



#Article 2: མི་ལ་རས་པ་ (605 words)


རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ། (1040 - 1123), ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྙན་ངག་མཁས་ཅན་དང་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞིག་ཡིན། དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་ཤིག་རེད། ཁོང་གིས་མགུར་མ་སྙན་པོ་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད། ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་ལ་ནི་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་དང་རྗེ་རས་ཆུང་པ་གཉིས་ཡོད་རེད།

རྗེ་བཙུན་གྲུབ་ཐོབ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོའམ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མི་ལ་རས་པ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་སྐྱ་རྔ་རྩའི་ཀོ་རོན་བྱ་བར་རིགས་ཁྱུང་པོ། ཡབ་མི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཡུམ་མྱང་བཟའ་དཀར་རྒྱན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཡ་མཚན་གྱི་ལྟས་བཅས་སྐུ་བལྟམས། དེ་ནས་ལོ་གསུམ་ནས་སྲིང་མོ་པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་བྱ་བ་སྐྱེས། རྗེ་བཙུན་ལ་མཚན་ཐོས་པ་དགའ་གསོལ། མི་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡབ་མེས་ཀྱི་རིགས་ལ་མི་ལ་ཙ་ཊ་བྱ་བའི་གདོན་བཏུལ་བའི་མིང་རུས་ལ་ཆགས་པ་སྐད། རྗེ་བཙུན་དགུང་ལོ་བདུན་ནས་ཡབ་འདས་པ་ལ། ཨ་ཁུ་གཡུང་རྒྱལ་དང༌། ཨ་ནེ་དཔལ་འདྲེན་སོགས་ཕ་ཚན་ཆེ་བར་ཡོད་པས། རྒྱུ་ནོར་རྣམས་ངེད་ཚོས་ཉར་ཚགས་བྱེད། ཁྱེད་མ་བུ་གསུམ་སྡུག་པོ་མི་གཏོང་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོས་བདག་བྱས། དེ་ནས་བུ་ཐོས་པ་དགའ་ཅུང་ཟད་ནར་སོན་པ་དང༌། ཡུམ་གྱིས་ཕ་མེས་ཉེ་དུ་གྲོང་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་སྟོན་མོ་བྱས་ཏེ། ངའི་བུ་དང་མཛེས་སེ་ཆུང་གཉེན་བསྒྲིགས་ཡོད་ཅིང་ད་ཁྱིམ་སོ་ཟིན་ཙམ་ཡོད་པས། རྒྱུ་ནོར་ཚང་མའམ་མིན་ཀྱང་བུ་ཁོ་རང་གི་ནོར་སྐལ་ཙམ་ཞིག་སྙིང་རྗེས་ལྟོས་ལ་བྱིན་བྱས་པས། དེ་སྔོན་གསོས་པ་དྲ་མ་ཡིན། རྒྱུ་གཡར་རྩིས་སྤྲད་པ་ཡིན་པས་གཏད་རྒྱུ་མེད། ཁྱོད་མ་སྨད་ཀྱིས་མང་བའི་དམག་དང་ཉུང་བའི་མཐུ་ཅི་དགའ་གྱིས་ཟེར་ནས་འཇིགས་ཉམས་མེར་སོང༌།

དུས་དེ་ཙམ་ན་རྩ་ཡི་མི་ཐོད་ཁར་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡོད་སར་འབྲི་ཀློག་བསླབ་པར་བཞག ཨ་མ་དང་ཞང་པོ། མཛེས་སེའི་ཕ་མིང་གིས་གྲོགས་བྱས། འབྲི་ཀློག་མཁས་པར་བྱུང༌། དུས་རེ་ཤིག་ཨ་མ་ན་རེ། རང་རེ་མ་བུ་རྒྱུ་ནོར་ཤོར་རྗེས་མང་ན་དམག་ཉུང་ན་མཐུ་གྱིས་ཟེར་ནས་བསྡིགས་མོ་བྱས། རང་ཚོ་ཉམ་ཞན་པས་དམག་མེད། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐུ་ཞིག་བྱེད་དགོས། མ་བྱེད་ན་ཁྱོད་རང་གང་དགར་སོང༌། རང་ཕ་མིང་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཟེར་གཅུད་ལ་བོར་བས་མཐུ་བྱེད་པར་ཁས་བླངས། མ་ཡི་ཞིང་སྐལ་བཙོང་བའི་རིན་རྟ་ཁམ་པ་རྟེལ་གྲགས་བྱ་བ་དང་ཚོས་སྲང་བཞི་ཁུག་པས། ཚོས་དང་གྲོ་ཕྱེ་རྟ་ལ་བཀལ། མཐུ་སློབ་པའི་མི་དྲུག་དང་བསྡེབས་ནས་བཏང༌། སྐྱིལ་བའི་ལྡོན་ཁར་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་རུས་གྱིས། མཐུ་རྟགས་བྱུང་ན་ཅི་རྙེད་བསྐུར་ནས་ཡོང་ཟེར། གྲོགས་ཚོར་ངའི་བུ་དགྲ་གཉེན་ངོ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་འདི་ལ་སྙིང་རྗེས་ལྟོས་ཟེར་བཅོལ་གཏམ་ནན་བཅག་བྱས། ཁོང་རྣམས་འགྲོགས་ནས་མཐུ་གང་ཆེ་དྲིས་ཤིང་གཙང་ནས་མར་སོང་བས། ཡར་ལུང་གཉག་གཡུང་སྟོན་ཆེ་ཟེར། དེ་གར་ཕྱིན་ནས་རྟ་དང་དངོས་པོ་ཅི་ཡོད་ཕུལ།
མཐུ་བསླབས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང༌། གྲོགས་པོ་རྣམས་འགྲོ་རན་པས་ཚ་ལམ་དུ་བསྐྱལ། རང་ནི་ཡུལ་དུ་མཐུ་རྟགས་མེད་པས་འགྲོ་ས་མེད་ནས་ཡར་ལོག་པའི་ལམ་ཁ་ནས་རྟ་ལུད་མཐུ་བ་གང་རྙེད་པ་བླ་མའི་ཞིང་དུ་བླུགས། དེར་བླ་མས་གཟིགས་ནས་མཉེས། ཁྱོད་ཅི་ཡིན་གསུངས་པར་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཏུ་ཞུས་པས་སྙིང་རྗེ་གསུངས།  འོ་ན་ངའི་གཟའ་གདོང་དམར་ནག་ཟེར་བ་གནུབ་ཆུང་ལ་ཡར་ཕུལ། ཁོང་གི་སེར་བ་མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱི་གདམས་པ་དེ་ང་ལ་གནང་བ་ཡིན་པས་ད་ཁྱོད་དེར་གཏོང་གསུང་ཞིང༌། རྟ་དཀར་པོ་སྟོང་ལ་གྲགས་ཞེས་པ་དང་སྣམ་བུ་བུབ་འགའ་བསྐུར་ནས་བུ་དང་སྦྲགས་ཏེ་བཏང༌། དེར་གནུབ་ལ་རྟེན་རྣམས་ཕུལ་ནས་ཞུས་པས། དཔེ་ཞིག་གཏད་ནས་བློ་ལ་ཟུངས་ཟེར། དེ་ནས་ཁོང་གི་བུ་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་མཚམས་ལ་བཞག་པས་ཟླ་གཅིག་གིས་འགྲུབ། 
དེར་སེང་ལྡེང་གི་ཕུར་པ་རྐང་མགྱོགས་པ་གཉིས་ལ་བསྐུར་ནས་འདི་ང་ཡི་མ་ལ་གཏོད་ལ་ཁོང་ཚོའི་མཁར་ལ་འདེབས་སྟངས་མང་དུ་གྱིས་བྱས་པས། དེ་ཙམ་ན་ཁོལ་མོ་གཅིག་གིས་སྡིག་པ་གླང་ཤད་ཙམ་གྱི་ཀ་བ་འཐེན་པ་མཐོང་སྟེ། ཨ་ཁུའི་བུ་ལ་གནའ་མ་བླངས་བའི་ཆང་སྟོན་གྱི་སར་ཕྱི་མི་རྣམས་གྱེས་ནང་མི་རྣམས་མ་གྱེས་པར་དེར་ཁང་པའི་ཐེབ་འོག་ཏུ་མི་ཉེར་ལྔ་ཤི། དེར་གྲོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ལའི་མཐུ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་གསོད་མི་གཏོང་ཟེར་བའི་ལྐོག་ཆད་བྱས། དེའི་ཡུལ་དེའི་གཙོ་བོའི་ཆུང་མ་རྗེ་བཙུན་ཕ་མ་འཛོམ་དུས་གཡོག་མོ་ཡིན་པ་དེས་རྗེ་བཙུན་གྱི་མ་ལ་བྱ་བཏང༌། མས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ལ་བརྔན་བྱིན་ནས་མ་རིག་པར་དུག་པོའི་བར་དེར་གསེར་སྲང་བདུན་སྦས་སྟེང་དུ་ལྷན་པ་ནག་པོ་བརྒྱབ། ཡི་གེ་བསྐུར་བར་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་བྱས་བྱུང་བས་གོ་ཆོད། ཁྱོད་ཡུལ་མིས་གསོད་པའི་གྲོས་འཆམས་པས་སྲོག་ཟོན་གྱིས། ད་དུང་གྲོང་པ་འདིར་སེར་བ་གཅིག་ཐོངས་དེ་ནས་བསམ་པ་འགྲུབ་བརྒྱག་ཆད་ན་རི་ཆེན་པོའི་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྲིན་ནག་ལྡིང་བའི་འོག་ཏུ་ཉེ་ཚན་བདུན་ཡོད་པས་དེར་ཚོལ་མ་ཤེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ལ་འདྲི་རྟོག་གྱིས་བྱས་འདུག།
དེར་ཇོ་མོའི་བརྡ་གོ་ནས་དུག་པོ་ནས་གསེར་བཏོན། དེར་སེར་བ་གནང་བར་ཞུ་བྱས་པས། སེར་བ་ངས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ་ཆད་ལ་གནོད་པས་ཁོང་ཅན་དུ་སོང་གསུངས། དེ་ནས་ཡར་ལུང་དུ་གཉགས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་ནས་ཞུས་པས་གནང་ཞིང༌། གཉགས་ཀྱི་བུ་གཅིག་དང་ངེད་གཉིས་སྒྲུབ་ཁང་དུ་ཞུགས་ནས་སེར་བ་བསྒྲུབས་པས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནས་ཐུན་ཐམས་ཅད་ཁོལ་ཏེ། དེར་སྙེ་མ་ཐོན་ཙམ་དུ་སེར་བ་གཅིག་ཕབ་བཙས་མའི་སྒང་གཅིག་ཕབ། དེ་ལྟར་སེར་བ་ལོ་རེ་རེར་ལན་གཉིས་རེ་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཤིང་གི་བྱང་བུ་བྲིས་ཤིང་བཙུག་པས་ཀུན་ཧ་ལས།

