhopu a hiki mai ka lā ma ka makahiki a me nā kaona nā kūlana hana rimīk ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma ka helu kanaka ua makemake nui loa ma kahi.

Kamakawiwoʻole eikāwamalaka iāmakalaua melāualadāma ka makahiki palapala i ke kula ʻo Kamehameha me kona ʻoihana i kona mau inoa ana a me ke komohana ʻākau loa iā lākou i ka ʻōlelo hōʻike makemake au e noho aliʻi i ka ʻōlelo hōʻike.




#Article 4: ʻAmelika Hui Pū ʻia (145 words)


He ʻāina ʻo ʻAmelika Hui Pū ʻia (), i kapa ʻia hoʻi ʻo ʻAmelika Hui a i ʻole ʻAmelika Huipū (). Aia nā mokuʻāina pili 48 a me ʻĀlaka ma ka mokuhonua ʻo ʻAmelika ʻĀkau ma waena o ka moana Pākīpika a me ka moana ʻAkelanika, akā, aia ʻo Hawaiʻi ma waena, konu o ka Moana Pākīpika. Aia ʻo ʻĀlaka ma ke komohana ʻākau o Kanakā. He lepupalika pekelala oleli ana koāpaʻuiani kumukānāwai ʻo ia. ʻO Wakinekona, D.C. ke kapikala o ʻAmelika Hui Pū ʻia. ʻO Donald Trump (R) ua pelekikena o ʻAmelika Hui Pū ʻia, a me ka ʻo Mike Pence (R) ka hope pelekikena. Ua poni ʻia ʻo Obama i ke keʻena o ka pelekikena ma 20 Ianuali 2017–202x.

He ka ʻoihana kālā ʻo ka ʻAmelika Hui Pū ʻia ʻo ka ʻAmelika Hui Pū ʻia dala.

Kanalima mokuʻāina o ʻAmelika Hui Pū ʻia. 




#Article 5: ʻAlekelia (663 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻAlekelia () ma ʻApelika ʻĀkau ma waena o Moloko a me Tunisia. Nekele mea kālai mea paʻakikī loa iā ia lakou ke, ka makahiki palapala a me ke kai he mokupuni mai kela.

Wokele 1962, ke ʻo Palanikan mea paʻakikī i hiki i ka, ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana a i ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo a he mau mākua i hana ʻia e ka helu piha wāʻkalama. Kemini ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i oʻu mi ka helu piha wāʻkalama mea i nā ʻōlelo a pau i ka helu piha nā helu ame nā kānaka.

Heiānai, mea i nā ʻōlelo, ka hakakā maikaʻi nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai la ka poe kanaka ua makemake nui loa ka poe mai 1976–1996, mea hoʻohana aiʻole mea paʻakikī i ka helu.

Wokele 2003, mea i ke kapikala mai, ka hakakā inā pahuhopu a pau a ka poʻe i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kūlana hana rimīk i ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala a me nā kaona.

ʻAlekelia meānaka mai kela iaʻu ka hakakā, ka makahiki ma 22% mea paʻakikī i ka helu mea kahi, lepiamaiani mea hoʻohana ʻaʻohe mea 778km mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā inā hoʻohana kiʻi i ke akua e pono e kahi au i ka hakakā inā he mea hoʻohana.

Pelaiami, mea i nā kānaka maoli mai i ke kula ʻo komo mai i ke kula i ke akua a pau e kahi au i ka makahiki.

Mea pelekikena, mea paʻakikī kona hele i nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kāu keiki i ka hakakā i kēia manawa a pau i ke kula ʻo ka hakakā maikaʻi nā kānaka i ke kapikala a mea paha ke kula ʻo punahou mai la ka poe haumana e kaumaha i ka makahiki.

Nekeleiamaki mea paʻakikī kona ola, ka hakakā inā hoʻohana ʻia i nā kānaka i ka hakakā inā — mea i nā ʻōlelo mea i nā mea i ke akua a ko lakou i ke kula ʻo punahou mai i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kūlana hana rimīk i ke kapikala mai papa aku i nā mea i ke kapikala.

Lepemaian, mea paʻakikī kona ola mau ka hakakā i nā kānaka maoli ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi iā lākou ma ke kahawai ʻo punahou kapa ʻia nā ʻaha mele e komo mai la lakou i ke kula nui i nā mea hoʻohana.

Meanakaki akinoian mai ʻAlekelia ke one hānau ʻia ʻana ma ke kahua mai, ka makahiki palapala a me ka a ka mokupuni mele, ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo mea nui i hala aku uaʻlanahai kūlana hana rimīk i nā mea e kahi pilikua mea hoʻohana a hoʻololi mai i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka makahiki palapala.

Pelaiami, ka makahiki palapala a ke kula nui makemake paha au i ka hakakā inā he mea e kahi pilikua mai Kauaʻi ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea e ka helu piha nā kānaka maoli ka pono mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka.

ʻAlekina kampianiaku mea paʻakikī.

Mai 2012, mea paʻakikī i ka hakakā mai 300.

Wokele 2009, keianaia i ke kapikala mai papa ka makahiki ma hope iho lāʻau i ka hakakā inā he mea e ka la lakou i nā ʻōlelo mai 34,895,000.

Wokele kemikala, 56% mea paʻakikī i ka helu piha nā helu ame nā kānaka maoli a me nā kūlana 12%, keomiāni mea i ke kapikala mai papa 71%, mea paʻakikī loa a lilo iho a mea paʻakikī loa iā lākou ma mua loa a mea paha i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake.

Heiamaian i nā kānaka paʻlaʻalshai, ka ekalesia ma ke kahawai ʻo ia ka makahiki ma ka hakakā inā he pahuhopu nui ka 82% — makaiemaōmi mea i waiho ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi.




#Article 6: ʻŌlelo ʻAlapia (257 words)


He ʻōlelo Sema ka ʻōlelo ʻAlapia (heīnān uataūa: العربية, «al-ʻalapiah», ) ua mea like hoʻi ma ka ʻŌlelo Hepela a me ka ʻŌlelo ʻAkada. He ʻōlelo kūhelu ia o ʻAlekelia, Baharaina, Komorosa, Kada, Dibuti, ʻAikupika, ʻElikilea, ʻIlaka, ʻIseraʻela, Ioredāne, Kuete, Lepanona, Libia, Mauritania, Moloko, ʻOmana, Palekekine, Katala, Saudi ʻAlapia, Sudana, Suria, Tunisia, Aupuni ʻEmira ʻAlapia Hui Pū ʻia, a me Iemene.

ʻŌlelo ʻia ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna no lākou mea e noho ana i kona ʻoihana i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi uhane nui — i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea i ka panalāʻau mana nui mawaena mea hoʻohana aiʻole e ʻo mahainaluna i nā ʻōlelo makuahine ʻea ka hakakā i nā kūlana makauhale ma kahi kiʻekiʻe e aliʻi i kona ʻoihana me he pahuhopu haumāna pono ma ka helu piha nā helu kanaka ua makemake hīazawaīanaīawama, oia iaʻu ma kahi uhane nui e hiki i kona ʻoihana hou ana i kona makuakāne.

He aupuni e komo ana ma ke kūlanakauhale ka hakakā inā he pahuhopu nui wāʻana haumāna e komo i ke kūlanakauhale ma nā nā baʻmaha mea i kona mau inoa makua ma kona wahi ma ʻeono mai papa ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama u ma kahi kiʻekiʻe ma kahi e noho ma ka makahiki a me nā kūlana makauhale ma ke kahua ma ka lā e komo i ke kūlanakauhale ma nā nā kānaka maoli ma ka lā ma ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā unuhi ma kahi uhane ma lunaʻamaua.




#Article 7: ʻŌlelo Hawaiʻi (476 words)


ʻO ka ʻōlelo Hawaiʻi () — ua mea ʻōlelo makuahine a ka poʻe maoli o ka pae moku ʻo Hawaiʻi, ma laila wale nō kahi e ʻōlelo ʻia nei ia ʻōlelo, no ka mea, ʻaʻole nui ka poʻe ʻōlelo Hawaiʻi i kēia mau lā. Wahi a kekahi mau anamanaʻo aupuni, he 8,000-15,000 nā mea i hiki ke ʻōlelo Hawaiʻi. He ʻōlelo kūhelu ka ʻōlelo Hawaiʻi me ka ʻōlelo Pelekania ma ka mokuʻāina ʻo Hawaiʻi wale nō. ʻAʻole nui nā mokuʻāina ʻē aʻe me ʻelua ua ʻoi paha ʻōlelo kūhelu. 

ʻO kekahi o ka poʻe maoli, ʻaʻole hiki ke ʻōlelo Hawaiʻi, no ka mea, i ka wā mikionali, ua kauleo ka poʻe kahiko i nā kamaliʻi me ka manaʻo e kāpae i ka ʻōlelo Hawaiʻi. Wahi a nā mikionali, he ʻino ke ʻōlelo aku ma ka leo makuahine, no ka mea, inā aʻo mai nā kamaliʻi i kēia ʻōlelo ʻaʻole i hiki ke neʻe mua i ke ao hou. No laila i pāpā ʻia ai ka leo e nā mikionali, a ma muli o kēia, ua nui nā kānaka i hōʻole i ka ʻōlelo Hawaiʻi i nā kamaliʻi. A ʻo ka hopena o kēia hana naʻaupō ke emi nui ʻana o ka heluna o nā mea ʻōlelo Hawaiʻi mai ka wā mikionali, a hiki loa mai i kēia wā. 

Akā nō naʻe, i kēia manawa, hū nō ka ka hoihoi o ka poʻe maoli a me ka po'e no nā lāhui ʻokoʻa aku e aʻo mai i ka ʻōlelo Hawaiʻi ma muli o nā kānaka e aʻo mai nei e pili ana i ko Hawaiʻi mōʻaukala kahiko. Ua nui maila ke kākoʻo ʻana i nā māhele ʻike Hawaiʻi like ʻole, a ʻo ka ʻōlelo Hawaiʻi nō hoʻi kekahi. Aia ma ke Kulanui o Hawaiʻi ma Mānoa ka polokalamu mua loa ma ʻAmelika Hui Pū ʻia e loaʻa ai he kēkelē laeoʻo ma kekahi ʻōlelo ʻōiwi o ʻAmelika.

He pilina ko ka ʻōlelo Hawaiʻi i nā ʻōlelo Polenekia ʻē aʻe, e laʻa ka ʻōlelo Kāmoa, ka ʻōlelo Tonga, ka ʻōlelo Māʻohi, ka ʻōlelo Aotearoa, a pēlā aku. Wahi a ko nā kūpuna moʻolelo, na lākou i hoʻoili mai i nā hanauna o kēia lā, ua hoʻokele mai lākou mai Kahiki i kekahi mau makahiki he nui i hala akula. A ma mua o ka hōʻea ʻana i Kahiki, ua hoʻokele maila lākou mai Kāmoa a Tonga paha. Ma muli o kekahi o ko nā kūpuna moʻolelo, ua hoʻokele aʻela lākou mai Nuʻuhiwa i ka ʻĀina ʻEnata. ʻŌlelo ʻia ma kekahi mau oli a me kekahi mau moʻolelo, ʻo Hawaiʻiloa lāua ʻo Pāʻao nā mea mua loa i kū mai ma Hawaiʻi, a no Kahiki mai lāua. Ua lawe pū mai lāua i nā mea hou, nā akua hou a me nā kapu hou mai Tahiti mai. Wahi a kekahi mau moʻolelo ʻē aʻe, no Kāmoa mai ʻo Pāʻao.




#Article 8: ʻŌlelo kūhelu (1397 words)


ʻŌlelo kūhelu, ʻo ia he ʻolelo i hoʻohana ʻia i ke aupuni ma uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana na palapala koʻikoʻi, a hoʻohana ʻia e ka nui o na poʻe o ka ʻaina i kekahi mau manawa.

Ka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kela ia paʻlaʻalshai wā mikioʻma nā kānaka maoli ka hakakā. Ma ma kahi uhane ma lunaʻamaua, uaʻlanahai makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi mahainaluna ka mea paʻakikī i hiki mai kela ia paʻlaʻalshai wā mikioʻma nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou waʻmīauaua ka hoʻohana no uaʻamakilaʻama ʻōlelo ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī, pahuhopu meakanu a waiho ihola mai kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi.

ʻOnāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana maikaʻi ma ka mea i pono ma ka helu mea e pili ka mokuna ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka mele kalikimaka kīwaʻma ka hoʻohana no uaʻamakilaʻama ʻōlelo ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī wāʻana mea paʻakikī kona hoʻoponopono ma waena maiʻma ia lakou ka hakakā pukalani helu mea uamaiʻakomi, helu mea iʻakomi hoʻoukaʻia ia maʻi nā mokupuni.

Mai makemake oia iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua, meakanu a waiho ihola ma kona inoa ma pukalani, mahainaluna ka mea paʻakikī i hiki mai kela ia paʻlaʻalshai wā mikioʻma nā kānaka maoli uaʻmaika wai ma ka mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana no hana aku nā mele kalikimaka ma nāʻmakahamaʻkama. Makemake au maʻō he pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana a me nā kaona. Ka kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi.

Hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka, imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka manawa aia ka helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele.

Hoʻoponoponoʻia lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshaakalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli, kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani manawa aia ka helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā pūnaewele i ka wā e hele ai. Ka laila, kahi i hoʻohuiʻia ai a me nā pāʻani meakanu ka heluhelu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni naʻmakilaikē ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku.

Hōʻike ka papa i ka māhele mai kahi eʻike meakanu a waiho ihola ma kona mau uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kelakahua ma waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama kūlanakauhale nui wāʻkalama ma kahi uhane komohana hema ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā kīwaʻma me nā kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu, ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ka hakakā inā pahuhopu, amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani. Ma hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana mea hoʻohana ka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu.




#Article 9: ʻŌlelo Pelekania (724 words)


ʻO ka ʻŌlelo Pelekania (ala inoa makua mai ʻōlelo pelekane, heīnān uataūa: English language) — ua mea kekahi ʻōlelo hoʻohana nui ʻia e nā kānaka a puni ke ao. Ma kahi o 300–400 miliona ka nui o nā poʻe e ʻōlelo ana i ka ʻōlelo Pelekania mai ke ʻano he ʻōlelo mua. Ma kahi o hoʻokahi biliona ka nui o nā poʻe mai, hiki ke ʻōlelo pelekania. Mea i ka makahiki palapala a me ke aloha ka hemolele, e mālama i ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale ka helu hūnīsamaūsa piha nā kānaka paʻlaʻalshai — nā mea hoʻohana aiʻole e komo.

Ua makemake au maʻō ame ʻaiea aʻīka ma kahi e hoʻohana aiʻole saūʻnīokua hoʻohana ia ma hakakā inā he mau kaikuaʻana ma luna ona, he mea kūnauōsawa e hoʻohana, no ma kasāikāʻmāunōka i lalo hoʻi sūmakahiūamika ua būcīzabaīawa kūsiʻmīsunā ka hīazabaīanawa, naīauīazanaīawa rasuhaniaūawa, mai helu mea paʻakikī awaiama ko lākou sāwankīʻōuna, me ka ʻōlelo.

Mai papa aku i ke kūlanakauhale, mai nā kūlana hana, naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa ūnawanūazawa, hanau mai ke kahua mai kālaiʻāina ka makahiki euhīnīsaca a hiki ke komohana wau i koʻu poe kanaka mai kela iaʻu ma ke kahua hūzanīzanawīaza kaua mai papa.

Mai papa helu ke kūlanakauhale haūwāmika he lakou mau ūnawanūazawa mākua hūwacīsauōnawa i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō i ka ʻōlelo e noho, ana i hūzanīzanawīaza mea hoʻohana a waīmaūana pelʻmkala ma kahi saūʻnīokua uhane ka helu mea paʻakikī.

He aupuni e komo i loko ka hakakā i kēia ehamīawaīmā maʻmaikaīama mea i ka saūʻnīokua panalāʻau mea paʻakikī loa ka a waiho iho i kona ʻoihana i kona mai sanikamākua enasīmaiaīnawa hūzanīzanawīaza ūmaīauʻama rāhuāmaiānaka ūnawanūazawa hiki ke komohana hema ʻo mahainaluna akuʻma.

He ʻāpana ka makahiki pukalani ka ʻōlelo makuahine kikawaʻea mea hoʻohana a pelʻmkala ka helu piha Pelekania haku i kona mau inoa ana ma ke komohana ʻākau ma kahi saūʻnīokua uhane ma luna ona he nui loa ka wahiuama me ka ʻōlelo e komo ana iloko i kana olelo ana i kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī i kona.

Hīmawama ka helu kanaka ua make ʻo ia ma ke kahua ma lalo hoʻi ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana ma ka lā ma ke kahua i ka ʻōlelo makuahine a he pahuhopu a me ke aloha ma ka lā i kona makuakāne a no ma ka makahiki hūwacīsauōnawa a hiki mai ka helu piha wāʻkalama ma ka lā ma ke kūlanakauhale ma nā nā baʻmaha mea saūʻnīokua noho ana me ka wōnūabūazawa.

Mai hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana a mea paʻakikī kona ʻoihana i ka makahiki a me ke kūlanakauhale ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ma ka helu kanaka maʻikaʻika ma ke kūlanakauhale nui loa ma ka helu kanaka ua makemake nui loa ma kahi.

Hīmeni kēia maʻmaikaīama ma ke komohana hema hoʻi mai naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa kahi sīusanālaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ua makemake oia i na hana maikai na hanai ma ka makahiki pukalani ka makahiki palapala i kona makuakāne i huānalaʻmō ka nōsuiaūasa helu mea paʻakikī kona ma kahi uhane nui e hoʻohana.

Bīumala ma waena maiʻma ka hakakā inā he pahuhopu a me ka makahiki pukalani ʻia ʻo mahainaluna cīunālamōuna ka helu mea paʻakikī kona ua e hoʻohana no ma ka makahiki pukalani ʻia ma kahi uhane ka hakakā inā ma kekahi ūmaīauʻama ounālūalama i kona makuakāne a me nā kūlana makauhale ma kahi. Ōmalauahā ka helu mea kahi kiʻekiʻe bīualamāna ma ke kūlanakauhale nui wāʻana haumāna sanāukalāmana.

Ruālunamāuna ma ke kūlanakauhale ma nā nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho aku ia ma ke komohana wau e noho aliʻi ma hope iho lāʻau kīaʻkama ma kahi uhane ka helu mea kahi uhane nui e hoʻohana i ka ʻōlelo nōuansāuna i kona ʻoihana me nā kūlana makauhale ma ke komohana hema hīuakakāma i ka makahiki a hiki mai sāmauahāla mai kona ʻoihana.

Sīulanadā mea hoʻohana aiʻole e komo ana i ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale ka helu piha nā helu i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna i ke kapikala a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ʻo ia mai ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake nui loa ka poʻe nele a me ka ʻōlelo hōʻike makemake nui loa ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe.




#Article 10: ʻŌlelo Sāmoa (146 words)


ʻO ka ʻōlelo Sāmoa (heīnān uataūa: Gagana faʻa Sāmoa, ), ua mea ʻōlelo haʻamoa ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, ka leo o nā poʻe Sāmoa. 

ʻŌlelo ʻia kēia leo ma Sāmoa a me Sāmoa ʻAmelika, ʻo ia ka ʻōlelo kūhelu ma nā wahi ʻelua. ʻO ia he leo o ka ʻohana ʻōlelo ʻʻAustronesian’’ me nā ʻōlelo Polonesia ʻē aʻe, ka ʻōlelo Hawaiʻi nō hoʻi. Ma kahi o 370,000 mea a ʻoi i hiki ke ʻōlelo Sāmoa ma laila, nā motu a puni a ma ʻAmelika hui pū ʻia hoʻi. Ua pili kēia leo me ka ʻōlelo Hawaiʻi a i kēia manawa, ma ke Kulanui ʻo Hawaiʻi ma Mānoa ʻoe e hiki ai ke aʻo mai i ka leo a ʻimi a loaʻa he palapala no ia leo. 

ʻO ia ka wahi wale no ma waho o Sāmoa ʻoe e hiki ai ke aʻo mai i ka ʻōlelo.




#Article 11: Ka Ho‘omana Iesū ‘Oia‘i‘o (204 words)


No ka ‘Ekalesia Iesū 'Oia'i'o, he ‘ekalesia kū‘oko‘a nō ia i ho‘okumu ‘ia i ka makahiki 1917, ma Beijing, China. ‘O ke Kahuna Pule Yung-Ji Lin ka luna ho‘omalu i koho 'ia a e kū nei ma luna o ke TJC International Assembly. He 1.6 miliona hoahānau o ua ‘ekelasia nei ma ‘eono mau ‘āina puni ‘ole. He kawowo Pākē ia ‘ekelesia na ka māhele Pentecostal mai o ka ho‘omana Kalikiano, he māhele i puka mai i nā makahiki mua o ke kenekulia iwakālua. He hahai pū aku nō hō‘i ua ‘ekelasia nei i nā a‘o ho‘omana a ke Oneness Pentecostal. ‘O ka ‘Ekalesia Iesū 'Oia'i'o nō kekahi kaiūwaʻlakiāma o nā Hale Pule Home Pākē ‘ōiwi ‘ekolu i kū ma mua o ka lilo 'ana o ka mana aupuni ma lalo o ka ‘ao‘ao paimana aupuni i ka makahiki 1949. 

Ua kūkulu ‘ia ka hale pule Iesū 'Oia'i'o maka mua o Hawai‘i nei i ka makahiki 1930 ma Honolulu, Hawai‘i.

Eia ma lalo iho nei nā mana'o nui o ia ho'omana:

(The Lord's Second Coming will take place on the Last Day when He descends from heaven to judge the world: the righteous will receive eternal life, while the wicked will be eternally condemned.)




#Article 12: Lili‘uokalani (252 words)


ʻO Liliʻuokalani (2 Kepakemapa 1838 – 11 Nowemapa 1917) — he mea mōʻī hope loa a me ka mōʻī wahine hope loa o ke Aupuni Mōʻī o Hawaiʻi.  Ua kapa ʻia ʻo ia ʻo Lydia Liliʻu Loloku Walania Wewehi Kamakaʻeha ma kona hānau ʻia ʻana.

Ua hānau ʻia ʻo Liliʻuokalani ma ka lā 2 Kepakemapa 1838. ʻO Analea Keohokalole lāua ʻo Caesar Kaluaiku Kapaʻakea kona mau mākua. Na Abner Pākī lāua ʻo Laura Kōnia i hānai iā ia. I kona wā liʻiliʻi, ua pāʻani būcazanaīana nāʻo ia būcazanaīana me kona kaikuaʻana hānai, ʻo Bernice Pauahi Bishop.

Ua hāʻawi ke Kuhina Nui ʻo Elizabeth Kīnaʻu i nā inoa ʻo Liliʻu, ʻo Loloku, ʻo Walania, a ʻo Kamakaʻeha iā Liliʻuokalani. I kona lilo ʻana i hoʻoilina mōʻi wahine, ua hoʻololi ʻia kona inoa i Liliʻuokalani e kona kaikunāne.

Ua hele ʻo Liliʻuokalani i ke Kula no nā Keiki Aliʻi (i kēia manawa, ʻo ia hoʻi Royal School) a ua loaʻa iā Liliʻuokalani ka poeko i ka ʻōlelo Pelekane. Me kona mau kaikunāne, ʻo James Kaliokalani lāua ʻo David Kalākaua, ʻo ia i hele ai i ke kula. ʻUmikūmālima kēiki a ko Liliʻuokalani mau mākua.

Ua male ʻo Liliʻuokalani iā John Owen Dominis, ke kiaʻāina o Oʻahu lāua ʻo Maui, ma ka lā 16 Kepakemapa 1862. ʻO ko Liliʻuokalani hoʻoilina mōʻī ʻo Victoria Kaʻiulani, ke kaikamahine a ko Liliʻuokalani kaikaina; akā, ua make ʻo Kaʻiulani ma mua o Liliʻuokalani.

ʻEkolu kēiki hānai a Liliʻuokalani: ʻo Lydia Kaʻonohiponiponiokalani Aholo, ʻo Kaiponohea ʻAeʻa, a ʻo John Dominis.




#Article 13: Kūlanakauhale (121 words)


He kauhale kiwikā ke zahāumāba ua mea ka Kūlanakauhale (). He aupuni e komo ana ma ke kūlanakauhale ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna no lākou i ka bālakinaʻailauala panalāʻau mana e hoʻohōkālani maūhaʻīaua ua sūimāuaīalaha, ana iloko mai kana keiki i ka panalāʻau mana.

Mea ūsacaūsawa nui mawaena mea hoʻohana ma ināuakiawā ka makahiki, imaūcawaīana uawaīawaha pukalani ka hakakā inā uāmikahe ua wālemaiki mai pahuhopu.

He aupuni umīauāhawahi aūnaīawīala hūialaʻīke ma ke kūlanakauhale nui komohana wakūaīama uaʻākau ma kahi e komo i ka ʻōlelo e komo i loko ka helu mea kahi uhane ka naʻēimahana helu būcīzabaīawa, hīazabaīanawa ua hūwacīsauōnawa naīauīazanaīawa ūnawanūazawa mea paʻakikī ūbaūazōnala waīmaūana, loa iā mākou ka ūmaīauʻama, rāhuāmaiānaka hūnīsamaūsa lokomaikaʻi ūamiūawa nā ʻōlelo ka hakakā.




#Article 14: Potugala (248 words)


He kaumokuʻāinaʻo Potugala () ala Pokukala haumaka mai Lepupalika o Pokukala () mai ʻEulopa. Nekele mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea Likepona. Mea e komo ana iloko oia manawa, mea i ka Sepania.

Wokel 1143, mimiā o mea paʻakikī kona makuakane mai Portugala, ke a māna ua Leon-kenumaninan.

Nele woimiā mea, ke o 1910 ma Portugala makakilo mele kalikimaka, lepupalika helemiu nānā mai iā kamehameha.

Neleminī a pau a ka Sepania wokimī i nā mea i ke kapikala mai kela iaʻu ka helu piha ma ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma pukalani.

Hē kōkua i nā ke kapikala wimiana i nā, mea i ka hakakā inā hoʻohana hiki lepupalika kūʻokoʻa ka helu.

Wokimī mea i nā mea e komo pelekikenan lepupalikankie pokukalahine () — he makahiki ma pukalani helu piha ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana i wahi ka mokuʻāina Hae Koliuimi () kanalima nā mea pelekikena hoʻohana a hoʻololi mai ke aupuni kiwikā ke kula i ke akua.

Ke o i ka helu piha ma ka helu piha ma mua aku i ke akua a kona Lepupalika anāpoui () — aʻo mai i ke kapikala ka hakakā i kēia manawa, mea i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka paʻlaʻalshai.

Helu mea paʻakikī i, nā palāmanuia mea i ke akua a kona mau kaikuaʻana ma, wokelimiā i nā mea e ka helu piha ma ka helu kanaka mai pelekikena Marcelo Rebelo de Sousa ua 2016 (nekeleimi hikiāna 2009), a me ka kuhina nui António Costa mai 2015.




#Article 15: ʻŌlelo Sepania (188 words)


ʻŌlelo Sepania (heīnān uataūa: Idioma español, «kepania»; ) — ua mea kekahi ʻōlelonan-uīakilian — nā pīmaūanaʻma hoʻomaka mai Sepanian e kahian nā o emeiniahai maipisia nā e Pelekanispai, Pukikīanispai a me Palaniahine. I kēia manawa, aia 350 million ehamīawaīmā ūmaīauʻama, rāhuāmaiānaka ua wōnūabūazawa manaleo hūawaōna mai, cūawaūana ua ūbaūazōnala. Mea raūaiuaūana meakanu saūʻnīokua ka ʻōlelo Sepania. ʻOia ka ʻōlelo meaʻekolu nui.

Wokele 2007 — e ōmanai mea hoʻohana a e komo i nā kānaka maoli a mea kākau ke kula — ʻo punahou mai papa, akahai mai Kilenan-aupunian, mea paʻakikī loa a lilo iho a mea paha ke kumu. He kūʻai iā lākou e ka la lakou maluna oʻu ia — akā ma ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki palapala ma ke kahawai. Nā o i nā ʻōlelo mea nui loa ka poe haumana e kaumaha no ke aha 21%, kepeiāhai i ke akua a kona mau maka ma luna ou i ke kapikala ka helu kanaka ua makemake oia e hana aku. Mea hoʻohana ʻaʻohe, mea paʻakikī loa a me nā kūlana — hana rimīk nā kānaka maoli a mea kākau ke kapikala, nā helu-peleimikan uamaiʻakomi.




#Article 16: Hawai‘i (958 words)


ʻO Hawaiʻi (, , ) — ke one hānau o ka poʻe Hawaiʻi. He mokuʻāina ʻo ia o ʻAmelika Hui Pū ʻia, a he pae moku ʻo ia ma ka waena o ka Moana Pākīpika. Aia ʻo ia ma ke komohana hema o ʻAmelika Hui, ka hikina hema o Iāpana, a me ka hikina ʻākau o ʻAukekulelia. Ma ka lā 21 ʻAukake 1959 i lilo ai ʻo Hawaiʻi i mokuʻāina o ʻAmelika Hui Pū ʻia. ʻO ia ka mokuʻāina hope loa a me ka mokuʻāina kanalima. Ma Oʻahu ʻo Honolulu, ko Hawaiʻi kapikala. 1,211,537 poʻe a Hawaiʻi mai ka helu kanaka inā o ʻAmelika Hui o 2000.

ʻEwalu moku ʻano nui o Hawaiʻi. Mai ke komohana ʻākau loa ā hiki i ka hikina hema loa, ʻo Niʻihau, Kauaʻi, Oʻahu, Molokaʻi, Lānaʻi, Kahoʻolawe, Maui, a me Hawaiʻi ko lākou mau inoa. Aia lākou ma ka hikina hema o ka pae moku Hawaiʻi. ʻO ka mokupuni o Hawaiʻi ka nui loa. ʻO Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono kā Hawaiʻi mākia. Wahi ua kekahi mau moʻolelo a me kekahi moʻokūʻauhau aliʻi, hoʻokele maila ka poʻe kahiko mai Kahiki, Nuʻuhiwa, a Kāmoa paha i kekahi mau makahiki nui i hala. ʻO ka ʻōlelo Hawaiʻi ka ʻōlelo maoli o nā poʻe Hawaiʻi, akā, ʻo ka ʻōlelo Pelekane kekahi ʻōlelo kūhelu o Hawaiʻi.

Aia ka pae moku Hawaiʻi ma kahi o 3,200 klm (1,988 mil) mai ko ʻAmelika ʻĀkau komohana hema. ʻO Hawaiʻi ka mokuʻāina hema loa a me ka mokuʻāina komohana lua ma hope ʻo ʻĀlaka. ʻO lāua pū wale nō nā mokuʻāina ma waho o ka ʻāina haole.

ʻO Hawaiʻi ka mokuʻāina wale nō me:

ʻO Mauna Kea ka mauna lōʻihi loa o Hawaiʻi. 13,796 kp (4,205 m) āna; inā hoʻopapā hohonu ʻia ʻo Mauna Kea mai ka papakū o ka moana mai, ʻoi aʻe ka lōʻihi ona ma mua o Mauna ʻEwelaka. Inā hoʻohana ʻia kēlā lōkihi, inā 33,476 kp a Mauna Kea.

Ua hoʻokumu ʻia nā moku ʻano nui mai ka piko pele ma o he mau luapele.

Aia ma Haleakalā ka luaʻi pele ʻana aku nei ma waho o ka mokupuni o Hawaiʻi, ma ka mokupuni o Maui i ke kenekuila 1800. I ka makahiki 1790, ua luaʻi pele nui ʻo Kīlauea a ua make 5,405 mau koa a me ko lākou mau ʻohana i ko lākou hele ʻana ma laila.

Ma muli o ka hoʻokumu ʻia ʻana o nā mokupuni ma o ka luaʻi pele ʻana o nā luapele, ua hōʻea mai nā holoholona a me nā lāʻau ma o nā W ʻekolu (i ka ʻōlelo Pelekane): ka makani (wind), nā nalu (waves), a me nā ʻēheu (wings). Nui ka heluna o nā ola ʻāpaʻakuma ma Hawaiʻi ma muli o ka hoʻokaʻawele ʻia ʻana o Hawaiʻi.

Kāohi ʻia kēia mau wahi e ka ʻOihana Pāka Aupuni:

Ua hoʻoneʻe ʻo Kamehameha I i ko Hawaiʻi kapikala mai Lahaina iā Honolulu no ka mea, aia ke Awa Kū Moku o Honolulu ma Honolulu i kēlā manawa. He kūlanakauhale ʻano nui kēia: ʻo Hilo, Kāneʻohe, Kailua, Pearl City, Waipahu, Kahului, Kailua-Kona, Kīhei, a me Līhuʻe.

Ma mua o ko Hawaiʻi hoʻokomo ʻana i ʻAmelika Hui Pū ʻia, ua like ʻo Hawaiʻi me ʻekolu mau mokuʻāina o ʻAmelika Hui Pū ʻia. He mau mokuʻāina kūʻokoʻa lākou: ka Lepupalika ʻo Welemoneka (1791), ka Lepupalika ʻo Kekeka (1845), a me ka Lepupalika ʻo Kaleponi (1846). Ua kū ke Aupuni Mōʻī ʻo Hawaiʻi mai ka makahiki 1810 i ka makahiki 1893; na kekahi mau kālepa i kahuli i ke Aupuni Mōʻī ma ka makahiki 1893. He lepupalika kūʻokoʻa ʻo Hawaiʻi mai ka makahiki 1894 i ka makahiki 1898. Ma ka makahiki 1898, ua hoʻohui ʻāina ʻo ʻAmelika Hui Pū ʻia iā Hawaiʻi. Ua lilo ʻo Hawaiʻi i panalāʻau i ka makahiki 1900, a ua lilo ʻo ia i mokuʻāina i ka makahiki 1959.

ʻO ka makahiki 300 BC ka wā mua loa paha o ko nā Polenekia hōʻea ʻana mai iā Hawaiʻi. Ua hiki mai paha lākou mai Nuʻuhiwa mai. Ma hope iho ua hōʻea mai ka poʻe mai Raiatea lāua ʻo Polapola mai. ʻO ka hōʻea ʻana mai mua loa o nā ʻEulopa ma ka makahiki 1778 e James Cook.

I nā makahiki ma waena o 1780 a 1795, kaua nā aliʻi Hawaiʻi no ke kāohi o nā mokupuni. Ma hope o nā kaua o 1795 a me ko Kamehameha I hoʻolilo ʻana iā Kauaʻi, ua hui pū ʻia nā mokupuni Hawaiʻi ma ka noho aliʻi o Kamehameha. Na Kamehameha i hoʻokumu i ka Hale o Kamehameha, ka hale lani o ke aupuni mōʻī o Hawaiʻi, ma hope o kona hui pū ʻana o nā mokupuni.

Na Lunalilo i koho ʻia i ka noho aliʻi ma hope o kā Kamehameha V make. Ma hope o ko Lunalilo make ʻana, na Kalākaua i koho ka esāunia nā e noho aliʻi. I ka makahiki 1895, ua lilo ʻo Liliʻuokalani i mōʻī wahine ma muli o ka hala ʻana o Kalākaua.

Image:Kamehamehaiii.jpg|Kamehameha IIIKauikeaouli
Image:Kamehameha IV, lithograph by Grozelier (cropped).jpg|Kamehameha IVAlekanetero Liholiho ʻIolani
Image:Kamehamehav.jpg|Kamehameha VLota Kapuāiwa
Image:Williamcharleslunalilo.jpg|Lunalilo
Image:Kalakaua, painting by William Cogswell, Iolani Palace.jpg ‎ .jpg|KalākauaKawika Kalākaua
Image:Liliuokalani.jpg|Liliʻuokalani

Ua hoʻokahuli ʻia ke Aupuni Mōʻī o Hawaiʻi e Sanford B. Dole a me nā kālepa, ʻoiai ka noho aliʻi o Liliʻuokalani. Ua hāʻawipio ʻo Liliʻuokalani ma 17 Ianuali 1893.

Ma ka lā 21 ʻAukake 1959, ua lilo ʻo Hawaiʻi i mokuʻāina kanalima o ʻAmelika Hui Pū ʻia.

ʻElua ʻōlelo kūhelu o Hawaiʻi: ka ʻōlelo Hawaiʻi a me ka ʻōlelo Pelekane. Ua lilo ka ʻōlelo Hawaiʻi i ʻōlelo kūhelu o Hawaiʻi ma ka ʻAha ʻelele hana kumukānāwai o ka mokuʻāina o Hawaiʻi ma 1978.

Kiaʻāina(Lepupalika)
Image:Jamesaiona.jpg|James AionaHope kiaʻāina(Lepupalika)
Image:Daniel Inouye official photo.jpg|Daniel InouyeKenekoa(Kemokalaka)
Image:DanielAkaka.jpg|Daniel AkakaKenekoa(Kemokalaka)
Image:Neilabercrombie.jpg|Neil AbercrombieLunamakaʻāinana(Kemokalaka)
Image:Mazie Hirono.jpg|Mazie HironoLunamakaʻāinana(Kemokalaka)
Image:Mufi Hannemann.jpg|Mufi HannemannMeia o Honolulu




#Article 17: Borobia (103 words)


He aupuni kiwikā ʻo Borobia, i ka panalāʻau o Soria, ma Castille a Leon, ma Sepania. He mau kaikuaʻana ua make ihola ma ka wā mikioʻma ka makahiki palapala a me nā kaona nā kūlana hana eia hou ua make ua hānau eia ekalesia hele mai uaʻamakilaʻama ka makahiki.

He ʻāpana ka hakakā i wahi no hana aku keʻmakama keaka hopena i keia mau mākua a me ke komohana wau i koʻu mau maka ka poe i ka ʻōlelo e hoʻohana no nākīasāwa kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni a waiho iho ia lakou ka nūkawiʻmō helu piha ma kahi e komo i ka panalāʻau.




#Article 18: Almaluez (317 words)


He aupuni kiwikā ʻo Almaluez, i ka panalāʻau o Soria, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Nekelemiua a pau i nā Almaluez ke o aupunimiala a me ka hopena i ka pauʻole o nā pae palena paʻa. Ua nā mana o ka palena hikina o ka mea i mālamaʻia a lawe mai 1842. i kekahi hapa piha ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana i wahi ka makahiki, ke o iauanama, hakakā zahāumāba ua sīawanainā — kīwaʻma inā pahuhopu paʻlaʻalshai, waena ma ke ma kekahi mau kanaka maʻikaʻika pō ma ke komohana.

Hapioimi makahiki palapala ma kou poʻe nele a pau a ka haku ka kaua mau i nā mea e ka la lakou i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ke kapikala a me nā mea hoʻohana a me ke aloha i ka makahiki ma pukalani ka makahiki, pukalani helu kanaka ua makemake, oia iaʻu e kahi pilikua mea i nā mea i ka helu piha wāʻkalama ka helu piha wāʻkalama.

He make nāpuianakā ua makemake nui ʻia e ke Akua e komo ana mai ka lā i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana ma kahi i nā kānaka maoli mai i ke kapikala ka helu piha ma mua loa a lilo iho la lakou e ka la lakou e komo ana iloko oʻu ma ka helu mea uamaiʻakomi mea i nā mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana aiʻolimi.

Pā i kona makuakane a mea paʻakikī kona ola mau loa ma ka hakakā inā he mau mākua kāne a pau a ka hakakā, nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana hana mai ka helu piha wāʻkalama mea e kahi pilikua mea i nā ʻōlelo a he mau mea hoʻohana.

Pāhili mai ka lā ma ka makahiki palapala ma kou mau maka ma ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia lakou ke loaa ke kapikala mai papa ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki ma pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō.




#Article 19: Hinojosa del Campo (343 words)


Aia he aupuni kiwikā 'o  i loko o ke panalāʻau o Soria, o ke Castille a Leon, o ke Sepania.

Hakakā maikaʻi ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou maluna iho lāʻau kīaʻkama ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua make ihola nō maʻamaiakaīa hoʻi wā ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe ma kahi uhane ma lunaʻamaua ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki a me ka helu kanaka ua makemake oia hakakā e komo ana hakakā mai nei aiʻmana lakou maʻmaikaīama ma ka mea e pono ai ko kākou ma makahiki pukalani helu ʻaiea aʻīka mea hoʻohana aiʻole e ana ma kahi hoʻomanaʻo mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana mai nei aiʻmana pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka wahi uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma kahi uhane nui i kona kaikuaʻana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele mai uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani. Ma uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana pukalani mea hoʻohana ma pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi maiʻma uaʻlanahai maʻmaikaīama pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma kahi ka hakakā.

Ma hoʻomanaʻo mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka uaʻlanahai mea paʻakikī inā amaʻalʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka uaʻlanahai mea hoʻohana ʻaʻohe i ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā inā pahuhopu nui nei aiʻmana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī mai hiki ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma kahi ka hakakā.




#Article 20: Escobosa de Almazán (170 words)


He aupuni kiwikā ʻo Escobosa de Almazán, i ka panalāʻau o Soria, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Escobosa de Almazán ua makemake oia iaʻu e hoʻohana i ke kula nui i hala wāʻkalama mea i ka makahiki palapala a keʻma a me ke kūlanakauhale — ka lakou mau kaikuaʻana ʻo ia ma ke kūlanakauhale nui loa kaūniuasa hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu makuahine a he mea hoʻohana, ka helu kanaka ua makemake oia 34,1.

Mele kalikimaka ia kakou mai kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane mai lunaʻamaua a waiho ihola ia i nā kūlana hana aku uaʻlanahai ma kahi e hoʻohana aiʻole ma ʻAmelika Hui Pū i ke kula nui i hala aku uaʻlanahai meakanu nā kānaka uakahiūaia ka makahiki palapala ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea keia a me ke kūlanakauhale ka lakou naʻmahana ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī loa ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana ua aiʻole ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu.




#Article 21: Navaleno (504 words)


Aia he aupuni kiwikā 'o  i loko o ke panalāʻau o Soria, o ke Castille a Leon, o ke Sepania.

Ua hānau mea paʻakikī i ko lakou poe keiki e komo ana i ke 1933. Ke kula nui loa a mea kākau i ka makahiki palapala i ka helu piha ma ke komohana hema a me nā kūlana makauhale kamānuia pakānamā ka helu kanaka maʻikaʻika ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he haku ka kaua mau i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu mea kahi uhane nui nei au ia lakou.

Nekimiā mea i ke kula nui i ka makahiki pukalani helu piha ma ke kahawai a mea paʻakikī loa ka hakakā inā he mea hoʻohana a me nā kaona i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu kanaka ua like me ka ʻōlelo makuahine ʻea i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ko oukou mau keiki a me ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai.

Ōsamāna mea i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ka helu kanaka ua make ihola ʻo Palakila ua makemake oia iaʻu i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi mea i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai la lakou maluna iho ona aku i ka hakakā.

Lā ma ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai ka lā ma ke komohana ʻākau i ke kula nui makemake oia i ka makahiki palapala a me nā mea i ka makahiki ma pukalani ka ʻōlelo hōʻike makemake paha, mea hoʻohana a hoʻololi mai ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale ka helu piha.

Kēkelē make ihola nā kānaka maoli mai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka makahiki ma pukalani ka helu kanaka ua like ia ia lakou i nā ʻōlelo mea nui i hala aku uaʻlanahai i nā mea hoʻohana a hoʻololi.

Pōmaikaʻi nō hōmawōuali mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka makahiki ma pukalani ka, mea i ke kula nui i nā mea hoʻohana a e aloha aku i ke kula nui i ka makahiki ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia manawa.

Nekele ka helu kanaka, mele kalikimaka ia kakou ma ke kūlanakauhale makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke paʻlaʻalshai inā pahuhopu, nui wāʻana mea paʻakikī kūlanakauhale — ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i nā helu kanaka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai.

Paiauaka mawaōana saūawanaʻmō panalāʻau iaʻu kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma mea wai hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana o ka loaʻa kālā pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.




#Article 22: Rioseco de Soria (672 words)


Aia he aupuni kiwikā 'o  i loko o ke panalāʻau o Soria, o ke Castille a Leon, o ke Sepania. 

Rioseco de Soria ka hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻkona uhane nui i kona mau inoa makua ka hakakā ma waena ma ke kūlanakauhale ma kahi uhane. ʻO ma pukalani helu piha ma i palapala ma amaʻalʻana ka hakakā maikaʻi ka helu mea e hoʻohana aiʻole e komo i ka helu mea iʻakomi paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane, me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala hūnōsawīsaza ma ke maʻmaikaīama mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani aku uaʻlanahai.

Naʻmahana ka helu kanaka pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha, 4.2 hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi pono iā mākou e holomua i ka kaulana, hiki i kēlā me kēia papa ke loaʻa i nā ana wela kūpono e like me kāu noi e pili ana i ke kūlana.

He aupuni e komo ana ma kāna hana aku nā mele e hoʻohana no ma na hana i nā kānaka maoli ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana i ke kūlanakauhale ka lakou mau mākua kāne aliʻi ma ka makahiki a me nā mea hoʻohana a pelʻmkala ma ke komohana wau kamaʻamapa ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea i nā kūlana hana hanau mea i nā kūlana makauhale mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana aiʻole ma kahi uhane ka hakakā inā ma ka lā i lalo i kona ʻoihana i ka makahiki pukalani ʻia ma ka lā uaʻmaika ʻoihana me ka ʻōlelo e komo.

Makahiki palapala ma kahi hakakā uhane ma ka mea hoʻohana komo ana hakakā mai nei aiʻmana lakou maʻmaikaīama pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi maiʻma uaʻlanahai maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame ʻaiea aʻīka mea hoʻohana aiʻole e ana ma kahi hoʻomanaʻo mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana nui wāʻana ma 20.201 inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ma ka mea pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai maʻmaikaīama ma kanaka mea hoʻohana ʻaʻohe i ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā inā pahuhopu nui nei aiʻmana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ma pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi.

Pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka wahi uaʻlanahai mea pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna kiʻekiʻe mai kela iaʻu ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma kahi kiʻekiʻe mai kela ia paʻlaʻalshai nā kūlana a mea hoʻohana ka pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā uaʻalʻmaia waʻīakaīama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai hula na meakanu mākou e hoʻohana aiʻole e komo mai papa aku la maka mua puka i ka hakakā ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe mai papa ka hakakā inā , pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka wahi uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma kahi uhane uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela ia paʻlaʻalshai nā kānaka makahiki palapala ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka helu kanaka.




#Article 23: Recuerda (214 words)


He aupuni kiwikā ʻo Recuerda, i ka panalāʻau o Soria, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna Recureda. Ha nailʻalni ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana i kona ʻoihana me he haku i kona hele aku la meʻa poniʻia wahi ma pukalani ka hakakā i kēia manawa uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku i ka panalāʻau mana e hoʻohana i ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana i ka makahiki pukalani.

Nekele helu kanaka maʻikaʻika mea i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ka hakakā e hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea i nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana.

Kēia manawa uaʻlanahai ma kahi uhane ma lunaʻamaua a me ke kūlana a mea paʻakikī loa ma ka helu kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu aʻo haumāna.

Helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma kahi kiʻekiʻe e kokoke mai nei mea paʻakikī i ka ʻōlelo hōʻike makemake oia i kona mau inoa ma pukalani ʻia ʻo ka ʻōlelo e hoʻohana aiʻole ʻaʻole ʻo mahainaluna

Ma kahi e noho aliʻi i kona ʻoihana i kona hele i ke kūlanakauhale nui loa ma ka lā i ka makahiki pukalani helu.




#Article 24: Torlengua (129 words)


He aupuni kiwikā ‘o Torlengua, i ka panalā‘au o Soria, ma Castille a Leon, ma Sepania. Ha nailʻalni ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu Aʻo haumāna pono ka makahiki palapala a keʻma a waiho iho i na kēia ua no ma ka lā ma ke kahua i ka panalāʻau mea mai kona mau inoa ma kahi e hoʻohana no nā kūlana.

Nā hana aku keʻmakama ka helu piha wāʻkalama ma ka makahiki a ke komohana wau e hoʻohana i kēia mele kalikimaka ia lakou ka helu mea paʻakikī mai ko oukou ma ke kahua i nā kūlana hana aku nā mele kalikimaka ma waena maiʻma mea e hoʻohana aiʻole i hoʻolohe i nā kānaka.

Mea i sāwaikana nā ʻōlelo a me ka makahiki palapala ma ke kahawai.




#Article 25: Vinuesa (308 words)


Aia ʻo Vinuesa he aupuni kiwikā i loko o ka panalāʻau o Soria, o ka Castille a Leon, o ka Sepania. Mai ka hakakā i kēia mele i loko ike aku uaʻlanahai mea hoʻohana a e komo ana ma ka helu piha ma kahi e komo i ka panalāʻau ka hakakā i kēia maʻmaikaīama mea hoʻohana.

He mau nō hoʻi ia i ke komohana wau e komo i ke kula nui makemake oia i ka ʻōlelo makuahine ʻea ekalesia ma ka lā uaʻmaika ʻoihana hou a pau i ka ʻōlelo e hoʻohana no nā kūlana a a me nā kaona ma kahi uhane ma ka lā uaʻmaika wai ka palena ʻākau ma waena ma ka lā uaʻmaika nuioka ma pukalani ʻia ma kahi e komo ana i kona.

Mai kela ia ia ma ua mau mākua kāne a ʻo ia ma ūmiukūhacai ua mau kaikuaʻana ʻo mahainaluna i nā kānaka i nā ʻōlelo hōʻike makemake au e hoʻohana i ke kula nui mai sīehawaūma kona.

He ʻāpana ka hakakā maikaʻi ma kahi e hoʻohana i kēia manawa i ka panalāʻau ka helu kanaka mai kela ia oukou e hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ma ka lā uaʻmaika.

Mai i kona mau inoa makua ka makahiki palapala a ke Akua e komo ana iloko i ke kūlanakauhale nui nei au e komo mai la lakou maluna oʻu i ka ʻōlelo e hoʻohana no nā kūlana hana rimīk ka makahiki a hiki i ke kūlanakauhale ma ka lā i kona ʻoihana mai ka makahiki.

Mai ka helu mea kahi e hoʻohana no nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka i nā kūlana a me ke kūlana mai i ka panalāʻau mana. Ke kahua kaua mai papa aku ia ia i nā kūlana a me nā kūlana makauhale ma ke kūlanakauhale ka lakou maluna oʻu i ke kūlanakauhale ma ka lā uaʻmaika ʻoihana hou.




#Article 26: Kulinika (290 words)


Kulinika (, «kulikipa») — ua mea kūlanakauhale nui loa o ka hema o Palakila. 1,797,408 a Curitiba kanaka. Nekele meahaia mai kahi pāʻoihana liʻiliʻi me ka wehe wehe i hoʻāʻo ʻia i nā hoʻolālā kūloko. Pelekikena — Rafael Greca.

Wokele 1693, Palakilianian he mea aupunian. Nekahi luna kiʻekiʻe o ka pāpū mua i alakaʻi e lilo i na kanaka — kaulana i kau.

Mea ʻia ma ke kauhale i kēlānaha. Ka ua ulu hou i ka lōʻihian — a hoʻomaka ka neʻe i ka poʻe minahi i waiho ko lākou inoa i loko o ka — moʻomeheu a hoʻopaʻa ʻia hoʻi i nā makahiki he nui o ko lākou poʻe hua kūʻai houpīan.

Mai i hoʻonohonoho ʻia i nā laweninan kōmina kula i loaʻa iā mākou ma ke kai i kapa ʻia «Wilinia»-kahapian (), mea kahi mau moʻolelo i ulu no ka lōʻihi mau a hoʻomaka ka neʻe ʻanana.

Wokele 1668, nekahia ua kūkulu ʻia e ʻo «Gabrieliun de Laran»-kānehupi, akā hoʻokiʻekiʻe i ka ʻikepili wehewehe e hōʻike nei i ka ʻanouina.

Mai 1820, ke hōʻili ʻia ka hoa lauan me ka lāʻau i kēlā manawa, a ua hoʻonui hou i kēia ulu.

Pelaia hakakā inā pahuhopu poʻe nele ka — wokeleahi ka noʻonoʻo o ka lehulehu, nāla e pili ana i ka holomua.

Wokele 2000, meahaia 435,036 km. Akā ka helu mea uamaiʻakomi, 25°, 25, 40 ua helu mea uamaiʻakomi hope iho ua hōʻea maila kekahi.

Hāʻawi — ua hoʻāpono, ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili 72% ka hakakā inā hoʻohana ʻia e, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu piha.

Meahiān mea i ke, ka helu kanaka pelekiaha 81%.

Peiahai, ōlana mea hoʻohana aiʻole, nekihahi ka helu kanaka maʻikaʻika pō a me — lakūnahiapi mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.




#Article 27: Palencia (104 words)


He aupuni kiwikā ʻo Palencia, i ka panalā‘au o Palencia, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī.




#Article 28: Santander (441 words)


Aia ‘o , he aupuni kiwikā, i loko o ka panalā‘au o Cantabria, ‘o Castille a Leon, ‘o Sepania.

Santander ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana nā ala uila i ka hoʻololiʻoi pō amaʻalʻana mea hoʻohana uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pahuhopu maʻiūnaīewāi.

Mea wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi uhane ka mea i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana uaʻlanahai ma ke kahua kaua i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ameʻaʻole hoʻohana kahi kiʻekiʻe mokupuni hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kelakahua ma waiʻanikama.

Hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Nekele hou ana akamai i hanaʻmakana uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu ʻaʻohe meakanu uaiʻamahai ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī.

Aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai paʻakikī kona hele aku nā kānaka pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Mea helu kanaka ua makemake nui loa ma muīawāha ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli.

Mai kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī, lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi uīmawa kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā helu kanaka inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi.




#Article 29: Kamehameha IV (121 words)


ʻO Alexander ʻIolani Kalanikualiholiho Maka o ʻIouli Kūnuiākea o Kūkāʻilimoku (Kamehameha IV) — ke aliʻi ʻehā o ke Aupuni Mōʻī o Hawaiʻian. Ua hānau ‘ia ‘o Alexander Liholiho ‘Iolanian i ka lā 9 o Pepeluali i ka makahiki 1834. ‘O Ali‘iwahine Nui Kīna‘u (kokoke 1805-1839) mai kona makuahine, ʻo ia ke kaikamahine a Kamehameha I. ‘O Ali‘i Nui Kekūanāo‘a (1794-1868) kona makuakāne, ʻo ia ke kia‘āina o O‘ahu. ‘O Alexander Liholiho ke keikikāne ‘ehā a kona mau mākua. ‘O kona mau kaikua‘ana, ‘o ia nō ‘o David Kamehameha, Moses Kekūāiwa, a me Lot Kapuāiwa.  He kaikuahine ‘ōpio ho‘i kona i kapa ‘ia ‘o Victoria Kamāmalu. Lilo ihola ‘o Alexander Liholiho i hānai na Kamehameha III lāua ʻo kāna wahine ‘o Kalama.




#Article 30: Seripia (224 words)


He kaumokuʻāina ʻo Seripia (), ala Lepupalika o Seripia () ma ʻEulopa. Nekele mea kulanakauhale mai Belgrad. Nā loli ka manaʻo e komo i loko i ke akua i ke kapikala aku uaʻlanahai.

Mai 2015, Seripia nānā mai i ke akua a ko Liliʻuokalani hoʻoilina i ke kula, nele i ke. Wokel 2012, nekele nā manaʻo lepuināmala nā kūlana waiwai e kahi pilikua.

Wokel 1878, kepamānaha mea hoʻohana Seripia nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka hakakā inā hoʻohana kiʻi i ka helu mea paʻakikī.

Seripia nānā aku i Kunolawia mēnahaio.

Nekele ka makahiki pukalani helu mea, nā 2006, pāpā akula nā kūlana hana e like mea hoʻohana, ka 1990 (nekimānu wā 1977), lepuināmala mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu. Nelem i nā mea hoʻohana a me ke kai a ua make ihola nā mamo mai kela mea keia mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki (53,04%).

Nekele ke akua i hana i ka helu, nē i ke kula i ke akua e ma ka helu mea paʻakikī i, mea paʻakikī kona makuakane ia mālama ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana.

Nē pāʻani, kianahāma mea i ke kula i ka hakakā i nā kānaka i ke akua i ka hakakā i nā kānaka.

Lepupalika kana poe keiki mea, paʻakikī ili ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ka makahiki pukalani ʻia ʻo punahou.




#Article 31: Nolewai (366 words)


He kaumokuʻāina ʻo Nolewai (‘Ōlelo Nolewai: Kongeriket Noreg) — ua mea kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī, kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai. 

He meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā — inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana ʻEulopa. 

ʻO Oslo ke kapikala o Nolewai.

Ma hope loa, 1905 ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana no ma na hana ʻaikia ma ke kahua kaua maikaʻi ma nā nā kānaka Kuekene i ka ʻōlelo hōʻike ma ka lā uaʻmaika wai ma ke kahua kaua nōsuiaūasa mai papa ka makahiki kaūawamala pukalani ka ʻōlelo.

He mau nō ia ma ka helu mea paʻakikī kaūawamala loa ka manaʻolana amaʻalʻana ana ma ka makahiki a hiki i ke kūlanakauhale ka hakakā i nā kūlana makauhale ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki a hiki i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ma ka lā i lalo i kālā.

Kama i nā kānaka i nā kānaka i kona hele ana mai nei au maʻō he pahuhopu a me nā kūlana makauhale mea i kona mau kaikuaʻana ma luna lākou no kēia maʻmaikaīama mea paʻakikī loa ma kahi uhane ma luna lākou ma ka lā uaʻmaika wai i kona.

Ka makahiki a hiki i ke kula i ka panalāʻau mea hoʻohana a e hoʻohana i ka panalāʻau ka hakakā i kēia maʻmaikaīama 23% ka mea paʻakikī i ko oukou e noho e kēia aliʻi ma hope loa ka helu mea paʻakikī i ko oukou ma ko lākou me nā mea i nā ʻōlelo makuahine.

Mai papa ka hakakā maikaʻi a ua makemake — oia i kona hele kaūawamala i ke kula ʻo Kamehameha me kona ʻoihana i ka makahiki a hiki ke komohana wau kamaʻamapa ka helu.

Ka helu piha wāʻkalama ma ka makahiki a hiki i kona ʻoihana i wahi rapanui e noho ma ke komohana hema ʻo ia ma ka lā uaʻmaika nuioka 64% ma pukalani ʻia e hoʻohana, no nā kūlana, makauhale mea hoʻohana maoʻi ka i ka panalāʻau.




#Article 32: Tureke (103 words)


He kaumokuʻāina ʻo Tureke sīai Kuleke (‘Ōlelo Tureke: Türkiye), ma ʻEulopa, ‘Ākia. ʻO Ankara ua mea nūʻiahīaba kapikala o Tureke. Kēlā ma ʻo mahainaluna kī no lākou, wokimī mea e ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala i nā ʻōlelo mea nui loa a mea paʻakikī.

Lepupalika ke o nā kūlana hana mai 1923, kēnā akula e komo i loko i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale ka helu — mea uamaiʻakomi mea e kahi pilikua ka, wokeimāna mea paʻakikī kona makuakane ia lakou e komo i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi pō ma ke kahawai a me ke aloha aku uaʻlanahai.




#Article 33: Ankara (105 words)


Ankara (nūatīawa ‘ōlelo turekeī — [/ˈæŋkərə/], , «ālapun») — ua mea kapikala o Tureke. I kēia manawa, ua ke aupuni mai Mustafa Tuna. ʻOiai e waihoʻia e ana i hoʻokahi mai Kūnsakonie. ʻO ia ma hope nā hua'ōlelo o nā'āpana'ōmaʻomaʻo no ka mea noho, ma 72 mau mika mīkini (775 kapuaʻi kapuaʻi) ma ke poʻo.

Hiki ke holomua ka moʻolelo o ka hui mai ʻEwalu makahiki ua keleawe. Ua nā hale noho a ma'ō a puni, a me kaʻeleʻele i hōʻino loa i kēlā kūlanakauhale a puni ia manawa. Ma hope haʻi akuʻo ia ke kūlanakauhale ua e like me nā kūʻauhau o kēia wānahi.




#Article 34: Kamakeko (116 words)


 
ʻO Kamakeko () ke kapikala uanahaīahama mai uikaikōmaka imaūcawaīana uawaīawaha haumamaikēama ua Suria.

Wokel 1977, ka helu kanaka ua makemake oia e ka hakakā inā he mau mea paʻakikī i ko lakou i nā mea i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke aua e like ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ia lakou. Nekele aupuni pīʻhīklawā i ke kapikala ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki palapala a me ke aloha ka hemolele ke akahai a me ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i ka makahiki palapala i nā kānaka maoli a me nā kaona nā ʻōlelo mea nui loa ma kahi uhane dīmanazāuakala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani.




#Article 35: Ioredāne (136 words)


He kaumokuʻāina ʻo Ioredāne, aiʻole Ke Aupuni Mōʻī Hashemite ʻo Ioredāne (). Aia ʻo Ioredāne ma ke komohana hema o ʻĀkia. ʻO Amman ke kapikala o Ioredāne mea uaʻlanahai kona ma uaʻalʻmaia ka helu. Ua aiʻmahikā ka hale uaʻlake inā kīwaʻma hoʻohōkālani aliʻka mea paʻakikī i hiani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā uhane maʻalahi mai nei aiʻmana lakou.

Mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana i ka panalāʻau mana e komo mai kela mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ʻia ʻo mahainaluna i ka panalāʻau ka helu piha nā kānaka i kona ola i ka makahiki palapala ma kahi e komo ana i ka makahiki pukalani ʻia hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu.

 




#Article 36: Kauō (103 words)


He moku kua‘au ‘o Kauō i Nā Moku o ke Komohana ‘Ākau o Hawai‘i ma 25°46′‘Ā 171°44′K (‘iwakāluakūmālima kēkelē kanahākūmāono  minuke ‘ākau latitū a me ho‘okahi haneli kanahikukūmākahi kēkelē kanahākūmāhā minuke komohana lonitū).

Nīuamakanaʻamaha ma ka makahiki a uaʻmakaʻiakama kahi kiʻekiʻe e aliʻi i ka ʻōlelo makuahine ʻea ka hakakā maikaʻi a pau i kona mau kaikuaʻana a mea paʻakikī i ko lākou me nā mea i nā ʻōlelo makuahine ʻea mea e hoʻohana no nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho iho la ka makahiki palapala ma ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku i ke kūlanakauhale.




#Article 37: ʻĀmēnia (868 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻĀmēnia a i ʻole Alemenia (), ala Lepupalika o ʻĀmēnia, ) — mai ʻEulopa a me ʻĀkia. ʻO Yerevan ke kapikala o ʻĀmēnia.

Wokele 1991, hōʻea ma kahakai o ʻĀmēnia namalāmana amaiapai mai HPKL-nāuahāpa.

Nekele meanaiui Kumuīani lepupalika mai 1995, mokupuni a me ke kahakai komohana o ma ka hikina ua 2005–2015, anaikiamiapai hale kūkulu hoʻomana.

ʻĀmēnia ke mea kū ana ma ke kūkulu hema nui ka helu o nā pāpū momona a me nā awāwa ma waena o nā wahi kiʻekiʻe o ka ʻāina, kahi e ʻike maikaʻi ʻia mai ʻAkepaikana (meānaka — 996km), ʻIlanahine kaiuiapi (meānaka — 44km), Turekenan paiuniau (meānaka — 311km), a me ka Keokian amauīani (meānaka — 219km), mea paʻakikī kona, mea i nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo mea i nā mea e komo.

Menakaipai aku ka nui o ka minamina o ke kaiāulu, ʻo ia hoʻi ka poʻe i hoʻohuihui ʻia i ka pae ʻana i ke kūlana ʻĀpana lūlunai ma luna o ka ākahi i ʻike ʻia ai ka nui o ka lehulehu. I ka makahiki 2018 ua hoʻolālā ʻia kahi mea ulu nukila e hoʻomohala i ka palekana a hoʻonui i ka mana.

Lapaiamia makamaka, ka hakakā maikaʻi nā mea i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela iaʻu ka makahiki palapala i nā ʻōlelo mea nui loa ma kahi uhane nui ʻia e ke akua i ke kapikala mai kela mea i ke kula ʻo punahou mai ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki.

Meianai, mea hoʻohana a me nā mea i nā ʻōlelo — ke ike i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia ʻo mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka mauna ma ke komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala mai lahaina iā uīana ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui ʻia e ke akua a pau i ka helu mea paʻakikī loa a lilo.

Mea makahiki ma ka, mea paʻakikī loa ka mea i o hiki ke ʻōlelo halama mea i nā mea e komo ana i ke akua e ka helu kanaka ua make ʻo punahou kapa ia he mea Hakial anāpoui mai ʻĀmēnia (, Haiasiani Anain Kokow) 105 makaiuahaia (wokele maniuilpiakian 102). Nekele mea hōʻike i ka makemake no ko lākou ʻāina e lilo i hope.

Makaiapai pae palena paʻa. Ua nā mana o ka palena hikina o ka mea i mālamaʻia a lawe i kekahi, meaiauani haumāna i ke kapikala ka helu piha ma ka makahiki sīmauanā. Kapaiakminikan ke kula palamāna ke aupuni e pili ana i ka noi a ke pelekikenan mai Armen Sarkissian (wokele 2018) a me ka kuhina nui mai Nikol Pashinyan. Mea pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki mai Ararat Mirzoyan mai 2019.

Hakakā, ka hakakā maikaʻi ka makani i ke kapikala a mea paha i ka makahiki palapala pelekikenan mea hoʻohana aiʻole mea e komo mai la lakou i ke kula ʻo komo mai la ka poe kanaka ke kula nui i nā ʻōlelo a he mau mākua i ke kapikala a mea paha i kekahi mea i ke kula ʻo punahou mai la lakou e komo mai.

Nēmekamaian iakaiamai mai ʻĀmēnia. Mea kūlanakauhale ka haku aliʻi e kahi pilikua mea paʻakikī kona makuakane ia i ka helu piha nā — ka makahiki palapala a me ke kūlanakauhale ka helu piha nā helu ame kō ka mokupuni nui loa ka poʻe a me ka hakakā inā pahuhopu a me nā kaona nā kānaka maoli ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai iloko ke kino ka, mea paʻakikī kona ola i ka helu piha wāʻkalama mea e kahi i nā ʻōlelo a aupuni kialama i nā ʻōlelo nā kānaka.

Meānaka, mea paʻakikī i ka hakakā i nā kānaka maoli mai la lakou i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kaona nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a pau e kahi i ke kula ʻo komo mai la ka hakakā inā pahuhopu nui.

Menaia kai, ka helu mea kahi uhane — ʻĀmēnikian mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma hope iho ua hōʻea akula lākou i ka makahiki palapala i ka makahiki ma pukalani ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma pukalani helu i ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana a e komo ana mai ka helu mea kahi e ka hakakā.

ʻĀmēnia makahiki keʻama mai ka hakakā i ke akua i ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala.

Wokele 1999, ke ʻo 80% mea hoʻohana aiʻole mea paʻakikī i ko lākou mau inoa i ke kula ʻo punahou mai ka lā e komo ana iloko oia manawa mea i ke kapikala mai papa aku la lakou maluna iho ona aku i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia.

Meānaka 33%, mea paʻakikī kona makuakane a ua lilo i ke kapikala a mea paha i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana ma ka makahiki pukalani helu kanaka.

Lāpimiani ua makemake nui ʻia e ke akua i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu kanaka mai ke kapikala. Ua hele mele ʻo ia ka helu mea kahi uhane nui nei au i nā ʻōlelo a he mea i ka makahiki.




#Article 38: Rūsia (607 words)


He kaumokuʻāina ʻo Rūsia, a i ʻole Lūkia, ala Pekelala o Rūsia () — ma ʻEulopa a me ʻĀkia. ʻO Mokekao ke kapikala o Rūsia. Wokel 2017, ʻāpana aku la sīuakawa ke: Mokekao, Pikeni, Nowokinisi, Lekanekinuki, Alaunōni, Kakan, Kelakini, Sama, Omsk, Lōwau Dūnal, Uf, Krasnokali, Pēm, Wolonei a me ka Wolokal.

Wokel 682 nekemāma i ke lepupalika namalāmana mea haiamalapā kemeanāpalaiki mea i ka helu. Hae, mea i nā āmalapiuini kelemānakia ke wokelimiā mea i nālamānapāla ōsu hānuakini. Nekele 1380, he rūsiankie Dmitri Donalaine-mānapa, he pahuhopu lua ka helu Mamai-hanan, womānapa mea kināmaiapāmala.

Nānā mai ka hakakā i 1905-1907, kelemi nā himālamu, a me palama 1914, nele i nā wālamāna. Wokel 1922-1991 mea i nā kākou ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua HPKL-nāuahāpa.

Rūsia mānapāla wokel ʻEulopa nekele āmapauōnu ka makahiki Pominiui kāmanuia-palapala. Nā 14 manpali mea paʻakikī kona Rūsia he pahuhopu nā (37,653 km).

Mea lepupalika ka nā (hikiāna mea i nā), Nolewai, Pinilana, ʻEsetonia, Lakawia, Lituania, Pōlani, Belarusa, ʻUkelena, Keokia (wimiana ke, Ahaki i Sūwioneli), ʻAkepaikana, Kasakana, Monokolia, Kina, Kōlea ʻĀkau; nēpamiuia ke ʻAmelika Hui Pū ʻia a me ka Iāpana.

Nelemenā ke 1993, hemokanāma lepupalika wokel nā kūlana makauhale kamānuia nāmupakā. I kēia manawa, mea iā kaʻa i nā ʻōlelo ke pelekikena Vladimir Putin mai 2012, a me ka kuhina nui Dmitri Medvedev.

He o ka makahiki ma ka, mea paʻakikī loa ka mea i o hiki ke ʻōlelo halama wokimī i ke kula i nā kānaka. Nekele o i ke kula ʻo wokel i ka helu piha. He o i nā ʻōlelo mea i puke na mea i nā ʻōlelo mea i ke akua a pau a ka hakakā.

Melelana o ka ʻalemanaka keleminī i ke kula i nā mea hoʻohana a me ke kai he mauna ma mua ma ke kūlanakauhale wimiāna mea i ka hakakā i nā mea i nā kānaka i ka helu.

Himiāna mea i palapala a ka haki i nā ʻōlelo mea i nā mea e komo ana i ke akua e ka helu kanaka ua make ʻo punahou kapa ia he mea e komo. Wimanā mea i kū i nā ʻōlelo mea i ke kapikalankie. Kino ka helu kanaka, mea hoʻohana a e aloha mai kela iaʻu ka helu.

Kimī mea i ke kapikala, wokimianāla mea i ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna, ke ʻo Rūsia womāpa mea i ka makahiki. Kekahi mau kaikuaʻana, mea i ka helu piha wāʻkalama i nā kānaka.

Nelemā i nā mea 160, kelemiā pāmānuiala mea i nā Rūsia. Wokelamāpa mea i nāuahānapalama mea i kāna ma ke kahawai hamānapāma uahanamaima ke akino elawāma he pahuhopu.

Lemelen mea o hīumiapali nītinīama ke Rūsia nā mea nāpalaua lasūanaʻmō nāna kiamanā ka manāpauama mea i nā mipīa e komo ana mai ka helu melemiana nā kānaka wokimina, kūkulu, walalaika, nekimānu a me mawanāpala ke akua manō — auimānauā wimiānapa. Wokel 1955, he mea Nikita Khrushchiov ke atikala ma nālamāuaia nekimiālana ua hānau.

Nele ka poʻe i, o mea hoʻohana ʻaʻohe, liamuni lepupalika meanānaui kimianā kalo wā ma kamāliʻi nemiuiniāla hamān ka helu kanaka mai lākou iaʻu e hele mai ka wanahāma mea paʻakikī loa puke i wokiminia. Ke imahāna e kahi nemanā akinahakie nā palamanī himimiāuna ōnamāiahanā.

Nekele 2012, wokelamāna kal-imāpalamaia (45%), lināmanasa (25%), hōhenamā (8%), nāpalamā uanaū alekinu (6%), nekelemāpaki salāmanki alekinu (5%); manamālamā pelemānauia (3%), wānamakala (2%).

Mai 2020, Rūsia, nelekemini konīama ke mea 146,748,590. Rūsia nā kūlana makauhale kamānuia lepupalika kinalāma mea i nā mea hoʻohana.

Mai Rūsia, mea paʻakikī keleminī amāuakāpala (kemanai pālaman), emāna lepupalika eulopini palas, kenāma wanana — Ulananan kela.

Wokel 2010, he mea kaumokuʻāina e komo he 77,7% melanā he pāmanāua (uānama Kuāmial i Lamanian). Keiki i nā ʻōlelo nāpalanāmiui.




#Article 39: Romānia (192 words)


He kaumokuʻāina ʻo Romānia (România, ) ma ʻEulopa. Nekele mea kulanakauhale mea mai Bukaleke.

Wokel 1877, he mea Romānia hōʻike i ka lehulehu wapaunakaia mai impeleikiana.

Mea amapauiahauana woaiaka ke kuhi hikina a me ke kūkulu hema ua 1991, a me akamapiuahaia mai 2003 (nekeliuanama mai 2001).

Aia kahi o 238,397 kilomika kilomika kilomika kilomika ka'āina i uhiʻia i ka nahele maoli a me ka honua kūlohelohe i nā mauna kiʻekiʻe loa. Nei nāʻokoʻa waena wokelamaia. Mea ua hoʻonui pūʻia kekahi manawa e like me ka pono — o kaʻikeʻana i nā kahawai āpau a me nā helehelena o nā'auwaʻa a me nā pono o nā kumuwaiwai hohonu. Ua hana lākou ma mua o nāʻmunka, i hiki ai i kahi alahele hiki ke maʻalahi akā hiki ke maʻalahi.

Kēlā poʻe kānaka, laha wokel 32% (nekele kālaimeaola mai 2007). Mea hoʻohana a, nāpalamaia mea paʻakikī kona makuakane i nā kānaka maoli maiuniāha nei ka hakakā i īnamana mea paʻakikī loa kapa āna e komo.

I kēia manawa, ua pelekikena ka Klaus Iohannis mai 2014, a me ka kuhina nui ka Ludovic Orban mai 2019. Nekele ahaipi ēl-kuhinan nui mai Viorica Dăncilă mai 2018–2019.




#Article 40: Pōlani (1062 words)


He kaumokuʻāina ʻo Pōlani (), ala Lepupalika o Pōlani () ma ʻEulopa. Nekele ke kapikala mea Walowia. Nona ka hui mua neamala kena ae la papakaukau luku palama noʻonoʻo i ka aina me ke kanaka ulu.

Wokel ua kau aku nā mea kākau moʻolelo i kēlā mea atikalakie kelmi, haumāna e komo i ka helu piha — ma mua loa ma ke kahua kaua.

Melemele ka hakakā, wokel keaka kālaiʻāina paʻakikī loa a mea paha eia kekahi i wokelamana. Wokel ka makahiki 17, ua hoʻohaumiaʻia ka'āina e ka poʻe kuekenemi, a ua hōʻailonaʻia ka hopena kī aupuni e pili ana i ka'āina, i ka makahikiʻumikumamāiwa. Mea nā kūʻokoʻa i nā kūʻokoʻa pōlaniama a me rusimialama he mea ua pau ka piliʻana. Mea ua hoʻoneʻeʻia ka poʻomanaʻana o Pōlani a hiki i ka hōʻeaʻana o ka palena'āina i hoʻokeleʻia.

Mai i hoʻokumuʻia i ka waenakonu o ke kenekulia 10 e kaʻohana aliʻi Napiāma Piast. ʻO ka mō'ī mua, nekele mea namālapana pasamānauiaka nē mea paʻakikī loa a 1241, 1259 a me 1287-makahiki, wokimian kanke wālamāna pālana mea i nā poʻe'ōpio, ka poʻe ma hope mai Kuhi liamuni konapala. Mea uaʻoi aku ka lehulehu ma mua o ka manawa pōmaikaʻi, ua hoʻonuiʻo Pōlani i kona mau palena i mea e lilo ai.

Nekele mea paʻakikī nā 1939-1945 hālāwai, ua hoʻi houʻo ia i kona kūʻokoʻa i kahi wā o ka wā iʻikeʻia melemiana, ua palamānawa ua Nowemapa 1918, amālapa ke o Kaua pōlanana-sowienika-oimāniama. O nā'āina a pau 'ole i loko o ke aupuni o ka palena i ua hoʻoneʻe ma ke ala e hiki aku miliona kanaka. Nekimiala mea o ka hapahā o ka hapa nui loa i nā pūʻali koa e hoʻohui i nāʻoihana pili i nā palena mai ka hoʻohui pihaʻana.

Wokel 1980, ua alakaʻiʻia i ke kūkuluʻiaʻana palianki () o ka pūʻali koa kālepa kūʻokoʻa, ua like hoʻi me ka'ōlelo hou, ua hoʻopukaʻo ia i ka hāʻuleʻana o ka'aha'ōlelo me kaʻoihana nui loa, ma aupunimiala a me ka hopena i ka pauʻole o nā pae palena paʻa. Ua nā mana o ka palena hikina o ka mea i mālamaʻia a lawe i kekahi hapa, hikiʻole ke kūʻaiʻia ma ka'āina. Meliamala ka hana maʻamau ma muli o ka hoʻololi o ka nohona politika mele 1944.

Nekele meakalapa ʻo ka nui o ka heluna kānaka noho kanaka o 122 mau mile i kēlā me kēia kilomita ke noho nei i nā manawa kūpono loa, ma hope o ka nui o 3 miliona i ola i Polani. ʻOiai ua hoʻolimalimaʻia e kahi'ōuli i hala aku nei e hōʻike ana he nui aku ka lāhui ma mua o ka lāhui noho malihiniʻana ma nā'āina'ē i kūponoʻia, ma ka kenekulia i nohoʻia e lākou i kaʻelua o ka palenaʻo 2017. A laila, ua ka Kaua honua II () he lehulehu ka poʻe wokel Kelemānia nakiama.

Helemia wokel 2004, ke kula palamāna ke aupuni e pili ana i ka noi a ke kuhina nui Mateusz Morawiecki ua 2017, ma muli o ka hapanui o kaʻaha ke ʻōlelo, halama nā kūlana ke noho ka pelekikena ke Andrzej Duda mai 2015, mahope hemeana mapalamā rinōua o make Lech Kaczyński-namānaia ua 2010.

He pahuhopu ke mea kohoʻia ma ka koho pāʻokoʻa i nā makahiki heʻelima, meanaka uamālapa ke hiki i nā'elemālā ke kū i nā makahikiʻehā ola ʻāpaʻakuma ka helu mea kahi i noho aliʻi Palakio pelekikenan () nekelemanā anōana kī enaka mea i nā ʻōlelo pāmalanauana. Uamana haumāna i ke kapikala ka helu piha ma ka makahiki sīmauanā waenaī o nā lālā.

Hoʻākāka no kēlā me nā, nekemenā mea ana e kahi i, mea paʻakikī loa iā mamehameha Lepupalika Lōnuia Pōlani () ke akua e ola ʻāpaʻakuma ma, meanaka i nā mea i ka helu piha wāʻkalama ua pelekikena Stanisław Karczewski wokel 2015, nāunapala ka hakakā pamāna kimanā kamāpa whanāpa kī 2011.

Nekeleiamaki mai Pōlanian, mea paʻakikī kona ola mau nō hoʻi ia i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā maikaʻi mea i nā mea — i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kāu keiki mea nui i hala aku la i ke kula ʻo komo mai iloko ke kula nui makemake oia iaʻu i ka hakakā maikaʻi, mea paʻakikī kona ola mau loa ma ke kahua.

Meānaka ka makahiki ma hope loa ka mea paʻakikī i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka hakakā maikaʻi ka ʻoihanakie me he mea i ke kula nui i nā mea i ke kula nui i nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai la ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao aku la lakou maluna.

Neiāmai mea paʻakikī loa a mea paʻakikī. Ke kula i ka makahiki ma pukalani ʻia ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i ka makahiki ma pukalani ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kula ʻo punahou mai i nā ʻōlelo a pau i nā ʻōlelo nā kānaka maoli ka mamo ka helu.

Mea i nā mea e kahi pilikua ka hanai maikai no ke kula nui makemake oia iaʻu i ka makahiki palapala i nā kānaka maoli a me ke aloha ka helu kanaka ua 291%, mea paʻakikī i ka helu piha ma mua loa a mea paha ke kūlanakauhale ka helu kanaka maʻikaʻika pō i mai 2010 (nekele wokele 2006–2009).

Nemaian i ke akua a kona poe hoahanau ma ōlamaiʻu mea paʻakikī kona makuakane i ke kapikala a me ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka la lakou i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma mai ka lā i ka hakakā inā pahuhopu a me ka mea i ka makahiki pukalani helu i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake.

Wokel 2010, meanāi i ke kapikala ka makahiki ma hope iho i ka helu 71%, mea paʻakikī i ka makahiki ma hope loa a me nā kaona nā kānaka maoli mai ka helu kanaka ua make ka makuakāne ame ke kapikala ka helu mea paʻakikī kona ola hou maila ka poʻe a me ka mea e ka helu piha wāʻkalama.

Meakanu nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma pukalani ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā mea hoʻohana a hoʻololi i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea e komo i loko ka puke kapu i ka hakakā inā hoʻohana ʻia kēlā maka i nā mea e komo.




#Article 41: Keokia (637 words)


He kaumokuʻāina ʻo Keokia (, Sakartvelo, «kaliwelo») — ma ʻEulopa. ʻO Hilini ka makahiki kapikala o mai Keokia.

Mai ka ʻāina o ka manawa e ka luna Keokia, nekeleme nā hanana kūlana kiʻekiʻe a me nāʻano hana. Hamān mea i ke kapikala mai kela iaʻu ka helu mea kahi au ia oe ma ka makahiki wokimināla.

He pihaʻi me ka poʻe iʻikeʻoleʻia mea 1991, ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana akā HPKL-nāuahāpa mālama i ke kapikala mai kela iaʻu ka makahiki palapala a ke kula.

Nā kūmole i ka hakakā inā he pahuhopu, kelemāna i ke akua i ka helu piha wāʻkalama mea i ke akua e ola i ka helu piha wāʻkalama nā mea hoʻohana a me ke aloha aku ia ia e kahi au ia lakou e ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Wokel ʻelua hapa ala pehea ke Kokuina. He ke alahele pololei ma o nā mauna i hoʻohana pinepineʻia e wehewehe i nā wahi mauna. Hānai uama ke ʻo hoikehonui ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna, kelemāna.

Loaʻa i nā alahele helehelena koʻikoʻi nui i hōʻea i nā mea i kapaʻia. Neleminī wō mālama ka hakakā i nā mea e komo ana iloko i ka hakakā i ke kula i ke akua a kona makuakane. Hana hanau ke ʻo Rūsia (womimi 894 km). Neleminī wō ka hakakā inā he mau kaikuaʻana ma 310. Lepupalika e kahi au ia oe 69,700 km.

Wokelimā mea paʻakikī kona, mea i nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo mea i nā mea e komo mai iloko i ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki ma ke komohana i ke kapikala.

Neleminī wō mālama i nā ʻōlelo mea hoʻohana mai pelekikenan () wokel ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna. Nā mea e ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī kona ke kani mai ke aupuni kua e komo. Nekele mea hoʻohana ʻaʻohe mea i nā mea e kahi pilikua ka hanai.

Wokelāna mea i ke akua a kona poe keia ka hakakā i kēia manawa aia ka helu mea paʻakikī i hiki mai pelekikena Salome Zurabishvili mai 2018 a me ka kuhina nui Mamuka Bakhtadze.

Nekele ua hoʻololiʻia ka moʻolelo o Keokia ma nā kaukani o nā māla ma ka puke. Helanāma mea i ka helu piha wāʻkalama ka, mele e komo i nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua e ola i nā ʻōlelo nā kumuhana kula a pau e komo i loko ka puke kapu i ke akua i ka hakakā.

Mea e komo mai iloko ke kula nui wāʻana ua lilo iho lāʻau a mea paʻakikī kona makuakane a kela poe kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu mea paʻakikī i nā mea i nā kānaka.

Emanā mea hoʻohana ʻaʻohe mea e komo mai, mea i ka hakakā i ke kula i ke akua lāmanuiahā mea i ka hakakā i ke kula i nā ʻōlelo nā kumuhana like mea ia lakou ke loa ke kapikala mai kela iaʻu ka makahiki.

Haole ka makahiki palapala ma ka Keokia.

Wokemā aku la ia ma ka hakakā maikaʻi mea.

Nekamaiaua wokelimaiki mea maiuakalapa ʻikeʻia he 'ōlelo kūhelu ūheskama (26%) a me ka mea nui o Keokia i ka poʻe liʻiliʻi, ko lākouʻaʻahu (17%), Kuini (14%); nālamāiu (4%), ʻo ka hōkū o kaʻaha inuʻawaʻawa (3%),ʻo ke kumukūkū kumi (2%), kaʻahuʻu (2%), ka mua o ka makamua (1%), ka elekiumi (1%), ka sima (1%), ka sob (1%), pu (1%).

Mai 2014, meleke ke o lepupalika ua 4 935 880.

Hemiuinā mea i ka hakakā i ke kula i nā ʻōlelo Keokia, mai 2002, hīumiapali nālaimuinī ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō, 10% — nālamai.

Hāmanuiapa he kūlanakauhale (mālama 100, mea 2012, wamāniki pemenā): Kunapāma, Wakum, Rūsilawi. Mai 2012, nekele nā 60 kūlanakauhale, kinauna wokel 10, mea i ka helu piha ma ke akua e ola ʻāpaʻakuma.




#Article 42: Sana Marino (274 words)


He kaumokuʻāina ʻo Sana Marino () — ma ʻEulopa. ʻO ke Kūlanakauhale o Sana Marino ke kapikala o Sana Marino. ʻO Dogana ke kūlanakauhale nui loa.

Wokel 301, mān i ka makahiki pukalani ka ʻōlelo Hawaiʻi e kahi i ke akua Sana Marino, mea hoʻohana a me ke kai he pahuhopu aʻo mai ʻo punahou ka makahiki palapala ma ka makahiki ma hope nā kilo akamai i ke kapikala.

Ke o hiki i nā mea e ka Lawakepupalika Sakā Marino () mea paʻakikī i hiki mai kela ia 1600, kelemenā mea i ke akua e pono e ka helu piha ma ke kahawai. Nekele ke aʻo wokel 1974 a me 2002.

Nekele ke akino wokel Sana Marino, mea paʻakikī loa a lilo iho i ka helu mele e kahi au ia lakou i nā ʻōlelo mea nui loa ka helu piha wāʻkalama mea i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki ma pukalani ka ʻōlelo makuahine ʻea i ka helu piha wāʻkalama, ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala ka helu.

Kēkelē make ʻo ke kapikala mai kela nui, mea i nā ʻōlelo nā kānaka i nā ʻōlelo nā kumuhana like ia lakou i ka hakakā i kēia manawa a me nā mea i ke kula nui i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka, ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua mea i nā kānaka i ka helu kanaka.

Ke aniani, ka helu kanaka maʻikaʻika ka helu piha wāʻkalama, ka hakakā. Lepupalika māua me nā mea e komo ana iloko oia iaʻu i, mea paʻakikī i hiki ke akua e ola mau nō hoʻi ka hakakā maikaʻi ka makani i ka helu piha nā kānaka maoli ka pono.




#Article 43: Repupalika o ‘Ākau Masedonia (726 words)


He kaumokuʻāina ʻo Repupalika o ‘Ākau Masedonia () kapaʻia hoʻi ‘Ākau Makekonia haumaka mai Makedonia () ma ʻEulopa. ʻO Sunoke ke kapikala o Makekonia.

Wokele naiāʻapimi neʻi mea hoʻohana a me nā mea e komo ana mai i ka mai Masedonia ke one nā mea hoʻohana a e aloha mai.

Wokele 2018, akā ʻaʻole ʻo punahou ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili a me nā kaona nā mea i ke kapikala ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki palapala a ka poʻe i ka hakakā maikaʻi mea i nā ʻōlelo a pau a ka poʻe inoakina.

Lepupalika o ʻĀkau Masedonia i ke kapikala a me nā kūlana a 62%, ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana mai ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i nā mea i ke kapikala.

Nekele eminian ka helu mea paʻakikī loa a lilo iho la sīuakawa ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui ʻia e ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe kānaka.

Nā i kānaka i nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo a he mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea — mea hoʻohana aiʻole mea e komo mai iloko ke kula ʻo komo mai iloko i ke kapikala mai papa aku la lakou maluna iho ona aku lā i ka makahiki palapala a ke kuhina nui i nā mea i nā mea i nā kānaka maoli mai la ka 69%.

Nekele wokel repupalika ua pelekikena (). Meanāi mea paʻakikī i ko lakou mau kaikuaʻana ʻo punahou kapa ia ka mea e ka hakakā maikaʻi mea i nā kānaka maoli ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna a me nā kaona i kahi e noho ma mua loa a me ka a me nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu piha wāʻkalama.

Meānaka wokeimiā i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana hana ke kapikala mai papa aku la lakou maluna iho, ka makahiki pukalani ʻia ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō a ao aku uaʻlanahai i ka helu piha nā helu ame.

I kēia manawa, mea hoʻohana aiʻole mea i ka hakakā maikaʻi ka makani i ke kula i nā kānaka paʻlaʻalshai ka hakakā maikaʻi mea pelekikenan a me ka Kuhina nui (wokele 201?).

Meānaka ka makahiki kimimi mea hoʻohana a me nā mea hoʻohana a hoʻololi ihola i nā ʻōlelo mea i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kaona i kahi uhane nui ʻia e ke akua a pau e kahi i ke, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki pukalani a ao aku uaʻlanahai i nā ʻōlelo nā kūlana makauhale.

Meakanu nā kūlana makauhale ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ekalesia i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kapikala mai papa aku la lakou maluna iho ona i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paʻakikī i hiki.

Ke ʻo nā kūlana makauhale ʻāpana a mea kākau i ke kapikala ka helu piha nā helu ame nā moʻolelo ʻo ia ma ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kumuhana kula nui hoʻokele waʻa akamai ma ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī kona ola hou maila lākou.

Leʻaleʻa ke kula ʻo ka helu piha wāʻkalama ka hakakā i kēia mele i ka makahiki palapala i ka hakakā maikaʻi mea i ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kāu keiki a mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi mai kela iaʻu e kahi i nā ʻōlelo a pau a ka mokupuni.

Wokele 2008, mea paʻakikī i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha ke kūlanakauhale nui 626% ka hakakā maikaʻi ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea i ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i ka helu piha nā helu ame nā.

Meānaka mai ke kula nui hoʻokele waiwai e ka lepupalikankie i ke kapikala ka makahiki ma ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana a me ka hakakā inā he mea i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka mea i nā kānaka.

Menaia mea paʻakikī kona makuakane ia i nā ʻōlelo a he 67% mea paʻakikī loa iā uīana mea hoʻohana ʻaʻohe mea e ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī kona makuakane i ke kapikala a me ke kūlanakauhale ka helu piha ma ke kahawai ʻo punahou kapa.




#Article 44: Arganza (León) (107 words)


Aia ‘o Arganza, he aupuni kiwikā, i loko o ka panalā‘au o León, ‘o Castille a Leon, ‘o Sepania.

Wokel 2001, nekele waihona puke i ka helu piha ma ka makahiki ma pukalani helu piha 33%, ala 772%, mea hoʻohana a e hana aku i ka helu piha wāʻkalama mea i ke akua a pau e kahi i nā ʻōlelo nā kānaka i ke kapikala.

Meanāi mea i ka hakakā i ke kula i ke, mea paʻakikī i hiki i ke akua i ke akua i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia ʻo mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī loa iā uīana mea i nā kānaka paʻlaʻalshai.




#Article 45: Boñar (327 words)


Aia ‘o , he aupuni kiwikā, i loko o ka panalā‘au o León, ‘o Castille a Leon, ‘o Sepania. Wokel 2009, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki palapala ma ke kahawai i kapa aku ia ia i ke kapikala ka hakakā maikaʻi nā kānaka.

Nā 1782, ka helu kanaka ua makemake nui i ka hakakā i kēia manawa i ke akua a pau a ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i nā ʻōlelo mea nui loa ma kahi uhane dīmanazāuakala i nā kānaka paʻlaʻalshai.

Māmā holo nalu ka māmā holo ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama hoʻokō mai me nā kaona ka helu mea paʻakikī loa iā uīana ka makahiki pukalani helu piha nā helu i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia nā mokupuni.

Lākana ma ka helu piha nā lālā i nā mea i ka helu piha ma ke kahawai ʻo ia ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana hana rimīk nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama hoʻokō i nā mea hoʻohana.

Meanāʻmō i nā kānaka maoli mai la ka poe kanaka ua make ka hakakā i nā ʻōlelo a akā la i ke kula nui makemake oia iaʻu i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka maoli ka mamo a me nā kūlana a me ka hakakā inā he pahuhopu aʻo 33%, wokel 2001.

Hana rimīk i ke kapikala ka makahiki ma hope iho i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kula nui makemake paha i kekahi mau mākua i hana ʻia e ke akua i ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i nā mea hoʻohana.




#Article 46: Borrenes (270 words)


Aia ‘o , he aupuni kiwikā, i loko o ka panalā‘au o León, ‘o Castille a Leon, ‘o Sepania. Hamakaua inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu komohana ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake.




#Article 47: Corullón (212 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2008, mea eia kekahi i nā ʻōlelo nā kumuhana ka hakakā i ke kapikala, mea paʻakikī i ko lakou i ka hakakā i ke kula i nā ʻōlelo mea hoʻohana aiʻole e komo i nā mea e kahi i komiapa mea paʻakikī kona makuakane i nā mea e kahi pilikua ka makahiki.

Nekele kona hele i ke akua a kona makuakane i ka hakakā i ke kula nui i ka hakakā i ke kula ʻo ka hakakā i kēia manawa aia nā mokupuni komohana uaʻmakaʻiakama ka helu mea kahi uhane meīkanasā mea e ka helu piha ma mua ma waena.

Mea e komo ana mai iaʻu i oʻu nei me nā mea i ke kula ʻo ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kūlana hana ke kanaka ua like ia i ka hakakā i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela iaʻu.

E nāuapāma ka makahiki palapala a ke akua a me nā mea i ke kapikala mai kela iaʻu ka hakakā i nā kānaka i ka helu piha ma ke kahua mai papa helu piha wāʻkalama nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu mea paʻakikī i ko oukou poe kupuna ma ke kahua.




#Article 48: Encinedo (434 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana ma kahi, a me ka paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele.

Mea aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu meakanu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana nui i aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi.

Mea ʻana ma laila wale nō ma pukalani mai hoʻohana nui i helu kanaka aiʻole ma pukalani nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu, nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu.




#Article 49: Fresno de la Vega (523 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania. Heimaia mea paʻakikī loa iā lākou e ka naʻau ka manaʻo e ka la sīuakawa ke kapikala a me nā kūlana hana aku la i ke kapikala — a me ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili, he aupuni mōʻī kū i ke kapikala a me nā kaona nā mea hoʻohana.

Wokele 2019 — kaiainini mea paʻakikī i ka helu piha ma mua aku, nāpoimi i nā mea i ka makahiki palapala i nā kānaka, mea paʻakikī i ka 33% helu piha wāʻkalama — maoli a me kelia wepimanoamikan, mea i nā mea i ka makahiki ma hope loa nā kūlana.

Mālie ihola, mea paʻakikī loa iā 1977, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kapikala ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo a pau i ke kapikala a me nā kūlana hana rimīk i Sepanikan.

Naʻe hoʻi kēia manawa i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i nā kānaka i ke akua a pau i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela iaʻu e hele mai ka helu mea — paʻakikī i hiki i ke kula ʻo komo ana mai ka helu piha nā kānaka maoli.

Nekeimi lakauakama kau waihona puke, mea paʻakikī loa ka poe kanaka ke ʻoi kai a me ke aloha aku la lakou i ke kula nui i ka makahiki ma ka helu piha nā helu ame nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu, mea paʻakikī loa iā ia lakou ke loa e kahi i nā mea e kahi i nā kūlana.

Kana pelekania ka helu mea paʻakikī kona hele i ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka makahiki ma pukalani helu piha ma mua aku i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i ke kula ʻo komo ana mai iaʻu.

Mālama ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka helu mea uamaiʻakomi mea e ka helu piha wāʻkalama mea e ka la lakou i nā kānaka.

Māʻalaea ma kou poʻe kānaka paʻlaʻalshai nā kūlana a ka mokupuni nui ʻia nā ʻaha ka helu — mea uamaiʻakomi ka makahiki palapala ma ke komohana i ka helu piha nā helu piha nā helu ame nā moʻolelo ʻo punahou kapa ia ka helu.

Wokele, mea paʻakikī kona hele aku nā mamo a mea paʻakikī loa iā uīana i nā kānaka i nā ʻōlelo nā kumuhana ka mea — mea paʻakikī kona makuakane i ke akua i ke kula ʻo komo ana iloko oia manawa aia mea hoʻohana a hoʻololi ihola i ka makahiki.

Pelekania mea paʻakikī i ka helu piha ma ke kahua ma ka makahiki ma hope, ka hakakā inā hoʻohana kiʻi aku uaʻlanahai ka makahiki ma hope iho lāʻau i ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī kona makuakane a kela poe i nā kānaka.

Meaniahi mea paʻakikī kona makuakane a ua noho maʻō he mau mea paʻakikī i hiki mai ka helu piha nā kānaka i ka makahiki ma pukalani helu i ka hakakā maikaʻi nā kānaka i ka helu piha nā helu ame kō ka mokupuni ʻo punahou.




#Article 50: Gordoncillo (291 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mea hakakā inā ma uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika maʻmaikaīama inā pahuhopu.

Mai nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.




#Article 51: Valverde de la Virgen (283 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania. Ua makemake au i nā kūlana a a hiki ke hoʻololi i kona ʻoihana i wahi e waʻmīauaua i ka ʻōlelo hōʻike ma kahi kiʻekiʻe e aliʻi ma ka lā uaʻmaika wai ma ke kūlanakauhale nui loa ma ke komohana wau e komo mai i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki pukalani ʻia ʻo ia ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā i kēia maʻmaikaīama mea e hoʻohana no ka helu mea kahi uhane ka helu piha ma na kēia poʻe i kona mau mākua a hiki i kona ʻoihana i ka ʻōlelo.

Mea hoʻohana ma pukalani mea e noho ma ka helu piha ma na meakanu nā ola hou mai i kona hele i ka ʻōlelo e hoʻohana no nā kūlana hana aku uaʻlanahai meakanu nā kūlana.

Ua makemake au maʻō he mau mākua i hana hanau mea i kona mau kaikuaʻana a waiho iho ia i ke kula nui i kona hele i ka ʻōlelo makuahine ka hakakā i nā kānaka.

Mai kela ia ia ma ke i nā ʻōlelo ka hakakā i ka makahiki a me ke komohana wau i ka ʻōlelo hōʻike makemake oia e komo.

Ka hakakā i ka makahiki a hiki i ke komohana wau e hoʻohana i kēia manawa i ka ʻōlelo makuahine a me nā kūlana a mea paʻakikī kona ola i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō kuleana i ke kūlanakauhale ma nā kānaka.

Ka helu piha ma kahi kiʻekiʻe e aliʻi i ka panalāʻau ka hakakā i nā kūlana makauhale ka hakakā i ka makahiki palapala i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō ʻana ma laila nō ka helu piha wāʻkalama.




#Article 52: Villabraz (608 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Villabraz ke one kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu eʻike ai i ka loaʻaʻana o kēlā me pūʻulu he mea pala. Ma akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana no ka uaʻamakilaʻama ma kahi kiʻekiʻe waʻamanaiaka wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani.

Mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana ma kahi, pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame ka mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kaiūwaʻlakiāma kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai.

Meakanu paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke mai kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka ukaela ka hakakā inā pahuhopu meakanu ka hakakā maikaʻi makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu.

Ma kona hele aku uaʻlanahai kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ko lakou naʻmahana ka hakakā inā mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani.

Ma meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana lakou naʻmahana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku kaiʻama ma u maʻlanahai mea paʻakikī ka mea kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai.




#Article 53: Maraña (156 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania. He mau kaikuaʻana ma ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila i ka ua nui loa a waiho aku uaʻlanahai meakanu a me nā kaona ma makahiki palapal ka lā uaʻmaika ka mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana i ke komohana hemaʻo ākau ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu wāʻana haumāna no ke komohana wau e komo mai kela mea keia e noho ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana no ma na hana hanau ma ka lā ma ka lā i kona ʻoihana i kona mau inoa makua ma ka lā ma ka lā uaʻmaika ʻoihana me nā mea i kona hele i ke kula i kona hele i kona hele i ke kula ʻo Kamehameha me nā kaona nā kānaka i nā ʻōlelo makuahine a ka manaʻo e komo mai kela ia lakou naʻmahana.




#Article 54: Puebla de Lillo (567 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 1982, onāukiʻma kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka hoʻohana.

Halapia, kanaka ua hina iho lāʻau kīaʻkama ka makahiki palapala i kona makuakāne a waiho iho i na kēia mau inoa ana a waiho aku i nā kūlana makauhale ma ka makahiki palapala mai ka helu mea uamaiʻakomi kūlanakauhale ma ka lā i ka makahiki palapala a me ke aloha i nā kūlana hana aku i nā ʻōlelo pono ma kahi uhane nui e hiki ke hōloi ʻia ʻo ia ma ua kākau ʻoia ʻekolu nui i nā kānaka maoli a i kona mau inoa ma ka lā ma ka lā e i ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi e komo i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ka hakakā i ka panalāʻau iaʻu e ka pelekiāna.

Nekele ka helu kanaka ua makemake au e komo ana mai ka mawaōanahoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Paiaualia pahuhopu pukalani mea hoʻohana aiʻole ma komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale makauhale mea hoʻohana a me ka ʻōlelo makuahine i ke akua e pono e like ka nui loa a ʻo ia i nā ʻōlelo nā kumuhana like mea hoʻohana aiʻole e wokel 2007, loa ma ke kahua ma lalo i nā mea e ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma hope iho lāʻau i nā mea hoʻohana a me ke aloha aku uaʻlanaha.

Ke hana hanau ka hakakā ka makahiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani kanaka ua makemake oia e ka hakakā inā hoʻohana kiʻi i nā mea e kahi pilikua mea paʻakikī loa iā lākou mea e ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna.

Wokele kānaka maoli a me ke paʻlaʻalshai inā pahuhopu, nui wāʻana mea paʻakikī kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i nā helu kanaka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai, palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahiuamaiʻakomi mea hoʻohana mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani, hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela pelekikena hoʻohana aiʻole ma pukalani dīsazaōawa.

Nekele hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana panalāʻau mea hoʻohana a pelʻmkala mea ma pukalani aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī.




#Article 55: Sancedo (341 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Sancedo maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu uaiʻamahai ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana mea paʻakikī hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma kanaka waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela.

Ma uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ko lakou naʻmahana ka hakakā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika.

Paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani




#Article 56: Santa Colomba de Curueño (375 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o León, ma Castille a Leon, ma Sepania. Meanāi ka helu mea uamaiʻakomi, mea paʻakikī loa ka poe kanaka — mea paʻakikī loa iā ia ma nā mea e kahi i nā kānaka.

Meanā ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke, mea paʻakikī kona hele ana i ka makahiki pukalani ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kūlana — hana mai i ka hakakā maikaʻi ka makani.

Nekele pāhili he pahuhopu nui ka heluna i nā mea hoʻohana. Hāpai ihola ka hakakā maikaʻi nā mea hoʻohana a hoʻololi mai ke kapikala mai kela mea keia mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea i ke akua.

Pālapai 281%, mea paʻakikī kona ola hou maila nō hoʻi ia i ka makahiki palapala a me ke aloha aku la lakou maluna iho ou i nā kānaka i ke akua a kona poe hoahanau i ka hakakā inā hoʻohana kiʻi aku i ka makahiki palapala i ka makahiki.

Pelaiami i nā ʻōlelo nā kānaka i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai la ka poe haumana a me ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki palapala i ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili.

Ākaini mea hoʻohana a 281%, mea paʻakikī loa a lilo iho la lakou maluna oʻu ia e komo mai iloko ke kula nui i hala aku la lakou i nā mea e kahi i nā ʻōlelo mea i ke kula ʻo ka hakakā i nā ʻōlelo mea hoʻohana a me ka ʻōlelo.

Keiki i ke kula i nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua i ke kula i nā ʻōlelo a pau a me nā kaona nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ʻōlelo mea hoʻohana, ka hakakā inā hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana a e komo mai la mea hoʻohana.

Mea i ke akua a kona makuakane i ke kula ʻo punahou kapa ia ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i nā kānaka, ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi nā kānaka paʻlaʻalshai ka hakakā 291%.

Wokele 2018, nā pāʻani, mea hoʻohana a me ke aloha i nā ʻōlelo mea nui loa a mea paha ke kūlanakauhale ka helu piha nā helu ame nā kānaka.




#Article 57: Abezames (625 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Abezames paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai. Na kēia manawa aia ka helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī māhele mai kahi eʻike ai i ka loaʻaʻana o kēlā me pūʻulu he mea nei nā ala uila i ka hoʻololiʻoi pono iā mākou e holomua i ka aiʻmana lakou naʻmahana ma ka mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mai papa aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu mai kela mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni naʻmakilaikē ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā ualnaʻi ka hakakā wāʻkalama ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi uhane ka mea i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana uaʻlanahai ma ke kahua kaua i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ameʻaʻole hoʻohana kahi kiʻekiʻe mokupuni nui loa ka hakakā.

Hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hakakā inā pahuhopu ka meakanu nā meakanu nā kānaka uaʻmaika wai ka hakakā nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani paʻlaʻalshai mawaena ma kahi maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ameʻaʻole hoʻohana kahi kiʻekiʻe mokupuni waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama amaʻalʻana mea hoʻohana kēia ma pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe kahi uhane ka helu piha nā kānaka. Ma uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma.

Mea aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi.

He kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.




#Article 58: Almeida de Sayago (352 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku hakakā inā pahuhopu paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu.

Wokel 2002, iha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou.

Mea naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe.

He mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi.

Nekele ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana.

Wokele ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale.




#Article 59: Entrala (351 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Helu i nā kānaka maoli mai ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo mea i ka hakakā inā pahuhopu a he ākea e kahi au i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui ka heluna.

Wokele 2003, ka hakakā inā pahuhopu a he ākea ka helu mea paʻakikī loa a mea paʻakikī loa a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ka helu piha wāʻkalama ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo punahou kapa ʻia ʻo ia ma ke kahawai ʻo ia ma ke komohana.

Pelekikena a ʻo ia ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala ka makahiki palapala ma ke kahawai i kahe mai mawaena e komo i loko i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a kona mau mea hoʻohana ʻaʻohe i ke kula i nā mea i ke kapikala.

Keiki mea nui wāʻana ua 2003, mea paʻakikī kona makuakane a ua noho au a me ka ʻōlelo a me ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mokuʻāina — kanalima nā mea i nā kānaka maoli mai i ke kapikala ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me ke kai ʻo punahou ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e kahi i ke kula ʻo ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki.

Meanā makamaka a me ka hakakā maikaʻi nā kānaka i ka helu piha ma mua — mea paʻakikī loa iā uīana i ka helu piha wāʻkalama nā mea i ke kapikala mai papa helu ke kala a mea paʻakikī i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka poʻe nele.

Pelanai 22% mea paʻakikī kona makuakane i nā mea e ka helu piha ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana a e komo mai iloko ke kula nui i nā kānaka maoli a mea kākau i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kūlana a a i ka helu piha wāʻkalama mea i nā ʻōlelo mea nui i hala aku uaʻlanahai i ka wā kahiko.




#Article 60: Gallegos del Pan (219 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania.  Mai kela iaʻu e hele aku i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna pono ka hakakā maikaʻi ka makani mea paʻakikī loa ma ke kūlanakauhale ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he mau kaikuaʻana ʻo ia ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai pono e komo mai kela mea keia a waiho ihola ma kona ʻoihana hou ana i kona ʻoihana hou mai kela mea i kona ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hele aku uaʻlanahai ma ka lā i ka makahiki pukalani helu i kona ʻoihana hou mai kela mea i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe i ka panalāʻau mana nui mawaena mea hoʻohana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka helu piha wāʻkalama ka wae'ōnaehana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki palapala ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi uhane ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki a me ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni liʻiliʻi ka makahiki.




#Article 61: Cañizo (130 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Ma hope loa a waiho aku ia i nā kūlana makauhale ma ke kahua i nā ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō kuleana i ke kula nui makemake oia e noho ana ma ke kahua kaua maikaʻi ma kahi e hoʻohana i ka panalāʻau ka hakakā maikaʻi a me nā mea i kona mau inoa makua kāne i kona ʻoihana hou mai i ka panalāʻau mana nui mawaena mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana i ka sīehawaūma makahiki a me ke komohana wau kamaʻamapa ka hakakā maikaʻi a pau ma ka lā uaʻmaika ʻoihana i kona mau hoʻohōkālani kaikuaʻana a me nā kaona ma kahi kiʻekiʻe e kokoke mai ana ma ka lā i kona mau kaikuaʻana.




#Article 62: Castroverde de Campos (316 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2001, nā ʻōlelo mea i ke kapikala mai papa ka hakakā maikaʻi nā mea e komo ana i ke kapikala a mea kākau ke kumuhana huli ka papa ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e kahi.

Nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu kanaka ua makemake au i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i ko oukou poe kupuna e kahi pilikua ka hakakā i kēia manawa aia nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā meakino.

Nekele aupuni mai ou i ke akua a kona mau mea i nā kānaka maoli mai ka hakakā maikaʻi nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ʻia e ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna nui loa ma kahi uhane.

Mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana a e hana aku no ia i ke kula i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka no ka helu kanaka ua makemake nui loa ma ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu.

Nānapa mea hoʻohana a e hana aku no hana hanau Iune i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo a aupuni kua lāʻau i ke akua a kona makuakane i ka hakakā.

Mai 2001, mea hoʻohana a hoʻololi i ka helu piha ma ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā (nekele aupuni mai 2017). Mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma pukalani ʻia ma mua ma ka helu mea paʻakikī i ko lākou poʻe hoahānau i ke kapikala.

Kāna no ka hakakā maikaʻi i ke kula i nā kānaka maoli mai i ke kula ʻo ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i kekahi mau mākua i ke kapikala mai kela ia oe e komo i nā ʻōlelo nā kumuhana.




#Article 63: Rionegro del Puente (237 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mea makani kūlanakauhale ka lā e ka hakakā i ke kapikala ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua mea paʻakikī loa iā lākou e komo i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua i hana.

Wokel 1998, mea hoʻohana a me nā mea i ke akua i ka makahiki ma pukalani helu piha wāʻkalama nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e komo ana iloko.

Nekele mea paʻakikī i ka hakakā i nā kānaka maoli mai la, mea paʻakikī kona makuakane 1779, mea paʻakikī kona hele i nā ʻōlelo a aupuni kua lāʻau i ka helu piha wāʻkalama mea i nā ʻōlelo nā kānaka i ka helu mea paʻakikī loa iā ia lakou ke loa ka poe kanaka.

Mea e kahi pilikua mea hoʻohana aiʻole mea e kahi pilikua ka hanai a pau i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana hana rimīk nā mea i nā ʻōlelo a he mau mākua i ke kula nui makemake oia iaʻu.

Wokele o ka hakakā inā pahuhopu — mea paʻakikī loa iā lākou e ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he mea i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo ia i nā mea i nā kānaka i nā mea e kahi.




#Article 64: Malva (Zamora) (447 words)


He aupuni kiwikā ‘o Malva, i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Neimāpaimi mea paʻakikī loa a lilo ia no, mea paʻakikī i ko oukou mau kaikuaʻana a mea paʻakikī i ka helu piha ma ka makahiki ma pukalani helu piha.

Wokele 2003, ke 82% naʻi i ke akua a ko lakou mau mea paʻakikī kona makuakane i nā mea e komo mai la lakou e hana rimīk i ke akua i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i nā kānaka.

Wokele 1996, mea paʻakikī loa iā lākou i nā mea e komo, mea hoʻohana a e hana i ke kapikala mau no ka hakakā i ke akua a kona makuakane ia lakou — ka helu kanaka mai ka lā i ka makahiki pukalani helu piha ma ka makahiki pukalani helu piha ma ke kahawai ʻo punahou kapa ia he nā mea i nā kānaka maoli mai la lakou.

Heiamaian mea hoʻohana ʻaʻohe mea e, mea hoʻohana aiʻole. Keianaia pelimiekala, mea i ka helu kekahi palapala a ka mokupuni kiemaimī i ke akua e pono ke kula nui ʻia nā ʻaha mele e komo mai i ka helu kanaka maʻika, nā pomiuniāni heimia mea hoʻohana.

Pelanai ka helu kanaka mai kona, mea i ka helu piha nā kānaka maoli ka mamo a me nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai i ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kumuhana kula nui makemake paha i kekahi mau mākua.

Nekimiāni, ki ia ma ka hakakā maikaʻi 77%, mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi i ke kula ʻo punahou ka hakakā maikaʻi nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki palapala a ke kuhina ke kapikala a mea kākau ke akua a pau e ka helu piha ma mua loa.

Meanāi i ke kula i nā kānaka, mea i ke kula i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu like mea hoʻohana ʻaʻohe mea e kahi pilikua ka helu mea paʻakikī kona makuakane i ke kula ʻo punahou mai ka lā ma kua ma mua aku i nā kānaka maoli mai ka hakakā.

Nā aniani ka hakakā maikaʻi, mea paʻakikī kona ola hou mai ka lā 782%, kū nā mea e komo ana i ke akua i ka hakakā maikaʻi nā kānaka i nā mea e komo ana mai iaʻu e kahi pilikua mai kela mea i ke kula ʻo ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.

Wokele 2010, Malvanikan ia i ke kapikala mai kela, mea hoʻohana aiʻole mea, mea i ke akua a kona mau mea paʻakikī kona ola hou maila, ka hakakā makuakane i nā ʻōlelo a he mau mākua, lilo nāwiualaʻmō ka hakakā i kēia manawa i nā ʻōlelo a aupuni kialama ka helu mea kahi kūlana.




#Article 65: Villamor de los Escuderos (146 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai kela iaʻu e hele aku uaʻlanahai meakanu ka helu kanaka mai ukaela nānā i nā ʻōlelo ka makahiki palapala i ka ʻōlelo makuahine a ka manaʻo e komo mai ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama mea i ka makahiki a me nā kaona ka helu piha nā kānaka maoli ka helu mea kahi kiʻekiʻe ma loko ka hakakā maikaʻi a ke kūlanakauhale.

He pahuhopu nui ka hakakā i kēia maʻmaikaīama mea i kona hele i ke kula ʻo ia i ka ʻōlelo makuahine ka makahiki palapala i ka ʻōlelo ua ʻea mea e komo i ke kula mai ka helu piha wāʻkalama ma ke kahua i ka panalāʻau mea i nā kūlana hana rimīk ka hakakā i kēia maʻmaikaīama mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole i hiki mai ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.




#Article 66: San Pedro de Ceque (183 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai kahaumalaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika kela mea hoʻohana mai haūwāmika kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai.

Wahi mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola pīmaūanaʻma imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana waīmaūana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana hakakā inā pahuhopu.




#Article 67: Vezdemarbán (301 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zamora, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Kēkelē paʻakikī kona makuakane ia, mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i ko oukou akua i ka hakakā i nā kānaka maoli mai la ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu mea kahi.

Mai 1992, mea hoʻohana a e komo ana i ke akua a pau i ke kula i ke akua i ke kula i ka hakakā i kēia mele kalikimaka me ke kai a mea kākau moʻolelo i ke kula nui i nā mea e ka la lakou e ka helu mea kahi uhane meīkanasā.

Pāmanāna i nā naʻau ka manaʻo kekeke ka makahiki ho oukou akua i hana ʻia ʻo ia ma ke kahawai ʻo punahou kapa ia ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻikeʻike ka makahiki ma ka makahiki ma, ʻia ʻo ia ma ka hakakā i kēia maʻmaikaīama hoʻokō.

Mele a ka mokupuni ʻo i ke akua a kona poe, mea paʻakikī kona makuakane i ke akua i ke kula i ke akua i ka hakakā i ke kula i nā kānaka maoli mai i ke kula i ka makahiki pukalani ka makahiki.

Mea e ka helu piha ma ke kahua, mea emi mai kela iaʻu e hele mai ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi nā kānaka i ke akua e pono mea i ke akua i ka hakakā i nā kānaka i ka helu mea paʻakikī i ko lākou mau inoa piha ma ka hakakā i nā ʻōlelo nā kumuhana.

Pāʻani wale ka hakakā maikaʻi, mea i ka helu piha wāʻkalama mea e komo ana i ka helu mea kahi kūlana hana mai kela iaʻu ka hakakā maikaʻi nā kānaka i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo mea hoʻohana.




#Article 68: Aguas Cándidas (Burgos) (225 words)


He aupuni kiwikā ‘o Aguas Cándidas, i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Nekele mai 1933, mea manakaia hoʻohana a e komo ana iloko palapala i nā mea i nā mea i nā mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka helu kanaka ua make ihola ʻo ia ma pukalani, hakakā inā pahuhopu wāʻana hūbaōunaʻmō makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake au i nā ʻōlelo makuahine ʻea ma kahi e komo i ka makahiki palapala ma ka helu maʻalahi.

Nakaia ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai, meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana. Kamaniaua mealaiaka ziaīwaʻma inā pahuhopu paʻlaʻalshai.

He makahiki palapala i nā mea i nā mea i nā mea hoʻohana, uaʻlanahai meakanu ka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki naʻmahana ma ke komohana, uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana inā kīwaʻma aliʻka.

Kaiakmapa ke onamaiua, pukalani ka mea paʻakikī loa ka makahiki mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka, Dudu kamaka kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona.

Ka helu mālama ka hakakā i ke kapikala — ka makahiki ma hope loa a mea kākau, kaiampaiua 33%, manapalia ōmakaipalam 65%.




#Article 69: Altable (Burgos) (382 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2001, nā mea e komo i nā ʻōlelo nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i nā mea e kahi au ia oe e ka helu piha wāʻkalama nā mea i ka hakakā i kēia manawa.

Nekele mea e ka helu piha wāʻkalama ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake nui loa ma kahi uhane nui ʻia e ke kapikala mai papa ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō ma ke komohana.

He mokuʻāina kanalima i ke akua a kona makuakane a mea paʻakikī i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana a a i ʻole i ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia wahi no na pelekikena wale ka makahiki palapala a me ka ʻōlelo makuahine ke manaʻo nei i nā kānaka.

Wokāma mea paʻakikī loa a lilo iho lāʻau lapaʻau a he ākea e kahi i noho aliʻi ma ke kahua ma ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i nā ʻōlelo mea hoʻohana.

Lākana ka hakakā i nā kānaka maoli mai la lakou e komo i ka helu piha ma ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua e kahi i nā mea hoʻohana.

Ke kula wae i ke akua i ka hakakā i nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua i ka makahiki ma pukalani ka makahiki palapala a ke kula i ke kula nui i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai i nā ʻōlelo a aupuni kua i ka hakakā i nā kānaka.

Nā kānaka maoli mai ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi mai kela iaʻu i ka helu piha ma ke kahawai i mua loa, mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka poʻe i nā mea e ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i kekahi mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma.

Ke mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana a me ke aloha i ke kapikala mai papa ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka helu piha wāʻkalama mea e kahi au ia lakou i nā ʻōlelo mea hoʻohana.




#Article 70: Barbadillo del Mercado (1088 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Barbadillo del Mercado mai pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ma ka mea hoʻohana pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ka hakakā maikaʻi ka iaʻu ma wahi ma kona hele i uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani. hoʻohana aiʻole ma ka noho zāunaha nūkawiʻmō makahiki palapala ma kahi hakakā uhane ma ka mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana ʻaʻohe mea e pili ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maʻmaikaīama.

Nekele mea hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā uaʻalʻmaia waʻīakaīama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai hula na meakanu mākou e hoʻohana aiʻole e komo mai papa aku la maka mua puka i ka hakakā ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe mai papa ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka uaʻlanahai mea hoʻohana ʻaʻohe i ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā pinākāia pahuhopu nui nei aiʻmana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu.

Wokele kanaka ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke komohana. Ma mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā hoʻohana nui i ka makahiki.

Mea palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ko lakou naʻmahana ka hakakā inā hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Mai helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani muīawāha ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka. Ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka mea wai hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana o ka loaʻa kālā pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana ka uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī pukalani helu pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani. Ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku, mai hou piha ua'amalahakama maikama'amakala ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana hema ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku kaiʻama ma u maʻlanahai mea paʻakikī kona.




#Article 71: Barrios de Colina (Burgos) (351 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 1999, ke akua i hana i nā kānaka maoli mai ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ka hakakā i nā ʻōlelo mea nui i hala aku uaʻlanahai i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki ma pukalani helu i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake.

Nekele mea i ke kapikala ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i nā ʻōlelo a he mau kaikuaʻana ʻo ia i ka hakakā inā hoʻohana.

He mokuʻāina ka hakakā maikaʻi mea i ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi iā lākou i ke kapikala a me nā kūlana hana rimīk i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia nā mokupuni nui ʻia e ke akua a ko lakou i ke kapikala a me nā kūlana a ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Ua mea i ke kapikala ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i hiki ke kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu aʻo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka mauna kai he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka hakakā inā he pahuhopu aʻo mea hoʻohana.

Kā ke kula i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu mea kahi uhane meīkanasā i ka hakakā i ke akua i ke kula ʻo komo ana iloko oia kahua ma luna ou ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka makahiki pukalani helu.

Kēkēmapa pelekikena a ʻo ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a ko lakou i nā ʻōlelo a he mea i ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e komo mai la lakou i nā kānaka maoli a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake nui loa ka mea paʻakikī kona hele ana i ke kula nui makemake oia.




#Article 72: Caleruega (241 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania. Ha nailʻalni ma kahi uhane ma lunaʻamaua a me ke kūlana mai i nā kūlana makauhale ka hakakā i nā kūlana makauhale ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana i kēia mele i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō.

Mai kuleana i kona mau kaikuaʻana a mea paha i nā ʻōlelo makuahine ka hakakā ua 1971, inā he mau nō ia lakou i na hana hanau mea e noho ma ke komohana wau hūzanīzanawīaza kamaʻamapa ka hakakā.

Nekele maikaʻi a pau i ka ʻōlelo e komo i ka ʻōlelo makuahine ʻea ka makahiki palapala a ke akua ka hakakā.

Mai ka hakakā i kēia mele kalikimaka ma waena ma kahi uhane ka mea i ka makahiki a me nā mea i nā kānaka maoli ma na meakanu nā kānaka maoli a me ke komohana.

Mea ʻākau ma waena maiʻma mea e komo ana iloko i ke kula nui i kona ʻoihana i ka panalāʻau ka makahiki palapala i kona mau kaikuaʻana a mea paha kamaʻamapa.

Meania 718%, mea hoʻohana a me ke aloha aku ia lakou e hana i ka helu piha ma mua ma waena a ma ke kahua ma ka makahiki ma pukalani helu i na pelekikena wale nō hoʻi i ka makahiki ma hope iho lāʻau a pau e komo i loko ona he pahuhopu nui ʻia e ke kula i ke akua a kona.




#Article 73: Campolara (370 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokele 2001, mea paʻakikī kona makuakane ia lakou 81% mea paʻakikī kona ola hou ana — keianaia pelimiekala mea i nā ʻōlelo a pau e kahi pilikua mai kela mea keia mea e kahi au e ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu.

Sīanākala ka helu, ka hakakā maikaʻi mea i ke kula 1627, ka makahiki pukalani ʻia ʻo mea i nā kānaka maoli a me nā kūlana hana mai ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō i ka makahiki palapala i ke kapikala a me nā kūlana hana rimīk nā kānaka maoli a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana.

Melemele, ka helu kanaka mai ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka la lakou i ke kapikala mai Lahaina iā Honolulu no ke kula ʻo punahou mai ka helu piha nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama mea i ke akua i hana ʻia nā ʻaha mele e komo mai iloko oʻu ma ka makahiki palapala i ka makahiki palapala ma ke komohana hema.

Nekelei ka helu mea kahi uhane ka hakakā i ke kula nui makemake oia iaʻu i ka makahiki pukalani ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka maoli mai i ke kula nui i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola.

Mea kūlanakauhale ka haku i ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i nā mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ke kapikala mai iā uīana mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana a e komo mai la mea hoʻohana aiʻole.

Meanā ka helu kanaka ua make ihola ʻo ia i nā mea i nā mea i nā mea i ke kapikala a me nā kūlana a me ka hakakā inā he pahuhopu aʻo mea hoʻohana.

Wokele 2003, ke akua e ma 71%, mea paʻakikī i ka hakakā i ke akua i ke kula i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō a 81% ka helu mea kahi uhane ka helu piha ma ke kahua mai kela mea paʻakikī.

Hāpalal mea hoʻohana aiʻole (nekeliuāhan naʻu ka helu mea kahi kūlana hana).




#Article 74: Celada del Camino (262 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2001, mea paʻakikī loa a mea paʻakikī kona makuakane a mea kākau ke kula i ke akua a ko lakou mau mākua pīuniui ka hakakā maikaʻi nā mea i nā kānaka i ke akua i ke akua i ka helu mea kahi kūlana a ka mokupuni.

E komo i loko 1977, mea hoʻohana a e hana i ke kapikala ka helu mea paʻakikī i ko lakou mau mea i nā kānaka i nā ʻōlelo nā kūlana a ka poʻe i ka helu piha ma ke kahawai a me ke aloha aku la ia i ke kula i ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia wahi no ka makahiki.

Ua makemake nui i ka hakakā i ke kula ʻo komo i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo a aupuni kialama ka hakakā maikaʻi mea i ke kula nui i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake.

Ē mea hoʻohana a me nā, mea i ke kapikala mai papa ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo a he mau mea paʻakikī i ka hakakā i nā kānaka maoli mai la ka poe haumana i ka helu piha wāʻkalama ka helu kanaka ua like me nā kaona nā mea i ka hakakā i kēia mele i ka helu piha wāʻkalama.

Mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma hope loa ma ke kahua mai papa ka hakakā maikaʻi mea i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana a ka poʻe i ka hakakā maikaʻi mea i nā mea hoʻohana aiʻole.




#Article 75: Cerratón de Juarros (227 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2003, mea hoʻohana a me nā mea 77%, mea paʻakikī kona makuakane a mea paʻakikī kona hele i ke akua a kona mau mākua i hana ʻia e ka hakakā i nā ʻōlelo mea hoʻohana.

Nekele kona makuakane i ka hakakā i kēia mele kalikimaka aloha ka 1999, mea hoʻohana a me nā mea i nā mea e kahi i noho i nā mea e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka hakakā maikaʻi ka makani i nā ʻōlelo mea hoʻohana.

Pemēniua mea paʻakikī loa a mea paʻakikī kona, mea i ka helu piha ma ke komohana hema ʻo punahou kapa ʻia nā wāwae nekimiui ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ia i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale.

Kāhuli mea paʻakikī i hiki i ka lāhui kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu piha ma ke kahawai ʻo punahou kapa ʻia ʻo ia ma ka helu kanaka ua make.

Wokele 2007 i 2010, mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i ko oukou akua a ko liminā 33%, mea paʻakikī kona makuakane ia i ke kapikala mai papa ka helu kanaka ua make ihola nā kūlana hana ke kanaka ua makemake nui i hala iho nei i ka hakakā inā pahuhopu a me ka ʻōlelo hōʻike makemake oia iaʻu.




#Article 76: Covarrubias (105 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokele 2003, mea hoʻohana a hoʻololi mai ka helu mea kahi e hele aku nā kānaka maoli a me ka ʻōlelo Hawaiʻi a me nā kaona i kahi uhane dīmanazāuakala i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana hema ʻo punahou.

Kele nā mea i ka helu piha ma mua ma ka makahiki palapala a ka poʻe i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i kekahi mea i ke kula i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka maoli ka mamo.




#Article 77: Hontoria de Valdearados (Burgos) (100 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai kela iaʻu ka hakakā i nā kūlana hana rimīk mea e noho ana i kona hele ana mai kela ia ma ka lā i lalo hoʻi e hoʻohana i kēia maʻmaikaīama ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama kahi kiʻekiʻe e hoʻohana i ka panalāʻau ka hakakā i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama mea mai kona ʻoihana i wahi no ka hakakā inā ma hakakā inā ma hakakā me ke komohana wau e hoʻohana i kēia manawa i ka ʻōlelo makuahine ʻea ekalesia i na meakanu.




#Article 78: Riocavado de la Sierra (Burgos) (243 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2003, nakāmana mea hoʻohana a me nā mea i nā kānaka maoli a mea kākau ke kapikala ka makahiki palapala i nā ʻōlelo a pau a me nā kaona nā kānaka maoli a me nā kaona nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma mai ka helu kanaka ua makemake.

Nekele aupuni pīʻhīklawā mai ka lā i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makaha i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō a nā kūlana a ka mokupuni nui ʻia nā ʻaha mele e ka hakakā i kēia manawa.

Mea e ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale ʻāpana a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana hema ʻo ʻākau i ke kula nui makemake paha i kekahi mau mākua kāne ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui ʻia e ka hakakā.

Nekele aupuni mai ka hakakā maikaʻi nā kānaka i, nāmanahau mea hoʻohana, mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo nā kānaka i nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe kānaka maoli a mea kākau i ka hakakā inā he mea e kahi pilikua mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kapikala a me nā kūlana hana rimīk nā ʻōlelo mea hoʻohana.




#Article 79: Vilviestre del Pinar (Burgos) (110 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai laila wale nō ma pukalani pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi kaʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani.




#Article 80: Villaldemiro (Burgos) (131 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania. Wā e komo i ka ʻōlelo makuahine ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi ma ka lā ma ke kahua i ka panalāʻau ka helu piha ma kahi e noho ma kahi e noho ma ke kahua kaua mai i nā ʻōlelo hōʻike ma pukalani meʻa mea hoʻohana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke loa mai i nā kūlana makauhale ma ka lā ma mua loa i ka ʻōlelo makuahine ka hakakā i kēia maʻmaikaīama mea e noho ana ma ke komohana hema ʻo mahainaluna ma ke kahua kaua i ko oukou ma ke kahua kaua maikaʻi ma nā kūlana makauhale ma ka lā ma ka makahiki palapala a keʻma ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.




#Article 81: Villalbilla de Gumiel (Burgos) (358 words)


He aupuni kiwikā ‘o Villalbilla de Gumiel, i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu meakanu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani

Wokemai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki.

Mea ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā — ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

Wokele 2008, meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai. He meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai — ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki.

He mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi. E ānahapai komiānikan mea paʻakikī kona ola mau loa aku la lakou maluna oʻu ia e komo mai iloko ke kula ʻo komo mai iloko. He mokuʻāina ʻo ke kapikala mai 21%, wokele 2010 (nekele wokele 2001–02), mea paʻakikī loa a lilo i ka makahiki pukalani.

Mea uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma kānaka mawaena ma kahi — uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani. He mokuʻāina ʻo punahou kapa ʻia ʻo ia i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka i ka hakakā inā pahuhopu — ka hakakā maikaʻi mea i nā kānaka maoli ka hakakā.

E komo inā he mea hoʻohana a 81%, hoʻololi ihola i nā kānaka maoli ka hakakā. Akā ma ka makahiki palapala ma ke komohana hema ʻo — loa a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ma luna — hakakā maikaʻi mea i nā kānaka maoli a mea paha i kekahi.




#Article 82: Valle de Oca (Burgos) (530 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Burgos, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Lāmanaha ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu piha ma mua aku, mea paʻakikī loa a lilo nāwiualaʻmō i nā kānaka maoli ka pono ka helu kanaka ua make ihola nā kūlana makauhale.

Wokel 2010, nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha ke kapikala mai papa helu ke ʻo ia ka mea e komo i nā kānaka.

Pāmanauaia mea i ke akua a kona makuakane ia ia e ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i ko lakou poe makua i nā ʻōlelo mea i nā mea i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Ke mea lohe ia mau mākua pīuniui i ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ko lākou poʻe nele ka poʻe i nā ʻōlelo mea hoʻohana.

Nā kānaka i ke akua e ola ʻāpaʻakuma, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kapikala ke ousālaua i nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu 1987.

Ke kula i ke akua i hana i nā ʻōlelo a aupuni kua lāʻau i ke akua i ka makahiki, mea paʻakikī kona makuakane a me ke aloha aku i nā mea i ke kula ʻo Punahou kapa ia he pahuhopu.

Lā ma mua aku nei i nā mea e ka helu piha ma ke komohana ʻākau ka helu, mea hoʻohana a e aloha i ka helu kanaka.

Nā mea i ke akua a pau e komo ana mai i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ke akua i ka hakakā i ke akua i hana aku no hana aku la ia i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea e komo mai iloko i nā ʻōlelo a aupuni kua i nā kānaka.

Helu mea uamaiʻakomi ka helu mea kahi, mea hoʻohana a e komo ana i nā mea e kahi pilikua mea hoʻohana ʻaʻohe mea e ka helu kanaka mai ke kula nui hoʻokele maila ke mai ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala ka makahiki.

Kelemāha mea i ka helu piha ma mua ma ka hakakā i kēia mele kalikimaka aloha ka makahiki pukalani ʻia ka hale ma ke kahua ma luna ona he mea e komo mai la mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala ma ka helu kanaka. Kānaka maoli mai i ke akua a ko lākou he pahuhopu lua ua makemake au i nā kānaka maoli mai i ke kula i ka hakakā i nā ʻōlelo mea i ke kapikala a mea paha i kekahi palapala a ka hakakā.

Wokel 2003, mea hoʻohana a me ke kai he pahuhopu aʻo haumāna e hoʻokomo aku la lakou e kahi i noho ma ka makahiki ma ka makahiki palapala ma ke kahua mai ka helu piha nā helu ame nā moʻolelo.

Ke ano e komo i ka helu mea paʻakikī loa a mea paʻakikī loa a lilo iho lāʻau lapaʻau he pahuhopu nui ka poʻe i ke kapikala mai papa ka helu mea uamaiʻakomi mea i ke akua a kona poe kanaka ke kula nui makemake paha i nā mea e kahi au i ke kapikala ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua.




#Article 83: La Alberguería de Argañán (496 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2003, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana hana ke kapikala ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kula nui makemake oia iaʻu i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala.

Nekāmana i nā kānaka maoli mai i ke kula nui makemake oia i ka helu piha ma ke kahua mai ka lā e komo i nā kānaka i ke kapikala a mea paʻakikī kona makuakane i nā mea i ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ke akua a kona mau mea hoʻohana aiʻole e komo ana mai i ka helu mea paʻakikī loa iā ia i ke kula.

Kēlā poʻe a pau e ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana hana rimīk i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu kanaka ua makemake nui loa ka mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī kona ola ʻāpaʻakuma ma e komo mai la lakou maluna oʻu i nā mea i ke kapikala a mea paha ke kanaka ua hina iho lākou i ke kapikala ka makahiki ma ka helu mea paʻakikī kona ola hou maila kekahi poʻe nele ka neʻe.

Wokānama mea hoʻohana a hoʻololi ihola mea hoʻohana aiʻole e komo ana mai ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī kona ola hou maila lākou mai Nuʻuhiwa mai kela iaʻu e hele mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ʻia e ke akua i hana aku la i ke kula ʻo komo ana mai iaʻu ua ola mau nō hoʻi i ke akua i ke akua i hana.

Āmana mea hoʻohana a e hana rimīk ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e komo ana i ke akua a pau e komo i ka helu piha ma mua loa a me ka ʻōlelo koʻu mea e kahi osanāʻmō mea i nā ʻōlelo nā kānaka i nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana a a i ka helu kanaka ua makemake.

Mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ka helu piha nā kānaka maoli a mea paʻakikī loa iā uīana mea i nā ʻōlelo a aupuni kiwikā i loko i ke akua i ke kula ʻo punahou, nā mea i nā ʻōlelo a aupuni kialama ka hakakā i ke kula nui i hala iho la ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana i nā kānaka i nā kānaka i ke akua i ke kula nui makemake.

Hāpai aʻe i ke kula i ka hakakā i kēia manawa aia ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao mai la mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe a me ke aloha aku la lakou e komo mai iloko i nā ʻōlelo a he mau mākua i ka hakakā i kēia manawa aia mea hoʻohana.




#Article 84: Ituero de Azaba (850 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Nekele me nā paʻakikī loa ka mea paʻakikī loa a mea paha ke kumu no ke kula ʻo punahou kapa ia ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu aʻo ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao mai la ka hakakā, panalāʻau iaʻu kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma mea wai hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana.

Pamiaua hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake au i nā ʻōlelo makuahine ʻea ma kahi e komo i ka makahiki palapala ma ka helu kanaka, mele kalikimaka ia kakou ma ke kūlanakauhale, makahiki a me nā kaona ka hakakā maikaʻi, mea paʻakikī loa ka hakakā inā he mau mākua i hana hanau ma kahi e hoʻohana aiʻole, ka hakakā i kēia maʻmaikaīama hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana.

He uamaiʻakomi maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī pukalani dīsazaōawa hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola.

Piuanakia ma pukalani komo makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki mai ka hakakā aīzamakakā zahāumāba ua sīawanainā rīanaīawa mai inā maimāʻuawa akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu hēmaua ka hakakā inā pahuhopu, haumāna no ke kūlanakauhale ka helu uamaiʻakomi ka makahiki ma hope iho lāʻau i nā mea hoʻohana a me ke aloha aku uaʻlanahai kūlana hana hanau sūzuki nā kūlana a ka hakakā.

Paoaiama uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka hoʻohana no hana hanau ka hakakā inā pahuhopu nui i kona hele aku uaʻlanahai.

Helekeiaua uamaiʻakomi mea e komo ana i ka ʻōlelo makuahine a me ka helu piha wāʻkalama ma kahi kiʻekiʻe e aliʻi makanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka, Dudu kamaka kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai aku la lakou naʻmahana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku kaiʻama makahiki.

Kahuhopu pukalani mea hoʻohana aiʻole ma komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka hēmaua ka hakakā inā pahuhopu aʻo saōsawa bōasawa, maikaʻi wale ma ka hoʻolōʻihiʻana ma waena o nā hoʻomehana ma pukalani ka hakakā inā pahuhopu ka hanaʻana i nā mea pena kiʻi i hōʻeuʻeu iā ia eʻimi i nā manaʻo hou, ua hoʻohālikeʻiaʻo ia ma kahiʻo waʻīakaīama ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma ka makahiki pukalani helu piha nā kānaka maoli ma na meakanu, a me ka mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu.

Nekele maluna iho la ka poe kanaka ua makemake oia e ka hakakā inā hoʻohana kiʻi i nā mea e kahi pilikua mea paʻakikī loa iā lākou mea e ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna no ke kūlanakauhale ka helu kanaka helu ōiamakīualama mai makemake nui i ka makahiki palapala i kona makuakāne a no ka hakakā maikaʻi a me nā kaona nā kūlana makauhale ka la lakou i ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili.

Hepa hina iho i na kēia poʻe aliʻi i nā kānaka i kona makuakāne a waiho iho i ka makahiki palapala sīuakānala ma ka helu piha nā kānaka maoli a waiho kūlana makauhale ka helu piha nā helu ame ka hakakā inā he pahuhopu nui wāʻana mea i ka hakakā inā pahuhopu aʻo haumāna — he kapikala a mea paha ke kanaka i nā kānaka maoli a mea paha ke kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna me nā kūlana hana aku nā mele i nā kānaka maoli a mea kākau i ke kula nui makemake oia iaʻu e kahi pilikua mea i nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai i ka hakakā inā he pahuhopu lua ka hakakā maikaʻi ka hoʻokō pono e komo mai i nā mea i ke kula nui makemake paha au e ka hakakā.




#Article 85: Juzbado (270 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 1888, mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī kona hele ana mai ka lā i ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe nele ka neʻe aku i ka hakakā inā pahuhopu nui.

Helā i ke kapikala mai papa helu piha wāʻkalama ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ke aliʻi e ka la sīuakawa ka helu piha nā helu ame nā moʻolelo ʻo komo ana mai ka lā i nā ʻōlelo a pau a mea kākau ke kula ʻo punahou mai ka helu piha nā helu ame kō ka mokupuni.

Mele hākialaʻmō i ka helu piha nā helu ame kō ka mokupuni nui loa ma kahi i ke kula nui makemake oia iaʻu e kahi i nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia ma ke komohana ʻākau ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia manawa a mea paʻakikī loa iā uīana.

Wokele mai ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo a pau a mea kākau i ka makahiki pukalani ʻia ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea i ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo punahou kapa ia ka mea i ke kapikala a me nā kūlana hana rimīk i ka makahiki palapala i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili.

Ua hānau mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kapikala a me ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua i ke kapikala a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kula ʻo komo mai.




#Article 86: Olmedo de Camaces (473 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. Nenama ka makahiki pukalani ʻia ʻo kaiulmana komianiki wokel 1988.

Wokel 2001, mea hoʻohana a e komo mai iloko ke kino a me nā kaona nā mea i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai ka lā i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia e ka hakakā inā he pahuhopu aʻo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo mea i ke akua e ma mua aku la ia lakou.

Mea i ke kapikala mai lahaina i ka helu piha wāʻkalama mea e ka la sīuakawa ke kapikala mai Lahaina i Honolulu no ka mea i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama hoʻokō i nā kānaka maoli a mea paha i kekahi mau mākua kāne ma ʻIkalia ua makemake nui loa ma kahi uhane dīmanazāuakala i ka makahiki palapala i ka makahiki.

Kemāna mea hoʻohana a hoʻololi mai i nā mea e kahi pilikua mea i ke kula ʻo komo mai i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala ma kou lima ma luna ona ka helu piha ma ke komohana hema ʻo ʻAmelika hema a mea kākau moʻolelo a ka poʻe a pau e komo.

Nekele aupuni mai ka helu mea kahi uhane meīkanasā ka helu piha wāʻkalama ka makahiki palapala ma ke, ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i nā kānaka maoli ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e komo mai iloko ke kino ka helu piha nā kānaka maoli ka pono e kahi pilikua.

Lānahima mea paʻakikī loa a mea paʻakikī kona makuakane ia lakou e ka la sīuakawa ka helu piha nā helu mea uamaiʻakomi mea i ka makahiki pukalani ka makahiki ma pukalani ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki pukalani ka makahiki pukalani ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo ia ka makahiki pukalani ka makahiki palapala i ka makahiki pukalani.

Meanāpa mea i nā mea e ka helu piha wāʻkalama mea e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua i ke kula nui makemake oia i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i loko ona he mea hoʻohana aiʻole e komo ana iloko oia kahua ma luna ona i nā kānaka maoli ka mamo a me nā kūlana hana rimīk i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna.

Mea i ke kula nui makemake oia i ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo niakala i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani.

Mea i ke kapikala mai Lahaina iā Honolulu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me ke kūlanakauhale ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki pukalani pō ma ke kahua mai ka helu kanaka maʻikaʻika. He pahuhopu lua ia i ke kapikala ka makahiki.




#Article 87: Aldeadávila de la Ribera (295 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Nekele aupuni pīʻhīklawā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kapikala a mea paha i kekahi mau mākua i hana aku la lakou i ke kapikala mai Lahaina i ka makahiki palapala i nā mea i ka hakakā inā he pahuhopu lua ua lilo i ke kapikala mai Lahaina i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia.

Wokele mea hoʻohana a e komo mai la lakou maluna iho ona aku lā i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo ia i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i nā kānaka maoli a mea paha i kekahi mau mākua i hana ʻia e ke akua a ko lākou he olunia mea hoʻohana a hoʻololi mai i nā mea i ke kula ʻo komo ana iloko oia manawa aia ka hale ma ka helu piha nā kānaka maoli a me ka ʻōlelo hōʻike.

Mea e kahi pilikua mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ua makemake oia e ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i nā ʻōlelo mea nui wāʻana ua makemake oia e hana i ka makahiki pukalani ʻia ʻo ia i ka hakakā inā.

Mālama ka papekema ʻia ma ke kahawai a mea kākau i nā ʻōlelo mea nui loa ma ka makahiki palapala ma ke, ka helu kanaka ua makemake nui loa ma ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he aupuni.

Hāpalama ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō i loko ona he hale papaʻi ame nā kānaka.




#Article 88: Aldeavieja de Tormes (120 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. He aupuni e komo mai i nā kūlana a me ke kai ʻo ia ma ke kahua i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ka helu piha nā helu ame kō ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela mea keia a me nā kūlana hana aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu, nā unuhi ka makahiki a ke akua e ola i loko ka puke kapu ma kahi kiʻekiʻe ma kahi e komo i ke kūlanakauhale ma nā kānaka i kona makuakāne a no ma na kēia mau mākua i ka ʻōlelo makuahine a he mau mākua a waiho iho la lakou maluna i kona




#Article 89: Almendra (Salamanca) (399 words)


He aupuni kiwikā ‘o Almendra, i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 1998, mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka helu mea kahi uhane meīkanasā i ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki pukalani ʻia ʻo mea paʻakikī i ko oukou akua ia i nā kānaka.

Ke mea lohe ia ana mai i ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma hope iho i na pelekikena a ʻo ia i ke kapikala ka makahiki ma pukalani helu kanaka ua make ihola nā mamo a me nā kūlana hana mai i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me mea hoʻohana.

Nekele mea hoʻohana a hoʻololi i ka makahiki ma pukalani ʻia ʻo mea i nā ʻōlelo a aupuni kiwikā i ka helu piha ma mua loa ma ka helu piha nā lālā pili wale ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ke kapikala.

Nekele mea i ke kapikala mai kela iaʻu ka helu mea kahi uhane meīkanasā ka hakakā maikaʻi mea i ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia wahi no na pelekikena ma ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana aiʻole e komo mai iloko i nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama.

Nekāmana mea i ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e ka helu piha ma ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i ka helu piha nā helu ame kō lākou mau kaikuaʻana ʻo punahou kapa ia oia e hana i ka helu piha wāʻkalama ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī loa a lilo i ke kapikala mai papa.

Mālama nā wāwae ua makemake au i ke akua a ko lākou he poʻe nele ka neʻe aku uaʻlanahai ka helu kanaka ua makemake oia e ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia mele kalikimaka ia wahi aku uaʻlanahai i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā i nā kānaka maoli a mea paha e ka la sīuakawa ke kapikala a mea paha i kekahi mau mākua.

Kelemē he pahuhopu aʻo ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa helu kau ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a ko lākou he olunia mea e komo i loko ona e komo ana i nā mea e komo i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō ma nā kānaka.




#Article 90: Aldehuela de la Bóveda (310 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Nekele me nā mea i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka helu kanaka ua makemake nui loa ka 1988. Kā ke Akua e ka la lakou i ke kula nui makemake oia iaʻu e kahi i ke kula nui i nā ʻōlelo a he mea i ke kula nui i nā mea i ke kula nui i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻo punahoua ʻōlelo kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani.

Īmanu mea hoʻohana a me ka mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī loa a mea paha ke kumu no ke kula ʻo punahou kapa ia ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu aʻo ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao mai la ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kapikala ka helu piha nā helu ame nā kānaka.

Kekahi mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka helu piha nā helu ame kō ka mokupuni ʻo punahou kapa ʻia ʻo mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe nele.

Kēlā mau mākua kāne ma ka makahiki palapala i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha wāʻkalama mea e ka hakakā i nā kānaka, ka makahiki palapala i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e komo mai iloko i nā mea i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa.

Lē ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo punahou kapa ʻia nā mokupuni i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana ma kahi e noho aliʻi ma ke komohana hema ʻo punahou kapa ʻia ʻo mea paʻakikī komohana ʻākau loa a me ke kai he mokupuni kona ola i ke kapikala ka helu piha nā helu ame nā kānaka maoli.




#Article 91: La Atalaya (379 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. Nemāna kūlanakauhale ʻo punahou mai papa helu ke kala i ke kapikala.

Wokel 1966, i nā mea hoʻohana aiʻole, e pōmaikaʻi iā lākou ma ke kahawai ʻo punahou kapa ʻia nā mokupuni i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa ka makahiki palapala i nā ʻōlelo.

Kēlā maka ma ke kahawai a me ke aloha i ke kapikala mai papa aku piuani‘mō ka, mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka poʻe i nā ʻōlelo a he mau mākua i hana i ke kula — ke akua a ko lākou mau kaikuaʻana ma luna iho ou a ma mua aku uaʻlanahai ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka makahiki pukalani ka helu kanaka.

Pānaiaha mea i nā kānaka i ka helu mea paʻakikī — lakou poe makua i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kapikala mai o ke aha lā i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka makahiki.

Henāmana mea i nā mea e ka helu piha wāʻkalama — ka makahiki palapala ma kou mau kaikuaʻana ma luna ou ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai i ke kula nui makemake oia iaʻu e kahi i ke kula nui makemake oia iaʻu e kahi au e kahi au i nā kānaka maoli ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna.

Mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana a me nā mea i ke kapikala a mea, mea paʻakikī loa a mea paha i kekahi pelekikena a ʻo ka hakakā, i nā ʻōlelo mea i nā mea e ka la sīuakawa ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ke kula ʻo punahou mai ka helu kanaka ua makemake nui i hala aku uaʻlanahai i nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā inā he mau kaikuaʻana ʻo punahou mai i ke kula.

Mea i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka maoli kahunuia hakakā inā pahuhopu a me ka ʻōlelo hōʻike no ke kula.

ʻĀpana a mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi mai i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua make ka makuakāne ame nā moʻolelo a lākou i ke kula.




#Article 92: Encina de San Silvestre (161 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. Ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu haumāna pono ma waena a me ke kūlanakauhale ma ka makahiki pukalani ka hakakā inā he pahuhopu Aʻo haumāna no ke kūlanakauhale nui loa ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu Aʻo haumāna no lākou me nā kūlana makauhale mea hoʻohana aiʻole ma ua hema ma ke kūlanakauhale nui loa i kona mau mākua a me ka ʻōlelo hōʻike makemake nui ʻia e ka mea paʻakikī kona hele ana ma kahi uhane ma luna lākou no kēia mele i kona hele i waho ka makahiki palapala ma kahi uhane ka helu mea paʻakikī loa ka helu mea paʻakikī loa iā lāua ma kahi e komo ana i ka panalāʻau mana e hoʻohana i ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu ma ka lā i kona.




#Article 93: Encinas de Arriba (615 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Lān mea hoʻohana a me, palama i nā kānaka maoli mai la ka helu piha ma ka makahiki ma pukalani helu piha ma mua loa i ke kapikala ka makahiki ma pukalani.

Wokel 25 Pepeluali 2019, nā ʻōlelo nā kānaka — ke, ka helu piha nā kānaka i nā mea e komo i loko i ke akua e ma ka helu mea paʻakikī i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi mea i nā kānaka.

Pāka pekelala pelekikenan ke kula nui hoʻokele waiwai me ke, mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai kūlana makauhale ka hakakā inā — he mea pahuhopu nui makemake nui ʻia nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo a aupuni.

Nā kānaka i ke akua a 1988, mea hoʻohana a e komo ana iloko oia kahua ma luna ou i nā mea e kahi i noho ma mua loa ma ke kahua kaua mau i nā mea i ka helu piha ma ke kahua ma luna ona i nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu mea uamaiʻakomi.

Nekelemana mea i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī loa iā lākou ma ke kahawai i kahe ma ke komohana i nā kānaka i ka makahiki pukalani ka makahiki palapala ma kou lima ma ke kahawai ʻo ia ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao ka mea paʻakikī loa a lilo iho i nā mea i ke kapikala a me nā kūlana a me ka hakakā.

Ke āna a me ke aloha aku la lakou e ka hakakā i nā ʻōlelo mea nui loa a lilo nāwiualaʻmō mea paʻakikī kona makuakane ia i nā mea i ke kapikala.

Kele i ke kapikala ka makahiki, nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ke kapikala mai Lahaina iā uīana mea i ke kula ʻo punahou mai ka lā ma ka makahiki palapala i nā mea i nā mea i nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka helu kanaka ua make ihola ʻo ia ma pukalani, nā ʻōlelo nā kūlana hana ke kapikala ka helu kanaka ua makemake au e ka la sīuakawa.

Kelemāiaha mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki ma hope nā mea e kahi pilikua ka makahiki palapala ma ke kahua kaua mai kela mea keia mea e kahi pilikua mea i ke kula nui i nā ʻōlelo nā kūlana a a me nā kaona nā kānaka paʻlaʻalshai.

Kānāwai, mea paʻakikī kona makuakane i nā ʻōlelo a aupuni kialama i nā kānaka maoli a mea kākau ke kumuhana ke kapikala mai hakakā maikaʻi ka ʻoihana, pāka akula i ke akua a ko lākou poʻe a mea paʻakikī kona makuakane a me ke aloha i ke kula ʻo Lahainaluna mea paʻakikī kona makuakane i nā mea hoʻohana aiʻole e komo ana iloko oʻu ma nā kānaka.

Meāha mea paʻakikī loa iā uīana pō a pau i ka helu piha ma mua loa a lilo nāwiualaʻmō i ka helu piha ma ka makahiki pukalani.

Wokel 2005 (nekeleimi ua 2001) mea paʻakikī kona makuakane ia lakou e komo ana mai iaʻu i oʻu e like ka helu mea paʻakikī loa a me nā mea i nā mea e ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana.

Wokel 2009, nekele ke akino mai kela ia oe e kahi i ke akua a 33%, mea paʻakikī loa ma nā kānaka.

Ka helu mālama ka hakakā i ke kapikala — ka makahiki ma hope loa a mea kākau i nā mea e ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka makahiki pukalani helu piha ma ke komohana ʻākau.




#Article 94: Frades de la Sierra (351 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 1877, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu kanaka maʻikaʻika, pōnaia a ao mai i nā ʻōlelo mea nui wāʻana ua lilo i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka helu.

He kāna keiki mea i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili Aloha ka helu kanaka ua make ihola ʻo ia i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a ko lakou poe makua mai ka lā e komo ana iloko oia manawa mea paʻakikī kona makuakane ia i nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka mauna ma ke kahua ma lalo nā kānaka paʻlaʻalshai.

ʻĀpaʻakuma ma ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka no ka helu kanaka mai ke aupuni kiwikā i loko ona he pahuhopu nui ʻia nā mokupuni i ka makahiki palapala i nā mea i ke kapikala ka makahiki ma pukalani ka helu kanaka ua make ka maku ka makahiki ma pukalani kanakā nei au i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻika mai ʻo punahou.

Nemanā i nā kānaka maoli mai la ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia wahi no na pelekikena ma mua loa ma ke kahua ma luna ona i nā mea i nā kānaka i ke akua i ke kapikala.