དེ་སྐབས་མ་ཡིས་བོང་བུ་ཞིག་ལ་ཚོས་ལྟང་གཉིས་བཀལ་ནས་འགྲོས་པར་བསྐུར་ནས་ད་ཡང་བུ་ཡིས་གོ་བཅད། བུ་རང་ཡུལ་དུ་མགོ་མི་ཚུད་པར་བྱས་པ་མ་ལེན་པ་ཡིན། ད་ནི་འགྲོ་གང་བདེ་སོང་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཤིག་ཨི་འགྲུབ་གྱིས་ཟེར་བའི་འཕྲིན་བྱུང་ངོ། །དེར་གཡུང་སྟོན་ཁྲོ་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་རང་གཞན་གཉིས་སྡིག་ཚན་པོ་ཆེ་བསགས་པས་ཆོས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་གསུངས། གནུབ་ཆུང་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་གསུངས། བླ་མ་གཉིས་ནས་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ཕྱག་རྟེན་གནང་ནས་གཙང་རོང་སྟོན་ལྷ་དགའ་མཇལ་དུ་བྱོན།ཕྱག་རྟེན་རྣམས་ཕུལ་ཏེ་མཇལ། གྱེར་སྟོན་གྱིས་གང་ནས་འོང་གསུངས། ཁྲོ་རྒྱལ་གནུབ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་རྩ་ནས་འོང་ཞུས། ཨེ་མཐུ་སེར་གྱིས་མི་མང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་ཨཾ་གསུངས། སྡིག་ཆེ་བས་ཐུགས་ལ་འདོགས་པར་ཞུ་ཞུས་པས། འདིར་འོང་བ་ལེགས། ངའི་དམ་ཆོས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི། ནང་རྟོགས་ན་ནང་སངས་རྒྱས། ནུབ་རྟོགས་ན་ནུབ་སངས་རྒྱས། སྐལ་ལྡན་ལས་འཕྲོ་ཅན་རྣམས་སྒོམ་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡོད་པས་སྐྲག་མི་དགོས་གསུངས་ནས་གདམས་པ་ཡང་གནང༌། 
མྱང་སྟོད་ཁ་རེ་བྱ་བ་ན་ཁ་མི་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་པོ་ལས་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་ཞུས། ཡར་འབྲོག་ཏུ་མར་པ་འབྱུང་ངེ་བྱ་བ་ལ་མདོ་སེམས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་ཉན། གཞན་ཡང་བླ་མ་མང་པོ་ལས་ཆོས་མང་དུ་ཉན་ཞིང་སློབ་གཉེར་བག་རེ་ཡང་བྱས། དེ་ནས་གཙང་རོང་དུ་སྙིང་རུས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ། རོང་སྟོན་ནས་ངའི་ཆོས་འདིས་ཁྱོད་ལ་ཕན་ཆེར་མི་འོང་བས། ད་ལྷོ་བྲག་ཆུས་ཁྱེར་དུ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བྱ་བ་རྒྱ་གར་ནཱ་རོ་པཎ་ཆེན་གྱི་ཐུགས་སྲས་སྡིག་པོ་ཆེ་བཙན་ཐབས་སུ་སངས་རྒྱས་པའི་གདམས་པ་ཡོད་གྲགས་པས་དེར་འགྲོ་བ་དྲག་གསུངས། མར་པའི་མཚན་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐུན་མིན་གྱི་དད་པ་སྐྱེས། དེ་ཉིད་དུ་ཁྲེལ་པོ་ཁུར་ནས་བྱོན། ལྷོ་བྲག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་མར་པ་ལོ་ཙཱ་གར་བཞུགས་དྲིས་པས་དེ་འདྲ་ཟེར་བ་འདིར་མེད་ཟེར། གཅིག་གི་ཁུ་བོ་བློ་གྲོས་ཡིན་པ་འདྲ་ཁོ་རྒྱ་གར་ཐེང་འགའ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཟེར། དེ་ཡིན་ན་སྤང་རྐོ་ཞིང་ཡོད་པས་ཡར་སོང་དང་ཟེར། དེར་སོང་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་གཟུག་བོང་ཆེ་ཞིང་རལ་པ་སིག་གེ་བ་ཞིག་སྤང་རྐོ་ནས་གདའ། དེར་མར་པ་ལོ་ཙཱ་གར་བཞུགས་ངེད་ཀྱིས་མཇལ་འདོད་བྱས་པས། སྤང་ལ་རི་མོ་ཞིག་བྱས་འདི་རྐོས་དང་བླ་མ་མཇལ་སྣ་བྱེད་ཟེར་སྤང་དེ་རྐོས་པས་ཐོན་པ་དང༌། བླ་མ་དམ་པའི་གདམ་ངག་གནད། །རྩ་ཁམས་དབུ་མར་བསྡུས་པ་ཡི། །ཉོན་མོངས་ཐ་བ་འདུལ་ལགས་ན། །འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་སྨིན་ཏེ་མཆིས། །ཟེར་ནས་ས་ལ་རི་མོ་ཅིག་བྱས་ཏེ། འང་འདི་ཙམ་ཞིག་རྐོས་ཟེར། ཡང་དེ་རྐོས་པས་ཐོན་ཙམ་ན། བརྒྱུད་ལྡན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། སེམས་ཉིད་ལྷུག་པའི་ངོ་བོར་གནས། དྲན་པའི་ཐ་བ་འདུལ་ལགས་ན། སྟོན་ཐོག་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་སྨིན། ཞེས་ཟེར་ཞིང་ལས་ལ་རེམ་པོ་ཞིག་འདུག་ཟེར།
དེ་ནས་སྤོ་ཐོའི་གསེབ་ནས་ཆང་གཅིག་བླངས་ཏེ། ཁོ་རང་གིས་གསོལ་ཏེ། འཕྲོ་གཅིག་གདའ་བ་མི་ལ་ལ་བླུད་ནས་ངོམས་པར་བྱུང༌། དེ་ནས་ཡང༌། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཆང་གི་དངོས། ཡང་དག་དོན་ཆེན་གསང་བ་འདིས། ཡོངས་དག་ཐ་བ་འདུལ་ལགས་ན། སྟོན་ཐོག་འབྲས་བུ་སྨིན་ཏེ་མཆིས། ཞེས་ཟེར་ཞིང་དེ་དག་ཁ་འབྱང་གི་ཚིགས་སུ་གོ་ཞིང༌། གཞན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་ཅི་ཡང་མ་བྱུང༌། བླ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མ་ཤེས། དེ་ནས་ལག་ཆ་རྣམས་འཟུང་ནས་སྒོ་ཙར་ཕྱིན་པ་དང༌། འདིར་སྡོད་དང་ངས་ཞུ་ལེན་ཅིག་བྱེད་ཟེར། དེ་ནས་དལ་གཅིག་ལོན་པ་དང༌། གཅིག་བྱུང་ནས་མཇལ་འདོད་ན་ནང་དུ་བྱོན་ཟེར། དེར་སོང་ནས་བར་ཁང་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ད་ཅིའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རལ་པ་ས་བྲུལ་ལེ་ན་བཟའ་དང་སྟེགས་གཅིག་གི་ཁ་ན་སང་ངེ་བཞུགས་པས་ཞལ་མཐོང་བ་དང༌། དངངས་ཡེར་གྱིས་སོང་བས་བླ་མས་དེ་ཙམ་འཇིགས་མི་དགོས་ངའི་སྤྱོད་ལམ་འདི་ལ་གཞན་ཀུན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་གསུངས། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཏུ་ཞུས་ནས་མི་སྡིག་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འབུལ། ལྟོ་གོས་ཆོས་གསུམ་ཞུ་ཞུས་པས། གསུམ་ཀ་མི་འོང་གསུངས་པས་ཆོས་གནང་བར་ཞུ་ཞུས་པས། ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ལ་མཐུ་ཆེན་ཐོག་གསུངས།
དེར་ལྷོ་བྲག་ཏུ་སྟོན་ཐོག་གཅོད་སར་བསོད་སྙོམས་བྱས་པས་ནས་དགའ་བར་བྱུང༌། ནས་ཕད་ཙེ་གང་ཁུར་ནས་བླ་མར་ཕུལ་བས་ཤེད་པོ་ཆེས་མི་འོང་ཁང་ཤིང་ཆགས་དོག་ཡོད། ཁྱོད་ལ་ལས་ཀ་རེམ་པོ་ཞིག་འདུག་པས་ངའི་ཇོ་སྲས་མདོ་སྡེ་ལ་ཕོག་པའི་མཁར་གཅིག་བརྩེགས་དགོས་གསུངས་ནས། མཁར་སྒོར་མོ་སོག་ཀ་ཟླ་གམ་གྲུ་གསུམ་རེ་ཕྱེད་ཙག་ལོང་ནས་ཡང་ཕྱིར་བཤིག་པའི་ཞལ་བཀོད་གནང། ཡང་མཁར་ཁང་གྲུ་བཞི་ཕྱི་ཁྱམས་ཀ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དང་བཅས་པའི་རྨིང་བཞག །ཉིན་པར་མཁར་བརྩེགས། ནང་སྔ་ནུབ་ཀྱི་ཆུ་དང་མེ་ཤིང་གསོག །སྲོད་ལ་རྔོ་འཐག་བྱས། བླ་མའི་ཆིབས་སྟེགས་ཇོ་མོའི་གཞོན་སྟེགས་བྱས། ལུས་སྲོག་ལྟོས་མེད་མོས་གུས་བྱས་ཤིང་བརྩེགས་པས་ཐོག་གསུམ་གྲུབ། དེ་དུས་རྔོག་གཞུང་པ་སོགས་སློབ་མ་མང་པོར་དབང་ཞུར་ཕྱིན། ཇོ་མོའི་མར་རྡོག་ཆེ་བ་གཅིག། ཤ་སྐལ་གཅིག སྣམ་བུ་གཅིག་ཁྱེར་ནས་དབང་གྲལ་བསྡད། འདི་རྣམས་གང་ནས་བྱུང་གསུངས། ཇོ་མོའི་གནང་ལགས་བྱས། ང་ཡི་དངོས་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འབུལ་བ་མི་འོང༌། ཁྱོད་ལ་ཡོད་ན་ཁྱེར་ཤོག་གསུངས། དེར་ཐུགས་མུག་ནས་བཤུམ་པར་ཇོ་མོས་སེམས་གསོ་བཏང། ཇོ་མོས་ཉིན་རེར་ཚལ་མ་རྒྱ་མ་རེ་དུས་གསུམ་དང༌། ཆང་ངོམ་པ་རེ་གནང་ནས་ཐུགས་ལ་བཏགས། ཡང་གཅིག་གཉལ་པའི་འབུལ་སྐྱེལ་ཡོང་བ་ལྷོ་སྨད་པའི་ཇག་པས་ཁྱེར་བ་བྱུང་སྐབས། བླ་མས་འདི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱིས་སེར་བ་ཕོབ་དང་སྡིག་པས་མི་གནོད་པའི་ཐབས་ཡོད་གསུངས། སེར་བ་ཕབ་ནས་ད་གདམས་པ་ཞུ་འཚལ་ཞུས་པས། སྡིག་བྱས་པའི་བརྔན་པར་ཆོས་སྟོན་མི་རུང་གསུངས།
དེར་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་བྱུང༌། དེ་ནས་ཇོ་མོས་གྲོ་ཆས་ཅུང་ཟད་གནང་བ་ཁྱེར་ནས་ཡོང་བས་བྲག་རྩ་ཞིག་ཏུ་ཉལ། ཕྱིར་ནང་ཚ་བ་བསྐོལ་བའི་དོན་དུ་རྗེས་ཀྱིས་གང་ནས་འདུག །ག་རེ་དེ་སྔོན་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཕྱེད་བླ་མའི་དོན་ཡིན་རུང༌། ཕྱེད་རང་གི་རེད་འདུག་ཡར་ལོག་པ་དྲག་སྙམ་ཕྱིན་པས་ཇོ་མོ་ཐུགས་དགྱེས། ཡང་མཁར་ལས་གྱིས་གསུངས། དེ་ནས་སྒལ་པ་བྱང་ནས་རྨ་རུལ་སོང་བ་བླ་མས་གཟིགས་ནས་རྟ་བོང་ལྟར་སྒལ་ལྕིབ་ཕུབས་གསུངས། ཡང་དབང་ཞུ་བ་འགའ་བྱུང་བར་མ་ཚུད། 
ཇོ་མོས་ཐབས་བྱ་གསུངས་ནས་མཐུ་ཆེན་འགྲོ་བ་སྐད་ཇོ་མོས་བཤོལ་བ་སྐད་བྱས་པས་ཅི་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས། མཐུ་ཆེན་འགྲོ་བ་རེད་ཞུས་ཀྱང་མ་གནང༌། ཕྱིར་ཉིན་ཁྱོད་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་སམ་གསུངས། མ་སྐྱེས་ཀྱང་རང་ལ་ཆོས་སྐལ་མེད་པ་རེད་སྙམ་མཚན་ཁོ་ནར་ངུས་པ་ཡིན་ཞུས་པས། ཁྱོད་ང་ལ་ངུ་ཤག་བྱེད་པའི་ཡུས་ཅི་ཡོད་གསུངས་ཕྱག་མཁར་བརྒྱབ་ནས་སྒོར་ཕུད། ཇོ་མོས་ད་དུང་ཁྱོད་ཡི་མ་ཆད་པར་གཉུག་བསྲིང་དང་ངས་ཀྱང་ཞུ་ནས་གནང་བ་ཡིན་གསུངས། ཁོང་རང་གིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གདམས་པ་ཞིག་གནང་བ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སེམས་ལ་འཕྲོད་པར་བྱུང༌། དེ་ལྟར་ལོ་རེ་ལ་རྩག་རེ་ཐོན་པའི་ཐོག་བདུན་ལོན། དེར་དོལ་གྱི་མཚུལ་སྟོན་དབང་ངེ་དཔོན་སློབ་རྣམས་བདེ་མཆོག་གི་དབང་ཞུ་བར་སླེབ། ཇོ་མོའི་ཕག་ནོར་གཡུ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་མཐུ་ཆེན་གྱི་ཕྱག་རྟེན་ཡིན། ད་རེས་དབང་གནང་བར་ཞུ་ཞུས་མདུན་དུ་ཁྲིད་པས། ང་ཡི་གཡུ་ཡིན་ཁྱོད་ཀྱི་འབུལ་བ་མི་ཡོངས་གསུངས་ནས་ཕྱག་འཁར་རྒྱབ་པས་ཁོང་གཉིས་ཕྱིར་བྲོས། དེར་ཇོ་མོ་ན་རེ། ནཱ་རོ་མཻ་ཏྲིའི་བརྒྱུད་པ་ཚེས་བཅུ་ལ་བརྩོན་མཛད་པས་དེ་དུས་ཐབས་ཤིག་ཡོད་ཟེར།
དེར་ཚེས་བཅུའི་སྐབས་ཆང་གར་མ་མང་དུ་བླ་མ་ལ་དྲངས་པས་བད་ནས་གཟིམ་པའི་ཚེ། ཏཻ་ལོ་ནཱ་རོའི་དབུ་སྐྲ་ན་བཟའ་དུམ་བུ་རེ་དང༌། དམ་རྫས་བདུད་རྩི། ཕྱག་ཕྲེང་གི་རྡོག་མ་ཁ་ཤས་རྣམས་བླངས་ཏེ། འདི་རྣམས་ཁྱེར་ལ་རྔོག་ཅན་སོང་དང་བླ་མའི་གདམས་པ་ཁོང་ལ་ཡོད་པས་ཞུས་ཤིག་གསུངས་ནས་བཏང་ངོ༌། །དེར་མཐུ་ཆེན་བླ་མ་རྔོག་པའི་མདུན་དུ་སླེབས་ནས་རྟེན་རྣམས་ཕྱགག་ཏུ་ཕུལ་ནས་ཇོ་མོས་འདིར་བཏང་བ་ཡིན། གདམས་ངག་ཐུགས་ལ་འདོགས་པར་ཞུས། འོ་ན་དོར་ཚོང་དུས་པས་ངའི་འབྲོག་ནོར་ཐམས་ཅད་དེད་ནས་གཏད་དུ་མ་ཉན་པས་དེར་སེར་བ་ཕོབ། དེ་ནས་གདམས་ངག་བྱ་ཡིས་གསུངས། དེར་དོལ་པ་ལ་སེར་བ་ཕབ་ནས་ལོ་ཐོག་བཅོམ། ལམ་བར་ནས་བྱེའུ་རོ་ཕད་བུ་གང་ཁྱེར་བ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་སྤུངས་པ་ལ། བླ་མས་སེ་གོལ་གཅིག་མཛད་པས་བྱིས་རོ་རྣམས་ནམ་མཁར་ཅིག་དེར་གྱིས་འཕུར་སོང་བས་ངོ་མཚར་སྐྱེས། དེར་དབང་གདམས་ངག་ཐོབ་ཅིང་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་བས། འདིར་བླ་མའི་བཀའ་ཨི་ཡོད་གསུངས་པས། མེད་ཞུས། ཇོ་མོས་བཏང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞུས་པས། ཨེ་ཨེ་དེ་ཡིན་པ་འདྲ། ད་ལན་བླ་མའི་སྐུ་མཁར་ཚར་བའི་དགའ་སྟོན་དུ། ང་རང་ཤོག་གསུངས་གདའ་བས་དངོས་པོ་སྤོང་དག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱི་ཟངས་དཀར་ལུང་བཞི་འདི་ཟུང་ལ་བླ་མར་ཕུལ་གསུངས། ཁོང་རྣམས་ལྷོ་བྲག་མདར་སླེབ་མཐུ་ཆེན་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཇོ་མོ་མཇལ་བས་ཐུགས་དགྱེས།
རྔོག་གཞུང་པས་འབུལ་སྐྱེལ་དེད་ནས་བྱོན་ཡོད་པས་བསུ་བ་མཛད་དམ་ཞུས་པས་བསུ་བ་འཐད་གསུངས། ཇོ་མོ་ནས་སྤོས་ཕོར་ཐོགས་ནས་བསུ་བ་མཛད། དེ་ནས་བུ་ཆེན་རྣམས་འདུས་ནས་མཁར་སྟོན་ལ་ཚོགས་འཁོར་བསྐོར་ཞིང་དབང་བསྐུར་མཛད། ཡང་བླ་མས་རྔོག་ལ་མཐུ་ཆེན་ཁྱོད་ཅན་དུ་སོང་བར་གདམས་པ་ཨི་བྱིན་གསུངས། རྟེན་རྣམས་གནང་བས་བྱིན་པ་ཡིན་ཞུས། ཇོ་མོས་དེ་ང་ལེན་པ་ཡིན་ཞུས་པས་འདི་ཚོས་རྐུ་མ་བྱས་གསུངས་ནས་རྦ་བེར་བརྒྱབ། རྔོག་པས་སྤོང་དག་གི་འབུལ་བ་བྱས་ནས་སྙན་དྲིལ་ཞུས་པར། སྙན་བརྒྱུད་ཆོས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱི་ར་ཡི་ཕྱི་མོ་བཞག་པས་དེ་ཕུལ་གསུངས། དེ་ཉིད་དུ་བྱོན་ནས་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས་ཕུལ། ང་ལ་དེ་འདྲའི་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་མཐུ་ཆེན་གྱི་ཟངས་ཕུལ་བ་ལ་དགྱེས་ཏེ། རྦ་བེར་བརྒྱབ་ཅིང་རྟེན་འབྲེལ་བཟང༌། ཆེ་རྒྱུ་མེད་ཏེ་རང་ལ་མནོག། ནང་གཙང་བས་དམ་ཚིག་གཙང་ཞིང་སྣོད་དང་ལྡན། མདོག་དམར་བས་མཁའ་འགྲོ་འདུ་ཞིང་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཐོབ། ཕྱི་ནག་པས་འཕྲལ་སྡུག་དཀའ་བ་སྤྱད་དགོས། ནང་ན་ནས་འབྲུ་གསུམ་བླུགས་པས་ལྟོ་བ་བསེར་རེ་བ་འབྱུང༌། ལུང་བཞི་ཡོད་པས་རྒྱུ་མཚན་བཞི་འོང༌། རྒྱུ་བཟང་བས་རྒྱུད་པ་ཇེ་བཟང་ལ་འགྲོ། སྐད་སྙན་པས་སྙན་པ་ཆེ་གསུངས། དེ་ནས་མཐུ་ཆེན་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་གནང་ཞིང༌། མཚན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་བྱ་བར་བཏགས། བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་དབང་བསྐུར་བས། བླ་མ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་དངོས་སུ་ཞལ་གཟིགས། ད་ཡང་མཐུ་ཆེན་ངེད་གཉིས་མཚམས་ལ་འདུག་དགོས་གསུངས་ནས་སྐུ་མཚམས་མཛད་ཅིང༌། སྙན་བརྒྱུད་ཆོས་དྲུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། རིམ་ལྔའི་དམར་ཁྲིད། བསྲེ་འཕོ་སྐོར་གསུམ་ལ་སོགས་གདམས་པ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་ཞིང་ཁྱོད་ལ་བྱིན་དང་གཞན་ལ་བྱིན། གལ་ཏེ་སྲང་ལ་གཞལ་ཡོད་ན། འབུམ་འགྱུར་བས་ཀྱང་མི་ལྷག་སྟེ། གསུང་ཞིང་ད་ཡང་གདམས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། ལྷོ་བྲག་སྟག་ཉའི་ཕུག་ཏུ་སོང་ལ་སྒོམས་གསུང༌།
དེར་སོང་ནས་བསྒོམས་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་ཡོད་པའི་ཚེ། མཁའ་འགྲོ་མའི་ལུང་བསྟན་བྱུང་ཞིང་བླ་མའི་མདུན་དུ་སོང་སྟེ་འདོད་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་དུ་ཞུས་པ་རྫོགས་པར་གནང་ནས། ན་མོ་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་འདི། ཞེས་དང༌། ཇོ་མོ་བདག་མེད་མས་ཀྱང༌། ཁྱོད་སྙིང་རུས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྲན་ཅན། ཞེས་སོགས་གསུངས་མི་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ། དེ་ནས་བླ་མ་དང་ཇོ་མོས་ཐུགས་ལ་བཏགས་ཤིང་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་དང༌། མི་ལས་མགུར་ལ་སྔ་བ་གཙང་ལ་ཡར་འགྲོའི་མགུར་ཕུལ་བ། རྗེ་མི་བསྐྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷོ་བྲག་པ། ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། བླ་མའི་ཞལ་ནས། རྗེ་བླ་མའི་སྐུ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། ཞེས་པ་ནས། མི་ལ་རས་པའི་སྙིང་རུས་ལ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཡོད། ཅེས་སྨོན་ལམ་གྱི་མགུར་གསུངས། ད་ཞག་ཤས་མ་འགྲོ་བར་ཇོ་སྲས་འདས་པའི་དུས་མཆོད་གཅིག་བྱེད་གསུངས། དེར་གྲྭ་སློབ་ཐམས་ཅད་འཚོགས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚོགས་གྲལ་དུ། མཐུ་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ཕུལ་ཏེ། ཇོ་སྲས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་དེ་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མ་དབང༌། ད་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་སློབ་མ་དང་དར་རྒྱས་གང་དུ་འབྱུང་ཞུས་པས། ངས་ཀྱང་དོ་ནུབ་བརྟགས་པ་བྱེད་ནས་ནངས་པར་ཆོས་ཀྱི་ཕས་ཕོག་བྱེད་གསུངས། ཕྱིར་ནང་ཐམས་ཅད་འཚོགས་པར་རྨི་ལམ་ལུང་བསྟན་གྱི་མགུར་གསུངས་པས། ཤར་དུ་ཀ་ཆེན་གཅིག་བཙུགས་པ་རྨིས། ཞེས་གསུང་ཞིང་གཞུང་གི་རྔོག་སྟོན་ཆོས་རྡོར་གྱིས་བཤད་རྒྱུན་ཆུ་བོའི་གཞུང་དང་འདྲ་གསུངས། དོལ་གྱི་ཚུལ་སྟོན་དབང་ངེས་འཕོ་བ་རྒྱ་མཐོང་ཁ་ཕྱེས་པ་ལྟ་བུས་འགྲོ་དོན་གྱིས། གཙང་གི་མེས་སྟོན་ཆེན་པོས་འོད་གསལ་བུམ་ནང་མར་མེ་ལྟ་བུ་སྦོར། ཁྱོད་གུང་ཐང་གི་མི་ལ་རས་པས་གཏུམ་མོ་ཤིང་བཤག་ལ་མེ་སྦར་བ་ལྟ་བུས་རང་གཞན་སྨིན་པར་གྱིས། ལར་མཁར་གྱིས་ཁོ་བོ་ལ་དགོས་པ་མེད་རུང་ཁྱོད་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན། ད་དེ་ལྟར་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པས་གནས་གངས་ཁྲོད་འགྲིམས་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་གསུངས། དེ་ནས་བླ་མ་ཡབ་ཡུམ་དཔོན་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོ་ལམ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེལ།
དེར་བླ་མས་མི་ལའི་ཕྱག་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་གར་ནས་ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོའི་ཆོས་སྐོར་དགུ་ཡོད་པའི་བཞི་ངས་བླངས་ཡོད་ལྔ་པོ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོན་པར་གྱིས། ང་དང་ཁྱོད་གཉིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ནས་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་ལམ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་རྗེ་བཙུན་ཡུལ་དུ་བྱོན་པས་ཁང་པ་འགྱེལ་ཞིང་འཇག་མས་གང༌། སྲིང་མོ་སྤྲང་དུ་སོང་བས་ནུབ་མོ་གཟིམ་མ་ཟིན། ཐོ་རངས་སྐྱོ་ཕྱེད་དེ་བ་ལ། མི་རྟག་པའི་མགུར་གསུངས། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་རྙིང་མ་བའི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་མི་རྟག་པའི་མགུར་གསུངས། ཨ་ནེ་ཕུ་འབྲོག་མདའ་ཞིང་འཛོམ་ཡོད་པས་དེར་སོང་དང་རྒྱག་ཆུ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་སྟེར་འོང་གིས་གསུངས། དེར་ཨ་ནེ་ཅན་དུ་སོང་ཙ་ན་སྤྲང་པོ་ཕ་མེས་བླ་འཚོང་པོ་ཟེར་ནས་སྦྲ་ཡི་ཀ་བས་བརྡུང༌། གུང་ཐང་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་དུས་ཕྱེ་དུམ་པ་ཞིག་ཞིང་རིན་ཡིན་ཟེར་བསྐྱལ། རག་མ་བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་རྫོང་དུ་བསྒོམས་པས་རྨི་ལམ་བརྡ་ཤར་གྱི་མགུར་མཛད། བྲག་དཀར་སྤོ་མཐོན་དུ་ཟྭ་ཚྭ་མེད་རྡོལ་མེད་གསོལ་བས་སྐུ་ལུས་ཤེད་མེད་པར་གྱུར། ཉིན་གཅིག་ཡུལ་མིས་མཐོང་བས་འདྲེ་རེད་ཟེར་ཞིང་བྲོས། ཡང་སྒྲོ་ཚོལ་མི་འགའ་བྱུང་བས་ཙམ་པ་དུམ་པ་ཞིག་བྱིན་པ་ཟྭ་ལ་བཏབ་ནས་གསོལ་བས་ཁམས་དྭངས། དེར་ཡུལ་མིས་རྗེ་བཙུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པས་པེ་ཏས་ཚོལ་ནས་མཇལ་དུ་ཕྱིན། སྐུ་ལུས་མཐོང་བས་ཡིད་སྡུག་ནས་མང་དུ་ངུས། འདིར་ཤི་བས་མི་ཕན་བསོད་སྙོམས་ལ་སོང་ཟེར་བས། སྡིག་ཆེ་བས་དགེ་སྦྱོར་མ་འགྲུབ་ན་བསོད་སྙོམས་ལ་མི་འགྲོ་གསུངས། 
ཡང་པེ་ཏས་ཆང་སྦང་ཟོ་བ་གང་དང་ཤ་ཟན་ཅུང་ཟད་ཁུར་བ་ཚོགས་འཁོར་མཛད་ཡང་ཉིན་གཅིག་སྣམ་བུ་སྲེ་བོ་ཞིག་ཁྱེར་ནས་འདི་ལ་གོས་གྱིས་ལ་བླ་མ་བ་རི་བའི་ཉེ་གནས་ལ་འགྲོ་ཟེར་བས་དེར་ཆོས་བརྒྱད་སྤང་པའི་མགུར་གསུངས། གཞན་ཡང་ཁྱི་ར་བ་དང་གཤིན་རྡོར་མོ་སོགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཅུང་ཟད་རེ་སྦྱར་བ་ལ་སྨོན་ལམ་དང་བསྔོ་བ་མཛད། དེ་ལྟར་གནས་དེར་ལོ་དྲུག་སོང༌། དེ་ནས་བྲག་དམར་མཆོང་གླིང་ཁྱུང་གི་རྫོང་ལ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བྱས་ནས་ཡུལ་མིས་མི་ཚོར་བར་ཤི་ཨི་ཐུབ་བསམ་པ་མཛད་གསུངས། ཉིན་གཅིག་ཐུག་མ་བཏུས་ནས་རྡོ་ལེབ་སྟེང་དུ་བཏིང་བས་རླུང་གིས་གཏོར་ཤིང་སྐམ་པོ་བཅག་པས་འགྱེལ་ནས་དབང་པོ་མ་བྱུང༌། ལྷག་པས་བརྒྱལ་སངས་ནས་ཡིད་སྐྱོ་བའི་སྐབས་བླ་མ་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་ནས་སྤྲིན་དཀར་པོ་བྱུང་བར་བླ་མ་དྲན་དྲུག་གི་མགུར་མཛད། སྤྲིན་སྣམ་བུ་བརྐྱང་འདྲའི་སྣེ་མོར་བླ་མ་མར་པ་ཞལ་གཟིགས་ནས་དགའ་དྲག་པའི་གསོལ་འདེབས་མཛད། དེ་ནས་ཕུག་པར་ཨ་ཙ་ར་བདུན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་མགུར་མཛད་པས་འཇའ་ཡལ་བ་བཞིན་སོང༌། དེར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དམ་བཅའ་རྫོགས། དེ་ནས་ལ་ཕྱི་ཆུ་བཟང་དུ་བྱོན་ནས་བསྒོམས་པས་ལྷ་འདྲེས་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་ཟིལ་གྱིས་མནན། ཕྱི་ནང་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཕུལ་བ་བཞེས་པས་ཟླ་མང་པོར་འཚོ་བ་མི་དགོས་པ་བྱུང༌། སྙེ་ནམ་དུ་གཤིན་རྡོར་མོ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱགུ་ཎ་སོགས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་ཡོན་བདག་བྱས། རྗེ་བཙུན་ལ་ཕྱི་གངས་དུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། ཤ་གཟུག་གཅིག་མར་ཤག་གཅིག་བསྣམས་ནས་བྱོན་པ་ལ། སྟག་ཡོས་གཉིས་ཀྱི་ལོ་མཚམས་སུ་ཁ་བ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་བབས་ལམ་ཆད། ཡོན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་འདས་མཆོད་ཕུལ། 
ཕྱིས་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ནང་ཡུལ་མི་དྲུག་འཚོལ་དུ་སོང་བས་རྗེ་བཙུན་དང་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གཟི་མདངས་ཆེ་བར་བཞུགས་པས་ལྷ་འདྲེས་འཚོ་བ་ཕུལ་བ་འདྲ་ཞུས། སྐབས་འགར་མཁའ་འགྲོ་མས་ཚོགས་སྐལ་དང༌། སྐབས་འགར་མི་མ་ཡིན་གྱི་འཚོ་བ་སྦྱར་གསུངས། དེ་ནས་སྙེ་ནམ་གྱི་བྲག་ཕུག་ལ་བཞུགས་སྐབས་རས་ཆུང་པ་སོགས་སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་ཚོགས་མང་དུ་འདུས་ནས་ཆོས་གསུངས། གཞན་ཡང་ཤེལ་ཕུག་ནམ་མཁའི་རྫོང་དང༌། སྐྱིད་ཕུག་ཉི་མ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་འདུས་ནས་ཆོས་ལ་བཀོད་པའི་མགུར་མཛད། དེ་ནས་ལིང་པའི་བྲག་ཏུ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་མགུར་གསུངས་ནས་དམ་ལ་བཏགས། དེ་ནས་སློབ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ལིང་པའི་བྲག་ནས་སྙེ་ནམ་བྲོད་ཕུག་ཏུ་གདན་དྲངས་པེ་ཏ་དང་ཨ་ནེས་ཆོས་ཞུས། དེར་རྗེ་བཙུན་གྲགས་པའི་སྙན་པས་ཁྱབ་ནས་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་གསོགས་དང༌། རས་པའི་སློབ་ཚོགས་མང་དུ་བྱུང༌། སྙེ་ནམ་དུ་ལོ་སྟོན་དར་ལོ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོར་བྱས། བཀའ་གདམས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཕྲག་དོག་གིས་རྩོད་པ་བྱས་པར། སྙེ་ནམ་རིའི་དགོན་པ་ན། །མི་ལ་རས་པ་སྒོམ་པ་ལ། །སྟོན་པ་ལོ་སྟོན་ཟུག་རྔུ་སྐྱེས། །དེ་རང་སྟོན་པ་ཨེ་མ་འཁྲུལ། །ཡོན་བདག་ཕོ་མོའི་དད་ཟས་ལ། །ཁྱེད་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་སེར་སྣ་སྐྱེས། །དེ་རང་མཁས་པ་ཨེ་མ་འཁྲུལ། །དོན་མེད་ཚིག་གི་སྟོང་སྒྲ་ལ། །དོན་བདེན་པར་མ་འཛིན་སྟོན་པ་ལགས། །ཚིག་ཐ་སྙད་མུ་སྟེགས་རྟོག་པ་ལ། །ཚེ་སུམ་གཉིས་ཟད་པ་མ་ཚོར་རམ། །རྟོག་གེའི་ངན་ཚིག་སྣ་ཚོགས་ལ། །ཚེ་སྟོང་པར་མ་ཟད་སྟོན་པ་བ། །ངས་ཚིག་ངན་གྱི་ཡ་བོ་ལབ་མི་ཁོམ། །མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲང་མི་ལ། །ཚད་མི་ཚོད་མ་འཐུང་མ་མྱོང༌། །ད་རེས་རྩོད་པ་སྟོན་པ་རྒྱལ། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་རིམ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དྲི་བ་དང་གསུང་མགུར་མཛད་པས་མཐར་གདམས་ངག་ཞུས་ནས་སྟོན་སྒོམ་ཆེ་བར་གྱུར།