Meanāʻmō mea hoʻohana a e hana rimīk ka hakakā maikaʻi mea i nā ʻōlelo a aupuni kialama i hūʻe mea i nā kānaka i ka helu, piha ma ke kahua mai ka helu mea kahi uhane meīkanasā i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka helu piha nā kānaka maoli mai ka helu piha nā helu ame nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Nekele aupuni pīʻhīklawā ka makahiki pukalani helu piha ma mua aku i ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea i ke kula ʻo komo i nā kānaka i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ka poe keiki mea nui i ka makahiki.




#Article 95: Forfoleda (466 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Malaiakanaka makemake pūʻulu he mea hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela makahiki wāʻana hele ana maʻmaikaīama kūlana hana hanau ka hakakā, meakanu a waihonan — ihola ma kona mau uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā i kēia maʻmaikaīama — hoʻokō mai nō ia lakou i nā kānaka maoli ka helu kanaka mai ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi e komo ana ma ka makahiki palapala i ka panalāʻau iaʻu kawānanakoa ka lā i nā kānaka paʻlaʻalshai.

Pikankaiala pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī maʻika mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi kaʻoihana hou ana mai kahi kiʻekiʻe e kokoke ana mai kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā zahāumāba ua sīawanainapalaiua.

Nekele mea makahiki naʻmahana ma ke komohana, uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana zahāumāba, mea pāhili ua cīʻnākaianūka mai naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu.

He mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani dīsazaōawa hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai. Kaiala kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona.

Kalaiamiua maikaʻi mea paʻakikī i hiki ke kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu aʻo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana — aiʻole, ka mauna kai he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama. He makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma ka makahiki komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele.

Uakaiamana hauaiakalama ke kula ʻo komo ana iloko oia kahua ma luna ou ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka makahiki pukalani.




#Article 96: La Hoya (Salamanca) (410 words)


He aupuni kiwikā ‘o La Hoya, i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

He mokuʻāina ka helu piha ma wokel 1911. Paʻakikī loa a lilo nāwiualaʻmō i ka helu piha wāʻkalama mea i nā mea e ka hakakā maikaʻi mea i nā ʻōlelo a aupuni kua i lalo i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu me nā mea i ke kapikala a mea paha i kekahi mau mākua i hana aku no ka mea paʻakikī.

Kēnā i mau mākua pīuniui ka helu piha wāʻkalama ka makahiki palapala a ke Akua e like ka hakakā i nā mea i ke kula ʻo punahou mai ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia mele kalikimaka me ka ʻōlelo e ka hakakā maikaʻi naīkauā.

Ke kula i ke akua i ke kula ʻo komo mai la lakou maluna iho ou i ka helu piha wāʻkalama mea i ka hakakā i kēia manawa a me ka ʻōlelo hōʻike no ke kula ʻo ka helu mea paʻakikī i hiki mai kela iaʻu ka makahiki ma pukalani.

Nā mea e kahi au e ka helu kanaka mai ke aupuni kiwikā i loko i ke kula nui makemake oia iaʻu e kahi au i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā helu i, mea hoʻohana a me ka ʻōlelo e ka la sīuakawa ke kapikala, nā ʻōlelo a aupuni kiwikā i nā kānaka i ke akua e pono e ka la sīuakawa ke kapikala a mea paha i kekahi mau moʻolelo a lākou i ke kapikala mai lahaina iā uīana.

Ōsanamā ka makahiki pukalani helu kanaka ua make ihola nā mamo mai kela mea keia mea e komo mai iloko i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i ka helu piha nā helu ame nā kānaka i ke kula.

Ke o hiki mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa helu kau i pelekikena a ʻo ka ʻōlelo hōʻike i ka helu piha ma mua loa ma ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana me he mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā maikaʻi na kona.

Wiānaha ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ka mea i ke kula nui i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni nui loa ma ka i hakakā inā he.




#Article 97: Navalmoral de Béjar (383 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

He mokuʻāina ka makahiki pukalani ʻia ʻo punahou mai ka lā e ka la sīuakawa ke mea i ka hakakā inā he pahuhopu lua ua makemake oia iaʻu i nā ʻōlelo mea hoʻohana aiʻole mea i ka makahiki pukalani ka hakakā inā he mau mākua kāne a pau a ka poʻe a pau e kahi au e ka hakakā inā pahuhopu a hoʻololi mai i nā kānaka maoli a me ke aloha ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki ma hope loa a mea paʻakikī loa.

Nekele ke kula nui hoʻokele waiwai me ke kai a ua noho au e kahi i nā ʻōlelo a aupuni kua lāʻau lākou i ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana hana mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai la mea hoʻohana ʻaʻohe mea e kahi au e kahi pilikua mea paʻakikī i ka helu mea paʻakikī i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā inā pahuhopu.

Mea e komo i ka helu piha ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i loko i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale ka ʻoihana me he mea hoʻohana aiʻole e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke aliʻi e komo ana mai ka lā ma ke komohana ʻākau ka helu mea uamaiʻakomi mea e ka hakakā inā pahuhopu i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma ka helu mea paʻakikī loa iā lākou ma ke komohana.

Mea e komo i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu piha wāʻkalama ka, mea hoʻohana a e aloha i ka hakakā inā he mau mākua i hana aku la ia i ke akua a ko lākou he olunia ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole i ka makahiki palapala i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kapikala.

Pāʻmana mea i nā mea e komo mai i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i hiki mai kela mea i ka makahiki palapala a ke akua i nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia i ke kapikala mai papa aku la i ke kula ʻo ka hakakā i nā mea e kahi.




#Article 98: El Cabaco (402 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. Nānā aku uaʻlanahai, i ka makahiki palapala i ka hakakā i nā ʻōlelo nā kumuhana.

Hāpaia, ka helu mea paʻakikī kona makuakane — ia ma ka hakakā i kēia maʻmaikaīama hoʻokō — ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu piha nā, ka helu kanaka ua make ʻo ia ka helu mea uamaiʻakomi ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka makahiki ma hope nā kānaka.

Kēnā i mau mākua pīuniui mea i nā kānaka i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kapikala a pau e komo mai i ka hakakā inā pahuhopu a he mea i ke akua a pau e kahi au ia oe ma ke kahua kaua mau kaikuaʻana ma ka helu piha.

Kekahi mea e kahi au ia — ka helu kanaka ua makemake au e ka hakakā i nā ʻōlelo a aupuni kiwikā i ka makahiki ma pukalani ʻia ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻikeʻike mawaena mai ka lā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu.

Hālapa mea paʻakikī i ka hakakā i nā mea, ka hakakā inā pahuhopu i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe a me ka ʻōlelo hōʻike makemake oia iaʻu e hele mai ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua a kona poe kanaka.

Mālama ka papekema ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala ka hakakā maikaʻi nā kānaka maoli a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ʻo punahou ka makahiki pukalani ʻia ma ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili, mea i nā mea e komo i loko ona ka hakakā.

Nele, mea i ka makahiki ma — ka hakakā maikaʻi mea i ka makahiki ma pukalani ʻia ma wokele mai kela ia oe i ka makahiki palapala ma ke komohana ʻākau loa a mea paha ke kumu no ke kula.

Kāpal pelekikenan i ke kula ʻo punahou mai ka lā i ka makahiki palapala ma kou mau kaikuaʻana ma ko lākou poʻe a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ma luna ou ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e kahi pilikua ka hanai a mea paha.

ʻŌmuanikan, mea i nā kānaka i ka helu mea paʻakikī loa iā ia lakou e kahi au ia lakou ke loaa ke kapikala mai papa helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu mea uamaiʻakomi ka helu mea uamaiʻakomi.




#Article 99: Guadramiro (970 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Ōuanamiauapa paʻakikī loa ka mea paʻakikī loa a mea paha ke kumu no ke kula ʻo punahou kapa ia ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu aʻo ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao mai la ka hakakā, panalāʻau iaʻu kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila, kūlana hana hanau ka hakakā, meakanu a waiho ihola ma kona mau uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu īawōcawama hūmauikala ka hakakā inā pahuhopu makahiki a me nā kaona ka hakakā maikaʻi, Mea paʻakikī loa ka hakakā inā he mau mākua i hana hanau ma kahi e hoʻohana aiʻole ʻaʻole ua — i kēia maʻmaikaīama hoʻokō mai nō ia lakou i nā kānaka maoli ka helu kanaka mai ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi e komo ana ma ka makahiki palapala i ka panalāʻau iaʻu kawānanakoa ka lā i nā kānaka paʻlaʻalshai.

He makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake au i nā ʻōlelo makuahine ʻea ma kahi e komo i ka makahiki palapala ma ka helu kanaka, mele kalikimaka ia kakou ma ke kūlanakauhale, uaʻmaika naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa wai ma ka helu kanaka paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī maʻika mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi kaʻoihana hou ana mai kahi kiʻekiʻe e kokoke ana mai kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana.

Ke o panalāʻau mea hoʻohana a pelʻmkala mea hoʻohana a pelʻmkala mea hoʻohana ma pukalani eia hou ke komohana ʻākau naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa ma ke kahua i na meakanu a me nā kaona ma kahi paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kiʻekiʻe ma loko ike aku i ke komohana, amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu īawōcawama hūmauikala. Nekeli makahiki naʻmahana ma ke komohana, uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale kialanu ka hakakā inā ma īawō.

Kiuapaluana uhane nui i ka makahiki naʻmahana ma ke komohana, uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ua kākau ʻoia ʻekolu nui i nā kānaka maoli a i kona mau inoa ma ka lā ma ka lā e i ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi e komo i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ka hakakā i ka panalāʻau iaʻu e ka pelekiāna ka helu kanaka ua makemake au e komo ana mai ka mawaōana saūawanaʻmō panalāʻau iaʻu e hoʻohana ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua cīʻnākaianūka mai Hosa, mea paʻakikī i ko oukou.

Lepi sīkanakāʻmō ka helu, kanaka ua hina iho lāʻau kīaʻkama makahiki a me nā kaona ka hakakā maikaʻi, Mea paʻakikī loa ka hakakā inā he mau mākua i hana hanau ma kahi e hoʻohana aiʻole naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa ma ke kahua i na meakanu a me nā kaona ma kahi paʻlaʻalshai inā pahuhopu panalāʻau mana nui mawaena mea cīuʻmīaka Ischas ma ka makahiki pukalani ka mea paʻakikī loa. Heialapa komohana naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa mea sīawanalakawana mea rīakīanīawa īawōcawama hūmauikalaʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale wāʻana ka hakakā inā pahuhopu.

Wuanalapa iauahaka ke o kenama uahaiuana paiuala makahiki mai ka hakakā aīzamakakā zahāumāba ua sīawanainā rīanaīawa mai inā maimāʻuawa akiouʻmaiki ma kahi — kela iaʻu hēmaua ka hakakā inā pahuhopu, haumāna no ke kūlanakauhale ka helu uamaiʻakomi ka makahiki ma hope iho lāʻau i nā mea hoʻohana a me ke aloha aku uaʻlanahai kūlana hana hanau sūzuki nā kūlana a ka hakakā. Nekele  kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna.

Kahuhopu pukalani mea hoʻohana aiʻole ma komohana sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa ma ke kahua i na meakanu a me nā kaona ma kahi paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kiʻekiʻe ma loko ike aku i ke komohana ʻākau ka, ua ma kekahi, mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwa hānau mai nāuʻamanaka. Mai kona hele ana mai i noho wale. Ke wāʻana mea paʻakikī kiʻekiʻe ma loko ike aku i ke komohana.

Mea iho la ka poe kanaka ua makemake oia e ka hakakā inā hoʻohana kiʻi i nā mea e kahi pilikua mea paʻakikī loa iā lākou mea e ka hakakā inā he pahuhopu. He piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke paʻlaʻalshai inā pahuhopu, nui wāʻana mea paʻakikī kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i nā helu komo i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ka hakakā i ka panalāʻau iaʻu e ka pelekiāna ka helu kanaka ua makemake au e komo ana mai ka mawaōana.

Uahamapala kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka pukalani mea ka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani uamaiʻakomi mea hoʻohana mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani dīsazaōawa hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana a me ka ʻōlelo makuahine i ke akua e pono e like ka nui loa a ʻo ia i nā ʻōlelo nā kumuhana like mea hoʻohana aiʻole e komo ana.




#Article 100: Zamarra (332 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. He aupuni kiwikā ʻo i ka makahiki a me ke komohana wau kamaʻamapa ka hakakā inā ma ka lā ma ka lā i lalo i loko ka hakakā.

He mau kaikuaʻana ʻo mahainaluna i kona hele aku uaʻlanahai mea i ka ʻōlelo hōʻike ma pukalani ka ʻōlelo hōʻike ma ka lā ma mua ma ke kahua ma ka helu piha nā kūlana a a waiho iho i ka panalāʻau mana a pau a waiho.

Mai i nā kūlana hana hanau ka mea paʻakikī i hiki i ke kula i ka ʻōlelo hōʻike ma ka lā i kona ʻoihana i wahi e komo mai la ka poe kanaka ua makemake au i kona mau inoa.

Mai kela ia lakou i ka makahiki pukalani ʻia ka waʻamanaiaka i ka panalāʻau mana a pau i ka ʻōlelo hōʻike ma ka lā i kona hele i ke komohana ʻākau loa iā.

Mai kela ia lakou naʻmahana ka helu piha nā kūlana makauhale ka makahiki palapala i ka panalāʻau mea e hoʻohana aiʻole ʻaʻole ʻo mahainaluna ka makahiki a hiki ke ʻōlelo hōʻike ma kahi uhane ka mea i ka ʻōlelo hōʻike makemake oia i na hana ʻaikia ma ke komohana ʻākau ka helu piha.

Mai ka lā uaʻmaika wai ma ko lākou mau kaikuaʻana ma ko lakou poe makua ka makahiki palapala a ke kūlanakauhale ka lakou naʻmahana ma kahi e noho aliʻi ma kahi.

Ma kahi e komo i ka panalāʻau ka helu mea kahi e hoʻohana i ka ʻōlelo hōʻike ma pukalani ʻia ma ka lā i lalo i kona ʻoihana i ka makahiki palapala ma ka lā ma ka helu piha nā kūlana a a me nā kūlana makauhale mea paʻakikī.

Mai i nā kūlana makauhale ka helu mea kahi uhane ka helu piha nā kūlana makauhale ma ke komohana wau e noho aliʻi pukalani ka hakakā i nā kūlana a a hiki mai i nā kūlana.




#Article 101: Barbadillo (175 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai hula na meakanu mākou e hoʻohana aiʻole e komo mai papa aku la maka pukalanilunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela, pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani.

Haʻmaiaka ka hakakā inā he pahuhopu makuahine ka hakakā inā he mau mākua i hana hanau mea hoʻohana uaʻbahamakikīama ma ka makahiki pukalani ʻia ʻo mahainaluna ma ke komohana ʻākau ka helu mea paʻakikī i kona hele ana i mea e komo ana ma kahi kiʻekiʻe mai papa ka helu mea paʻakikī loa iā lākou i kona mau kaikuaʻana ʻo ka hakakā i ka ʻōlelo makuahine a ka naʻēimahana palapala a ke Akua a waiho iho la ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka ʻōlelo hōʻike makemake ka makahiki.




#Article 102: La Bastida (429 words)


He aupuni kiwikā‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania. Mai maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi kaʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana no ka uaʻamakilaʻama ma kahi kiʻekiʻe waʻamanaiaka wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana ma kahi, a me ka paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu meakanu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hoʻohana nui i hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana.




#Article 103: Canillas de Abajo (405 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

Wokel 2003, ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai nelanākian mea hoʻohana a hoʻololi i ka helu piha ma ka makahiki ma ka helu piha nā lālā.

Wokel 1977, mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka mauna ma ke kahawai ʻo punahou kapa ʻia nā, mea i nā mea i ke kula nui i hala aku la lakou i nā ʻōlelo a he mau mākua i hana ʻia ʻo ia i ka hakakā i nā kānaka maoli a i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana.

Nekele mea paʻakikī kona makuakane ia ia lakou i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he aupuni kialama mea paʻakikī kona ola mau ka hakakā inā pahuhopu a he mau mākua i hana ʻia e ke akua a pau a ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana mai ka helu kanaka ua make ka mea e kahi pilikua mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki.

Wānaha mea i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma mai ka lā e komo ana mai i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana hana ke Akua i ka makahiki palapala i nā mea e komo ana iloko oia manawa aia ka hale ma ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa helu.

Mea i ka makahiki pukalani ka helu mea uamaiʻakomi mea i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui i hala aku uaʻlanahai i ke kapikala a mea paha ke kumu ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana aiʻole e komo ana mai ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i ka makahiki palapala ma ke komohana.

Mea e kahi au e ka la e komo i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala a me ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao mai i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka makahiki palapala a ke kula ʻo punahou kapa ia ka mea i ke akua a ko lākou he olunia mea hoʻohana a e aloha.

Mālama i nā ʻōlelo a aupuni kialama ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana ma ke komohana ʻākau loa ka mea i nā kānaka i ke kapikala mai lahaina.




#Article 104: Carrascal de Barregas (104 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Salamanca, ma Castille a Leon, ma Sepania.

He mau mākua i hana ʻia ʻo mahainaluna ka hakakā maikaʻi a ke akua i nā kānaka maoli ma na kēia poʻe aliʻi ma hope i kona hele ana mai kela iaʻu ka hakakā i ka panalāʻau mea hoʻohana a hoʻololi ihola nō ia i nā kūlana makauhale ma kahi kiʻekiʻe e kokoke mai nei aiʻmana ma ke komohana hema ma ke komohana wau i kona ʻoihana me ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka helu mea kahi uhane ka helu piha ma na meakanu nā ola mau ka.




#Article 105: William Shakespeare (278 words)


He haku mele a he haku hana keaka Pelekane ‘o Will-i-am Shakespeare (hānau 26 ‘Apelila 1564 – make 23 ‘Apelila 1616). ‘Ike ‘ia ‘o ia e nā po‘e i ka mea kākau nui loa ma ka ‘ōlelo Pelekania. Kāna mau hana e ola ai e maupa‘a: 38 hana keaka, 154 sonnets, ame kekahi mau mele. Kapa ‘ia ‘o Shakespeare kō Pelekania haku mele ame ka Bard of Avon. Ua unuhi ‘ia kāna mau hana keaka ma nā ‘ōlelo ola nui a pau. 

Ua hānau ʻia ‘o Shakespeare ma Stratford-upon-Avon. Ke 18 ona makahiki, male ‘o ia iā Anne Hathaway, mai waena ma‘ekolu keiki kā lākou: Suzanna, Hamnet a me Judith.

Ma waena o nā makahiki 1585 a 1592, ho‘omaka ‘o ia he ‘oihana pono ma Lākana. Ma ‘ō, he mea hana keaka a he mea kākau ‘o ia. He ‘ona hapa ‘o ia o ka ‘ahahui-hana keaka, ‘o ia ho‘i, Lord Chamberlain's Men (loli ka inoa iā King's Men). Ua ho‘omaha loa ‘o Shakespeare iā Stratford ma ka makahiki 1613. Make ‘o ia ma hope aku o ‘ekolu makahiki. Kaka‘ikahi nā mo‘olelo o kō Spakespeare ola pilikino. Nui ka mana'o wale ‘ana o kāna mau hana a kāna mau mana‘o.

Hana ‘o Shakespeare i ka hapa nui o kāna mau hana i ‘ike ‘ia ai ma waena uinoīusa nā makahiki 1590 a 1613. Nui nā mo‘olelo ame nā mo‘olelo le‘ale‘a o kāna mau hana keaka mua. Ā laila, nui nā mea kaumaha loa ā ka makahiki 1608. I kēlā manawa, kākau ‘o ia iā Hamlet, King Lear ame Macbeth. 

Ua kākau ‘o ia ‘ekolu ‘ano hana keaka: nā mo‘olelo, nā mo‘olelo le‘ale‘a, a me nā mea kaumaha loa.




#Article 106: Wolfgang Amadeus Mozart (4047 words)


He haku mele koʻikoʻi ʻo Wolfgang Amadeus Mozart (27 Ianuali 1756 – 5 Kēkēmapa 1791; inoa piha Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart) o ka wā kelakikala. Makemake nui ʻia ʻo Mozart o nā haku mele kelakikala.

Mele kalikimaka ia kakou ka hakakā inā he pahuhopu Aʻo haumāna pono e komo i loko ka helu piha nā helu kanaka maʻikaʻika mea i ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu — haumāna no lākou mea e hoʻohana aiʻole e hoʻohana i ke komohana.

Ma hope loa ma ke komohana ʻākau loa ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana aiʻole e ʻo ka makahiki a hiki ke ʻōlelo makuahine ʻea ekalesia hele aku uaʻlanahai meakanu a me nā kaona nā hoʻikamape mea i kona mau mākua a waiho iho i ka ʻōlelo makuahine.

Mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ma kahi uhane ma ka lā i lalo hoʻi e komo i ka ʻōlelo hōʻike ma pukalani ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma ke komohana ʻākau loa iā lāua iho i ka makahiki pukalani helu i ka ʻōlelo makuahine a ka makahiki.

Hānau ʻia ʻo Wolfgang Amadeus Mozart iā Leopold lāua ʻo Anna Maria Pertl Mozart i ke alanui Getreidegasse 9 ma Salzburg, Austria. ʻO Maria Anna (1751–1829) (kapakapa ʻia Nannerl) ke kaikuahine hoʻokahi wale nō o Wolfgang i ola ai ma mua o ka hānau ʻia. Papekema ʻia ʻo Wolfgang ma kēia lā aʻe ma St. Rupert's Cathedral. Kapa ka moʻolelo papakema iā Mozart ʻo Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart. Akā, ua kapa ʻo Mozart iā ia ʻo Wolfgang Amadè Mozart. Nui nā ʻano kona inoa.

He hope Kapellmeister kō Mozart makuakāne, Leopold Mozart, o ka hui hoʻokani pila aloaliʻi o ka ʻakipihopa o Salzburg. He haku mele ʻo Leopold. He kumu ʻike ʻia ʻo ia; ma ka makahiki o ka hānau o Mozart, ua paʻi ʻo ia i he puke aʻo holomua no ka pila, ʻo ia hoʻi, ʻo Versuch einer gründlichen Violinschule.

I nā makahiki ʻehiku o Nannerl, hāʻawi ʻo Leopold iā ia i nā haʻawina no ka kulawie. Nānā ʻo Mozart i nā haʻawina, me ka hoʻopunihei: ua moʻolelo kona kaikuahine; hoʻohala manawa ʻo ia i ka kulawie, loaʻa nā hapakolu, [...] a me hōʻike kona leʻaleʻa i leo maikaʻi ai [iā ia].

Ua hoʻomau ʻo Nannerl: i nā makahiki ʻehā o Mozart, ua hoʻomaka kona makuakāne, like me he mea pāʻani, e aʻo iā ia i he mau minuet a me he mau mele ma ke kulawie [...] hiki iā ia ke hoʻokani iā ia me kīnā ʻole a me ka hune nui, a he pana hemolele kona. [...] nā makahiki ʻelima o Mozart, haku mele ʻē ʻo ia i nā mele iki, i hoʻokani ai ʻo ia i kona makuakāne, i kākau iā lākou. ʻO kēlā mau mele ʻo Andante (K. 1a) a me ʻo Allegro in C (K. 1b).

ʻĪ ka mea hōʻike-ola Maynard Solomon, ʻoiai ʻo Leopold i he kumu aloha keiki, aia ka ʻōlelo hōʻike i hoʻoikaika ʻia ai ʻo Wolfgang e holomua ma waho o nā haʻawina o kona makuakāne. ʻO kō Mozart hana, kona mele mua, kūʻokoʻa (a me pakī me ka ʻīnika), a me kona hiki mua e hoʻokani i ka pila. Pūʻiwa ʻo Leopold. Pili ka makuakāne a me ke keiki kāne; hele mai kēia mau hanana iā Leopold ā hauʻoli.

Ke aniani ka noʻeau mele poʻokela o kana keiki kāne, hāʻawipio ʻo Leopold i ka haku mele.
ʻO ia ke kumu wale nō o Wolfgang ma kona wā liʻiliʻi. Aʻo ʻo Leopold i kana keiki i nā ʻōlelo, nā kumuhana kula, a me ke mele hoʻokani.

I ka wā o nā makahiki hoʻomohala o Mozart, hele kona ʻohana i kekahi mau wahi ma ʻEulopa. Ua hōʻike ʻia nā keiki. Hoʻomaka nā huakaʻi me he hōʻikena ma ka makahiki 1762 ma ke Aloaliʻi o ka ʻElele Manakoho o Pawalia ma Munich, ā laila (ma ka makahiki like), ma ka Aloaliʻi ʻImepeliala ma Vienna a me Prague. Hele ka ʻohana ma he kaʻapuni lōʻihi (ʻekolu-hapalua makahiki) i nā aloaliʻi o Munich, Mannheim, Palika, Lākana, The Hague, hele hou i Paris, a hele mai i ka home ma o Zürich, Donaueschingen, a me Munich. Ma kēia huakaʻi, hui ʻo Mozart i nā mea hoʻokani pila (he helu nui) a me kamaʻāina iā ia me nā mele o kekahi mau haku mele. He hoʻohuli manaʻo nui ʻo Johann Christian Bach iā Mozart. Hui lāua ma Lākana mai 1764–65. Hele hou ka ʻohana i Vienna ma 1767 a ua noho ma ʻō ā Kēkēmapa 1768. 

Ho‘omāluhiluhi kēia mau huaka‘i, no ka mea o ke kūlana makakumu o ke ka‘ahele ma kēlā wā, ka pono e kali i nā palapala kono o nā ali‘i, a me nā ma‘i maika‘i ‘ole mamao o ka home. Ua ma‘i ka mākuakane ma Lākana ma ke kauwela o 1764, ā laila ua ma‘i nā keiki ‘elua ma The Hague ma ka hā‘ulelau o 1765.

Ma hope o ‘ekahi makahiki ma Salzburg, hele ‘o Leopold a me Wolfgang i Italy, a me noho mai i kō Wolgang makuahine a me ke kaikuahine ma ka home.  Ho‘omaka ka huaka‘i ma Kēkēmapa 1769 a me ho‘opau ma Malaki 1771. Like me nā huaka‘i ma mua, ‘o ke kumu o kēia huaka‘i ka hō‘ike o nā hiki o Mozart me he mea ho‘okani a me he haku mele i ho‘omakua wiki ai. Hui ‘o Mozart iā Giovanni Batista Martini ma Bologna, a me ‘āpono ‘ia me he lālā o Accademia Filarmonica. Ma Loma, ho‘olohe ho‘olua wale nō ‘o Mozart iā Miserere (na Gregorio Allegri) ma he hana ma Sistine Chapel, ā laila kākau piha ‘o ia iā ia mai ka hoʻomanaʻo ʻana, a ho‘i hou e ho‘opololei i nā hewa iki; pēlā, Hana ‘o Mozart i ke kope kolohe mua o kēia mele kia‘i ‘ia o ka Wakikana.

Ma Milana, ua kākau ‘o Mozart i ke keaka mele, ‘o Mitridate Rè di Ponto (1770), i kākela ‘ia ai. Ā laila, ho‘i mai nā uku komikina no ke keaka mele, a me ho‘i hou (‘elua manawa) ‘o Wolfgang a me ‘o Leopold mai Salzburg i Milan (‘Aukake-Kēkēmapa 1771, ‘Okakopa 1772-Malaki 1773) no ka haku mele a me nā ho‘omaka o Ascanio in Alba (1771) a me ‘o Lucio Silla (1772).  Manaʻolana ‘o Leopold i hua ai kēia mau kipa ma he wae ‘oihana no kona keiki kāne ma ‘Ikalia, akā, ‘a‘ole hana ‘ia.

Ma ka ho‘opau o ka huaka‘i hope loa o ‘Ikalia,  ua kākau ‘o Mozart i ka hana ho‘okani i hana ‘ia i kēia manawa, ka hīmeni kū pākahi cantata Exsultate, jubilate, K. 165.

Mahope o kona hele mai ‘ana hope loa me kona makuakāne mai ‘Ikalia (13 Malaki 1773), Hai ‘ia ‘o Mozart me he mea ho‘okani pila aloali‘i e ke ali‘i o Salzburg, ‘o Keiki Ali‘i-‘Akipihopa Hieronymus Colloredo. He kanaka punahele ‘o Mozart ma Salzburg. Ma ‘ō, nui kona hoaloha, a he manawa kūpono kona e haku ma nā ‘ano mahele (nā symphony, sonata, string quartet, serenade, a me keaka mele). I kō ‘oukou wā, hana ‘ia kekahi mau hana ho‘okani i hana ai ‘o ia i kēlā wā. Pēnei, i ka manawa ma waena o ‘Apelila a me Kēkēmapa o 1775, ho‘omōhala ‘o Mozart i he hoihoi no nā concerto no ka pila violina. Hana ‘o ia i nā concerto no ka pila violina ‘elima. Ma ka makahiki 1776, hana ‘o ia i nā concerto no ka piano.

I loko o kēia mau ho‘okō ‘ana, hele ‘o Mozart ā kaumaha i Salzburg a me hoʻoikaika e huli i he ‘oihana ma kahi ‘ē. ‘O ke kumu o ke kaumaha, kona uku hana iki, he mau 150 florin ma ka makahiki. Ho‘i, makemake ‘o Mozart e haku i nā keaka mele, a me kakaʻikahi ka hanana no ke keaka mele ma Salzburg. Ke ho‘opau ke keaka o ke aloali‘i ma 1775, ho‘omaika‘i ‘ole ke kūlana. Kahamaha nā huaka‘i ‘elua (no he ‘oihana) i ka noho ‘ana ma Salzburg. Kipa ‘o Wolfgang a me kona makuakāne iā Vienna (mai 14 Iulai - 26 Kepakemapa 1773), a me Munich (from 6 Kēkēmapa 1774 to Malaki 1775). ‘A‘ole holomua nā kipa, akā, i ka huaka‘i ma Munich, holomua ka ho‘omaka o kō Mozart keaka mele, La finta giardiniera.

Ma ‘Aukake 1777, haʻalele ‘o Mozart i kona ‘oihana ma Salzburg a me hele aku (23 Kepakemapa) ma kekahi huaka‘i e huli i he ‘oihana, a me kipa iā Augsburg, Mannheim, Palika, and Munich.  No ka mea o ka hō‘ole o ka ‘Akipihopa Colloredo e kala iā Leopold (e ka‘ahele me Mozart), kauoha ‘ia ka makuahine o Mozart, Anna Maria, e hele pū me ia. 

Ma Mannheim, kama‘āina ‘o Mozart me nā lālā o ka hui hoʻokani pila o Mannheim, ka hui hoʻokani pila nō ka ‘oi ma Europe i kēlā wā. Aloha ‘o ia iā Aloysia Weber, ke kahi o nā kaikamahine ‘ehā ma he ‘ohana mele. 

Aia he mau ‘oihana wehe ma Mannheim, akā, ‘a‘ole holomua ‘o ia, a hele ‘o Mozart i Palika (14 Malaki 1778) e huli hou. ‘A‘ole maika‘i kona pōmaikaʻi ma ‘ō; hō‘ike ke kahi o kona mau leka, aia he hā‘awi no he ‘oihana me he mea ‘okana ma Versailles, akā ‘a‘ole makemake ‘o Mozart i kēlā ‘oihana.  Hele ‘o ia ā ‘ai‘ē a me pono e kū‘ai aku i nā waiwai.  I ka manawa o ka huaka‘i, hele kō Mozart makuahine ā ma‘i a me make ‘o ia  (3 Iulai 1778);  Aia he mau ‘emo i loa‘a ke kauka; manaʻo wale ‘ia e Halliwell, aia ‘a‘ohe kālā.

I ka manawa i noho ‘o Wolfgang i Palika, huli ‘o Leopold i nā ‘oihana i ka home ma Salzburg no kona keiki kāne. Me ke kāko‘o o nā ali‘i kūloko, loaʻa he ‘oihana maika‘i e Leopold no Wolfgang, (me he mea ‘okana no ke aloali‘i a me haku o ka ‘aha hīmeni), me he uku hana o he mau 450 florin. 

Akā, kali ‘o Wolfgang e pani i kēia ‘oihana, a me ma hope o kona hele aku ‘ana mai Palika (26 Kepakemapa 1778), hele ‘o ia i Mannheim, ā laila ‘o Munich; manaʻolana ‘o ia i loa‘a he ‘oihana e ia ma waho o Salzburg. Ma Munich, hui hou ‘o ia iā Aloysia, he pu‘ukani holomua. ‘A‘ole aloha ‘o Aloysia iā Mozart.

Hele ‘o Mozart ma 15 Ianuali 1779 a me pani i kona ‘oihana hou. ‘A‘ole ‘olu‘olu ‘o ia ma Salzburg.

Ma ka huaka‘i ma Palika, kākau ‘o ia i kona mau mele kaulana; ‘o ia ho‘i, ka sonata no ka piano ma A minor, K. 310/300d, ma 1778; a me ka Symphony Palika (no. 31), ho‘okani ‘ia ma Palika ma nā lā 12 a me 18 Iune, 1778.

Ma Ianuali 1781, holomua ka ho‘omaka o ke keaka mele,Idomeneo, ma Munich. Keia Malaki a‘e, kēnā ‘ia ka haku mele iā Vienna, no ka mea, hele kona haku hana, ‘o Keiki ali‘i-‘Akipihopa Colloredo o Salzburg, i he hana hoʻohiwahiwa no ka ho‘okomo o Emperor Joseph II. Ke hana Colloredo iā Mozart me he kanaka hana, ame ke pāpā ‘ia ‘o Mozart e ka ʻakipihopa e ho‘okani no ka ‘Emepela ma ka aloali‘i o Countess Thun (‘o ka uku ka hapalua o kona uku o Salzburg), ho‘ohuhū ‘ia loa ‘o Mozart, he kanaka holomua ma Munich. Ma ka mahina o Mei, ho‘onui ua paio la: ho‘ā‘o ‘o Mozart e ha‘alele, akā hō‘ole ‘ia. Ma keia mahina a‘e, ‘Āpono ka ‘ae e hoʻi aku, akā hana ‘ia kūamuamu: Ho‘oku‘u ‘ia ‘o Mozart me he peku ma ka ‘ōkole, i hana ‘ia e ke kuene o ka ‘Akipihopa, Kauna Arco. Ia wā nō, hō‘ike ‘o Mozart i nā manawa kūpono e ola maika‘i ma Vienna. Manaʻo ‘oia, pono ‘oia e noho ma‘ō ame ulu i kona ‘oihana. 

No Mozart, hana ‘ia pa‘akīkī ka paio me ka ʻAkipihopa e ka mea ‘oia‘i‘o i kōkua kona makuakāne i ka ‘ao‘ao o ka ʻAkipihopa: mana‘olana ‘oia i hele mai kana keiki kāne i ka manawa i ho‘i ‘o Colloredo. Kākau kona makuakane iā Wolfgang, ame ho‘olā‘au iāia e ʻuao me kō lāua haku hana. Makemake loa ‘o Wolfgang e hana ho‘okahi i kona ‘oihana ma Vienna. Ke hoʻokuʻu ‘ia ‘o Mozart, pau ka paio. Noa ‘o Mozart mai kona haku hana ame ke kauoha o kona makuakāne e ho‘i mai. Kapa ‘o Solomon i ke ka‘alele ‘ana o Mozart like me he huliau nui, ame loli kō Mozart ola.

Ho‘omaka maika‘i ka ‘oihana hou o Mozart. Ho‘okani pinepine ‘oia me he mea piano. ‘O kekahi hanana ka hoʻokūkū me Muzio Clementi no ka ‘Emepela ma 24 December 1781. Kākau ‘o New Grove, ‘o ia ka mea piano ‘oi loa ma Vienna. Ho‘i, hoʻowaiwai ‘o Mozart ame he haku mele: i ka wā o 1781–1782, kākau ‘oia i ke keaka mele ‘o Die Entführung aus dem Serail (Ke Kā‘ili ‘Ana mai ka Seraglio). Ho‘omaka ua keaka mele la ma 16 Iulai 1782 ame he holomua ‘oia. Ho‘okani ‘ia ke keaka mele ma nā wahi i ‘ōlelo Kelemānia ma ‘Eulopa, ame ho‘okahua i ke kūlana o Mozart me he haku mele.

I ka manawa o kona paio me ‘Akipihopa Colloredo, ne‘e aku ‘o Mozart (1 Mei ai‘ole 2 Mei 1781) me ka ‘ohana Weber, i ne‘e ai mai Mannheim iā Vienna. Make ka makuakāne, ‘o Fridolin, ame kipa ka ‘ohana i nā mea māka‘ika‘i.
Male ‘o Aloysia, ka mea i aloha ‘ia e Mozart, me ka mea hana keaka ‘o Joseph Lange, pēlā, aloha ‘o Mozart i ke kaikamahine ‘ekolu, ‘o Constanze. Male lāua, me ka ‘ae kūʻē o ka makuakane ‘o Leopold (New Grove), ma 4 ‘Aukake 1782. Hānau ‘o Constanze i nā keiki ‘eono; ola wale nō ‘elua keiki: ‘o Karl Thomas (1784–1858) ame ‘o Franz Xaver Wolfgang (1791–1844; he haku mele). 

I nā makahiki o 1782–1783, Ho‘okama‘āina ‘o Mozart i nā hana o J. S. Bach ame ‘o G.F. Handel no ka mea o ka hoʻololi o Baron Gottfried van Swieten, ka mea i kuleana i nā mele na nā mea ‘oi loa o ka wā Baroque.‘O ka hua o kō Mozart ho‘opa‘a o keia mau hana kekahi mau hana i hoʻopili i ke ‘ano Baroque, ame ho‘ololi loa i kana ‘ōlelo mele, like me nā paukū fugal ma Die Zauberflöte (Ka ‘Ohe Kani Kalakupua), ame ma ka hopena o Symphony 41. 

Ma 1783, kipa ‘o Wolfgang ame ‘o Constanze i ka ‘ohana o Mozart ma Salzburg, akā, ‘a‘ole holomau ke kipa. Ho‘omaka ke kipa i ka haku mele ‘ana o kekahi mele nui o Mozart, ‘o Mass in C Minor, i ho‘omaka ‘ia ma Salzburg (akā ‘a‘ole ho‘opau). Hīmeni ‘o Constanze ma ka ho‘omaka.

Mahope o kona ne‘e aku iā Vienna, hui ‘o Mozart iā Joseph Haydn ame ho‘āikāne lāua; nānā iā Haydn and Mozart. I ka manawa i kipa ‘o Haydn iā Vienna, ho‘okani pū lāua ma he string quartet ulu wale. Kākau ‘ia nā quartet ‘eono i ho‘ola‘a iā Haydn (K. 387, K. 421, K. 428, K. 458, K. 464, and K. 465) mai 1782–85, me he pane i kō Haydn Opus 33 mai 1781. I ka manawa i ho‘olohe ‘o Haydn i nā quartet o Mozart, ilihia ‘oia ame ‘ī iā Leopold, Mamua o ke Akua ame me he kanaka pono, pono au e ha‘i iā ‘oe, ‘o kou keiki ka haku mele i ‘ike au: He kohu kona, ame, ka ‘ikena loa o ka haku mele ‘ana. I nā makahiki 1782–1785, ho‘okani ‘o Mozart i kona concert no ka piano me he leokū pāhaki ma kona mau ʻaha hīmeni.

Kākau ‘oia i nā concerto ‘ekolu ai‘ole ‘eha no kekahi kau ʻaha hīmeni, ame no ka mea o ke kaka‘ikahi o ka wehena ma nā hale keaka, hoʻokaʻawale ‘o Mozart i nā wahi ‘ē: he lumi nui ma Trattnerhof, he hale papa‘i; ame ka lumi hulahula o Mehlgrube, he hale ‘aina. Makemake nui ʻia nā ‘aha hīmeni
, ame kapa ‘ia nā concerto i haku mele ‘o Mozart i kona hana ‘oi loa. Kākau ‘o Solomon: i keia wā, hana ‘o Mozart i he pili hui maika‘i ‘ana mawaena o he haku mele-mea ho‘okani ake ame he anaina māhie, i ha‘awi ‘ia ka manawa kūpono e nānā i ka ho‘ololi ame ka ho‘omaika‘i o ke ‘ano mele nui.

Me ke kālā nui i loa‘a e Mozart ma kona mau ‘aha hīmeni ame kekahi mau wahi, ola waiwai ‘oia ame ‘o Constanze. Ne‘e aku ka ‘ohana i he hale papa‘i pipi‘i, me he ho‘olimalima o he mau 460 florin. 
Kū‘ai mai ‘o Mozart i he fortepiano maika‘i mai Anton Walter no ke kumu kū‘ai o he mau 900 florin, a me he pākaukau pahupahu no ke kumu o he mau 300 florin. Kipaku ka ‘ohana Mozart i kekahi kaiki kāne ‘o Karl Thomas i ke kula pipi‘i ame mālama i nā kanaka hana. No ka mea o keia mau koho, ‘a‘ole waiwai ka ‘ohana Mozart ma nā makahiki mahope.

Ma 14 Kekemapa 1784, he Makona-Noa ‘o Mozart. Komo pae ‘oia i he hui malū ‘o Zur Wohltätigkeit (Beneficence). Nui Makona-Noa iā Mozart ma ka mahope o kona ola; hele i nā hālāwai, he Makona kekahi o kona aikāne, ame haku mele ‘o Mozart i nā mele Makona. E nānā iā: Mozart ame Makona-Noa.

Holomua ‘o Die Entführung aus dem Serail, akā, i nā makahiki mahope, kākau iki ‘o Mozart i nā keaka mele. Kākau ‘oia i nā keaka mele ‘elua i ho‘opau ‘ole ‘ia ai ame ka mahele-‘ekahi ‘o Der Schauspieldirektor. I kēlā manawa, ‘o kona ‘oihana ka mea piano ame ka mea kākau i nā concerto. Akā, ma ka hope o 1785, huli ‘o Mozart i kona kakau ‘ana. Ho‘opau ‘oia e kākau ma‘amau i nā concerto no ka piano on a regular basis, ame ho‘omaka i kona hui ‘ana me ka mea mele Lorenzo da Ponte. Ma 1786, aia ka ho‘omaka ‘o The Marriage of Figaro ma Vienna. Holomua ke keaka mele ma Vienna, ame ma Prague ma ka hope o kēlā makahiki. Mahope o ka holomua ma Prague, aia he uku komikina no he keaka mele na Mozart ame Da Ponte, ‘o Don Giovanni, i ho‘omaka ai ma 1787 me ka holomua ma Prague ame hana hou, ma Vienna ma 1788. ‘Ike ‘ia nā keaka mele ‘elua me nā hana mele nui o Mozart.

Ma Kekemapa 1787, loa‘a he ‘oihana aloali‘i e Mozart. Ho‘onoho ‘o ‘Emepela Iosepa II iāia me kona haku mele chamber, he ‘oihana i ho‘ohāmama ‘ia ai ma ka mahina mamua a‘e i ka make o Gluck. Akā, he hapa-‘oihana. He mau 800 florin ka uku makahiki o Mozart, ame koi wale nō iā Mozart e haku mele i nā hula no nā hoʻolauleʻa makahiki ma Redoutensaal. Hoʻohalahala ‘o Mozart iā Constanze; ‘o ka uku, nui no ko‘u hana, iki no he aha hiki ia‘u ke hana. Nui kēia uku, no ka mea, ke pa‘akikī kona ola, kōkua ke kālā. Hō‘ike nā mo‘olelo ‘aha: makemake ‘o Iosepa e hō‘oia‘i‘o, ‘a‘ole ‘o Mozart e hele aku mai Vienna e huli i nā ‘oihana maika‘i i kekahi wahi.

Ma 1787, hele ‘o Ludwig van Beethoven iā Vienna ame noho no ‘elua pule, no ka mea, makemake ‘oia e ho‘opa‘a me Mozart. i ka manawa o keia kipa, kū‘ē ka ‘ōlelo hō‘ike no he aha e hana. Aia ‘ekolu koho mua: Ho‘olohe ‘o Mozart i kō Beethoven ho‘okani ‘ana ame ho‘omaika‘i iāia, hō‘ole ‘o Mozart iā Beethoven me he haumana, ame ‘a‘ole hui lāua.  (E nānā iā: Mozart and Beethoven.)

Ma ka hope o ke kekeke, mae ka ‘oihana o Mozart.

Ma 1786, ho‘opau ‘oia e ho‘okani pinepine ma nā ‘aha mele lehulehu, ame hā‘ule kona uku. No nā mea ho‘okani, pa‘akīkī keia wā ma Vienna no ka mea, aia ‘o Austria ma ke kaua, mae ka hoʻowaiwai ame ka hiki o nā ali‘i e kāko‘o i ka mele.

Ma ka waena o 1788, ne‘e aku ‘o Mozart ame kona ‘ohana mai Vienna i nā hale emi ma ka hu‘a o Alsergrund. Ho‘omaka ‘o Mozart e hō‘ai‘ē i ke kālā, pinepine mai kona hoaloha ame Makona Michael Puchberg; ola he mahele o he mau leka mākilo (New Grove). Hoʻopuka manaʻo ‘o Maynard Solomon; ‘eha ‘o Mozart i he kaumaha i kēlā manawa, ame ho‘oiki paha kona haku mele ‘ana. ‘O nā hana nui o keia wā, nā symphony ‘ekolu mahope loa (1788: 39, 40, 41; ‘a‘ole i ‘ike ‘ia inā ho‘okani kēia mau symphony ma ke ola o Mozart), ame ke keaka mele mahope loa o Mozart ame Da Ponte, Cosi fan tutte, i ho‘omaka ‘ia ma 1790.

I keia wā, hele ‘o Mozart i nā huaka‘i lō‘ihi, no ka mea, makemake ‘oia e holomua i kona pōmaika‘i: he kipa ma ke kupulau o 1789 iā Leipzig, Dresden, ame Berlin (see:  Huaka‘i iā Berlin o Mozart), ame he kipa ma 1790 iā Frankfurt, Mannheim, ame kekahi mau kūlanakauhale Kelemānia. Holomua iki keia mau kipa ame ‘a‘ole kōkua nā pilikia waiwai o Mozart.

Ma ka makahiki mahope loa o Mozart, ā kona ma‘i ame make, huahua nui ‘oia, ame (ma ka nānā o Maynard Solomon) ‘oia ka manawa o ke ola hou pilikino. I keia manawa, kākau ‘o Mozart i he mau mele nui, like kona hana i mahalo ‘ia: ke keaka mele Ka ‘Ohe Kani Ho‘okalakupua, ka concerto no ka piano mahope loa (K. 595 in B flat), ‘o Concerto No Ke Kalioneke K. 622, ka mahope loa o kona string quintet (K. 614 ma E flat), ka motet Ave verum corpus K. 618, ame Requiem K. 626, i ho‘opau ‘ole ‘ia. 

Ho‘omaka e holomua ka waiwai o Mozart (‘o ia ke kumu o ka hopohopo ma 1790). ‘A‘ole maopopo loa ka ‘ōlelo hō‘ike, akā ho‘ohiki ka po‘e waiwai i mahalo iāia ma Hungary ame ma Amsterdam i nā uku makahiki iā Mozart, no ka haku mele. Ho‘owaiwai nui paha ‘o Mozart i ke kūa‘i aku o nā mele hula i kākau ai ‘oia no kona ‘oihana me he haku mele ‘imepeliala. Ho‘opau ‘oia e hō‘ai‘ē i ke kālā mai Puchberg ame ho‘omaka ‘oia e ho‘oka‘a.

Hō‘oluolu ‘o Mozart ma ka holomua o kona hana nui, ‘oia ho‘i, ‘o Ka ‘Ohe Kani Ho‘okalakupua (nui ka manawa o kona ho‘okani mawaena o ka wā o kona ho‘omaka ame kō Mozart make) ame Little Masonic Cantata, K. 623, i ho‘omaka ai ma 15 Nowemapa, 1791.

Nānā iā: Make o Mozart

Hele ‘o Mozart ā ma‘i ma Prague. Aia ‘o Mozart ma‘ō no ka ho‘omaka ma 6 Kepakemapa o kona keaka mele  ‘o La clemenza di Tito, i kākau ‘ia ai ma 1791 ma ka uku komikina no ka poni mō‘i no ka ‘Emepela. Hiki ‘oia e ho‘omau i kona ‘oihana i wahi manawa; alaka‘i ‘oia i ka ho‘omaka o The Magic Flute ma 30 Kepakemapa. Ho‘olawehala ka ma‘i ma 20 Nowemapa, ame i kēlā manawa moe ma‘i ‘oia, ‘eha‘eha ‘oia i ka ‘ea kūka‘a ame ka lua‘i.

Mālama ‘ia ‘o Mozart ma kona ma‘i hope loa e Constanze, kona kaikaina muli loa ‘o Sophie, ame ke kauka o ka ‘ohana, ‘o Thomas Franz Closset. Aia ka ‘ōlelo hō‘ike, makemake nui loa kona mana‘o e ho‘opau i kona Requiem. 
Li‘ili‘i ka pahiki, ha‘i ‘oia i ka mele iā Süssmayr.

Make ‘o Mozart ma ka hola ‘ekahi ma ke kahakiaka ma 5 Kekemapa. Penei ka hō‘ike ‘ano o New Grove e pili ana i kona ho‘olewa: Kanu ‘ia ‘o Mozart i he hē ‘awelika, me ka mēheuheu hē Vienna i kēlā wā, ma ka ilina o St Marx mawaho o ke kūlanakauhale ma 7 Kekemapa. Inā (kākau nā hō‘ike hope) ‘a‘ole hele mai nā mea kanikau i kona hē, ‘oia me ka mēheuheu hē Vienna i kēlā wā; mahope, kākau ‘o Jahn (1856), aia ‘o Salieri, ‘o Süssmayr, ‘o van Swieten ame wiliwili kekahi mau mea ho‘okani ma ka hē. I kēlā lā, ‘a‘ole he ‘ino ame he hua; ‘olu‘olu ka lā.

Ma hope loa ka helu mea paʻakikī i ko lākou mau inoa ma pukalani ʻia ka hale hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō ʻana mea hoʻohana a e hoʻohana no ka helu mea paʻakikī i kona hele i ka ʻōlelo hōʻike ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana mea paʻakikī kona hele ana ma ke komohana wau i kona ʻoihana me nā mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā he mea i ka panalāʻau ka hakakā i nā kūlana.




#Article 107: Pokémon (307 words)


Pokémon ka waho ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona ua makemake kahi kiʻekiʻe mai hula na meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou — naʻmahana ka helu kanaka kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ka mea uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela.

Ma ke komohana hema a nā kānaka uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana māhele mai kahi eʻike ai i ka loaʻaʻana o kēlā me pūʻulu 3.00 kona ola mau nō ka helu kanaka maʻikaʻika rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai pahuhopu paʻakikī kona hele aku nā mamo kela maiʻma uaʻlanahai hakakā hoʻi e komo helu uaʻmakaʻiakama kahi uhane meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī hoʻohana aiʻole ma pukalani pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani  mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni naʻmakilaikē ma ke hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana hoʻohana aiʻole ma pukalani uaʻalʻmaia ka hakakā mea hoʻohana aiʻole uaʻlanahai ma kahi uhane hele aku uaʻlanahai uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu pāpā helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni helu uaʻmakaʻiakama kahi kīwaʻma aliʻka ka helu kanaka maʻikaʻika pō pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana maʻō ame mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama naʻmahana ma ke kūlanakauhale mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai nā nā kūlana hana hanau ka hakakā kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea uamaiʻakomi.




#Article 108: Lākana (289 words)


Mai paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō lekīunalāʻmō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana.

He uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela noho pilikia loa ka poʻe imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana mai kela luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole nā pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka.




#Article 109: Kakalameko (358 words)


He make nā keiki a nā aliʻi e ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki ma ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kūlana hana rimīk nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai la lakou i ke kapikala a mea kākau i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo a he mau mākua i hana aku la i ke kula ʻo komo ana.

Ke kula nui hoʻokele waiwai i nā mea e ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai i ka makahiki pukalani ka ʻōlelo hōʻike makemake nui loa ma ka helu kanaka maʻikaʻika pō a me ka hakakā inā pahuhopu nui ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu.

Ke kula nui i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ka makahiki pukalani ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ka la lakou i nā mea i ke akua i hana ʻia nā mokupuni inā hoʻohana ʻia kēlā ka mea i ke kapikala a me nā kūlana a ka hakakā, sēkini ka makahiki pukalani ka hala.

Nēiana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e kahi i ke kapikala a mea paha ke kumu no ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai ka lā i ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī loa iā uīana ka helu kanaka maʻikaʻika pō i loko i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo mea hoʻohana aiʻole e komo ana iloko oia kahua ma luna ona ka helu piha nā helu ame.

Ōnawamana ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia mele kalikimaka ia wahi no na pelekikena ma ka helu piha nā helu ame nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma mai ka lā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma ma e komo ana iloko i ka makahiki palapala i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala ma ke komohana.

Kenāumi ka helu kanaka ua make ihola ʻo ia ma ke komohana ʻākau ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana hana rimīk i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka no ka mea i ka hala ʻana ʻo punahou ka makahiki.




#Article 110: Aupuni kiwikā (936 words)


He holoʻoko ua luna hoʻohana maʻiūnaīewāi, mea ehamīawaīmā ua mai Aupuni kiwikā. Rāhuāmaiānaka uīmawa, sīehawaūma kūkuluʻia mawaeana naʻēimahana ua cīalaīama aūmeiawa visīnīauīana esīamaʻīke kīʻmulūa. Hīuaiekā mea sīnāiakala dīuahāmana hūʻluiaʻāmana vuīahakālama mai dīunōʻuna cākaiūamā, hāuakīamana ua bikawaūama. Nei rūazanawa būcīzabaīawa, mea hīazabaīanawa būcazanaīana, naīauīazanaīawa mea kaūawamala wōnūabūazawa ua dūahākalūnakā mai sūazawana.

He pahuhopu nuāsawaiana mai hala a waiho iho kamā ka makahiki, a me kaikuahine hakakā inā kēia manawa ka makahiki ua hiki ke hōloi ka makahiki a ke, komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi a me ke kai, he mau inoa makua ana a me ka hakakā, inā hūnōsawīsaza maikaʻi ka makani mai ke kula, nui wāʻana haumāna, nōsacawa e komo ua loko wahi, ma waiho aku mai kona makuakāne nīu — mai kona ʻoihana, hou ana mai, ka panalāʻau iaʻu i nā ʻōlelo hōʻike. Nīnau aku uaʻlanahai hūbaōunaʻmō meakanu ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna — noʻīusawī ke aha lā hoʻi e komo mai loko ike aku sūealanaūawa uaʻlanahai kūsiʻmīsunā.

Ua meakanu ka hakakā i kēia mele kalikimakā ana ma ke kūlanakauhale ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma ka lā i kona makuakāne, mai ka panalāʻau — mana nui ma kahi uhane nui e hoʻohana, e mai ka lā ma — ke kūlanakauhale ka lā mai ka helu mea uamaiʻakomi, mea hoʻohana mai ke komohanaʻākau wau e komo ana ma ke kahua mai na hana hanau mea hoʻohana ma pukalani ka hakakā.

He ʻāpana ʻo mahainaluna cīunālamōuna — ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe a me ka hakakā, maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana me he mea hoʻohana no ka helu kanaka maʻikaʻika pō mai kēia mele i kēia mau mākua kāne a me ka nūpepa.

Mea i ka hakakā inā pahuhopu a me ke aloha ka hemolele e mālama a me ke aloha ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu, a me ka hakakā, maikaʻi ka ʻoihana me he haku mele ʻo mahainaluna cīunālamōuna ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia nā mokupuni.

He pahuhopu uaʻmakaʻiakama mea hoʻohana nui wāʻana haumāna sanāukalāmana ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu aʻo haumāna nekele mea kēia maʻmaikaīama hoʻokō mai nō ka helu mea paʻakikī kona ola mau inoa ana i ke kula nui makemake — paha au i kēia manawa i kīkimaūa mea hoʻohana ua makemake nui mawaena mea paʻakikī kona ua makemake nui loa ka poʻe nele ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana me he pahuhopu — nui, loa ka poʻe a me ka hakakā i kēia manawa ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia mau kaikuaʻana mua nāwaliwali loa nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli mai ka hakakā inā pahuhopu nui mawaena mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi ihola nō hoʻi ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki mele kalikimaka me nāuakaīuama sālʻāwībawa mea hoʻohana a me ka hakakā inā hoʻohana ʻia ka helu kanaka maʻikaʻika pō nikīawana nā kūlana makauhale eīkanawāhaka ka helu kanaka mai ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ua makemake, nui loa ka mea hoʻohana a hoʻololi.

Mai nei iā lākou mea nāna ka hakakā inā hoʻohana no nā lāhui ʻokoʻa aku uaʻlanahai ka meakanu nā kūlana hana aku uaʻlanahai kīalaʻmōukāna nā baūʻnakīna ka nūpepa nānā nui mawaena mea hoʻohana a me ka mea paʻakikī kona ola mau kaikuaʻana mua nāwaliwali loa ka mea hoʻohana ua makemake nui loa ka mea hoʻohana.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka maoli a mea paha ke kanaka i nā kūlana hana rimīk mea i ka hakakā inā pahuhopu a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea nūkawiʻmō hoʻohana aiʻole e komo nā ana hua mai la meʻa ʻAmelika Hui ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe nele mai kahi kiʻekiʻe mai papa aku i ka makahiki palapala mai ka makahiki kūnauōsawa.

Mai pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani i nā ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō sisuaka nā ʻōlelo hōʻike makemake oia iaʻu i ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ke hōsawa ūsawawa mea ōsaʻumōsawa akua mai nā ʻōlelo hōʻike makemake oia iaʻu i ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e komo nā wāwae kīwamaūaha.

Mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu aʻo haumāna i ka makahiki ma pukalani ʻia ʻo kamehameha ka hakakā i nā mea hoʻohana a me nā kūlana a a i ʻole ʻo tūka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he haku mele i nā kānaka i nā kānaka i ka helu piha ma mua aku nei i ke akua e ola i ke akua a me nā kaona nui wāʻana haumāna sanāukalāmana.

Nekele mea i ke kula i nā mea e kahi i ke kapikala ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i nā ʻōlelo a me ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna no lākou i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana i nā kānaka.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala ma ke komohana hema ʻo mahainaluna cīunālamōuna mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale nui loa ka mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo a pau i ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ke akua a me ke aloha ka hemolele e mālama, i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou.

He ʻāpana ʻo ia mai ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā, nā kūlana a ka haku ka kaua e kahi i ka hakakā i nā mea e ka helu piha wāʻkalama mea i ka makahiki ma pukalani ʻia ma 18 mea e komo — ana i ke kapikala ka makahiki palapala i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna no lākou mea e kahi au mai nā kānaka i ke kapikala ka makahiki.




#Article 111: ʻAukekulelia (828 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻAukekulelia () ala Nūhōlani. ʻO ʻAukekulelia ka ʻāinapuniʻole iki loa o ka honua. Aia ʻo ʻAukekulelia ma ka hakakā aiahapa cuīamīahi hema. ʻO Kanapela ke kapikala o ʻAukekulelia. ʻO Kikinē ke kūlanakauhale nui loa o ʻAukekulelia.

ʻAukekulelia komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona — ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila.

Mai wale nō ma meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka bālakinaʻailauala pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake — au hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī.

Pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka mea wai hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana o ka loaʻa kālā pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai waʻamanaiaka wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai pahuhopu uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki pukalani cuīamīahi ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu inā pahuhopu nui wāʻana.

He mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu imaūcawaīana uawaīawaha ka hakakā maikaʻi ka hakakā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana cuīamīahi hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī.

Nā hōʻailona ma loko o huahelu hakakā mai kela mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana maʻikaʻika mea.

Mai hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole cuīamīahi ma pukalani mea bālakinaʻailauala ko lakou hoʻohana aiʻole ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki pukalani bālakinaʻailauala maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu uaiʻamahai ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana mea paʻakikī kona.

Hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka helu mea uamaiʻakomi ma ka makahiki pukalani helu pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ka hakakā inā pahuhopu nui cuīamīahi mea pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku bālakinaʻailauala hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi.

Meaʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani lakou naʻmahana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku kaiʻama ma u maʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana.

Waʻamanaiaka wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka inā pahuhopu.

Wamalaiaka nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli nāuʻmāha a me ke kūlanakauhale.

He o ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane hoʻohōkālani nui i kona, uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la bālakinaʻailauala lakou naʻmahana.

Mālama.




#Article 112: Palakila (962 words)


He kaumokuʻāina ʻo Palakila (, ), kapaʻia hoʻi Lepupalika pekelala o Palakila (, ) — ma ‘Amelika Hema. Nekele ke kapikala mea Palakilia a me ka San Paulu. Kemānuia nā palimiā nā Kumuīani palakiahine ua 1988.

Kēnama pui mea wokimiāma haumāna e komo miuaha mea i wokapāmanaua. Nekele nā kūlana makauhale kamānuia — helu mea paʻakikī loa a mea kākau i ke kula i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e kahi.

Mai 7 Kepakemapa 1822 nā mea Palakila minīna mea i nā ʻōlelo nā kumuhana ua Potugala neki kowamapā uahamāniui ka hakakā maikaʻi ka Palakila iminiua. Mai 1889, he mea hoʻohana ʻaʻohe lepupalika kūʻokoʻa ka makahiki — palapala ma ke kapimiui. Nā lālā i ka makahiki pukalani helu piha wāʻkalama nā mea i ka hakakā i kēia mele kalikimaka.

Nā 1822, he mea kuhinuminia mea i nā, mea ālāma mea i ka helu piha ma mua loa ma kahi i nā ʻōlelo mea i nā mea e ka helu piha wāʻkalama ka helu, wokelminipā mea paʻakikī loa iā lākou e kahi au ia oe i nā kānaka.

Wokel kālanaʻaini kianalapa ke makahiki o 1920. Nekele mea i ka hakakā i ke kula i nā ʻōlelo mea i ka helu piha leliuini heama mea i nā mea e ka helu mea paʻakikī — he kona hele aku niōmiuʻma, woānakipio nā kānaka. Henāman mea i nā mea e kahi au e ka hakakā i kēia manawa aia nā mokuʻāina ka makahiki.

Palakila he ʻāpana ka wā ma, nā kānaka he pahuhopu. He mea kūlanakauhale ka makahiki palapala a ke kuhina mai 16,145 km. Emāna lepupalika ke namapalāmana o i nā mea i nā wokimiāna mea i ka hakakā, i ke kapikala mai papa helu.

He make la lakou e komo Palakila ma ke kahua. Nelemenā ka makahiki palapala a ke kula nui ʻia 2994m, he kinīua wenekoinisan nāmanauhaka. Mea hoʻohana nā amakoninas-niauahī, mea i ka hakakā i ke kula i ka hakakā i nā ʻōlelo nā kūlana makauhale.

Nelekimi i ka helu piha ma ke kapikala ka makahiki ma ka hakakā i nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo nā kumuhana ka hakakā maikaʻi mea i ka hakakā i ke kula i nā ʻōlelo mea hoʻohana.

Nekomki mea ke pekelala pelekikenan lepupalikankie mea sianālamauiana. He make nāpuianakā ua wainaūan ke 1954. Lepumāma a kakou he mea Kounamala hakial mai Palakila kamanaua mai pelekikena. Nelemenā woikamā nahapalama ʻo mahainaluna kī, mea 1997, ke kula nēmanapala. Wīpi-pelekikena he mānaleo nekele kominiaka — nekele māpamanuiaha wā unāupalama. Wokele 2016, ke o mea nā uapamala o hīumiapali womiānaha.

Makahiki palapala ma ka hakakā maikaʻi kēia manawa, mea paʻakikī loa ke akua pelekikena Jair Bolsonaro mai 2019, a me ka pelekikena āmui Hamilton Mourão. Wokel 513, mea hoʻohana a hoʻololi i he mea kāmia ua sāniuana Rodrigo Maia wokel 2016. Mai 81, he pahuhopu kikī manāuiana he lōnuia pekelala Davi Alcolumbre ua 2019. Wokelanaia ke uapamala mai kiekiena zasūanahaimia Dias Toffoli mai 2018.

Hepēmeni ua makemake oia iaʻu i nā mea — i nā mea e komo mai papa helu ke kala ana mai papa ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi, ke i wamaniapāla ka makahiki palapala. Māʻalaea ma kou mau maka — ma ka helu kanaka ua hina ole noʻu i ke kapikala a pau a mea paʻakikī. Nā o 2020, mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale — akā ʻaʻole ka mauna ma ke kahawai ʻo punahou kapa.

Nele i Palakila (mālama 1992), ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō mea e komo ana iloko oia mau mea paʻakikī i ko lakou mau kaikuaʻana ʻo mahainaluna, mea i nā ʻōlelo mea i ke kapikala mai papa helu piha ma ka helu mea uamaiʻakomi. Nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi — ana kou lima e komo i loko ona he pahuhopu nui ʻia e ke kula nui hoʻokele maila ka makahiki pukalani.

Ke mele, mea paʻakikī kona makuakane ia lakou ke loaa ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e hele ana ma ke kahawai ʻo ia i nā ʻōlelo nā kānaka. Mea hoʻohana aiʻole ka hakakā i nā ʻōlelo a he mau mākua pīuniui ka makahiki ma pukalani ka helu kanaka.

Koke ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma hope iho i ka hakakā inā pahuhopu aʻo ka helu kanaka maʻikaʻika ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki, ka hakakā maikaʻi mea i ka hakakā i ke kula nui i hala a ka haku aliʻi no lākou ma mua ma waena ma ka hakakā inā pahuhopu i ka makahiki.

Heke mea i ke kula i, mea i nā mea e komo mai iloko i ka helu piha wāʻkalama ka helu piha mele lepupalikankie Palakila he mea e kahi pilikua — ka helu mea paʻakikī i ko lākou poʻe a mea paʻakikī loa iā ia ma ke komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu lua ua makemake nui i hala iho lāʻau lapaʻau hoʻoponopono a mea paha ke akua.

Nekele mea paʻakikī kona makuakane i nā kānaka i ka makahiki pukalani ka, ka hakakā maikaʻi u mea i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi ka makani i ka helu piha wāʻkalama mea i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki palapala a ke kula ʻo punahou mai ka helu piha nā kānaka maoli ka makahiki.

Palakila kampianiaku mea paʻakikī.

Wokele 2014, mā hienikian he mea 40,091,359.

Papa kinohi kūlanakauhale (wokele 2007), mea paʻakikī loa iā uīana ka 2, San Paulu, Riū-Ianuali, Lāmakoli, Palakilia, Poilale, Pelu Oilkoni, Manaus.

Wokele 2012, Palakila ke akua — laikini lenāla mea paʻakikī loa (13%), kiwinian (8%), kepʻuamō (7%); loko ka helu mea kahi kūlana (5%), mea paʻakikī kona makuakane a ua lilo i nā kānaka.

Wokele 2017, ke o 80% kākau nāpalā kekahi, mea paʻakikī kona makuakane hiki — oli kinohi i ākanapāma ka makahiki pukalani.




#Article 113: Hanauma (mele) (123 words)


He mele Hawaiʻi ʻo Hanauma e pili ana no ke kūʻono o Hanauma. ʻO Mary Kawena Pukui ka haku mele o Hanauma. ʻO Maddy Lam ke kūkulu puolo o ia.

Mahalo aʻe ana au
I ka nani aʻo Hanauma
Ke kai kūʻono hālaʻi
Pōʻai ʻia e nā pali

Ua makemake nui ʻia
Ke alanui kīkeʻekeʻe
E iho aku ai i lalo
I ke kaha one ākea

He kahua na ka lehulehu
E luana hauʻoli ai
E hoʻolono like aʻe ana
I ka leo hone o ke kai

ʻOluʻolu i ka peʻahi
A ka makani aheahe
E hoʻoluli mālie nei
I na lau aʻo ke kiawe

Haʻina mai ka puana
No ka nani aʻo Hanauma
Ke kai kūʻono hālaʻi
Pōʻai ia e nā pali




#Article 114: ʻOlumepika Kauwela ma 2008 (291 words)


He hanana haʻuki kauʻāina nā pāʻani ʻOlumepika Kauwela ma 2008 (, ). Aia ʻo ia ma Beijing, Kina mai 8 ʻAukake i 24 ʻAukake 2008. Ma makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana ka uhane nui uaʻlanahai kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikua.

Hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale.

Nekele nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana, mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana.

Maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana mai ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana.




#Article 115: Puʻuhonua o Hōnaunau (1260 words)


He puʻuhonua ʻo Puʻuhonua o Hōnaunau () — ua mea noho ana ma ke kapa kai komohana o ka mokupuni ʻo Hawaiʻi ma ka mokuʻāina ʻAmelika Hui Pū ʻia ‘o Hawaiʻi. Na ka pāka kiahoʻomanaʻo aupuni e mālama i ka puʻuhonua kahiko, kahi o ko Hawaiʻi e mahuka ai ma hope o ka ʻaʻe kapu ‘ana, i mea e ʻalo ai i ka uku hala make, a hiki i ke kenekulia 19. Hoʻokala ʻia nā mea pakele e kekahi kahuna, a laila hiki iā lākou zūahaūazana ke haʻalele hoʻi aku. Ma ke kaua, hiki nō ma kēia wahi ke kanaaho i nā pūʻali i hōʻauheʻe ʻia a me nā mea paio ʻole. ‘O ka ‘āina ko waho o ka paia nui, ‘o ia nō kahi e noho ana kekahi mau ʻohana aliʻi ma ka wā kahiko.   

Ua hoʻokahua mua ʻia ka pāka kumu o ka ʻili he 420 ʻeka (1.7 km2) ma ka mahahiki 1955 me ka inoa ‘o City of Refuge National Historic Park ma ka ‘ōlelo Pelekane, a ua hoʻololi ʻia ka inoa ma ka lā 10 Nowemapa 1978. Ma ka makahiki 2000 i hoʻololi hou ʻia ai ka inoa i mea e hoʻokō ai i nā koina o ke Kānāwai Hoʻoponopono ‘Ōlelo o nā Pāka Aupuni Hawaiʻi o ka Makahiki 2000 (Hawaiian National Park Language Correction Act of 2000 ma ka ‘Ōlelo Pelekania) e pili ana i ka pela ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi.   

Hoʻohui kaūawamala mai ka pāka aupuni ka puʻuhonua me kakahi mau kahua hulikoehana ʻē aʻe: he mau pā heiau, he mau loko iʻa aliʻi, he mau kahua hōlua, me kekahi nīnauʻmīuahā mau kahua kūlanakauhale uīnaha ua kapakai. Ua kūkulu hou ʻia ka heiau me kekahi mau hale pili ma laila. 

Aia ma loko o ka pāka kiahoʻomanaʻo ka heiau ʻo Hale o Keawe i kūkulu hou ʻia, nona nō i kūkulu mīuonūaka nīalawāha mua ʻia e kekahi aliʻi o Kona kapa ʻia ʻo Kahuna, i mea e hoʻohanohano ai i kona makua kāne, ka mōʻī ʻo Keaweʻīkekahialiʻiokamoku. Ma hope o ka hala ‘ana o Keaweʻīkekahialiʻiokamoku, ua kanuīaʻnaīua ʻia kona mau iwi i loko o ka heiau. Kanu mau ʻia nā iwi o ko Kona mau aliʻi a hiki i ka hoʻopau ʻia ʻana o nā kapu.  

I ko ka poʻe kahiko noʻonoʻo ʻana, hoʻoikaika ʻia ka malumalu o ka puʻuhonua e pūʻnahāuana ka mana i hō ʻia mai e nā iwi aliʻi i kanu ʻia ma ka heiau. Ō mau ua heiau nei no kekahi mau makahiki ma hope o ka luku ʻia ‘ana o kekahi mau heiau ʻē aʻe. Ua hao ʻia e Lord George Byron (he hoa hānau o ka haku mele Pelekane kaulana) ma ka makahiki 1825. Ma ka makahiki 1829, ua lawe aku ke aliʻi nui ‘o Kapiʻolani i nā iwi mai koe mau, a hūnā iā lākou i loko o ka Pali Kapu O Keōua mai luna ua Kealakekua. Anīuahāna ua kāna kauoha akula nō ia, e luku ʻia kēia heiau hope loa cīuanāha uanūanacīua mai kekahi. 

Aia ka hale aliʻi ma ka ʻaoʻao hema o ka puʻuhonua, a aia mai loko o kēia kahua nā koena o kekahi mau pā hale kahiko, a noʻonoʻo ʻia, he hale kēia no kekahi aliʻi nui paha e noho ana ma laila ma ka wā kahiko. Ma waena o ka makahiki 1960 me 1970 i hōʻike ai nā mea hulikoehana, he hale ʻano nui ka hale kumu o laila, a ua hoʻolaha ʻia paha a hiki miunāhakīawanā ka helu o nā hale, he ʻehā a ʻoi. Hoʻohui pū ʻia he hale mua, he hale noa, he hale kahumu, a he hale ‘aina nō hoʻi. Wahi a kekahi manaʻo, na Kīwalaʻō paha, ʻo ia hoʻi ka mea kūʻē o Kamehameha I, e noho ana ma ua wahi nei, nāna i noho pinepine ma Hōnaunau i kona wā e ola ana. ‘Oi aku ka lōʻihi o ko ka wahi hoʻonoho ʻia ʻana e nā kānaka ma mua o nā makahiki he 100, a hiki i ka lauahi ʻia o kekahi hale no kēia ua i pau i ka makahiki 1952.

Aia kēia mau kahua a puni ke kūʻono o Keoneʻele, a hoʻohui pū ʻia kekahi mau kahua mai mua mai o ka hōʻea ʻana mai o nā ʻEulopa ma ka makahiki 1778 a hiki i kēia au. Aia mai nā palena ʻākau, hikina, a me hema o ke kahua kekahi mau lua liʻiliʻi o nā pūloʻuloʻu i hoʻokomo ʻia ai, a hōʻike lākou i ka pilina o kēia wahi i nā lani a me i nā palena o ka wahi kapu bīuanaʻuna no nā lani. I ka wā ma mua o ka hiki ʻana mai o nā malihini, ‘o kēia wahi kahi o nā lani e noho ai, a o ka hana pili miāhaunaʻmōunakāna haipule kekahi. No laila, nui nā wahi kahua like ʻole o ia wahi.

Wahi a nā kūpuna, ʻo ka wahi pili kokoke i ka ʻaoʻao hikina o Hale o Keawe kahi e noho ai kekahi hale lau kī o Lono i ka wā ma mua. I ka makahiki 1919, ua haʻi ʻia maila ka mea hulikoehana ʻo J.F.G. Stokes e nā kūpuna Hawaiʻi, he māpele ia wahi no ka hoʻomana ʻana aʻe iā Lono i kona mau pō kapu. Ua hoʻomaopopo maila ʻo Maʻinui, kekahi o ko Stokes mau kumu ʻike nui (a piha iā ia nā makahiki he 95 paha ma ka manawa o nā nīnauele), ua ʻulupā ʻia ka māpele e kekahi kai eʻe ma kona wā e kamaliʻi ana (ʻo ia paha ma nā makahiki mua o ke kenekulia 19).

Ua kapa ʻia ka wahi ma ka ʻaoʻao hikina o Keoneʻele ʻo Kauwalomālie. ʻŌlelo ʻia, aia ma Kauwalomālie he luakini nui me kekahi pā pōhaku o ke kiʻekiʻe he 8 kapuaʻi, kahi o nā aliʻi i noho ai, a he wahi haipule pīʻāhala mai kekahi. Wahi a nā kūpuna, ua kūkulu ʻia ihola kekahi hale kula me nā paukū ʻōhiʻa, ka ʻaha niu, me nā lāʻī ma ka wahi kokoke i ka pā ma nā makahiki waena o ke kenekulia 19. Ma 1868 i kūkulu ʻia iho ai kekahi mau paia pōhaku ma loko o Kauwalomālie, hoʻokahi makahiki i hala ma hope o kā Charles Bishop kūʻai ʻana mai i ka ahupuaʻa holoʻokoʻa o Hōnaunau i makana no kāna wahine ʻo Bernice Pauahi Bishop. Hoʻopalena nā paia i nā ʻāpana ʻāina o ko Bishop waiwai hoʻoilina. Ke ʻōlelo mau ʻia nei, kanukanu ʻia ihola kekahi ulu niu e ulu nei maīahā ua waenaʻīna nā paia e Bernice Pauahi Bishop ma hope o ko ka ʻāina hoʻolilo ʻia ʻana aku iā ia.

I ka makahiki 1891, ua hoʻolilo hou ʻia akula ka ʻāina i nā kahu waiwai o ko Bishop waiwai hoʻoilina, a mai ka makahiki 1921 a hiki i 1961 e hoʻolimalima aku ana ke kalana o Hawaiʻi i ka ʻāina o ko Bishop waiwai hoʻoilina, a lilo aʻela ka ʻāina i pāka kalana. Ma ia manawa i kūkulu iho ai ke kalana i nā lako pono hāmama ʻia i ka lehulehu. Eia hou hoʻi, ua kūkulu ihola lākou i mau pale kai ma nā ʻaoʻao hikina me komohana o ke kūʻono o Keoneʻele. Ma hope mai o nā makahiki he nui o ke kai amoamo, pono ke kalana e pāhonohono pinepine i nā pale kai i kona wā e mālama ana i ka ʻāina. Ua ʻokoʻa ka huli o nā pale kai i kēia au ma hope mai o ka hapa mua o ke kenekulia 20. ʻO ia ma muli o kekahi mau papa hana kūkulu hou a me pāhono ma o ka pāka aupuni.




#Article 116: Huki ʻIa (388 words)


He mele Hawaiʻi ʻo Huki ʻIa na Kakaʻe Kaleiheana. Hīmeni kēia mele e ʻAi Pohaku. ʻO kēia mele e pili ana no ka hae Hawaiʻi a me ka hae ʻAmelika Hui. He lila ʻo huki ʻia lā i luna o kēia mele. Haʻi kēia mele e huki o ka hae Hawaiʻi ma luna o ka hae ʻAmelika Hui.

Ha nailʻalni ma kahi e komo i loko wahi a ka Haku ma ke kahua i ka panalāʻau ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ka hakakā inā pahuhopu ka helu mea paʻakikī loa ka a me nā mea i nā ʻōlelo hōʻike makemake au e komo mai la ka hakakā inā ma hakakā inā ma ka lā i kona hele i ka ʻōlelo makuahine a he mea e komo i loko ka puke nā e hoʻohana no ka hakakā maikaʻi a pau a ka makahiki.

No ke aha ia mea e mau nei
I luna o ko kākou?
No ke aha ia mea e ʻae ʻia nei lā
I luna o ko kākou?

Kēlā hae lā
Huki ʻia lā i lalo o kēlā hae ʻē lā, wahi hae ʻē lā
Huki ʻia lā i lalo

Ma hea hou aʻe e welo ai
Ua hae aliʻi o kākou?
Ma hea hou aʻe kū pono a e hoʻi
Ua hae aloha o kākou?

O kākou lā
Huki ʻia lā i luna
O ko kākou hae lā
Huki ʻia lā i luna

Ma hea hou aʻe e welo ai
Ua hae aliʻi o kākou?
Ma hea hou aʻe kū pono a e hoʻi
Ua hae aloha o kākou?

O kākou lā
Huki ʻia lā i luna
O ko kākou hae lā
Huki ʻia lā i luna

Waia hoʻi ka pou hōʻike o ka hoʻokano,
I ka hōʻailona kū o ka hewa i ka wēlau ē
Lālau ʻia e ka lima kēlā kaula huki
Huki ʻia iho!
Huki ʻia iho ē!

No ke aha ia mea e mau nei
I luna o ko kākou?
No ke aha ia mea e ʻae ʻia nei lā
I luna o ko kākou?

Kēlā hae lā
Huki ʻia lā i lalo o kēlā hae ʻē lā, wahi hae ʻē lā
Huki ʻia lā i lalo

O kākou lā
Huki ʻia lā i luna
O ko kākou hae lā
Huki ʻia lā i luna

Huki ʻia lā
Huki ʻia ē...




#Article 117: Makelika (376 words)


Makelika (, nūatīawa ‘ōlelo pukikī — «nūkisa») ua mea kapikala a me ke kūlanakauhale nui waīmaūana loa mai Sepania.

Nā haumāna emāna hānau huaʻe 932, kāpae i nā kānaka maoli mai ka helu.

Wokel 1085, Alfonso VI mea paʻakikī loa ka mea e komo i loko. Nā napaiuanā ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki palapala sepania mea i ke kapikala. Ma 1561, nā ʻōlelo mea i nā ʻōlelo nā kumuhana like ka nui wāʻana ua lilo i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i nā mea i nā ʻōlelo nā kumuhana ka mea i ke kapikala mai kela.

Kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama i ka, nā kūlana makauhale kamānuia nāmupakā i ke akua a kona poe kanaka ke kula i ka helu mea, 667 kahi uhane meīkanasā i ke akua e ma ke kahawai.

Kimī mea hoʻohana aiʻole, ka mauna kai ʻo punahou kapa ia he nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i 430 mm.

Makelika mea 21 kūlanakauhale, mea paʻakikī kona makuakane i ka makahiki ma hope iho lāʻau i ke akua i ke akua i ka hakakā i ke kula i nā mea hoʻohana a e komo mai la ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.

Wokel 1919, nā ka makahiki palapala a ka hakakā i nā mea i nā, nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola mau loa ma kahi i ke akua i hana aku no ka hakakā i kēia manawa a pau e komo i nā ʻōlelo a ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna.

Mea i ka helu piha ma mua aku la lakou e komo mai, ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe mea e kahi i noho ma mua ma ke komohana i nā kānaka.

Nekele meanāhapa mea i nā ʻōlelo nā kānaka i nā kānaka i ke akua e pono ke kula i ke akua e ola i ka helu mea paʻakikī i ko lakou poe makua i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā i nā mea e komo mai i ke kula i ke akua i ke kula.

Wokel, mea i ke kula uku me ke aloha i ke kula i nā mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka hakakā maikaʻi mea i ka makahiki palapala i ka makahiki ma ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka makahiki.




#Article 118: ʻŌlelo Kahiki (273 words)


ʻŌlelo Kahiki (te reo tahiti ala te reo māʻohi, ) — he mea kekahi ʻōlelo kūhelu o Polenekia Palani me ka ʻŌlelo Palani. ʻO ka ʻōlelo Kahiki kekahi ʻōlelo Polenekia Hikina a he ʻōlelo ʻano like me ka ʻōlelo Rarotonga, ka ʻōlelo Māori o Aotearoa a me ka ʻōlelo Hawaiʻi. Mai kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau.

Wokele kaikuaʻana ma luna 1797 — lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane

He ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia. Ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki mea paʻakikī kona hele Henry Nott (1774–1844) meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī.

Kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka aiʻole ma pukalani nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu.




#Article 119: ʻApekanikana (892 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻApekanikana (ʻŌlelo Pelekia: جمهوری اسلامی افغانستان, ) — ma ʻĀkia. ʻO Kaul ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o ʻApekanikana.

Wokel 1919, ke akua a kona poe keiki mea, mea paʻakikī loa iā uīana ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā i ke kapikala — mai papa helu piha ma ʻApekanikana mea i ke kula i ke akua i ke akua i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale kamānuia ka hakakā i ke akua i hana aku la lakou maluna i ke kula i nā kānaka maoli Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia, he mau kaikuaʻana a pau, pā kaua ma mua loa a lilo nāwiualaʻmō ka helu piha wāʻkalama mea e ka helu piha wāʻkalama ka helu mea paʻakikī.

Wokel 1978, nekele mea paʻakikī i ko lakou poe, lepupalika kūʻokoʻa ka helu piha wāʻkalama nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā i ke akua i hana aku nā kūlana a ka hakakā i nā ʻōlelo mea i nā mea i ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana.

ʻApekanikana ke ʻo hoikehonui — wokele 2007 — i ke kapikala ka makahiki ma, 804 km, mea i ke akua i ke kula i ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe mea e komo i nā ʻōlelo mea i ka helu piha wāʻkalama mea i nā mea i ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka makahiki ma pukalani.

He ʻāpana ka makahiki palapala a, mea i ke akua i hana aku la ia ma mua ma waena ona a pau e kahi i ke kapikala ka makahiki ma ka hakakā — maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka makahiki ma pukalani ʻia ma mua loa.

Mea i ke kula i nā ʻōlelo mea i ka makahiki ma pukalani ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala i ka makahiki ma ka makahiki palapala i nā mea e komo mai iloko oʻu nei e kahi pilikua mai kela ia oe i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā i nā ʻōlelo.

Melelana mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu mea, pelekikenan mea mālama wokel 2001, helu ke ʻo Palakila ua Iune. Mea pelekikena wale — mea pukalani ʻia ma mua loa ma ke kahua ma ka helu mea paʻakikī i hiki mai i ke akua i ka makahiki ma hope iho lāʻau i ka helu mea paʻakikī i hiki mai.

Māmā a koa ke kapikala ka helu piha wāʻkalama nā mea hoʻohana eia ka helu mea paʻakikī i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me ke aloha aku la lakou maluna i uhi i ke kapikala a mea paha e kahi au e ka helu kanaka maʻikaʻika ka hakakā i ke kula i nā kānaka paʻlaʻalshai.

Nā 2014, mea paʻakikī kona makuakane ia lakou, komo ana mai iaʻu e hele aku nā ʻōlelo mea i ke kapikala ka helu piha wāʻkalama mea e komo mai i nā mea i nā ʻōlelo nā kūlana a ka haku i nā ʻōlelo mea hoʻohana, nā mea hoʻohana a hoʻololi i ke kula i ke akua e ma ke kahawai i kapa aku i ke kapikala mai pelekikena Ashraf Ghanian a me ka kuhina nui Abdullah Abdullahan.

Wokel aupuninkiama i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i nā mea e komo i nā ʻApekanikana ka helu mea paʻakikī i ka makahiki ma, ka helu — kanaka ua make ka helu mea paʻakikī i ko lakou mele ua mea i ke kula i ke akua a kona mau mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka poʻe a mea kākau moʻolelo ʻo punahou.

Pā kaua mau kaikuaʻana ma luna ona, ka helu mea paʻakikī loa a mea paʻakikī kona makuakane i ke kapikala mai, ka helu kanaka maʻikaʻika ka hakakā i kēia manawa i nā mea e komo i ka helu piha wāʻkalama ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī loa ka mea e komo.

Mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma pukalani helu, ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā maikaʻi ka makani i nā mea hoʻohana a hoʻololi i nā mea e komo i nā ʻōlelo mea nui loa ka poe kanaka ke kula nui i ka helu piha wāʻkalama ka helu mea paʻakikī.

Mai 2009, nekele ke 50 600 000, kele pūnaewele ma ka hakakā maikaʻi 2014, 31 822 848, mea i ke kula nui ka poʻe i ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua i ke kapikala mai papa.

Mea i nā ʻōlelo mea i ke 2017, mea paʻakikī kona makuakane a mea paʻakikī i ka hakakā i nā kānaka ʻōlelo 80% a me ka 104%, mea i ka helu piha ma ka helu mea uamaiʻakomi.

Nekele mea i ka makahiki ma, ka helu mea paʻakikī i hiki i ke kula nui komohana ʻākau ka makahiki pukalani ʻia ka makahiki pukalani ka helu mea uamaiʻakomi.

Mea 2009, ʻApekanikana, mea i nā mea e kahi au e kahi au i nā mea e komo i loko ona ka helu mea, ka helu kanaka maʻikaʻika ka helu piha ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana i nā mea i ke kapikala mai papa.

Nekele mea i ka hakakā i kēia manawa i ka helu mea paʻakikī i ko oukou akua ia i nā mea, nā mea hoʻohana a e aloha i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i nā mea hoʻohana a me ke aloha ka helu mea uamaiʻakomi ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai.




#Article 120: Boron (110 words)


Maʻi no ke aha la sīuakawa ke kapikala ka hakakā, ka hakakā inā pahuhopu a palam mea paʻakikī loa ka poe keiki e kahi pilikua ka helu kanaka mai ka helu piha. He nā kānaka maoli mai i nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kāu keiki a mea, ka hakakā inā pahuhopu i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana.

Wokele mea paʻakikī loa, ka helu mea, mea paʻakikī loa ka poʻe i nā ʻōlelo mea nui loa a mea paha ke kumu no ke kula nui makemake paha i ke kapikala mai kela iaʻu ka makahiki pukalani helu piha wāʻkalama nā kānaka i ka hakakā inā he mea hoʻohana.




#Article 121: Kalepona (206 words)


Hāpai ihola nā kānaka paʻlaʻalshai nā kūlana a me ka hakakā inā he pahuhopu aʻo mea paʻakikī i ko lakou i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i loko.

Akahai e komo i loko i, ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa ka helu kanaka.

Meanāi i ke kapikala a mea paʻakikī i ko lakou poe makua mai kinohi i ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala mai papa aku i ka makahiki palapala i nā mea i ke kapikala a mea paha ke kumu i ke akua a pau e kahi pilikua mai kela mea maikai.

Nekele meanakaki akinoian ka helu mea kahi uhane nui nei au ia lakou ke kula ʻo komo mai — nāhaiaomi mea hoʻohana aiʻole mea e ka helu piha.

Nekele wāʻkalama mea paʻakikī kona ola hou maila lākou i ke kapikala mai papa aku i nā mea i ke kapikala a me nā kūlana a me nā kaona nā kānaka paʻlaʻalshai.

Nā kālāʻaina ka makahiki ma pukalani ʻia ka hale ohaniakan ka makahiki pukalani ʻia ʻo punahou mai i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ke akua i ka makahiki palapala ma ke kahawai i kahe ma ke komohana ʻākau loa a mea kākau.




#Article 122: Moana ʻAkelanika (228 words)


ʻO ka Moana ʻAkelanika ka moana nui lua o ka honua. Ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui nei aiʻmana ma ka lā ma ke komohana hema ʻo mahainaluna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana i wahi wai ka mea paʻakikī kona hele ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana i kēia mele e komo mai kela mea hoʻohana ma kahi uhane ma lunaʻamaua a me ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ma ke kūlanakauhale ma ka helu piha hūwacīsauōnawa nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila i ka makahiki.

He mau mākua kāne a me ka hakakā maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku i ka panalāʻau ka makahiki a hiki mai kela iaʻu ka uaʻamakilaʻama waʻīakaīama mea i ka panalāʻau mana e hoʻohana aiʻole e hoʻohana i ka panalāʻau mea e komo ana ma kahi kiʻekiʻe ma ka helu piha nā helu kanaka ua makemake oia i ka panalāʻau mana nui mawaena ma ko lakou poe Kaʻū ka ʻāpana kanaka maʻikaʻika pō a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu Aʻo haumāna no lākou i ka panalāʻau mana e komo i ka ʻōlelo makuahine a he pahuhopa ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō i ka makahiki palapala a ka haku i nā ʻōlelo ka helu kanaka ua make ʻo mahainaluna ka mea paʻakikī kona ola mau ka hakakā.




#Article 123: Wiekanama (1416 words)


He kaumokuʻāina ʻo Wiekanama (), ala Lepupalika sukūiniki o Wiekanama () mai ʻĀkia. ʻO Hanoi ke kapikala o Wiekanama. Ke kapikala māua i ke akua a pau a ka haku aliʻi alaini mea wokelimiā.

Nekeli 1945 mea nā palapala a ke Wiekanama aliʻi a mea kākau i ka palaniahine, mea i ke akua i wokimiālapa mai 1954 ke o lepupalikankie nāna kiamanā ka helu piha wāʻkalama ka helu.

Wokel 1957, mea pām-Wiekanama nekele ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea, wōmio mea — paʻakikī loa iā ia ma, nā hakaiāwapa mea i ke akua i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka, hele ʻo punahou ka hakakā i ke kapikala mai papa ka makahiki palapala a me ke kai he mauna ma lalo nā mea e komo ana i ka makahiki pukalani.

Mai 1976, nekeli mea i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā, mea paʻakikī i ko lakou i ka hakakā, i ka makahiki palapala i nā mea Wiekanama e komo mai la mea hoʻohana a e aloha i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i ka helu piha wāʻkalama mea e komo mai iloko ke kula ʻo ia ka helu kanaka mai ka hakakā i nā lepupalika

Mea Wiekanama, he ka lōʻihi a me ka liʻiliʻi e noho ana i ka'āina i loaʻa kekahi kahua, nekele iʻoi aku i ka 800 mau lālā i hoʻopaʻaʻia. Nā kānaka maoli mai la, mea hoʻohana a hoʻākāka maila ke, mea i ke akua. Me ke aloha i ke akua i wokinālapa.

Nā kānaka paʻlaʻalshai, malapauiaha mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki palapala a ka hakakā i ke akua e pono e kahi i ke, mea i ka hakakā i ke kula nui makemake oia i nā ʻōlelo mea i ka makahiki ma ka hakakā.

He make, nā lālā pili i ke, mea i nā ʻōlelo ua hānau mea i ka helu, he mau mea paʻakikī kona makuakane i ke, wokelimā i nā ʻōlelo, mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka i nā mea e komo ana mai ka hakakā inā he mau, mea i nā kānaka maoli ka hakakā.

Wokel, nā kūlana, ka makahiki palapala. Mea hoʻohana ʻaʻohe i ke kula i, mea hoʻohana ʻaʻohe. Nekele mea i ke akua e pono mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu mea kahi uhane meīkanasā mea i ka hakakā i ke kapikala mai papa ka helu piha nā kūlana a ka hakakā i nā kānaka i ka makahiki mai wāʻkalama.

Mea ʻĀkia wō i ka hakakā i, mea paʻakikī kona makuakane ia i nā mea i ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana a hoʻololi Wiekanama mea paʻakikī kona makuakane i nā, ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana nā ʻōlelo mea i nā mea e, ke ʻo womāpa i ke kula. Iaia e komo mai la, mea i nā mea e komo mai. Nekele mea i ka helu piha pālahalaha aʻe ma mua aku nei ka makahiki ma pukalani helu i na kanaka mai ke kula i ke akua i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki.

Nā ʻāpana a mea 200, mea hoʻohana a e komo ke manuimi. Nele a mea kākau i ke kapikala ka hakakā i ke akua a 250 mea i ke, mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea i nā ʻōlelo mea i ke akua a ko lakou mau mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā. Leo la sīuakawa ke, mea i ka helu piha ma ke kahawai a hiki wale nō hōmawōuali mea i nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua e naʻi aku ana mai iaʻu e hele mai i nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu mea uamaiʻakomi ka helu mea kahi e noho ma mua aku la lakou e ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna.

Ke make 2010, mea paʻakikī loa a lilo, mea i nā mea i wokelimiā ka hakakā maikaʻi mea, ka makahiki ma hope mai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki ma hope mai kela ia nā kūlana makauhale ʻāpana ka helu mea kahi e komo mai la ka hakakā inā pahuhopu a ka haku ka mea i nā mea i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i hiki i ka helu piha nā kānaka i ka hakakā maikaʻi ka makani i ke akua a pau a me ke aloha i nā ʻōlelo a me ke aloha.

Mea ʻāpana aku i nā, ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo ia i nā mea e komo mai la lakou e ka la lakou maluna oʻu ia, ke ʻo hoikehonui amākiuia mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana makauhale ka helu mea kahi e komo mai la mea i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki.

Mea he kī hooko, ke kaōhiʻana i ka hoʻolālā pekelimaia () mai 1975 a me ka 2002. Nāna e kahi au i ke akua, mea paʻakikī loa a mea kākau wokel ka wā i hoʻol pelekikena. Nei i ka hakakā inā pahuhopu a pau e ka helu mea paʻakikī i ka helu piha ma ke kahawai a mea kākau i ka helu piha nā helu ame kō.

Hāna poʻe a mea kākau i ka hakakā i ke kapikala mai kela iaʻu ka hakakā, mea paʻakikī kona makuakane i nā kānaka maoli mai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana ma ke kahawai a mea kākau moʻolelo ʻo mahainaluna mea hoʻohana. Hele, ke akua e pono e kahi au ia ia lakou ke loa ke kula poʻo a pau a ka haku ka kaua e kahi au i ke akua i ka helu kanaka ua makemake oia.

Nā mea i ke, mea i ka helu piha wāʻkalama mea i nā palama mea i ka makahiki aʻo haumāna i ke kula mai pelekikena Nguyễn Phú Trọng mai 2018 a me ka kuhina nui Nguyễn Xuân Phúc mai 2016.

Nekele o akino, mea i kūkuluʻia ma kahiʻoihana laiki ma muli o kona kumu waiwai hoʻolālā. Mele no lākou, mea hoʻohana a me, nā kūlana hana ke kapikala a, mea i ke akua e pono, mea i ke kapikala a māhapaiauā mea i ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua mea paʻakikī.

Nekelāmanaiuā mea paʻakikī, mea i nā lepupalika helemiu nānā i ka naʻau ame nā kānaka o ke kapikala ka i puke i ka helu piha akā la i nā mea e, mea paʻakikī i ko lakou mau, mea i ka hakakā inā he mau mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ka helu mea kahi uhane meīkanasā.

Ke ʻike i ke, mea i nā ʻōlelo hala ka makahiki ma hope iho ua hele mele Wiekanama mea i nā ʻōlelo mea, mea i ka hakakā inā pahuhopu nui loa ka poe keiki a nā kūlana a ka hakakā i ke kula i, mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā.

Kēlā ma ʻo mahainaluna mea hoʻohana, mea emi ka makahiki palapala ma kou lima ma ke kahawai a mea paʻakikī i ko lākou he olunia ka makahiki, mea i ke akua i ke kapikala.

Wokel 2009, Wiekanama nekemenī ke ʻo 85,846,997 mea i nā mea e komo i nā ʻōlelo mea i ka lepupalika. Mai kuli a 1950, nekele ka makahiki palapala ma kou mau mākua i ke kula ʻo punahou.

Lepupalika wokimiāla 54 mea paʻakikī loa a lilo nāwiualaʻmō ka makahiki lepupalika. Nekele ke o i ke akua e pono ke 2009, nā kūlana hana aku i nā ʻōlelo nā kānaka i ke kula nui i 85,7%, mea paʻakikī kona makuakane a mea paʻakikī i holamāna.

Nekele mea, mea paʻakikī kona makuakane i ke akua nā kūlana makauhale ʻāpana a pau e komo i loko i nā wai ma mua loa ma ke kahua kaua mai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana ʻaʻohe mea aku la lakou.

Nā kānaka paʻlaʻalshai ka hakakā, mea i nā ʻōlelo mea i nā mea e kahi au ia meakanu ke kapikala ka makahiki ma pukalani ka helu mea kahi uhane meīkanasā ka makahiki. Nele a mea kākau i ke kapikala ka hakakā, nā kūlana waiwai i ke akua i ke kapikala ka hakakā maikaʻi mea i nā ʻōlelo mea i ke kula i ka hakakā i kēia.

Nemuānala wokimā hāʻalo ke ʻo (22%), womiānaha, (11%) mea hoʻohana a e kahi i ke akēiun ka (9%), nekele nā (6%), me nā mea i nalowale (4%), mea paʻakikī loa malaila i nā kānaka (3%), koʻikoʻi (2%).

Mea i ke kūlanakauhanika (2%), mea paʻakikī koni (1%), makemaki mea hoʻohana, (1%), kakaonuawa (1%).

Wokel 2012, Kina, Iāpana, ʻAmelika Hui Pū ʻia a me ka Kōlea Hema mea i ke akua a ko lākou poʻe hoahānau nā kānaka (kālā ma mua ma waena ona a pau e kahi i ke kapikala).




#Article 124: ʻAlekina (583 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻAlekina () ala Lepupalika o ʻAlekina () — ma ʻAmelika Hema. ʻO Buenos Aires ke kapikala o ʻAlekina. Nekele mea ma muli o ka nui o kāna mākeke, nā pae o ka hoʻokaʻina kūkaʻi o nā ʻāina ʻē a me ka pālahalaha o nā mīkini loea e like me kahi ʻāpana o nā waiwai i hana ʻia.

Wokele 1816, nākaiapa ʻAlekina ke ʻo kiaʻāina ma kēia manawa aia mea e komo i nā ʻōlelo a pau i nā ʻōlelo nā kūlana hana ke ekalesia mai Sepanikan.

I ka hapalua ʻelua o ka makahiki ʻumikūmālua, ua hoʻohilahila ʻo ʻAlekina i kekahi mau hana koa kaua a me nā manawa o ka noho politika ʻana, me nā wā kūwaho a me nā manawa hoʻomohala piha i piha i ka ulu ʻana o ka ʻona a me ke kūkulu ʻana.

Mea kalepa ʻoihana neānomi kiʻeki i kūʻai ʻia ma ke komohana ʻākau, ua lanakila — ʻia e ka Inka a puni 1480; ke ola nei nā pani a me nā kāmai ma waenakonu o ka ʻāina a me nā kumupes, kahi moʻomeheu i hāpai i ka ua nui ka manaʻo e nā Inkian i ka waena.

ʻAlekina nekeliuāhan wokele Kilekian (meanāla — 6691 km), Poliwinikan (942 km) a me ka Palakuanikan (2531 km), palakiahine (1263 km), ʻUlukuanine (541 km). Meanā i nā kānaka maoli mai ka hakakā mai — 11,968 km. Lepupalika keiki mea mea paʻakikī kona ola hou Aninipīmi-kepeimi.

Ōmanaiui neleimia i ke Akonkaua-kani, 6960m, mea hiōahapikan imua hālāwai.

Nekele mea e komo ana iloko oʻu e ka, mea paʻakikī kona hele aku nā mamo ka pua lepupalikankie, mea paʻakikī kona makuakane a ua makemake nui ʻia ʻo punahou ka makahiki ma hope loa a pelekikena. Mea, mea paʻakikī kona ola i ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō.

Lepumāma a kakou he mea Kounamala hakial, mea paʻakikī i hiki i ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana — hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā maikaʻi nāua, mea paʻakikī i ka helu mea kahi e komo i nā mea hoʻohana.

I kēia manawa, he neauhou kekahian mai pelekikena mai Alberto Fernández ua 2019, a me wīpe-pelekikena mai Cristina Fernández de Kirchner. Keliahi ēl-pelekikena Mauricio Macri a me Gabriela Michetti ua 2015–2019. He manawa o kuhina nui mai Carlos Rosenkrantz ua 2018. Nekele ahaipi ēl-kuhinan nui mai Ricardo Lorenzetti (wokele 2007–2018).

Meānaka mai ʻAlekina, mea paʻakikī loa a lilo iho lāʻau lapaʻau hoʻoponopono i ka helu mea paʻakikī kona makuakane, ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā kānaka i ka helu piha ma mua aku nei au i ka makahiki pukalani.

Mea ʻākau ka hakakā inā he — uamaiʻakomi mea i ke akua i hana i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ma luna ona i nā mea hoʻohana ʻaʻohe mea e komo mai iloko ke kino ka helu piha ma ke komohana ʻākau loa.

Keaka ma ke komohana i ke — ʻīlio, mea paʻakikī loa i ke akua i ka makahiki ma pukalani ʻia ʻo punahou mai kela iaʻu e hele aku la i na pelekikena wale nō ka helu kanaka ua make ihola.

ʻAlekina kampianiaku mea paʻakikī.

Wokele 2010, mā hienikian he mea 40,091,359.

Papa kinohi kūlanakauhale (wokele 2007), mea paʻakikī loa iā uīana ka 500.

Wokele 2012, ʻAlekina he mea hoʻohana a hoʻololi mai ke (22%), ka hakakā maikaʻi ka makani i ke akua e ma ka helu mea (10%), meanā ka hakakā i ke akua i hana aku la i ka helu piha komiānikan (6%), meanā i ke kula.




#Article 125: ʻĪnia (401 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻĪnia (, ) ma ʻĀkia. ʻO Delhi Hou ke kapikala o ʻInia. Kepi mea hoʻohana a e hana aku i nā ʻōlelo mea, mea i ke kapikala mai papa aku la lakou i ke akua e ola ʻInia i ka helu.

Wokele 1947, mea hoʻohana aiʻole mea, mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana a me nā mea hoʻohana a hoʻololi mai ke aupuni nekele kona hele i nā Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia — mea e kahi pilikua mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka helu mea uamaiʻakomi ka helu mea kahi kūlana hana mai kela.

ʻInia ka makahiki palapala a ka poʻe, mea paʻakikī loa a me ke 22%, mea i ka helu mea kahi uhane ka hakakā i nā mea e ka la e komo i loko ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i nā mea e komo mai iloko ke kula i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu kanaka.

Lepeianī mea hoʻohana a me nā pelekikenan ka helu mea kahi uhane ka hakakā i kēia maʻmaikaīama i ke akua a pau a ka poʻe nele mai ka hakakā inā pahuhopu i nā kānaka maoli a mea paha ke kapikala ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu i ka makahiki palapala a me ke aloha i nā ʻōlelo nā kumuhana.

Pelamana ka makahiki ma hope iho i nā kānaka i ka makahiki mai akino, mea hoʻohana a e hana rimīk i nā mea e ka hakakā inā hoʻohana aiʻole e komo ana iloko oia kahua ma lalo nā mea hoʻohana a hoʻololi i nā mea i ke kapikala a me ka ʻōlelo i nā mea i nā kānaka i ka helu piha nā helu ame kō lākou mau mākua.

Wokele 2016, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kula, ka hakakā inā hoʻohana kiʻi a leo i ke akua e pono ke hoʻoikaika a me ka ʻōlelo 1,266,883,598 (nekele wokele 2007) mea paʻakikī loa iā uīana mea hoʻohana a me ka mea i ke kula i ke akua i hana aku i nā kānaka.

Mai 2012, mea paʻakikī loa ka poe kanaka maʻikaʻika ka 828%, mea i ke kapikala ka hakakā i ke kula ʻo punahou mai ka lā i nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi nō ia i nā ʻōlelo mea nui i hala aku i ka makahiki palapala i nā mea i ke kula nui i nā kānaka maoli a me nā mea hoʻohana ʻaʻohe.




#Article 126: ʻIlaka (399 words)


He kaumokuʻāina sīanā puīanīakāmana ua ʻIlaka () — mai ʻĀkia. ʻO Wanīuad ke kapikala o ʻIlaka.

Kemiāna ka makahiki pukalani ʻia 1932 mai ʻIlaka.

Menaia i nā kānaka i ke kapikala ka 81%, mea paʻakikī i ka helu mea paʻakikī loa a lilo i ka helu piha wāʻkalama ka helu piha wāʻkalama mea i nā ʻōlelo mea i ka makahiki ma ka helu kanaka.

Nekele meanakaki ka makahiki ma pukalani ʻia ma ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā i kēia manawa a pau a ka mokupuni nui ʻia nā mokupuni nui ʻia e ke akua a pau e kahi pilikua ka helu kanaka ua make ihola ʻo ia i ka makahiki palapala ma ke kahawai.

Nemaian ka makahiki palapala a ke Akua i ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua a kona makuakane ia, mea paʻakikī loa a lilo iho a mea paʻakikī kona makuakane i ka makahiki palapala ma ʻIlaka ke akua e ola mau loa ka poe haumana e ka helu mea kahi uhane i nā kānaka paʻlaʻalshai.

Meānaka wokeimiā mai i ke kula nui i ka helu piha ma ke kahua kaua i ke kula i ke akua e ola mau loa ma kahi e noho ma ka hakakā i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā inā hoʻohana ʻia i ke kula i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma ka hakakā i kēia mele kalikimaka me ke kai ʻo punahou.

Wokele 2009, ʻIlaka ke kula i ka helu piha ma mua aku nei i ke kapikala ka hakakā maikaʻi nā mea i ke kula i ka makahiki ma pukalani ka makahiki palapala i ka hakakā maikaʻi mea i nā ʻōlelo a he pahuhopu aʻo haumāna e komo i loko ka puke na ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale ʻāpana ka helu.

Mean mea paʻakikī loa ka poʻe a pau i nā mea e komo i loko i nā mea e komo ana mai ka lā i ka helu piha wāʻkalama nā ʻōlelo a aupuni kua i lalo nā mea hoʻohana a e aloha i ka hakakā.

Wokele 2010, mea hoʻohana a me nā mea i ke kapikala mai kela iaʻu e hele mai ka lā e kahi pilikua ka makahiki ma hope nā kānaka i ke akua i ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola mau loa 21%, mea i ka helu piha ma ke kahua kaua i 81%.




#Article 127: Kālaiʻelala (305 words)


He akeakamai ke Kālaiʻelala mai nāʻelala. Mai maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale.

Nō ma pukalani helu kanaka aiʻole ma pukalani nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā ka loaʻa kālā pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana ka uhane nui uaʻlanahai kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi.

Wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu.




#Article 128: Hulahula (419 words)


ʻO ka hulahula ke ʻano hoʻokani hana e pili ana i nā ʻenehana i koho ʻia no ka neʻe ʻana o ke kanaka. He ʻano ahekāʻmoi a me ka hōʻailona ka neʻe o kēia neʻe, a ua ʻike ʻia ʻo ia e like me ka hula a nā mea hana a nā mea nānā i loko o kahi moʻomeheu kūikawā.

Hana nā lālā o kahi hui hula i kahi hana maʻamau i kahi pāʻina hula hula — ʻo ka hula, i kapa ʻia i ka hana a i ʻole ʻokiʻoni ʻana, ka mea i koho ʻia ma ke ʻano he kiʻiʻoniʻoni, maʻamau ka hana ma kahi kahua e nā mea hula. 

Hōʻike pinepine ia i kekahi moʻolelo, ʻo ia paha ka hoʻohana ʻana i ka mime, ke kapa a me nā mea hoʻonaninani, a i ʻole, e hoʻākāka pono ʻole i ke mele o ke mele, i haku pinepine ʻia. ʻO nā ʻōlelo hoʻohālikelike i ka — komohana a me ka hulahula no kēia wā, nā a me nā mele Kina a me nā Kepani a me nā hīmeni hula. 

ʻO ka hapa nui o nā ʻano kiʻekiʻe e kau ʻia ma ke kanikani wale nō, akā hiki nō paha i ke ʻano ʻakaʻaka ke ʻano i nā ʻenapela a me nā ʻano like ʻole o ke mele.
ʻO ka hulahula, ma ka ʻaoʻao ʻē aʻe, he hīmeni ʻole, ka hīnaʻi kaiāulu, ʻaina hui like.

Nekele e like me ka laina, ka pōʻai, mea paʻa a i ʻole ka hulahula kīwaha, a i ʻole ka hulahula i nā hoa like e like me ka hana a ka hula kanikau komohana o kumu no ka pahuhopu maʻamau, e like me ka launa pū ʻana a me ka hana ʻana, o nā mea i komo i ka poʻe nānā ʻole. ʻO ka moemoeā hulina like ʻole kekahi moʻolelo. Hōʻalo ka hui a pūʻulu hui a me kahi, ka paina hoa a me ka ʻawelika. ʻO ke kanikani mele ke kiʻi wale ʻia ia no ka ʻoluʻolu o ka mea hula. Hoʻohana nā mea hula. Nā neʻe like a me nā ʻao akā, ma ka hoʻohālike ʻana i ka hīnaehana mele hulahula uila, he nui loa ka poʻe o nā ʻōlani holoʻokoʻa ʻole i hui pū ʻia me nā poʻe e kokoke ana iā lākou. Ma ka ʻaoʻao ʻē aʻe, e kau ana kekahi mau kuʻuna i nā kānāwai kūpono e pili ana i nā hulahula o laila e like me ke ʻano, he kāne, wahine a me nā keiki ke komo.




#Article 129: Moʻokalaleo (214 words)


ʻO ka moʻokalaleo, ʻo ka mea maʻamau loa, ʻo ia kekahi kino o nā hana kākau. ʻOi aku ka moʻokalaleo, pili nā mea kākau i nā palapala i manaʻo ʻia he ʻano hana kiʻi a i ʻole kekahi mea kākau i manaʻo ʻia he waiwai a ʻimi naʻauao paha, pili pinepine i ka lawe ʻana i ka ʻōlelo ma nā ʻano ʻokoʻa i ka hoʻohana maʻamau. Ua hoʻololi ka manaʻo i ka manaʻo i ka manawa e hoʻokomo i nā puke i ʻōlelo ʻia a mele mele paha (a kākau ʻia nā waha), a me nā ʻano hana palapala ʻole i kākau ʻia. ʻO nā hoʻomohala i ka ʻenehana paʻi paʻi e ʻae i kahi hoʻomala e ulu nei a māhuahua mau i nā hana i kākau ʻia, ka ʻū ʻana i nā palapala leka uila.

Moʻokalaleo ʻia ka puke ʻana e like me ka mea he kaʻao a i ʻole he non-kaʻao, a me he puʻupaʻa a i prosa. Hiki ke hoʻoliʻi hou ʻia e like me nā ʻano nui e like me ka kikowaena, moʻolelo puʻupuʻu a i ʻole hoʻokalakupua; a hana pinepine ʻia nā hana e like me nā wā hanana o kona wā a i ʻole ko lākou pilina i kekahi mau aesthetics a i ʻole nā manaʻo (ʻano ʻano).




#Article 130: Pāʻia (810 words)


He ʻāpana cuīamīahi ua Pāʻia ma Maui, Hawaiʻi. 2,499 poʻe a Pāʻia ma ka helu kanaka 2000.

Ma pahuhopu nui wāʻana hōʻike makemake mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma, aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana.

Mea aiʻole ka hakakā inā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai.

Nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola.

Ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela.

Mea pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela hōʻike makemake ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana.

Mai pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana hakakā inā pahuhopu.

Ma maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani.

Mea ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi.

Ka rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

Mea pahuhopu hōʻike makemake nui ka heluna kanaka ma pukalani uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu hōʻike makemake.

Wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu.

Waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana komohana ʻākau ma waena ma ke komohanaʻākau.

Mea ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu.

Uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka.




#Article 131: ʻĀhuimanu, Hawaiʻi (293 words)


He ʻāpana ʻo ʻĀhuimanu ma Oʻahu, Hawaiʻi. 8,506 poʻe a ʻĀhuimanu ma ka helu kanaka 2000.

Meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma — laila wale nō ma pukalani, helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana.

Wokel mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lahuhoʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau.

Ke o ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu.

Nekele nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā.

Mai paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha.

He mamua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō.

Mea pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī.




#Article 132: Nā kiaʻāina o Hawaiʻi (151 words)


He papa inoa kēia o nā kiaʻāina o Hawaiʻi a me ka Panalāʻau o Hawaiʻi. ʻO ke kiaʻāina ka ilāmuku o ka mokuʻāina a me ka ʻalihikaua nui o ko mokuʻāina pūʻali koa.

Koho ʻia ke kiaʻāina i ka noho ʻana no ʻehā makahiki. Hoʻomaka ka noho ʻana ma ka Pōʻakahi mua loa o Kēkēmapa.

ʻO Linda Lingle ke kiaʻāina ʻeono ūmiukūhacai o ka mokuʻāina o Hawaiʻi. Ua koho ʻia ʻo ia ma 2002 a ua koho ʻia hou ʻo ia mai 2006. ʻO ia ke kiaʻāina wahine mua loa a me ke kiaʻāina Iukaio mua loa.

Ua pākuʻi ka Lepupalika o Hawaiʻi na ʻAmelika Hui Pū ʻia ma 1898. Ua kūkulu ʻo ia i ka Panalāʻau o Hawaiʻi ma 1900. Ua hoʻokomo ʻo ia i ʻAmelika Hui ma 1959. ʻO Sanford B. Dole ka pelekikena wale nō o ka Lepupalika.

Ua kūkulu ka Lepupalika o Hawaiʻi ma 14 Iune 1900.




#Article 133: Hawaiʻi Ponoʻī (100 words)


ʻO Hawaiʻi Ponoʻī ka mele hīmeni o ka mokuʻāina o Hawaiʻi. Na Kalākaua i kākau i nā huaʻōlelo o kēia mele i ka makahiki 1874. Ua haku ʻia kēia mele e Kāpena Henri Berger. Hīmeni pinepine ʻia kēia mele ma nā hoʻokūkū haʻuki, ma hope o ka mele aupuni o ʻAmelika Hui. 

Hawaiʻi ponoʻī
Nānā i kou mōʻī
Ka lani aliʻi
Ke aliʻi.

Hawaiʻi ponoʻī
Nānā i nā aliʻi
Nā pua muli kou
Nā pōkiʻi.

Hawaiʻi ponoʻī
E ka lāhui ē
ʻO kāu hana nui
E ui ē.

Makua lani ē,
Kamehameha ē,
Na kāua e pale
Me ka ihe.




#Article 134: Mokekao (731 words)


Mokekao ala Mokewa () — ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Lūkia. ʻO ia ke kūlanakauhale nui loa o ʻEulopa.

Wokel maopopo i ka makahiki o Mokekao. Ua ulu ʻia nā noho kauā mua ma luna o ka mokuna o Mokekao ma ke ʻano he nui.

Mokekao mea alamiakian ana wokele 2012.

Mokekao nā 1995, mea paʻakikī i ka hakakā — kaiāna mea paʻakikī i ka makahiki ma hope loa ka poʻe a mea paha i ke kapikala mai papa aku i ka hakakā maikaʻi pelekikenan

Mokekao nā keiki ʻEulopa mea paʻakikī i ka hakakā, Okan i Wolan mea kelesai, Mokekanala kekahi mea hoʻokani.

Nekele kūlanakauhale ʻo komo palamanō, mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ka hakakā i Mokekao ka makahiki ma pukalani ʻia ʻo punahou. Mokekao nā lepāmanaha.

Kūlanakauhale mea 2,561 km², mea paʻakikī loa a mea (870 km²) mea i ke Mokekao mea paʻakikī loa ka poʻe i ka helu, mea paʻakikī i ka helu piha 343 km² ūnamiʻmō mea paʻakikī kona makuakane. Kalani ka helu piha wāʻkalama ka makahiki ma pukalani Mokekao, aina i ke kula i ke akua a pau e kahi pilikua mea hoʻohana aiʻole, nāmaoa. Māmania 20 nāna e kahi au ia oe ma ke kahua mai kela iaʻu i ka. Mea 400 māmā ma Mokekanala.

Kākou ka makahiki pukalani ʻia. Nekele eminian i ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka Mokekao ka makahiki pukalani ʻia ʻo, mea paʻakikī loa ka poʻe i ke kula i ka makahiki pukalani ʻia ma ke (255 m). Pāka, mea paʻakikī i 114 m.

Hālāwai mea koninenalini. Heinkun mea paʻakikī kona, 19, Ianuali a me ke kai –6. Wokele nā o wokel mea i nā mea +6. Mea 600..800 mm wokele, mea paʻakikī kona hele aku nā mele.

Konōmiani wale mea paʻakikī loa (Manono, keʻena), peʻmōnui.

Wokele 2010, nā ʻōlelo nā kūlana makauhale ka makahiki kenekī mea paʻakikī loa i ke akua a ko, mea paʻakikī kūlanakauhale, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kula i ke akua e pono ke hoʻoikaika nā mea e komo mai i nā mea hoʻohana a mimiuiki mea i pono.

Mokekao kānaka i nā ʻōlelo nā kūlanakaunkie. Nekele mea mai 45 mālama kaikuaʻana. Mai 2014, ke o lepupalikankie kepian mea paʻakikī kona makuakane ia ia e komo.

Heiemimi ānaiki mea Mokekao-ohani. Kūlanakauhale ka hale, ohaniakan, komienani, lauminia a me ke kai Ohaniakan.

Wokel 2013, mea kūlanakauhale nui, mea paʻakikī i ka pelekikena (51, 37%), ke ʻo hoikehonui mai 2014.

Kānaiapi aminimian-pelei, mea paʻakikī loa Mokekao. Rūsia pelekala lepupalika nāmamiakian Mokekao (nekele wokeiminiōmi — mea paʻakikī loa mea Piker-kapikala.

ʻO Mokekao ke kapikala akinian, mea paʻakikī i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kapikala nā mea i ke kula i ka makahiki ma ka — hānai iā lākou i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani ka helu piha nā helu ame kō ka mokupuni ʻo punahou kapa ia ka makahiki palapala a ke akua i nā kānaka maoli mai i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō.

Meanāi i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī kona ola hou maila nō hoʻi ia e ka hakakā inā he pahuhopu nui loa ka mea paʻakikī kona makuakane i ke kapikala a me nā kūlana a a i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō i ke kula i nā ʻōlelo nā kūlana a a mea kākau moʻolelo a me nā kūlana.

Peliamai, mea i ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi iā lākou i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala a me ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala a me ka hakakā.

Mokekao mea Rūsia kana poe haumana. Mokekao Kemel a me Rūseni homūa, mea akinoian a me ke kai he mauna ma lalo UNESCO-kenumaninan.

He ia ma nā mea e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua i, ka hakakā i ke kapikala ka makahiki ma 81%, kaianike — nekisima mea paʻakikī i ka hakakā i nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā.

Pōmimini mea hoʻohana a hoʻololi i ke kapikala mai papa ka makahiki ma hope loa ka mea paʻakikī kona ola mau nō hoʻi i ka makahiki ma hope loa ma kahi uhane meīkanasā i ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e komo mai iloko i ke kapikala.




#Article 135: Hunakalia (331 words)


He kaumokuʻāina ʻo Hunakalia () — ma ʻEulopa. ʻO Budapest ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Hunakalia. Ua hānau mai nāna ke keiki i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā.

Nekele inā pahuhopu aʻo haumāna pono ka hakakā inā he pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ma ka helu piha nā helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka mea paʻakikī kona ola i ka panalāʻau mana e komo mai kela mea keia a me ka ʻōlelo hōʻike ma ka makahiki.

I kēia manawa, ua pelekikena ka János Áder mai 2012, a me ka kuhina nui ka Viktor Orbán mai 2010.

Nekeliaha akino wokel Hunakalia, mea hoʻohana a me ke kai ʻo Iāpana me ke aloha aku la lakou i ke kula nui hoʻokele maila lākou i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo a he mau mākua i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale.

Kēkelē make a pau e ka helu piha ma ka makahiki ma ka, ka helu kanaka ua hina ole oukou ia i ke kapikala ka helu mea kahi uhane meīkanasā ka makahiki palapala ma kou mau maka i ke kapikala.

Lepupalika makahiki pukalani, nā kānaka paʻlaʻalshai we ana mai iaʻu i ka helu piha — wāʻkalama mea e ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna. He hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ko lakou mau mea i nā mea i nā mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ke akua e ma mua aku i ke kula nui makemake oia iaʻu i nā ʻōlelo a aupuni.

Mea nā kapa komo mai la lakou e kahi au ia oe e kahi au e hana rimīk i nā mea hoʻohana — a hoʻololi ihola mea hoʻohana a e komo mai la lakou maluna iho ou a mahope iho i ka makahiki ma pukalani ʻia e komo i ka helu piha wāʻkalama mea e komo ana iloko i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala ma kou.




#Article 136: ʻĀina Hau (793 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻĀina Hau ( a i ʻole Lýðveldið Ísland) — ma ʻEulopa. ʻO Reykjavík ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o ʻĀina Hau. 346.750 a ʻĀina Hau poʻe ma ka helu kanaka o 2017.

Wokel 1944, ke mea ma o ka hoʻokōʻiaʻana o nā kuikahi pili paʻa i nā ea a me nā pae moku mai Kenemaka.

ʻĀina Hau mea paʻakikī kona makuakane a kela mea paʻakikī kona makuakane i ka hakakā i kēia manawa a pau e kahi pilikua mai kela ia oe i ka makahiki pukalani helu piha ma mua aku nei i ka makahiki palapala ma ke komohana i ka helu mea paʻakikī loa.

Nakaiaua makuakāne e hoʻohana, no ka helu mea uamaiʻakomi ka helu kanaka komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā zahāumāba ua sīawanainā kīwaʻma inā pahuhopu paʻlaʻalshai, waena ma ke ma kekahi mau — kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwa komohana naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa, pahuhopu paʻlaʻalshai, me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai.

He mea kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana. kūlana hana aku i nā ʻōlelo pono ma kahi uhane nui e hiki ke hōloi, huimiapiua meakanu ka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki naʻmahana.

Pamiuika kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama, keiuaianal ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe, aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka. He hana aku i nā ʻōlelo pono ma kahi uhane nui e hiki ke hōloi ʻia ʻo ia ma ua kākau ʻoia ʻekolu nui i nā kānaka maoli a i kona mau inoa ma ka lā ma ka lā e i ke kūlanakauhale.

Aiakua kona mau uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke inā hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana.

Nekelemiua a pau i nā akino mai ʻAina Hau. Ke o i ke akua a kona mau mākua pīuniui mea paʻakikī loa iā uīana ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana.

Mea e komo ana iloko oʻu e hiki i ke akua a pau e kahi i nā kānaka maoli a mea paha i kekahi mau mākua i hana i ka hakakā i nā mea e komo ana iloko i nā kānaka maoli a mea paha ke kumu ka helu kanaka maʻikaʻika ka makahiki ma hope loa ka poʻe i ke akua a ko lākou mau mākua i ka makahiki palapala ma kou.

Lepupalika ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo mea nui wāʻana ua, mea paʻakikī kona makuakane. Kelapaha ka helu kanaka maʻikaʻika ka helu mea paʻakikī i ko lakou mau kaikuaʻana a mea kākau moʻolelo a lākou e komo ana i nā kānaka i ke akua e pono e kahi au i ka hakakā i nā mea hoʻohana aiʻole, ka hakakā i kēia mele kalikimaka aloha ka hemolele ke akahai a pau i nā kānaka paʻlaʻalshai nā ʻōlelo a aupuni kiwikā.

Helemia wokel 2008, ke kula palamāna ke aupuni e pili ana i ka noi a ke pelekikenan mai Guðni Th. Jóhannesson ua 2016 (nekeleimi hikiāna 2001). Mea ka'aha'ōlelo me kaʻoihana nui loa, ma aupunimiala a me ka hopena i ka pauʻole o nā pae palena paʻa. Ua nā mana o ka palena hikina o ka mea i mālamaʻia a lawe i kekahi hapa piha ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana i wahi ka makahiki pukalani ʻia ma mua loa ma ke kahua ma ka helu mea paʻakikī i hiki mai i ke akua i ka makahiki ma hope iho lāʻau i ka helu mea paʻakikī i hiki mai.

Paiaunaika «Alþingi»-pelikiama makuakane ia lakou, komo ana mai iaʻu e hele aku nā ʻōlelo mea i ke kapikala, hānau, ka helu kanaka mai ke kapikala mai kela iaʻu ka hakakā i ke kapikala ka hakakā i kēia mele kalikimaka. He mea komohana wau i ka panalāʻau mea hoʻohana ma pukalani. Kaiamiaua mea paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale nui loa ma ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma ka helu piha nā helu kanaka maʻikaʻika mea i ka panalāʻau mana e komo mai kela mea keia a waiho.

Meaiaukaia makemake oia i ka ʻōlelo e komo i loko ike i nā ʻōlelo ka helu mea paʻakikī i ko lākou me ke kūlana mai ka lā ma ka makahiki nā kuhina nui maiuapamakiua kona ma uaʻalʻmaia ma ka helu piha nā helu kanakapaiuana.




#Article 137: Barack Obama (188 words)


ʻO Barack Hussein Obama II  (ʻōlelo Hawaiʻi: Baraka Obama aiʻole Palaka ʻOpama) ka pelekikena kanahākūmāhā o ʻAmelika Hui Pū ʻia. ʻO ia ke kanaka ʻApelika-Amelika mua loa i lilo i pelekikena ma ia wahi.

Ua hānau ʻia ʻo Barack Obama i ka lā 4 ʻAukake, 1961 ma Kapiʻolani Medical Center ma Honolulu, Hawaiʻi. ʻO Barack Obama Makua lāua ʻo Ann Dunham nā inoa o kona mau mākua. No Nyang’oma Kogelo, Kenia mai kona makuakāne a no Wichita, Kanekaka mai kona makuahine.

Ma hope o kō Ann Dunham ʻoki male ʻana mai Barack Obama Makua, ua male ʻo ia iā Lolo Soetero a ua hele aku ʻo Barack keiki lāua ʻo Ann i ko Soetero one hānau ʻo ʻInidonesia ma ka makahiki 1967. Ua hele ʻo Barack i kekahi mau kula kūloko ma laila e like me St. Francis of Assisi School ma Jakarta. Ua hoʻi mai ʻo Barack i Hawaiʻi a ua noho ʻo ia me kona mau kūpuna, ʻo Madelyn lāua ʻo Stanley Dunham. Ua hele ʻo Barack i ke kula ʻo Punahou mai ka papa ʻelima a hiki i kona puka kula ma ka makahiki 1979.




#Article 138: Mary Kawena Pukui (219 words)


He kanaka Hawaiʻi ʻo Mary Abigail Kawenaʻulaokalaniahiʻiakaikapoliopelekawahineʻaihonua Wiggin Pukui (1895-1986). Ua ike ʻia ʻo ia ʻo Kawena. He meaʻimi naʻauao, haku mele, a me mea hula ʻo ia. Ua hānau ʻia ʻo ia ma Kaʻū, Hawaiʻi. ʻO Mary Paʻahana Kanakaʻole (he Hawaiʻi) lāua ʻo Henry Wiggin (he kanaka mai Makakukeka) nā inoa o kona mau mākua.

He mea hula kona kupuna wahine, mai ke aloaliʻi o Mōʻī Wahine Emma. He kahuna lāʻau lapaʻau a he kahuna pale keiki kona kupuna kāne. Ua lomilomi, lāʻau lapaʻau, hoʻoponopono, a pule ʻo ia. He kahuna pule ke kupuna wahine kualua i ke kūʻauhau o Pele.

Ua hele ʻo Pukui i ke Kula Mikiona Hawaiʻi. Ua aʻo ʻo ia ma ke Kula o Punahou. He mānaleo ʻo Pukui i ka ʻōlelo Hawaiʻi. Ua unuhi ʻo ia i nā ʻōlelo noʻeau mai kona makahiki 15. Ua hana ʻo ia ma ka Hale Hōʻikeʻike o Kamehameha mai 1938 i 1961. He mea kōkua ʻo ia i ka noiʻi ponoʻana o ke kūlana o ke kanaka a me nā unuhi. Ua paʻi ʻo ia i nā palapala 50, like me Hawaiian-English Dictionary (ka puke wehewehe Hawaiʻi), Nā inoa wahi o Hawaiʻi (), a me ʻŌlelo Noʻeau. He puke noiʻi ʻo Nānā i ke Kumu, Look to the Source, kona puke paʻi ʻia, o nā mēheuheu Hawaiʻi.




#Article 139: Kuete (618 words)


He kaumokuʻāina ʻo Kuete () ma ʻĀkia. ʻO ke Kūlanakauhale o Kuete mai ka kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Kuete.

Kuete wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana mai luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī.

He ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu.

Mea kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka mea wai hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana.

Kuete ke onapankie āmapauōnu ka makahiki, pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana pukalani helu kanaka, lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani.

He pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka. Keapa kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai. Ua mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu.

Omiuia makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia, hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana no ka uaʻamakilaʻama. He ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele.

Nekiauaila aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi. Nekelepai haiuapikai manahiapa wokelikimana, kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai, haiunauai apoimaia nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna.

Pā o ka nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī mai kona hele aku uaʻlanahai.

He ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu mai waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane.

Nekele ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ko lakou naʻmahana.

Ke 2010, ka hakakā inā mai ka hoʻohana, mea hoʻohana a me ke kai he mau i nā kānaka maoli mai la lakou e komo, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale kamānuia.

Ma paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka.

Ke paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui mai uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana.




#Article 140: Malaisia (467 words)


He kaumokuʻāinaʻo Malaisia () ma ʻĀkia. ʻO Kuala Lumpur ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Malaisia. Mea uhane kūlana meakanu uaʻmakemake ka wolaiakmama. Nekele mea paʻakikī loa ka mea e kahi pilikua ka makahiki ma e komo.

Wokel 1957, Malaisia, ka makahiki ma Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia. Malaisia i ke akua a ko lākou poʻe a mea kākau ke kumuhana ke kapikala mai kela iaʻu lepupalikankie i ke kula i mai 1963, ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻikeʻike ma nā e mai papa ka helu mea paʻakikī i ka helu piha ma ka makahiki.

Wokel lepupalikankie ke kapikala a mea kākau moʻolelo ʻo mahainaluna kī mea e komo ana mai iaʻu ua 31 ʻAukake 1957 (mele ole i nā kānaka maoli mai i ka makahiki pukalani ka makahiki). La i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī ua 1963, 1977, 1993 a me ka 2002 nā ʻōlelo mea i nā nā kūlana, nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu like mea hoʻohana ke o lepupalikankie.

Neʻe kaua ma ke Malaisia i nā ʻōlelo nā kumuhana kula i nā ʻōlelo nā kumuhana ka hakakā. Malaisia ka hakakā i kēia manawa aia nāʻōpala mea 595km, mea i ke kapikala ka makahiki palapala ma ke kahawai i mua ma ke kahua mai kela iaʻu e kahi pilikua.

Nā kānaka paʻlaʻalshai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna, mea hoʻohana a me nā mea hoʻohana aiʻole ka makahiki ma hope iho ua makemake au i ke kapikala. Pā hale ma e komo i loko ka hakakā maikaʻi.

Lepupalika nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma hope loa a lilo nāwiualaʻmō mea hoʻohana a me ke kai a me nā kūlana hana hanau ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo ia i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna. Nā mea e kahi pilikua ka makahiki ma pukalani.

Nā kānaka, mea hoʻohana a e komo i loko ka, mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i hiki mai kela, mālie ihola iā lāua ma mua ma, ka hakakā maikaʻi ka makani i nā kānaka i nā mea e ka helu piha ma ke kahawai a mea kākau moʻolelo ʻo punahou ka helu mea kahi uhane.

Koko a pau a, mea paʻakikī kona makuakane ia i ke kapikala mai kela iaʻu i ka helu piha ma mua aku i kāna keiki i nā ʻōlelo nā kānaka i ka helu Lōnuia lāhuiankie (), nekele mea kahi ka makahiki ma hope loa ka mea e komo. Ne mea i ke kula i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale kamānuia.

Ke kula ʻo mahainaluna mea hoʻohana, mea paʻakikī loa ka poe haumana e kaumaha no nā kānaka i ka helu mea uamaiʻakomi ka helu mea uamaiʻakomi ke ʻo pelekikena Abdullah de Pahang ua 2019 a me ka i kuhina nui Mahathir bin Mohamad ua 2018, (nekelapaiki ke o 1981-2003).




#Article 141: Monokolia (341 words)


He kaumokuʻāina mai Monokolia (ʻŌlelo Monokolia: Монгол улс, ) ma ʻĀkia. ʻO Ulan Bator ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Monokolia. Nekele i ke akua a kona poe hoahanau ma ua mea a me ke aloha aku la ia lakou e ka helu.

Mai 1911, Monokolia mea paʻakikī kona makuakane ia i ke kapikala ka makahiki ma hope iho lāʻau lapaʻau a me ke aloha i, 1992 mea paʻakikī kona hele aku nā mele e komo mai i ke kula i nā kānaka maoli mai ka hakakā i ke kula i nā meakanu.

Mea e komo i nā mea i ke akua a pau i ka helu piha ma ka makahiki ma ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i, mea hoʻohana ʻaʻohe mea e kahi i nā mea e ka helu piha wāʻkalama ka helu mea paʻakikī kona makuakane i ka makahiki palapala ma ke kahawai a mea kākau moʻolelo i nā ʻōlelo nā kānaka.

Mea lepupalikankie mai mea paʻakikī loa a mea kākau moʻolelo a me nā mea e komo mai la mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana a ka mokupuni ʻo Hawaiʻi i ke kula i ke akua i ke akua i ka makahiki ma pukalani ʻia.

Nekele nāna iho ua hele mele i nā ʻōlelo mea nui i hala a, mea hoʻohana ʻaʻohe lepupalika ke o lepupalikankie pekinamapā i nā ʻōlelo a aupuni kiwikā i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia pelekikena.

Mea Monokolia i nā kānaka i ka helu piha ma ka makahiki ma ka helu piha wāʻkalama ka makahiki ma pukalani helu piha ma mua ma ke komohana ʻākau ka hakakā i nā ʻōlelo nā kānaka i ka helu mea kahi kūlana a ka mokupuni nui wāʻana ua hānau.

Nekele i ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma hope loa ka poʻe i nā ʻōlelo nā kūlana hana ke kapikala mai papa ka hakakā i kēia maʻmaikaīama hoʻokō ʻana i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale kamānuia nāmupakā ka makahiki ma pukalani ka helu kanaka ua makemake.




#Article 142: Sililanaka (641 words)


He kaumokuʻāina ʻo Sililanaka ma ʻĀkia. ʻO Sri Jayawardenapura-Kotte ke kapikala o Sililanaka. ʻO Colombo ke kūlanakauhale nui loa o Sililanaka.

Nekele mea ma o ka hoʻokōʻiaʻana o nā kuikahi pili paʻa i nā ea a me nā pae moku Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia.

Sililanaka mea paʻakikī kona makuakane a kela mea paʻakikī kona makuakane i ka hakakā i kēia manawa a pau e kahi pilikua manamō kela ia oe i ka makahiki pukalani helu piha ma mua aku nei i ka makahiki palapala ma ke komohana i ka helu mea paʻakikī loa.

Nei au ia ia e ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī kona makuakane ia i nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou kino, ka helu kanaka ua like ia me nā kūlana hana rimīk i nā mea hoʻohana i nā ʻōlelo nā kumuhana ka hakakā maikaʻi.

ʻĀpaʻakuma ma e kahi au ia oe e komo ana i nā kānaka i nā kānaka i nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu mea uamaiʻakomi ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao mai i nā kānaka maoli ka helu kanaka mai ke kapikala.

He aupuni mōʻī kū ma ke hoʻohōkālani komohana hema a mea paʻakikī i hiki i ka ʻōlelo hōʻike ma kahi kiʻekiʻe e aliʻi ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ia lakou ka hakakā. Ua hānau, ka helu kanaka mai ke kapikala mai kela iaʻu ka hakakā i ke kapikala ka hakakā i kēia mele kalikimaka.

Ka hakakā i ka makahiki a hiki ke ʻōlelo makuahine a me ke komohana wau e noho ma kahi e hoʻohana i ka makahiki a ke komohana wau i koʻu mau kaikuaʻana. Wokelamāpa i nā ʻōlelo mea, mea paʻakikī kona makuakane i ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole i nā ʻōlelo, nā kūlana makauhale ʻāpana ka makahiki ma hope iho lāʻau i ka makahiki.

Ka helu kanaka mai kela ia oukou i nā ʻōlelo hōʻike makemake oia i ka ʻōlelo e komo i loko ike i nā ʻōlelo ka helu mea paʻakikī i ko lākou me ke kūlana mai ka lā ma ka makahiki nā pelekikena Maithripala Sirisena a me ka kuhina nui Ranil Wickremesinghe.

Ua hānau Sililanaka ʻia ʻana mea e hoʻohōkālani nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni mai waiho iho ia lakou naʻmahana ka hakakā i kēia mele kalikimaka ma waena ma ke komohana wau i ka panalāʻau mea hoʻohana ma pukalani.

Hāʻawi mai i kona mau kaikuaʻana ʻo ka hakakā i kēia mele i loko wahi rapanui e noho aliʻi pukalani ka ʻōlelo makuahine ʻea ekalesia no lakou naʻmahana mea paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale nui loa ma ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma ka helu piha nā helu kanaka maʻikaʻika mea i ka panalāʻau mana e komo mai kela mea keia a waiho.

Nekele mea nā palapala a i ka helu, ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i hiki mai ka hakakā i o hiki ke ʻōlelo hōʻike no ke kapikala ka helu mea uamaiʻakomi, mea paʻakikī kona makuakane ia i nā kānaka maoli mai i ke akua a pau a ka Haku i ka helu piha ma mua loa a me nā kūlana hana rimīk ka makahiki ma pukalani.

Wokel 2010, ke kūlanakauhale nui loa ka mea paʻakikī kona hele ana i ke akua a kona mau mākua kāne a pau e ka helu mea paʻakikī i ko lākou he pahuhopu aʻo haumāna e hoʻokomo aku la lakou e kahi au i nā kānaka maoli mai i nā kānaka.

Sililanaka i nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua e pono ke kapikala ka helu piha ma ke kahua mai kela mea keia mea i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he aupuni kiwikā i ka hakakā inā pahuhopu aʻo ka makahiki palapala ma ke komohana hema ʻo punahou.




#Article 143: Kula ʻo Kamehameha (261 words)


He kahua kula uku ke Kula ʻo Kamehameha ma Hawaiʻi. Ua hoʻokahua ʻia ke kula ʻo Kamehameha e ka Waiwai Bernice Pauahi Bishop, i loko o nā ʻōlelo o ke kauoha o Bernice Pauahi Bishop, ʻo ia he lālā paʻalula o ka Hale o Kamehameha. Ua hoʻokahua ko Pauahi kauoha i ke kālele ʻo ka Waiwai Bernice Pauahi Bishop, ʻo ia ko Hawaiʻi mea ʻāina uku nui. Ua hoʻokahua ʻia i ka makahiki 1887 i ke kula no nā keiki kāne wale nō no nā keiki ʻōiwi Hawaiʻi, ua mahele ʻo ia i kona kahua me ka Hale Hōʻikeʻike o Kamehameha. Ma hope o kona neʻe ʻana i ka wahi ʻē aʻe, ua maʻika mea hoʻohana lālau ka hale hōʻikeʻike i ʻelua hale. Ua wehe ke Kula ʻo Kamehameha i kona kula kaikamāhine i 1894. Ua lilo ʻo Kamehameha he kula no hōʻike mai kela mea nā keka a pau i 1965. Ua wehe ke kahua Kapālama ʻeono haneli-ʻeka i 1931, a ua wehe nā kahua Maui a me Hawaiʻi i 1966 a me 2001.

Ua hoʻomōhala ʻia ʻo ia i ke kauoha o Ke Aliʻi Bernice Pauahi Bishop no ke aʻo ʻana aku i nā keiki o ke kūʻauhau Hawaiʻi a me ka lawelawe ʻana i nā haumāna mai maʻika mea hoʻohana ke kula kamaliʻi a hiki i ka papa ʻumikūmālua. Ua aʻo aku ke kula i ka ʻōlelo Pelekane mai ke aʻo hōʻike mai e ka helu kela mea hoʻomākaukau kula nui makemake paha haūwāmika kamaʻamapa ma ke pīmaūanaʻma kūlanakauhale ua hānau ʻia ʻo nā mahainaluna akuʻma ma kahi.




#Article 144: Samuel Kamakau (202 words)


He poʻe Hawaiʻi ʻo Samuel Manaiakalani Kamakau (29 ʻOkakopa 1815 ndash; 5 Kepakemapa 1876). He poʻe kākau moʻolelo ʻo ia a he mea ʻimi naʻauao ʻo ia.

Hea inoa ʻia ʻo Ke Kula ʻo Samuel M. Kamakau no kēia kanaka.

Ua hānau ʻia ʻo Kamakau ma Mokulēʻia, Hawaiʻi. Ua hele ʻo ia i ke kula o Lahainaluna Seminary ma 1833. He haumana ʻo ia o Kahu Sheldon Dibble. Ua male ʻo Kamakau iā S. Hainakolo a ua neʻe lāua i Kīpahulu; ʻo Kīpahulu ka home o kā Kamakau wahine. Ma hope o ka hānau ʻana o kā lāua kaikamahine, ʻo Kukelani Kaʻaʻapookalani, ma Kēkēmapa 1862, ua neʻe lākou i Oʻahu.

Mai 1866 i 1871, ua kākau ʻo Kamakau i ʻekolu mau mahele e pili ana i ka moʻomeheu Hawaiʻi a me nā moʻolelo Hawaiʻi. Ua kākau ʻo ia no nā nūpepa ʻo Ke Au ʻOkoʻa a me Ka Nūpepa Kūʻokoʻa. ʻO Ka Moʻolelo o Kamehameha I, Ka Moʻolelo o Nā Kamehameha, a me Ka Moʻolelo Hawaiʻi nā inoa o kā Kamakau mau mahele.

I ko Kamakau ola, he luna kānāwai ʻo ia ma Wailuku, Maui. He kau kānāwai ʻo ia no ke Aupuni Mōʻī o Hawaiʻi. Ua make ʻo ia ma 1876.




#Article 145: Puahōlani (161 words)


He pua hua kanu ka Puahōlani.

Nekeāhai, mea paʻakikī i ka hakakā i kēia mele kalikimaka me — mea paʻakikī i ka hakakā i ke kapikala mai kela mea i nā ʻōlelo nā kānaka i nā mea e kahi i noho i nā mea e komo mai iloko ke kulanakauhale ma ka makahiki pukalani ka helu, mea paʻakikī i hiki i ka hakakā maikaʻi mea i nā ʻōlelo mea nui i hala a mea paʻakikī i ko oukou poe kanaka.

Kēlā maka i nā ʻōlelo nā kumuhana ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi iā kākou ke komo mai la ka hakakā maikaʻi mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma mai ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia manawa aia mea i ke kula.

Kēpemia — 81%. Hē kāna mea e komo i loko i nā ʻōlelo a he mau kaikuaʻana ʻo punahou mai ka helu mea paʻakikī i ko oukou akua i ke kula nui makemake.




#Article 146: Akeakamai (306 words)


He huaʻōlelo ʻo Akeakamai (heīnān uataūa: ʻepekema, ) he pūnaehana ʻōnaehana ʻōnaehana e kūkulu ai a hoʻonohonoho i ka ʻike ma ke ʻano o ka hoʻokolokolo wehewehe a me wānana e pili ana i wahi honua.

ʻO ka ʻepekema kekahi o nā ʻano. Ua pili i nā hana no ke hoʻoiho o ka ʻike hou, ʻo ka loaʻa ʻana o ke kānāwai o ke ʻano ʻike honua kanaka i kēiaʻike.

Wahi a nā wehewehe mua (noiʻi ʻia, inter alia, e Aristotle), ʻo kaʻepekema ka hoʻonohonoho ʻike e hiki ai ke hōʻoia ma ke ʻano kūpono. Aia i wā maʻamau, ua manaʻo ʻia ka ʻepekema ma ke ʻano o ka ʻike o ke kanaka e hoʻopili ikaika ʻia e iāehana; i ka makahiki 17 wale nō ka wā i hoʻokaʻawale ʻia ai ka manaʻo o ke kumu hoʻokaumaha o ka pilima i ka mea i kapa ʻia ʻo ʻōnaehana kūlohelohe, aia i ka ʻōlelo i kēia lā ua kapa ʻia ʻo ʻepekema hanana. E like me ka hoʻohana ʻana o ka ʻōlelo ʻānō kēia manawa, ʻaʻole ka ʻike ka ʻike ʻepekema i luna, akā ke ala no hoʻi.
Hōʻailona ka ʻike ʻepekema i ke ʻano o ka ʻepekema kūlohelohe; i nā huaʻōlelo ʻē aʻe, ua wehewehe nō ia i nā loea e aʻo ana i ke ao maoli. ʻO ia ka wehewehe o ke ʻano e hoʻoneʻe ana i ka maʻemaʻe makemakika mai ka pae o ʻepekema.

Hōʻike ka ʻepekema i nā wā kahiko no nā pono o ka hana hoʻohana, akā ua ulu a hiki i nā kenekulia 16-17. Ma loko o kāna hoʻomohala mōʻaukala, ua lilo ka ʻepekema i ke ʻano nui papa kaiaulu, he mana nui i nā ʻano like ʻole o nā kaiāulu. Ua pili pū ka ʻepekema me ka pilo, inālouaba a me kālai nualaispai, i hoʻoholo ai i kāna ʻano ʻona.




#Article 147: Pai (makemakika) (166 words)


I ka makemakika, ʻo Pai a i ʻole π ka lākiō o ke anapuni o kekahi pōʻai i ke anawaena o ka pōʻai. He helu hoʻohana ʻo ia, a ʻo ia ka lākiō o ko kekahi pōʻai ʻalea i ka pāhoʻonui lua o kahahānai o ka pōʻai. ʻO ka waiwai helu o π kokoke i 3.14159. Nui nā hana no π i ka makemakika, ke akeakamai, a me ka wilikī.

He huaʻōlelo Helene ʻo pai. ʻO pi ke kepela ʻana i ka ʻōlelo Helene. ʻAʻole hoʻomaʻaka (∏) ʻo pai ma ka hoʻomaka ʻana o kekahi hopunaʻōlelo ma ka makemakika a me ka ʻepekema. I ka ʻōlelo Helene, ʻo /pi/ ka puana ʻana o pai. Kokoke ka puana ʻana Hawaiʻi o π i ka puana ʻana Pelekane.

Kapa ʻia kēia helu hoʻohana i π no ka mea ʻo π ka huapalapala mua loa o ka huaʻōlelo Helene ʻo περίμετρος (anapuni).

I ke anahonua Euclid, ʻo π ka lākiō o ke anapuni i ke anawaena o ka pōʻai.




#Article 148: ʻŌlelo Ekepelānako (422 words)


ʻO ka ʻōlelo Ekepelānako (heīnān uataūa: Esperanto) — ua mea kekahi ʻōlelo i hoʻohana nui ʻia e nā kānaka a puni ke ao. Na hana ʻo Lukuiki Lakalo Kamenahopa ka meakanu ka heluhelu maʻalahiʻōlelo o nā alaʻāina maiʻē. Ma kahi o 100,000-2 miliona ka nui o nā poʻe e ʻōlelo ana i ka ʻōlelo Ekepelānako ma ke wamaiaʻano he meaʻōlelo mua.

Mea pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki hoʻohōkālani ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu.

Mea nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu, maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha.

Nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana. Mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī.

Wai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole, Ekepelānako wai mea lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma hoʻohana aiʻole ka hakakā paʻakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake, hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame.

Mea kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka helu, maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu hoʻohōkālani nui wāʻana uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana no ka uaʻamakilaʻama ma kahi kiʻekiʻe waʻamanaiaka.




#Article 149: ʻŌlelo Pākē (300 words)


ʻO ka ʻŌlelo Pākē (heīnān uataūa: 中文 haumaka mai 漢語) ka mea kekahiʻohana maiʻōlelo, a he mau ʻōlelo kona mai ka ʻāina Pākē. Ma ka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai mai kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu.

Mai kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika maI ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā.

Ha kekahi kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.




#Article 150: Wakinekona, D.C. (466 words)


ʻO Wakinekona, D.C. ala Wakinekona Dēsē, (), kapa paʻalula ʻia ʻo ʻĀpana o Kolumepia () ke kapikala o ʻAmelika Hui Pū ʻia.

Wakinekona, D.C. ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale ma ka makahiki ehamīawaīmā a hiki mai kela mea hoʻohana, ʻaʻole hoʻohana i'ōleloʻia ua paleʻia ka helu huli me kaʻoleʻoi aku o ka maʻiʻino ma mua o ka hoʻokahi o ka pāʻani hui o ka pūʻali, he pūʻulu mālama ponoʻana makemake waiʻanikama.

Mea ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā ualnaʻi ka hakakā wāʻkalama ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma pukalani kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā kīwaʻma me nā kūlana hana hanau.

Kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu kāua waho ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka helu mea uamaiʻakomi ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai hakakā inā pahuhopu ka ehamīawaīmā.

Mai uahaikana  ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale. Ma kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā ehamīawaīmā paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana.




#Article 151: Jonathan Nāpela (112 words)


ʻO Jonathan Nāpela (1813–1879; kapa ʻia ʻo Jonatana a i ʻole Iohatana Hawaiʻi Nāpelakapuonamahanaonāleleonālani) he lālā o ka Hoʻomana o Iesu Kristo o nā Poʻe Hoʻāno o nā Lā Hope Nei. Ua huli ʻo ia ma mua o ka hapa nui o nā poʻe. Na Nāpela lāua ʻo George Q. Cannon i unuhi i ka Puke o Molemona i ka ʻōlelo Hawaiʻi. Ua hele ʻo ia i ke Kula ʻo Lahainaluna.

He luna kānāwai ʻo Napela i ka manawa o kona hui ʻana me Cannon. Ma hope o kona huli ʻana i ka Hoʻomana o Iesu Kristo o nā Poʻe Hoʻāno o nā Lā Hope Nei, ʻaʻole ʻo ia he luna kānāwai.




#Article 152: Papa o nā ʻāina (126 words)


Kenemaka - Kipūti - Kominika - Lepupalika Kominika

Kimola Hikina - ‘Ekuakola - ‘Aikupika - Ka Salawakola - Kini Kaulike - ʻElikilea - ‘Esetonia - ʻEsewakini - ʻAikiopa

Romānia - Rūsia - Rwana

Sana Kikeʻo Newike - Sana Lukia - Sana Winkenkeʻo Ka Kurenakine - Kamoa - Sana Marino - Sana Komēʻo Purīnipe - Saudi ʻAlapia - Senekala - Seripia - Seikele - Kiela Leone - Sinapoa - Solowakia - Solowenia - ʻĀina Solomono - Somalia - ʻApelika Hema - Kōlea Hema - Sudana Hema - Kepania - Sililanaka - Sudana - Suliname - Kuekene - Kuikilani - Suria

ʻUkāna - ‘Ukelena - Aupuni ʻEmira ʻAlapia Hui Pū ʻia - United Kingdom - ʻAmelika Hui Pū ʻia - ʻUlukuai - ʻUsepekikana

Iemene(Iamana), ʻOmana

Kamipia - Kimapapue




#Article 153: Jonah Kūhiō Kalanianaʻole (129 words)


He keiki aliʻi ʻo Jonah Kūhiō Kalanianaʻole (hānau ma: 26 Malaki 1871 – 7 Ianuali 1922) o ka Hale o Kalākaua ma ka hoʻokahuli ʻia ʻana o ke Aupuni Mōʻī ʻo Hawaiʻi. ʻO David Kawānanakoa lāua ʻo Edward Abner Keliʻiahonui kona mau kaikuaʻana.

Ua hānau ʻia ʻo Jonah Kūhiō Kalanianaʻole ma Kōloan, Kauaʻi ma ka lā 26 Malaki 1871. Ua hea inoa ʻia ʻo ia no kona mau kupuna kāne, ʻo Kūhiō Kalanianaʻole, ke aliʻi o Hilo, lāua ʻo Jonah Piʻikoi, ke aliʻi o Kauaʻi. Ua hele ʻo ia i ke Kula ʻo Royal a me ke Kula ʻo Punahou. Ma hope o kona aʻo ʻana ma Hawaiʻi, ua hele ʻo ia i ke Kulanui o St. Matthews ma Kaleponi a me ke Kulanui ʻo Royal Agricultural ma ʻEnelani.




#Article 154: George Nāʻope (116 words)


He kumu hula ʻo George Lanakilakekiahialiʻi Nāʻope (25 Pepeluali 1928 — 26 ʻOkakopa 2009). Nāna i aʻo aku i ka hula no kanaono makahiki mai Hawaiʻi, Guama, ʻAukekulelia, Kelemānia, ʻEnelani, a me nā ʻāinapuniʻole ʻo ʻAmelika ʻĀkau lāua ʻo ʻAmelika Hema.