 དེ་ནས་རས་ཆུང་པ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོན་གསུངས་པར་བཤོལ་མ་ཐེབས་ནས། སྙེ་ལམ་དུ་གསེར་ཅུང་ཟད་བསོད་སྙོམས་སུ་ཕུལ་བ་རས་ཆུང་པའི་རྫོངས་མཛད་ནས། ད་རེས་བླ་མ་མར་པའི་བཀའ་བཞིན་ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོའི་ཆོས་སྐོར་ལྔ་རྒྱ་གར་ནས་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་གསུངས་པ་ད་རེས་གདན་དྲོངས་ཤོག་གསུངས། དེ་ནས་རས་ཆུང་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་ནས་ཏི་པུ་པ་དང༌། མ་གཅིག་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་མོ་སོགས་མཇལ་ནས་གསེར་གྱི་མཎྜལ་ཕུལ་ཏེ། ལུས་མེད་མཁའ་འགྲོའི་ཆོས་སྐོར་ལྔ་དང༌། གཞན་ཡང་གདམས་པ་ཟབ་ཁྱད་ཅན་མང་པོ་ཞུས། ཏི་པུ་པས་ག་པུར་གུར་གུམ་སིནྡྷུ་ར་ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོའི་འཁར་བ་རྣམས་རྗེ་བཙུན་ལ་ཕྱག་རྟེན་དུ་བསྐུར། དེ་ནས་རས་ཆུང་པ་བལ་པོར་ཕེབས་ནས་དེ་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་ངན་སྔགས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་གསེར་ལྷག་མ་རྣམས་ཕུལ་ནས་ངན་སྔགས་རྣམས་ཞུས་ནས་འོང་བ་ན། རྗེ་བཙུན་བྲག་དམར་མཆོང་གླིང་ན་བཞུགས་ནས་གཟིགས་པར། རས་ཆུང་པ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ། ངན་སྔགས་སྣ་ཚོགས་ཞུས་ནས་རླུང་དམར་འཚུབས་མ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བས་ལམ་དུ་བར་ཆད་བྱུང་བར་མཁྱེན་ནས། དཔལ་མོ་དཔལ་ཐང་ལ་བསུ་བར་བྱོན། རས་ཆུང་པ་དང་འཕྲད། དེར་སེར་བ་བབས་པས་རས་ཆུང་པ་དབུ་གཏུམ་ནས་བཞུགས་སེར་བ་སྲབ་སྐབས་རྗེ་བཙུན་མ་བཞུགས་པ་ལ་གར་བྱོན་བཙལ་བས་གཡག་རྭ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྗེ་བཙུན་ཆུང་དུ་མ་སོང༌། གཡག་རྭ་ཆེ་རུ་མ་སོང་བར་དེར་ཤོག་གསུངས་ཀྱང་མ་ཐར། རྗེ་བཙུན་སྒོར་བྱོན་ཏེ་ལྟ་སྟངས་མཛད་པས་སྤྲིན་དྭངས། དེ་ནས་རུ་བར་རྒན་མོ་ཞིག་ལ་བསོད་སྙོམས་བྱས་པས་གཏད་དུ་མ་ཉན། རྒྱང་དེར་ཕེབས་ནས་གཟིམས། ནང་པར་རུ་བ་གཞན་མི་འདུག །རྒན་མོ་ཤི་བ་གཟིགས་ནས་བསྔོ་སྨོན་མཛད། ཟ་མ་ཟོས་འཕྲོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་བསྣམས་ནས་བྲག་དམར་མཆོང་གླིང་དུ་བྱོན། དེར་རས་ཆུང་པ་ཆུ་ལེན་དུ་བྱོན་པའི་ཕར་ཁར་རྐྱང་ཕ་མ་བདུན་དང༌། སྤྱང་ཀི་མ་བུ་བདུན་བརྩེ་ཞིང་འདུག་པ་མཐོང་བས་ཐུགས་ཡེངས་སོང་བ་དང༌། དེ་ནས་ཡར་བྱོན་པས་ཤོག་བུའི་ཚིག་དྲི་བྲོ་བས་གོང་ནས་གདམས་ངག་ལ་སྙད་འདོགས་ལུགས་ཀྱིས་བསྲེགས་གམ་སྙམ་པས་དཔེ་ཁུག་སྟོང་པར་གཟིགས། དེར་དད་པ་ལོག་ནས་སེམས་སྡུག་པས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཅིང་རྐྱང་མགུར་སྐོར་གསུམ་སོགས་མཛད་ངན་སྔགས་བསྲེགས་པ་མ་གཏོགས་གཞན་མཁའ་འགྲོའི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པས་གསོལ་བ་ཐོབ་གསུངས། དེར་བྲག་གསེབ་ནས་དཔེ་ཀུན་ཆིལ་གྱིས་བྱུང་བས་དེ་ནས་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་སྐྱེས་སོ། །ཡང་ཉིན་གཅིག་སྐུ་ལུས་བཀོད་པ་དྲུག་མཛད་པ་ལས་མཐོང་སྣང་སྣ་ཚོགས་འདི་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞུས་པས། སྣ་ཚོགས་ཆུ་ཡི་སྣོད་རྣམས་སུ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན། དག་པའི་འགྲོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། ཐ་དད་སྣང་ཡང་དེ་བཞིན་མིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཉིན་གཅིག་ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞུས་པས། མེ་ཡིས་མི་ཚིག་ཆུས་མི་བྱིང༌། སྤྱོད་པ་གླང་ཆེན་འགྲོས་ཀྱི་གར། དག་པའི་འགྲོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། ཐ་དད་སྣང་ཡང་དེ་བཞིན་མིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཡང་མ་ཇོ་ལྕམ་མོའི་ཚོགས་འཁོར་གཅིག་བསྐོར་བའི་གྲལ་དུ་ཁྱེད་ལ་སློབ་མ་གྲུབ་ཐོབ་ཨི་ཡོད་ཞུས་པས། མཁའ་འགྲོའི་ལུང་བསྟན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། དྭགས་པོ་ཉི་མ་འགྲོ་ལ་འཆར། རས་ཆུང་ཟླ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། སྒོམ་སྟག་ཇོ་དར་ཞི་བ་འོད། འབྲི་སྒོམ་ལ་སོགས་ཉི་ཤུ་ལྔས། འགྲོ་དོན་བྱེད་འབྱུང་མཁའ་འགྲོའི་གསུངས། གྲུབ་ཐོབ་ལྔ་དང་རྟོགས་ལྡན་བརྒྱད། རང་བྱུང་ཉམས་ཤར་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། ཆོས་མཐུན་སློབ་མ་སྟོང་རྩ་འོང༌། ཆོས་འབྲེལ་ཐོབ་པ་ཁྲི་འབུམ་སྟེ། ལག་ལེན་སྐྱོང་བ་འགའ་རེ་འདུག །ཁྱོད་དྲི་རྟོག་བྱེད་པ་བག་ཆགས་བཟང༌། གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བལ་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལ། མགུར་གསུངས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྲུབ་ཐོབ་དྷརྨ་བོ་དྷི་དང༌། བོད་ཀྱི་མི་ལ་རས་པ་གཉིས་བལ་ཡུལ་དུ་མཇལ་འཕྲད་མཛད་པའི་སྐོར་དང་གུང་ཐང་སྣ་རྩེའི་ཕུག་ཏུ་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་བརྒྱད་བྱུང་ནས་ཆོས་ཞུས་པ་དང༌། དིང་རི་ནས་ཕ་དམ་པ་ཚུར་བྱོན། རྗེ་བཙུན་གཉའ་ནང་ནས་ཕར་བྱོན། ཐོང་ལའི་ལ་ཁར་ཆོས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་མཛད་པ་དང༌། སྐྱིད་ཕུག་ཉི་མ་རྫོང་དུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་རྗེས་སུ་བཟུང་ཕྱིར་ཤ་གྲོལ་ཁྱི་གྲོལ་མཛད་པའི་སྐོར་དང༌། ཡང་གཙང་གི་ག་ར་ཁ་ཆེའི་མགྲོན་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་གཡག་རུ་ཐང་པ་དང་སེ་བན་སྟོན་ཆུང་གཉིས་རྗེས་སུ་བཟུང༌། བྲིན་གྱི་ཕུག་པར་འདྲེ་དམག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པར་ཆོས་གསུངས་ནས་དམ་ལ་བཏགས་པ་དང༌། རས་ཆུང་པ་དང་ལེགས་སེ་འབུམ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ཞུས་པའི་སྐབས་བུམ་པ་ནམ་མཁར་འཕར་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དང༌། ཐང་སྐུ་ལ་རབ་གནས་མཛད་པ་མེ་ཏོག་རང་འབྱར་དུ་སོང་བ་རྣམས་དང༌། ཆུ་མིག་དངུལ་འབུམ་དུ་རས་པ་ཞི་བ་འོད་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སྐོར་དང༌། གུང་ཐང་ལྷོ་སྒོ་ན་ཉ་མ་བཙུན་སེང་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། གངས་ཏི་སེར་བྱོན་ནས་ནཱ་རོ་བོན་ཆུང་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲན་པས་མཐར་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཚར་བཅད་པ་དང༌། གུང་ཐང་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བུད་མེད་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་བདག་མོར་གྱུར་པ་དང༌། ལྕིམ་ལུང་གི་ཆུ་མཐའ་མཁར་ཕུར་བྱོན་དུས་ངན་རྫོང་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། གཙང་གི་དིང་རི་མཁར་དམར་དུ་ལྷ་རྗེ་གཡང་ངེ་ལ་མགུར་མཛད། གཙང་བོང་རོང་གི་གྲོང་དུ་རྟོགས་ལྡན་རས་ཆུང་མ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སྐོར་རྣམས་སོ། །དེ་ནས་རེས་གཅིག་གི་ཚེ་རྗེ་བཙུན་ཆུ་བར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་ཆུ་ཕོ་འབྲུག་ལོ་དཔྱིད་ར་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཤ་ཟ་ཆེན་མོ་ལྔས་ཆོ་འཕྲུལ་བར་ཆད་བརྩམ་པར་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཕྱག་འཚལ་ནས་སོང༌། ཡང་དབྱར་ར་བའི་ཚེས་བཅུའི་ནུབ་མོ་མཚར་སྡུག་ཅན་གྱི་བུ་མོ་ལྔས་མཆོད་ཅིང་སེམས་བསྐྱེད་སྡོམ་པ་ཞུས་ནས་ཞབས་སྤྱི་བོར་བླང་ནས་སོང༌། ཡང་སྟོན་འབྲིང་པོའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་དགུང་མོར་བུད་མེད་གཅིག་གིས་ཇོ་མོ་བྲོ་འཚལ་བས་སྤྱན་འདྲེན་པར་ཞུས་ནས་དར་གྱི་སྣམ་བུའི་སྟེང་ནས་གདན་དྲངས། ཡུལ་གྱི་ཕྱུགས་རྫིས་དམར་ཐབ་ཀྱིས་མཁྲེན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་མི་ལ་ཡང་ཡམས་རིམ་བྱུང༌། དེར་ཡི་གེ་བརྒྱ་པའི་ཁྲུས་དང༌། སྒྲོལ་མ་ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་གཟུངས་སྒྲུབ། གཙུག་ཏོར་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚེ་བསྲིང་མཛད་པས་ནད་ཡམས་ཐམས་ཅད་ཞི། ཟླ་བ་དེའི་ཉེར་དགུའི་ཉིན་ཚེ་རིང་མཆེད་དང་ཡུལ་བདག་གིས་བར་དོའི་ཁྲིད་ཞུས། བྱི་བ་ཟླ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ནུབ་མོར་ངོ་མཚར་བའི་གསང་མཆོད་ཕུལ་ཏེ་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ལོ། །དེ་དག་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་མའི་ཞུས་ལེན་གྱི་སྐོར་རོ། །དེ་ནས་རས་ཆེན་རས་ཆུང་གཉིས་བཅས་ཅོག་རོ་འབྲིང་མཚམས་སུ་རས་ཆུང་མ་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་རས་ཆུང་པ་རྒྱལ་ཁམས་བསྐོར་བར་གཤེགས་པ་ལ་བཤོལ་མ་ཐེབས་པར་བྱོན་པའི་དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་རས་ཆུང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་ལོ། །དེ་ནས་རྗེ་བཙུན་གྱི་མདུན་དུ་རས་པ་བསྒྲེས་པ་རྣམས་བཞུགས་པའི་སྐབས་རས་ཆུང་པས་རྗེ་བཙུན་ལ། རང་རེ་རྣམས་ལྷོ་བྲག་མར་པའི་རྒྱུད་འཛིན་དུ་འདུག་པས། ངེད་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་པ་འཛིན་ཅིང་འཚོགས་པ་སྐྱོང་བ་འགའ་རེ་ཨེ་འོང་ཞུས་པས། རྒྱུད་འཛིན་དམ་པ་ཞིག་སྤྱན་སྔར་ཡོང་གསུངས། དེར་ཞག་བཅོ་ལྔ་ནས་དྭགས་པོ་སྙི་སྒོམ་སྤྱན་སྔར་བྱོན། ཕྱག་རྟེན་དུ་ཇ་གསེར་ཕུལ་བ་ཆོས་བརྒྱགས་གྱིས་གསུངས་ནས་གནང༌། དེ་ནས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྣ་ལེན་གྱི་མགུར་མཛད། དེ་ནས་དབང་བསྐུར་དང་རྗེ་བཙུན་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཐབས་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ཞུས་ནས་བསྒོམས་པས་ཐབས་སྟོན་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས༌། བདེ་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་རྒྱས་པར་མཛད། ཉམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་བརྡ་དོན་རྣམས་ཞུས་ལེན་གྱི་མགུར་མཛད། བར་དོའི་གདམས་པ་དང༌། ཞལ་གདམས་སྐྱེལ་མགུར་གྱི་ཚུལ་དུ་མཛད། ད་ནི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ་ལ་དཀའ་ཚེགས་མི་དགོས། འདིར་ཐོག་མར་ཕྱིན་པའི་ནུབ་མོ་ཁྱུང་གཅིག་བྱ་རྒོད་མང་པོས་བསྐོར་བ་མེ་ཏོག་སེར་པོའི་གླིང་དུ་བབ་པ་རྨིས། བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱུད་འཛིན་ལུང་བསྟན་ལྟར་ང་ཡི་བརྒྱུད་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་གཏད་པས་ཟུང་དང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བར་འགྱུར་རོ། །ད་དབུས་སུ་སོང་ལ་སྒྲུབ་གནས་སྒམ་པོ་ལུང་བསྟན་པ་དེར་སྒྲུབ་པ་གྱིས། བུ་ཁྱོད་ཡོས་ཀྱི་ལོ་རྟའི་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་བྲིན་དུ་སླེབ་པར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་དྭགས་པོའི་ཞུ་ལེན་གྱི་སྐོར་དང༌། ཡང་རེས་ཤིག་གི་ཚེ། རས་ཆུང་པ་རྡོ་མོན་གྱི་མཚམས་སུ་ལུང་བསྟན་ཅིང་ད་ནི་རེས་ཤིག་དབུས་སུ་སོང༌། མ་འགྲོ་ཟེར་དུས་འགྲོ་རང་ཟེར། ད་མ་འདུག་པར་སོང་ལ་འགྲོ་དོན་གྱིས་གསུངས་ནས་ཞལ་ཏའི་མགུར་མ་མང་དུ་མཛད། རས་ཆུང་པས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་ཞལ་མཇལ་ལ་སོགས་ཀྱི་མགུར་ཕུལ་ནས་བྱོན་ནོ། །དེ་ནས་སྙེ་ནམ་ཀྱི་མི་སྡེ་རྣམས་འདིར་ཤོག་ཚོགས་འཁོར་ཡོད་ན་བཟང་གསུངས། དེར་འདུས་ནས་ཚོགས་འཁོར་བསྐོར་ཏེ་ཆོས་མང་དུ་གསུངས། མགུར་བཞེངས་འཇའ་འོད་མེ་ཏོག་ཆར་དུ་འབེབ་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མང་དུ་བྱུང༌། ཀུན་ལ་བསྔོ་སྨོན་ཞལ་ཏ་མཛད་པས་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པས་སོང་ངོ༌། །དེ་ནས་འབྲི་སྒོམ་དང་སེ་བན་རས་པ་ངན་རྫོང་རས་པ་སོགས་མང་དུ་འཚོགས་པ་ལ། བླ་མའི་ཞལ་ནས། རྣལ་འབྱོར་ལུས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འདི། འཆི་བདག་རྐྱེན་གྱི་བ་མོ་ཡིས། བཅོམ་ཏེ་ཕ་རོལ་འགྲོ་དུས་སུ། ང་ལ་མཐོང་སྣང་སྣ་ཚོགས་འོང༌། ཞེས་གསུང་ཞིང༌། འབྲི་སྒོམ་ཁྱེད་དྲང་པོ་ཡིན། ཇི་ལྟར་འོང་སྨྲོས་ཤིག་གསུངས་པ་ལ། རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་ལ་མཐོང་སྣང་ལ་སོགས་སྐྱེ་འཆི་མི་མངའ་ཡང༌། དག་མ་དག་གི་མཐོང་སྣང་ལ་སོགས་འབྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞུས་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་གོ་ནས་འདུག་གསུངས། དེར་སེ་བན་གྱིས་རྗེབཙུན་གྲོང་ན་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཞུས་པས། ལྷོ་བྲག་མར་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་ཡོད། མི་ལ་རས་པའི་སྙིང་རུས་ཀྱིས། བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཟིན་ནས་ཡོད། ཅེས་སོགས་མགུར་མཛད་ཅིང༌། ད་ང་ཡི་ཤུལ་དུ་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་མེད། ཨ་ག་རུ་ནག་པོ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱག་འཁར་དང༌། ཨ་རུ་ར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང༌། རས་ཀྱི་པན་ཞུ་དང༌། རས་དུམ་གཅིག་དྭགས་པོ་ལ་བསྐུར། སྦ་བེར་དང་རས་དུམ་གཅིག་རས་ཆུང་པ་ལ་བསྐུར། གྲི་གུ་མེ་ཆ་མ་འདི་ངན་རྫོང་སྟོན་པ། རུས་པའི་ཐུར་མ་འདི་འབྲི་སྒོམ་རས་པ། པཎ་ཞུ་ཧྲུལ་པོ་འདི་སེ་བན་ནས་ཟུང༌། རས་འདི་དུམ་བུ་གྱིས་ལ་རས་པ་རེ་རེ་ལ་རེ་རེ་བྱིན། ནོར་ཆེ་བ་མིན་ཏེ། དངོས་གྲུབ་སྣ་རེ་འོང་སྲིད། སྒོམ་ཁང་གི་ཕུག་པར་གསེར་གཅིག་ཡོད་པ་ལ་འགྱེད་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེར་མ་དག་པའི་བོན་སྟོན་གཅིག་གིས། ཡུལ་དུ་ནད་ཡམས་དཀོན་པ་རྗེ་བཙུན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཡིན་ཏེ། ང་ཡི་ཁ་ཡི་ཟ་ཕུ་འགགས་ཟེར་ནས། མཛེ་མོ་གཅིག་ལ་རྔན་དུ་གཡུ་བྱིན་ནས། ཞོ་ཕོར་བ་གང་ལ་དུག་བཏབ་དེ་བསྐུར་བ་དྲངས་པ་དང༌། རྗེ་བཙུན་མཛེ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཡུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཐུང་བ་ཡིན་གསུངས་ནས་གསོལ་བ་དང༌། ཕོར་པ་ཡང་བཀྲུས་ནས་གནང་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་ཆད་པས་དེ་ནུབ་བོན་པོ་ཤི་བས་དུག་དྲངས་པར་ཤེས་ཏེ། ཨ་ག་མཁྱེན་བཞིན་དུ་གསོལ་བའི་དཔེ་ཡོད་དམ་ཞུས་པས། ཨ་མཚར་པོ་ང་ཡི་འདུལ་ཞིང་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན། གསུངས་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་བསྔོ་བ་མང་དུ་མཛད་ཅིང་བོན་པོ་མཛེ་མོ་གཉིས་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་དྲངས་སོ། །དེ་ནས་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་དེ་གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་དང༌། ནཱ་རོ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་བཞིན་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བླ་མ་དམ་པ་བསྟེན་ཅིང༌། གདམས་པ་ཟབ་མོའི་ཐུགས་བལྟམས་ཏེ། རི་ཁྲོད་རྣམ་དག་ཏུ་ལུས་སྲོག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཁས་བླང་ཞིང་བསྒོམས་པས༌། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་སྟེ། འགྲོ་བ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད་ཅིང༌། མཐར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་ལེ་ལོ་ཅན་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བཞེས་པའི་དུས་སུ། ཆུ་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོ་རྟའི་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་མ་རི་རྩེར་ཤར་བ་ལ། མ་དག་པའི་སྣང་ངོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་དག་པའི་སྒོམ་ཆེན་རྣམས་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བཞུགས་པའི་སྣང་བ་དང༌། འགའ་ཞིག་ལ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་བྱོན་པ་དང༌། སེང་གེ་ལ་བཅིབས་ནས་འབྱོན་པ་ལ་སོགས་མཐོང་སྣང་ཐ་དད་པ་བྱུང་ཞིང༌། ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་འཇའ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཏེ། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆར་ལ་སོགས་པ་ལྟས་ངོ་མཚར་ཅན་དུ་མ་བྱུང་ངོ༌། །དེར་ཐམས་ཅད་ཚོགས་ཏེ་གདུང་བཞུ་བ་ལ་མ་འཆམས་པས། བྱིས་སྦ་རལ་པ་ཁམས་སེག་གེ་བ་གཅིག་ནམ་མཁའ་ལ་གར་བྱེད་ཅིང༌། ཁྱེད་ཅག་མི་ཡུལ་གླེན་པ་འདིར། མི་ལ་རས་པའི་གདུང་ལ་རྩོད། བརྩད་པས་ཐོབ་ཏུ་མི་འཇུག་པ། མཁའ་འགྲོ་སྤྱི་ཡི་དམ་ཚིག་ཡིན། ཅེས་སོགས་དང༌། ལུང་པ་གཉིས་ཀྱི་རབ་སྒང་འདིར། བཞུས་ན་ཕན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཟེར་བས་བྲིན་ཆུ་བར་གྱི་བྲག་སྟེང་དུ་བཞུས་པས་མཛེ་ནད་ཐམས་ཅད་ཆད་དོ། །ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནས༌། རཾ་ཡེ་ཤེས་གཏུམ་མོ་མེ་ལྷའི་མེ། ཞེས་སོགས་མགུར་བླངས་པས་ཐུགས་ཀ་ནས་མེ་རང་བྱུང་དུ་འབར་བ་ལས༌། མཁའ་འགྲོ་མས་རྗེ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་གཤེགསཔ་ལ། ལ་ལ་ངུ་ཞིང་ལ་ལ་བརྒྱལ། བརྒྱལ་སངས་མྱ་ངན་བྱེད་དུས་འདིར། རང་བྱུང་མེ་ནི་རང་འབར་འགྱུར། ཅེས་སོགས་གདུང་དབྱངས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་མཛད་དོ། །དེར་གདུང་ཁང་གི་སྟེང་དུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་འདུས་པའི་གོང་བུ་འོད་འཕྲོ་བ་གཅིག་འདུག་པ་ལ། ཞི་བ་འོད་དང༌། སེ་བན་གཉིས་ཀྱིས་མགུར་བླང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། མཆོད་རྟེན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་བསྐལ་བཟང་གི་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང༌། བླ་མའི་སྐུ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་མགུར་མཛད་ཅིང༌། ནམ་མཁར་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ཁྲ་དཔུང་ངེ་བ་གཅིག་ཡོད་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །མཆོད་རྟེན་མཁའ་འགྲོ་མ་དཀར་མོ་གཅིག་གིས་གདན་དྲངས་པ་ལ། ཞི་བ་འོད་ཀྱིས་མགུར་མཛད་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབ་པས། མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་ནས་རྗེ་བཙུན་གྱི་མགུར་མཛད་པ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་མས་མཆོད་རྟེན་བུ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་དབུ་ལ་རེག་ཙམ་རེ་བྱས་ཏེ་ནམ་མཁར་གདན་དྲངས་སོ། །དེ་ནས་ལེགས་སེ་ན་རེ། བླ་མའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་ལ་གསེར་མེད་ཟེར་ནས་ཕུག་པ་རློགས་པས། བུར་དཀར་རྡོག་པོ་གསུམ་རས་ཁ་གཅིག་ཏུ་བཏུམ། གྲིའི་ཡུ་བ་ཁེམ་སོའི་གྲི་རྩེ་མོས་འབུག །ལྟག་པས་མེ་ཆ་འོང་བ་གཅིག་དང༌། ཡི་གེ་གཅིག་འདུག་པ་ལ་བལྟས་པས་རས་དང་བུ་རམ་གྲི་འདིས་ཆོད་དང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཐོབ་པར་འོང༌། དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ཞེན་སྤང་ཞིང༌། རི་ཁྲོད་འགྲིམ་ལ་དགོན་པ་རུ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་དེ་གནས་ངེས་མེད་རི་ཁྲོད་འགྲིམ་པའི་བཞུགས་གནས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད༌། རྫོང་ཆུང་གཉིས་དང་ཉི་ཤུ་ནི། བྲག་དམར་ལིང་པ་རྫོང༌། རྟ་སོ་དབུ་མ་རྫོང༌། བྲག་དཀར་སྤོ་མཐོན་རྫོང༌། རྐྱང་འཕན་ནམ་མཁའ་རྫོང༌། རག་མ་བྱང་ཆུབ་རྫོང༌། སྨིན་འཁྱུག་འགྲིབ་མ་རྫོང་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་གི་མི་ལའི་རྫོང་དྲུག་གོ། བྲག་སྐྱ་རྡོ་རྗེ་རྫོང༌། ཁྲ་ཚང་སྲིན་པོ་རྫོང༌། སྐྱིད་པ་ཉི་མ་རྫོང༌། ཁུ་བྱུག་དབེན་པ་རྫོང༌། ཤེལ་ཕུག་ནམ་མཁའ་རྫོང༌། རྩེག་པ་རྐང་མཐོ་རྫོང་སྟེ། སྐུ་ཐང་རྫོང་དྲུག་གོ །རྒྱ་བྲག་ནམ་མཁའ་རྫོང༌། སྦས་ཕུག་མ་མོ་རྫོང༌། སྟག་ཕུག་སེང་གེ་རྫོང༌། ལ་ཕུག་པདྨ་རྫོང༌། ཁྲོ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་རྫོང༌། གླང་མགོ་ཀླུ་བདུད་རྫོང་སྟེ། དེ་རྣམས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་དཔལ་མོ་རྫོང་དྲུག་གོ། བྲག་དམར་སྤོ་མཐོན་སྐེད་ཕུག་ཉི་མ་རྫོང་སྟེ་རྫོང་ཆུང་གཉིས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ནི་ལ་ཕྱི་ཆུ་བར་ཏི་སེ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རས་པ་ཕ་བཞི་བུ་བརྒྱད་ལ་སོགས་སློབ་མ་མང་དུ་བྱུང་བའི་ཆེ་བཞི་ནི་གུང་ཐང་གཉན་ཆུང་རས་པ་ སྟག་མོའི་འབྲི་སྒོམ་རས་པ་ མདོ་བཀྲའི་སེ་བན་རས་པ། ལྕིམ་ལུང་གི་ངན་རྫོང་རས་པའོ། །ཆུང་བརྒྱད་ནི། རས་པ་ཞི་བ་འོད། རས་པ་སངས་རྒྱས་སྐྱབས། རས་པ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག། གཤིན་སྒོམ་རས་པ། རོང་ཆུང་རས་པ། མཁར་ཆུང་རས་པ། གཉེན་སྒོམ་རས་པ། ཁྱི་ར་རས་པ་བརྒྱད་དོ། །སྐུ་བགྲེས་པའི་སྲས་དྲུག་ནི། ལོ་སྐོར་འུ་པ། ལོ་སྟོན་དགེ་འདུན། སྐྱོ་སྟོན་ཤག་འགུ །དམ་པ་རྒྱག་ཕུ་བ། འབྲི་བན་བཀྲ་ཤིས། གཤིན་རྡོར་མོ་དང་དྲུག་གོ། ཉེ་བའི་སྲས་བཞི་ནི། རས་པ་བདེ་བ་སྐྱོང༌། རས་པ་རྩལ་ཡུལ་བ། གླན་བཙུན་རས་པ། ར་རྫི་རས་པ་དང་བཞིའོ། །སྲིང་བཞི་ནི། ལེགས་སེ་འབུམ། དཔལ་དར་འབུམ། གསལ་ལེ་འོད། རས་ཆུང་མ་དང་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང༌། རྒྱུད་འཛིན་དམ་པ་མི་ཡི་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་མཆོག །དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེ། མི་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་མཆོག་ཇོ་མོ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་མ། ཌཀྐི་མ་རྣམས་འདུལ་བའི་མཆོག། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྒྲོན་མ་སྟེ། འདི་གསུམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང་ཇོ་རྡོར་སྒོམ་སྟག་ལ་སོགས་གྲུབ་ཐོབ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། རས་པ་ཉེར་གཅིག །སྟོན་པ་བཅུ། རས་མ་བཅུ་གཉིས། ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་མ་དྲུག །ཐོ་བརྩམས་ཏེ་སླར་དད་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སློབ་མ་ལ་སོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ༌། ། 




#Article 3: ལྷ་ས། (337 words)


གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནི།ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པ་ལ། ད་ལྟའང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྐོར་གྲོང་ཁྱེར་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་།  ད་ལྟ་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་སྤྱིའི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི། སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་50 ལྷག་ཙམ་དང་།མི་འབོར་ཁྲི་ 40 ལྷག་ཙམ།རྒྱ་མཚོའི་ངོས་མས་སྤྱི་ཁྲི 3650 ཙམ་གྱིས་མཐོ་བའི་ས་བབས་ཡིན་སྟབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་བབས་ཐོ་ཤོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཟེར། མ་ཟད་མིང་གཞན་ལ་ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ཟེར་། གནའ་གྲོང་ལྷ་ས་ནི་གཡུ་ལྟར་སྔོ་བའི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་འགྲམ་དུ་མཆིས། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་ས་ཁང་མ་འཇོག་པའི་ཚོང་པ་མང་པོ་ཞིག་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་འདུས་ཤིང་། གནའ་གྲོང་ལྷ་ས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་གསར་བ་རྒྱས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།  སྒོར་མོ་མེ་འཁོར་བབས་ཚུགས་ནས་སྤྱི་ལེ་ 1165 ཙམ།སི་ཁྲོན་ཁྲིན་ཏུའུ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་སྤྱི་ལེ 2415 ཙམ་བཅས་སོ་སོ་ནས་ལམ་ཐག་དེ་ལྟ་བུ་ཕེབས་ན་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་འབྱོར་གྱི་རེད། 