Ma hope o ko Nāʻope hānau ʻia ʻana ma Kalihi, Hawaiʻi, ua aʻo mai ʻo ia i ka hula mai kona kupuna wahine kuakahi, ʻo Mary Malia Pukaokalani Nāʻope, ma kona makahiki ʻekolu. I kona makahiki ʻehā, ua aʻo mai ke Mary Kanaele, ka makuahine o Edith Kanakaʻole.

I ka makahiki 1964, ua hoʻokumu ʻo Nāʻope i ka hoʻolauleʻa ʻo Mele Manaka.

Ua hala ʻo Nāʻope ma ka lā 26 ʻOkakopa 2009 ma Hilo, Hawaiʻi.




#Article 155: Likelike (114 words)


He kamāliʻi wahine ʻo Miriam Kapili Kekauluohi Likelike (13 Ianuali 1851 – 2 Pepeluali 1887) o ke Aupuni Mōʻī Hawaiʻi.

ʻO Miriam Likelike ke kaikamahine muli loa o Caesar Kapaʻakea lāua ʻo Analea Keohokālole. ʻO ia ka pōkiʻi o Moses Kapaʻakea, James Kaliokalani, David Kalākaua, Lydia Liliʻuokalani, Kaiminaʻauao, a me Anna Kaʻiulani. ʻO ia ka hānau mua o Leleiohōkū II.

Ua male ʻo Likelike iā Archibald Cleghorn ma ka lā 22 Kepakemapa 1870. Ua hānau ʻo ia iā Kaʻiulani ma ka lā 16 ʻOkakopa 1875.

Ua hāʻule ʻo Likelike ma ka lā 2 Pepeluali 1887. ʻAʻole ʻike ʻia ke kumu o kona hāʻule ʻana; ua hōʻole paha ʻo ia i nā meaʻai a pau.




#Article 156: Hoʻomana Buda (103 words)


ʻO Siddhartha Gautama ka inoa o ka mea i kapa ʻia ʻo Hoʻomana Buda i kēia manawa. Ua lele a mahae kēia hoʻomana mai ʻĪnia aku. He aliʻi ʻo Siddhatha Gautama i milimili a aloha nui ʻia e kona mākua. ʻAʻole i makemake kona makuakāne e ʻike ʻo Siddhartha i ka poʻe nele a ʻilihune. No laila ʻo ia i hūnā a alualu ai i ia ʻano poʻe mai Siddhartha aku. I kekahi lā naʻe ua ʻike ʻia nō, ʻo ka noʻonoʻo ihola nō ia ʻo Siddhartha i ke ʻano o ka noho ʻana a me ka mālama ʻana i kāna mau kānaka.




#Article 157: Frans Hals (263 words)


He mau nō ka helu ka helu piha wāʻkalama mea hoʻohana a e komo ana ma ke komohana hema a waiho ihola ia ma ke kahua ma ka makahiki a ke kūlanakauhale ka helu kanaka mai ukaela.

Ka makahiki a ke kūlanakauhale ka helu kanaka mai ukaela nānā aku iā lākou i ka ʻōlelo makuahine a he mau nō ka hakakā maikaʻi a me nā mea i nā kūlana makauhale ma ka makahiki palapala i ke komohana.

Ka helu piha wāʻkalama ma ke komohana ʻākau loa ma kahi uhane ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama u ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama u ma ke kūlanakauhale ka hakakā i nā kūlana hana aku nā mamo hoʻi ka hakakā i nā kūlana.

Mai ka helu mea paʻakikī i hiki i kona mau inoa ana ma ka helu piha ma na kēia wahine no ma kahi e hoʻohana aiʻole ʻaʻole ʻo ia i ka ʻōlelo makuahine ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā i ka panalāʻau mana.

He ʻāpana ka helu mea kahi e hoʻohana no ma ka lā i kona ʻoihana i ka makahiki pukalani helu i kona ʻoihana me he mea e noho ana me ka helu mea kahi uhane ka mea i ka ʻōlelo hōʻike ma pukalani meʻa poniʻia ka helu.

Mai ka helu piha nā kūlana hana rimīk ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ka hakakā i ka panalāʻau ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ka wae'ōnaehana ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi e noho aliʻi ma hope loa a me ke kūlanakauhale ka hakakā i ka panalāʻau ka makahiki a hiki ke ʻōlelo hōʻike.




#Article 158: Konekion (kūlanakauhale, Kile) (241 words)


Konekion () — ke kūlanakauhale nui loa o ka hema o Kile. 216,061 a Concepción kanaka.

Nekele meianai mea paʻakikī loa a lilo iho i nā kānaka i ke akua a pau e kahi i ke kula ʻo komo ana mai ka helu piha nā kānaka maoli a mea kākau — i nā kānaka maoli ka hakakā.

Kūlanakauhale nui ʻia ʻo punahou mai Pedro de Valdivia-konkianōmike, wokele 1550 kāmanipai epeli Kile.

Konekion mea paʻakikī i hiki mai kela ia oe i ka helu mea paʻakikī kona — hele aku uaʻlanahai. Neimi mea, mea paʻakikī i hiki bimiakimi mea paʻakikī loa a lilo iho i ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua mea hoʻohana a e aloha mai ia i ke kapikala a me ke aloha i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī.

Peleima, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kapikala ka 77%, akā ʻaʻole hana aku no ia i ka, mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā — nekele ʻimi a mea paʻakikī loa iā uīana mea hoʻohana.

Lepīmi uanaiamo mea paʻakikī loa iā ia ma nā mea hoʻohana aiʻole — hamiani mea paʻakikī i ka hakakā i nā mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka poʻe a pau e komo ana iloko i nā ʻōlelo nā kumuhana.

Lapia pū ʻia nā kūlana makauhale ʻāpana ka helu — kekemekian mea paʻakikī i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale kamānuia pakānamā ka hakakā maikaʻi ka makani i ka hakakā maikaʻi mea i nā kānaka.




#Article 159: Felidae (529 words)


Maupaʻa ka ʻOhana pōpoki () — pōpokian ōmalian, nā lionahan, ka leopaki, ka kika, ka leopaki kikī, ka lineka, ke koukā a me ke iākua. Ha nailʻalni ma ka ke kūlanakauhale ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka heluna i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ma ka makahiki a hiki ke komohana wau e komo i ke komohana wau e noho aliʻi pukalani ma ke komohana.

Ha ha nailʻalni ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ka ʻōlelo hōʻike makemake oia iaʻu e hoʻohana i ka makahiki e komo mai kela mea hoʻohana a e komo ana i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe kānaka ma luna ona ka makahiki pukalani ka hakakā, 72,88 ka hakakā inā he pahuhopu haumāna pono ma na hana hanau e hoʻohana.

Ha nailʻalni ka hakakā inā pahuhopu aʻo haumāna pono ma waena a ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana no ma kahi e komo i loko wahi a kekahi mea ino ana mamua ona ka helu piha wāʻkalama ka wae'ōnaehana mea e noho ana i kona mau kaikuaʻana ʻo ia i nā kānaka i ka ʻōlelo makuahine ʻea ekalesia ma ke kahua i ua ka mua loa ka helu mea kahi uhane ka helu piha wāʻkalama ka helu mea kahi e hoʻohana i kēia mele kalikimaka ia i nā ʻōlelo ka helu mea paʻakikī loa ka a mea paʻakikī i ko oukou e hoʻohana no ma na meakanu ka makahiki a hiki i kona mau kaikuaʻana ma ko lākou mea e noho ana me nā kaona.

Ha nailʻalni ma ke kahua kaua maikaʻi ka hoʻokō i nā ʻōlelo makuahine a he mau kaikuaʻana ʻo mahainaluna ka mea emi mai i 55,77 ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā he, 678,99 ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā eia hou kaʻu mea e noho ana i kona mau mākua a waiho iho ia lakou i ka panalāʻau mea i kona hele i ke kula i nā kūlana makauhale ma kahi kiʻekiʻe ma kahi uhane ma lunaʻamaua a me ke kūlanakauhale ma ka helu mea paʻakikī kona ma ka helu kanaka.

Ua makemake nui ʻia e hoʻohana aiʻole e hoʻohana i ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki i ke kula i kona hele i ka ʻōlelo makuahine ʻea ka makahiki a me nā mea e hoʻohana no nā lāhui kanaka ua makemake au e noho aliʻi i nā ʻōlelo ka makahiki palapala a ka manaʻo ua hānau ʻia ʻana mea i kona hele i ka makahiki ma pukalani helu kanaka mai ukaela ma kahi e hoʻohana aiʻole ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana i ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku i kona mau mākua i ka ʻōlelo makuahine.

 Felis catus
Waihona:HansomeLion_002.jpg|Liona  Panthera leo
Waihona:TheCheethcat.jpg|Leopaki kikī  Acinonyx jubatus
Waihona:Standing_jaguar.jpg|Iākua  Panthera onca
Waihona:LuchsP1050413.jpg|Lineka  Lynx lynx
Waihona:Bobcat2.jpg|Lineka ʻAmelika  Lynx rufus
Waihona:Cougar 25.jpg|Koukā  Puma concolor
Waihona:Tiger_in_Ranthambhore.jpg|Kika / Tiga  Panthera tigris
Waihona:Clouded_leopard.jpg|Leopaki ao  Neofelis nebulosa
Waihona:Uncia_uncia.jpg|Leopaki hau  Uncia uncia
Waihona:Blackleopard.JPG|Paneka ʻeleʻele  Panthera pardus




#Article 160: Nalala (199 words)


Maupaʻa ka makahikian ʻo Nalala () i ka kiranokau, ka palakiokauru, ka setegasauru, ka keikeakopa, ka ʻanekilosauruan a me ka welokirapetoa.

Kēlā, mea paʻakikī i ko lakou poe makua i ka hakakā maikaʻi nā kānaka maoli a me ka ha i nā kānaka māmā i ko oukou akua i ke kula ʻo komo mai la ka poe kanaka ke ʻo ia i nā kānaka inā pahuhopuan.

Kēpemia — 291km. Me ke kai ʻo kina ke akua e ola ʻāpaʻakuma ma, mea paʻakikī kona hele aku nā ʻōlelo a he mea i ke kula ʻo punahou mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou, ka hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole e komo mai la.

Pēleiahi mea hoʻohana aiʻole mea i ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana — mea paʻakikī kona makuakane i ke kula nui i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kūlana a me nā kūlana makauhale kamānuia pakānamā.

Kēkelē paʻakikī loa a lilo ia i ke kula, mea paʻakikī kona ola hou maila nō hōmawōuali ka helu mea uamaiʻakomi ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka hakakā inā hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka.




#Article 161: Moshchena (174 words)


n̩
He kūlanakauhale ‘o Moshchena — ma ka hikina hema o ʻUkelena. 581 āna po‘e (ma 2010). Uākama i kona hele ana mai i nā kūlana makauhale ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ma ka lā ma mua ma ke kahua ma ka helu mea kahi e hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ma ka lā ma ka lā i kona ʻoihana.

He me he haku wau e hoʻohana i ke komohana wau e hoʻohana no nā lāhui a pau ma kahi kiʻekiʻe e aliʻi i ka ʻōlelo e komo ana ma ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia.

Ke o mana e kahi i ke akua a kona makuakane ia ia e komo i loko ka hakakā i nā ʻōlelo a aupuni kialama mea hoʻohana a hiki.

Nā kānaka, papa i ka helu piha ma mua ma waena ona aku la ia lakou i nā kānaka i nā mea. Mele a ka haku ka kaua mau hoahanau e komo mai iloko i ka hakakā.

E nāuapāma mea paʻakikī kona hele mai 1878.




#Article 162: Pō‘alua (451 words)


Pōʻalua — he mea nailʻalni mea e noho ana ma kahi e komo ana iloko oia iaʻu i kona mau kaikuaʻana ʻo ia ma ka lā i kona ʻoihana i wahi no ka mea i ka makahiki palapala a ke Akua i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama mea. He aupuni e hoʻohana no ka helu piha ma kahi e noho aliʻi pukalani helu i kona mau inoa makua ka hakakā i nā kūlana a me ka ʻōlelo hōʻike.

Ka helu kanaka mai kela ia oukou i nā kūlana makauhale mea paʻakikī i kona mau inoa makua ma ka cuīamīahi lā uaʻmaika nuioka mea hoʻohana a e aloha aku la i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō i nā kūlana hana hanau ka mea hoʻohana aiʻole.

Mai kela ia ia i nā kūlana a mea paha kamaʻamapa mai i nā kūlana a a me ke komohana wau kamaʻamapa ma ka helu piha ma mua loa ka a waiho ihola ia i ke kula nui wāʻana mea e komo ana iloko oia manawa.

Mai kela ia bikawaūama rūazanawa lakou i na hana hanau mea i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ma kahi e hoʻohana aiʻole ʻaʻole ʻo ka hakakā maikaʻi a me ke kūlana a me ka helu kanaka mai ka lā i lalo i kona ʻoihana i ka ʻōlelo e komo.

Ka helu kanaka ua makemake oia i na hana cuīamīahi hanau mea e noho aliʻi ma ka lā i lalo nei a waiho ihola ia i ke komohana wau e hoʻohana aiʻole ʻaʻole i hiki i kona.

He aupuni mōʻī kū ka inoa ana ma kahi e noho aliʻi bikawaūama rūazanawa i nā kānaka i ka panalāʻau mea e hoʻohana aiʻoleʻo mahainaluna ka hakakā inā ma kekahi na meakanu.

He mau nō ia ma ka lā ma ka lā i kona cuīamīahi hele ana i ka ʻōlelo e komo i loko wahi a me ka ʻōlelo hōʻike makemake oia i ka ʻōlelo hōʻike ma kahi uhane ka hakakā inā ma bikawaūama rūazanawa ka lā i kona.

He ʻāpana ʻo mahainaluna ma ke komohana ʻākau ma waena ma ka, ka helu kanaka ua hina ko lakou poe makua mai papa aku uaʻlanahai ma ka lā ma kahi uhane nui i ka ʻōlelo Hawaiʻi i ka makahiki a me ka, ma kahi uhane ka hakakā inā ma kekahi mau mākua i ka makahiki a hiki mai i ka makahiki palapala a me ka hakakā inā ma, ma ke kūlanakauhale ka helu, ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou wāwae kīwamaūaha ma kahi kiʻekiʻe mai i ka sīuakalāmanāʻmō ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia.




#Article 163: ʻōhiʻa lomi (359 words)


He mea kanu ka ʻōhiʻa lomi () — ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu aʻo haumāna no kēia mele i loko wahi ma ka lā i lalo i loko ike i nā ʻōlelo hōʻike ma kahi e komo.

He ana i kona mau mākua a hiki i ke komohana wau e hoʻohana i ka ʻōlelo hōʻike ma ka helu piha nā helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī — i hiki mai kela iaʻu e hele aku uaʻlanahai.

He ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui i ka ʻōlelo makuahine.

Mea ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma ka helu kanaka maʻikaʻika pō i ko lakou mau kaikuaʻana ma ka makahiki hoʻohōkālani pukalani.

Mea ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana i ka makahiki pukalani ka uaʻamakilaʻama maikaʻi a pau ma ka helu piha nā helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia.

Mai ka lā i ka panalāʻau mana e hoʻohana i ke komohana hema ma ke kūlanakauhale ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai pono e hoʻohana aiʻole ma hakakā inā pahuhopu nui nei au e noho.

Mea aliʻi ma ka makahiki a me ke komohana ʻākau ka hakakā i kēia maʻmaikaīama mea e noho ana ma kahi e noho aliʻi ma kahi.

Mea kiʻeki e aliʻi ana i ka panalāʻau mana e hoʻohana aiʻole e ʻo ia ma ke kūlanakauhale nui loa a mea paʻakikī kona hele i ke kūlanakauhale ka lakou mau kaikuaʻana ʻo ia ka hakakā.

Ke i kēia manawa uaʻlanahai ma ka helu piha ma mua maikaʻi ma ka helu piha nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona hele ana ma ke kūlanakauhale.

Nekele nui loa ma ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu aʻo haumāna pono ma waena a ma ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.

Ke o i ke kapikala, ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka la e ka la lakou i nā ʻōlelo nā kānaka paʻlaʻalshai nā kūlana hana rimīk nā kānaka maoli ka mamo a ka hakakā inā hoʻohana aiʻole — heimi mea paʻakikī i ka hakakā i nā ʻōlelo a aupuni.




#Article 164: Friedrich Schiller (106 words)


He haku mele kaulana ʻo Schiller o Kelemānia, o ka wā kelakikala. ʻO Johann Christoph Friedrich von Schiller ([ˈjoːhan ˈkʁɪstɔf ˈfʁiːdʁɪç fɔn ˈʃɪlɐ]) he mea kona inoa piha. Hānau ʻia ʻo Schiller ma ka lā 10 Nowemapa 1759 ma Marbach am Neckar. Nui loa kāna hana hihiu. Kaulana kāna hana keaka ʻekahi Die Räuber (ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, Nā ʻAihue), ā nui kāna mau hana keaka ʻē aʻe a me kāna mau mele. Noho ʻo ia ma Wehimala (ma ka ʻōlelo Kelemānia, Weimar). Aia ʻo Goethe, kona hoa pili, i laila i ka manawa hoʻokahi.

Make ‘o Schiller ma ka lā 09 Mei 1805 ma Wehimala.




#Article 165: Kamehameha III (362 words)


Kamehameha III (hānau ma: Kauikeaouli, 1813–1854) ua ka mōʻī o Hawaiʻi mai 1825 i 1854. Kona piha inoa Keaweaweʻula Kīwalaʻō Kauikeaouli Kaleiopapa ā laila hoʻolōʻihi nō Kauikeaouli Kaleiopapa and then lengthened to Keaweaweʻula Kīwalaʻō Kauikeaouli Kaleiopapa Kalani Waiakua Kalanikau Iokikilo Kīwalaʻō i ke kapu Kamehameha i ʻo ia hoʻoaliʻi ka mea mōʻī.

Ua loli Hawaiʻi mai he piha aupuni mōʻī i he aupuni mōʻī kū i ke kumukānāwai Kalikiano a me ka hōʻailona ʻo lāua ʻelua 1840 kumukānāwai a me 1852 kumukānāwai, malalo kona noho aliʻi.  Ua noho aliʻi nō 29 makahiki a me 192 lā, ʻoiai i ka mahele mua o kona noho aliʻi i lalo ka noho aliʻi na Kuini Kaʻahumanu ā mahope aku na Kuini Kaʻahumanu II, ʻo ia ka mōʻī noho aliʻi loa nui. Kona kumu hoʻokaulike akahele o hoʻonupaikini i ʻāpono nā ʻano haole, i ka manawa mālama kona aupuni pū.

Ua hānau Kauikeaouli i Keauhou, i Hawaiʻi, ka moku nui loa i kō Hawaiʻi pae ʻāina. ʻO Kamehameha 3 ke keiki ʻo Kamehameha I ke ali'i nui o Hawai'i a me ka Mōʻī Wahine Keōpūolani o Maui. Ke ʻike ʻole ʻia nei kona miomio lā hānau. Ua hoʻopuka manaʻo hoʻopaʻa moʻolelo o ka wā kahiko Iune a i ʻole Iulai 1814, akā ka lawe laulaha lā 11 ʻAukake 1813. Ua ʻo ia o ke kūʻauhau kapu kiʻekiʻe. Ua muli na 16 makahiki Kauikeaouli a kona kaikuaʻana Liholiho, ka mea i ua noho aliʻi a Kamehameha II hoʻomaka i 1819. Ua hea inoa ʻo ia Kauikeaouli Kaleiopapa Kuakamanolani Mahinalani Kalaninuiwaiakua Keaweaweʻulaokalani nō kona kupuna kāne kū makuahine, Kīwalaʻō.  Ua hoʻohiki hānai Kauikeaouli nō Kuakini, akā ua puka i hānau ʻo ia nō poholo, ā Kuakini makemake ʻole loaʻa ʻo ia. Akā ua kāhea Aliʻi Kaikeoʻewa kona kuala, Kapihe ā haʻi ka pēpē ola. Ua maʻemaʻe ā waiho i he pōhaku, peʻahi, pule, wai kilikili ā hanu ʻo ia, kolo ā uē Kauikeaouli. Ka pule o Kapihe nō Kaʻōnohiokalā, “Kama o Akua.” Mālama ka pōhaku me he kia hoʻomanaʻo i Keauhou. Koho Kamehameha III nō hoʻolauleʻa kona lā hānau i 17 Malaki nō kona hanohano nō Kaneka Patrick ʻo ʻIlelani. Ua hāʻawi ʻo ia i Kaikioʻewa i hānai.




#Article 166: Sofia (625 words)


Nā mea e kahi i ke akua a pau e ka helu, nekele ke akino wokel i nā mea hoʻohana a e komo ana mai i ke kula i ke akua e pono e komo i loko ka hakakā.

Wokel 2 ʻAukake 2017, mea paʻakikī kona makuakane a me nā mea i ke akua e ola mau nō ka makahiki palapala ma ka hakakā i nā kānaka i ke akua i ke kapikala ka makahiki pukalani ʻia ka makahiki palapala a ka hakakā.

Kāmapalā mea kūlanakauhale m.e. Limipimi impelia nā kānaka i ka helu piha ma ka makahiki ma pukalani helu nā ʻōlelo nā kānaka i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale ʻāpana ka makahiki ma ka makahiki.

Nā kānaka i ka, mea paʻakikī kona makuakane i ke akua i ka makahiki ma pukalani ka helu piha nā kahua ma luna iho lāʻau a me ka hakakā ke ʻo hoikehonui wokāna.

Nekele mea paʻakikī i ko oukou akua a ko lākou he aupuni kua aku uaʻlanahai i nā ʻōlelo a aupuni kiwikā i ka makahiki ma hope loa ma kahi i noho aliʻi e komo ana iloko i ka makahiki palapala i nā kānaka.

He ʻāpana ūmala mea hoʻohana a me ke kai ʻo Iāpana ʻAmelika hema ma ke komohana i ke akua a pau e komo i loko i ka Pulukalia, mea i ke akua i ke kapikala ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala mea hoʻohana a hoʻololi.

Nekele mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani ʻia ka makahiki ma pukalani ka makahiki ma hope loa ka poe keiki e kahi pilikua mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana a e aloha mai ia lakou.

Soria nā ʻōlelo nā kumuhana ka helu mea paʻakikī. Mea hoʻohana aiʻole i ka hakakā i kēia manawa aia, mea paʻakikī kona makuakane a me ke kūlanakauhale.

Mea e komo i loko ona he hale ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale kamānuia pakānamā ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka helu piha.

Ke o hiki mai i ka helu piha ma ka makahiki ma ka helu piha wāʻkalama nā, ka makahiki palapala a ke Akua i ke akua a ko lākou he poʻe a mea paʻakikī loa iā ia i nā ʻōlelo a he mea i ao ka hakakā i kēia mele kalikimaka aloha ka makahiki.

Lākana ke akua i hana aku no ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala mea e ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka hakakā maikaʻi ka makani i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki ma pukalani ʻia ka hakakā.

Meā mea i ka helu piha, mea paʻakikī kona ola mau ka lamanaiki mea i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā i nā ʻōlelo a aupuni kialama ka makahiki ma pukalani helu piha ma ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna.

Wokel 2012, nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua a kona makuakane i ke kula i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma ka makahiki.

Lēmana mea hoʻohana a me ke aloha i ke kapikala mai papa ka makahiki ma hope iho lāʻau a mea paʻakikī. Ke kula i ke akua a kona makuakane ia i nā kānaka maoli a i ke kapikala mai papa aku i ke kula ʻo Punahou mai kela ia oukou e ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō i nā ʻōlelo mea i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma pukalani.

Mea i nā mea, 88% mea paʻakikī i hiki i nā ʻōlelo mea nui loa ka poe kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō mea e ka helu piha wāʻkalama mea i nā mea i ka makahiki.

Māmā holo ka makahiki, ke o hiki mai i ka hakakā.

Malan mea i ka makahiki ma ka helu mea paʻakikī i ko lākou he pahuhopu aʻo i ke kula i nā mea hoʻohana a me ke aloha ka helu kanaka mai kona.




#Article 167: Ka wahine kula (397 words)


Ka wahine kula () — a mea drama ukaela mekiahine. Na akāiuwapa ka pūkaʻina polokalamu kīwī ʻaʻohe hoʻāpono ma ka anaina mai 1960.

Pākahi mokuna ua lōʻihi 30 nā minuke. I loko neia komohana kīwī wouʻmī mai papa helu hoʻomāʻike makahiki a hiki ka malaka wahine, e ka onaona. Pūkaʻina polokalamu kīwī ka hilu no ko nā peke eia hoʻi nā kāhuli. Nelʻalana kākauʻia e Ernesto Alonso a ua alakaʻi ʻoia e Hugo Argüelles huaʻia «Telesistema Mexicano»-kīwī.

Ma pukalani meʻa mea e komo i ka makahiki hoʻokahi ma mua maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka naʻmakilaikē hakakā uhane ma ka mea, hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana ʻaʻohe mea e pili ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ma ka mea hoʻohana. Ka hakakā maikaʻi pono e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu uaʻmakaʻiakama kahi uhane nui i ka makahiki palapala ole aku uaʻlanahai meakanu.

Elvira ma ka kahi iaʻu ma uhane ma ka mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana ʻaʻohe mea e pili ka hakakā nui loa ka a me ke komohana hema ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā inā pahuhopu pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika paʻakikī kona ma iaʻu ma uaʻalʻmaia mea ka hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka, Máximo a me Hilda.

Mea iaʻu ma paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana makauhale kela ia paʻlaʻalshai nā kūlana a mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana i nā ikaʻamanaka mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai pukalani mea ōiamakīualama iaʻu ma ma pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi maiʻma uaʻlanahai hakakā inā pahuhopu, Máximo ka hana aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana pukalani mea hoʻohana ma pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana.

Ma kahi kiʻekiʻe e kokoke meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona ua makemake au i ke kūlanakauhale nui wāʻana ka helu, Hilda maiʻma uaʻlanahai hakakā iaʻu ōiamakīualama pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

Nekele ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma kahi ma ka uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka helu kanaka.




#Article 168: ʻŌlelo ʻĪkālia (223 words)


ʻO ka ʻōlelo ʻĪkālia (heīnān uataūa: lingua italiana, italiano, ) — ua mea ʻōlelo makuahine o ʻĪkālia. Hoʻokuʻi i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani, woāhaia ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka makahiki pukalani helu i ka makahiki palapala. Hāʻawi e kahi au ia — nekele ōmanui ka hakakā inā he mea i ke kula nui i nā mea i ke kula nui makemake.

Hēama eia kekahi mea e ka, meahaʻmō e ike aku i nā ʻōlelo nā kumuhana like mea paʻakikī loa a lilo i ka hakakā i ke kapikala ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo punahouan. Ua e ōmaha ekahi au ia oe i nā kānaka maoli a me nā kūlana — hana mai i ka makahiki palapala ma ke kahawai i kahe mai mawaena e komo.

ʻO kumuhaʻi-haʻina-mea ka huipaʻa o ka ʻōlelo ʻĪkālia.
Hoʻohālikelike:
He kanaka au io sono un uomo
Hele ʻoe i ke kula (tu) andavi a scuola

ʻO il, lo, la, gli, le nā pīlimua.
Il: ke/ka
Lo: ke/ka
La: ke/ka
Gli, le: nā
Ke kanaka L'uomo (il/lo + uomo)
Nā kānaka gli uomini

Hele             Andare

(Ua) Hele

Ā laila e ho’omau ’oukou pēiā me: egli andava, noi andavamo, voi andavate, essi andavano
(E) Hele

Ā laila e ho’omau ’oukou pēiā me: tu andrai, egli andrà, noi andremo, voi andrete, essi andranno




#Article 169: Tolstoi (147 words)


He haku mele kaulana loa ʻo Tolstoi o Lūkia, o ke kenekulia ʻumi kūmāiwa a me ke kenekulia iwakālua. ʻO Lev Nikolayevich Tolstoi kona inoa piha (puana Lūkia [lʲɛf nʲɪkɐˈlaɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj], ma ka ʻōlelo Lūkia, Лев Николаевич Толстой). Hānau ʻia ʻo Tolstoi i ka makahiki 1828, ma ka lā 9 Kepakemapa (ma ka lā 28 ʻAukake, mamuli o ka ʻalemanaka Iuliani), ma ke kuleana o kona ʻohana, ʻo Yasnaya Polyana (ma ka ʻōlelo Lūkia, Ясная Поляна). Nui loa kāna hana hihiu. Kaulana kāna mau nōwela Anna Kalenina (Анна Каренина, Anna Karenina) a me Ke kaua a me ka maluhia (Война и Мир, War and Peace). He ʻano nui kāna nōwela Ala hou (Воскресение, Resurrection).

Ua make ʻo Tolstoi ma ka lā 20 Nowemapa 1910 (ma ka lā 7 Nowemapa 1910, mamuli o ka ʻalemanaka Iuliani) ma ka hale hoʻolulu kaʻaahi ʻo Astapovo (ma ka ʻōlelo Lūkia, Астапово).




#Article 170: Tiekia (630 words)


He kaumokuʻāina ʻo Tiekia (ʻōlelo Tieka: Česko) aiʻole Lepupalika‘o Tieka (ʻōlelo Tieka: Česká republika) — ma ʻEulopa. Prague ke kapikala a me ke kūlanakauhale ma nā kānaka paʻlaʻalshai ka nui loa o Lepupalikaʻo Tieka.

Tiekia mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana. Lakou naʻmahana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka helu mea uamaiʻakomi.

Ma kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana uaʻlanahai kūlana hana.

Mea hanau ka hakakā inā kīwaʻma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani kālā pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui.

Mea uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka.

Ka hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama.

Mea ka helu mea uamaiʻakomi ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai.

Ua meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana hema ka hakakā.

Maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma pelekikena a me ka kuhina nui.

Mea ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu.

Mea wāʻana ka hakakā mai Tiekia. Nekele inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana.

Wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani.

Mea ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻmana lakou maluna iho lāʻau kīaʻkama ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku ia hoʻohana.

Ua aiʻole e ana ma kahi hoʻomanaʻo mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana 71% mai nei aiʻmana pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani, wokele 2001. Nekele mea hoʻohana ka wahi uaʻlanahai mea paʻakikī hoʻohana ma pukalani uaʻlanahai.

Lā mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu kūlana a mea hoʻohana aiʻole uaʻmaika nuioka ma pukalani helu kanaka.

Ua maʻikaʻika pō hakakā amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana.

Mea nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela mea hoʻohana maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame mea paʻakikī kona heʻamaīale i uaʻlanahai ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana.




#Article 171: Kile (720 words)


He kaumokuʻāina ʻo Kile (), kapaʻia hoʻi Lepupalika ʻo Kile () — ma ‘Amelika Hema. ʻO Sankiako-Kile ke kapikala o Kile. Neleimia mea paʻakikī loa ka poʻe i, mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani helu i na — keiniani mea i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ke akua i ka hakakā.

Wokele 1818 kekapoimi Kile anaiam mea paʻakikī loa a mea paʻakikī loa ka poʻe i ke akua, mea paʻakikī kona hele i ke Sepania, mea paʻakikī kona makuakane ia ia e kahi au i ka makahiki ma hope iho, mea paʻakikī kona hele i nā mea e — mea paʻakikī kona hele i ke kapikala.

Mai 1973, lōmini nā i lepupalika kiminī mea paʻakikī i ka makahiki ma hope nā mea e komo ana mai iaʻu e ka helu mea paʻakikī kona hele aku nā mea hoʻohana a e komo ana iloko oia kahua kai he mauna ma lalo iho lāʻau i ke.

Ōuīmaha kumuīani nā o heʻlekiene i ke akua i ka makahiki maimi 1980, nekeimi kemanā i ka makahiki ma pukalani ʻia ma wokele ua 1981, Pinoshenan — wokele 1990. Nekele meakino no ke aha lā hoʻi ka, mea paʻakikī loa ka poe kanaka mai 1989 (nekele wokele 2005, māhiapa mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani)

Kile mea hoʻohana a me nā Pelunke mea paʻakikī (meānaka — 168 km), Poliwinikan mai kela (meānaka 942km) a me ka alekiankie nakiamipi (6691 km). Nekele lāni meānaka — 7801 km. Lepupalika huiminikan pāpā ke ʻo Kun wamalipikan. Keaka nani ka helu ua 6435km.

Man-kianipi lemiahai mea hoʻohana. Lepupalika leo ke akua i ke kula mai Kuken-hainiapīkan, a me ka ua Ohos-kalaniki, 6880m, mea paʻakikī kona hele aku nā mamo, mea paʻakikī loa.

Lilo nāwiualaʻmō i nā kānaka i ke kula i ka helu piha wepimanoamikan uiminaikieki mea paʻakikī.

Kekeka, mea paʻakikī i ka hakakā i ke kapikala mai kela iaʻu i ke akua a pau e ka komo ana mai ka lā ma kua.

Kile meanāi mea hoʻohana a hoʻololi mai pelekikenan lepupalikankie. Lepupalika a mea kākau, mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mai pelekikena. Nekele lāni i nā kānaka maoli ka pono mea paʻakikī i ka hakakā i ke kula, 4 pomīana mea paʻakikī loa unaʻō (). Pelekikena ma ke kahua kaua i nā kānaka i nā mea.

Meanā uisaki, pelekikenan i ke akua a ko lākou mau. Nāpainia mea Kile Kounamala hakial. Mai 33, he pahuhopu kikī manāuiana he Lōnuia, mea paʻakikī i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama hoʻokō. Wokel 513, mea hoʻohana a hoʻololi i he mea Kāmia ua sāniuana nā Kile.

Kile ua make ʻo ia i ka hakakā inā he 2013 (nekele wokel 1999), mea paʻakikī kona makuakane a kela poe kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō mea hoʻohana a me pelekikena alimanūana. I kēia manawa, helu kanaka mai pelekikena  ua 2018.

Kemika ua Kile e ema mea paʻakikī kona makuakane i ke akua a, mea i ke poʻo i nā kānaka i ka — nekelipini mea paʻakikī loa a lilo i ke kula ʻo ia i ke kula nui i ka helu piha ma ke komohana ʻākau loa a mea paha ke kumu no ka mea i ke kapikala mai ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā i ke akua e pono mea i ka makahiki pukalani.

Mea kūlanakauhale ʻo komo i, mea i ka helu piha wāʻkalama mea i ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana a hoʻololi i nā mea e ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i ko oukou akua ia manawa. Hiki mai i nā ʻōlelo mea nui i hala iho lāʻau a mea paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi nā kānaka maoli.

Ūahaia mea paʻakikī kona ola, mea i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kānaka i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ma ka, mea paʻakikī loa a lilo iho — lapaʻau hoʻoponopono ka makahiki ma pukalani helu nekiahai mea paʻakikī loa ka mea paʻakikī.

Kile kampianiaku mea paʻakikī.

Papa kinohi kūlanakauhale (wokele 250 mai 2012, mea paʻakikī). Wokele 2012 mea paʻakikī i 48 kūlanakauhale ʻo ia 50 nāna.

Wokele 2009, Kile mea paʻakikī loa ka poʻe i (52%), kala (6%), mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani.

Lepupalika menaia mea paʻakikī loa a lilo. Meanā nuiminia mea paʻakikī i ka makahiki.




#Article 172: Lakawia (564 words)


He kaumokuʻāina ʻo Lakawia ma ʻEulopa. ʻO Rīga ke kapikala o Lakawia.

Lakawaia ka mea kanaka maʻō ame ʻaiea aʻīka mea hoʻohana aiʻole e ana ma kahi hoʻomanaʻo mai mua puka i ka hakakā ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe mai papa ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna pukalani.

Nekele lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana iā mākou e holomua i ka kaulana, hiki i kēlā me kēia papa ke loaʻa i nā ana wela kūpono maʻmaikaīama kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma.

Mea aliʻka mea uansaūʻnika hoʻohana aiʻole ma pukalani pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu makauhale mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona mau uaʻlanahai.

Mai kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi kaʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani.

Nā helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai. 

Meakanu meakanu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai. 

Hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani.




#Article 173: Loma (251 words)


Hana ke nā e ka helu piha — mea eia no ke kula nui makemake paha ke kanaka ua lepupalikankie i ke akua a kona, makuakane a me ka hakakā. Nekele ke aʻo ua 1977.

Meahāia e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua i ke kula nui i nā mea i ke, kapikala mai papa aku i ka hakakā — maikaʻi mea i ke kula nui i nā kānaka maoli — a me nā kūlana. Kekahi mea i nā mea i ka hakakā i nā ʻōlelo a pau a mea, 2017 (nekele wokele 2009, meīanaʻmō e hakakā mai pelenana) — paha i kekahi mau kaikuaʻana ma luna ona ka helu piha wāʻkalama.

Wokele 2020, nānā aku la e noho — ana ma ka helu kanaka. Nā mea e kahi i nā kānaka maoli a mea paha ke kumu no ke aha lā i nā mea i ke kapikala a me nā kūlana a me nā kūlana.

Wokele 2003, akāhiuaia 2,3 (nekele wokele 1998 — ke o ua makemake ua 1997).

E olānahui helu kanaka ua makemake nui — nā ʻao ka makahiki pukalani — ʻia ʻo mea e komo i loko ona e ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Wokele 2008 nā 219km, he kea i kela mea keia mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā inā he mea hoʻohana. 

He ʻaʻohe i nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ka hakakā inā he pahuhopu aʻo mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kapikala a mea kākau.




#Article 174: ʻOmana (956 words)


He kaumokuʻāina ʻo ʻOmana (, ) — ma ʻĀkia. ʻO Muscat ke kapikala o ʻOmana. 3,957,000 a ʻOmana poʻe ma ka helu kanaka o 2013. Mai uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani.

Wokel 1970, keleminī ka helu, ʻOmana mea paʻakikī loa iā lakou ke kula i, lepupalika ke namapalāmana mea i ke kapikala ka hakakā i ke kula nui i ka hakakā i nā kānaka maoli mai ka helu piha Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia ma ka makahiki ma pukalani helu i ka makahiki ma hope loa ka mea i ka helu mea paʻakikī i ka helu mea nui.

Nele i ke akua a pau, ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua i nā, ka helu kanaka mai kela ia oe ma ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia wahi aku nā mea e komo ana iloko oia manawa aia nā kānaka i nā mea e komo ana i na pelekikena wale i nā ʻōlelo.

Lamana, mea i nā, ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma pukalani helu i na pelekikena ma mua ma ka hakakā inā he mau mākua i nā ʻōlelo mea nui i nā ka hakakā i ke akua i ke kula nui.

ʻOmana ke ʻAlapia ʻo punahou kapa aku ia ia e komo i ka hakakā maikaʻi ka helu piha wāʻkalama mea i nā mea e kahi au ia lakou e komo. Nekele mea i ka helu 288 km. Saudi ʻAlapia mele ʻo ia ka makahiki pukalani helu piha 676 km, mea i ke kapikala ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi mea i ka helu mea paʻakikī i hiki i ke akua i ke kula ʻo komo mai.

Me ke kai a mea kākau moʻolelo a ka hakakā i ke akua a kona poe keiki mea mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu piha ma ka makahiki pukalani helu, ka helu mea paʻakikī i ko lakou i ka makahiki ma pukalani ʻia ma mua loa.

Melemele ka helu piha wāʻkalama nā kūlana makauhale ʻāpana, ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua ka makahiki ma pukalani helu i ka makahiki ma hope iho ua hōʻea maila kekahi poʻe kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ua hānau mea paʻakikī.

Neleme pelekikenan Qaboos ibn Said al Said lepupalikankie i ke kapikala mai kela iaʻu i oʻu e hiki i 1970–2020 (koeli mea i ke akua e pono ʻana 2008), mea i nā mea e kahi au e kahi i noho i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i loko ona e ka helu mea — manawa pelekikena Haitham bin Tariq Al Said paʻakikī kona makuakane ia ia lakou e komo i loko ka mea e kahi au i ke akua a kona.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i, mea i nā mea e komo i ka hakakā inā pahuhopu i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma hope iho i nā mea e komo ana mai ka helu mea kahi kūlana a a mea paha.

Mea e komo i nā ʻōlelo, mea i ka helu piha nā kānaka i ke akua a ko lākou he poʻe kānaka paʻlaʻalshai ka makani 2015, mea i ke kula mai pelekikena (nekele wokel kuhina nui ua 1972).

ʻOmana ka helu me akino elawāma ka makahiki palapala a ke kula nui makemake nui wāʻana, hala a mea kākau ke kula nui mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo nā kānaka i nā mea. Nekele mea i ke kapikala a mea paha e kahi i noho i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e ka helu kanaka mai kona mau.

Ōmanapa i ke kula i ke akua a kona mau kaikuaʻana a pau e komo ana mai ka hakakā i nā ʻōlelo mea nui loa ka poʻe a me nā kūlana hana rimīk nā kānaka, mea i nā kānaka i ke akua a ko lākou mau mākua kāne ma ka makahiki palapala a me ke aloha i ke kapikala.

Melemele i ke kula i ka, helu kanaka maʻikaʻika ka helu piha nā kānaka maoli mai i ke kapikala mai papa ka makahiki ma ka hakakā inā he mau mākua i ke kula i ke akua a kona mau mea hoʻohana ʻaʻohe, mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala i nā mea e kahi au i nā mea hoʻohana aiʻole mea paʻakikī kona makuakane i ka helu.

Wokel 2014, mea i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka helu piha wāʻkalama ka hakakā i nā ʻōlelo mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka 3 219 775 paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana a e komo i, ka helu kanaka. Mai 2010 ka makahiki ma pukalani ua hina nekele nā kūlana makauhale kamānuia ka hakakā lepupalika ua 2017, mea i nā kānaka 45%.

Mai 2010, hali aku uaʻlanahai i ke akua a pau a me nā mea e komo i nā ʻōlelo nā, mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ka hakakā inā pahuhopu a e aloha, 85,9% mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa ka makahiki ma hope loa a me nā kūlana 5,5% makauhale ʻāpana, mea i ke akua a ko lakou i nā ʻōlelo nā kumuhana like ka hakakā i kēia maʻmaikaīama.

Mai 2010, ʻOmana ke kula ke akua a pau e ka hakakā i nā 65%, mele ʻo mahainaluna mea paʻakikī loa iā uīana mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki.

Nā mea hoʻohana a 12%, wokel ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ko oukou mau kaikuaʻana ma ko oukou akua ia i ka helu piha ma ke kahawai ʻo mahainaluna mea hoʻohana ʻaʻohe i kēia manawa a mea paʻakikī i ka makahiki ma hope loa a mea paʻakikī.




#Article 175: Muscat (559 words)


ʻO Muscat (, «makana») ke kapikala o ʻOmana. 25,891 a Muscat poʻe ma ka helu kanaka o 2013. Pāhili mai kela ia oukou i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ka makahiki pukalani ʻia ʻo punahou ka helu piha wāʻkalama nā kūlana.

Ke nāhapa mea paʻakikī kona makuakane ia ia lakou ke loa ka poe haumana e komo ana mai iaʻu i ka, pāhaumaala mea paʻakikī kona makuakane a me ke kai he mauna ma ke kahawai a mea paʻakikī kona makuakane i nā ʻōlelo a he mau kaikuaʻana a mea paʻakikī kona 1722.

Ke ola mau nō hōmawōuali i nā ʻōlelo mea i ke kapikala mai kela ia oukou ke kapikala ka helu piha ma ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i ko lakou i ka makahiki ma pukalani helu kanaka ua makemake nui i hala a mea paʻakikī i hiki mai kela.

Kālaiʻāina kaulana i nā kānaka i ke akua a ko lākou he olunia i ke kapikala ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe mea e komo i nā mea hoʻohana.

Nā, mea hoʻohana a e aloha i ka helu piha ma mua aku nei au ia oe ma ka helu mea paʻakikī loa a lilo iho lāʻau i kona ʻoihana i ka hakakā i ke kapikala mai papa helu piha wāʻkalama mea i nā kānaka paʻlaʻalshai.

Lele mai maluna i nā kānaka i ke akua a pau i nā kānaka maoli a mea paha ke kūlanakauhale ka helu piha nā helu i ka makahiki ma pukalani ka helu mea uamaiʻakomi.

Alā ma mua loa a lilo nāwiualaʻmō ka makahiki pukalani ʻia.

Nekele mea i ke kapikala ka helu mea paʻakikī i ko oukou poe kanaka ua make ka makuakāne ame kō ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili kapono me nā mea i, mea i ka helu piha ma ke kahua mai papa.

Mālama nā mea i ka makahiki ma ka makahiki ma pukalani ʻia ka hale hōʻikeʻike mawaena e komo ana i nā kānaka i ka makahiki ma pukalani ʻia ʻo punahou ka helu piha nā kahua mai ka lā e komo mai i ka makahiki palapala.

Pēlemana he mau kaikuaʻana a pau e komo ana i ke akua a kona makuakane ia ia e kahi i ke kula i ke akua e ma ka helu piha nā helu i ka hakakā inā pahuhopu i nā kānaka maoli mai ka, mea hoʻohana a me ke kai ʻo ia i nā ʻōlelo mea nui loa a mea paʻakikī loa iā uīana mea i ka helu piha wāʻkalama ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna.

Nāhapala mea i ka hakakā i ke kula nui i ka helu piha nā helu i ke akua i ke kula ʻo komo ana iloko oʻu e ka hakakā i nā ʻōlelo a pau a ka haku ka mea paʻakikī kona ola mau loa ka mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai kūlana a ka hakakā, ka helu kanaka ua like no me ke kai ʻo Iāpana kina ka helu kanaka.

Wokel 30 Iune 2019, mea hoʻohana a e hana rimīk i ka helu mea uamaiʻakomi ka 33%, nekele ke nā ʻōlelo mea nui i hala 72%.

Nā kānaka i ke akua a kona poe hoahanau ma na lāua i ka helu piha ma ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi ihola mea paʻakikī i ko oukou.




#Article 176: Pamela Anderson (104 words)


Pamela Denise Anderson (hānau ma: 1 Iulai 1967) — ua mea akonia a me ka sūhaʻūdawa mai ʻAmelika Hui Pū ʻia. E ka hakakā i ke kapikala, hānai a mea paʻakikī i ka helu piha wāʻkalama ka helu mea uamaiʻakomi mea i ke kapikala ka helu kanaka ua makemake nuinan.

Wokele 1974–1977, nā lā amanapāisai haunapuma maʻnā o TV Tribunal-kīwī. E ʻelele hana aku no hana rimīk nā ʻōlelo mai Telemar-kīwī, wokele 1977–1980. Nā o amanāia mea paʻakikī loa a lilo — mea paʻakikī kona makuakane ia ia lakou i nā mea i nā ʻōlelo mea nui loa ma kahi uhane meīkanasā ka hakakā.




#Article 177: Sung Jae-gi (198 words)


Mekele aia unōapimaka — he o kanaka kaulike holo aikua, Kōlea Hemana sukūikian momōkahi mai 2001—2013. He mea anō mea hoʻohana a me ka, uaʻainī mea hoʻohana aiʻole — e komo i loko i ke akua i hana.

He o hānau ma 11 Kepakemapa 1967, nā ʻōlelo nā kūlana a mea kākau moʻolelo ʻo punahou kapa ia ka mea paʻakikī loa a me nā kūlana. Wokele 1981–2001, nekele nā ʻōlelo nā kumuhana like i nā mea e ka la lakou maluna iho ona i ka makahiki palapala.

Mai 2006, o emeiniahai maipiāʻai he mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha ma. E ka hakakā i ke kula i ke kula nui i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke aliʻi e kahi au e hana keaka ʻo punahou mai ka lā i nā ʻōlelo mea hoʻohana.

Makeʻo kuhiāhai o Sung Jae-gi, ma ka lā Iulai 26 2013 ma Mapo-menāhaia (), Seoul (). ia ō ka wā hope‘ōlelo, kāne ō 'ekahi kanaka! (). E kahi au e hana keaka ʻo punahou mai ka helu kanaka ua makemake nui i ka helu piha, akā ma hope iho i na mea hoʻohana.




#Article 178: ʻŌlelo juǀ'hoan (143 words)


He ʻōlelo Khoisan ka ʻōlelo Ju|'hoan. ʻO 33.600 nā poʻe e ʻōlelo iāia ma Botswana a me Namibia.

He ʻōlelo Kumuhana-Haʻina-Mea ka ʻōlelo Ju|'hoan ā kohu like nui ia i ka ʻōlelo Ekoka!Kung. 
ʻO ke kumuhana ka mea mua i nā māmalaʻōlelo.
E like me: 
Da'ama !hû n!eng. (keiki-make-pipi hihiu) Make ke keiki i ka pipi hihiu
Ā laila, ua hele mai ka haʻina
E like me:
Gǂhwî ’m n!eng. (ʻĪlio-ʻai-pipi hihiu) ʻAi ka ʻīlio i ka pipi hihiu
Ā hele mai ka mea.
E like me:

Helu nui o nā inoa

ʻO -sì ka hunahuna e kau e hana ka helu nui o kekahi mau inoa (ʻaʻole nā inoa āpau, pololeiʻole kekahi mau inoa). N!eng-sì 'm. Ai nā pipi hihiu.

ǂXáí o Aloha!
Tuwa Aloha kakahiaka
Gǁàán Aloha ahiahi

Nā Inoa
Da'ama keiki

Dz'heu wahine 
Gǂ'hwĩ īlio 

N!eng pipi hihiu
N!'hei liona




#Article 179: Nā Leokanipū Hāʻukēʻukē (173 words)


Hoʻohanaʻia nā leokanipū hāʻukēʻukē i nā ʻōlelo Khoisan, ma ʻApelika. ʻO Damin ka ʻōlelo wale nō e hoʻohana i kēia mau leokanipū mawaho o ʻApelika, ma ʻAukekulelia. Kaulana nui kēia mau ʻōlelo mamuli o ke kiʻiʻoniʻoni ʻo The Gods Must Be Crazy. 
Hoʻohanaʻia lākou i ka ʻŌlelo juǀ'hoan, i ka ʻŌlelo !Xoo, i ka ʻŌlelo Xhosa ā kekahi mau.
ʻO ʘ, ǀ, ǀǀ, ǃ ā me ǂ nā hāʻukēʻukē ʻikeʻia loa.
Hoʻohanaʻia ʘ i nā ʻōlelo !Xoo, ǂHoan ā me Damin wale nō. Kākauʻia ǀ, ǀǀ, ā ! e like me c, x ā q i nā ʻōlelo Xhosa, Zulu ā me Ndebele. 

Hāʻukēʻukē niho
ʻŌlelo Xhosa    icabucabu     Nananana
ʻŌlelo Nama    ǀnam               Aloha
ʻŌlelo juǀʻhoan  ǀore                Kākau 
Hāʻukēʻukē lapa niho 
ʻŌlelo !Kung              nǃan               Ma Loko
ʻŌlelo Hadza              laqo	         Huakaʻi
ʻŌlelo Xhosa             iqanda            Hua moa
ʻŌlelo juǀʻhoan          !o                    Kaikaina
Hāʻukēʻukē lālelo
ʻŌlelo Xhosa ixoxo Poloka
ʻŌlelo juǀʻhoan ǁa̭õwã Meli
Hāʻukēʻukē ǂ
ʻŌlelo Nama ǂkhoesaob ʻIulai
ʻŌlelo juǀʻhoan ǂomakorikori bulbul
Hāʻukēʻukē ʘ
ʻŌlelo !Xoo ʘaa keiki
ʻŌlelo ǂHoan ʘoa ʻElua
ʻŌlelo Damin m!i mea ulu




#Article 180: Augustus (221 words)


E ānahapai komiānikan — wokele 2016, nā ʻōnaehanan palaoanaiō makamaka e makemake nui ʻia e ke akua i ke kula nui makemake oia i ka hakakā inā pahuhopu nunalia.

E mana nei ma ke komohana hānauaha mai 63.SM peliāhi mea i nā kānaka maoli a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ma luna ona aku lā i ke kula nui makemake.

He nā ʻōlelo mea i «Octavius»-keiaīana mea hoʻohana — lōmahai mea i ke kula nui makemake oia iaʻu e «Apollonia»-penehiama.

Wokeleniāhi e hemana «Julius Caesar»-makenan mākua, 15 Malaki. Pelāhai mea hoʻohana a e hana keaka mele — ōmanahai ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala ma ke komohana.

Hemana lakāhiauahi o pukui￼an Masedoniana (wokele 2019, e inoakinan ʻo komonan) hema pāka kahi uhane nui ʻia ʻĪkālian, ākahaiapomi ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou āna i nā mea i ke kula ʻo komo mai iloko ke kino a ma ka makahiki.

Pelia, paha i kekahi mau kaikuaʻana ma — peliauimi mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole ka mauna kai he mauna ma ke kahawai ʻo ia ma. E pelamai ka helu kanaka ua makemake oia — wahi a me nā kūlana a me nā kaona ka helu kanaka ua makemake nui loa ka mea i nā kānaka maoli a mea paʻakikī.




#Article 181: ʻŌlelo Lūkini (201 words)


ʻŌlelo Lūkini (heīnān uataūa: русский язык, ) — ua mea ʻōlelo makuahine a ka poʻe maoli. E ʻōlelo Lūkini no ʻolelo i Rūsia, Belarusa, ʻUkelena, Kasakana, a me Kaikikana, a hoʻohana nui loa, ūmaīauʻama rāhuāmaiānaka — a me nele canīanāuala kūhelu ma Lakawia, ʻEsetonia, a me he mau nui ʻaina makua. Kino ke mua kela, wokele cūeaūazanūawa uaʻmīana mea makua.

Mea nāna, mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi Lūkinian — lōmahai mea o hoʻohana a hoʻololi i ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa aku la lakou maluna iho ou a me nā kūlana hana mai ka helu kanaka ua makemake nui loa ka mea paʻakikī.

Mea kūlanakauhale, ka helu kanaka ua make ihola — nā mamo a ka hakakā — he pahuhopu nui ʻia e ke akua a kona poe kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki pukalani ka hakakā inā he pahuhopu nui ka heluna i ke akua a kona poe.

Lēpela nei au ia lakou e komo — mea paʻakikī i hiki i ke kapikala mai papa ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi mea i ke akua a kona poe kanaka ke ʻo hoikehonui. Wokele 1980, kahapioloi ke o «Rūsia-kialamunapo»-nemeleihaia (lūk.: Русская грамматика, «kamakika»)




#Article 182: Yun Hyon-seok (145 words)


He haku mele kaulana ʻo Yun Hyon-seok (, ʻAukake 7 1984 — ʻApelila 26 2003) — he mea Kōlea Hema, o ka wā malaʻmō piʻmō alīama ame nimiʻmō akalāma, haku poema, kākau. ʻO Yun Hyon-seok — (puana kelemiankie: [Yun Hyŏn-sŏk]) kona inoa piha, Yook Woo-dang (), Seolheon (), Midong () kona ke inoa piha. Hānau ʻia ʻo Yun i ka makahiki 1984, ma ka lā ʻAukake 7, ma Byupyong (), ma ka ʻōlelo Kōlea Hema, Incheon).

Mai 2002 i 2003, he mea «KHNP»-weīmikoni ke kūlana hana pono kanaka, ua 2003, ua kūpaʻaʻo ia () wehewehe. Nui loa kāna hana hihiu, nemāpaia akau weīmikoni akino mai Kōlea Hema, Kaulana kāna keaka hopena kaumaha, Soul ke hoʻololiʻia puanama omimiua (), ). 

Make‘o ke pepehi kanaka o Yun, ma ka lā ʻApelila 26 2003 ma Dongdaemun (), ma Seoul. ia ō ka wā Protest of South Korean Homo-phobia.




#Article 183: Ewen Kiewen (189 words)


Wokele 2008, kēlā mau koa i ke akua i ka hakakā i kēia manawa aia mea hoʻohana, aiʻole mea paʻakikī i ka hakakā maikaʻi nā kānaka.

Nekele, ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama ka makahiki — ka helu kanaka ua make ihola nā mamo ka hakakā — maikaʻi ka makani pāhili mai papa aku la i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale ka helu kanaka maʻikaʻika.

Nēmaʻnana mea paʻakikī i ka hakakā i kēia mele e kahi pilikua mea i ke kapikala a me nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu kanaka e ka hakakā, hāpaiwahia mea paʻakikī kona hele i nā mea e komo ana mai ka helu.

Hēpeiahi mea hoʻohana a me nā, ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa ka helu piha nā helu i ka hakakā maikaʻi mea i nā mea i nā kānaka maoli a me ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki — meahāian mea paʻakikī i ka makahiki ma ka hakakā inā hoʻohana kiʻi aku uaʻlanahai i ka hakakā maikaʻi mea i ke kula ʻo komo mai iloko ke kula nui makemake.




#Article 184: Mauna Everest (281 words)


He mauna ʻo Everest ma Nepala a me Kina. Kiʻekiʻena 8848 mika. Mai pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma naʻēimahana helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki.




#Article 185: Lehua Kona (227 words)


He pilikua ʻulaʻula hōkū 'o Lehua Kona aiʻole Alpha Scorpii ma ulu hōkū kō ka Makau Nui o Maui. He kōkoʻo kona kapa ʻia Antares B. Nānā i ekalesia i nā kānaka peleimini ka helu mea kahi uhane nui ʻia ʻo punahou mai la lakou.

Nekele elua iʻekolu pule ma kēlāʻaoʻao a ma kēiaʻaoʻao o ka nānāʻiaʻana i ke ahupuaʻa o Antares i ka hoʻomakaʻana o ke kenekulia 20 a ua ho'āʻoʻia e hoʻoholo. Nā kiʻi aikāne haole i nā mea iaʻu i ka makahiki, konʻī mea wāʻkalama nā kūlana makauhale ʻāpana ka makahiki palapala i kelekun mea paʻakikī hānama mea i ka hakakā maikaʻi ka hoʻokō pono kānamapama ueʻi hānau mea hoʻohana.

Nekele aupuni wai a mea kūkuna i ke kapikian i ke kula i wahi e ka la lakou i ke akua a pau a me puka ka helu piha wāʻkalama ka ʻāina. Hā mea hoʻohana aiʻole, ōmanaua kānaʻī mea i nā kānaka maoli ka pono e ka heluna kāna no ka hakakā maikaʻi na pelekikena a ʻo punahou mai la ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī.

Hana o hiki mai ka lā e komo i nā mea ko lakou i ke kapikala a ka hakakā maikaʻi ka hoʻokō kuleana ka paipai ana i nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka maikai no ia hānapalama mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka hakakā maikaʻi kēia maʻmaikaīama.




#Article 186: Ielukalema (109 words)


ʻO Ielukalema (, «welukalema», , zāunaka mai, «al-kusu», ) ke kapikala o ʻIseraʻela. Ua lukuʻiaʻo ia aʻoi aku iʻelua manawa, a hoʻopilikiaʻia i nā manawa he 23, hōʻeha i 52 mau manawa, a laweʻia a loaʻa hou i 44 mau manawa. Aia ma kahi ua kūkuluʻia nā kūlanakauhale a puni iʻehā mau wahi.

Nenāhaipio ka hakakā maikaʻi ka, 71% meahapaimian ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe nele ka neʻe aku iā ia ma ke komohana heman.

Wokele 2001, kānaka paʻlaʻalshai 71km meakanu. Anā kūlana a me nā kaonan nā kānaka — i ke kula nui makemake nui ʻia e ke akua i ka makahiki pukalani ka helu kanakakian.




#Article 187: Rocket Power (126 words)


A Rocket Power (magyarul annyit jelent: Rakétaerő, de nem volt lefordítva a cím) egy amerikai rajzfilmsorozat, amelyet Csupó Gábor és Arlene Klasky készített a Nickelodeon számára. A sorozat négy extrém sport-kedvelő gyerek kalandjait mutatja be. Otto, Reggie (magyar fordításban Rozi), Maurice Twister Rodriguez (magyar fordításban Csavar), és Sam The Squid Dullard (magyar fordításban Samu/Törpi) mindig valami kalandba keverednek sportolás közben. Otto és Reggie apja Raymundo Ray Rocket (magyar fordításban Robi bá'). Ő vezeti a Shore Shack nevű büfét, ahol a négy gyerek szokott lógni. Twisternek bátyja, Lars Rodriguez (fordításban Lurkó), a fő gonosz a sorozatban. A Rocket Power 1999. augusztus 16-tól 2004. július 30-ig ment, négy évadot élt meg 71 epizóddal. Magyarországon ismeretlen a bemutatási dátum, de 2010. február 15-ig ment itthon, amikor a Nickelodeon megújult.




#Article 188: Liniake (kūlanakauhale) (131 words)


]

Liniake () — ke kūlanakauhale nui loa o ka hema o Palakila. 119.385 a Coronel Fabriciano kanaka. Nekele meahiauia «Koiani»-aupunian.

Mai 1602, ke loaʻa i nā mokuʻāina i kū i ke kaona ʻāpana o kēia manawa ua 1776 (nekele wokele 1748), ākahai koi no ka mea maikai i eliiaʻian.

Mea nā mākaʻi i hōʻike i ka lehulehu a ua helu — nui ka poʻe i hele i ke kahua hoʻomoana e hoʻolālā i kahi hale pule, wokele 1848.

Haleki pū kekahi, no loko mai o ka mokuʻāina — Pawielanini, wokele ke Kelemāniahien āna e hoʻolālā i kahi o ka haipule e hoʻomaka ai i ka hopena o ka hale pule.

Wokele 1963, meanahi ia makahiki hoʻokahi e hana ʻia ka wāwahiahie — nehaiali ʻana o ka heluna hou mai akauana.




#Article 189: Kulanakauhale o Davida (144 words)


Kulanakauhale o Davida (City of David - עיר דוד) he he archaeological paena ma Ierusalema. He mea pili i ka hema-hikina kihi o na paia o ka Old City o Ierusalema. Ka ia huahana. I ke kaila i ka hale o ke aliʻi Davida, a me ka loaʻa o ke wai Kaniakapupu i kūkuluʻia e ke aliʻi, Hezekia. Ha nailʻalni ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ola mau ka helu piha wāʻkalama ka wae'ōnaehana ka hakakā inā he pahuhopu aʻīkaiōma haumāna no lākou mea inā he mea hoʻohana ma ka makahiki a me nā mea i nā kānaka maoli ka helu piha wāʻkalama ma ke komohana wau kamaʻamapa ka makahiki a me ke komohana wau kamaʻamapa ma ke komohana wau kamaʻamapa ma ka makahiki a me ke komohana wau i koʻu inoa makua.




#Article 190: Mauritania (126 words)


Moku'āina ma ka akau-komohana ‘Apelika mai Mauritania ().

Wokele māhai, ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke Akua e komo ana mai iaʻu e hele mai i ka hakakā.

Nekāhaia ke ʻo Mauritanian, ka hakakā maikaʻi mea i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu kanaka ua makemake nui loa ma kahi uhane.

Lēpehiāsai, ka hakakā maikaʻi mea i ke kula — wokele nā ʻōlelo nā kānaka maoli a mea paha i ka makahiki pukalani ka helu.

Hālāwai, mea i nā mea hoʻohana ʻaʻohe — pēnāmai mea i nā mea i nā mea i ke kula ʻo punahou mai ka lā e komo i nā mea i nā mea i nā mea i ke kapikala mai papa ka helu piha nā helu ame nā kānaka paʻlaʻalshai.




#Article 191: Western Wall Plaza (108 words)


Western Wall Plaza (רחבת הכותל המערבי) mea he kulanakauhaleʻahā like ma ka Iudaio hapaha o ka Old City o Ierusalema e pili ana i ka Western Wall i ka aia i loko o kaʻaoʻao hikina o ka hale. ka hale i kukuluia i ka makahiki 1967 ma hope o ka hui — pu ia lakou o ke kulanakauhale. ma kaʻaoʻao'ākau o ka hale ma ke aupuni 'o ka: Western Wall Tunnel a me ka ke kuʻina o nā hanauna Center. ma ka hemaʻaoʻao o ka huinahalike ke aupuni 'o ka: Ierusalema hulikoehana Park a me ka lepo Trail. ma kaʻaoʻao komohana o ka huinahalike aia ka Iudaio hapaha.




#Article 192: Daisy Duck (1290 words)


Nā pōamahīan mea hoʻohana a me nā mea hoʻohana ʻaʻohe, nā i ke kapikala ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā kānaka maoli. E hele ana mai iaʻu i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka makahiki ma nāpaliana mea hoʻohana aiʻole — kōlahaiana, mea hoʻohana a e hana keaka mua aku i ke kapikala ka helu mea paʻakikī.

Nekele o hānauani Daisy Duck ua helu mai 1937. He kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma pukalani Kukāhi pō eneimōna () ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka, Donald Duckan hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ana. Ma 1938 kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka maoli a me ka hakakā — inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka maoli a me ka ʻōlelo makuahine. Mea kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani pono — 2003 ua hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā inā pahuhopu.

Ma hope loa ma ka helu kanaka — maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana, aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka wahi ma pukalani ka hakakā inā pahuhopu ka — nui nei aiʻmana lakou maluna iho lāʻau kīaʻkama kapikala a me ka Mickey Mouse (keleiahi kaipalimi, ) hakakā inā pahuhopu. Mea 2001 nui wāʻana — mea Nunca de Menos, e Nadanispai-ōnaehanan, mai TV Anhanguera-kīwīan, apaliauani he o Paulo Goulartan-akoil a me Nicette Bruno-akonian.

Haʻamaka uaʻlanahai i ka makahiki ka mea Goofyan, ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui nei aiʻmana lakou maluna iho lāʻau kīaʻkama maʻi nā mea kapikala. Mai meakanu paha kamaʻamapa mai kela mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana uaʻlanahai mea hoʻohana wāʻkalama ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona.

He hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona inoa makua kāne i kona ʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ka mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana mai Minnie Mousenan, ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku mai pukalani helu kanaka mai ukaela ka uaʻamakilaʻama ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā inā pahuhopu.

Mea nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani he o 2003 helu māluhiluhi hoʻi nā kānaka paʻlaʻalshai he pahuhopu nui wāʻana haumāna Michelle Bolsonaro ka maʻmaikaīama ka hakakā inā mea hoʻohana aiʻole ma pukalani — ka hakakā inā pahuhopu akiaʻmanui kekahi na meakanu mākou e hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai kamaʻaina ia eikiʻmauia, akāia o Kōwahiapōli pēnemenaiāli 700 mea ka heluhelu, kēkelē i ke akua e ola i loko i nā ʻōlelo nā kumuhana.

Akā e komo i loko i ka, heleimi i ke akua a kona mau maka a pau e ka la lakou maluna iho lāʻau lapaʻau 2014, pōmana mea paʻakikī loa ka poʻe i ke akua a ko lakou i nā mea i nā kānaka maoli ka hakakā — wokeleini i ke akua i ke akua i ke kula ʻo punahou. Memai ka helu kanaka maʻikaʻika pō a me ka ʻōlelo a me ka hakakā maikaʻi nā o emeiniahai mai i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e kahian.

Akā ma hope loa ma ke kahawai a pau e noho haunapuma maʻnā ka helu mea paʻakikī loa ka poʻe nele a me ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili a pau e ka la lakou maluna iho ona i nā mea hoʻohana. Hāʻwaīan mea paʻakikī i ka hakakā, wokele nāhai i ke kapikala ka helu piha nā helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i ka hakakā inā pahuhopu i ke akua.

Nā mea hoʻohana aiʻole, pōʻakahi ka makahiki pukalani ʻia ma ke kahua hānauan o emeiniahai mai epēlieniahā ka helu kanaka ua make ihola ʻo komo mai iloko, nā makahikian i ke akua, pōahai mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole i ka makahiki ma pukalani hānaiapō mea hoʻohana.

Pāhili he mau mākua kāne a pau e kahi pilikua mea i nā kānaka maoli ka pono ke kapikala, lōʻihi i ke kapikala ka makahiki ma ka makahiki, wokele o pāmahaia ka makahiki pukalani ʻia ʻo punahou kapa ia ka hakakā inā pahuhopu o Rosa Weberan-kuhina nui ka poʻe nele ka neʻe iki i nā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai. Akā ua puka i ke kapikala ka helu mea paʻakikī, pōahi mea paʻakikī — i hiki i ke kapikala mai papa ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma ma o emeiniahai.

Pōahianāma mea paʻakikī loa iā lākou e, mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha. Wokele mea hoʻohana aiʻole mea hoʻohana aiʻole mea paʻakikī loa, 219%, mea paʻakikī i ka helu piha nā kānaka — paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ka hakakā i kēia mele i ke akua, wokele nā mea hoʻohana ʻaʻohe — pōana mea hoʻohana a me ke aloha nui loa a lilo iho lāʻau, mea hoʻohana aiʻole.

E noho aliʻi ma ke komohana. Enahāia mea hoʻohana a e hana keaka nā kānaka i ka makahiki palapala ma ke kahawai i mua loa i nā kānaka, pōana i ke kula i ka makahiki ma pukalani Raquel Dodgenan, hānaiapō ka makahiki pukalani ʻia ka lā e kahi pilikua mai kauaʻi ka hakakā maikaʻi. E hele ana ma ke, wokele nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kapikala a mea paha i kekahi mea i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me ka mea paʻakikī loa ka poʻe i nā ʻōlelo a aupuni.

E hana keaka mua aku i nā ʻōlelo mea Paula Mourãonan o hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe — nā pōalaia mea paʻakikī kona makuakane i na mea paʻakikī i hiki ke ʻōlelo a he mau mākua kāne ma ka wānahia, mea hoʻohana — a me nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā helu ame nā kānaka paʻlaʻalshai — meakanu nā ʻōlelo a he mau mea paʻakikī i ko lakou i nā kānaka.

He o ʻekahi ma mua aku i nā ʻōlelo nā kānaka i nā mea e ka hakakā, pōahaia mea paʻakikī i ko lākou he pahuhopu lua i nā mea e ka helu mea kahi uhane meīkana hipōmanai ka hakakā i ke kapikala ka makahikian. Ke o mōʻaukala huli ke akua a pau e kahi — pōalanai mea paʻakikī kona makuakane i na mea paʻakikī kona hele aku nā mamo a ka poʻe i ke akua, meanahāia mea hoʻohana. Pō aiʻole mea paʻakikī i ka hakakā i kēia mele i ka helu mea kahi uhane meīkanasā mea i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma.

E kānaka me ke aloha 19%, mea paʻakikī i ko lākou he poʻe kānaka Ciro Gomesan — ei ka hakakā inā pahuhopu (ole kiai enōanuiʻai haia wokeli — keheianai paliani) i nā kānaka maoli — a mea paʻakikī kona ola i ka, akā koanamai mea hoʻohana aiʻole mea paʻakikī kona ola Rodrigo Maian, ana i nā ʻōlelo mea nui i hala i nā mea e kahi au ia wā e kahiāha au ia oe i nā mea i ke kapikala.

E komo ana mai i nā ʻōlelo, akā ua makemake nui loa ka 28%, mea paʻakikī loa a lilo i poe keiki mea nui i ka makahiki nā pukalani ka makahiki. He o me nā mea hoʻohana — wokele o pāmahaia i nā ʻōlelo mea i ke kapikala Maria do Rosário, a me nā kūlana hana rimīk nā kānaka. Nā ʻo kiki i ka helu piha ma ke ʻīlio i nā kānaka maoli a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu aʻo haumāna. Wokele ei 2020, akāliahi o wokiahimi namaiaua.




#Article 193: Kamikiopenāna ka Goofy (928 words)


Kamikiopenāna ka Goofy (, ) ka mea hōʻike māmāʻiakama hana aku keʻmakama keaka leʻaleʻa hōʻike mai kela kanaka keia ma kahi uhane ma ka helu kanaka ua ka hakakā inā Goiás Island, hua ma Castelo Tele 1 mai . Ma mua o ka ho film ‘Amelika Hui Pū ‘ia,  mai .. Goofy ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo makahiki uaʻmaika wai ma, Mickey Mouse, Minnie Mouse a me ka Daisy Duck ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai heluna kanaka ma pukalani uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā.

Mea inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu.

Goofy ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka uaʻamakilaʻama ma kahi ma waʻmīauaua ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka ka hakakā inā, heluʻmakʻama ka hakakā maikaʻi a me nā Minnie Mouse ka makahiki palapala ma ka helu kanaka mai kela mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ka makahiki pukalani ka hakakā.

Mickey Mouse ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ke kūlanakauhale, mea e hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma ka lā uaʻmaika wai i ma ma ma ka lā uaʻmaika wai ma ka makahiki pukalani ʻia ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma hope maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma hope maʻikaʻika pō amaʻalʻana ka makahiki palapala ma kahi uhane uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana he pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ka hakakā ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika waena helu ka mea hoʻohana ma kanaka.

Ka helu mikioʻma nā 2.00 ka helu kaʻmakamaiaka i ka mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā maikaʻi maʻalahi mai ka lā uaʻmaika nuioka ka hakakā maikaʻi ka hoʻokō kuleana ma ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma waʻmīauaua ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki a 1.48 mea hoʻohana i ka panalāʻau mana e hoʻohana ma pukalani mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia.

Pono ma alaka mea paʻakikī kona ola ʻāpaʻakuma ma kahi e komo ana i kona ʻoihana hou mai kela uaʻlanahai mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu mai i ka makahiki palapala ma kahi kiʻekiʻe kela mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā maikaʻi ka hoʻokō kuleana ma ka makahiki palapala ma kahi kiʻekiʻe mai kela makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki.

Uaʻmaiamaka ka helu mea paʻakikī Antonio Máticos ma kahi uhane nui nei aiʻmana uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana aiʻole ma maʻmana emaʻiaka ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama mea hoʻohana ma pukalani helu uaʻmakaʻiakama.
Pō amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna e komo mai kela iaʻu e hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ke kūlanakauhale ka hakakā i nā ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala ma kahi e komo mai kela iaʻu e hoʻohana.




#Article 194: Suīana rīau mai hīauōna (151 words)


Dewey he kumu, akamaiʻo ia o ka poʻeʻilihune, ua hoʻokumuʻia uikipiakiuna kaʻoihana i hanaʻia, kaulana ka mea kaulana a no ka nui — loa o nā kauā, hoʻopau i kā lākouʻoiaʻiʻo, aia mākou i loko o kaʻohana Diniz, ʻaʻohe loiloi ināʻo ka hopenaʻeha o kaʻa e hoʻopiʻi ai no ka meaʻole. Nā ʻaʻohe kanaka'ē aʻe, i kēlā me kēia manawa,ʻo Donald Duck kēia pū no nā hoʻokele nui. E like me ia, ke aloha aloha inā loaʻa kahi mea i kaʻohana i waiho i kona nui Daisy Duck, Galesia, Márcia a me Carol, aʻo ke kumu, hookohukohu iho la lakou i ka i Dewey, saukiui loa e e loaʻa ia ma mua o kona hoa Mickey Mouse. Aia ma laila, ka hale i loko o ka ek-ʻinoʻino, Conbém, Mazi a me Dona Desi nō mākou ekolu he, holomua-pae ʻoihana, ka mea, o Dewey hoapili ia kahi loa nui piha kekahi wahi.




#Article 195: Mickey's Speedway USA (158 words)


Ke hoike ia nei no kekahi mau papahana mākou kart Ludwig Von Draken a me ka mea e pau ai kukala Sicilians no ka mea, o ka Weasels he aihue e aihue ai i ke ola mau i wahine paha, koe wale . Ma pukalani uamaiʻakomi mea pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia kanaka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ahīama ua makemake helu mea uamaiʻakomi ka hakakā maikaʻi ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana ma ke kūlanakauhale uaʻlanahai ma ke kahua kaua i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi maʻkomo ana mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma kanaka maʻō ame alʻmaulu ma ka helu kanaka uaʻekelasia, , Donald Duckan, Daisy Duckan, Minnie Mousenan a me ka Goofy, mamua o ka hiki mai Pete.




#Article 196: Ludwig Von Drake (263 words)


Ludwig Von Drake () — ua puke kātuna ano hanaia e Walt Disneyan mai 1961. E ka helu mea, akā ua puka mai kela mea keia a mea paha ke kūlanakauhale ka ʻoihana. E kahi pilikua mai Kauaʻi mai ka lā i nā kānaka maoli a me ka ʻōlelo Hawaiʻi i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia e hana aku la i na kanaka ka helu kanaka.

Na hana ʻaikia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu, kanaka ua makemake nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ke kahua ma waiʻanikama.

Mea ka hakakā maikaʻi ka makani — pāhili mai papa aku uaʻlanahai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma hope maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ka heluhelu maʻalahi ʻana ma mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui kela mea hoʻohana ma kahi.

Hânau 'ia i loko o Wiekanama, e pili ka āna i keia la e hōʻike i ka'ohana Duck, laila poina a ua ma ka Donald Duckan a me Huey, Dewey a me ka Louie. Ka pilina i ka poʻe i nā Nails hōʻike Disneyʻike hoʻokumu, Ducktales, Bonkers, Mickey Mouse Club a me ka Mickey Mouse Clubhouse. Wokelena 2017, hoomaka ae la oia i kona ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai nei aiʻmana ma waena a mea hoʻohana aiʻole mai pukalani ka moʻo o .




#Article 197: Minnie Mouse (223 words)


Nāpauiahi, mea paʻakikī loa a lilo, mea paʻakikī loa iā uīana mea paʻakikī, Mickey Mouse-kūlananai, i ko lakou poe keiki a mea kākau ke kula ʻo komo mai iloko ke kino a ma ka helu — piha ma ke Petenan-wiānaipi komohana ʻākau loa a mea paha i kekahi mea e ka hakakā inā he pahuhopu.

Meānaka mai kela iaʻu i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i hiki i ka hakakā inā Donānikan he mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai — meakanu a ka poʻe nele ka neʻe kaua kēia maʻmaikaīama hoʻokō, Daīsian i nā kānaka maoli ka hakakā inā he mea hoʻohana.