དེ་ཡང་སྐྱིད་ཤོད་དང་། ར་ས་དང་། ལྷ་ས། ལྷ་ལྡན། ཉི་འོད་གྲོང་ཁྱེར། ཡུལ་དབུས་ལྷ་ལྡན་སོགས་ནི་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན། 
༡ དེ་དག་ལས་སྐྱིད་ཤོད་ནི། སྐྱི་ཞེས་པ་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། རུས་རྒྱུད་དེས་དབང་བའི་ས་གནས་ཀྱི་མིང་ལའང་སྐྱི་ཞེས་ཟེར། རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དག་ཏུ་གདུང་རུས་སྐྱི་ཡི་སྐོར་གླེང་སྐབས། སྐྱི་རྒྱལ་པོའི་གཙུག་གཏོར་དང་། སྐྱི་ཆོས་ཀྱི་སེངྒེ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ལྟ་བུ་སྐྱིའམ་ཀྱི་ཡི་མིང་ཅན་དུ་མ་ ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། རུས་མིང་སྐྱི་ལས་ཐོགས་པའི་ས་ཆའི་མིང་བརྗོད་སྐབས་སྐྱི་ཤོད་དང་སྐྱི་ཆུ་སོགས་ བྱུང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཡུལ་མིང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྤྱིའི་ཆར་དེང་སང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མངའ་ ཁུལ་ཏེ། ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཟེར། སྐྱིད་ཤོད་ཅེས་པ་ནི། སྔ་རབས་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་མང་པོར་སྐྱི་ཆུ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་ལ། འབྲི་གུང་ནས་ཆུ་ཤུར་བར་གྱི་ས་གནས་དེར་ལྷ་ས་ཞེས་མིང་མ་ཐོགས་གོང་དུ་རུས་མིང་ སྐྱི་ཡིན་པའི་ཚོ་པ་རྣམས་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་གནས་ཡིན་པས་སྐྱི་ཤོད་དང་། དེའི་རྒྱུད་དུ་འབབ་པའི་གཙང་པོ་ལ་སྐྱི་ཆུ་ཞེས་འབོད་པར་གྲགས་ཤིང་། གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ནང་སྐྱི་ཆུ་ཞེས་འབོད་པ་ཁུངས་བཙན་ཡང་ཡོངས་གྲགས་སུ་ སྐྱིད་ཆུ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད། དེས་ན་ལྷ་སའི་གཙང་པོ་ལ་མིང་དངོས་སྐྱིད་ཆུ་དང་དེའི་འབབ་ཡུལ་གྱི་ལུང་པའི་མིང་ ལ་སྐྱིད་ཤོད་ཅེས་མིང་ཐོགས། 
༢ ར་ས་ཞེས་པ་ནི་ལྟ་སའི་མིང་རྙིང་ཞིག་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མིང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་མི་ལོ་༡༣༥༠ལྷག་ཙམ་གྱི་གོང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ སུ་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་བཞེངས་སྐབས། རྒྱ་བཟས་སྤོར་ཐང་གི་རྩིས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དཔྱད་བརྟགས་པ་ལྟར་ས་གནས་འོ་ཐང་གི་ མཚོ་བསུབ་སྐབས་མཚོའི་དཀྱིལ་དུ་རྡོའི་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་པའི་སྟེང་དུ་ཕྱོགས་ བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་གདུང་མ་བསྣོལ་མར་བཏང་བའི་ཐོག་ཏུ་ར་དཀར་མོ་ཞིག་ལ་ས་རྡོ་ བཀལ་ཏེ་མཚོ་བསུབས་པར་བརྟེན་མཚོ་བསུབས་ཤུལ་གྱི་སྐམ་ས་དེར་ར་ས་ཞེས་མིང་ཐོག་ མར་ཐོགས་པ་དང་། མཚོ་བསུབས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་རྗེས་ཐོག་མའི་མཚན་ལའང་ར་ས་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་གསོལ། དེ་རྗེས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཉིད་ལྟེ་བར་བྱས་ནས་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་ལའང་ར་ ས་ཞེས་རིམ་བཞིན་ཐོགས་པར་མངོན་ལ། ར་དཀར་མོ་དེ་ལྷི་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ཕ་རོལ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ངོས་སུ་ཤེལ་དཀར་བྲག་ཁུང་ ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་སྟབས་ཡུལ་མིང་དུ་ར་མ་སྒང་ཞེས་ཐོགས་པ་ལྟར་ད་ལྟའང་ དེ་ལྟར་འབོད་བཞིན་ཡོད། 
སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གཉིས་གནས་འདིར་བཞུགས་པས་ལྷ་ས་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་ཞེས་གསུངས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། 