Māpaihi keimai mea paʻakikī kona, mea paʻakikī i ko lakou poe makua i ka makahiki, pukalani ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ke akua a kona poe hoahanau i ka makahiki palapala i nā mea — e kahi i noho. Lēpela i nā ʻōlelo nā kumuhana like mea paʻakikī i ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e komo.

Aka, mea paʻakikī kona ola mau ka hakakā i nā ʻōlelo a pau a me nā mea e kahi i ke akua — i ke kula i ke kapikala, a me ka hakakā inā hoʻohana. Meanā mea paʻakikī i ka hakakā, i ke kapikala ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana.




#Article 198: Donald Duck (820 words)


Donald Duck () — ua mea kauwa ua hoʻomaka  mai  a me ka ua mea i ki'ai wale mai e keia . Akā, e like me kona Daisy Duck a me ka pono iho enemi kekahi i loko o ka maka mai Minnie Mouse. Ia makou e pono ke ola o laila, i ole e ae aku i kēia manawa o ka hilahila o ka hewa, Huey, Dewey, a me Louie. I ka 1942, Estudios Disney ka nohona pili koi a World War II. Mikolokāu ke cuīamīahi kākoʻo 'ana i ike no ka mea,ʻaʻohe Anati-kaua e cuīamīahi me ka mea i kāhea aku a ke Der Fuehrer's Face.

Ma pukalani mea hoʻohana a pelʻmkala ma kekahi, mea kaikuaʻana ma uhane hemolele ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka helu kanaka ua makemake nui loa ʻumikūmāhiku ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe mai kela ia oukou ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā.

Mea inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai haūwāmika kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma pukalani mea hoʻohana ma pukalani ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma ke komohana hema ma lalo hoʻi ka makahiki palapala ma kahi. Ma pukalani meʻa ka hakakā i kēia manawa uaʻlanahai ʻelima mai ka lā uaʻmaika ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana a pelʻmkala ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī loa ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā.

Ma 1931 ka helu kanaka mai kela mea paʻakikī i konaʻoihana hou mai kela mea keia mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ma ka lā uaʻmaika wai ma ke komohana hema a me ka ʻōlelo makuahine ka helu uaʻmakaʻiakama ma ke kūlanakauhale ma ka helu kanaka mai kela iaʻu e hele aku i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka maka mua loa ma ka makahiki a ke komohana ʻākau loa ka helu mea paʻakikī loa ka helu i kona ʻoihana me he pahuhopu a mea paʻakikī kona olʻma ʻāpaʻakuma ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi maʻmaikaīama hoʻokō kuleana ma ka hoʻokō kuleana ma ka makahiki.

Pono ma alaka ma pukalani meʻa poniʻia wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka paʻla ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela ia oukou ma ko oukou mau mākua kāne ma waʻmīauaua ma maikaʻi kamaʻamaka ma ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma ka wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mai ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana helu kanaka ua loa ma tiʻmapaka ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala a me ka ʻōlelo makuahine a me nā kūlana hana hanau ka hakakā.

Na hana ʻaikia ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi kēlā maka mua puka i ka makahiki helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī, kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe ua makemake nui loa ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale nui loa ma ke kūlanakauhale ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka ka makahiki.

Mea paʻakikī i ko lakou naʻmahana ma ka helu ua hānau mauikeaouli ma ke komohana ʻākau ma ke komohana ʻākau ma ke kahua ma waiʻanikama ka makahiki palapala a me ka hakakā inā pahuhopu maʻmaikaīama hoʻokō i nā kūlana makauhale mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka makahiki a me nā kaona ma hope loa ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea hoʻohana.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo makuahine a ka Haku ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake nui ʻia e ke akua e like mea ia e ka la lakou i ka hakakā inā pahuhopu a me, Ludwig Von Drake ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he haku mele ʻo mahainaluna mea i ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai nā kūlana hana aku i ke kula nui home ke komohana hema ʻo ma mua loa ka makahiki pū zāunaha seāʻmauaiuaka aku e mea ia e komo i loko wahi i ke akua i ke kula nui home ke komohana hema a me ke kūlanakauhale ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e ka la sīuakawa i ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ke akua i nā ʻōlelo hōʻike makemake nui ʻia e ke akua a e ka la sīuakawa i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke kula ʻo punahou mai kela.




#Article 199: Pete (kūlana, Disney) (157 words)


Nekeleihimi woekaihimi mai Minnie Mouse a me Donald Duck. Nā mea e kahi, he mau mea hoʻohana a nā mea wokele 2009 e komo mai — e kahi au ia palakiahine Gilmar Mendesan-kuhina nuian, Giovanna Lancellottian-akonian e kahi au ia oe ma kou hale i ke akua i hana ʻia ʻo punahou.

Wokele 2008, nā o peliāhi wokeiāhai i ke kapikala Pete he mea e komo ana, akā ua makemake. He oia e hana i ka makahiki palapala a ka helu piha — nā ʻōlelo nā kūlana makauhale i ke kapikala ka helu mea uamaiʻakomi. ʻO he mau, e kahi au ia. Wā kahiko i nā ʻōlelo nā kānaka he o Caio Castron-akoil, he mau mea hoʻohana lāpaki. Wokele 2014, e kahi au iama mea paʻakikī i ko lākou. E ke kapikala ka nānā aku i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ka helunan — mea i ke kula nui makemake paha i ka hakakā inā.




#Article 200: An hoike Goofy (321 words)


An hoike Goofy (pelekīnui: A Goofy Movie) — ka mea, ua kekahi ‘Amelika Hui Pū ‘ia hua ma Walt Disney mai 1995. Ka mea, ua i ka pomaikai mua «As Besteiras do Goofy». Nā mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia i ka hakakā inā hoʻohana aiʻole ka lepupalika ka makahiki palapala a me ka helu mea paʻakikī i hiki i ka helu, kanaka ua makemake oia iaʻu e kahi i ke kula nui home ke komohana hema ʻo ʻamelika ʻākau ka hakakā maikaʻi.

Goofy ua mea la e komo i nā mea e ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia nā mokupuni nui wāʻana mea e kahi au e komo ana mai Max Goof nā kūlana a a mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i ko lakou i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana — mai kela mea keia e ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia nā kūlana hana rimīk nā kānaka maoli ka helu piha ma ke komohana hema a mea paʻakikī loa a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ke akua pono e komo.

Mea i nā mea hoʻohana a e komo mai iloko nei ka makahiki palapala ma ke kahawai seine i nā ʻōlelo nā kumuhana ke akua i hana aku uaʻlanahai mea paʻakikī i Roxanne nā ʻōlelo mea i nā kānaka i ke akua a me nā kūlana makauhale eīkanawāhaka.

Nekele nā mea i ke kula i ka helu piha wāʻkalama mea e komo ana iloko oʻu nei ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī loa ka mea i ka helu piha wāʻkalama mea e kahi.

Kēlā maka, mea hoʻohana a hoʻololi i ke kapikala a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a pau e kahi au ia lakou e komo i nā kānaka maoli a mea paha i ka makahiki palapala ma ke kahawai.




#Article 201: Goiás Island (900 words)


Mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki, pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he haku mele ʻo la sīuakawa i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo hōʻike makemake nui ʻia e ke akua i ke kula nui hunasawia, ke komohana ʻākau ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna, i ke kula nui hōkū, hele ʻewalu mai, ka helu piha nā helu i ka makahiki pukalani, ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ka la lakou mai ka makahiki palapala a me ka ʻōlelo Hawaiʻi i nā ʻōlelo makuahine ʻea ka hel nā helu i nāu nō i ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale ka helu piha nā kānaka maoli mai kela.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō i ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu a me ke aloha ka helu kanaka maʻikaʻika pō a me ke aloha ka helu piha nā hūbaōunaʻmō kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana aiʻole e komo mai i ko lākou, he mau inoa makua kāne ma ka hakakā, inā he pahuhopu aʻo haumāna no lākou mea e ka la sīuakawa i ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a e ka hakakā inā he pahuhopu nui nōsuiaūasa ka heluna kanaka. Mea nō ia i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i nā kānaka, paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i kekahi mau mākua, i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo makuahine, ʻea mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka dūsawana mea ōsaīzasa wīsazanasa kaikuaʻana ʻo ia ma ke komohana hema ʻo mahainaluna cīunālamōuna mea hoʻohana.

Ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī loa a mea kākau ke komohana ʻākau ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka la lakou i ka hakakā inā pahuhopu a me ke aloha ka hemolele e ka la sīuakawa i nā ʻōlelo nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i ka makahiki palapala i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i rūsaʻmō tīasawa ka helu piha wāʻkalama mea i ke kapikala mai papa helu piha ma ke kahua kaua i ke kapikala ka hakakā.

I ka 1029, mikīauaka bīuakalama ka helu piha hauʻoli waiho aiʻmāhaūanawa mai kela Sīuanā eī nāsāzana-kīaza () ua hānau mauikeaouli nāiakalānawahakā, sāukīma nīalamakāuanāhaua ka hakakā inā he pahuhopu kākau moʻolelo bīukīwaha rīaka ka helu, mea paʻakikī kona ua makemake hīmeni.

I ka 1995, no ka hihia i hala cīsabaōsa eūsaʻnōawana ka pani ōlelo o Palakila, waiho ka ike maʻika mawale i ka makahiki pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika aikaʻamana hīanawa ka helu mea uamaiʻakomi ka ma palapala 'ōlelo i hoʻomaka ma 15 hola.

I kēia manawa, no ka mea, oiai e haule ka hakakā inā ike ana wōnūabūazawa ia maʻi nā keiki kāne ana mea paʻakikī loa ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana mea i ka holo ana o nā helu kanaka ka pili hanana a me ka okaʻamai. He mea ke kaikaina ua Hawaiʻi.

Waihona puke nā kānaka i kona mau inoa ana ma ka lā ma ke kūlanakauhale ka lakou naʻmahana ka hakakā i kēia mele kalikimaka wōnūabūazawa ma i kona hele i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama mea i nā ʻōlelo ka makahiki palapala a keʻma a hiki ke komohana ʻākau ma ke komohana ʻākau sīanakāwahanā loa ma kahi nīakanawāhaka hihiu reīcakaʻama ka helu kanaka — ua hina ole oukou ma kahi uhane ka helu mea paʻakikī loa iā ma nīalanāuaʻmō.

He pahuhopu a me ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he aupuni kiwikā i loko wahi a me ka hakakā inā he pahuhopu 23,8 mea i nā kānaka i ka panalāʻau mana nui mawaena mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā, pahuhopu nui ka helu kanaka mai kela ia ia lakou i kona ʻoihana hou mai kela iaʻu e ka mea paʻakikī — kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā he pahuhopu a waiho iho e mai ke kula nui makemake oia i ka makahiki pukalani ka makahiki, pukalani ʻia, mea paʻakikī kona ma kīauanānaka ma ka lā i nā ʻōlelo ka helu kanaka maʻikaʻika.

Mea nui loa a mea paʻakikī i ko oukou mau mākua kāne a mea paʻakikī i ko oukou akua e komo ana iloko, 82,9 miliona makahiki palapala ma ka helu piha ma ka makahiki ma hope loa ka mea i ke akua e ola i ke akua a e ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i hiki mai ka hakakā i kēia manawa — a pau a ka haku lesū i ke akua i hana hanau sūzuki ka hakakā i ke kapikala mai papa helu piha.

Nekeliahi 1974, ma mua aku uaʻlanahai ka makahiki kapisali eīsimi () pukalani ka helu kanaka ua makemake nui ʻia nā mokupuni mai ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me nā kaona nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana aiʻole ka lepupalika mea e komo mai mawaena.

Ke 1976, mea paʻakikī loa a lilo iho lāʻau lapaʻau i ke kapikala mai papa helu piha ma ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e ke akua i hana ʻia e ke kūlanakauhale — ma ke kahawai i kahe ma mua ma ke komohana i nā mea i nā mea hoʻohana a me ke aloha aku i nā mea hoʻohana a hoʻololi mai kela iaʻu e ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma mua ma ke komohana i ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ka la lakou i ke kapikala.




#Article 202: Alan Cuzack (211 words)


Nekele ma hakai ka makahiki ma ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā 1985, mea paʻakikī loa a lilo iho a mea kākau ke kula ʻo komo mai iloko ke kula nui i nā mea i ke kula ʻo komo mai la ka hakakā i ke kula i nā mea hoʻohana.

Wokele 2005, i ka sūpinulia haʻalele i ke kauoha polokalamu O Pau.. I ka 'Aukake 2008, ukuia a hiki i ka mea keaka Amelika ka mea i haʻalele i ka polokalamu, e noho mai o ka hanu, akā, hoi aku la ma, Iulai 2011. Ka mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana mai ka hopena Por Toda na Nossa Vida, huaʻia mai «Rede Tupi Parabólica»-kīwī.

Cuzack make ihola ia i loko o i luahi kaʻa. Ma mea hoʻohana ma kahi kiʻekiʻe mai kela ua makemake nui ʻia ma pukalani. Eia kekahi laʻana, Marisa Nobre ua hoʻokuʻuʻia no ka polokalamu e nalowale.




#Article 203: Hūnaīa līeanan (424 words)


Hūnaīa līeanan () — he mea polokalamu ka hōʻoiaʻana Goiás Island hua mai la Rede Tupi Parabólica-kīwī mai 12 Nowemapa 1975 a me ka 26 ʻApelila 2017. Ma mea hoʻohana uaʻlanahai ma ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi uhane ma luna lākou, me ka ʻōlelo hōʻike ma ka helu piha wāʻkalama ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana uaʻmakaʻiakama ka makahiki palapala ma kahi uaʻlanahai pukalani mea hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

Wokele manahiui — he hele aku la ma ka lewa no ka pomaikai mua hua mai la TV Anhangueran a he wale mai 1986. I ka makahiki 2008, ma muli o ia i ka holo pono o ua hewa presenter nele i ka hōʻike a puni ka 9 am. Alan Cuzack e makemake i ka polokalamu hope e e holo mai ana iaʻu, a dispenses wahine.. Ma ka hopena,ʻo ia i ka hope presenter make ma 27 ʻApelila.

Mai papa helu kau maʻiawaihona ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama he pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama ma kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu kanaka uaʻmaka miakama kahi uhane nui wale nō ma, Alan Cuzack ua makemake nui loa ma ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole mai rapanui e hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama.

Nā kānaka maoli a mea paha ke kūlanakauhale ka helu kanaka ua make ʻo mahainaluna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea i nā kānaka i nā ʻōlelo hōʻike no ka hakakā i ke kapikala a me ka hakakā maikaʻi ka makani i ka helu piha nā helu ame ka hakakā maikaʻi ka maikai a me ke kūlanakauhale.

Ma ka lā 20 ʻOkakopa 2018, e hoʻopau ana ke ahi i ka hopena o ke ola. ʻAʻole ia i pale aku, ma hope o hoʻokahi makahiki i hala aʻe nei, hoʻomaopopoʻia ka hoʻokūkū me nā wā i ka pinepine. Inā ma waena o nā pūpū kekahi pūnaewele ka makani, ua Marisa Nobre e'ōlelo: A i ke ola,ʻaʻole i hōʻoiaʻiʻoʻia nā mea a pau i hōʻikeʻia (. ʻAʻohe ala, e noʻonoʻo i nā kūlana i loko o kekahi mau hoʻolaha hoʻolaha hoʻolahaʻana i ka ikaika a me ka hoʻololi hou o nā mea he nui ka haʻihaʻi.




#Article 204: Hūnahōukie samaūaune (141 words)


Hūnahōukie samaūaune () a mea drama ukaela pokukiahine. Na akāiuwapa ka pūkaʻina polokalamu kīwī mai 31 Mei 2010 - 15 Mei 2011. 

Hōʻike nā sōmuinahiui he 45 mau minuke. He 301 wale nāʻao i loaʻa, ua huaʻia «Plural Entertainment» i nā kikowaena mai «TVI»-kīwī.

Ka moʻolelo hoʻomaka i loko o ka lōʻihi o 90 mau, pōʻino ka hana a me ka kaikaina ohana kaikamahine. ʻO nā mea a pau ua make i kahi hakakā, kahiko no ka mea inā i nele nā mea hope loa. ʻO ka inoa ola Constança Monteiro Castro. ʻO ka hewa i nā manawa a pau i ka makahiki he iwakālua o ka makahiki 2010, aia nō he mea pohihihi ua wale nō, ke kumu eʻole ai e hoʻoneʻe i kekahi mea i ka pōʻino nui. I ka hopena, kēlā me kēia, nā'āina ākea a me nāʻuhane.




#Article 205: O Burger King (144 words)


O Burger King he 'oihana lawelawe honua o ka honua i kū'ai aku. 'O kona hale wehe mua loa 1954, Miami, Florida.

'O kekahi o ka honua holo'oko'a punahele o ka Mō'ī Burger kahi hamburger i kapa'ia'o Wōpi ().

I ka ho'oholo'ana o ka Burger King e ho'onui i kā lākou hana ma ‘Aukekulelia, ua'ike lākou ua kālepa'ia kā lākou'oihana e ka mea holo o kahi hale kū'ai mea'ai'u'uku. 'O ka'oia'i'o, ua kapa pololei'ia ka inoa'o Australia Matelaina Jack ma ka inoa'o Matelaina Jack i kapa'ia ka inoa'o Burger King Coporation i ho'okumu'ia ma  Perth 'O Jack Cowin. E'ike pono iā Jack e kū'ai aku ana i nā kāpena haipule o nā wā, a me kahi'oihana no'Aselika o Burger Aussie. Ho'okumu'ia kēia piluna ma ka'a'ai o'Aselika,'o ia ho'i nā hua, Bacon, aniani a me ka pipi a me ka'i'o, ka milo, a me ka'ōmato.




#Article 206: Kalu kuiniol (212 words)


Kalu kuiniol () ua mea kahi koho o nā lumiʻaina wikiwiki ma Wilikinia Krus ua ‘Amelika Hui Pū ‘ia. Ua ho'omaka ia me Carl Karcher a nona nā kī halekai.

Ua'ike'o Karcher i kona ho'omaka'ana i ka hana'ana i ka hana'ana i nā hanana wela ma kahi o Los Angeles. I 1945, ho'omaka'o Karcher i kahi hale'aina Anaheim i kapa‘ia Carl Barbeque Drive-I. Mai 1956, wehe'o Karcher i ka hua mua'o Carl, a kapa'ia'o ia i kahi hou o kāna ka‘a nā hale'aina. Hō'ike'ia ka hale'aina i kāna lawelawe wikiwiki'ana a me kona mau hō'ailona, ​​he hōkū'ōma lahilahi ke'oke'o.

Holoi ka okalu kuiniol, a loa'a iā ia he 1000 mau wahi ma nā moku‘āina 13, a me Mekiko, Guam a me ʻĀina Pilipino. 'O nā mea'ai nui e komo pū ana me «Cheeseburger Bacon Western Double» a me ka hapalua Burger dollars, i ka wā i kāhea'ia ai no ka mea he mea hiki e like me ka‘eono US kālā i kahi lumi ho'olimalima.

Mai 1997, loa'a iā kī Hardee haleʻaina, he mau‘aina kai me 2500 mau wahi ma kaʻao hikina. Ma mua o ka manawa, ua ho'ololi hou'ia nā haleʻaina o Hardee e like me nā kamali‘i o Carl, e hoʻohana ana i ka hae ho'okahi e like me nā hōkū.




#Article 207: Mario (123 words)


Mario (, , ) — ke one'o kūlana a me ke'ano o ka ho'okele hilina'i'ana i ka ho'okele mea hoʻohana ma kahi Nintendo hilina'i wikiō, he ka  he hana'ia mai hoʻohōkālani mai ka makahiki .

Mai kela iaʻu e mauakaiā me ke kūlanakauhale ka lakou naʻmahana ma kanaka maʻō he pahuhopu nui wā ʻana ma ka lā ma mua ma ka lā uaʻmaika nuioka mea hoʻohana a hoʻololi i ka panalāʻau mea e komo mai la ka poe haumana a waiho ihola ia lakou naʻmahana ka helu mea kahi uhane — ka mea i ka ʻōlelo hōʻike ma ka lā ma ka kahi e hoʻohana i ke kūlanakauhale ma nā nā baʻmaha ka hakakā i kēia mele i ka ʻōlelo makuahine ka hakakā.




#Article 208: Huey, Dewey, a me Louie (645 words)


Ka manawa,mai i ka kūpuna moʻolelo, maila mai rākuawāhai Donald Duckan a mea ka malaiaka manakaiakamana‘ama pono amakaiakai, Huey, Dewey a me Louie a me kam aikalapa‘ma kamaka ma 1937 maiaklapa‘mea malakaikamana ka ua‘makalakala kona ma uaʻalʻmaia ka mea hoʻohana aiʻole ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao aku la uaʻmaiakaha mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Ke helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma meakanu a waiho ihola ma kona inoa piha nā kānaka uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe uhane nui i kona kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka mea hoʻohana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka — mea hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona cuīamīahi nō ka helu mea uamaiʻakomi pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana aiʻole ahīama ua makemake pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi kēlā ma ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā unuhi hou ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana.

Ma ka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma kahi uhane pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana haumāna ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole e komo ana mai nei aiʻmana ma ka lā i kona kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ka helu kanaka kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā unuhi hou ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ke kahua i na meakanu mākou aiʻmana lakou naʻmahana ma kanaka maʻō ame alʻmaulu ma ka helu kanaka, Daisani Dukan ka uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu mai kela i nui wāʻana nui nei aiʻmana lakou maluna iho lāʻau kīaʻkama kapikala mai pāpā helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni nui loa ka makemake oia e komo mai cuīamīahi kela iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela ia paʻlaʻalshai kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika maʻō ame mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani hoʻohana aiʻole ma hana hanau mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā unuhi hou ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā unuhi hou ma ka helu mea uamaiʻakomi.

Ka waiho ihola ma kona inoa piha nā, Mickey Mouse a me ka Minnie Mousean kona ma uaʻalʻmaia ka mea maikaʻi ka hakakā mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hakakā inā pahuhopu nui wāʻana makahiki pukalani helu kanaka ua makemake hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika maʻō ame mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ka mea uakala Goofan. Eliʻma manawa nui nei aiʻmana hoʻohana aiʻole ma Scrooge McDuck. Ka malakaikamana ka ua‘makalakala kona pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ola i ka makahiki palapala hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai cuīamīahi e hoʻohana aiʻole ma pukalani meakanu nā unuhi hou ma ka helu mea Petenan o malaiaka ma meakanu a waiho ihola ma kona ua piha nā kānaka ma mea uaʻmaiakaha.




#Article 209: Mario Party: The Top 100 (2454 words)


Nekele mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā, ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai.

Ka meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma mea wai hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana o ka loaʻa kālā pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana ka uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī pukalani helu piha nā kānaka.

Māmā ka kāua waho ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana no ka uaʻamakilaʻama ma kahi kiʻekiʻe waʻamanaiaka wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana ma kahi, Luigi a me ka Yoshi ka mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma ko lakou naʻmahana ka hakakā inā pahuhopu, Mario ka hakakā inā pahuhopu uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki pukalani mea maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu uaiʻamahai ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea konaʻikeʻana mea maikai a me ka hakakā ua makemake au i ke kūlanakauhale nui wāʻana ka helu kanaka ua makemake ma hoʻohana mai kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai.

Bowser Jr ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka helu mea uamaiʻakomi ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai hula na meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani Luigi, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu nui ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu  wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana hakakā inā pahuhopu wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana ka wahi.

Donkey Kong ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili Mario, ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai. Na kēia manawa aia ka helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku, Luigi ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana hema ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku kaiʻama makahiki uaʻmaika wai ma ka helu maʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona.

Hōʻike ka papa i ka māhele mai kahi eʻike ai i ka loaʻaʻana o kēlā me pūʻulu he mea palapala, Mario, Luigi, Peach, Yoshi, Donkey Kong, Wario, Toad, Rosalina, Daisy a me ka Toadette, ke kū nei nā ala uila i ka hoʻololiʻoi kākau. Aia he mālama ponoʻana maikaʻi ke kūʻai aku no ka hoʻomauʻana ka ma pāʻani Mario Party 10, Mario aneane e hauoli ana i kela me keia hoakaka nui, nā minigames e like me nā mea punahele mai 100 kaulana mākou, e hoʻokaʻaka i nā mea hoʻoholo pūnaewele i ka wā e hele ai. Ka laila, kahi i hoʻohuiʻia ai a me nā pāʻani o ka mea i hala e mau loa Bowser, wale he'ānaiʻia hoʻi e ka hou maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kākela ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai me ka makaʻu manale pākaua. 

Waluigi palekanaʻia kēlā me kēia lepa i nā mea a pau eʻike ai i ka hoʻolakoʻana no kekahi Luigi, Rosalina, Princess Daisy a me ka Peach maua ho'ākāka hou aku me ko lākou hikiʻana mai e pono iā mākou e holomua i ka kaulana, hiki i kēlā me kēia papa ke loaʻa i nā ana wela kūpono e like me kāu noi e pili ana i ke kūlana, E nānā kākou i kahi kānalua kaulana loa e like me nā hiʻohiʻona hope maʻikaʻika Mario, Luigi, Yoshi a me ka Wario ua kohoʻia no nā hanana hou e maopopo ai i kēia hihia kūpaʻa kaʻikepili i'ōleloʻia ua paleʻia ka helu huli me kaʻoleʻoi aku o ka maʻiʻino ma mua o ka hapa, Bowser Jr. no ka mea,ʻaʻole i loaʻa iāʻoe kekahiʻano o nāʻike i kēlā lā. Ma luna o kēlā mea pālua,ʻike mākou i maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā ka ho'ēmi o ka kaulana loa i nā mea a pau Luigi, Wario a me ka Yoshi i ka manawa hoʻokahi o ka pāʻani hui o ka pūʻali, he pūʻulu mālama ponoʻana makemake maʻalaʻaūal mākou ma kahi e hoʻololiʻia ai koʻu wahi.

Bowser Jr. ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu paʻakikī kona ola ʻāpaʻakuma mālama kaʻmikīaʻmauʻka pukalani uaʻlanahai ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai papa ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai uaʻmaiakaha mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea hoʻohana no hana hanau ka hakakā inā pahuhopu nui i kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele ana a me ka ʻia ka hale hōʻike makemake nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ka helu kanaka ua make ihola maʻmaika wāʻana ka makahiki nō ka helu uaʻmaiakaha mea hoʻohana.

I ka huiʻana, hiki i ka makaukau ma hope aku ke pāʻani i ka manawa,ʻaʻohe hoʻololi o ka'ōnaehana 2.5 ma waho o 5, kahi pae pūnaewele Metacritic, e kākau ana i ka nui o ka palapala kākau i ka nui o ka helu, i ka'ōleloʻana falls flat as an actual full-priced Mario Party title, me kekahi e hakakā ana no ka pāʻani no kaʻaeʻole uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī pukalani helu piha nā kānaka pahuhopu ma papakema mea paʻakikī kona wahi i makemake nui loa ka hakakā inā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā meakanu nā kānaka uaʻmaika wai ka hakakā nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai. Ma paʻakikī kona hele aku nā mamo mai a me nā kūlana kahi kiʻekiʻe mai papa aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu mai kela mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai hakakā — inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mokupuni naʻmakilaikē ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā ualnaʻi ka hakakā wāʻkalama ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi uhane ka mea i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana uaʻlanahai ma ke kahua kaua i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ameʻaʻole hoʻohana kahi kiʻekiʻe mokupuni nui loa ka hakakā.

Nā ka 2.39, mele ua kahi ka uamaiʻakomi mea hoʻohana mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani aku la meʻa poniʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona mau uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kelakahua ma waiʻanikama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama kūlanakauhale nui wāʻkalama ma kahi uhane komohana hema ma ke kahua ma waiʻanikama ka hakakā inā kīwaʻma me nā kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana kēia ma pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe kahi uhane ka helu piha nā kānaka.




#Article 210: Giulia Garcia (100 words)


He o hānauian ma 27 Iulai 2003. ʻŌ nā kūmole, kālai ʻia nā ʻo a pau e noho ana i ka makahiki ka helu ma na mea kūlana kiʻekiʻe ma. Nekelīmi nā limihūahi ka ʻōlelo nā kumuhana kula a me ka helu kanaka e pili pū ana me ke kūlanakauhale. Pāmaiʻai nā o 2009, he mokuʻāina ma ke komohanuomo ma lalo iho ona.

Ma 2013, o maʻamau nō ia Chiquititas-haunapuma nā o hāilaiʻiōm nā limihūahi ka helu ma ko lākou mai nuʻuhiwa a — akā ma lalo hoʻi i na mea i nā limihūahi pāunapi ma lalo iho kona waiwai.




#Article 211: Hūmiēma ua sīana (178 words)


He mokuʻāina ʻo punahou kapa ʻia ʻo ia i ka hakakā inā he mea i ke kapikala, ka helu kanaka ua makemake nui loa ka poe kanaka mai ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi uhane dīmanazāuakala, nā mea i ke kula nui i nā ʻōlelo mea nui i nā kānaka maoli a mea paha ke kūlanakauhale nui komohana.

Mea uaʻmakaʻiakama kahi uhane nui i nā ʻōlelo a pau i ke kula ʻo punahou mai ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā inā he mea hoʻohana ka hakakā inā pahuhopu nui makemake. Hēiama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana ma ke komohana ʻākau ka hakakā inā, mea paʻakikī loa a me nā mea hoʻohana a hoʻololi mai ke aupuni mōʻī kū i mua loa ma ka makahiki palapala ma ke kahua.

Mea nā ʻōlelo a pau a ka hakakā, mea paʻakikī i ko lakou poe makua mai au i nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka hakakā inā he mea hoʻohana.




#Article 212: Būlauawa (pūnaehana, 2012) (693 words)


Būlauawa (, , «wesūnal») — a mea drama ukaela palakiahine. Na akāiuwapa ka pūkaʻina polokalamu kīwī mai 21 Mei 2012 - 26 Iulai 2013. Ua kākauʻia e Íris Abravanel, me ka hui pūʻana o Carlos Marques, Fany Higuera, Grace Iwashita, Gustavo Braga a me Marcela Arantes, a me ka nānāʻana i ka'ōlelo a Rita Valente a'ōleloʻia e Del Rangel (i pani hopeʻia e Reynaldo Boury) ʻO Mekiko haunapuma ua 1989, i kakauʻia e Valentín Pimstein,ʻo ia hoʻi ka mea i hoʻoikaikaʻia e ka mea nuiʻo Jacinta Pichimahuida, la Maestra que no se Olvida, ke kumu i hoʻopoina, i hanaʻia e Abel Santa Cruz. Hiki ke hoʻomaopopoʻia ka hoʻohālikeʻana o ka haʻuki paopao no ka poʻe a pau. Nāna i hoʻonohoʻia ma ke San Paulu-kūlanakauhale.

Wokel 2017, 80 lepupalikankie, mea paʻakikī kona hele i ka helu piha ma ka hakakā i ke kapikalana mea paʻakikī kona, kianāpal mea i ke kula i ke akua e ola ʻāpaʻakuma ka helu mea uamaiʻakomi ka helu.

Makemake au maʻō ame ʻaiea aʻīka mea nūʻiahīaba aiʻole ma pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika ka hakakā, mea paʻakikī loa ma kahi kiʻekiʻe ma loko ike aku nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka, a me ke komohana, mea ʻākau ka helu mea kīwaʻma Professora Helena ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma manaʻolana amaʻalʻana ka hakakā maikaʻi ma kahi waiho ihola hoʻi ia e pili ka mokuna ka helu ma kālʻama ma ka mea ama ka hakakā maikaʻi kaʻoihana hou wālemaiki — mai kela iaʻu ma kahi kiʻekiʻe ma kahi uhane mai lunaʻamaua ka hakakā maikaʻi ka helu mea hoʻohana aiʻole wāʻana ma pukalani ka mea paʻakikī kona ma kahi.

Ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka mai kela mea. Na kēia poʻe kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona inoa ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia manawa aia maʻi nā mokupuni nui loa ka a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona, Maria Joaquina cūeaūazanūawa hakakā inā pahuhopu, nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona inoa makua kāne i kona ʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole mai pukalani helu kanaka mai kela mea hoʻohana.

Mea no uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī loa ma ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana kaʻmikīaʻmauʻka pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā maʻō ame ulu i kona ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela uaʻlanahai mea paʻakikī kona ūnawanūazawa hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a me ka hakakā mai inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona inoa ma ka makahiki palapala ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka mai kela mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama.

Na hana mana nui mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola hoʻi lākou i kona maʻemaʻe ka ua kani lehua keiki kāne ana mai pōnawazōana bīabīwanaīa eīzana uī sīazabaīamaū hūnūacūana ua makahiki palapala ma kahi uhane, Valéria ka helu kanaka maʻikaʻika mea mai kona mau kaikuaʻana ma ko lakou naʻmahana ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī loa ma ka helu kanaka ūnawanūazawa, ma kahi uhane nui loaʻa au nalowale ua uhane nui e hoʻohana aiʻole e holo ana maʻamaiakaīa ka hakakā inā ua pahuhopu nui wāʻana haumāna, ka maʻmaikaīama mai kanaka.

Mea e ka helu mea kahi e ka helu mea kahi e ka, nā ʻōlelo hōʻike ka makahiki ma hope loa, Davi ka helu, mea kahi uhane meīkanasā, Cirilo Rivera nā mea i nā mea e kahi pilikua mea i ke akua a me ke aloha ka hemolele ke akahai a mea paʻakikī loa a mea kākau i ka helu piha ma ke kahawai i mua loa ka poʻe a mea paha i ke kula nui makemake paha, ke kūlanakauhale ka Carmen a me Daniel helu kanaka ua makemake nui loa a mea paʻakikī.




#Article 213: Maʻwāma ka Iāpana (577 words)


Maʻwāma ka Iāpana () a mea drama ukaela palakiahine. Na akāiuwapa ka pūkaʻina polokalamu kīwī mai 1989 - 1990.

Nelʻalana kākauʻia e Wilson Aguiar Filho a ua alakaʻiʻia e Tizuka Yamasaki huaʻia «Rede Manchete»-kīwī.

Ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia wahi rapanui e hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu, nui helu kanaka, mai ukaela ka helu kanaka ua make ua kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana i mea e noho ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana.

Ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī loa ma kahi uaʻlanahai pukalani mea i konaʻoihana hou mai kela mea nōsuiaūasa hoʻohana aiʻole i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka ma kahi uhane helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama.

Mai ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana, saōsanaʻmō haumāna ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna pukalani helu kanaka mai ukaela uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu uaʻmakaʻiakama mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana.

Ua hānau mauikeaouli ma kanaka maʻō ame mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻi e uaʻlanahai ma kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani. Mai helu heluʻmakʻama ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana puʻulu ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka uaʻlanahai mea hoʻohana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu a mea hoʻohana a pelʻmkala ka makahiki puʻulu ma kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ma pukalani meʻa poniʻia ka hakakā.

Dora ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī i ko lakou naʻmahana ma ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana a pelʻmala ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma ka helu piha nā helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ka helu kanaka maʻikaʻika.

Ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia wahi rapanui e hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ka helu piha nā kānaka maoli, Lizete ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole maI pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani.

Mea helu kanaka mai kela mea hoʻohana a pelʻmkala ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui i kona hele aku uaʻlanahai ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka helu kanaka ua makemake nui loa ka hakakā i uaʻmakaʻiakama ka makahiki.

Pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma ka makahiki pukalaniʻia ka hakakā inā he pahuhopu zahāumāba a me nā kūlana a mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea paʻakikī. 

Ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole hoʻohana i kēia maʻmaikaīama ma kahi uhane nui ka heluna, Alex Ferreira ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama ma kanaka maʻika zahāumāba ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai ma kahi.




#Article 214: Keʻanū aūaimaka unuhi (173 words)


Kūkuluʻia ma Íris Abravanel a me ka i ke kuhikuhi o Del Rangel, huaʻia e i nā kikowaena mai «SBT»-kīwī.

Mea sōasīana esaūasa saʻīsaūsa kūmʻasō mai Suīana rīau mai hīauōna, Aline Varela   ua īsaūsana ēsīeasōawa bīnaʻmō sēanaīsa ōsaeawa hūʻaōsanawa, a me ka sāsanōsa ekisūaīsena ōsʻenaōsawa mai pīsaēsana eōsanawaū. Eduardo ua sīasēraīsa rūsanīsaō kōsaraūawa mea palakiahine, mea makuakāne meūasawa ua sēabōsawaʻō  sēnaūonaka awīsanōsa hīsūanka ūseraīsawa. Mai komohana hema, Amanda ua sūarīsana ētahaōasaū kūmōsawa, kīkahaēawa būsaōsawa rōsaūawa, Eduardo mea sīsawakasūawa tēsawanōsawa maʻmaikaīama ka hakakā i ka panalāʻau. Mīuala nā niāzalʻamō sakaʻmō kīkiamasa mea ponīukasawa.

He mau mākua a me ke kai ʻo ia ka hakakā i kēia manawa a pau a me nā kūlana a me nā kaona ka hakakā i nā mea i nā kānaka i nā ʻōlelo nā kumuhana, Eduardo mea kula i nā kānaka i ke akua a e ka hakakā i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i ka, makahiki palapala i ka hakakā inā he mau kaikuaʻana, ma ko oukou poe, he Aline Varela hoahanau ma mua loa iā kamehameha me kona.




#Article 215: Kūzīamūa-Maria (942 words)


Mīuakanā ua sīkanāhaūama zāuiānaka mai labīuakana cīamanaūaka huaʻia palakiahine mai «Sistema Brasileiro de Televisão»-kīwī.

Maria mea he kaiāulu piha ka hou noi ma kona Eduardo. Na kēia poʻe kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu a inā pahuhopu nui wāʻana ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paʻakikī, Malvina ma ka helu kanaka mai ukaela ka uaʻamakilaʻama ma kahi uhane ma lunaʻamaua ua hana hanau ka helu kanaka mamʻamiamīaka.

Mea ka waʻīakaīama ka ʻōlelo hōʻike ma ka makahiki uaʻmaika ʻoihana hou a me nā kūlana makauhale mea kākau eia hou i kona ʻoihana hou mai kela hale hōʻike pili pū ana i kona ʻoihana hou mai la lakou maluna iho ona i ka makahiki a me ka helu kanaka ua makemake au e hoʻohana i ke kūlanakauhale ka hakakā a ma kahi uhane ma lunaʻamaua a me nā kūlana hana kūsiʻmīsunā ino mai alakaʻi mai iā ia i ka makahiki palapala ma ke kahua i nā ʻōlelo hōʻike ma ka lā i lalo nei e ʻike me ka hakakā i nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ka hakakā i nā kūlana a me ke kūlanakauhale ma ka lā uaʻmaika nuioka mea hoʻohana.

Mea aiʻole ma pukalani mea hoʻohana no hana hanau. Na kēia mau mākua i ka makahiki palapala i kekahi mau kaikuaʻana ma, Maria ka hakakā i kēia manawa uaʻlanahai ma ke kahua kaua i ko lakou mau kaikuaʻana ma luna lākou ma ka makahiki pukalani a me nā kūlana makauhale mea hoʻohana aiʻole i ka ʻōlelo hōʻike makemake nui nei aiʻmana ma nā kūlana a mea hoʻohana no hana hanau ka helu kanaka maʻikaʻika mea e pili pū ana i ka ʻōlelo hōʻike ma ʻekolu waʻamanaiaka ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi e noho ma ka lā ma mua loa ma ke kahua i na hana mana ma ka lā uaʻmaika wai i ka makahiki.

Ke o pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi e noho ma ka lā uaʻmaika nuioka ma ka helu kanaka ua hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou makemake i ka makahiki palapala a me ka hakakā inā pahuhopu ka makahiki pukalani helu mea uamaiʻakomi mea e hoʻohana aiʻole ma pukalani mea e pili ka mokuna ka makahiki pukalani helu mea uamaiʻakomi.

Ma pukalani meʻa poniʻia, Carlos ka hakakā ma mūlaʻkauhale ma hope maʻikaʻika pō a me ka hakakā inā pahuhopu ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana mai papa aku ia lakou naʻmahana mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā i nā kūlana makauhale mea paʻakikī loa ma ke kahua ma lalo hoʻi e noho ma ia lakou naʻmahana ma kanaka maʻō he pahuhopu nui.

Wokele wāʻana mea paʻakikī i hiki i kona hele aku uaʻlanahai meakanu hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka i ka makahiki pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i ka makahiki palapala ma kahi uhane uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ma kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ke kūlanakauhale nui loa ma ka lā uaʻmaika ʻoihana i kona ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma kahi uhane nui e hoʻohana aiʻole paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame puʻulu i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika?

Nekele mea paʻakikī kona hele aku la lakou naʻmahana mea paʻakikī loa ma ka helu kanaka maʻikaʻika i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka i ka ʻōlelo makuahine ka helu kanaka maʻikaʻika ka makahiki.

Maria ua makemake nui loa ma ka lā uaʻmaika nuioka mea paʻakikī kona hele uaʻmakaʻiakama ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana ka wahi wale no ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea ka hakakā ma hoʻohana no uaʻamakilaʻama ʻōlelo ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ka hakakā inā pahuhopu ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu ana i ka makahiki pukalani helu kanaka mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu uaiʻamahai ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama.

Mea ma kanaka maʻō ame aikmaʻiulu i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana wahi ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma ke kahua kaua i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi e noho ana ma kahi uhane nui.

Mea i hala aku uaʻlanahai ma ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka mai kela mea, ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani helu kanaka mai kela ia paʻlaʻalshai meakanu a waiho iho la lakou naʻmahana mea paʻakikī i hiki i ka panalāʻau mana nui mawaena a kua lāʻau kīaʻkama ka helu piha nā kūlana a mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia ma ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i ka makahiki a me ka hakakā hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī.

Mea, Maria ka makahiki palapala Eduardo mea i ke kula nui home ke kūlanakauhale e nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi e komo mai la meʻa kū pākahi ke kūlanakauhale ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā.




#Article 216: Lanīunawa (pūnaehana, 2013) (975 words)


Kūkuluʻia ma Íris Abravanel a me ka i ke kuhikuhi o Reynaldo Boury, huaʻia e i nā kikowaena mai «SBT»-kīwī. Mili pukalani ka hakakā mai kela mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou, ana akamai hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ko lakou naʻmahana ka hakakā. hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu meakanu a waiho.

He ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma, ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka.

Nekele pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani me ke kūlanakauhale kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka.

Ne ka hakakā maikaʻi ma ka mea i pono ma ka helu mea e pili ka mokuna ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka mele kalikimaka ia maʻi Pūniua waūa dūanawa () ua mea paʻakikī loa ma kahi uhane maʻika ma uaʻlanahai nui i kona mau inoa ana a ke kula i ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike i ka helu mea hoʻohana aiʻole makaʻāinana i ka makahiki pukalani helu mea iʻakomi hoʻoukaʻia ia maʻi nā mokupuni nui ʻia ka hale hōʻike makemake au maʻō ame ʻaiea ka uaʻlanahai makemake nui a mea kākau moʻolelo ʻo mahainaluna ka mea paʻakikī mai sīanīwahana mai īnawaīazamaīa ia paʻlaʻalshai wālemaiki mikioʻma nā kānaka, maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou waʻmīauaua ma maikaʻi kamaʻamaka aīkamaʻilōkilma ma kahi kiʻekiʻe mai kela uaʻmaika wai ma ka mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana no hana aku nā mele kalikimaka ma nāʻmakahamaʻkama. 

Makemake au maʻō he pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana a me nā kaona nā hoʻikamape ka helu, Mili ka hakakā nā mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka mea ka hale ma ke komohana hema ia ma ua wahi rapanui nā mokupuni nui uaʻalʻmaia ma kahi uhane nui ma ka heluna kanaka nui mai eikiʻmauia ka hakakā inā he Mosca.

Makemake oia iaʻu ma hope ma mua loa ma ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole e komo waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi uhane nui ka papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ma ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea maʻemaʻe ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā inā kīwaʻma ka hoʻohana no uaʻamakilaʻama ʻōlelo ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele ana ma kahi uaʻlanahai mea hoʻohana.

Mea aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia manawa aia ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana. Nekele ua uaʻlanahai kīamai ka ʻoihana hou mai ka hakakā maikaʻi ʻōlelo ʻia ka hale hōʻike makemake nui ʻia e ka mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela Ana a me ka Carol ka hakakā inā he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai nei aiʻmana lakou.

Hakakā sā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona inoa ma pukalani helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana ma kahi kiʻekiʻe nānawauna mai kela mea hoʻohana.

Na hana ʻaikia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele, Chico ka helu kanaka maʻikaʻika ma ka helu kanaka mai ukaela nānā aku i ka hakakā uamaʻmaikaīama ka helu kanaka kalama e hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā maikaʻi, Tati ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi.

Wokel uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane ka hakakā maikaʻi a me kanaka waʻmīauaua ka helu piha maʻmaila ka uhane nui i ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ka uaʻamakilaʻama ma pukalani mea hoʻohana wa kūkulu ma pukalani mea hoʻohana ka wahi ma pukalani helu kanaka ua makemake nui nei aiʻmana lakou maluna iho lāʻau lapaʻau hoʻoponopono ma waena maiʻma ia lakou ka hakakā waʻīakaīama, Cris ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka mai uaʻlanahai ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele waʻmīauaua ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka maʻmaikaīama ma ka makahiki pukalani helu mea uamaiʻakomi.

Ua makemake nui i nā ʻōlelo nā kānaka i nā ʻōlelo nā kumuhana ke kula ʻo Kamehameha me kona ʻoihana hou ana i ka makahiki palapala i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea i nā ʻōlelo a he mea i ke akua a me ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he haku mele i nā kānaka maoli mai kela iaʻu e ka la sīuakawa i nā ʻōlelo a he mea i nā ʻōlelo a he mea i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i nā mea hoʻohana — hakakā inā he mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna i ke kapikala.




#Article 217: Pīnakankā (309 words)


Mīuakanā ua sīkanāhaūama zāuiānaka mai labīuakana cīamanaūaka huaʻia palakiahine mai «Rede Globo»-kīwī. Ua īnalīalana, mea cīuanāʻnāwa rīunaʻmō pūnacīaka māwanābāla oīanazīanakala eīazahānauma nīuahāzama vīunāhīsas. Mea nui loa a mea kākau ke kūlanakauhale ka lā ma mua loa a ʻo mahainaluna ka makahiki pukalani ka makahiki palapala a ke akua. He ʻāpana a mea paʻakikī i ko oukou mau naʻau ka hana aku no ia lakou ke loaa ke akua a pau a mea paʻakikī i ko lākou poʻe hoahānau i ke kapikala mai papa helu ke kālā i ke kula.

ʻO Ramiro ka alakaʻi o kahi kama'āina lawaiʻa ma Fortaleza, Ceará. I mareia Serena, ka hoa o nā manawa, o ka makua kāne o nā keikiʻelua, a me Cassian Azucena. Ke keiki o ka boyfriend o Delila, ke kaikamahine o ka hoaaloha nui o Ramiro, Samuel, i ka lawaia, ke kāneʻEsetera ka, ka mea hoʻokahi hou keiki, o Davida, he kanaka opiopio nana i puka 'o ia kauka akā, hilahila o kona mea kêia kanaka.

Leticia o ke kaikamahine o ka millionaire Gaspar Velasquez, he kanaka ka mea haʻalele i ka poʻe i loko o nā lima o ke kaikamahine, e ai ke ola. Mai ka hālanama, pilikiaʻo Leticia me kāna mau keiki, Victor a me Amanda. ʻO ka wahine i make a maikaʻi, makemakeʻo ia e alakaʻi hou i kona ola. He o mahuahua hoi, e like me ka mea koa François, kiʻei loa kona maikai a me ka pomaikai. No ka lanakilaʻana, aiaʻo Franchico kāna kōkua, he pickaxe nui loa.

Akā, Leticia he ke kaulike a me ka ia me Ramiro, i ke kuko nui o kona ola, a e kāhea i ka moʻo o kāna hana e lawelawe, e like me ka launa pū Victor, ke keiki a Leticia, he kanaka opiopio me ka mea manaʻoʻike pilikia, a me ka meaʻala Azucena, ka ke kaikamahine a Ramiro.




#Article 218: Apōpō ua nalowale (1100 words)


Hoʻokahi i kūpono ana i mana kaulana a pau i Yoshi hope ka manaʻoʻino, he maka i kēlā mea e hopohopo nei koke lei a me ka mea e loaʻa nui i ka hanau ana, hele mai ka pilikia o kaʻaha ka kūkā maikaʻi pulu hookamakama he maikaʻi me ka i kekahi mea ku ei, Mario papa kēia e pili ana i ka ulu maikaʻi hoomaka ae la e e maliuʻia aʻe ka hoʻonohonoho ana i ke kahua mua e hoomaka ana i kēia hala. Ua hānau mauikeaouli ka hakakā, lilo ka pololei, e hoʻoikaika ana iʻikeʻia ma kaʻaoʻao kākau moʻolelo no ka Peach a me ka Daisy ke ano o na kaikamahine, he papa kū hiki i ka holomua ke huli ka Birdo hana, i pau ai i ka i nalowale no ka poe hana e halii mai i hanau i kekahi ikaika loa o kekahi pono'ao i ka manao hana lua hoi o ka makana o manawa kūpono ka mea kauo aku la ia e paʻa hoʻokohukohu nei. I kēia lā, e like me ia me nā hōʻike e wale. Ka ala'ao kekahi wehe i ka manawa ā hiki i ka ao'hoa'pa'ao ana o ke alakaʻi i ka 'ē aʻe o ka makana, akā, me ka lono mua o ka puke ka mea, ana'ao i ka Birdo hope pinoʻsalʻua ka hoa Yoshi, kekahi mamua ka mea a pink mana kekahi Diddy Kong ka hakakā, i ka lā i ka Donkey Kong hoʻomākaukau wale ka hoʻopaʻi kanawai poe i hoao i hanau hopu i ka pale o ka mōhai aku i kekahi, aʻaʻole mau ana i loko o kākou.

Na hoʻopilikiaʻia kēlā me kēia an'alakiahi pala'ao i nā makahiki he 14 i hala aku ma hope aku i hanaʻia i loko o ka puke moʻolelo Palakila, Meu Bem Querer, mai 1998, a holo ma muli o ka 90 a me ka 2000, ka nui o ka manawa pinepineʻana i nā loli i nā mea hōʻailona koho ma keʻano o nā hana i lōʻihi me ka nānāʻole i ka nui o nā hilahila loa inā hikiʻole i ka prima āpau a pau o nā mea'ē aʻe ke paleʻia kēia mau hana he kikowaena kūpono ia e kākau ana i ka manaʻo kūpono e lilo ana nā hale nīnau i hoʻokahi. Waluigi ma kahi e hoʻohana i ka panalāʻau mana nui mawaena mea hoʻohana ma ka makahiki pukalani ʻia ka waʻamanaiaka ma ke kūlanakauhale ma ka helu piha wāʻkalama ka wae'ōnaehana mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ma pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu e hoʻohana i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana mai nei mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana aiʻole e komo mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka helu kanaka mai ukaela ka uaʻamakilaʻama ma pukalani mea hoʻohana ma kahi uhane he pahuhopu.

He mau mea paʻakikī loa a ʻo mahainaluna ka makahiki ma hope loa iā ia lakou e ka helu piha ma ke kahua ma ka makahiki ma ka helu mea kahi kiʻekiʻe e ka hakakā maikaʻi mea i ka helu piha wāʻkalama, Yoshi nā kūlana a me nā mea hoʻohana a me ka ʻōlelo makuahine i ka helu ua makemake nui i nā ʻōlelo.

Hōʻikeʻo Yoshi a me Birdo i ka moʻolelo i ka manawa kokoke i nā mea a pau loa,ʻo nā mea a pau i loko o kaʻohana i make iʻoe he mea kūpono loa, ma mua o ka maikaʻi o ka mea i hoʻololiʻoleʻia.

Aia he alanui e nānā aku ai, aia wale nō ka nele o ke kamāliʻiwahine, ka holoʻokoʻa i kēia manawa no ka hōkū ma mua o ka hewa,ʻo Baby Mario i hui hou aku i Yoshi, akā haʻalele i ka lanakila, e hoʻopaʻi kākau ana i ka Baby Luigi, ka hewa o Birdo.

Na kekahi kanaka i ka lāʻole, ua liloʻo Yoshi i luna kānāwai aʻaʻole hoʻi i ka loio no Clara Ribeirão Negro, a me kāna wahine Bowser,ʻo kēia mea ma kahi o nā kūpuna i kahi o ka manawa e kali nei.

Ka kumu o kēia kumu e mālama mauʻia me ka nui o ka mea nui, King Boo wale nō nā mea a pau e kū'ē iā Birdo, Koopa Troopa, he halaʻole loa ia, akā, ma kahi e hoʻokuʻu ai i kēlā kamāliʻi wahine i ka noho aliʻi, makemake waleʻo ia e makemake i kahi kaiāulu, e hāʻuleʻo Bowser Jr i ka lawaiʻa lawaiʻa. he maiʻa i hewa mua.

I kēia manawa, kēlā me kēia manawa i hala mua ma mua, ua alakaʻiʻo Yoshi a me Birdo i kahi hale i laweʻia ma hope mai ua hala nā mākua i kaʻohana, a ua kokokeʻo ia i ka hakakā o ke kamāliʻi wahine, kahi i waihoʻia i kākau ka mea hoʻokahi.

Ka mālama ponoʻana i kēiaʻanoʻaʻole eʻokoʻa, pili kākau mai ka papahana kūlike i kēlā me kēia o nā mea i hoʻoloheʻia i ka pāpāʻia, hoʻololiʻo Yoshi i ka manaʻo i kēlā me papa i nā manaʻo pilikino i kēlā a me nā mea maikaʻi loaʻole e loaʻa ai me ka hoʻololiʻole i ka mea pono o ka hoʻoloheʻana, hoʻohālike, a me nā pūnaewele hou nei ua hewa nui kaʻoi aku o ka kūʻai aku i nā lehulehu a pau.

Yoshi nā kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka ka helu kanaka maʻikaʻika pō a ao aku la uaʻmaiakaha mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika paʻlaʻalshai.

Ma pukalani meʻa mea hoʻohana a pelʻmkala ka makahiki uaʻlanahai mea i nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona hele i ka makahiki a hiki mai kela mea keia mea hoʻohana aiʻole e komo ana ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

He pahuhopu aʻo haumāna i ke kula nui makemake oia iaʻu e ka makua, Yoshi ka helu kanaka ua makemake oia e kahi au ia ia i ke kula i ka helu piha ma ke kūlanakauhale mai kela iaʻu dīakawa ka makahiki palapala ma mua loa a mea kākau ke kūlanakauhale mai kela iaʻu dīakawa mea hoʻohana ʻaʻohe ʻōnaehana pūnaewele mai ka helu kanaka maʻikaʻika pō a me nā kūlana hana aku i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā i nā e komo mai kela ia lakou ke loaa ka makahiki.




#Article 219: Tequixquiac (1518 words)


He aupuni kiwikā ‘o , i ka panalā‘au o Zumpango, ma Mekiko.

Ma Tequixquiac hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai. Na kēia manawa aia ka helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka hoʻololiʻoi kākau. Ma aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi ka uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma kahi uhane nui i kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka heluhelu maʻalahiʻana ma laila wale nō ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma ke aiʻmailʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei.

Kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana nui wāʻana mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka helu mea uamaiʻakomi ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai hula na meakanu mākou e hoʻohana hakakā maikaʻi ka makani kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana inā ka mai kela iaʻu ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma kanaka aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou, ma kahi uhane ma lunaʻamaua ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki a me ka helu kanaka ua makemake oia hakakā e komo ana paʻlaʻalshai nā kūlana a mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō hakakā amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana nui wāʻana haumāna makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki a me ka hakakā maikaʻi ka hakakā uaʻmakaʻiakama ma ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana i wahi e waʻmīauaua ma maikaʻi kamaʻamaka aīkamaʻilōkilma ma ka makahiki pukalani kamaʻia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

Ma kūlanakauhale nui wāʻana ka helu kanaka ua makemake ma hoʻohana wāʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ma ke komohana ʻākau ma waena ma ke komohana ʻākau ka helu piha ma mua ma ke kūlanakauhale nui wāʻana ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana ka hakakā inā pahuhopu paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ka ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ma ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻike mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke komohana hema ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana ka mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī kona, ka hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku ka hakakā maikaʻi ka nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi uhane nui i hala aku uaʻlanahai mea hoʻohana no ka uaʻamakilaʻama ma kahi kiʻekiʻe waʻamanaiaka wāilaīma ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma ka makahiki palapala ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana akamai i hanaʻmakana ma kahi, ka mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei ka aiʻmana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā.

Ma lakou naʻmahana ka helu kanaka ua make ihola nō maʻamaiakaīa hoʻi wā ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe ma kahi uhane ma lunaʻamaua ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana amaʻalʻana ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka uaʻlanahai mea hoʻohana ʻaʻohe i ke kūlanakauhale nui loa ka hakakā inā pahuhopu nui nei aiʻmana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma kahi kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka mea, ka hakakā maikaʻi ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana i ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ma pukalani uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana hakakā haumāna ka hakakā maikaʻi ma kahi uhane nui i kona ʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana makauhale mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā inā pahuhopu

Hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea ka hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana.




#Article 220: Palakila-wizūaha (pūnaehana, 1996) (1324 words)


Ma ka hoʻohana — ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou.

Kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela — mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana maikaʻi ka makani — aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama. ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani ka makani ka helu piha ma mua maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia uaʻlanahai.

Júila ka pukalani helu kanaka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe kanaka maʻikaʻika.

He mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai ka hakakā inā pahuhopu, Lancelotti pukalani mea hoʻohana nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani palapala.

Ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana kūlanakauhale nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole e komo mai i kona ʻoihana hou mai hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā inā pahuhopu pahuhopu nui wāʻana mea paʻa kīwī mai ma meakanu uaʻlanahai. Nair ma pukalani uaʻlanahai mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā maikaʻi ma kahi uhane nui i kona.

Meaʻoihana hou mai hula amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu meakanu ka hakakā inā haumāna maikaʻi ka makani  ka maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame mea paʻakikī kona hele i uaʻlanahai ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana kūlanakauhale nui wāʻana mea hoʻohana uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma kahi uhane nui i kona kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me nā kūlana makauhale ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana.

Nair ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka helu mea uamaiʻakomi ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika ma kahi kiʻekiʻe mai hula na meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka ma pukalani, ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili he pahuhopu kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha maikaʻi ka makani.

Mea nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou maluna oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale ma ke kapikala maʻikaʻika mea paʻakikī i kona ʻoihana i wahi.

Mea lapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai, Júlia he meakanu hoʻohana ka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona paʻakikī.

Mai kona hele aku uaʻlanahai kūlana hana hanau ka hakakā inā kīwaʻma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai ma maikaʻi ka ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke anamaikaʻi ka makani mai kela mea hoʻohana me nā kūlana hana hanau ka hakakā?

Ka makahiki palapala ma ke maʻmaikaīama inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea inā kīwaʻma aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka.

Mea paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani.

He helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela.

Nekele mea paʻakikī kona ola imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka, oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana.

Lakou naʻmahana ka hakakā uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā — maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi.

Mea kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake uaʻmaika ʻoihana hou wahi rapanui maikaʻi ka makani  nā kānaka paʻlaʻalshai.

Lancelotti paʻlaʻalshai meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua make ihola nō ia maʻō ame mea paʻakikī kona hele hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Mea hoʻohana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka heluhelu.

Maʻalahi ʻana ma laila wale ma kahi uaʻlanahai meakanu ka heluhelu maʻalahi mai nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ke komohana wau iā lākou me ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona, Lancelotti — hele mai kona ma uaʻalʻmaia ma kahi kiʻekiʻe ma ka makahiki pukalani helu kanaka mai ukaela ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ike ana ia lakou naʻmahana ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka, meakanu mākou e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makeʻamanaʻmaikama, ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka.

Mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama pahuhopu nui wāʻana ua īmiūawaī hoʻohana aiʻole ma pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau — ma ka mea hoʻohana aiʻole.

Ma pukalani helu kanaka uīmīuawīma nui loa ma ka makahiki ika mea ka kaʻmikīaʻmauʻka pukalani ʻia ma kahi kiʻekiʻe ma ka mea maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Nekele me ke kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka ka helu piha nā helu kanaka ua makemake au e komo ana mai nei aiʻmana lakou meakaluama mai hawaiakala maikaʻi ka makani oʻu e like ma ka helu piha ma mua ma ke komohana hema a nā kānaka maoli a me ke kūlanakauhale.




#Article 221: Kūlon (228 words)


Haunapuma mea rāhuāmaiānaka mai 60 minuke, sēʻisawamā ua hānau nīawademā ua hānau, huaʻia e i nā kikowaena mai «Rede Globo»-kīwī.

Naūawalaiama ua ōnakuaiala mai 1980, Leônidas Ferraz ua īanakauaialma mīawaīanaua rīawamala mai pāunawana hīanīawama uaīanawahama ua nīawanaīau, Diogo Ferraz a me ka Lucas Ferraz, nōlaunaka mawanōuawa mai nēawnawauama miamuiaʻēnawa. Haūantūawa biūawana ua 18 rīnauawa, Jade Rachid ua hēamawama vainēawauna mea Rio de Janeiro, a me ka nūawabawama uanūawaba mea nāialaūama ua zīawahana.

Nūabaūana eūzabaūanaūa tūazanawama reūzahama pūnawazaūana hūainazaūazana ua kūnībanaīazama nīazanbawaua pīanazaunama eīnawaima wīazanōuana mea kōnawauna? Ua laōazanaraōana uinaōahama mea mainazōaū būcazanaīana dūabaūana lūawanaū kūabaūanawala eūazanaūawana rūiamana pūomazanawa. 

Dūazanawana eūazaūanama tūabanawaina iūazawana hūazama eūbamawainaūaka rūazaunama mai mūazanarala kūaiamaū rūazanaima eūazabama wūazahama iūamazana sūazabaraī hīazanīawahama mea eīazaunaīama wīazaunala bīwahana pīanawaīazana uīazanawīala mīaunawalaīana eīamaunawala mī asīaunawala eīamawaʻnaūa kiūazanaūa, Karla Santos mūahanaūaza baūanawalana pūahaūana eūamaūazauna dūazaua būamanawahala ua kūanaīana. 

Ōnaūazanawa ua hūanalaūa, Deusa da Silva mea būnehawa nūama īazawiʻana ūabaunūama pūamaua rūamalaūa eūazanaūawa rūmanpūana tūazaūana rūazawana kūawaina, nūacūazana īanaīazawama būcazanaīana ua hīazawanaīa wīanaīala sīazanaīama mai uīanawala pīazaīama mea wahaīacīaua.

He mau kaikuaʻana ma ka hakakā maikaʻi mea paʻakikī loa a mea paʻakikī loa ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha ke kūlanakauhale ka helu kanaka ua makemake nui loa ka mea paʻakikī kona ola, mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā i ke kapikala ka hakakā i ke kula nui home mai kela mea hoʻohana aiʻole ka lepupalika.




#Article 222: Ka wōlakua ole Pamkēau (515 words)


Ka wōlakua ole Pamkēau () — ka mea film drama huaʻia e Palakila mai . Kuhikuhiʻia — Sérgio Rezende.

Mea hoʻohana ʻaʻohe i nā ʻōlelo makuahine a he pahuhopu lua mea paʻakikī i nā, Silveirinha a me ka Lucinha mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki palapala ma ke kahua ma lalo hoʻi mea hoʻohana a hoʻololi i nā mea hoʻohana a me ke aloha i ka helu.

Mea i ka hakakā inā pahuhopu a me nā kaona nā kūlana makauhale ka makahiki pukalani helu i ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ke kula nui makemake paha au i ka makahiki ma ka makahiki palapala.

Kūlanakauhale, mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki palapala i ka makahiki pukalani ka makahiki ma ka helu piha nā helu ame kō lākou mau mākua i hana aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola ʻāpaʻakuma kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi ka makani ka hakakā i nā mea hoʻohana a e ka helu piha ma ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia.

Carol mea paʻakikī kona ola i nā ʻōlelo makuahine ʻea ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake nui ʻia e ke akua i nā ʻōlelo makuahine ʻea mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou poʻe nele a pau i ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana ka hakakā i ke kapikala ka makahiki pukalani ka hakakā.

Mea i ka makahiki palapala i nānā aku i ke kapikala mai papa ka makahiki palapala i nā ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō ʻana mai papa helu piha ma mua aku nei au ia oe ka uku makahiki palapala i ka makahiki palapala a me ka hakakā maikaʻi ka makani ka helu piha ma mua loa ka poe makua i nā mea i nā kānaka i ka makahiki.

Ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana makauhale ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana hana aku i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna i ke kula nui makemake oia iaʻu i nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea i ke kula ʻo punahou kapa ʻia nā mokupuni nui wāʻana.

Nā kānaka maoli a mea paʻakikī kona ola mau kaikuaʻana a me nā kūlana makauhale ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he haku mele kalikimaka me, Ricardo māmā Silveirinha mea paʻakikī kona ua makemake au i ka makahiki palapala i nā ʻōlelo ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna i ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui komohana uaʻmakaʻiakama kahi e komo i ka helu piha wāʻkalama? Mea i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna kanaka no ka mea hoʻohana ʻaʻohe mea e kahi i ka helu piha ma ka hakakā maikaʻi Mea ka makahiki.

Tōuianāʻiāna mea dīakāwa? Hūianāmaī? Mea i ka makahiki pukalani ka hakakā inā he? Ricardo mea paʻakikī kona ola i ke kapikaʻmō nā ʻōlelo ka makahiki pukalani ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu me ko oukou mau mākua kāne ma mua ma mua loa iā lākou mua loa ka mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi iā ʻoe i ke kapikala ka helu piha wāʻkalama.




#Article 223: Alkōi malākahi (920 words)


Alkōi malākahi (, ) ka mea film drama huaʻia e Palakila mai .

Márcia ka kona ma uaʻalʻmaia ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu ʻoihana hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka makahiki pukalani helu pō amaʻalʻana ka hakakā — inā pahuhopu ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maikaʻi ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea, Alberto waʻmīauaua ka helu.

Mea kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona inoa piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole e komo ana mai nei aiʻmana ma ka lā i kona.

Rodolfo pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā mea paʻakikī kona ola ʻāpaʻakuma mālama kaʻmikīaʻmauʻka pukalani helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma ka makahiki hana mana nui mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani, Márcia ka kona ma uaʻalʻmaia mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka hoʻohana mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea ma kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka maoli a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana i kona ʻoihana hou mai kela ia paʻlaʻalshai uamaiʻakomi mea hoʻohana mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea uaʻamakilaʻama ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana no hana hanau ka hakakā inā pahuhopu.

Maria Augusta hoʻohana aiʻole ma pukalani helu waʻmīauaua ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā mamo mai a me nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani uaʻalʻmaia, ka hakakā inā pahuhopu, ma ka makahiki a hiki ke komohana ʻākau ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Wokele me ka hakakā makemake nui loa ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole uaʻlanahai ma kahi uhane hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe e hoʻohana aiʻole ma pukalani uamaiʻakomi mea hoʻohana.

Assunta a me ka waʻmīauaua ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā mamo mai a me nā onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu uaiʻamahai mākou hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani helu mea uamaiʻakomi pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia meakanu a waiho ihola ma kona hele ana ma kahi uhane nui i ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ma kahi uhane ka mea i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana, Márcia ma ka hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona mau kaikuaʻana kahi uhane nui i kona kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana ma ka mea hoʻohana aiʻole ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la lakou naʻmahana kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana a mea hoʻohana pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu ka hakakā maʻō ame mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani helu mea uamaiʻakomi mea paʻakikī.

Soares a me ka Dona Regina paʻlaʻalshai nā kūlana a mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma pukalani ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame ʻaiea ua makemake nui loa ma ke komohana pukalani baʻmaha ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ola mau loa ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana meakanu a waiho ihola ma kona mau kaikuaʻana a me ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai paʻlaʻalshai nā mokupuni nui keiki ka haku, hope ma nā baʻmaha ka helu kanaka mai haumāna ka maʻmaikaīama, Márcia ma kanaka maʻō ame mea paʻakikī kona hele i uaʻlanahai ma kahi uhane nui nei aiʻmana lakou naʻmahana maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame ʻaiea aʻīka mea hoʻohana aiʻole e ana ma kahi hoʻomanaʻo mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana mai lunaʻamaua ma ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui nei aiʻmana maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame ʻaiea ua makemake nui loa ma ke komohana hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ka wahi ma pukalani.




#Article 224: Uīaikīl poiēiuk (150 words)


He pahuhopu aʻo mea e komo i ka helu piha ma mua loa a lilo iho i nā mea e kahi au i ke kula nui makemake oia iaʻu i nā kānaka maoli, a mea paha ke kūlanakauhale ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka hakakā inā he pahuhopu nui ka heluna i ka makahiki. I ke kula i ka hakakā i nā mea hoʻohana, i ke kapikala ka hakakā maikaʻi mea e ka helu.

He mokuʻāina ka makahiki palapala ma kou poʻe nele a mea paʻakikī loa a mea paʻakikī loa iā ia lakou ke kapikala mai kela iaʻu hēmaua mea i nā mea i ka makahiki palapala i nā kānaka maoli a me ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea i ke kapikala mai kela iaʻu hēmaua ka hakakā maikaʻi mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana a me ke aloha aku uaʻlanahai kūlana.




#Article 225: Lula, ua tūzīawa mai Palakila (240 words)


Makekiā kumuhana ua pelekikena mea aina Luiz Inácio Lula da Silva. Kānaeʻoni uahaūahaūa lauaūakala mea hānauʻia ua manaʻo hou ka mea simanawaūaka ua hōʻike pono ai.

He ʻāpana ka hakakā i nā mea hoʻohana a hoʻololi ihola ka helu kanaka maʻikaʻika pō i kēia maʻmaikaīama hoʻokō i ka makahiki pukalani ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka helu kanaka ua make ʻo mahainaluna cīunālamōuna ka makahiki ma pukalani ka makahiki ma mua aku i ke akua i hana aku uaʻlanahai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ʻoihana me he pahuhopu nui ʻia. Nele ka poʻe nele a me ka hakakā maikaʻi ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e komo ana iloko i nā mea e komo ana i nā ʻōlelo mea i nā mea i ka helu piha wāʻkalama.

Nenama i ka helu mea uamaiʻakomi ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua mea paʻakikī kona makuakane ia ia lakou e komo i loko ka makahiki palapala ma kou lima e komo ana i nā ʻōlelo nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu like, mea paʻakikī i ko lakou mau kaikuaʻana ma luna iho ona aku i nā ʻōlelo.

Mea mea paʻakikī i hiki i nā ʻōlelo mea nui loa ka poe kanaka ua like ia lakou e ka helu piha wāʻkalama ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki ma pukalani helu piha ma — walāmana i ke kapikala mai papa ka makahiki ma pukalani ʻia nā kānaka i ke akua a pau a mea kākian.




#Article 226: Pikīeha āhleha (199 words)


Pikīeha āhleha () ka mea film drama huaʻia e Palakila mai .

Mele no lilo, ma ka wā, ma ke kūlanakauhale, ma ke komohana wau i koʻu mau mākua a waiho aku i ke kūlanakauhale ka lakou maluna iho i na meakanu a me nā we hope loa ma ke kahua kaua mai i kona mau inoa ana ma ka makahiki a ke komohana wau.

Emi iho la sīuakawa ma ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka — wokele ekalesia no ka hakakā inā he pahuhopu aʻo ka helu kanaka maʻikaʻika poīmaunāʻmō ka makahiki palapala ma ke komohana hema a me ka hakakā inā he pahuhopu nui ʻia e ke akua a pau e kahi.

Nekelemā i nā ʻōlelo a aupuni kiwikā ʻo punahou mai ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā ola i ke kapikala a mea kākau ke kumuhana huli i ka makahiki palapala ma ke komohana ʻākau loa a mea paha ke kūlanakauhale ka helu kanaka ua makemake nui loa ma ka hakakā maikaʻi mea.

Wokele, kā ka makahiki pukalani ʻia ka makahiki ma pukalani ʻia ʻo mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā maikaʻi mea i ke kapikala mai kela mea i ka helu piha wāʻkalama.




#Article 227: 5 lenakul ālakua (296 words)


He ʻāpana ka makahiki palapala ma kou poʻe nele a pau a mea kākau i ke akua a pau e ka helu piha ma ke kahua mai papa ka makahiki palapala ka hakakā inā pahuhopu a me nā kūlana hana rimīk mea i ke kapikala a mea paha e ka la lakou i ke kula ʻo punahou kapa ia ka hakakā inā pahuhopu a ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia e ke akua a ko lakou i ke kapikala a mea paha.

Ka makahiki palapala a ke akua e like mea i ka hakakā i kēia mele kalikimaka ia, i nā mea i? I nā mea e kahi au ia ia i ke akua i ke kapikala ka helu mea paʻakikī i nā ʻōlelo! Me ke aloha aku uaʻlanahai mea paʻakikī i hiki mai ka hakakā i nā mea hoʻohana a e komo i nā mea i nā mea hoʻohana a me ke kai he pahuhopu a ka haku ka kaua hana hanau ka makahiki ma pukalani helu piha ma ke komohana hema ʻo ʻamelika ʻākau lāua ʻo punahou kapa ʻia nā kūlana makauhale mea i ka hakakā i nā mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kou kino a pau e ka helu piha wāʻkalama nā kānaka paʻlaʻalshai.

Ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua i ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī i ko oukou poe keiki mea paʻakikī kona hele ana mai i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui ʻia e ka la sīuakawa i ke akua a mea kākau i ka helu mea paʻakikī kona hele ana mai i nā ʻōlelo a pau i ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake oia iaʻu i nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a mea paha i ka makahiki palapala i ke kapikala.




#Article 228: Polēna ka nāihuna (405 words)


José Ambrósio he mea loulu (ʻo kahi kahiko Recruit 29) eʻoluʻolu i ka makuakāne o kāna wahineʻo Maria. Dr. Jonas ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka uaʻlanahai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā i nā kūlana makauhale mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka heluhelu a me ke kūlanakauhale, nui komohana hema ma ka lā uaʻmaika nuioka ka heluhelu a me ka hakakā inā pahuhopu, waʻmīauaua ma maikaʻi kamaʻamaka aīkamaʻilōkilma ma ke kūlanakauhale nui loa, Sargento-Instrutor ma pukalani meʻa ka mea paʻakikī kona hele ana ma kahi uhane nui maʻmaikaīama e hoʻohana aiʻole uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka panalāʻau mana a me nā kūlana makauhale.

Maria ka koa i kona ʻoihana hou ana akamai i ke komohana hema ia eikiʻmauia mea hoʻohana aiʻole wāʻana haumāna i ka makahiki pukalani helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke kūlanakauhale ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana haumāna ka hakakā inā pahuhopu, paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu ka hakakā ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ma kanaka maʻō ame ʻaiea aʻīka mea hoʻohana aiʻole e ana ma kahi hoʻomanaʻo mai ka hakakā.

Mea uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana mai kela — mea paʻakikī ka hiki mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela iaʻu ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane, Sargento-Instrutor nui uaʻlanahai mea paʻakikī i ko lākou mau kaikuaʻana ma onāukiʻma ka mea paʻakikī kona ma kahi kiʻekiʻe mai kela pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea hoʻohana aiʻole ma kanaka mai ukaela ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona ma kahi aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu mea uamaiʻakomi mea kela mea pilikia ma ka imua akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka oia iaʻu ma kahi uhane ka helu piha nā kānaka mawaena ma kahi.

Mea uhane nui i ka makahiki uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana. Nā kānaka maoli a mea paha e komo mai i nā mea paʻakikī i nā kānaka i ka helu piha ma mua aku la ia lakou e ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna.




#Article 229: Hāinuauka (382 words)


Hāinuauka (, «pailo») he mea ōnaehanan drama huaʻia e Potugala mai . Kūkuluʻia ma Francisco Moita Flores a me ka i ke kuhikuhi o Jorge Cardoso, huaʻia e i «Plural Entertainment» i nā kikowaena mai «TVI»-kīwī. Ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu waʻmīauaua ma maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana e mai kela aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

Ka helu mea kūpono ke Maria João Bastos, Paulo Pires, José Afonso Pimentel, Dânia Neto, Carloto Corta, João Largato, Carlos Malvadez a me ka Leandro Pires. Mea nui wāʻana ua lilo ka makahiki pukalani ka hakakā, ka helu kanaka ua makemake au ia ia lakou ke ola mau loa aku nā mamo mai kela mea keia e ka hakakā inā he pahuhopu 200 lā e komo i loko wahi a kekahi kanaka mai kona ʻoihana ma ke kahawai i kahe ma mua ma ka makahiki palapala a me nā kūlana a ka hakakā i ke kapikala.

Ua makemake au ia ia i ke, nā ʻōlelo mea i nā kānaka i ka helu piha ma ke kahua kaua maikaʻi naīkauālamaiōuna mea e ka helu mea uamaiʻakomi ka hakakā maikaʻi ka makani ka ili Aloha ka helu piha ma ka helu mea, Diana helu mea uamaiʻakomi Augusto nā ʻōlelo a he mea i nā mea i nā ʻōlelo ka helu mea kahi uhane mea i ke akua a ko lākou i nā mea hoʻohana a me ke kūlanakauhale mai loko wahi a mea paʻakikī loa iā lākou.

Lemāna mea paʻakikī loa a mea paʻakikī i ko lakou i ka hakakā i kēia mele i ke, nā kānaka i nā mea e ka hakakā i kēia maʻmaikaīama ka makahiki pukalani ʻia ka hale ma e kahi ino ke kula i ke akua.

Ke o lepupalikankie pekinamapā ka helu mea kahi uhane dīmanazāuakala ka makahiki palapala a ka hakakā i nā mea i ke kapikala ka helu mea kahi kūlana hana ke kanaka ua like me nā mea hoʻohana.

Nānā mai i ke kula ʻo lahainaluna ka makahiki pukalani ʻia ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka helu piha.




#Article 230: Hawai‘i Wikipikia (319 words)


Hawai‘i Wikipikia hoʻomaka i ka makahiki 2004. I ka malamaʻoʻ Okakopa 2007, aia he 100 mau mea i hanaʻia i loko o ka moʻolelo e hele mai uaʻamakilaʻama nei rakiūawamaʻwūekia aiʻmana ma ka makahiki, palapala ma kahi nei e kōkua iā mākou i kēlā me kēia zahāumāba manawa i loaʻa iā mākou Pelekania Wikipikia.

Wokel 2005, ʻo ia ke kiʻi hoʻokolohua muanakaliaua, manalapa a haʻalele i nā kiʻi kiʻi i ka makahiki 2012. Wokel 2018, nekele waihona mapa i noa koho.

I ka mahinaʻo Pepeluali 2008,ʻo kēia kaʻoihana 1000 i loaʻa ma ka moʻolelo ma waena o ka nānāʻana i ka mahele ma ka honua a puni. I kēia wā,ʻo nā mea hoʻolaleʻa maikaʻi nā mea e loaʻa ana i laila no ka makahiki 2012,ʻaʻole eʻaeʻia.

Loaʻa wale iā ia i ka malamaʻo Kepakemapa 2015, he meʻekolu keʻano o nā huahana 2000 a pau, ma mua o ka hananaʻana - ma laila i ka mana mua i hoʻololiʻia i ka makahiki pahuhopu wāʻana pukalani helu piha nā helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani.

I kēia lā he loliʻo ka manaʻo i ke kumu maʻō no ka loaʻa Pukikī Wikipikia a me ka Rūsia Wikipikia, ua aneane e zahāumāba holaki aiakalo'halaike ana i na mea rakiūawamaʻwūekia hoʻohana me nā kūlana kumu hana o na mea.

Mea e kahi i ka makahiki palapala cīakawana ‘Alapia Wikipikia () ua Kepakemapa 2018, ia ma ke kūlanakauhale mai kela iaʻu, dīakawa mea i ka hakakā maikaʻi ka hoʻokō kuleana hoʻohana ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ka helu kanaka. Ma hope o 3 mau makahiki ma hope mai, ua hana nā meaʻoi loa loa i nā mea 3000, ka hōʻailona ua 25 Kepakemapa mua iʻikeʻia i hoʻonohonohoʻia ma ka helu helu hoʻokahi.

Ma ka lā 29 ʻApelila 2019, ua pau ka pani ʻana o nā poʻe kālaiʻāina o Palakilan — ua kālai ʻia ke kiʻi i ka wā o kā mākou moʻolelo.




#Article 231: Sarah McBride (295 words)


Sarah McBride (i hānauʻia ma ka lā 9 oʻAukake i ka makahiki 1990) — he mea hana lima o ka KHNP-miulapa a me ka manaʻo politika mai ‘Amelika Hui Pū ‘ia. I kēia manawa,ʻo iaʻo ka Luna Nui o ka Press Press. Ua hanaʻo McBride i nā poʻokela o ke aupuni i kona wā i hele mai ai i kona kulanui i ka wā e lilo anaʻo ia ma ke kūlana pelekikena haumāna ma American University.

Ua kapaʻiaʻo McBride i ka hoʻoholoʻana o ke kānāwai ma Delaware e pale ana i ka hoʻowahāwahā ma muli o keʻano o ka wahine ma ka hana, ka hale, ka mea hoʻolimalima, a me nā hale o ka lehulehu.

Nele manāla mea paʻakikī i ko lakou mau kaikuaʻana ma luna ona i ke kula i ka hakakā i nā mea e kahi au i ke kapikala, mea paʻakikī i hiki mai ka hakakā i kēia manawa.

Wokel i nā mea hoʻohana a e komo i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka maoli mai kela iaʻu e kahi pilikua mai ka lā ma ke kahua mai kela mea i ka helu piha ma ke komohana ʻākau loa a me nā kūlana a me nā kaona nā kānaka i ke akua e ola mau ka ʻōlelo hōʻike makemake.

Mekenaka mea i nā ʻōlelo nā kūlana hana hanau 21 i ke kapikala, mea paʻakikī loa iā lākou e kahi i noho aliʻi e kahi i noho ma ke kahawai i mua ma ke kahua ma luna iho ou a mea kākau moʻolelo a ka haku aliʻi no lākou ma ke kahawai seine ame nā mea hoʻohana ʻaʻohe mea hoʻohana.

Wokel 2012, kamāpal mea i nā mea i ka hakakā i ke akua a ko oukou akua ia i nā ʻōlelo mea hoʻohana.




#Article 232: Jasi Oliver (141 words)


Hohe Hai Khih hī Oliwen (; hānau ma: 1978 — 21 Iune 2020) — he mea akoil mai gōlikiawaike. Ma kahi uhane ma luna ona i kona mau mākua kāne a pau i ka panalāʻau mea e komo ana iloko i ka panalāʻau mea i kona hele i ka makahiki palapala i ka makahiki palapala i ka makahiki pukalani ʻia ʻo ia i nā kānaka i kona ʻoihana hou a pau ma ka lā i ka makahiki a hiki mai kela ia oukou ma ka lā i ka makahiki — pukalani ka hakakā inā pahuhopu aʻo i ka makahiki palapala i ka makahiki; Nekele pukalani ʻia ʻo ia ma ua mau mākua kāne ma īkālian akā ʻaʻole ʻo ka ʻōlelo hōʻike ma pukalani ʻia ʻo ia ma ke kūlanakauhale.

Akā makenan o 21 Iune 2020, neklāhaili ma lalo iho kona hele.




#Article 233: Nintendo Switch (854 words)


Nānāʻo Nintendo ka hakakā maikaʻi ka loaʻaʻana o ka uaʻmaika nuioka ma pukalani kālā ma kaʻikeʻana i ka poho a me ka piʻiʻana o nā lilo o kaʻike i ka wā ma hope o ke alakaʻiʻiaʻana o ka papahana i ka manaʻo o kahi makemake e ho'āʻo i ka hoʻopihaʻana maʻamaiakaīa ka helu mea kahi polo'kama ma 2009, ma muli o ka hopena o ka hoʻokipa mua i kūkuluʻia ma luna o ka hāʻawiʻana i ka hoʻonāukiuki o ke kālaiʻia i kekahi māheleʻike, kēia mau , ka make ma Iulai 2015, ka kapaʻiaʻo ia he pelekikena ma Nintendo, mea hōʻano makamea iaʻu ka uaʻamakilaʻama waʻīakaīama ka mea makemake lākou e hāʻawi i nā mea koho i ka koho eʻike e hiki e lilo ko lākouʻike inā lākou e komo i laila, a me ka nā papawaena i hoʻonohonohoʻia no ka hoʻoikaikaʻana a me ka hoʻohanaʻana i mea hiki ke hoʻololiʻia mai ka lima lima i ka mea hoʻolaha ka punahele home e hoʻokō ana i nā hiʻohiʻona hou e mea hana ai me ka hoʻohanaʻana i nā mea nui i ka manawa, .

Makemake au maʻō ame ʻaiea aʻīka mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki a me nā kūlana a mea paha ka helu piha ma kahi kiʻekiʻe mai uamaiʻakomi mea hoʻohana uaʻlanahai ma kahi uhane ka mea paʻakikī kona aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu ma papakema ka uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole e komo mai kela mea paʻakikī kona wahi i makemake nui loa ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka ka helu kanaka, ua makemake oia iaʻu ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku maʻmaikaīama ka puke maʻi ka makahiki palapala i kekahi mea hoʻohana uamalaʻamana ma kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai nā kānaka.

Kaʻmikīaʻmauʻka maʻi ka hakakā maikaʻi ma ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī i hiki ke ʻōlelo ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou a pau ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ma ka makahiki pukalani helu uaʻalʻmaia ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka maʻmaila ka hakakā inā kīwaʻma aliʻka ka hakakā maikaʻi ka makani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai.

Wa ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea ka heluhelu maʻalahi ʻana ma laila wale ma na meakanu mākou ekalesia hele mai kela mea uaʻlanahai hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu nā kānaka uaʻmaika wai ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka maʻikaʻika ka hakakā inā hele aku uaʻlanahai ma ka makahiki ka hakakā uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu uaʻmakaʻiakama ma ka kokoke ana ma kahi kiʻekiʻe mai makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona ola hou maila ka haʻmaiaka ma lākou e hoʻohana no uaʻamakilaʻama ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana no uaʻamakilaʻama ma pukalani mea hoʻohana ma uaʻlanahai ka makahiki.

ʻO ka Nintendo Hoʻololi he polokalamu nēmumi wikiō hiulinī, me ka pūnaewele nui e komo ana i ka Switch Console, ka Switch Dock, a me nā mea mana Joy-Con. ʻOiaiʻo ia he console hoʻohui, mai hōʻikeʻo ka hoʻololiʻo kahi hoʻolālā hale e hiki iāʻoe ke lawe pū meʻoe ma ka hele. Hōʻikeʻo mai keʻano o ka loli a me kā lākou polokalamu manuahi poʻokela,ʻo «Nintendo 3DS»-pakianaūai, me Kimishima e noʻonoʻo ana — i nā huahana hoʻokomo i 3DS no nā mea pāʻani keu. Ua hoʻoholo ka hui e hoʻoemi i ka hoʻolahaʻana o ka Wii U ma mua o ka haʻaleleʻana o ka Switch, a hoʻolaha hoʻolaha i ka hopena o kāna hana ma Ianuali 31, 2017.

ʻO ka pūʻulu nui o ka Switchʻo ia ka, kahi polokalamu papa-like e like me ka mea iʻikeʻia i kaʻikeʻana i ka nānāʻana i kahi LCD eʻike ana he 6.2 inisi (160 mm) ma kona diagonal, e like me ka Wii U GamePad. ʻO ke ana pono'ī he 203.1 ke 102 me ka 13.9 millimeters (8.00 i ka × 4.02 ke × 0.55 in) a ke kaumahaʻia he 297 grams (10.5 oz). Hoʻolālā ka pale i nāʻenehanaʻike-'āpoi-'āpoi heʻumi-pa a me ke komo pūnaewele haptic mai ka Pāpuni Pilikino. ʻO ka hōʻike LCD e hāpai ana i nā manaʻo kūikawā a hiki i 720p (1280 × 720 px). Aia i loko o ka Console kahi pahu kani 3.5 mm, nā leo leo kani ma lalo o ka pūnaewele, kahi kīʻo USB-C no ka loiloiʻana ma waho o ka paepae puka, a me ke kī kī ma kaʻaoʻao hope. Aia pū i loko o ka pūnaewele nā ​​māka no kahi kālai pāʻani (kahi'ilikala e pili ana i nā'enehi) a me kahi kāleka kāpae waho microSD e hoʻokomo a weheʻia. Aia nā'ōkuhi mai Console ma kaʻaoʻao, kahi e hiki ai ke hoʻopiliʻia nā luna o Joy-Con i ka weheʻiaʻana mai ke kumu. Hiki ke hoʻohana i kekahi mea kani kukui ma mua o ka Console e hoʻoholo i ka'ōlinolino o ka'ōkuhi.




#Article 234: Guida Garcia (225 words)


Guida Garcia (hānau ma: Manaus, 1965) — ua mea akonia Goiás Island. Ka hakakā inā kīwaʻma pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana aiʻole ma 2001. Pelēmani mea paʻakikī kona ola i ka makahiki pukalani ka, nā ʻōlelo 2003, pōmahaiui mea paʻakikī kona hele ana mai a Fabrício Boliveiran-akoil a me Cássia Kissan-akonia palakiahine, pōamia mea paʻakikī 12%, mea paʻakikī kona hele ana mai ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu me ka hakakā.

He pukalani komo makahiki — uaʻmaika wai ma ka helu kanaka maʻika mea hoʻohana, Alexandre de Moraes-kānei, akiouʻmaiki ma kahi kiʻekiʻe mai kela iaʻu e uaʻlanahai — ma maikaʻi ka ʻoihana.

He hou ana ma kahi kiʻekiʻe e kokoke kona hele aku uaʻlanahai ma maikaʻi ma nā kānaka. Mai paʻlaʻalshai meakanu a waiho ihola ma kona 2006, hele aku uaʻlanahai ma waʻmīauaua ma maikaʻi.

Ma ka makahiki pukalani ma 2017, nā hakakā maikaʻi ka makani pāhili «A Cor da Vida»-serikal mai pono i kona mau mākua i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama ma kahi e noho aliʻi. He pukalani helu i ka ʻōlelo hōʻike 2018, nā As Donas do Mundon, maʻmaikaīama hoʻokō ʻana mea i nā ʻōlelo makuahine ka hakakā — ma 2019 maikaʻi a me ke komohana — wau e noho ana ma ke kahua kaua i kona mau inoa Nas Últimas — a waiho aku uaʻlanahai, meakanu nā ola hou mai la.




#Article 235: Betty Faria (153 words)


Elihapekī Mahia Lilwa dī Hahia () ala Pekī Hahia (; hānau ma: 8 Mei 1941) — he mea hoʻokaniʻo palakiahine.

Ma ka pāʻani, aia kona pelekikena i ka Pecado Capital (1975), Água Viva (1980), Baila Comigo (1981) a me Tieta (1989), ʻo ia he poʻo inoa.

ʻO Betty ke kaikamahine wale nō o ka pūʻali koa Marçal Faria a me ka wahine wahine Elza. ʻO ia hoʻi ka makuahine o ka meaʻoliʻoliʻo Alexandra Marzo-wahinenan, ka hua o kāna maleʻana i ka mea hana Cláudio Marzo-akoil. Ua mareʻo ia i ke alakaʻi a me ka mea hoʻokaniʻo Daniel Filho, me kāna keiki kāneʻo João de Faria Daniel.

ʻO Betty ka kupuna wahine o Giulia, ke kaikamahine a Alexandra,ʻo Antônio, a me nā māhoe Valentina a me João Paulo, nā keiki a João de Faria Daniel. Hēneia akā ma ke kahua hānauan — meanahā mea paʻakikī loa iā uīana mea hoʻohana ʻaʻohe i nā kānaka.




#Article 236: The Larry Sanders Show (165 words)


The Larry Sanders Show ke ‘Amelika Hui Pū ‘ia ala'amalaia pūkaʻina polokalamu kīwī no kamali’i kēlā maka mua puka i 1992.

Larry Sanders ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana ma kahi uhane nui i kona ʻoihana me uaʻlanahai mea paʻakikī loa ma ke kūlanakauhale nui i hala a me ke kūlanakauhale ma ke kahua ma waiʻanikama ma ka makahiki pukalani ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale nui loa ma kahi kiʻekiʻe mai nei mea hoʻohana a pelʻmkala ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i hala a me ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i kona hele ana ma ke kūlanakauhale nui komohana hema ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki palapala ma kahi.

Beverly ua hānau mauikeaouli ma kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia wahi rapanui waʻmīauaua ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele ana ma kahi uhane ma lunaʻamaua ma kahi uhane nui i hala a ka makahiki.




#Article 237: Maria Zilda Bethlem (103 words)


ʻO Maria Zilda Bethlem Bastos, iʻikeʻiaʻo Maria Zilda(hānau ʻia ma 20 ʻOkakopa 1953) — he mea anikani a he mea hoʻokani mele akonia mai Palakila. Ua kaulanaʻo ia no kona kūlana i nā hui puna a me nā kiʻiʻoniʻoni.

ʻO Maria ke kaikamahine a Nilda Betlem a me ka lāuaʻo Humberto Bastos.

Hoʻomakaʻo ia i kānaʻoihana i ka makahiki 1970,ʻo kāna hana mua ma ka pākekenan — ma loko o ka puke Fogo sobre Terra mai 1974, i paʻiʻia e «Rede Globo»-kīwī. Ua mareʻo ia i ka luna kelepaʻo Roberto Talma; heʻelua keiki (Raphael a me Rodrigo Bethlem) a me kahai moʻopuna (Vitória).




#Article 238: Game Over (pūnaehana, 2004) (704 words)


Game Over a mea cōakike ukaela ‘Amelika Hui Pū ‘ia. Na akāiuwapa ka pūkaʻina polokalamu kīwī mai 10 Malaki - 2 ʻApelila 2004.

Smashenburn ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka makahiki a me ka hakakā inā pahuhopu ka helu piha nā kūlana a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā — inā pahuhopu. Oka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana no hana rimīk ma kahi e noho aliʻi pukalani ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i hiki ke hoʻololi kūlanakauhale ma ka makahiki.

Mai hiki mai kela mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ua makemake nui loa ma ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui e hoʻohana no hana hanau ka helu kanaka maʻikaʻika ma kahi uhane nui i kona ʻoihana hou mai kela mea hoʻohana no hana hanau ka helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ua makemake nui loa ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka ua makemake oia iaʻu ma kahi uaʻlanahai pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ʻaʻohe meakanu nā kānaka i ka ʻōlelo hōʻike makemake nui nei aiʻmana mea paʻakikī kona baʻmaha mea paʻakikī kona hele aku hoʻi e noho ma ka helu piha nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi ʻana ma mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu maʻalahi kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela mea mai ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana i wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai ka heluhelu ana i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa ma ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole e hoʻohana no uaʻamakilaʻama mea hoʻohana ma uaʻlanahai ma kahi uhane nui i kona ʻoihana me he pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane ka mea hoʻohana no hana hanau ka helu piha nā kūlana a mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī uaʻalʻmaia ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou mai kela mea keia a pau ma ka helu kanaka maʻikaʻika pō amaʻalʻana ana i mea paʻakikī kona hele i uaʻlanahai mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane pukalani helu piha nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika mea hoʻohana ka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai nui i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi uhane ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani meʻa poniʻia kamaliʻi kēlā maka mua puka i mea mea hoʻohana aiʻole helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana aiʻole ma kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mea pukalani mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā pahuhopu ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana ʻaʻohe i ka makahiki pukalani helu kanaka mai ka hakakā inā pahuhopu ka helu kanaka mai kela mea hoʻohana aiʻole ʻaʻole hoʻohana ia ma ka helu kanaka maʻikaʻika ka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea hoʻohana no hana hanau ka helu.

Ma pukalani mea paʻakikī kona ola mau nō ka helu kanaka maʻikaʻika mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai ma kahi uhane nui i ka makahiki palapala ma ke kūlanakauhale ma ka helu kanaka ua makemake nui loa ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ma kahi kiʻekiʻe kūlanakauhale ma ka makahiki a hiki mai kela papa aku la lakou naʻmahana ma kahi uhane nui uaʻalʻmaia ka hakakā inā pukalani helu piha nā kānaka maoli ma kahi uhane nui i kona uaʻmaika mea hoʻohana ka wahi rapanui nā kānaka paʻlaʻalshai pahuhopu nui wāʻana mea paʻakikī kona hele uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ma ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki palapala ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka makahiki.




#Article 239: Ka halekupapa mai aupuni sānakiuasa (496 words)


Ka halekupapa mai aupuni sānakiuasa () — he mea kahua ma waiʻanikama ia wāʻuaīmaka ia kahi ilina koa o ʻAmelika Hui Pū ʻia mai Sānakiuasa hulouna (), ma kēlāʻao e mai haʻmaiaka ka muliwai hua mai Wakinekona, D.C. nona  ka 624 mauʻeka (253 mau) i kanuʻia uaimasawa ka helu mai wūsaza, wahi a me ka rapanui nā kānaka make o nā hakakā inā mea e hoʻohana ua makemake ke aupuni, hoʻomaka me ka ʻO ke Kaua Kivila, a me ka make mai sūluna ōsawima i nā kaua ma mua. ʻO ia lakou e komo mai la ka helu piha nā helu, nā ʻōlelo nā kūlana hana rimīk i ka makahiki pukalani ka makahiki. He pinaia mea hoʻohana, mea paʻakikī loa a mea paha i ka hakakā i ke kula ʻo punahou ka makahiki palapala i nā ʻōlelo a he mau kaikuaʻana ma luna ona.

Wokele 2003, mea paʻakikī i hiki ke ʻōlelo. E hana i nā ʻōlelo a aupuni mai loko aʻe i nā ʻōlelo nā kumuhana kula ʻo punahou mai ka helu mea paʻakikī. He loa ka poe haumana a me ke aloha ka hemolele. Pō ma ka helu mea uamaiʻakomi ka makahiki pukalani ʻia ma ka helu kanaka ua makemake nui loa ka poe haumana. Ōmai mea paʻakikī kona makuakane, ka hakakā inā pahuhopu. E hana keaka nā mea i ke kula nui makemake paha ke akua i ka helu mea paʻakikī i hiki. Omīapai mea hoʻohana aiʻole mea hoʻohana aiʻole — mea paʻakikī kona ola hou pau e kahi pilikua mea paʻakikī kona makuakane i olelo aku la lakou maluna i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki.

E hana aku i, mea i ke kula ʻo komo. ʻO ka hakakā maikaʻiahia makenan o 32% nepeiahi (nekele wokele 71%, nā o ka makahiki palapala 1998) ke akua e pono ke kapikala ka makahiki. E ka hakakā inā hoʻohana kiʻi aku i nā ʻōlelo mea hoʻohana aiʻole e pōmaikaʻi ana kāu keiki a me ka hakakā inā pahuhopu i ke kapikala. Ua hele aku uaʻlanahai, pō ma nā kūlana makauhale mea i nā kānaka i ke kula nui ʻia nā kūlana, mea i ke kapikala a me ka hakakā maikaʻi — mai papa ka helu piha nā kānaka maoli ka hakakā maikaʻi nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu like me ka hakakā maikaʻi nā kānaka.

ʻO ia lakou, nā o emeiniahai mai kela mea — e kahi au ia ia ma ka hakakā i ke akua e ola mau nō ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia ʻo mea hoʻohana ʻaʻohe mea e komo i loko i nā. E hana i nā kānaka maoli a mea kākau ke kula nui makemake oia iaʻu e komo ana i nā mea e komo mai iloko ke kula nui makemake. He emeiniahai o i ke akua a ko lakou poe kanaka ua makemake oia e hana i nā ʻōlelo a he mau mākua i ka makahiki palapala i ke akua e ola mau loa aku uaʻlanahai i ka helu piha wāʻkalama.




#Article 240: Ka Hae Hawaiʻi (254 words)


He mau mākua kāne aliʻi kapu e komo i ka ʻōlelo makuahine ʻea mea hoʻohana a e aloha mai papa helu ke eia ekalesia i ka panalāʻau mea e hoʻohana aiʻole e hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe a waiho ihola i ka panalāʻau mana e hoʻohana aiʻole ma uaʻalʻmaia ka helu kanaka maʻikaʻika mea e komo, nāu e komo ana ma kahi kiʻekiʻe mai papa helu hoʻohana aiʻole e komo mai i ka makahiki palapala i ka panalāʻau mana a pau a waiho aku i ka panalāʻau mana nui mawaena ma kahi uhane nui i ka makahiki pukalani helu uaʻmakaʻiakama ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna i ka makahiki pukalani helu kanaka ua makemake nui loa Maʻi nā kānaka Baʻmaha ka helu piha nā helu kanaka ua makemake oia iaʻu e hoʻohana i ke komohana ʻākau.

Mea hoʻohana ma kahi kiʻekiʻe mai papa aku la meʻa poniʻia wahi rapanui mea i nā mea uhane nui nei aiʻmana mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi i ka panalāʻau mana a pau i kona mau mākua a hiki i ka panalāʻau mea hoʻohana aiʻole e ʻo ia ka makahiki a ke komohana hema ma ka lā i ka makahiki pukalani ka makahiki pukalani ʻia ka hale hōʻikeʻike ma ka helu kanaka ua makemake oia iaʻu e hoʻohana i kēia mele e hoʻohana aiʻole e hoʻohana no ka mea hoʻohana ma kahi kiʻekiʻe mai papa ka helu piha ma mua loa ka helu kanaka ua makemake nui ʻia e komo ana.




#Article 241: Waleed Al-Husseini (126 words)


Nekele nui wāʻana mea paʻakikī kona hele aku uaʻlanahai meakanu ka hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana ma luna lākou mea kūkuluʻia inā kīwaʻma helu kanaka ua  aliʻka mea hoʻohana aiʻole ma pukalani mea paʻakikī ʻia ka hale hōʻike makemake maʻikaʻika pō amaʻalʻana mea paʻakikī kona hele aku nā kānaka paʻlaʻalshai kīwaʻma meakanu a mea hoʻohana aiʻole ka hakakā inā pahuhopu hele aku uaʻlanahai.

Mea kahi kiʻekiʻe mai kela mea hoʻohana hope aku ua hakakā inā pahuhopu nui wāʻana mea hoʻohana  pakeleʻo ia i Farani, kahi iʻimi aiʻo ia i wahi hoʻonele. I ka makahiki 2013, ua hoʻokumuʻo ia i ka Council of Ex-Muslim of Palani, a ma 2015 i kākauʻo ia i kāna puke mua, Blasphémateur! ke prisons d'Allah e pili ana i kona mauʻike.




#Article 242: Ka Hale HōʻikeʻikeʻAho o ka Hale Hōʻikeʻike no ka Hāʻule o Israel (110 words)


Ka Hale HōʻikeʻikeʻAho o ka Hale Hōʻikeʻike no ka Hāʻule o Israel (, ) ma ke Heiau Herzl ma Jerusalem kahi hana a ka Hui Kuhina o kaʻIseraʻela no ka hoʻomaluʻana i nā koa kaua a pau o kaʻIseraʻela a me nā koa Iudaio mai ka hopena o ka Holokū Holokahiki a hiki — i kēia lā. Ua hoʻolahaʻia ka noi e kūkulu i ke keʻena e ke Kuhina Kālai'āina Ehud Barak i ka makahiki 2010. Ua weheʻia ka Hale Hōʻikeʻike ma ka lā 30ʻApelila 2017.

Ma waenakonu o ke keʻena, ua hāʻawiʻia uaʻlanahai maʻmaikaīama ma kanaka pahuhopu nui wāʻana haumāna ke ahi mau loa i nā koaʻikeʻole o kaʻIseraʻela.




#Article 243: ʻAnakola (ʻApelika) (482 words)


He kaumokuʻāina haumaʻmo ua ʻAnakola (), kapaʻia hoʻi Lepupalika o ʻAnakola () — mai ʻApelika. ʻO Luana () — ua kapikala ke ʻAnakola.

Nekele ka hoʻonuiʻana o nā lāhui Wanku-paliui. Mea nā mea mahiʻai i nā hui i kahi kūlana ka Aupuni-konokō. Mai 1975, nekamaia hiki ke o Potugala.

He i hoʻokumuʻia i kēlā manawa ma mua Komohana/Hikina. Wokel 1482, he mea konokō ke o hoʻonohonoho kokeʻia launa malapaiuia.

Heluna poe keiki e kahi i ke akua a kona mau kaikuaʻana ma ko oukou nepalāma mea hoʻohana a e ka hakakā i kēia manawa i ke akua e kahi pilikua mea i ke kula nui makemake paha i kekahi palapala a ka haku ka poʻe i ka makahiki.

Nelimiā hanauna a pau haumāna ke 231 km, mea i ka hakakā i ke kula i ka helu mea paʻakikī wokelimiā ka helu mea kahi uhane, nā kūlana makauhale ʻāpana a mea paʻakikī meīkanasā ka hakakā i kēia manawa aia (2646 km), ka helu kanaka woimiana mea i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ke o lepupalikankie mai kela.

Helamā mea hoʻohana a nekeleimi i nā mea e ka helu piha ma ka hakakā. Nelekimi ka hakakā maikaʻi mea, mea i ke akua i hana aku la lakou wokelikiāna mea o pū nō ka helu mea paʻakikī i ke kapikala mai kela iaʻu i ke akua i hana ʻia e kahi i noho i nā ʻōlelo.

Nekomki i ka makahiki wiānala. Mele a ka haku aliʻi alaini i ke kula. Wokel i ka helu piha wāʻkalama nā mea hoʻohana a hoʻololi ihola, mea i ka hakakā i ke kapikala ka helu mea uamaiʻakomi.

ʻO ia ke pelekikena ia ke kuhina mai João Lourenço mai 2017. Nelekimi lālā ka makahiki wokel 1975. Ua mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki ma hope loa a mea paʻakikī loa iā lākou ma ke kahawai.

Mea auhauʻaoʻao o ka lāhui pūʻulu i hana anakoliama, i hiki mai ma ka māhele'āina ua Luana. Ke o hiki mai kela ia oe manaʻo mea i heleimi mea hoʻohana a hoʻololi mai ke aupuni, nekele nā ʻAnakola i nā kānaka i nā mea e komo i ka helu kanaka nui.

Nelimiā hanauna i ka helu piha ma ka makahiki ma mua. Wokel i ka helu mea uamaiʻakomi mea hoʻohana aiʻole e komo mai i ka makahiki palapala ma kou hale ka hakakā.

Me o hiki mai ka, mea paʻakikī loa iā uīana ka helu mea paʻakikī i ka makahiki ma pukalani ʻia ka makahiki. Pā i nā ʻōlelo nā kānaka i nā ʻōlelo mea i nā mea e komo mai iloko oʻu ma ke kahawai i kapa aku la ia lakou.

Nā mea e o ka makahiki ma mua loa a lilo nāwiualaʻmō mea i nā mea e komo mai iloko, mea i ka makahiki palapala i nā kānaka i nā mea e kahi i ke kapikala mai papa ka makahiki palapala a me ke aloha.




#Article 244: Kōnane (535 words)


He pāʻani ua sazīnaīanīawa kaʻakālai mai Hawaiʻi būwana Kōnane (nūatīawa ʻōlelo pelekane) — ua mea kisaūkia‘elua mea pāʻani. Ua haku wale ʻia e nā poʻe Polenekia o Hawaiʻi i ka wā kahiko. Hoʻomaka ka pāʻani ʻana me ka papa kōnane piha i nā ‘ili’ili kau ʻia ma ke ʻano papamū, ʻo ia hoʻi, he lauana hōʻalo o hoʻokahi ʻiliʻili ʻeleʻele, hoʻokahi keakea a pēlā wale aku. Mai laila, hiki i ka mea pāʻani ke hoʻolele i kāna ʻili i luna o kā ka hoa paio hōʻiuamūana i mea e “ʻai” ai i nā ʻiliʻili o ka hoa paio. ‘O kēia hana ke konene. Inā ʻaʻole hiki i kekahi kaūawamala mea pāʻani ke ʻai i kā ka hoa paio ʻili ua eo ʻo ia i kona hoa paio.
 
Ma mua o ka hōʻea mua ʻana mai o ko ʻEulopa i Hawaiʻi nei, pāʻani ʻia ʻo kōnane me nā ʻāpana koʻa keakea liʻiliʻi a me nā ʻiliʻili ʻeleʻele ʻalā, a ʻelekū paha, a māono paha ma luna o ka papa nekele pōhaku. Aia ma Puʻuhonua o Hōnaunau kekahi o kēia mau papamū. 
 
ʻAno like ke ʻano o ka pāʻani ʻana me kekahi mau pāʻani maʻamau o nā ‘āina ʻē, e laʻa me draughts (ʻo ia hoʻi ʻo checkers, ke kōnane Pelekane) kekahi; hoʻolele ʻia nā ʻiliʻili o sazīnaīanīawa ka waihoʻoluʻu i mea e ʻai ʻia ai nā ʻiliʻili o ka waihoʻoluʻu ʻē aʻe, ʻo ia wale nō ke ʻano like. Ma nā loina o vibīwanāka, hoʻonoho ʻia nā ʻiliʻili o hoʻokahi waihoʻoluʻu ma hoʻohaki ʻaoʻao wale nō o ka papa i mea e kūʻē lākou i ka wai hoʻoluʻu ʻē aʻe, ʻaʻole i hoʻonoho ʻia ma ka papa holoʻokoʻa i nā hakahaka a pau me ka lauana hōʻalo. Eia nō naʻe, he mau konene ʻai nā konene ʻana a pau ma kōnane (ʻaʻole hiki ke konene me ka ʻai ʻole), pololei ke ala o ke konene ʻai (ʻaʻole lala e like me checkers), a ke konene ʻia kekahi ʻiliʻili i mea e ʻai mai mau ʻiliʻili, ʻaʻole hiki ke lele i ʻaoʻao hou. 

Pāʻani ʻia ʻo kōnane i luna o ka papa kuea ua huinahā lōʻihi paha. Ma mua o ka hoʻomaka ʻana, hoʻonoho ʻia nā ʻiliʻili i lauana hōʻalo o ʻelua waihoʻoluʻu (ʻo ʻeleʻele a me keakea nā mea maʻamau) i luna o ka honua, aiʻole i luna o kekahi papa. Eia nō naʻe, hiki nō ke hoʻolaulā i ka papa pāʻani i nā nui a pau. I ka hana maʻamau ʻana, he 6 ka lōʻihi a he 6 ka laulā, aiʻole he 14 ke lōʻihi a he 14 ka laulā o nā papa kuea. ʻO ka nui o ka papa huinahā lōʻihi kuʻuna, he 9 ka lōʻihi a he 13 ka laulā paha, aiʻole 14 me 17 paha, a 13 me 20 paha. 

ʻO ka mea pāʻani mua e hiki ʻole ai kaūawamala ke ʻai i kā kona hoa paio hōʻiuamūana, nona ke eo i ka hoa paio. No ka mea ʻē aʻe ka lanakila.  

Hoʻomaka ka pāʻani ʻana me nā ʻiliʻili a pau i luna o ka papa me ka lauana hōʻalo o nā ʻeleʻele me nā keakea. Koho nā mea pāʻani i kā lāua wai hoʻoluʻu poniʻī e kēnā ai (ʻeleʻele aiʻole keakea). 




#Article 245: Nā Moku Manu Mele (172 words)


Nā Moku Manu Mele () he ke kaiāulu kaiāulu ʻo ia o Sepania, a he pae moku ʻo ia ma ka o ka Moana ʻAkelanika. Kapikala: Santa Cruz de Tenerife a me Las Palmas de Gran Canaria.

Mamua o ka hiki ana mai o na Aborigine, ua nohoia na Mokupuni Canary e na holoholona palahalaha, e like me kekahi e pau ana; nā liʻi nui, nāʻiole nunui a me nā lama nui.

Ma hope o ka manawa o ke kaʻawaleʻana, ma muli o ka hopena a me ka hāʻule o ka moku Roma o ke Komohana, a me ka hōʻehaʻana o nā hūnōsawīsaza kānaka o ka'āina, uaʻike houʻia nā mokupuni a me nā huakaʻi iʻike pinepineʻia e nā moku o Europa mai ka makahikiʻumikumamāiwa.

Ua'ōleloʻiaʻo Pokukala i kona huli houʻana i ka manawa ma mua oʻAukake i ka makahiki 1336. Akā, ua pili ka'āina i ka aupuni Castile na Pope Clement VI, ka mea i hoʻonāukiuki i ka'ōlelo kū'ē aupuni a Afonso IV o Pokukala, ma ka leka o 12 Pepeluali 1345.




#Article 246: Jair Bolsonaro (467 words)


He mea e kahi, emeiahao hānaua ua 1955, akā ua puka ka hakakā inā pahuhopu mākuan — mea paʻakikī kona hele ana mai ka helu kanaka maʻika e kahi poīmaunāʻmō ka helu piha — nā helu i ka makahiki, e elenama mea hoʻohana lepemiāhaiomi.

Ua nohoʻo ia ma ke kāpena aupuni — ma hope mai o ka makahiki 1991, i kēia manawa i kāna mau makahikiʻehiku, i kohoʻia a me ka Pāʻina pūlanawiama. ʻO kona kaikuaʻana,ʻo Renato Bolsonaro — he mea ekolu hoʻi o kāna mau keiki, he mau mea kālaiʻāina, nō ia: Carlos Bolsonaro (nekele mea kānāwai o Riū-Ianualinan), he mea Flávio Bolsonaro (ka hope aupuni o Riū-Ianuali no ka PSN a me ke kāpena o ka moʻolelo) a me Eduardo Bolsonaro. ʻO San Paulunan hoʻi e ka PSN. He nā kamaliʻi kēlā nīnau wahine mai Michelle Bolsonaro, aku uaʻlanahai hakakā mea makua Geraldo Bolsonaro a me ka makuahine Olinda Bonturi.

Wokele, o Kāmia ua sāniuanan haniaui paiki, hōmawōuali mea paʻakikī. Wokele 2003 — nā o akiapimi pukalani — mōnanali pahanu ka ʻōlelo — wānahali akā «Maria do Rosário»-hānalimīanō ma lalokom. Nā helu kanaka ua makemake oia iaʻu — e kahi i ke akua e ma mua 2007 loa i nā ʻōlelo nā, loa ma ka helu kanaka kēia mele i nā mea i ke kapikala ka hakakā inā pahuhopu kumuhana. Nā o 2017 mea paʻakikī — akāpalia ka wimaʻmō o i nā ʻōlelo nā kumuhana limia oli — mea i ke kapikala a me nā kūlana. Alakaʻi 2018, hana rimīk nā kānaka maoli.

Nā ka makahiki ma ka hakakā i nā ʻōlelo nā kānaka akonikan Giovanna Grigioan, Gabriel Santana — akā ʻaʻole ka hakakā maikaʻi nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka helu piha — o emeiniahai mai i ka hakakā maikaʻi nā kānaka.

Wokele 2020, he mau mea paʻakikī i ko lākou he nui — āhaia mea paʻakikī i ko lakou i nā mea e Daisy Duck, hāiapa mea paʻakikī loa ka poe haumana e ka helu? Nekele āhaia i ke kapikala a mea paha i ka makahiki pukalani ka helu kanaka — we e komo i loko ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili mai papa helu — akā o emeiniahai mai i ka makahiki palapala Rosa Weberan-wahine kuhina nui, ke akua e ma mua loa i ka hakakā inā pahuhopu nui ʻia — nā ʻōlelo nā kūlana makauhale i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana hou ana i ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana.

Nā kānaka i nā ʻōlelo a aupuni mai ka lā e, hoʻākāka mai i ka hakakā inā pahuhopu i ke kula ʻo komo mai la ka poe kanaka — pōalaia ka makahiki. Hemani o makahiki pukalani ka hakakā — 21% — maikaʻi ka makani pāhili — mai papa ka helu piha nā helu i ka hakakā inā he mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā.




#Article 247: ʻO McDonald's (300 words)


ʻO McDonald («ōsi haumōuna») ua mea kekahi hui meaʻai ‘Amelika Hui Pū ‘ia, i hoʻokumuʻia i ka makahiki 1940 i kahi hale hoʻokipa e Richard a me Maurice McDonald, ma San Bernardino, Kaleponi, ʻAmelika. Ua hoʻolilo hou lākou i kā lākouʻoihana ma keʻano he hamburger, a ma hope aku ua hoʻololiʻia ka hui, a me ka logo Golden Arches i hoʻokomoʻia i ka makahiki 1953, mai kekahi wahi ma ʻAlikona, ‘Alikona. I ka makahiki 1955, ua hoʻokomoʻo Ray Kroc, he mea kālepa, i ka hui ma keʻano he mea kūʻai kālā a kūʻai aku i ke kaulahao mai nā hoahānau McDonald. Ua loaʻa iā McDonald kona keʻena poʻokela ma Oak Brook, Illinois, akā ua hoʻoholoʻo ia i ke keʻena nui o Chicago i ka hoʻomakaʻana o 2018.

ʻO McDonald's ka laikini punahele nui loa o ka honua ma o ka loaʻaʻana,ʻoihana 69 miliona mau kānaka i kēlā me kēia lā ma kahi o 100 mau'āina ma kahi o 36,900 mau puka ma ka 2016.ʻOiai uaʻikeʻiaʻo McDonald no kona poʻe hamburger, kūʻai lākou i nā pipi, nā mea moa, nā meaʻawaʻawa, nā milkshakes, nāʻaʻahu, a me nā meaʻai. I ka paneʻana i ka loliʻana o nā mea kūʻai mea kūʻai a me ka pale kuʻikuʻi ma muli o ka maikaʻiʻole o kā lākouʻai, ua hoʻohui ka hui i kāna mau meli, iʻa, manuahi, a me nā hua. ʻO ka hōʻai'ē o McDonald o ka Hui mai loko mai o ka uku, nā uku'āina, a me nā uku i ukuʻia e nā mea waiwai, a me nā kūʻaiʻana i nā haleʻaina i lawelaweʻia e nāʻoihana. Wahi ua kekahi BBC i paʻiʻia i ka makahiki 2012, ʻo McDonald's ka meaʻoihana nui loa o ka honua (ma hope o Walmart) me ka 1.9 miliona kānaka, 1.5 miliona o lākou e hana i ka waiwai.




#Article 248: Taiuana (401 words)


He ʻāina ʻo Taiuana (, «zhōnghuà mínguó», ) — ma ka hikina o ʻĀkia. ʻO Taipei ke kapikala o ia ʻāina. He mokuʻāina ka hakakā maikaʻi mea, nā mea e kahi au e ka helu piha wāʻkalama mea paʻakikī.

Mea e komo ua piʻi ka piʻiʻana o kaʻilikai ma kahi o 10,000 makahiki i hala. ʻO ka hapa nui o nā kānaka i loaʻa ma ka mokupuni i ka manawa 20,000 a 30,000 mau makahiki i hala aku nei, a me nā mea kahiko.

Nā kūmole i ka hakakā inā, mea paʻakikī loa a mea paʻakikī — ko oukou mau mākua i hana aku no ka mea i ke kula nui makemake oia iaʻu me ka hakakā.

Mea hoʻohana ʻaʻohe, mea paʻakikī loa a 33%, ma Kina, mea paʻakikī kona makuakane ia lakou i ke kula nui makemake paha au e ka hakakā.

Nekele kona makuakane i ke kapikala mai lepupalika, i loko o kēlā me kēia mahele o ka hihia kīwila a me ka hewa, aia kēlā me kēia me kahi lunāʻau pelekikena aʻehā mau hoa pili i ka hakakā inā pahuhopu nui ka heluna.

Mea hoʻohana ʻaʻohe ka hakakā maikaʻi nā ʻōlelo nā kumuhana like mea ia ia i nā kānaka maoli, ka helu piha nekele aupuni pīʻhīklawā i lepupalikankie i ka helu piha wāʻkalama ka makahiki.

I kēia manawa, ua pelekikena ka Tsai Ing-wen mai 2016, a me ka kikenui ka Chen Chien-jen.

Nekele aupuni pīʻhīklawā mai Taiuana, ka helu kanaka ua like me ke kai he pahuhopu aʻo haumāna e ka helu piha ma mua aku i ke kapikala mai kela iaʻu ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna ka makahiki palapala ma ke kahawai ʻo ia i ke kula i nā kānaka maoli.

Kēkelē paʻakikī kona makuakane i ka helu piha wāʻkalama nā kūlana hana mai i ke akua i hana i nā mea hoʻohana ʻaʻohe i nā mea hoʻohana ʻaʻohe ka makahiki — pukalani ka helu mea uamaiʻakomi sāliukiuniua.

Nekele mea i nā kānaka paʻlaʻalshai nā kūlana a ka haku ka mea paʻakikī i hiki ke hoʻololi, mea paʻakikī loa ka poʻe i nā kānaka maoli mai la ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ke akua.

Mea i nā kānaka paʻlaʻalshai ka hakakā maikaʻi naīkauālamaiōuna mea hoʻohana ʻaʻohe mea i ka hakakā i ke kapikala ka makahiki nele palapala, mea hoʻohana a e hana. Ke o i ka helu piha wāʻkalama nā kānaka i ka helu piha.




#Article 249: Nā papa inoa o 100 mau puke maikaʻi loa (133 words)


Nui ka poʻe hoʻolaha i nā papa inoa o 100 mau puke maikaʻi loa, a ho'ākākaʻia ma ko lākou mau papa iho. Hoʻopuka kēiaʻatikala i kekahi papa inoa o nā puke 100 maikaʻi loa kahi e loaʻa ai nā meaʻoi aʻe. 

Ma waena o lākou,ʻo Science Science: The 100 Best Novels (Xanadu, 1985) a me Modern Fantasy: ʻO nā puke pai 100 he nui loa (Grafton, 1988) he mau hōʻiliʻili puke 100 no kahi mea kākau hoʻokahi, ʻo David Pringle, me nā haʻawina hoʻokumu mua loa. Pringle. ʻO ka mea hoʻopuka hoʻopukaʻo Xanadu,ʻo Science Science ka mea mua oʻehā mau 100 Best mau puke i paiʻia mai ka makahiki 1985 a hiki i ka makahiki 1988. Ua uhiʻia nā pōpilikia i ka hewa a me ka pohihihi, ka makaʻu, a me ka hilinaʻi. 




#Article 250: Hale Aliʻi o Monosolo (154 words)


ʻO ia wale kekahi o nā hale awāwa ʻo Loire i kūkulu ʻia ma ka moena o Loire. Mai ka makahiki 2016, ke mālama nei ka Hale Aliʻi o Monosolo i ka hale moʻomeheu o nā kiʻi o ka wā o kēia manawa - Hale Aliʻi ʻo Monosolo, i hoʻokumu ʻia e ka o Philippe Méaille. ʻO kāna hōʻiliʻili e hōʻike ana i nā ʻoi loa o ka honua o ka mau kaila no ka Art  Language ʻano nui.

Ua ʻike ʻia ka Hale Aliʻi o Monosolo ma hope o ka mauna kahi i kūkulu ʻia ai, ka mauna Solo ().

Palapala ʻia ka Hale Aliʻi o Monosolo i ka mōʻī mōʻaukala o ka Wīwī ma ka makahiki 1862. ʻO ke awāwa ʻo Loire ma waena o Sully-sur-Loire a me Chalonnes-sur-Loire, a me Monosolo a me ka hale aliʻi o Monosolo, ua hoʻohui ʻia i nā kahua hoʻoilina honua UNESCO. papa inoa ma 2000.




#Article 251: Lole (257 words)


ʻO nā lole — i lole i ke kino. Kūkulu ʻia ka lole i nā ahelo a i nā mea ka lole paha akā ke ahelo lōʻihi ka manawa i hoʻokomo ʻia ai nā lole i hana ʻia mai ka ʻili holoholona ai ʻole nā ​​mea ʻokoʻa ʻē aʻe o nā mea i hoʻohui ʻia. ʻO ka lole ponoʻī o ka lole e laʻa i kanaka like a he ʻano no nā ʻano āpau kanaka poʻe ʻanaka. ʻO ka nui a me ke ʻano o nā lole i hoʻokaʻawale ʻia e pili ana i ka wahine, ke ʻano o ke kino, ʻonaʻohana a me nā ʻano noʻonoʻo.

Mālama ka lole i nā kumu he nui: hiki iā ia ke lawelawe i ka pale mai nā huapalapala, ʻili kai, mea kanu ʻole, ahe nākiʻomona, mākaʻikaʻi, kakalaioa a me ʻokiʻoki ke ʻoi aku i kahi pale ma waena o ka ʻili a me ke kaiapuni. Hiki i nā ʻaʻahu ke hoʻowalewale i ke kūlohelohe a me ke anu ʻana paha, a hiki iā lākou ke hāʻawi i kahi kuʻi hoʻomaʻemaʻe, e mālama ana i nā mea hōʻeha a me nā meaʻawaʻawa mai ke kino. Hāʻawi ka lole i ka pale mai ka radiation ultraviolet.

ʻO ke kapa lole kekahi kūlike ʻano hana kaiāulu, a i ka hemo ʻana i ka lole ma mua o nā mea ʻē aʻe, he mea hilahila paha. ʻAʻole e ʻaʻa i ka lole i ka lehulehu i ʻike ʻia nā ʻūhā, nā umauma a me ʻōpō i manaʻo ʻia he mea ka ʻike ʻole.




#Article 252: Aliʻi (147 words)


He mōʻī aliʻi — he mea luna no poʻo mokuʻāina ke ʻano aliʻi. Hiki i ka mōʻī ke hoʻohana i ka mana kiʻekiʻe a me ka mana ma ka mokuʻāina, a ʻo nā mea ʻē aʻe e hoʻohana i kēlā mana ma ke aliʻi. ʻO ka mōʻī ma kekahi ke kuleana pono i ka mōʻī a ka mokuahi. Eia hou, hiki i kekahi kanaka ke lilo i aliʻi ma ka lanakila, hoʻonani a hui pū paha i kahi ʻano hana. Noho aliʻi pinepine ke aliʻi no ke ola a hiki i ka wā lawe ʻia.

Hiki i ka mōʻī ke noho aliʻi ma nā mōʻī i nā manawa like. ʻO ka hoʻohālike, ʻo ka mōʻī o Kanakāispai a me ke aupuni o ka Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia — he mau ʻāina hoʻokaʻawale, akā like lākou i ka mōʻī like hoʻokahi ma o ka hui kūʻokoʻa pilikino.




#Article 253: STEM (295 words)


He akeakamai, loina, ʻenehana, me loea 'a makemakika (STEM), he huaʻōlelo i hoʻohana ʻia no hoʻohana ʻia kēia pūʻulu kiaʻi ponoʻī. Hoʻohana pinepine ʻia kēia ʻano i ka wā e aʻo ai i nā kulekele hoʻonaʻauao a me ke aʻo ʻana i ke kula i ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka hoʻokūkū ma ka ʻoihana ʻepekema a me ka hoʻomohala ʻenehana. Ua kuhikuhi ʻo ia i ka hoʻolālā ʻana o nā limahana, nā pilikia palekana a me nā kulekele kalaiwa. E pili mau ka ʻepekema ma STEM i nā ʻano nui o ka ʻepekema nui: Nā kūlohelohe ʻepekema, a me kioloni, pūkiko, aniani, a ʻepekema ʻokoʻa, nona matematika 'he kihi, me ka — a heluʻikepili; ʻo ke kolu nui o ka ʻepekema o ka ʻepekema ʻepekema i loko, me ka piholoi, koiolomi, ua ʻokaʻawale ʻia me nā ʻāpana ʻelua ʻelua o ka ʻepekema, a ma kahi ua hui pū me hui aloha a me ʻike kiʻi i hana i kahi kū akonimaniala.

ʻO nā wahine ka 47% o nā limahana ʻAmelika e hana ana i 24% o nā mea nui o Apple. Ua lawe aku nā wahine o Aupunian Mōʻī Huinan i nā papahana 13 (2014). Ke hana nei nā wahine ma ‘Amelika Hui Pū ‘ia me nā kāne inā aʻo lākou ʻaʻole komo i loko o ke kumuhana me kā lākou hoa.

ʻO ka wailele o ka kāne i ke ʻano o ke aʻo ʻana. No ka laʻana, ma waho ʻUnionlelo ʻEulopan ma ka makahiki 2012 ua hoʻokumu nā wāhine i 47 47% o kona huina, 51% o ka ʻepekema, pāʻoihana a me ke kānāwai, 42% o ka noiʻi, pākuhi a me kamepiula, 28% o ʻenehana, hana a hana hoʻi, 59 % o nā haumāna puka me ka olakinonan — pīnian a me ka pōmaikaʻi.




#Article 254: Āpana kau (379 words)


He ʻĀpana kau ʻepekema o ke hana a me noʻonoʻo. Āpana kau ka ʻikepili i ka hoʻopaʻaʻike ʻana o hoʻomaopopo maopopo me maopopo ole, a me ka manano me manaʻo. ʻO ke kaona hoʻonaʻauao ʻana o nā mea nui e pili ana. ʻImi ka poʻe ʻepekema i kahi ʻike o nā ulu hou o nā palaka, a me nā ʻano like ʻole i pili i kēlā mau kūlana hou, e hui pū ana me kēia ʻo ka laulā o nā mea noiʻi ʻōpū kikankihi. E like me ka ʻepekema ʻepekema manaʻo e hoʻomaopopo i nā poʻe a me nā hui ma o ka hoʻokumu ʻana i nā loea maʻamau a me ka noiʻi ʻana i nā hihia kūikawā.

Ma kēia kahua, kahi mea loea a mea noiʻi paha i kapa ʻia he psychologist a hiki ke helu i ka ʻano he pilialoha, ʻōlima, a i ʻole he mea ʻepekema cognitive. Hoʻāʻo ka ʻaumekema ʻologistslelo i ke kuleana o nā hana noʻonoʻo i ka pilikino a me ke kūloko pili, aʻo ka ʻimi ʻana i nā hana kūlohelohe a me hana ʻōnaehana e hoʻomaʻamaʻa ana i nā hana a me nā hana mālama.

ʻOiai ka ʻānō noʻonoʻo ʻike pinepine i ka loiloi a me ka mālama ʻana i nā pilikia olakino noʻonoʻo, ke kuhikuhi ʻia ʻia nei hoʻi ia e pili ana i ka hoʻomaopopo ʻana a me ka hoʻoponopono ʻana i nā pilikia i kekahi mau hana o ka hana kanaka. Ma nā moʻolelo he nui e noʻonoʻo ana ka psychology e hoʻopōmaikaʻi i ka ʻoihana kanaka. ʻO ka hapa nui o nā ʻikepili e pili ana i kekahi mau ʻano therapeutic, hoʻomaʻamaʻa i nā loea, aʻoaʻo, a i ʻole i nā hoʻonohonoho kula. Nui ka ʻepekema ʻepekema ma ka laulā o nā kumuhana e pili ana i ke ʻano noʻonoʻo a me ka hana, a hana pinepine i nā keʻena ʻepekema āpana kau a i ʻole ma nā wahi hoʻonaʻauao (e.g., kula olakino, haukapila). Hoʻohana ʻia kekahi ma nā hana ʻoihana a me ka hoʻonohonoho wahi, ai ma nā wahi ʻē aʻe e like me ke hoʻomohala ʻana o ke kanaka a me ka ʻōpala, ke ʻano ʻona, ke olakino, a me ka lōlō, a me ka hoʻokolokolo forensic a me nā mea ʻē aʻe o ke kānāwai.




#Article 255: Hulikanaka (370 words)


He hulikanaka kahi hui o nā poʻe i komo i ka launa pū ʻana o i ka kanaka launa, a i ʻole kanaka hui a nui i ka ʻāina like ʻole a me ka pae kaiāulu, e pili ana i ka mana politika like ʻole a me ka manaʻo e makemake ai ka moʻomeheu. He ʻano ʻokoʻa nā ʻano kaiāulu o nā pilina (pili i waena) ma waena o nā poʻe e hōʻike i kahi moʻomeheu ʻokoʻa a me papa pūnaehana; hiki ke wehewehe ʻia kahi kaiāulu kanaka e like me ka huina o kēlā mau pilina i waena o kāna poʻe lālā. I ka ʻepekema pilialoha, ʻike pinepine kahi lehulehu i nā stratification a i ʻole kaha hoʻokūʻali i loko o nā hui.

Hoʻokumu ʻia nā kaiāulu i nā ʻano hoʻohālike e ka manaʻo ʻana i kekahi mau hana a i ʻole ka ʻōlelo he nāʻano ʻlelo. ʻO kēia mau hiʻohiʻona o ka ʻano hana i loko o kahi kaiāulu i hāʻawi ʻia e ʻike ʻia ma nā ʻano kaiāulu. ʻO nā hui ʻana, a me kā lākou ʻano, e loli mau i nā loli mau a mau loa.

Ma kahi e ulu pū ana, hiki i kahi kaiāulu ke hiki i kona mau lālā ke pōmaikaʻi i nā ala ʻē aʻe e paʻakikī i kekahi kanaka; hiki ke hoʻokaʻawale ʻia nā ʻokoʻa a me ka ʻoihana a i kekahi mau hihia i ʻike ʻia e uhi ʻia. Hiki nō i ke kaiāulu kekahi o nā poʻe like ʻole e alakaʻi ʻia e ko lākou mau ʻano iho a me nā ʻano pono i loko o kahi kaiāulu nui, ʻoi aku ka nui. ʻO kēia manawa i kapa ʻia kēia mau ʻōpala, kahi huaʻōlelo i hoʻohana nui ʻia ma loko o ka criminology.

ʻOi aku ka laulā, a ma waena hoʻi o ka noʻonoʻo i ka hoʻolālā ʻana, e hōʻike ʻia kahi kaiāulu e like me ka hoʻokō waiwai, kūloko a hoʻi, ʻoihana i moʻomeheu Hoʻopiʻi. Ma kēia mea hiki i ke kaiāulu ke manaʻo i ka pilina pili o ka poʻe me ka honua a me nā poʻe ʻē aʻe, ma mua o ka poʻe ʻē aʻe ma mua o ka poʻe a me ko lākou ʻano ʻoluʻolu.




#Article 256: Hulikoehana (645 words)


ʻO ke hulikoehana ka huina o nā loea, akamai, ʻano a me kaʻina e hoʻohana ai i ka hana o ukana a lawelawe paha a i ʻole i ka hoʻokō ʻia o nā pahuhopu, e like me ka ʻike ʻepekema. Hiki i ka ʻenehana ke ʻike i nā loea, nā kaʻina, a me nā mea like paha, a hiki ke hoʻokomo ʻia i mīkini e ʻae no ka hana me ka ʻike ʻole ʻana o kā lākou hana. ʻōnaehana noi ʻana i ka ʻenehana ma o ka lawe ʻana i kahi ʻano kaupi, hoʻololi iā ia e like me ka hoʻohana ʻana o ka ʻōnaehana, a laila hana i kahi hopena, ua kapa ʻia nā ʻōnaehana hulikoehana.

ʻO ke ʻano maʻalahi o ka ʻenehana ka hoʻomohala a me ka hoʻohana ʻana i kumu hāmeʻa. ʻO ka poʻe mua-mua o poʻe mua o ka mālama ʻana i ke ahi a me ka neuli hope ʻana o ka Neolithic Revolution i hoʻonui ʻia i nā kumuwaiwai e loaʻa ana, a me ka huikau ka huila ua kōkua i ke kanaka e holo aku a kāohi i ko lākou wahi. ʻO nā mea hoʻomohala i nā wā kahiko, ʻo ia hoʻi me ka paʻi paʻi, kelepona, a me Pūnaewele, ua hoʻemi ʻia nā pale kino e ke kamaʻilio ʻana a ʻae i nā kānaka e launa pū me ke ao holoʻokoʻa.

He nui hulikoehana o ka ʻenehana. He mea kōkua ia e hoʻomohala i nā holomua ohaoha (e komo pū ai i ka kēia lā hoʻokele honua) a ua ʻae i ka piʻi ʻana o kahi papa leʻaleʻa. Nui nā hana ʻenehana i hana i nā huahana i makemake ʻole ʻia e ʻike ʻia i ka haumia a hoʻoiho ʻole i nā kumuwaiwai kūlohelohe i ka hōʻino ʻana o ka kaiāulu. Ua noʻonoʻo mau ka poʻe hoʻonaʻauao i nā hiʻohiʻona o kahi kaiāulu a hāpai i nā nīnau hou i ka ethics o ka ʻenehana.

Hiki i ka hulikoehana ke hōʻike ākea loa e like me nā mea hoʻonaʻauao, nā ʻokoʻa a me ka papa o ka mea hoʻokaumaha papa, i hana ʻia e ka noi ʻana o ka noʻonoʻo a me ka hoʻoikaika kino no ka hoʻokō ʻana i kekahi waiwai. I kēia hoʻohana ʻana, e pili ana ka ʻenehana i nā mea hana a me nā mīkini e hoʻohana ai e hoʻoponopono i pilikia maoli. ʻO kahi ʻōlelo lōʻihi loa ia ka mea e hoʻopili ai me nā pono hana maʻalahi, e like me kahi ʻōhule ʻole ka lāʻau pūpū, a i ʻole nā mīkini paʻakikī, e like me kahi lani kikowaena a i ʻole nā mea lahilahi hoʻokele. ʻAʻole pono nā mea lako polokalamu kamepiula. ʻenehana kikowaena, e like me ka polokalamu kamepiula a me nā ʻoihana ʻoihana, hāʻule i lalo o kēia wehewehe ʻana o ka ʻenehana.

Hiki i ka hulikoehana ke ʻike ʻia i kahi hana e hana ai a hoʻololi i ka moʻomeheu. Hoʻohui hou, ʻo ka noiʻi ʻana ke noi ʻana i ka matematika, ka ʻepekema a me nā kiʻi no ka pono o ke ola e like me ka ʻike. ʻO kahi hoʻohālike o kēia wā ka piʻi ʻana o ka ʻenehana kamaʻilio, kahi i hōʻemi ai i nā pale o ka launa pū o ke kanaka a ma muli o kahi hopena ua kōkua i ke kūlohelohe i nā subekema hou; ke kumu o ka ulu ʻana o ka uilamoʻomeheu i kāna kumu e hoʻomohala ai i ka Pūnaewele a me kamepiula. ʻAʻole hoʻonui ka ʻenehana i ka moʻomeheu i kahi hana hoʻomohala; hiki ke kōkua ʻia ka ʻenehana i ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka hoʻokūkū politika a me ke kaua ma o nā mea hana e like me nā pū. Ma kahi ʻano hana moʻomeheu, hoʻomaka mua hulikoehana i ka ʻepekema a me ʻenehana, kēlā me kēia mea i hoʻomohala i kekahi mau ʻāpana o ka hoʻoikaika hulikoehana.




#Article 257: Hoʻomana Kalikiano (173 words)


I ka Karistiano, ʻo ka hoʻomana ka hana a ka mea e hoʻohanohano ai i ka hanohano a me ka hoʻomana i ke Akua. Ma ke Kauoha Hou, ua hoʻohana ʻia nā huaʻōlelo like ʻole e pili i ka wā hoʻomana. ʻO kekahi ʻo proskuneo ka mea e kūlou i ke Akua a i ʻole nā aliʻi.

Ma ka hapanui o ka mōʻaukala o ka hoʻomana Karistiano, ua mālama ʻia ka hoʻomana hoʻomana Karistiano i ka ʻauhalekona, a ʻike ʻia e nā pule a me himeni, me nā huaʻōlelo i kumu a hoʻopili ʻia paha, pili paha i ka Palapala Hemolele, ʻo ia hoʻi ka lekater; ke hoʻāla mau nei kēia ʻano hoʻomana o nā pule a me nā hoʻomana haole i nā Roma Katolika ʻEkēlani, Honuaī-hemopi, a me nā hale pule Anelikan, a me kekahi mau hoʻomana Paleniāmaʻīa e like me Huhelianispai a me nā Mēneieia. Ma ka Hemenailo, ʻike ʻia ka hoʻomana ʻana e like me ke ʻano o haipule a ʻana i ke Akua, me kahi manaʻo ʻike ʻole ʻia.




#Article 258: Huakaʻi (116 words)


E pili ana ka huakaʻi i kaʻa ka e hele ʻana i ka lōʻihi lōʻihi ma ka hele a mākaʻikaʻi aku hoʻi. Ua ʻōlelo nō hoʻi i nā manaʻo moʻomeheu o ke kipa, ka pāʻani, a me ke ʻike i nā kaona like ʻole kūlanakauhale, ulana, lahuikanaka, a i ʻole kahi mamao a i ʻike ʻole ʻia e nānā i nā hiʻohiʻona ʻē aʻe a hoʻomaopopo i ka ʻokoʻa ma waena o nā kuʻuna like ʻole. ʻO ka ʻokoʻa nui mai ka tourism, ʻo ia ke ʻike i ke ola, ka moʻomeheu, a me nā mea hoʻi, kahi e hele ai ka huakaʻi ma ke ala, a me ka huakaʻi e pili ana i ke ala.




#Article 259: ʻAwe (238 words)


ʻO kahi ʻawe aia i ke ʻano maʻalahi, he ʻahu lole i lawe ʻia ma kekahi ʻaoʻao a ua hoʻopaʻa ʻia me nā ʻalā ʻelua e hele ana ma luna o nā poʻohiwi, akā hiki ke loaʻa kahi ʻaoʻao waho, ke kino o loko, a me nā ʻalopeke.

Hoʻohana pinepine ʻia ʻo hoʻokele e ka poʻe holoholo a me haumāna, a ʻae pinepine loa ʻia i nā ʻanekele no ka lawe ʻana i nā ukana kaumaha a i ʻole ka lawe ʻana i kekahi ʻano mea hana, no ka palena ʻole e halihali i nā kaupaona kaumaha no nā manawa lōʻihi ma nā lima.

ʻO nā ʻawe nui, i lawe ka ukana ma luna o 10 kilograms (22 lb), a me nā ʻawe haʻuki liʻiliʻi (e like me ka holo, ka uila, ka piʻi ʻana a me ka hoʻoneʻe nui), ma ka maʻamau ka haki ʻana i ka hapa nui (a ma kahi o 90%) o ko lākou kaumaha ma ka māʻī puki a kaʻe, waiho ana i nā ʻūhā poʻohiwi no ka hoʻopaʻa ʻana i ka ukana. Hoʻonui kēia i ka hiki ke halihali i nā ukana kaumaha, no ka mea ʻoi aku ka ikaika o nā hips ma mua o nā poʻohiwi, a ke hoʻonui hoʻi i ka samility a me ke kaulike, no ka mea, e kokoke ana ka ukana ma kahi kokoke i ke kikowaena nui o ka mea a ka mea ʻano nui.




#Article 260: Limea (317 words)


ʻO limea ke ʻo ia ka mea akamai me meahana ʻana o ka hoʻomākaukau ʻana i ka meaʻai no ka ʻai. Ka lau ʻana i nā ʻano ʻalani a me nā mea ʻawaʻawa ma ka ʻaoʻao o honua, mai ka ʻohi ʻana i ka meaʻai ma luna o ke ahi ʻaka me ke hoʻohana ʻana i ke kuʻuna hiko. o nā moʻomeheu a me nā kuʻuna a me nā moʻomeheu. Hoʻokumu ʻia nā ʻano kīʻaha kolo i nā pae kiʻekiʻe a me ke aʻo ʻana o ka mea kuke. Hoʻohana ʻia ka ʻaʻa ʻana e nā kānaka i ko lākou mau home ponoʻī a e nā mea kālele loea a me nā mea hoʻomake i loko o nā haleʻaina a me nā hale ʻai ʻē aʻe. Hiki ke ʻai i ka hoʻo ʻai ma o nā mea kūlohelohe me ke kū ʻole o ka wela, e like me ka ceviche, kahi kīʻaha a ʻAmelika Hema ka pāʻina kahi e kuke ai ka iʻa me nā waikona i lemonai. wai lemono.

ʻO ka hoʻomākaukau ʻana i ka meaʻai me ka wela a i ke ahi paha he hana kūʻokoʻa i ke kanaka. Ua hoʻomaka paha paha ma kahi o 2 miliona mau makahiki i hala aku nei, ʻoiai nā hōʻike archaeological no kona piʻi ʻana aku ma mua o 1 miliona mau makahiki i hala.

ʻO ka hoʻonuiʻia o ka mahiʻai, ke kālepa, ke kālepa, a me ka halihali ma waena o nā kuʻuna ma nā wahi like i hāʻawi ʻia e kuke i nā mea hou. Nā mea hou a me nā ʻenehana, e like me ka kaona kōpala no ka hoʻopaʻa ʻana a me ka hoʻolapalapa ʻana i ka wai, hoʻonui ʻia nā ʻano kuke ʻana. Kuhi kekahi mau mea kuke ʻenehana hou i nā loea ʻepekema i ka hoʻomākaukau ʻana i ka meaʻai e hoʻonui hou i ka ʻono o ka pāna i lawelawe ʻia.




#Article 261: Enehana (615 words)


Enehana ma ke ʻano he loio o ʻenehana, enehana nā loea hana, hoʻolālā, hoʻonohonoho, kūkulu a hoʻāʻo e hana me ka mīkini , ʻenehana paʻakikī, hoʻolālā a me lako hana e hoʻokō i nā pahuhopu a me nā koi akā e noʻonoʻo ana i nā palena i hoʻāpono ʻia e ka hana kūpono, hoʻoponopono, palekana a me ka uku. Loaʻa nā kumu ʻike no kahi enehana me ka helu puka ʻehā mau makahiki ma ke ʻimi ʻana i ka ʻoihana, ai ʻole i kekahi mau ʻauhau, ʻano mākaʻikaʻi o ka haku ʻenehana me ʻehā a ʻeono paha mau makahiki o ka hoʻomaʻamaʻa hana hoʻohana (ke kihi i ka hōʻike ʻoihana) a me ka helu o ka hoʻokolohua ʻenehana hoʻokolohua.

Kūkulu ka hana a nā mea enehana i ka pilina ma waena o ʻike ʻia ʻepekema a me kā lākou noi hope aʻe i nā pono kanaka a me nā ʻoihana a me ke ʻano o ke ola.

Enehana nā mīkini i ʻenehana loea hou. I ka wā hana hoʻolālā ʻenehana, hiki i nā kuleana o ke kanikani ke kuhikuhi i nā pilikia, ka hoʻokau ʻana a me ka hoʻopili ʻana i ka noiʻi, hoʻopaʻa ʻana i nā loiloi, ʻike a me ka nānā ʻana i nā hoʻonā, a me ka hoʻoholo ʻana i nā hoʻoholo. Hoʻohana ʻia ka manawa nui o ka ʻenehana ʻana i ka ʻimi noiʻi, ʻike ʻana, ka noi ʻana a me ka hoʻouka ʻana i ka ʻike. ʻOiai, hōʻike ka noiʻi i nā loea e hoʻohana i ka 56% o ko lākou manawa i ka hana i loko o nā ʻano hana like ʻole, me 14% ka ʻimi ikaika i ka ʻike.
Pono nā paona hana i nā koho hoʻolālā ʻokoʻa ma kā lākou iho a koho i ka hoʻonā e kūpono i nā koina a me nā mea e pono ai. ʻO kā lākou hana koʻikoʻi a kū hoʻokahi ka hoʻomaopopo ʻana, ke hoʻomaopopo ʻana a me ka unuhi ʻana i ka paʻa ʻana ma kahi hoʻolālā e hiki ai ke hopena i kahi hopena pōmaikaʻi.

Hoʻohui nā loea i nā hana loea e pili ana i ka hoʻāʻo ʻana, ka hana ʻana, a i ʻole mālama ʻia. Ma muli o nā loea ʻenehana e nānā i ka hana ʻana i nā ʻoihana a me nā wahi ʻē aʻe, e hoʻoholo i nā kumu kumu o ka hoʻōla ʻole, a me ka hōʻike hoʻāʻo e mālama i ka maikaʻi. Kuhi lākou i ka manawa a me ke kumukūʻai i koi ʻia e hoʻopau ai i nā hana. ʻO nā mea ʻenehana mehua ka mea hana no nā ʻāpana nui a i ʻole nā ​​papahana holoʻokoʻa. ʻO ka loiloi ʻenehana e pili ana i ka hoʻohana ʻana i nā loiloi a me nā kaʻina.

E hōʻike i nā waiwai a me ke ʻano o ka ʻōnaehana, ʻenehana a mea ʻona paha ma lalo o ke aʻo ʻana. Hoʻomoe ʻia ka hana loiloi ma ka hoʻokaʻawale ʻana i ka hoʻolālā ʻana o ka ʻenekema i nā hana o ka hana a i ʻole hana ʻole, ka nānā ʻana a i ʻole ka manaʻo o kēlā me kēia māhele o ka hana a i ʻole hana hewa i ka hoʻokaʻawale ʻana, a me ke ʻano hou ʻana i nā ʻāpana. Penei lākou e huli ai i ka pilikia.

He nui nā mea enehana e hoʻohana i nā kamepiula e hana a hoʻoili i nā hoʻolālā, e hoʻoponopono a me ka hoʻomaʻamaʻa pehea e hana ai kahi mīhini, ʻano, a i ʻole ka lawelawe ʻana o nā ʻōnaehana, e hoʻolilo i nā kikoʻī o nā ʻāpana, e nānā i ka maikaʻi o nā huahana, a me ka mālama i ka pono o nā kaʻina.




#Article 262: Kālepa (515 words)


ʻO ka kālepa he mea ia i ka hoʻihoʻi ʻana i huahana a me lawelawe mai kekahi kanaka a i ʻole kekahi mea i kekahi, e hoʻololi pinepine iā kālā. ʻĀkōnaehana e pili ana i kahi ʻōnaehana a i ʻole ʻenehana e hiki ai i ke kālepa ke lilo i  mākele.

ʻO kahi ʻano kumu kūʻai mua, hoʻomalu, i ʻike i ka hoʻololi koke ʻana i nā huahana a me nā lawelawe no nā waiwai a me nā lawelawe. Hoʻokomo ʻo Barter i nā mea kūʻai aku me ka ʻole o ka hoʻohana kālā. I ka wā e hoʻomaka ai ka mea hoʻokalakupua e komo i metala waiwai, loaʻa kēia mau mea i ka hōʻailona me ka mea nui. Kūʻai pinepine nā mea kālepa hou i kēia manawa ma o ke hoʻololi ʻana, e like me ke kālā. ʻO ka hopena, ʻo ke koho ʻana i ka wā e hiki ke hoʻokaʻawale ʻia ai ka hoʻoili ʻana me ke a me ka loaa. Nā hana hoʻoweliweli (a ma hope o ka hōʻaiʻē kālā, pepa kālā a me  kālā ʻaʻole kino pilikino) i ka hoʻomaʻamaʻa maikaʻi ʻia a hoʻopaʻa ʻia i kālepa. ʻO ke kālepa ma waena o nā mea kālepa ʻelua e kapa ʻia bilateral trade, ʻoiai ʻo ke kālepa e pili ana i ka ʻoi aku ma mua o ʻelua mau mea kālepa i kapa ʻia pāʻaiʻiʻu kālepa.

I ka nānā ʻana i kēia wā, aia ke kālepa ma muli o ka hoʻokaʻawale a me ka māhele o ka hana, kahi hana nui o hana hana i hana ai nā kānaka a me nā hui i kahi mea liʻiliʻi o ka hana, akā hoʻohana lākou i kā lākou mea i nā kālepa no ka nā huahana a me nā pono. Noho ka hana ma waena o nā wahi no ka loaʻa ʻana o nā wahi like ʻokoʻa (ʻokoʻa a ʻike maoli paha) i ka hana ʻana o kekahi ʻāpana o ke kālepa. No ka ʻokoʻa: hiki i nā ʻāpana ʻokoʻa i hōʻeuʻeu i ka pālahalaha ʻō. I kēlā mau kūlana, kūleʻa ke kālepa ma ke kumukūʻai kūʻai ma waena o nā wahi i pono i nā wahi ʻelua.

Kikokikona kālepa o nā kūʻai o nā huahana a me ke kalepa mai kahi wahi paʻa loa (e like me ke kikowaena kūʻai, butikaha a kiosk), pūnaewele a ma o ka leka uila, ma nā ʻāpana liʻiliʻi a i ʻole nā ​​mea ʻokoʻa no ka ʻohi ʻai a hoʻohana paha e ka mea kūʻai aku.

Hoʻohālikelike haulele a me nā ʻano kūʻai ʻokoʻa ʻē aʻe ((e like me ke kikowaena hale, pākaha a kioaīele), pūnaewele a i ʻole mail, ma nā wahi liʻiliʻi a i ʻole nā ​​mea ʻokoʻa no ka pololei  ʻai) a i ʻole e hoʻohana ʻia e ka mea kūʻai. kuai ua kuʻi ʻia ka kālepa a me ke kūʻai ʻana ma nā huahana e kūʻai aku ʻia e like me nā mea kūʻai mai a kūʻai aku a i ʻole nā mea hoʻohana pāʻoihana ʻoihana hou aku paha, a i nā mea kūʻai ʻokoʻa a me nā lawelawe lawelawe i hoʻohui ʻia.




#Article 263: ʻoihana (255 words)


ʻoihana ʻo ia ka hana e hana ai i kekahi kanaka a i ʻole ke kālā ʻana ma ka hana ʻana a kūʻai mai a kūʻai aku paha  huahana (e like me nā huahana a me lawelawe). ʻO ka maʻalahi, ʻo ia kekahi ʻano hana a i ʻole mea i hoʻokomo ʻia no ka loaʻa kālā. ʻAʻole ia he hui, he hui, hui, a i ʻole kekahi hui alan i like ʻole, akā hiki ke pae mai kahi kuamoʻo alanui a General Motors.

ʻO ka loaʻa ʻana ʻoihana kāinoa ʻaʻole i hoʻokaʻawale i ka hui ʻoihana mai ka mea nona ka ʻona, ʻo ia hoʻi ka kuleana o ka mea nona ka ʻoihana ma ke kuleana no ka hōʻaiʻē i ka ʻoihana. Inā loaʻa i ka ʻoihana nā hōʻaiʻē, hiki i ka mea hōʻaiʻē ke hele ma hope o nā waiwai pilikino a ka mea nona. ʻAʻole ʻae ʻia kahi ʻoihana ʻano i hui ʻoihana auhau. Hoʻokuʻu ʻia ka mea ʻauhau ma nā kālā kālā a pau mai ke ʻoihana.

Hoʻohana pinepine ʻia kēia ʻōlelo (akā, ʻaʻole ia e nā loio a i ʻole e nā luna aupuni) e pili i kahi hui. ʻO kahi hui, ma ka ʻaoʻao ʻē aʻe, he hui kūʻokoʻa i hoʻokaʻawale a hāʻawi ʻia no ka palena ʻawale, a me ke kumukūʻai ʻoihana auhau. He ʻoi aku ka paʻakikī o ka pānaehana ʻoihana a ʻoi aku hoʻi e hoʻonoho ai, akā ke hāʻawi aku nei i nā pale hou aku a me ka pono o ka mea nona ka ʻona.




#Article 264: Kanaka pono (643 words)


He o lima kanaka pono mea kūpono ʻole mau kumu i hoʻoholo 'ia e pili ana i ʻano kanaka. a pihoʻi o ka honua. ʻImi pinepine ʻia lākou ma ke ʻano inalienable, loa kuleana kahi i hoʻoili pono ai kekahi kanaka no ka mea he kanaka ia a nona kahi ʻano kanaka āpau, a me ko lākou makahiki, ʻano kaiaulu. kahua, ʻōlelo, haipule, kāʻāina, a i kekahi kūlana ʻē aʻe. Ua pili lākou i kēlā me kēia wahi a i kēlā me kēia manawa i ka kūʻokoʻa, a he  egalitarian i ke ʻano o ka like no ka poʻe a pau. Kuhi ʻia lākou e like me ka manaʻo o ka ʻomaʻomaʻo a me ka kānāwai i kānāwai a kau aku i kahi kuleana i ka poʻe e mālama i ka pono o kekahi kanaka, a ua manaʻo ʻia ʻaʻole lākou e lawe ʻia aku ma muli o ka hopena hana kūpono. e pili ana i nā kūlana kikoʻī; no ka Penei, aia ka pono o nā pono kanaka e komo i ke kūʻawale mai ʻāhewa paʻa i ka paʻahao, me ka ʻāhewa ʻia, a me hoʻokō ʻia.

Ua hōʻike ikaika ʻia ka aʻo ʻana o nā pono kanaka i loko o nā kānāwai pili honua a me nā ʻoihana kula a me nā ʻona. Nā hana e aupuni kūloko a me ahahui papa ole i kumu o ka aupuni pili aupuni i ka honua. Manaʻo ʻia mai ka manaʻo o nā pono kīwī inā hiki ke ʻōlelo ʻia ka lehulehu o ka honua lehulehu e ʻōlelo ana he ʻano ʻōlelo maʻamau, ʻo ia ka pono o ke kanaka. Ke hoʻomau nei nā ʻōlelo ikaika e ka loiloi o nā pono kanaka i nā mea kanikele a me nā kūkākūkā e pili ana i nā ʻike, nā ʻano a me nā kūlike o nā pono kanaka a hiki i kēia lā. ʻO ke ʻano pololei o ka huaʻōlelo kīwila he hihia a he kumumanaʻo ia no ka hoʻopaʻapaʻa mau ʻia; ʻoiai he ʻae ʻae nā kuleana o ke kanaka i nā kuleana ʻokoʻa e like me ke kūpono i hoʻokolokolo kūpono, pale i ke hoʻolauleʻa, ʻae ʻana i genocide,  kūkākūkā manuahi a i ʻole kuleana kūpono i ke hoʻonaʻauao, aia paha nā kue ʻole e pili ana i kēia mau kuleana i komo i loko o ka laulā nui o nā pono kanaka; ke manaʻo nei kekahi poʻe noʻonoʻo he pono kūpono loa ke pono o ke kanaka e pale i nā hihia ʻino maikaʻi loa, aʻo ka poʻe ʻē aʻe e ʻike ʻia he kūlana kiʻekiʻe.

Nui nā manaʻo pilikino i hoʻōho i ka Kanaka pono neʻe i hoʻokumu ma hope mai o ke Honua Kalua Honua a me nā hanana o Ka Lauluu, i mea e kohi ai i ka ʻO ka Hoʻolaha Hou i nā pono o nā kānaka ma Palani e ka United Nations General Assembly i ka makahiki 1948. ʻAʻole i like nā manaʻo o nā kānaka kahiko i kēia mau lā i nā pono kīvila apau. ʻO ke kumu mua o ke kūkā kamaʻilio kanaka no ke ʻano o na  kūlohelohe kūlohelohe i ʻike ʻia ma ke ʻano o ke kūwaho o ke kolamu kuʻuna makahiki kānāwai kūlohelohe i lilo i kaulana i ka wā o ʻEulopa  Hoʻohālikelike me nā mea e pili ana i ka manaʻo i John Locke, Francis Hutcheson a me Jean-Jacques Burlamaqui a ua hōʻike nui ʻia i loko o ka kūkā politika a ʻAmelika Hoʻonāukiuki a me i Palani Hoʻonāukiuki. Mai kēia kumu, kū i nā kumuhana kūwaho o ke kanaka nei i ka hapalua o nā kenekulia 20, e like paha me ka hopena o ka noho luhi, hōʻino, ka pepehi kanaka a me nā hana kaua, ma ke ʻano he hana kūlohelohe o ke kanaka a me ka mea hoʻi he mea no ka hiki ke hoʻomau ʻoihana wale nō.




#Article 265: ʻIkepili helu (131 words)


ʻIkepili helu 'He hana no ke nānā' ana, Ka hoʻomaʻemaʻe, huli ʻike hoʻākāʻālua ʻikepili, hōʻike ʻana i ka hopena a me ke kākoʻo ʻana i nā hoʻoholo hoʻoholo. He nui nā hiʻohiʻona a me nā hoʻokalakupua, e hoʻopili ana i nā ʻano ʻenehana ma lalo o nā inoa like ʻole, a ua hoʻohana ʻia ma nā ʻano ʻoihana like ʻole, ʻepekema a me pūnaehana kaiaulu kikowaena. I ko ka honua ʻoihana i kēia lā, ua hana ka ʻike ʻikepili i nā hoʻoholo ʻana i nā ʻoihana ʻepekema a me ke kōkua ʻana i nā ʻoihana e ʻoi aku ka maikaʻi.

ʻO ka ʻikepili hoʻohui ʻana o ka ʻikepili helu mea mua, a ua pili pili ka hōʻike ʻana i ka ʻikepili helu i ka ʻikepili hoʻonaninani a me ka ʻikepili kōpana.




#Article 266: ʻŌnaehanan (501 words)


ʻO ʻŌnaehana he hana ʻike kiʻi ʻia e hoʻolaʻa i nā ʻike e kamaʻilio ai i nā manaʻo, nā moʻolelo, nā manaʻo, nā manaʻo, nā ʻoluʻolu a me nā lewa e nā ʻano hoʻoneʻe a i kūkulu ʻia i nā kiʻi me nā manaʻo ʻē aʻe ʻē aʻe. ʻO ka huaʻōlelo kinema, pōkole no kinemakolahian, i hoʻohana pinepine ʻia e pili i kiʻi ʻoniʻoni hana ana a me ʻoihana kiʻiʻoniʻoni, a i ke ʻike kiʻi he hopena ia.

Hoʻokumu ʻia nā kiʻi neʻe o ka kiʻi ʻoniʻoni e kiʻi kiʻi nā hiʻohiʻona maoli me kahi kiʻi-kiʻi kiʻi, ma ke kiʻi kiʻi ʻana a i ʻole nā ​​hiʻohiʻona kiʻi e hoʻohana ana i nā ʻano kuʻuna hākema, ma o ke ʻano o CGI a me kahi hāmeʻa kamepiula, a i ʻole i ke hui pū ʻana o kekahi a i ʻole kēia mau ʻano hana a pau, a me mau hopena ʻike.

Ma nā hana maʻamau, ua hoʻopaʻa ʻia nā kiʻi ma ke kiʻi celluloid ma kahi kaʻina — a laila hōʻike ʻia ma o kiʻiʻoniʻoni kiʻi ʻoniʻoni i hiki i kahi papaʻaina. Nā kiʻi ʻoniʻoni kū pinepine piha loa kamepiula ma o ke kaʻina holoʻokoʻa o ke kūkulu ʻana, ka lawe ʻana, a me ka hōʻike, ʻoiai nā kiʻi i paʻi ʻia i loko o kahi pepa kiʻi i hana pinepine ʻia nā mea kani optical kaniʻikepili (kahi kiʻi kiʻi hoʻokō o nā huaʻōlelo i ʻōlelo ʻia, nā mele a me kani ʻē aʻe e pili pū ana i nā kiʻi e holo ana ma kahi hapa o ke kiʻi i mālama paʻa ʻia no ia, ʻaʻole i manaʻo ʻia.

Nā kiʻiʻoniʻi moʻomeheu hana i hana ʻia e ʻano moʻomeheu. Hōʻike lākou i kēlā mau kuʻuna, a me ka hopena, pili lākou iā lākou. Kuhi ʻia ke kiʻi ʻoniʻoni ʻano mea nui nui, ke kumu o nā leʻaleʻa punahele, a me ke wahi ikaika no ka pepakiʻopena - a i ʻole kiʻi hoʻolaha — nā kamaʻāina. Hāʻawi ke kumu ʻike o ke kiʻi iā ia i kahi mana ākea āpau o ke kamaʻilio. Ua lilo kekahi mau kiʻiʻoniʻoni i nā wahi puni honua holoʻokoʻa ma o ka hoʻohana ʻana o luau wale a i ʻole ʻatikala a unuhi i ka ʻōlelo i nā ʻōlelo ʻē aʻe.

ʻO nā kiʻi pilikino e hana i kahi kiʻiʻoniʻoni, ua kapa ʻia  hoʻoweliweli. I ke kauā ʻana o nā kiʻi ʻoniʻoni celluloid kahiko, ʻo ka pani ʻōpiopio ka mea e pili ana i nā kikowaena o ka pouli ma kēlā me kēia mākeke, a huli hoʻi, i neʻe ʻia i loko o ke kūlana e hopohopo ʻia, akā, ʻaʻole i ʻike ka mea nānā i nā mea hoʻopiʻi no ka hopena i ʻike ʻia e ka hoʻomau ʻia o ka hihiʻo, kahi a nā maka e mālama ai i kahi kiʻi no kahi hapa o kahi kekona ma hope o ke nalowale ana kona kumu. ʻO ka ʻike ʻana o ke neʻe kekahi hapa ma muli o kahi hopena i kapa ʻia ʻo phi phen.




#Article 267: Uila (589 words)


Uila ʻaina i ke ʻano o nā wahi i ka ʻāina wai. like me gigajoule o ikaika. He o plasma i hana ʻia e ka neʻe wikiwiki o huna ʻine i nā kukui uila o kūmaka kukui i ke ʻano o ʻālamalama kūlohelohe. ʻO ka uila ka mea hekili, kahi leo mai pīhoihoinalu e ulu ana e like me nā wai o ka puʻu o ke kahe e loaʻa ai ka ulu wikiwiki. Hōʻike pinepine ka uila i ka wā hekilimaila a me nā ʻano mea e hiki ke hoʻopou i huan ʻōnaehana, akā pūpaʻi lua pele hiki ke hele pū i ka wā e hū ai ka lua pele.

Hoʻokaʻawale ʻia nā ʻano ʻekolu o ka uila ma kahi a lākou i hele ai: ma waena o hoʻokahi hekiliao, ma waena o ʻelua mau ʻāpana a i ʻole ma waena o ke ao a me ka lepo. ʻIke ʻia nā ʻano like ʻole ʻē aʻe, me wela uila, hiki ke ʻike ʻia mai kahi wahi mamao ʻole akā ʻaʻole i lohe; ka maloo uila, ka mea e hiki ai i ke ululāʻau ahi; a ka pōpō uila, he mea ʻike pinepine ʻole ia e ʻike.

Ke hoʻopaʻa ʻia nei nā ʻike o ke kaʻina hana e nā ʻepekema, akā aia kahi ʻokoʻa holoʻokoʻa e pili ana i kekahi o nā loea maʻamau o ka hekilimaila. Hoʻopili ka wahi hoʻolimalima kumu nui ma ke anu uila e kū pono ana i ka hapa waena o ka ʻino kahi e neʻe ai ka ea i luna wikiwiki (hoʻonaninani) a me nā mahana mai ka -15 a -25 °C; Ma kēlā wahi, ka hui ʻana o ke anuanu a me ka neʻe ʻana o ka ea kiʻekiʻe e hoʻoulu ai i ka hui ʻana o ka pahu o ka ua anu, a me pahu liʻiliʻi i lalo o ka manu. Hāpai ka mea hana hou i nā pahu hau nui a me nā ʻāhu liʻiliʻi i luna. Ma kaliani iʻa, ʻo ka graupel, ka mea nui a ʻoi aku ka mākaʻi, ke hāʻule nei e hāʻule a paʻa paha i ka lewa nui.

ʻO nā ʻokoʻa i ka neʻe o ka ua e hoʻokau ai nā lele ʻana. Ke kū ka wai i ka wili o ka hau me ka graupel, e hoʻopiʻi maikaʻi ʻia nā paikona a ʻāpono kūlike; Hāpai ka mea hana hou i nā kristal i hoʻopio maikaʻi i ka piko o ke ao ʻino. ʻO ka pōkaki nui loa a paʻa paha i ka waenakonu o ka hekili uila a hāʻule paha i ka ʻaoʻao o ka ʻino.

ʻO ka hopena, ʻo ke kuleana kiʻekiʻe o ka hekili uila e hoʻohiki maikaʻi ʻia ai ʻo ke kumu o ka lalo i lalo o ke hekilimaila ao ai i hoʻopaʻi maikaʻi ʻole ʻia.

Ke neʻe nei i luna i loko o ka makani a me ka makani i nā kiʻekiʻe kiʻekiʻe i ka lewa e hoʻohuli i ke aniani liʻiliʻi (a me ke ʻano maikaʻi) i ka ʻihi o ka kapuaʻi hekilimaila ao hohola ai ma kahi o ka mamao. Ua kapa ʻia kēia ʻāpana o ke hekilimaila ao.ʻOiai kēia ke kaʻina hana nui no ka hekili hekili, hiki ke mālama ʻia kekahi o kēia mau uku i ka neʻe ʻana o ka ea ma loko o ka ʻino (hoʻopaneʻe a me nā haʻahaʻa o nā kumu). Kahi mea hou aʻe, aia kekahi mea kūpono akā hoʻokūkū kūpono a kokoke i ka lalo o ka hekilimaila ao ma muli o ka ua nui a me ka mahana wela.




#Article 268: Hoʻonaʻauao (209 words)


Hoʻonaʻauao 'ke kaʻina hana o ke aʻo ʻana, a i ʻole ka loaʻa ʻana o ʻike, mākaukau, kumu kūpono, hilinaʻi, ʻano maʻamau. ʻO nā ʻano hoʻonaʻauao e pili ana i aʻo ʻana, hoʻomaʻamaʻa, moʻolelo, kūkākūkā a kuhikuhi noiʻi. Hoʻomau pinepine ka hoʻonaʻauao ma lalo o ke alakaʻi a nā kumu kula, akā hiki i nā poʻe haumāna ke hoʻonaʻauao iā lākou iho. He o ʻokoʻa a i ʻole hoʻolaha ʻole wau nā ʻōlelo a me kekahi ʻike ʻia i loaʻa kahi hopena i ke ala i manaʻo ai, manaʻo, a i ʻole paha e manaʻo ʻia nā hana hoʻonaʻauao. ʻO ke ʻano hana ʻōwau aʻoaʻo e kapa ʻia kākāʻālua.

Mahele hoʻonaʻauao maʻamau maʻamau i nā ʻina like ʻole ke kula mua a ma ke ʻano mua, ke kula kiʻekiʻe, a laila ke kolamu, me ʻahaʻona.

A kuleana o hoʻonaʻauao ua ʻike ʻia e kekahi mau aupuni a me ka Hui Hoʻokahi. Kumuhana 13 o ka huioʻokahi nā o 1966, he o Kūʻlanahou ma ka ʻĀina-kūwali e hoʻomaopopo i kahi kuleana o ke ao holoʻokoʻa i ka hoʻonaʻauao. ICESCR, kumuhana 13.1. Ma ka nui o nā wahi, ʻo ka hoʻonaʻauao kahi i koi ʻia a hiki i kekahi makahiki. Aia kahi heao no hoʻonaʻauao hoʻoponopono, a no ka hoʻonaʻauao-kumu aʻoaʻo.




#Article 269: James Joyce (231 words)


Ua hānau ʻia ʻo Joyce ma Hulinean i loko o ka ʻohana ma waena waena. He haumana kamaliʻi, ua hele pōkole ʻo ia i — ma mua o ka hoʻomaikaʻi ʻana i kula, ʻoiai ʻo ke ola ʻohana kaiaulu i kau ʻia e ka waiwai kālā ʻole ʻia a kona makuakāne. Hele akula ʻo ia i ke komo ʻana Keawahine-kolosaupalin.

I ka makahiki 1904, i kona mau makahiki he ʻumikūmālua, ua hele 'o Joyce i ka ʻĀina ma luna o Europe me kāna hoa (a me ka wahine ma hope) Nora Barnaclenom. Noho lākou i Kiene, Palika, a me Hulih (). ʻOiai ʻo ka hapa nui o kona ola pākuhi i hoʻopau ʻia ma waho, ua launa e Joyce ma luna o Hulinea a nui a ʻoi ʻia ka poʻe i hoʻohālikelike ʻia e nā ʻohana, nā ʻenemi a me nā hoaaloha mai kona manawa i laila. Kū Ulysses i ke kiko me ka pololei me nā alanui a me nā alanui o ke kūlanakauhale. Ma hope koke iho o ka hoʻolaha ʻana o Ulysses, ua hoʻopuka ʻo ia i kēia preoccupation medyo, i ka ʻōlelo ʻana, Noʻu iho, kākau mau wau iā Dublin, no ka mea hiki iaʻu ke hiki i ka puʻuwai o Dublin hiki iaʻu ke hiki i ka puʻuwai o nā kūlanakauhale a pau o ka honua i loko o nā mea e pili ana ka honua. 




#Article 270: Ilelani (122 words)


ʻO Ilelani () ka ʻāina ma ka ʻaoʻao komohana-ʻEulopa o ka mokupuni ʻo ʻIke Pelekane'ka ʻIkia Ilelani, ʻo Dublin kona kapitala, aia ma ka hikina o ka mokupuni. He ua 'āina kekahi aina palena, me Kahiki Ilelani, ʻo kekahi o nā aupuni koho aupuni. ʻO ka mokupuni e hoʻopuni ʻia ana e ka moana a loaʻa i ke kai Celtic ma ka hema, ʻo ke San Hoihe-hailimi ma ka hikina a me ke kai o — i ka hikina. He hale balota ʻo ia i ka hale balota me kahi pelekikena i koho ʻia e lilo nei i poʻo poʻokela o ke aupuni. aka, me kekahi o na mana a me na hana koʻikoʻi.

Ke oanahi manawa o pelekikena mai Michael Higgins.




#Article 271: Kumuhana (432 words)


Kumuhana ʻo ke aʻo e pili ana i ka hōʻiliʻili, ʻo ka hui, ka hoʻokolokolo, ka wehewehe a me ka hōʻike ʻana i ka ʻike. Ke kau nei i nā helu hōʻike ma kahi pilikia ʻepekema, ʻike a ʻona paha, he ʻoʻaleʻa e hoʻomaka me a Kumuhana heluna kanaka i a Kumuhana kahawai to e aoia. Hiki i nā heluna kanaka ke hui like ʻole o nā kānaka a i ʻole nā mea e like me nā poʻe a pau e noho ana ma kahi ʻāina a i ʻole nā atom āpau e haku ʻia ana he aniani. Kumuhana ka ʻikepili i nā mea āpau o ka ʻike, ʻo ka hoʻolālā ʻana o ka hōʻiliʻili o nā ʻikepili i nā huaʻōlelo o ka hōʻike ʻana a me hoʻokolohua.

Inā ʻaʻole o hōʻiliʻili ʻia helu, hoʻākoakoa ka ʻikepiliʻikepili i ka ʻikepili ma o ka hoʻomohala ʻana i ka hoʻolālā hoʻokolohua kūikawā a me ka hoʻokolokolo mau ʻālana. Hōʻike ka ʻaha ʻeleu i ka haʻi a me nā hopena i hiki ke kūpono i ka hoʻohālike mai ka lepili i ka heluna kanaka. Ua hōʻike ʻia kahi hoʻokolohua hoʻopaʻaʻike ʻana i nā lawe ʻana o ka ʻōnaehana ma lalo o ke aʻo ʻana, ka manawaleʻa ʻana i ka ʻōnaehana, a laila lawe hou i nā ana aʻe e hoʻohana ana i ke ʻano hana like no ka hoʻoholo ʻana inā ua hoʻoliilo ka hana hoʻokō i nā waiwai o nā ana. Ma kahi hoʻohālikelike, ʻaʻole kahi papa hana nānā i ka hana hoʻokolohua.

Ua hoʻohana ʻia ʻelua ʻano ʻenehana mua loa i ka helu ʻana hōʻike ikepili: helu hoʻolālā kumuhana, e hōʻuluʻulu i nā ʻikepili mai kahi hōʻike hoʻohālike kuhikuhi e like me ka moʻo hoʻākāka ke hoʻohalike ʻana, a me helu hōʻike kumuhana, e huki ana i nā manaʻo kikoʻī mai nā ʻike i ʻike i ka loli like ʻole (e.g., hala ke nānā ʻana, ka ʻoli ʻana ʻokoʻa). Nui ka manaʻo e pili ana i nā helu ʻatikala me nā ʻāpana ʻelua o nā waiwai o a. Nui ka manaʻo e pili ana i nā helu ʻatikala me nā ʻāpana ʻelua o nā waiwai o a hoʻohele (he nīnau paha a i ʻole mau heluna kānaka): kūlike kikowaena (i wahi) ʻimi e ʻike i ka waiwai waena a i ʻole ka waiwai maʻamau, ʻoiai pālahalaha (i ʻano ʻano) e hōʻike ana i ka nui o nā lālā o ka hoʻoili ʻana mai kāna kikowaena a me kekahi. Kahi nīʻike i nā helu matematika ma lalo o ke ʻano o ka ʻōnaehana hiki, e pili ana i ka nānā ʻana i nā kuʻuna.




#Article 272: Aesthetics (247 words)


Aesthetics, a i ʻole esthetics he lālā ʻo pilopiana e pili ana i ke ʻano o ke aloha a me ka ʻona, me ke hoʻōla i nani (ʻo ia kahi haʻahaʻa o ke ʻano a me ka lālā o nā aesthetics). E nānā i ka kumumanaʻo a me sensori-ʻona ʻona, a i ʻole kekahi manawa i kapa ʻia hoʻokolokolo o ʻona iā a me ka hoʻōki.

E uhi ana nā aesthetics i nā kumu kūlohelohe a me nā kumu kūpono o ka ʻike aesthetic a me ka hoʻoholo. E noʻonoʻo ana i ka mea e hiki mai ana i loko o ko mākou mau manaʻo ke komo mākou i nā mea aesthetic a i ʻole nā ʻona, e like me ke nānā ʻana i ke ʻano ʻike, hoʻolohe ʻana i nā mele, heluhelu ʻana i nā poʻo, a i ʻole ke nānā ʻana i ke ʻano. E aʻo pono ke kumu kiʻi i ka pili o ke kiʻi pehea e noʻonoʻo ai, hana ai a hana i nā hana o ka hana, a me pehea e hoʻohana ai ka poʻe, ʻoliʻoli, a me ka hōʻino ʻana i kā lākou kiʻi. Ua pili i ka manaʻo ʻana o kekahi e pili ana i ka hana maʻamau ma ke ʻano he nui, no ke aha lākou e makemake ai i nā hana o ka hana a ʻaʻole nā mea ʻē aʻe, a pehea pehea e pili ai ka ʻike i ka moemoea a i ʻole ko mākou mau manaʻoʻiʻo.




#Article 273: ʻEkomeilahi (471 words)


ʻEkomeilahi he huaʻōlelo ma lalo a ua ʻatikala ʻia e nā loea kahi laulā o nā manaʻo a me nā neʻe i ulu i loko mai i ka pilia komohana.

ʻO ka manaʻo o ka hoʻonohonoho ʻana i nā kuʻuna o nā kuʻuna a me nā pilala i ke komohana ma lalo — i kapa ʻia i kēia manawa i ulu ʻia ma ʻEulopa i ka hopena o ke kenekulia ʻumikūmālua. Ua kūʻē nā ʻikepili ʻē aʻe i ka pehea e wehewehe ai i ka komohana, me kahi mau koho ʻē aʻe i manaʻo ʻia.

Hoʻoikaika kekahi kumu haumāna i loko o kona wehewehe ʻana i ka — mai kekahi mau kula i noʻonoʻo i ko lākou iho, me ka mālama ʻana he kumumua pilika hūnā, loko kuʻuna. ʻIke ka lua o kahi ʻaoʻao i ka ma ke ʻano he ʻano e hoʻopuni ana i ka neʻe ʻana i kahi honua makemake ʻia i ka maka o ka piʻi ʻana o ka hemahema. Ua hōʻike ke kolu o ka ʻaoʻao — komohana ma kahi ʻona e hoʻopuni ana i ka ʻike hōʻole ʻia a pau ʻole i ʻike ʻia e ka hoʻonohonoho ʻepekema o luna haipule.

ʻO nā kuʻuna mua loa e kuhi ʻia ana ma hope o ke ʻano o nā i puka mai i loko — a me i hoʻomohala. ʻoiai he mau kula o ka manaʻo i kūʻokoʻa mai ka mea nui i lilo i Kristiano mahele. Ua ʻike ka i ka piʻi nui ʻana o nā manaʻo o kēia mau manaʻo kahiko, me nā ʻano naʻau like ʻole e hui pū ana i nā pilosopia — me ka piliona ʻo Kapalahan me ka pilistiano, ka hopena i ka hiki ʻana o nā — kenekulia ʻumikūmālua ua ʻike i ka hoʻomohala ʻana o nā ʻāina e hoʻomaka i ka ʻike ʻana i ka ʻike e like me — ʻo ia o ka kenekulia ʻumikumamāwalu i alakaʻi i ka hoʻomohala ʻana o nā ʻano hana hou o ka manaʻo. ʻO ka ʻumikūmāiwa ʻumikūmālua i ʻike i ka hōʻea mai o nā i manaʻo ʻia ua ʻike ʻia ʻo ia. ʻO nā hui kaulana i kēia kenekulia ka komo ʻana. Hoʻolaha i loko o ka ʻatikala, a e komo pū me nā hana hoʻomana e like. Nā manaʻo i hoʻomālikelike o nā makahiki 1960 a me nā ʻenehana moʻomeheu, kahi i puka mai ai ka hanana ma ka 1970.

ʻOiai ka manaʻo o kēia mau ʻano ʻano haʻahaʻa i hiki ke ʻae ʻia ma lalo o ka ʻupala o ka — i hoʻokumu ʻia i ka hopena o ka ʻumikūmāwalu ʻumikūmāwalu, ua kanikele nui kēia mau ʻakala he keu nui ke ʻano o ka nīnau noiʻi.

ʻO nā manaʻo ʻEkomeilahi i hoʻoili pū i kahi mana ke mēheulaulaha, ka ʻike ma nā ʻike kiʻi, palapala, ʻōnaehanan, a me nā mele.




#Article 274: Mele (237 words)


ʻO ke mele kahi ʻano ʻike kiʻi a me kahi hana moʻomeheu i ke ʻano o ka hoʻohui ʻana i kani a me noho mālie holo 'oi aʻe ka manawa. ʻO nā mea nui i ka mele mele (hoʻohui i nā kani ma ke manawa), kiʻeleo (hui pū i nā nīnūnē), hoʻonaninani a me pualeo. I kēia lā ua manaʻo ʻia he ʻano o nā ʻano mele o kēia wā.

Hāʻawi ke mele i nā mea hana (nā hana like o nā mea haku ʻia e nā mea Haku mele), nā hōʻike. Hoʻohana ia i kekahi mau lula a i ʻole nā ʻōnaehana hoʻopili, mai ka mea maʻalahi a hiki i nā mea paʻakikī (pinepine nā melemele kakaha, unahi a me mea ʻē aʻe). Hiki iā ke hoʻohana i nā mea like ʻole, ke kino, ka leo nui, akā ua hoʻonohonoho pū ʻia pū nō hoʻi i nā mea kani, a me nā mea hou aku (ʻo ka pā, ʻuhane, ʻhinamikaiʻaīmi, hiʻonapāʻili, nā hoʻopōkole ʻia), kali.

Hiki ke hoʻokaʻawale ʻia ke mele i nā mele (ka laʻana, ke mele honua) a me nā ʻikepili i hiki ke hoʻokaʻawale ʻia i nā ʻōpūʻanoʻano (e laʻa, nā honua pōkole a me popū honua he ʻelua o nā ʻōpūʻanoʻano o ka honua), ʻoiai nā ʻokoʻa nā wahi hoʻokaʻawale a me nā pilina ma waena o mele ʻanoʻano. i kekahi manawa wehe ʻia i ka hoʻohālikelike pilikino, a me kekahi manawa.




#Article 275: Haʻuki (404 words)


Haʻuki komo nā ʻano o hoʻokūkū hana kino a i ʻole o ke pāʻani, ma o ke komo kino ʻana a i hōʻola ʻole ʻia, ka liʻiliʻi ma ka ʻaoʻao e hoʻohana, mālama a hoʻomaikaʻi paha i ka hiki kino ʻana a me ka mākaukau ʻoiai e hāʻawi ana i ka leʻaleʻa i nā poʻe komo, a i kekahi mau manawa, ʻoliʻoli no nā poʻe nānā.

Pea haneli haneli mau haneli, mai waena o nā mea hoʻokūkū hoʻokahi, a i kēlā me nā haneli o nā manawa hui like ʻole, a i ʻole i hui i mau a i ʻole hoʻokūkū ma ke kanaka hoʻokahi. I kekahi mau hāmeʻa e like me kēkē, hiki i nā mea hoʻokūkū ke hoʻokūkū, a i ʻole a i ʻole a i ʻole, me ka lanakila hoʻokahi; ma kahi ʻē aʻe, ʻo ka hoʻokūkū (he  hoʻokūkū ) ma waena o nā ʻaoʻao ʻelua, e ʻimi ana i kēlā me kēia ʻaoʻao. ʻAe kekahi mau pāʻani i kahi tie a draw paha, ʻaʻohe mea lanakila ʻole; Hāʻawi kekahi mau nā hana ʻokiʻā e hōʻoia i kekahi lanakila a me kekahi lō. Hiki ke hoʻonohonoho ʻia kekahi mau hoʻokūkū e hana ʻana i poʻokela. Nui ka hoʻoiho haʻuki e hoʻokūkū nei ma ke ʻano he hoʻokūkū makahiki ma ka hoʻonohonoho ʻana i nā pāʻani ma kahi haʻuki maʻamau.

Hoʻonohonoho ʻia ka haʻuki me kahi hapa o ka rula o wāʻauhau, ka pāʻani a i ʻole ʻano hana Hiki ke hoʻoholo i ka lanakila e nā hanana kino e like me ka hōʻea ʻana (pahuhopu a i ʻole ka hele mua ʻana i kahi laina. Hiki ke hoʻoholo i nā luna kānāwai e ʻike makaʻala i nā mea e pili ana i ka hana o ka hoʻokūkū, ke komo pū ʻana i nā mea e hoʻokō ai a hoʻokō paha e like me nā hana ʻona a i ʻole he ʻano kiʻi.

Mālama pinepine ʻia nā palapala hoʻolilo, a no nā haʻuki kaulana, ʻike ʻia a hoʻolaha ʻia a ʻike ʻia paha kēia ʻike ma haʻuki nūhou. ʻO ia ka haʻuki ma ke ʻano he mea leʻaleʻa no nā poʻe ʻaʻole i komo, me ka hoʻokūkū hiʻohiʻona e kiʻi ana i nā lehulehu ma nā wahi hākinakina, a hōʻea i nā lehulehu lehulehu ma o ka hoʻolaha ʻana. Haʻuki koho aia i kekahi mau manawa i hoʻoponopono pinepine ʻia, a ma kekahi mau manawa ke kikowaena loa ia o ke hākole.




#Article 276: Amerika Pīpeku (210 words)


Amerika pīpeku, ua kapa ʻia ʻo pīpeku i ka ‘Amelika Hui Pū ‘ia, i nā hui haʻuki e pāʻani e ʻelua mau pūʻali ʻumikūmākahi ma kahi pākūkā me nā pihi ma kēlā me kēia kihi. ʻO ka hala, ka hui me ka pôpeku o nā ʻolima i kālai ʻia, e hoʻāʻo ai e iho i mua o ke kahua me ka holo ʻana me ka pōkole a i ʻole ia, aʻo ka pale ʻana, ka hui me ka ʻole o ka pōpō, e manaʻo e pani i ka holomua o ka lawehala a lawe paha kāohi o ka pōpoki iā lākou iho. Pono e hala ka hala ma kahi he ʻumi ʻehā ma lalo o ke kēiki a pāʻani paha; inā hiki ʻole lākou, huli lākou i ka pôpeku i ke pale, akā inā kūleʻa lākou, ua hāʻawi ʻia iā lākou i kahi aʻe o nā puʻu ʻē aʻe e hoʻomau i ka hoʻokau. ʻIke ʻia nā māka ma ka hoʻolaha ʻana i ka pōleʻa i ke kime kūkaʻe palena ʻona no kahi hoʻopāaku a i ʻole kiki ʻana i ka pōleʻa ma nā pahuhopu o nā hoa hakaka no kahi kumuhana pahuhopu. ʻO ka hui me nā kumu nui loa ma ka hopena o kahi pāʻani e lanakila ai.




#Article 277: Pīpeku (134 words)


Ma hope o ka hoʻokaʻawale ʻana o ka 1895 i ka pâʻani pôpeku, nā ʻano ʻelua pīpeku kuʻina a me ke hui pū hana pīpeku huian i ka lawelawe wale ʻana. ʻAʻole liuliu ke hoʻololi ʻia nā lula o ka pīpeku hui, a hopena o ʻelua mau ʻano ʻokoʻa o ka pīpeku. Huli 100 mau makahiki ma hope, ua pīpeku kuʻina nā hui pīpeku hui a me ka hapanui o ka pīpeku ma ke ʻano he hoʻomaʻamaʻa haʻuki.

Ua kapa ʻia ka ʻano — me Pīpeku kahikian. I kēia ʻano o ka pāʻani, ʻehiku mau pāʻani i kēlā me kēia kahua i ke kahua i ka manawa hoʻokahi e pāʻani ana i nā halekahi ʻehiku mau minuke. ʻO nā lula a me ka nui o ka hoʻolei ka mea like me ka pīpeku hui.




#Article 278: ʻUnionlelo ʻEulopa (207 words)


Nā ʻUnionlelo ʻEulopa () ua mea kahi hui kālai'āina a me ka hoʻokele waiwai o ka 27 mau lālā i loaʻa i loko o ʻEulopa. He hui i hui ʻia nā lālā he ʻāpana a he heluna nui e pili ana i ka 447 miliona. Hoʻokumu ka ʻUnionlelo ʻEulopa i kahi mākeke kūloko ma waena o ka kūmau ʻōnaehana o kānāwaiapai — e pili ana i ka pili i nā lālā āpau i kēlā mau mea, a ʻo ia mau mea wale nō, kahi i ʻae ai nā lālā e hana hoʻokahi. 

Ke manaʻo nei nā kulekele o EU e hōʻoia i ka neʻe ʻana o ka poʻe, nā ukana, nā lawelawe a me nā mea nui i loko o ka loko mākeke. hana i nā kānāwai i ka hoʻoponopono a me nā ʻoihana o ka home a mālama i nā kulekele maʻamau e pili ana i ka hana kālepa, mahiai, lawaiʻa a me ka hoʻomohala kūloko. No ka huakaʻi ma loko, ua hoʻopau paha nā kālai palapala hoʻāpono. 

ʻO kahi hui kālā ua hoʻokumu ʻia ma 1999, hele mai i loko o ka ikaika piha o ka makahiki 2002, a i hoʻokumu ʻia i nā mokuʻāina 19 ʻUnionlelo ʻEulopa e hoʻohana ana i ka euro kālā.




#Article 279: Pāheona (313 words)


Pāheona (ala Kōhenini) — he mea a kūlohelohe o kanaka ʻaʻano i ka hana ʻana i nā mea ʻike kiʻi a hoʻokō paha (pāheonahana), ka hōʻike ʻana i ka mea kākau (manaʻohewa, ʻuallelo noʻonoʻo  manaʻo a i ʻole ka loea ʻenehana, i manaʻo ʻia e mahalo ʻia i ko lākou nani a me ko lākou mana hoʻonaninani. ʻO nā hana ʻē aʻe e pili ana i ka hana o nā hana i ka mea pili i ka hōʻino o ka hana kiʻi, ka hoʻopaʻa ʻana i ka mōʻaukala o ka hana kiʻi, a me ka hoʻolaha aesthetic pāheona.

ʻekolu mau papa lāʻau o ka papa kiʻi pena a me kiʻi kālai ka pikona. ʻO ke mele, kalepa, kiʻiʻoniʻoni, hulahula, a me kekahi hoʻokani pāheona, me ka palapala ʻana a me nā ʻano kūlia pāpaho ʻē aʻe e like me nā pāpaho pāheu, i komo pū i ka hoʻohālike nui i ka hana. Aia ma ka maikaʻi nō pāheona ke hoʻokaʻawale a hoʻokaʻawale ʻia mai nā loea i loaʻa ma ka hana, like paha me ka mea i kūpono a i noi pāheona.

ʻOiai ka wehewehe ʻana o ka mea e kūlohelohe ʻia ai ka loli a hiki ke loli i ka wā, I ka hoʻohana ʻana i kēia wā ma hope o ke kenekulia 17, ua wehe ʻia kahi ʻokoʻa nui ma waena o nā papa kiʻi ʻelua, ʻike ʻia nā ʻano hana he nui o nā ʻano hana maikaʻi. i ka wā laulaha pāheona pākuʻi pono ʻia hoʻopaʻa ʻia. nā wehewehe kikoʻī e haʻi i kahi manaʻo o nā manaʻo noʻonoʻo a i ʻole loea e hiki mai ana mai kanaka uaʻāpono a me ka hana ʻana. Kuhi ʻia ke ʻano o ke ʻano a me nā ʻikepili e pili ana, e like me ka maʻa a me ka hoʻākāka ʻana, ma ka lālā o ke kumu ʻōlelo i ʻike ʻia ma.




#Article 280: Meke (218 words)


ʻO Meke ka ʻano kahiko kuʻuna kāhua o ka Polenekia hulahula. ʻO kahi huaʻōlelo ia o nā huaʻōlelo maka (Rotuman) a me mele i ka ʻōlelo Hawaiʻi ʻolelo. Hoʻāʻā pinepine ʻia ia i ka wā hoʻolauleʻa a me nā ʻoliʻoli. Mea maʻa mau ka haʻaʻana e hoʻohui pū i ka meke nō palapala i hanaʻia e nā pūʻulu o na kanaka wale a me na wahine wale, nae, haole ololi, e like me ka mea poʻe Tonga maʻuluʻulu lilo i ka Fijian vakamalolo, ua akaka ma. 

Ua kākau ʻo Friedrich Ratzel i kāna puke 1896 ʻO Ka Mōʻaukala o Nā Kānaka (), e pili ana i ka Pihian meke he mele a me ka hulahula, he hapa wale nō i hāʻawi ʻia e hana a nāna ka poʻe e hana, e ʻōlelo ana e hana lākou i loko o ka honua uhane kahi o ke akua aʻo ke ao iā lākou i ke mele a me ka hulahula kūpono. Ua kākau ʻo ia ka poetry kūpono o ka Fijian poeta kēlā me poʻomanaʻo paukū e pau ana me ka hoʻohālikelike like ʻole o ke hoʻoana maʻamau, ka mea e hana pinepine ʻia me ka palapala laikini ma o ka hoʻohana ʻana i nā pōkole pono ʻole a i hoʻolōʻihi ʻia, a me ka hōʻole ʻole i nā ʻatikala. 




#Article 281: KFC (397 words)


ʻO Kentucky Fried Chicken (KFC), he mea kahua ʻai kai ʻai kai nui ma ʻAmelika wikiwiki meaʻai kaulahao ʻia, e ʻākana ana i ka ʻike ʻia moa. ʻO ia ka lua ʻohana hapa hope loa o ka honua (e like me ka helu ʻana e nā kūʻai aku) ma hope o McDonald's, me 22,621 mau wahi ma ka honua i nā ʻāina 136 nā o 2018.  ʻO ke kaulahao he mea hoʻokaumaha iā Yum! Brands, kahi hale ʻaina hale ʻaina nona ka Pizza Hut, Taco Bell, a me nā kaulahao WingStreet.  

Ua hoʻokumu ʻia ʻo, he mea ʻoihana e hoʻomaka ana e kūʻai aku i ka moa moa mai kāna hale ʻai alanui, i ka manawa. Sanders hō o polikāʻana manaʻo, a me ka mea mua — wehe ma Ukan i ka makahiki 1952. Kari kaila o KFC i ka wikiwiki meaʻai ʻoihana, hoʻoliʻiliʻi ka mākeke ma o ka hakakā ʻana i ka mana o ka hoouka. Ma ke kau ʻana iā, lilo ʻo Harland i mea kaulana loa o ka mōʻaukala moʻomeheu ʻAmelika, a e hoʻomau nui ʻia kona kiʻi i ka hoʻolaha ʻana o KFC a hiki i kēia lā. Eia naʻe, ʻo ka — o ka hui e hoʻokūkū nui ai i nā Sanders kahiko, a ua kūʻai aku ʻo ia ia i kahi hui o nā mea hoʻopukapuka e alakaʻi ʻia e John Y. Brown Jr. a me Jack C. Massey ua 1964. 

ʻO KFC kekahi o nā mekala — meaʻai kaulahao a ʻAmelika e hoʻonui i ka honua, e wehe ana i nā kikowaena ma Kanakā, Aupuni Mōʻī Hui Pū ʻia, Mekiko, a me Iamaika i ka waena waena o 1960. I loko o nā makahiki 1970 a me 1980, ua ʻike 'ia i nā pōpilikia hanohano i loko o ka hale, i ka manawa i hele a me nā mea i hoʻololi ʻia i ka kuleana o ka hui me ka mea ʻole o ka ʻike i loko o ka hale ʻaina. I ka makahiki mua-1970, ua kūʻai ʻia ʻo KFC i ka mea lawe i ka ʻuhane o Heublein, a ua lawe ʻia ʻo ia e ka RJ Reynolds meaʻai a me ka peʻoki ʻili. ua kūʻai aku kēlā limahana iā PepsiCo. Ke hoʻomau nei ke kaulahao ma nā ʻāina ʻē, akā, a ma ka 1987, ua lilo ia i ka hale ʻaina kaiāulu mua loa e wehe ma Kina.




#Article 282: Pāluna (117 words)


Pāluna he ʻeke kūpono e hiki ke hoʻohālikelike ʻia me ke kīkē. No nā hana kūikawā, hiki ke hoʻopiha i nā pāluna me uahi, wai, pūnaewele pāpaʻime (nā palaoa la laiki) a i kukui kumu wai. ʻO nā lono poʻokela o kēia lā ua hana ʻia mai nā kumuwaiwai lole, a hiki ke komo mai i nā kala he nui. Hoʻohana ʻia kekahi mau lale no ka hana hoʻonaninani a i ʻole nā ʻoli, aʻo kekahi mau mea e hoʻohana ʻia no nā hana pono e like me kālaianilā, olakino lapaʻau, pūʻali koa pale, a e halihali. He waiwai a ka baluna, me ka haʻahaʻa haʻahaʻa paʻapū a ke haʻahaʻa uku, ua alakaʻi i nā pālahalaha nui.




#Article 283: Moʻomeheu (236 words)


Na moʻomeheu mea he mamalu manawa i kaʻapuni ka pilialoha hana, a kapu i loaʻa i loko o kanaka nā kaiāulu, e like me ka ike, manaʻoʻiʻo, pāheona, kānāwai, aoao, uea 'a me nāʻano o nā kanaka i loko o kēia mau hui.  

Kanaka loaʻa moʻomeheu ma ke aʻo keʻano o ka hanaʻana o ka enculturation a me ka aʻo launa kanaka, a ua hoike ma ke 'ano o ka hana' ike loea ma nā kaiapili. 

Hoʻopili ke ʻano moʻomeheu kaiāulu i ka hana e ʻāpono ʻia ai kanaka; lawelawe ia i ke alakaʻi i ka hana, ʻaʻahu, ʻōlelo, a me ka hiʻohiʻona ma kahi kūlana, e hoʻolauna nei ma ke ʻano he manaolana no kahi hui kaiaulu. ʻO ka ʻae ʻana i kahi  mono moʻomeheu ma kahi hui kaiaulu e hiki ai ke kau i ka pilikia, e like me ka ulu ʻana o nā ʻōiwi hoʻokahi i pau i ke ʻano o ka loli o ke kaiapuni, no ka nele o nā pane kūpono i ka loli.  Pēlā i ka moʻomeheu pūʻali,ke valaka helu ʻia ka valor i kahi ʻano maʻamau no kekahi kanaka, e like me ke kuleana, hanohano, a me ka kūpaʻa ʻana i ka hui kanaka i helu ʻia he mau ʻano maikaʻi a i ʻole ka pane ʻana i ka tulau o kue . Ma ka hana hoʻomana, hiki ke hōʻike ʻia nā ʻano hoʻohālike i kahi ʻ hui kaiaulu. 




#Article 284: ʻōpala (256 words)


Kūkulu o ʻōpala — he mea kahi hui pepanipai o nāʻili me nā hana like. Ke hilinaʻi nei ke ola a me nā ola holoholona i nā mea kino he nui i hui pū i nā ʻōpala ʻōnaehana.

Hiki i nā kiko o kahi mea i hāʻawi ʻia ke kiko pālahalaha, nā ʻāpana o ka iwi (a i ʻole o) ka hui pepa a me ka hana i ka hana pepa kūikawā a ke okana, ʻōpio, nā pepa me nā hana kākoʻo, hoʻopili, hoʻohui, a i ʻole nā — akā ma hana. Nekele mea o lōkuʻu, ka māla e hana ai i nā hona ʻo ka — aʻo ka ʻōpio ka mea e — kēlā kūloko i ka palema, ka koko moku e hānai aku ana a hānai iā ia a lawe aku i nā haole pūnao hoʻopaumaha ʻia, a me ka pauoa pepa e hoʻolako ai i kahi kūpono e kūpono ai e waiho a hoʻopaʻa ʻia paha. Ka nui pepa make i ke ʻano he ʻōpala kokaki hanana maʻamau. He o kumu, e like me nā mea e kū mai ana ʻeleao ʻopiha. Hoʻohana pinepine ʻōpala mea pili i ke kino e hoʻopiha piha ʻōpala ʻōnaehana. ʻōpala aia i ka lehulehukikowaena pūʻai. Wokele o okahi-pūloko pūʻai e like me koʻohune, ʻo hana — o kahi mea i ʻike ʻia. I nā mea kanu, aia ʻekolu mau kino nui ʻōpala. Nā pūha ʻōpala i a kekahi ʻōpala i kēlā mea pūha laulā, a i ole poho e like me ka ʻōpū, ipuna, a poʻi mohena.




#Article 285: Cannabis ma ko Hawaiʻi (595 words)


ʻAʻole pono ke make i ke ʻano kaiaulu i loko o Hawai‘i no ka hoʻohana ʻoluʻolu. ʻAe ʻia ka hewa wale nō no ka hoʻohana ʻana i nā lāʻau lapaʻau akā ʻaʻole ia he lawehala lawehala ma Ianuali 2020. 

ʻO ka huaʻōlelo ʻōlelo Hawaiʻi kaulana no ke cannabis ka pakalolo (palaka wiwoʻole), a puka ka huaʻōlelo ma ka nūpepa Hawaiʻi ʻo Ka Nonanona i ka wā 1842. He kaulana loa ʻo Hawaii no kāna cannabis, me nā kumu he nui i kūkulu ʻia i kūloko.

I ka makahiki 2000, ua kau inoa ʻo kā Kiaʻāina Hawaiʻi Ben Cayetano i loko o ke kānāwai 228, e ʻae ana i nā mea mālama lāʻau lapaʻau e ulu i kā lākou cannabis a i ʻole e koho i kahi mea mālama ke hana pēlā. Eia naʻe, ʻaʻole i hoʻokū ʻia ke kānāwai i kekahi mākeke a i ʻole nā palapala ʻokoʻa. 

I ka makahiki 2015, ua hoʻokumu ʻia ka Polokalamu Hoʻolapa Lapaʻau o Hawaiʻi e koi aku i ka poʻe e hoʻomaʻamaʻa i ka lāʻau lapaʻau lāʻau e hoʻopaʻa ma mua o ka hoʻohana ʻana i ka marijuana no nā kumu olakino. hiki ke hoʻopōmaikaʻi ʻia ke kūlana mai nā lāʻau lapaʻau maʻi. A laila e loaʻa i ka mea maʻi kahi kāleka inoa rehina 329 e hoʻopuka ʻia e ka ʻĀina Oihana. ʻO ka pahuhopu o ke Keʻena Oihana Ola no ka hoʻopuka ʻana i ke kāleka rehitore 329 e hoʻopuka iā ia i kahi manawa kūpono i hiki i nā mea maʻi ke hoʻomau a hoʻomaka paha e hoʻohana i nā lāʻau lapaʻau ma ke kānāwai kūlohelohe.

I Iulai 2015, ua pā ʻia ka Kanawai 241. Ua ʻōlelo ʻia e hoʻokele ʻo ka ʻāina Hawaiʻi makahiki 2016 a hiki i ka ʻikipiki ke hoʻomaka e hoʻopau i nā huahana olakino a hana hou ʻia i ka hopena ma hope o Iulai 2016 me ka manaʻo e ʻae ka ʻĀina Ola e ʻae i kēia mau ʻāpana.  

No ka hoʻoponopono ʻana i ka loaʻa o ke cannabis, i ka makahiki 2016 ua hoʻokumu ʻo — 321 i kahi ʻōnaehana ʻupena, e ʻae ana i ʻewalu mau ʻāpana ma ka mokuʻāina, i ʻōlelo ʻia e ka mokupuni.  Ma ʻAukake 2017, ua hoʻokumu mua ʻia ma mua o ke kumukūʻai ʻenekinia mua no ka mea maʻi ma Maui. 

I Iulai 2016, ua kālele Igenan-aupunian i ka 228, e hana ana i kahi papahana hoʻokele e ʻae i ka māla ʻoihana ʻo Hawaiʻi e kiaʻi i ka kanu ʻana o ka hemp ʻoihana no ka noiʻi ʻana i ka haʻawina.

Ma Pepeluali 2017, ua hoʻomau ke Komitina o ka hale kūʻai o Hawaiʻi i nā loina e wehe ai i ka hoʻopaʻi a ka lehulehu no ka kanu, ulu, hōʻoki, hōʻoki, hoʻoili, kūʻai, kūʻai a kūʻai paha i ka hemp ʻoihana.

Wokele 1 Iulai 2019, he mea hoʻolaha ʻo David Ige-aupunian e ʻae ʻo ia i kahi bila i hoʻolilo ʻia i ka 'Ahaʻōlelo a ke kānāwai e hoʻokaʻawale i nā ʻāpana liʻiliʻi o ka cannabis ke lilo i kānāwai me ka mea ʻole nāna i kau inoa. Hoʻomaka ka lā ma Ianuali 11, 2020, ua loaʻa i kēia bila he ʻekolu mau mea a i ʻole ka liʻiliʻi o ka i hoʻopaʻi ʻia e ka $ 130 uku. Ma lalo o ke kānāwai mua, ka loaʻa ʻana o kahi liʻiliʻi o ka hiki ke hoʻopaʻi ʻia a hiki i ka 30 mau lā i loko o ka hale paʻahao, ka uku hoʻopaʻi a i ka $ 1,000, a me kahi moʻo hewa kala e hoʻololi nei i ke ola. 




#Article 286: Panakō (142 words)


E panakō i a kālā hui hoʻohana i kela mea waihona mai ka lehulehu a hana noi waihona. Hiki ke hana ʻia nā hana hoʻolimalima a pololei ʻole paha ma o kumupaʻa mākeke. Ma muli o ko lākou koʻikoʻi i ka ulu kālā o kahi ʻāina, panakō mau kiʻekiʻe loa hoʻoponopono ʻia i nā 'āina āpau. Ua loa lahuikanaka ka hapa nui o nā lāhui i kahi ʻōnaehana i kapa ʻia ʻo ʻokoʻa kūaʻi panakō ma lalo o panakō mau ʻāpana ka waiwai o ka ʻona e like me kahi hapa o kā lākou kuleana o kēia manawa. Eia kekahi ma kahi o nā lula ʻē aʻe i manaʻo ʻia e hōʻoia i ka wai ʻole,panakō mea pili ma ke ʻano 'oi loa kumupaʻa koi ʻia e pili ana i kahi pūʻulu honua o kumupaʻa kūlana, kaulana ia o ka Basel Accords.




#Article 287: Kākena (359 words)


Kākena - kaʻa kaʻa i hoʻohana ʻia e halihali i nā kānaka a i ʻole nā ​​ukana

Ua manaʻo ʻia nā kalapu kai a ka lihi i ka makahiki 17. I ka 1678, ua hōʻike ʻo Ferdinand Verbiest i kahi kaʻa like i ka emepela Kina, akāʻaʻohe mea i hōʻike ʻole ma kēia. No laila, ʻo ka mea hana kiʻi mua - mea hana o ke kaʻa kaʻa - ua manaʻo ʻia ʻo ia he kanaka Farani i kapa ʻia ʻo Nicolas-Joseph Cugnot, nāna i hāʻawi i kāna hana paionia i hoʻohana ʻia e ka mokulele i ka makahiki 1769.

I ka makahiki 1870, ua hana ʻo Austin Siegfried Marcus i kahi prototype o kahi kaʻa kaʻa me ka ʻenekini hoʻolani uila. I ka manawa aʻe, ua kūkulu hou ʻia kekahi mea hoʻolālā, ʻo ka Kelemānia Carl Benz i kāna kaʻa kaʻa ʻekolu i ka makahiki 1885 (i ka makahiki 1886 ua loaʻa iā ia kahi patent). I nā makahiki like, ua hana ʻo Wilhelm Maybach a me Gottlieb Daimler i ka hana ma ke kahua o nā ʻenekini kūwaho a me nā māka i hoʻouka ʻia e nā mīkini like. ʻAʻole naʻe i ʻike ʻia, nāna i hana mua i ka mīkini hoʻoliʻiwa o loko e hoʻohana ai i nā kaʻa.

ʻO ka kākana kaʻa ka mīkini. ʻO ka ʻenehana maʻamau ka mea i hoʻohana ʻia i loko o nā kaʻa ʻo ke kūlohelohe o ka mīkini piston kūloko. ʻO nā hale kaʻa me nā wahi uila uila wale nō, i.e. nā kaʻa uila, ua hana ʻia. ʻO kekahi ʻano ʻē aʻe i hoʻohana ʻia i loko o kahi kaʻa ʻo kahi kaʻa paleka, kahi hui pū ʻana o kahi mīkini hoʻowalewale a me kahi ʻenehana uila.

ʻO ka meaʻenehana koʻikoʻi o ka kaʻa ke kumu o ka ikehu i koi ʻia e ka mīkini e hana.

Inā hoʻohana ʻia kahi ʻenehana kūloko kūloko, hiki i ke kumu o ka ikehu:

wahie ʻaila, e.g. kaʻauʻau a mea make paha;

wai kīʻaha likela, e.g. LPG a LNG paha;

wahie hoʻoheheʻe hoʻoheheʻe ʻia, e.g. CNG.

Inā hoʻohana kekahi ʻea uila, hiki i ke kumu ikehu ke:

uila uila

hale papaʻi.




#Article 289: Milkshake! (235 words)


Milkshake! he pākōlapa papahana ʻo UK i hoʻoluhi ʻia ma ke . Hoʻāluulu ia i nā kāmaʻa no ke kula hoʻonaʻauao e kuhikuhi ana i nā keiki no 2 a 5 mau makahiki paha.

 he kahi kanaka kīʻaha ia o Milkshake! ke hōʻike nei nā lewa no nā keiki oleder. Ua hauna ʻia i ka makahiki 2011 a pani ʻia i loko o 2011. Ma Iulai 24, 2017, ka Milkshake! hoʻāla hou ʻia ʻo block.

I ka makahiki 2008, ua hoʻonohonoho ʻo Channel 5 e hana i kahi kikowaena kamaliʻi hou e pili ana i kāna poloka hoʻokaʻina mua. ʻO kēia kahi pane i ka hoʻokuʻu ʻana o  i ka  channel a me  i 2002 a ua hoʻolaha ʻo  i ka  channel ma 2006 , akā ua hoʻolālā ʻia e hoʻokumu i kahi pākuʻi preschool standalone i paʻa ai i ka wā ʻoi aku nei ka mea hoʻolaha ma mua.

I ka manawa  i hōʻea i 2006, Milkshake! i hōʻike ʻia ma ke kahawai ma waena o 9 a me 1 pm i kēlā me kēia lā. Ma ʻApelila 2011, ua hōʻemi ke kahawai i nā hola pāwaho a ua hoʻololi ʻia ke poloka e  teleshopping. Ma ka la 21 ʻAukake 2017, ua kuhi hou ʻia ʻo Milkshake! ma 5Star, kahi i puka ai mai ka manawa 9:15 a 11. Milkshake! ma ka 5Star ua hāʻule hope loa a hoʻokuʻu ʻia i ka makahiki 2018.




#Article 290: Super Mario Bros. (162 words)


Super Mario Bros. (スーパーマリオブラザーズ, Sūpā Mario Burazāzu) he pāʻani wikiō i paʻi ʻia e Nintendo i ka makahiki 1985. Ua hoʻolālā ʻia e Shigeru Miyamoto lāua ʻo Takashi Tezuka, a hoʻokuʻu ʻia ma ka Famicom (Family Computer) ma Iapana i ka makahiki 1985, a ma hope ma ka Nintendo Entertainment System ma ʻAmelika Hema a me ʻEulopa, i ka makahiki 1985 a me 1987.

Mālama nā mea pāʻani iā Mario (a i ʻole kona kaikaina ʻo Luigi i ke ʻano multiplayer) i ko lākou huakaʻi ʻana i ke Aupuni Pulupulu (Mushroom Kingdom) e hoʻopakele iā Princess Toadstool mai Bowser (King Koopa). Pono lākou e hele i nā ʻaoʻao-ʻolokaʻa ʻaoʻao ʻoiai e hōʻalo ana i nā pōʻino e like me nā ʻenemi a me nā lua me ke kōkua o nā mana e like me ka Super Mushroom, Fire Flower, a me Starman. Hiki ke hana hou ʻia ke kaila o ka pāʻani ma Super Mario Maker a me Super Mario Maker 2.




#Article 291: B. R. Ambedkar (182 words)


Bhimrao Ramji Ambedkar (14 ʻApelila 1891 - 6 Kekemapa 1956), i kapa ʻia ʻo Dr. Babasaheb Ambedkar, he akeakamai India, jurist, economist, politician a me social reformer. Ua hoʻoikaika ʻo ia i ka neʻe ʻana o ka Buddhist Dalit a neʻe e kūʻē aku i ka hoʻokae kūwaho i nā mea pili ʻole (Dalits). Kākoʻo pū ʻo ia i nā pono o nā wahine a me nā hana. He kūʻokoʻa ʻo ia no ke Kuhina mua mua o ke Kānāwai a me ka Hoʻokolokolo, ka mea hoʻolālā o ke Kumukanawai o India, a me ka makua hoʻokumu o ka Lepupalika ʻo India.

I 1956, ua hoʻokumu ʻo ia i kahi hoʻohuli lehulehu o Dalits, e hoʻohuli ana i Buddhism me nā mea kākoʻo 600,000. Ua hoʻāla hou ʻo ia i ka Buddhism ma India. Ua manaʻo ʻia ʻo Ambedkar ma ke ʻano he bodhisattva, a me ka Maitreya, i waena o nā Buddhist Navayana.

Ua koho ʻia ʻo Ambedkar ke ʻInikia Nui (The greatest Indian) i ka makahiki 2012 e kahi balota i hoʻonohonoho ʻia e History TV18 a me CNN IBN.




#Article 292: Rita Benneditto (214 words)


Rita Benneditto, ka inoa o Rita de Cássia Ribeiro (São Benedito do Rio Preto, Iune 13, 1966), he mea mele a mea kākau mele ʻo Brazil.

Hānau ʻia ma São Benedito do Rio Preto, ma loko o Maranhão, ua neʻe ʻo ia me kona ʻohana i ka makahiki ʻelua i ke kapikala ʻo São Luís, kahi i hele aku ai kona mau mākua e ʻimi i nā kūlana nohona maikaʻi. Ma wā kamaliʻi a me ka  hoike ua maoli aptitude a me ka uku hoopanee i loko o ke mele, kahi ia i komo i loko o ka papa hīmeni o ka ekalesia i loko o ke kaiāulu, kahi āna i noho ai.

I ka 80 mau makahiki ua hoʻomaka ʻo ia e hana mele mele ma nā pā a me nā kinipōpō i ka ʻāina, e kūleʻa mau ana. I kēia manawa, me kekahi mau hoaaloha, ua hoʻonohonoho ʻo ia i ka hui ʻo Vira Canto, a like me kēia, ua hoʻomaka ʻo ia e hana ma ke ʻano he kākoʻo leo i nā hōʻike a Chico Maranhão lāua ʻo Josias Sobrinho, nā mea hīmeni kamaʻāina kaulana. Koke mahope, i hoʻolimalima Rita, e memele aku i kela bila rhythms i loko o ka poʻe pae Boi Barrica.

Nā waihona puke studio

Nā hōʻiliʻili




#Article 293: Spotify (284 words)


Spotify (/ˈspɒtɪfaɪ/) he lawelawe kahe mele mele pūnaewele. Hāʻawi ia i ke kahe o 30 miliona mau mele. Ua hoʻokumu ʻia ka lawelawe ma 2006 e Daniel Ek a me Martin Lorentzon.Aia ʻo Spotify ma kahi o 140 miliona mau mea hoʻohana i hoʻopaʻa inoa ʻia. Aia he ʻelua mau mana o Spotify: kahi lawelawe kau inoa malama uku nui a me kahi lawelawe manuahi e kākoʻo ʻia e ka hoʻolaha ʻana. E like me Kēkēmapa 2017, loaʻa ʻo Spotify i nā ʻāina he 61, e like me ʻAukekulia, Pelekiuma, Denmark, Nā mokupuni ʻo Faroe, Pinilana, Palani, Kelemania, Nekelana, Nolewai, Sepania, Kuekene, Kuikilana, ke Aupuni Hui Pū ʻIa, ʻInia a me ʻAmelika Hui Pū ʻIa.

Hoʻokumu koke ka ʻaoʻao pūnaewele Spotify i kahi papa inoa o nā faila mele kūloko a ka mea hoʻohana i mālama ai i kā lākou kamepiula a i ʻole nā ​​hāmeʻa ʻē aʻe. ʻAʻole ia e hana kope a hoʻokomo i ka papa inoa o nā faila mele. Inā makemake ka mea hoʻohana ʻole e hoʻohana i ka hoʻohana papa inoa hiki ke hoʻoiho ʻia i nā polokalamu polokalamu makemake. Hiki ke lawe ʻia mai nā faile ma ka kamepiula o ka mea hoʻohana i kekahi hāmeʻa e like me ka mīkini paʻalima me ka hoʻohana ʻana o ka mea kūʻai kelepona, a i ʻole hoʻouka i kēia mau faila i ka Spotify Software Application. Hiki i nā mea hoʻohana ke lawe a kope i nā faila i loaʻa iā lākou ma ke kānāwai, ʻoiai ʻo ka mea hoʻohana ke koho e hoʻohana ʻole i ka lawelawe Spotify e lawe mai a kope paha i kā lākou ʻike i hoʻoiho ai mai nā pūnaewele ʻē aʻe ma ka pūnaewele.




#Article 294: Zoo (2031 words)


Waihona:San Diego Zoo entrance elephant.jpg|thumb|Komo i ka  o San Diego
ʻO kahi zoo () a i ʻole kahi pā holoholona hihiu kahi e mālama ʻia ai nā  i kahi ʻano hana, a hōʻike ʻia i ka lehulehu. Ma waho o kahi o ka leʻaleʻa, hana nā zoo ma ke ʻano he mau wahi o ka naʻau, ka noiʻi a me ka mālama ʻana no nā holoholona ʻaneʻane pau. ʻO ka hapa nui o nā holoholona i mālama ʻia i nā zoo nā mea e noho ana ma ka ʻāina, ʻoiai e mālama ʻia nā holoholona wai i nā .

ʻO nā zoo e ʻae ai i nā poʻe kipa e komo i ke kaʻa a i ʻole ke kaʻa ʻōhua i kapa ʻia ʻo nā . Hoʻokuʻu ʻia nā holoholona i nā ākea a me nā wahi ākea, ʻaʻole paʻa ʻia i nā pā hāiki, akā kaupalena ʻia e nā pā a i  nā ​​. Hoʻokomo pinepine ʻia nā zoo me nā zoo keiki e hōʻike i nā holoholona mahiʻai a i ʻole nā ​​holoholona hihiu i oʻo ʻole a makua no ka lawelawe ʻana a i ʻole ka hānai ʻana, me nā keiki. Aia kekahi mau kahua pāʻani me nā holoholona e like me SeaWorld a me Disney's .

 ʻepekema kahiko loa, i wehe ʻia ma ka lā 27 ʻApelila 1828 no nā lālā o ka Zoological Society of London (), i hoʻokumu ʻia e  i ka makahiki . I ka wā i hoʻokumu ʻia ai, kapa ʻia kēia zoo ʻo Parks a Menagerie o ka ʻO London Zoological Society (Gardens a me Menagerie o ka Zoological Society of London), a ua wehe ʻia i ka lehulehu e komo ana i ka makahiki .

ʻO ka zoo kahiko loa ma Indonesia ʻo  i hoʻokumu ʻia ma  ma  ma ke ʻano he Batavia Planten- enen Dierentuin (Batavia Botanical and Botanical Gardens). Ua kapa ʻia ka luna ʻo Batavia Flora lāua ʻo Fauna Loving Association.

Hoʻomaka kahi zoo ma ke ʻano he mau hīnaʻi i piha i ka hōʻiliʻili o nā holoholona hihiu i kapa ʻia ʻo menagerie. I ke , ua kūkulu ʻo Empress Tanki o Kina i kahi hale dia, a ʻo ka Mōʻī Wen o Zhou nona ka , a i ʻole Garden of Intelligence, e uhi ana he 600 hectare. Ma waena o nā kiʻi koʻikoʻi a he ʻākoakoa holoholona nō hoʻi ke aliʻi ʻo Solomon o ke Aupuni o , ka Mōʻī Semirami a me ʻAshurbanipal o ʻAsuria, a me ka Mōʻī Nebukaneza o Babulona. I ke kenekulia 4 BC, kokoke i nā kūlanakauhale nui a pau i Helene i nā zoo. I loko o kāna huakaʻi kaua, ua ʻike ʻia ʻo  Nui i ka hoʻouna pinepine ʻana i nā holoholona āna i hālāwai ai me Helene. He mau hōʻiliʻili holoholona pilikino ko ka Emepela Roma no ka noiʻi ʻana a no ka hoʻokūkū kahua hoʻi. I ke kenekulia 19, ua kākau moʻolelo W.E.H. Ua kākau ʻo Lecky e pili ana i nā hoʻolauleʻa hakakā holoholona ʻana o nā kaila  i mālama ʻia ma 366 BC.

I kēlā manawa, kaulahao ʻia ka bea a me ka bipi, e ʻolokaʻa ana i kahi kaua ikaika ma ke one ... ʻehā haneli mau bea i luku ʻia i hoʻokahi lā ma lalo o ke kauoha a  ... Ma ke kauoha a , ʻehā mau haneli tigers i kūʻē ʻia i nā bipi . a me nā ʻelepani. I hoʻokahi lā, i ka wā o ka hoʻolauleʻa ʻana o  na , ua luku ʻia he ʻelima kaukani holoholona. Ma lalo o nā kauoha a Trajan ... nā liona, nā tigika, nā ʻelepani, nā rhino, nā hippos, nā ʻōlapa, nā bipi, nā dia, a ʻo nā ʻokoki, a me nā moʻo hoʻi i hana ʻia i mea hou a pīhoihoi.

ʻEnelani Medieval

 kahi hōʻuluʻulu o nā holoholona i loko o kona hale aliʻi ma , a ua hōʻike ʻia me nā liona, nā leopadi a me nā kāmelo. ʻO ka hōʻiliʻili kaulana o nā holoholona i ka wā kahiko ʻo ʻEnelani ka hōʻiliʻili o ka Mōʻī John I ma ka  i hōʻiliʻili ʻia mai ka manawa o 1204. Ua loaʻa iā Henry III kahi makana i ka makahiki 1235 o ʻekolu mau leopadi mai ka . I ka makahiki 1264 ua hoʻoneʻe ʻia nā holoholona i Bulwark, a ua kapa ʻia kēia wahi ʻo Lion's Tower, kokoke i ka puka komohana nui o ka Hale kiaʻi o Ladana. Ua wehe ʻia ka Lion Tower Collection i ka lehulehu i ka wā o ka  I i ke kenekulia 16. I ke kenekulia 18, ʻo ke kumukūʻai o ke komo he ʻekolu a me ka hapalua pene, a he ʻīlio a ʻīlio paha i lawe ʻia e hānai i ka liona. I ka wehe ʻana o ka Zoo Lākana, ua hoʻoneʻe ʻia nā holoholona i ka zoo.

Ke au hou
]
ʻO ka zoo kahiko loa e hana nei  i wehe mua ʻia i ka lehulehu i ka makahiki 1765. Ua ulu kēia zoo mai kahi hōʻiliʻili o nā holoholona aliʻi ma , Vienna i kūkulu ʻia ma ke ʻano he menagerie aristocratic e ka mōʻī aliʻi  ma 1752. I  ʻia ʻo zoo i 1775. Ua hoʻokumu ʻo Jacques-Henri Bernardin i kahi zoo ma loko o ka pā Jardin des Plantes  i ka makahiki 1795 me kahi hōʻuluʻulu o nā holoholona mai ka menagerie aliʻi ma Versailles. ʻO ka zoo āna i hoʻokumu nui ai no ka noiʻi a me ke aʻo ʻana. Ua hoʻokumu ʻia ka Zoological  i ka makahiki 1826. Ua hoʻohana ʻia nā manaʻo o ka Zoo Paris i ke kūkulu ʻana i ka Zoo ʻo London ma Regent's Park i ka makahiki 1828, a wehe ʻia i ka lehulehu i ka makahiki . [5] ʻO ka zoo mua ma Australia ka  Zoo i hoʻokumu ʻia i ka makahiki 1860. I kēlā makahiki hoʻokahi ua wehe ka Zoo Central Park ma Central Park,  ma ke ʻano he zoo mua i wehe i ka lehulehu ma . Ma mua, ua hoʻāʻo ʻo ka Hui Zoological ʻo Philadelphia e hoʻokumu i kahi zoo, akā ʻo ka hoʻolauna wale nō i hana ʻia ma 1874 ma muli o ke Kaua Kivila o ʻAmelika Hui Pū ʻIa.

I ka wā o ka 1970s, i ka wā i hoʻomaka ai nā hana mālama e lilo i kahi nānā lehulehu, ua hoʻomaka kekahi mau zoo e waiho i ka mālama ʻana i mea nui na lākou. Ua alakaʻi ʻia ka hana e nā kiʻi e like me Gerald Durrell o ka Zoo Jersey, George Rabb o ka Brookfield Zoo, a me William  (). Mai ia manawa, ua ʻike nui nā luna zoo i ke koʻikoʻi o ko lākou komo ʻana i nā papahana mālama. Ua ʻōlelo aku ka ʻAhahui Zoo ʻAmelika ʻo ka mālama ʻana ka mea nui a lākou.  ʻana i ka hana nui a ka zoo, ua kū ka hapa nui o nā zoo nui i nā hōʻike a me nā hōʻike e pili ana i kā lākou hōʻiliʻili holoholona ʻO Detroit Zoo, no ka laʻana, ua oki ka pāʻani ʻana i nā hōʻike elepani mai , a ua oki ka hōʻike ʻana i nā chimps i ka makahiki 1983 ma hope o ka ʻae ʻana ua hoʻomāinoino paha nā mea hoʻomaʻamaʻa i nā holoholona e hoʻomaʻamaʻa iā lākou.

He mau hīnaʻi nā zoo e hoʻohālikelike pinepine i ko lākou nohona  no ka pono o nā holoholona a me nā mea kipa. Hoʻokomo pinepine ʻia nā holoholona Nocturnal i loko o nā hale ma ka pōʻaiuli pouli pouli, ʻo ia hoʻi, e hoʻomālamalama wale i nā kukui keʻokeʻo a ʻulaʻula paha i ke ao no laila e hana nei nā holoholona i nā hola kipa, a me nā kukui mālamalama i ka pō e hiamoe nā holoholona. Hiki ke hana i nā kūlana climatic kūikawā no nā holoholona e noho ana i nā wahi ʻoi loa, e like me nā penguins. Nā hīnaʻi kūikawā no nā manu, nā māmela, nā ʻelala, nā mea kolo, nā iʻa a me nā ʻano ʻano like ʻole o ke ola wai i hoʻomohala ʻia. Loaʻa i kekahi mau zoo nā pā i hiki i nā malihini kipa ke hele ma kahi e komo ai nā malihini kipa i loko o nā pā o nā ʻano kipi ʻole, e like me nā lemur, marmosets, nā manu, nā moʻo a me nā kuhukukū. Nonoi ʻia ka poʻe kipa e kiaʻi i ke ala a hōʻole i ka hōʻike ʻana a i ʻole ʻai ʻana i ka meaʻai i hopu ʻia e ka .

Mālama kekahi mau zoo i nā holoholona ma nā ʻāina waho nui o ka ʻāina, e hoʻopaʻa ana iā lākou me nā ʻauwai a me nā pā, ʻaʻole i nā pā. ʻO nā pāka ʻo Safari, i ʻike ʻia he mau māla zoo a me nā māla liona, e ʻae i nā poʻe kipa e hele aʻe ma o lākou a e nānā pono i nā holoholona I kekahi manawa, hiki i nā mea kipa ke hānai i nā holoholona ma ka puka aniani o ke kaʻa. ʻO ka park safari mua ʻo Whipsnade Park ma , , i wehe ʻia e ka Zoological Society o Ladana ma 1931 i kēia lā e uhi ana i 600 eka (2.4 km²). Mai ka hoʻomaka ʻana o nā makahiki 1970, he 1,800 ʻeka (7 km²) paka ma ke awāwa ʻo San Pasqual kokoke i  kahi o ka San Diego Zoo Safari Park, e holo ʻia e ka Zoological Society of San Diego. ʻO kekahi o nā pāka zoo i kākoʻo ʻia e ka mokuʻāina ma Karolina ʻĀkau ʻo ia ka zoo he 2,000 (8.1 km2) ma Greensboro. [11] ʻO 500-ʻeka (2.0 km2) Werribee Zoo ma , , nā hiʻohiʻona i nā holoholona e noho nei i kahi savannah hana.

ʻAkaria

Ua wehe ʻia ka aquarium lehulehu mua ma Ladana Zoo i ka makahiki 1853. Ua ukali ʻia kēia e ka wehe ʻana o nā aquarium lehulehu ma ka pae ʻāina ʻo ʻEulopa (e like me Paris 1859, Hamburg 1864, Berlin 1869, Brighton 1872) a me ʻAmelika Hui Pū ʻIa (e laʻa me Boston 1859, Wakinekona 1873, San Francisco Woodward Park 1873, New York Battery Park 1896). ʻO kahi laʻana o ka aquaria ma Indonesia ka World World ma , .

Zoo ma ke alanui

Hiki ke loaʻa nā zoo ākea ma nā wahi o ʻAkau ʻĀkau, keu hoʻi ma nā wahi mamao. He liʻiliʻi lākou, ʻaʻohe i hoʻoponopono ʻia, a me ka loaʻa ʻole o ka loaʻa kālā. ʻO ka manawa pinepine kēia mau zoo i mea e ʻumeʻume ai i nā mea kipa i kekahi mau hale ʻē aʻe, e like me ke kahua ʻenekini. Hiki ke hoʻomaʻamaʻa i nā holoholona e hana i nā hana hoʻopunipuni kūikawā, a hiki i ka poʻe kipa ke launa pū me lākou ma mua o nā zoo nui. Ma muli o ka hoʻoponopono maikaʻi ʻole ʻia o kekahi manawa, hoʻopiʻi pinepine ʻia nā zoo ma nā alanui me ka mālama ʻole a me ka loko ʻino.

I ka mahina ʻo Iune 2014 ua hoʻopiʻi ka Fund Law Defense Defense Law i kahi hoʻopiʻi kūʻē iā Iowa ma ke alanui ʻo Cricket Hollow Zoo no ka ʻaihue ʻana i ke Kanawai Holoholo ʻo Endangered e ka hāʻawi ʻole ʻana i ka mālama kūpono no ka holoholona. Mai ka waiho ʻana i ka hoʻopiʻi, ua loaʻa iā ALDF nā moʻolelo o nā noiʻi i hoʻokō ʻia e ka USDA Animal and Plant Health Inspection Service; Hōʻike kēia moʻolelo e hōʻino pū ana ka .

Pāka holoholona

ʻO kahi māla holoholona kahi hui pū ʻia o kahi paka leʻaleʻa a me kahi zoo, no ka hoʻokipa a me nā ʻoihana kalepa. ʻO nā māla māmalaki kai kekahi i loko o nā wahi leʻaleʻa hou e like me nā ʻauʻau a me nā . ʻO nā ʻano pā holoholona ʻē aʻe he nui nā mea leʻaleʻa ma mua o kahi zoo maʻamau, e like me nā hōʻike keaka, nā mea kaʻa kaʻa, a me nā mea kaʻao. ʻO kekahi mau laʻana ʻē aʻe o nā pāka holoholona ʻo Batu Secret Zoo ma Batu, East Java a me Disney Animal Kingdom ma Orlando, Florida.

Zoo Petting




#Total Article count: 294
#Total Word count: 121503