དེ་ཡང་སྤོར་ཐང་རྩིས་ལ་བོད་ཀྱི་ས་དབྱིབས་དེ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ལས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་སྐབས་བར་ཆད་དང་དཀའ་བ་དུ་མ་ཕྲད། དེ་དག་གནོན་ཆེད་མཐའ་འདུལ་དུ་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་བཞེངས། དེའི་ནང་ནས་མཐའ་འདུལ་ལྷ་ཁང་ཆེ་བ་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ། སྲིན་མོའི་དཔུང་པ་གཡས་པ་གནོན་ཆེད་དབུ་རུ་ཀ་ཚལ་མི་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དང་། སྲིན་མོའི་དཔུང་བ་གཡོན་མ་གནོན་ཆེད་གཡོན་རུ་ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་སྙོམས་ལྷ་ཁང་བཞེངས། སྲིན་མོའི་དཔྱི་མགོ་གཡས་པ་གནོན་ཆེད་གཡས་རུ་གཙང་འགྲམ་བྱང་ཆུབ་དགེ་གནས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། སྲིན་མོའི་དཔྱི་མགོ་གཡོན་མ་གནོན་ཆེད་རུ་ལག་གྲོམ་པ་རྒྱང་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་སྲིན་མོའི་སྙིང་དབུས་སུ་གནས། ལྷ་སའི་ཕྱོགས་བཞིར་མཐའ་འདུལ་དུ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཏེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཇམ་དཔལ་དབྱངས། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་གཙོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་མང་པོ་བཞེངས།

ལྷ་སའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་རི་བོའི་ངོས་སུ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་རི་མོ་གསལ་བར་ཡོད་པའི་ནང་ཚན་ནུབ་ཏུ་གཉྫིའི་སྟེང་དུ་དུང་ཕོར་བཞག་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་དེ་སྟག་བྲག་རི་ཁྲོད་གནས་ཡུལ་བྲང་ཕུའི་བྱང་ངོས་རི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་དང་།བྲང་ཕུའི་བྲག་ལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་གསལ་བ་ཡང་གོང་གསལ་དུང་གི་རི་མོ་ཡོད་པའི་ནུབ་ངོས་ཀྱི་བྲག་ལྡེབས་སུ་ཁ་ཤར་ལ་བལྟས་ནས་ཡོད་པ་དང་།གདོང་དཀར་གྲི་བྲག་ལ་པད་མ་ཞེས་པ་དེ་གདོང་དཀར་གྲོང་ཚོའི་རྒྱབ་ཀྱི་རིའི་ལྡེབས་སུ་ཡོད།ཡུག་པའི་རི་ལ་དཔལ་བེའུ་ཞེས་པ་ནི་ར་མ་སྒང་གི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་རི་ངོས་སུ་གསལ་བ་བཅས་དང་།གཞན་ཡང་ནུབ་ཤུན་གྱི་བྲག་ལ་བདུད་ནག་པོ་བྱ་ར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་གདོང་དཀར་གྱི་བྲག་ཟང་ཟིང་དེ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སྡིག་པ་ཟན་ལ་རུབ་པ་འདྲ་བ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ར་མ་སྒང་གི་ནུབ་ངོས་སུ་ཡོད། 
གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཡུལ་གྱི་དགེ་མཚན་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་གཙང་ཆུ་གཡས་སུ་འཁོར་ཞིང་རྒྱུགས་པ་དང་། ཤར་ན་ཇོ་མོ་ཟེ་ཟེ། བྱང་ཤར་དུ་སྨིན་དྲུག་རྫ་རི། ཤར་ལྷོར་ཆོས་རྒྱལ་བླ་རིའམ་བུམ་པ་རི། ནུབ་བྱང་དུ་དགེ་འཕེལ་རི་སོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཡོད། 

Administratively speaking, Lhasa is a prefecture-level city that consists of one district and seven counties. Chengguan District is the main urban area of Lhasa. The mayor and vice-mayor of Lhasa are Doje Cezhug and Jigme Namgyal, respectively.

དྲ་ཐོག་ནས་བསམ་ཤོག་འཕངས་པ་ལྟར་ན།  རྒྱ་ནག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་བྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་ ༡༢ དང་སྒྱིད་ལུག་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ལ་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ནས་བསམ་ཤོག་བསྡུས་པ་ལྟར་ན། ལྷ་ས་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གྲོང་ཁྱེར་སྒྱིད་ལུག་ཨང་གཉིས་པ་དེ་རེད་ཟེར། ཡིན་ཡང་ལྷ་སར་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱིག་ལུག་ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་འོས་འཚམ་མིན་པར་འདོད་ལ། ཞིང་ཆེན་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཏུ་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་མི་འདུག་ཟེར་ལ། དེ་བས་སྒྱིག་ལུག་གི་ཚབ་ཏུ་ལྷོད་གཡེང་དང་སྣང་མེད་ལྟ་བུ་ཞིག་སྤྱད་ན་འོས་པར་ བརྗོད། ལྷ་སའི་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་དེས་མི་རྣམས་ལ་ལས་ཀ་ནི་ཕྱི་དངོས་པོའི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན་པར་ཚོར་དུ་འཇུག་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་ལྷ་ས་ནས་ཕྱིར་སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་རྗེས་ལས་ཀ་དོར་གི་ཡོད། མ་ཟད་གཟའ་མཇུག་ལ་ཇ་ཁང་ཚང་མའི་ནང་ཇ་འཐུང་མཁན་གྱིས་ཁེངས་བསྡད་ཡོད་ལ། སྲང་ལམ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཁམས་ཞི་འཇམ་ཞིག་གི་ནང་ཡོད།

སྐོར་ལམ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚོང་ཁྲོམ་ནི་བོད་ཁུལ་དུ་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཚོང་དོན་གཉེར་སའི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་ཚོང་པ་མང་དག་ཅིག་ནི་ཁམས་པའི་ཚོང་དཔོན་ཡིན་ཞིང་གཞན་དག་ནི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ། ཀན་སུའུ་དང་སི་ཁྲོན་སོགས་ཀྱི་ཚོང་པ་ཡིན་པ་རེད། ལྷ་སའི་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་དུ། ། བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་རྒྱག་དུས། ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་བསྐོར་བའི། ། སྣང་བ་ཡིད་ལ་ཤར་བྱུང་། ། ཞེས་པའི་གླུ་ཚིག་བཞིན་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ཁྲོམ་ལམ་དུ་རྒྱ་གར་དང་། འབྲུག་པ། རྒྱ་ནག གཞན་ཡང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚོང་རྫས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་།

བདལ་གཏོང་རླངས་འཁོར་དང་།རྒྱལ་གཉེར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར།གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར།འཁོར་ལོ་གསུམ་ལྡན་རྐང་འཁོར།རྐང་འཁོར་སོགས་ཡོད་ལ་གཞན་ཡང་གནས་སྐོར་ཀུང་སིའི་ཚོང་དོན་རླངས་འཁོར་ཡང་གླས་ཆོག  ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་རྒྱལ་གཉེར་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གྱི་བདལ་གླ་སྒོར་མོ1ཡིན་པ་དང་།སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་བསྡད་ཚེ་ངེས་པར་དུ་འབབ་ཚུགས་ཡོད་སར་བབ་དགོས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར་གང་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེར་བཀག་ཆོག་ཅིང་ལྷ་ས་ས་ཁུལ་གྱི་གླ་བྱེད་རླངས་འཁོར་གྱི་བདལ་གླ་སྤྱིར་སྒོར་མོ་10ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ཐག་རིང་བའི་སར་བསྐྱོད་དགོས་ཚེ་ཆུ་ཚོད་བཀག་སྟེ་སྒོར་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང་ཉི་ཤུ་ཡས་མས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད།ལྷ་སའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལྡན་རྐང་འཁོར་གྱི་གླས་གླ་སྒྲིག་ཆོག་ཅིང་སྤྱིར་ཉིན་པར་ལམ་ཐག་རིང་ཐུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོར་3ནས་8བར་ཡིན་པ་དང་།མཚན་མོ་སྒོར་མོ་1ནས་2བར་མཐོ་བ་ཡོད། མགྲོན་ཁང་དང་འགྲུལ་བཞུད་ཁང་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྐང་འཁོར་གླས་ཆོག་པ་དང་། གླས་གླ་ཉིན་རེར་སྒོར་20ནས་30བར་ཡིན།

གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རླངས་འཁོར་སྤྱི་གྲངས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་ཇེ་མང་དུ་སོང་ནས་། རླངས་འཁོར་འཇོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་གྱིས་གྲོང་མི་རྣམས་དཀའ་ཚེགས་ལ་གཏད་ཡོད། ནང་སྒོས་པེ་ཅིང་དཀྱིལ་ལམ་གྲོང་མཁར་རྙིང་པའི་ཁུལ་དུ་འཁོར་འཇོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་ཡིན། བར་སྐོར་ཚོང་རའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ས་འོག་འཁོར་འཇོག་གནས༦༠༠ལྷག་བཙུགས་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་གྲུབ་རྗེས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་པེ་ཅིང་དཀྱིལ་ལམ་དང་གྲོང་མཁར་རྙིང་བའི་འཁོར་འཇོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་ཞི་ལྷོད་དུ་གཏོང་ཡོད། ཚེ་སྨོན་གླིང་དུས་རབས་ཐང་ཆེན་ས་འོག་རླངས་འཁོར་འཇོག་གནས་སོགས་འཛུགས་ཡོད།

ནམ་ཟླ་དུས་བཞིར་ཉི་འོད་འཕྲོ་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་ཉི་འོད་འཕྲོད་ཚད་ཆུ་ཚོད་༣༠༠༠ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ས་ནང་བབ་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་༣༦༥༠ཙམ་ཟིན་ཡོད་པ་དང་མཁའ་རླུང་ཤིན་ཏུ་གཙང་བ་མ་ཟད། དབྱར་དུས་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་སྙོམ་པ། ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་༧、༨、༩གསུམ་གྱི་ནང་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཆ་སྙོམས་ལྟར་ན་ཧའོ་རྨིད་༤༥༠ཙམ་དང་། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་དྲོད་ཚད་ཨང་གྲངས་༨ཡས་མས་ཡིན། དབྱར་དཀྱིལ་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་ལ་དྲོད་ཚད་ཨང་གྲངས་༢༩ཙམ་ཡོད། 

བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོང་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་འགོད་ཁྲོད་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཨར་གཞས་སོགས་རྣམ་གྲངས་༡༠མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྣམ་གྲངས་༧༦ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཁྲོད་ལྷ་སའི་ཞོ་སྟོན་དང་། སྐྱུ་མོ་ལུང་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ། ལྷ་སའི་ནང་མ། བོད་རིགས་ཀྱི་གཏེར་ལས་བཟོས་པའི་རྒྱུ་ཆའི་བཟོ་རྩལ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྣམ་གྲངས་ཁག་༢༠དང་། ལྷ་སའི་སྟོད་གཞས་དང་། ཨར་གཞས། འབྲི་གུང་གི་བོད་ལུགས་སྨན་གཞུང་སོགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་༣༡ གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་༢༥སོགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་མིན་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༦༦ཡོད་པའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༡༢དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༢༡ གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་རྒྱུན་འཛིན་མི་སྣ་༣༣བཅས་ཡོད་པ་རེད།  

འུ་སྡོད་སྦུག་ཞེས་པ་སྔར་འུ་ལག་སྡོད་སའི་སྦུག   གསོ་ར་སྦུག་ཞེས་པ་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྐབས་གསོལ་རྫོ་ར་བ།   ཀླུ་སྒུག་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་ཀླུ་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ།  གཏུགས་ར་སྦུག་ཞེས་པ་གྱོད་གཞི་ཞུ་གཏུགས་བྱེད་སའི་སྦུག   ལྷ་སར་ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་གནའ་ཤུལ་ཞི་ཁྲོ་ལྷ་ཁང་།   སྙུང་གནས་ལྷ་ཁང་།   ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་།  མ་ཎི་ལྷ་ཁང་།   དར་པོ་གླིང་།   བདེ་ཆེན་རབ་བརྟན་འབྲངས་རྒྱས་ཤག   རག་ཁ་ཤག   སྣེའུ་ཤག་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཁང་པ་མང་དག་ཅིག་དང་།   སྡེ་དཔོན་མི་དྲག་སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་ཀྱི་གཟིམ་ཤག་དང་།  བླ་བྲང་།   གཞུང་ཁང་།   གྲོང་མིའི་སྡོད་ཁང་སོགས་མང་པོ་ཡོད།   ཡབ་གཞིས་བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་།   ཡབ་གཞིས་ཕུན་ཁང་།   ཡབ་གཞིས་ལྷ་ཀླུ།   ཡབ་གཞིས་གླང་མདུན།   ཡབ་གཞིས་སྟག་འཚེར་སོགས་ཡོད་པ་རྣམས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་ཡབ་ཡུམ་བཞུགས་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡབ་གཞིས་ཞེས་གྲགས།   ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ན་གོ་བ་ཁང་སེར་བཅས་པའི་ཁང་པར་ཀ་རག་སེར་པོ་གསོ་བ་དམིགས་བསལ་ ཅན་འགའ་ཡོད་པར་དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཚང་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་མ་སྐྱེས་ཨ་མ་དང་མཉམ་དུ་བཞུགས་ཁང་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་ འདུག  ཡིན་ནའང་དོན་དམ་པར་ཨེ་འདྲ་མིན་པར་གྲགས།   ད་ལྟ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ལོ་རྒྱུས་སུ་བྲིས་མེད་པའི་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བླ་བྲང་དང་།  གཟིམ་ཤག   འབྱོར་པ་ཅན་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་ཁག་ཅིག་བསྡད་ཡོད་པ་སྟེ།   བར་སྐོར་ནང་དུ་གཟིམ་ཤག་ཐོན་པ་དང་།   བར་སྐོར་ལྷ་ངོས་སུ་སྤོམ་མདའ་ཚང་།   བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་།   གླིང་ཚང་བླ་བྲང་།   གཟིམ་ཤག་བཤད་སྒྲ།  ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་སོགས་དང་།    བར་སྐོར་བྱང་ངོས་སུ་ཡབ་གཞིས་ཕུན་ཁང་དང་།   ཡབ་གཞིས་སྟག་འཚེར།   ལྷ་ཀླུ་དགའ་ཚལ་སོགས་ཀྱི་ཁང་པ་མ་ཚང་བསྡད་ཡོད།   ཡབ་གཞིས་མང་ཆེ་བ་ཁང་རུལ་དུ་གྱུར་ནས་གྲོང་མི་སྡོད་ལོས་མི་བཟོད་པར་སྔར་གྱི་ རྨང་གཞིའི་སྟེང་གསར་རྒྱག་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཡོད། 

དེང་སྐབས། ཅང་སུའུ་གཞུང་ལམ་ཐོག་གི་གྲུབ་ཆ་ནི་ཀྲུང་གོའི་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་དག་གི་གྲུབ་ཆ་དག་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་སྟེ། སྲིད་གཞུང་གི་ཁང་བརྩེགས། འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང་། གསར་འགྱུར་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་། བཟོ་གྲྭ། མགྲོན་ཁང་། ཟ་ཁང་བཅས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ངང་བསྡད་ཡོད། ད་དུང་དམག་མིའི་སློབ་གླིང་དང་ཏང་ཨུད་གྲོས་ཚོགས་ལས་ཁུངས།སོངས་ཀྱང་ཡོད། གཞུང་ལམ་དེའི་མིང་འདོགས་ལ་ “གློད་ཀླད་སྲང་ལམ”་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན།
དེའི་སྔོན་ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན་ལ་ལྕིང་མའི་གླིང་ག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་རུ་ལྗོན་ཤིང་སྣ་ཚོགས་དང་ཆུ་འགྲམ་གྱི་བྱེ་ཐང་། འཇམ་ཐིང་ཐིང་ངང་བཞུར་བཞིན་པའི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་བཅས་ཡོད་རེད། ཟམ་པ་ཆུང་ཆུང་དེའི་མགོ་མཇུག་གཉིས་ཀར་བོད་ཀྱི་རླུང་རྟས་བརྒྱན་ཡོད། ས་གནས་མི་དམངས་ཀྱིས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་ས་ཆ་དེར་རྐུན་མ་གླིང་ག་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་ ཡོད། དེ་ནི་རྐུན་མ་དག་སྦས་སྐུང་བྱེད་ས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤་ལོར་ལྷ་སར་གནས་སྡོད་རྒྱའི་རི་མོ་བ་ཆེས་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་ངོ་ སྤྲོད་རྒྱབ་གཉེར་འོག་ཨོའོ་མིན་ནས་ཡིན་པའི་རྒྱ་སྐྱེད་པ་ཞིག་དང་ལྷ་སའི་སྲིད་ གཞུང་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་བདག་མེད་ཡུལ་ལྗོངས་དེ་རྒྱན་རྩེད་ཁང་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་ པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འབྱོར་ལྡན་མི་སྣ་ཞིག་གིས་དེ་ཚུར་བླངས་ཏེ་དེའི་ཚབ་ལ་ཀྲུང་ ཧེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། ཉི་མའི་གླིང་ཕྲན་ལ་ཡུལ་ལུང་འདྲ་མིན་གྱི་ཟས་རིགས་ཀྱི་བྲོ་བ་ལྡན་པའི་ཟ་ཁང་མང་ པོ་འདུག བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་བཙོང་སའི་ཚོང་ཁང་ཡང་ཡོད། ལྷ་ས་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ལྷ་སའི་སྲིད་གཞུང་གི་གྲོལ་རྡལ་ལས་ཁུངས་སོགས་ཡོད།
ལྷ་ཞབས་གླིང་ཕྲན།

བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྔོ་ཚལ་ལས་རིགས་ཀྱིས་ཚོང་རར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་རོང་འབྲོག་པའི་ཡོང་སྒོ་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་བ་དེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས། ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་བཟང་ཆ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཏེ། དུས་ཚིགས་ལས་ལྡོག་པའི་སྔོ་ཚལ་དང་སྟོན་དཔྱིད་བར་གྱི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་པར་ཤུགས་བསྣན་པས། ལྷ་སའི་སྔོ་ཚལ་ལས་རིགས་རིམ་བཞིན་ས་ཁུལ་ཅན་དང་། ཐོན་ལས་ཅན། ཁྱབ་ཁོངས་ཅན། དེང་རབས་ཅན་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གོང་འཕེལ་བྱུང་སྟེ། ཞིང་ལས་ལ་ཁེ་ཕན་ཐོབ་པ་དང་། ཞིང་བའི་ཡོང་སྒོ་འཕར་བ་མངོན་འགྱུར་བྱས། འཆར་གཞི་ལྟར་ན། 2015ལོར་བསླེབ་དུས། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྔོ་ཚལ་འདེབས་འཛུགས་གཞི་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི8.52ལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཐོན་ཚད་ཏུན་ཁྲི35ལ་བསླེབ་ངེས།

ཞོ་སྟོན་དུས་ཆེན་ 
ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་སྔར་སྲོལ་དུས་སྟོན་འབྲས་སྤུངས་ཞོ་སྟོན་ཡིན་པ་དང། ཉིན་དེའི་ཞོགས་ཕར་འབྲས་སྤུངས་དགོན་དང། སེ་ར་དགོན་གཉིས་སུ་གུ་གེ་ཞལ་ཐང་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད། དེ་རྗེས་ཉིན་བདུན་རིང་ནོར་བུ་གླིང་ག་དང་། རྫོང་རྒྱབ་ཀླུ་ཁང་སོགས་སུ་ལྷ་མོ་འཁྲབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དུས་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ནས་ཕེབས་པའི་ཡུལ་འཁོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་དང་། གནས་མཇལ་བ། འཚོང་གཉེར་བ།རིག་གནས་སློབ་གསོའི་ལས་གཉེར་བ་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོའི་མཐུན་གྲོགས་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་བྱ་གཞག་གང་དང་གང་གི་ཐད་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེས་ཀྱིས་ལག་སྦྲེལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་མཐུན་ལམ་འཛུགས་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན། 
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། ལྷ་ས་དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད།། ཞོལ་པ་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད།།ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཉིན་དེར། ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་དུ་བཞུགས་མཁན་གྱི་གྲོང་མི་དང་སྤུན་མཆེད་རྣམས། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་བ་དང་དཔལ་ལྷ་མོ་མཇལ་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་དེར་ལྷ་ས་བ་ཚོས་ཞོལ་བ་རྣམས་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཞུ་ནས་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་སྲོལ་ཡོད། དབུས་ཁུལ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་གྱི་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན། དཔལ་ལྷ་རི་རབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་འདི་ནི་ཆེས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན།
དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་དངོས་གཞི་དེ་ནི། ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ཡིན་ཞིང༌། ཉིན་དེར། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གནས་སྲུང་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོར་ལྷ་གསོལ་ཞུ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། 
ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ།
སྔོན་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་སྟོན་མཛད་པར་དྲན་གསོ་ཞུ་ཕྱིར་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་དཔལ་མགོན་དམ་པ་ྋཤར་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་མཆོག་གི་མཛད་ཆེན་བཞིར་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་འདི་བཞིན་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༠༩ ལོར་གསར་འཛུགས་མཛད། དེ་ནས་བཟུང་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱིས་གཙོས་དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ལོ་ལྟར་ བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་འགོ་ནས་ཉིན་ཉེར་གཅིག་རིང་སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན་གྱིས་མཚོན་ ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་སྣ་མང་སྤེལ་ཏེ་གངས་ཅན་རི་བོའི་ཁྲོད་དུ་ཕན་བདེའི་གཞི་མ་ རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་འཇོག་གནང་མཛད། 
དེ་ རྗེས་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༩༨ ནས་ ༡༥༡༨ བར་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་རིང་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་ས་སྐྱ་བ་སོགས་ ལས་སེ་འབྲས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞུགས་མི་ཆོག་པའི་གནས་སྟངས་བྱུང་ཞིང།། སྤྱི་ལོ་ ༡༥༡༨ ལོར་ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་གྲགས་པས་སྲིད་དབང་བཟུང་པ་ནས་སྔར་ལྟར་ཆོ་འཕྲུལ་ སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དེ་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད། 
སྤྱི་ལོ་་ ༡༦༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་བདག་གིར་བཞེས་པ་ནས་ལོ་རེར་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་སྔར་སྲོལ་ཉམས་མེད་ཐོག་དུས་སྟོན་གྱི་ཆེ་བ་འདེགས་ཆེད་ སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྣ་མང་ཞིག་ཀྱང་སྐབས་བསྟུན་གསར་འཛུགས་གནང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མང་ཇ་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་དང།། སྨོན་ལམ་གྱི་འདུས་ཚོགས་དངོས་གཞིར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ ཏེ་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་དང་འབྲེལ། མཆོད་བསྟོད་སྨོན་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ཁག་མཛད། ཞོགས་པ་གསུང་རར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པའི་གསུང་ཆོས་ དང།། དེ་རྗེས་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་དམ་འཇོག་པ་ནས་ཚད་མ་ལས་འཕྲོས་པའི་བརྒལ་བརྟག་གི་ གསུང་ལན་གནང་རྒྱུ་དང༌། གུང་ཚིགས་གྲོལ་བསྟུན་དབུ་ཕར། དགོང་ཇ་གྲོལ་མཚམས་འདུལ་མཛོད་བཅས་ཀྱི་དམ་འཇོག་མཛད་རྒྱུ་དང།། སྐབས་སོ་སོར་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་མཁས་མང་ཡོན་ཏན་བྱེ་བས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་བརྒལ་བརྟག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རྩོད་པའི་གྲགས་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་འགེངས་པ་མཛད། 

རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་བྱང་དང་མཛད་པ་པོ་སུ་ཡིན་གྱི་སྐོར། ལག་བྲིས་ཀྱི་རིགས་དང་དཔེ་ཆའི་དཔར་བསྐྲུན་གྱི་དུས་ཚོད་སོགས་གསལ་བོར་བཀོད་ ཡོད།

[69]《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅིག་ཅར་རིགས་པ་ཡང་དག་ངེས་པ》(顿悟大乘正理决叙) ཧྥ་རན་སིའི་བསྡུ་ཉར་གནང་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་བཞུགས་ཡོད། མ་དཔེ་རྒྱ་ཡིག གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ། 

[127]《སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ》མཛད་པ་པོ། ནམ་མཁའ་ནོར་བུ། མཁས་དབང་ནམ་མཁའ་ནོར་བུའི་གསུང་དུ་བསྡུས་ཡོད། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1994ལོ།




#Article 4: དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ (811 words)


དར་རྕེ་མདོ།

དར་མདོ་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མདུན་ན་འདོན་འོད་གསལ་སྐྱབས་ཚང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་འབའ་གྲུབ་པ་དགོན་པའི་རྒྱ་ནག་མཆོག་སྤྲུལ་ལྔ་པ་སྐལ་བཟང་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་རང་རྣམ་དུ། མདོ་སྨད་སྒང་དྲུག་ནང་ཚན་ལས། །མི་ཉག་རབ་སྒང་གི་སྨད་ཀྱི་ཆ། །ཙི་ནཱའི་རྒྱལ་ཁམས་ཉེ་བར་རྒྱ་བོད་མཚམས། །དར་གྱི་རྩེ་་མོ་འདུས་པའི་མདོ་འདི་ལ། །ཚོང་འདུས་ནོར་བུའི་གླིང་ཞེས་བདག་གི་ཡུལ། །དེའི་མིང་ངེས་ཚིག་ཅུང་ཟད་གླེང་བ་ན། །རྒྱ་བོད་ཟུང་གི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི། །སྲོལ་ནི་ཤིན་ཏུ་དར་བས་དར་ཞེས་བརྗོད། །དེ་ཡང་རྒྱ་བོད་ཟུང་ལ་ཕན་ཚུན་དུ། །ཐོག་མ་འབྱུང་བའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་རྩེ། །ཆུ་ཟུང་འདུས་པའི་མདོ་ལ་མདོ་ཞེས་དང་། །རྒྱ་བོད་ཧོར་སོག་ཚོང་པ་ཀུན་ཚོགས་པའི། །གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པས་ཚོང་འདུས་མིང་དུ་ཐོབ། །རྒྱ་བོད་ཆོས་སྲིད་གང་ལ་མཁོ་བ་ཡི། །ཕུན་ཚོགས་འདོད་དགུ་མ་ལུས་འབྱུང་བས་ན། །ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་ཆོས་མཚུངས་སྒྲོ་བཏགས་མིང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།

 ས་མིང་ཚིག་མཛོད་མིག་བཤར།
  
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།ག
 
དེ་ཡང་དཀར་མཛེས་དགོན་པའམ་རྒྱས་མིང་ལ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གོང་དུ་ཆགས་ཡོད། སའི་ཆགས་རིམ་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་སུམ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ（3400）ཡོད་པ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་དར་མདོ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ་སུམ་བརྒྱ་གྱ་ལྔ（385）ཡོད། 
 
 དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། དཀར་མཛེས་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་དོན་ནི། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་ཚེས་བཟང་ཞིག་སྐར་འཛིན་དུ་འདམས་ནས་རྨང་གཞི་འདིང་བའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་རྗེས་དགོན་པ་ཪྙིང་བ་བཤིག་སྟེ་དགོན་པ་གསར་བ་བཞེངས་པར། དགོན་པ་འདི་ཨང་དང་པོར་བཏབ་པས་སྐར་འཛིན་དགོན་ཞེས་མཚན་བཏགས། བཤད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ། ཁོང་གིས་རྡོ་དཀར་པོ་མང་པོ་ཡོད་པའི་སར་དགོན་པ་འདི་བཏབ་པས་དཀར་མཛེས་ཞེས་མིང་ཆགས་ཟེར། དཀར་མཛེས་ནི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས་ནས་དེང་སང་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་སྐར་འཛིན་ཡང་ཟེར། ཕྱིས་དཀར་མཛེས་ཞེས་འབོད་པ་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་གསར་དུ་བཏགས་པར་སྣང་། ཏྲེ་ཧོར་དང་། ཏྲེ་བོ། ཀྲེ་བོ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ས་ཁུལ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ནོ། འདི་ཡང་ཏྲེ་ཤོད་ཡིན་པས་ཏྲེ་དང་། ཧོར་གྱི་སྲས་རྒྱུད་སྡེ་དཔོན་རིམ་པས་སྐྱོང་བས་ཧོར་ཏེ། ཏྲེ་ཧོར་ཞེས་པའོ།
   
གཉིས་པ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་དང་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
 
ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སེ་ཆེན་ཧུ་པེ་ལིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་མཆོད་གནས་སུ་གདན་དྲངས་པར། བར་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་འཕགས་པས་སྔོན་ས་པཎ་གྱིས་གདན་དྲངས་པའི་ནང་བསྟན་བྱིན་ཅན་[page 4] རྣམས་སེ་ཆེན་ལས་ཕྱིར་བསླངས་ནས་སྒ་ཨ་གཉན་དམ་པ་དང་སེ་ཆེན་གྱི་སྲས་ཝང་གཉིས་ལ་གནང་སྟེ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པར་བཀས་མངགས། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་དཀར་མཛེས་ཏྲེ་ཤོད་མནྡལ་མཐིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་ཪྙིང་བྱིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་བཞུགས་བྱས་པའི་སྡེ་གྲོང་པའི་ནང་དུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས། （སྡེ་མགོན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བདག་གི་གཞན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་པར་ཞུ）དེ་ནས་སྲས་ཝང་ས་འདིར་ཡུན་རིང་བཞུགས་ནས་སྒོམ་ཚན་གྲོང་དུ་（དེང་སང་སྒང་ལ་སྟེང་ཞེས་པ་འདི་ཡིན） བུད་མེད་ཞིག་ཆུང་མར་བླངས། སྐབས་དེར་ཡུལ་འདིའི་དཔོན་པོ་དཔྲ་བའི་བླ་མ（འདི་ནི་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན）བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ནས་གདན་ཁ་གང་མ་ཞིག་དང་ལྷམ་ཆ་བཅིག་བཅས་ཕུལ་ནས། བདག་གི་གདུང་རྒྱུད་འདི་ལ་བུ་མོ་ཞིག་བྱུང་ན་བདག་པོ་གང་ཡང་བྱེད་མི་དགོས། གལ་ཏེ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ཁྱེད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལེགས་པོ་གནང་དགོས་ཞེས་གསུངས་པར། དབྲ་བའི་བླ་མས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས། དེ་ནས་མི་རིང་བར་བུད་མེད་དེ་ལ་སྲས་ཞིག་འཁྲུངས་བར་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཁོང་གིས་བདག་ལ་མ་བསམ་བཞིན་དུ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་བུའི་མཚན་ལ་མ་བསམ་བུ་ཞེས་གསོལ། （འདི་ལ་ཆུང་མ་གསུམ་བླང་བའི་བུ་དྲུག་བྱུང་དེ་མ་གསུམ་བུ་དྲུག་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་）དེ་ནས་དབྲལ་བའི་བླ་མའི་སྔར་གྱི་ཁས་བླངས་ལྟར་མ་བསམ་བུ་ལ་སྒམ་ཚན་གྲོང་། ཀ་རྩི་འགོ། ཆའུ་རྡོ་བཅས་གྲོང་སྡེ་གསུམ་ཕུལ་བ་ཡིན། ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་རང་གི་སྲས་མ་བསམ་བུ་ལ་ཕོ་བྲང་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད། དེང་སང་ཧོར་ཁང་ནང་ཧོར་ཀླུ་འབུམ་ཕོ་བྲང་ངམ་ཀླུ་འབུམ་ཁང་རིང་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། དེའི་སྐབས་དབྲལ་བའི་བླ་མས་རང་གི་ནང་མི་རྣམས་ལ་བཤད་པར། སྔོན་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་ཕུལ་བའི་ལྷམ་འདི་ལ་དཔྱད་ན་ཁོང་གིས་རང་ཚང་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་སྟེན་འབྲེལ་དུ་འདུག་ཟེར་ཡང་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་། （རྫ་གཏེར་ཆེན་དགོན་དུ་བྱོན）དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཧོར་སྲས་མ་བསམ་བུ་ཡུལ་འདིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཏོ། །
 
 མ་བསམ་བུའི་སྲས་ནག་འཇའ། དེའི་སྲས་ཨ་རྒྱས། དེའི་སྲས་འབུམ་དགེ་རྒྱས། དེའི་སྲས་བླ་མ་སྐྱབས། དེའི་སྲས་ནམ་མཁའ་བློ་བཟང་། དེའི་སྲས་མ་ཟུར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་ཁོང་གིས་ཡུལ་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་རྫ་ག་ཡུ་གོང་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་བ་དང་ཏྲེ་ཤོད་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཤིང་ཁོག་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་ཁོག་མན་ཆད་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་རྟེའུ་ནང་ཕྱིན་ནས་ཚ་ཕུ་སྟག་གཡག་ཟེར་བའི་གཙོ་བྱས་ཏེ་ཡུ་ལོང་རྒྱ་སྒོ་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་ནས་མཁར་ལོ་ཆོས་ཆེན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ལུང་ཕུ་ཤོག་པ་དང་ལ་བ་ཤོག་པ་གཉིས། རྫི་ནུབ་ཕལ་བོ་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རྒྱ་སྲས་ལ་[page 5] ཐོག་མན་ཆད་དང་། གེ་རི་ཨ་ཏིས་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རེ་རི་གྲོང་བ་རྣམས་དང་། ཡུ་ལ་ཨ་བརྟན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ཆོ་ལོ་སྣ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཧོར་ལ་མགོ་བཏགས། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ་དྲངས་པས་ཁྲོད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད་ཧོར་གྱིས་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྟེའུ་ཝ་ཞབས་ཤོག་གཉིས་དང་། ལྕགས་ཀང་ཤོག་གཉིས་བཅས་བཞི་པོ་དེ་རྒྱ་གཟི་སེང་གེའི་མངའ་འོག་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་གཡུལ་འཁྲུགས་བྱས་པས་ས་བཙན་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་ཐུབ་སྟེ། ཧོར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་བསད་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་སྤུངས་པ་དེའུ་ཙམ་བྱུང་བས་ཕྱིས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་བོད་དེའུ་ལི་ཟེར། དེ་ནས་ཧོར་དམག་གིས་རིམ་གྱིས་བློ་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཚོང་བ་མང་པོ་བཏང་ནས་མི་རྣམས་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་། ཧོར་དམག་རྣམས་ཉག་རོང་ནས་སོང་སྟེ་ཝ་ཞབས་ཀྱི་བརྩིབས་བསྐོར་ནས་ཚུར་འོངས་ཏེ་གློ་བུར་དུ་དམག་རྒྱབ་ནས་རྒྱ་གཟི་སེང་གེ་བསད་དེ་ཤོག་པ་བཞི་པོ་ཡོར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ནས་མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་གིས་བླ་མགོན་ཚང་བཅོམ་ནས་དབང་དུ་བསྡུས་ཡོད་པ་ལ། ལྕགས་མོ་ཚང་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་བཅོམ་ནས་ཧོར་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས། མདོར་ན་རྫ་ག་ཡི་གོང་མན་ཆད་དང་། ན་ཁྲད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད། རྟེའུ་ཆོ་ལོ་སྣ་ཟེར་བ་ཡན་ཆད། མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་ཚུན་ཆད་ཧོར་གྱི་མངའ་འབངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་མ་ཟུར་ཧོར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་འགོ་དཔོན་ཡིན་ནོ། །
 
 དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཡབ་མ་ཟུར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། དེ་ལ་བཙུན་མོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་ཡུམ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་1644ལ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཏྲེ་ཧོར་ཁམས་ཚན་དུ་བཞུགས། ལོ་དེར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་གསོལ། ཧོར་གྱི་སྐུ་ངོ་སོང་བའི་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བདག་རྐྱེན་དང་གཟིགས་སྐྱོང་ཚད་མེད་གནང་སྟེ་རྗེས་སུ་བཟུང་། དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་མཁན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཡར་འཕེལ། གནས་བརྟན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། མཁན་ཆེན་ཞ་ལུ་བ་སོགས་བསྟེན་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདའ་བར་སྲུངས། གཞན་ཡང་གོང་གི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་དང་། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། རིག་འཛིན་པད་མ་འཕྲིན་ལས། གཏེར་སྟོན་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སོགས་གསར་ཪྙིང་གི་བླ་མ་དུ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་བཀའ་མཐའ་ཡས་པ་གསན། དེ་དུས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་[page 6] ཆེན་པོ་གོ་ཤྲཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས་པར་དེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་ཆེད། ཧོར་ཁོག་ཀུན་ཏུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཕུལ་ཏེ་རང་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སོ།།
   
གསུམ་པ། ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་དགོན་བཏབ་ཚུལ།
 
 དེ་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་ཧོར་ཕྱོགས་སུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེ་ཡང་སྔོན་བླ་མ་དགེ་ལེགས་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བྱ་བ་ཞིག་གིས་ཤུག་རི་བྲག་ཕུག་གི་སར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ནས་མཚན་ལ་བྲག་ངོ་དགོན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་བྱ་བ་སྔོན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་དེར་བདག་གཉེར་བྱས་ཏེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱོན་ནས་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་དགོན་འདི་ཡ་གི་རྡོ་དཀར་སྤུངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ན་མཐའ་རུ་དགོན་པ་རྒྱས་པར་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་བཀའ་བཅུ་བས་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་བྲག་ངོ་དགོན་དེ་རྡོ་དཀར་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་ཤུལ་དེར་དུར་ཁྲོད་ཞིག་ཡོད་པ་རིའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སྤོར།（འོད་ཟེར་དུར་ཁྲོད་ཞེས་འབོད）དེའི་ཤུལ་དུ་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་ཏེ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆགས་སོ།
 
 དེ་དུས་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཕུ་བོ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་ཁུ་བོ་ལ་གསོལ་བར། ཁུ་བོས་ཀྱང་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བའི་ལུང་བསྟན་ཚུལ་སྐོར་བསྙད་དེ་མཐར་ཁུ་དཔོན་རྣམ་གཉིས་ནས་བཀའ་བགྲོས་ལེགས་པར་མཛད་དེ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདེབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1622ལ་སྔར་ཡོད་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་མཚན་ལ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་གསོལ། （ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་[page 7] རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ནས་“བཤད་སྒྲུབ་”ཞེས་གསར་སྣོན་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་ཐམ་བཅས་1985ལོར་གནང་བ་ད་ལྟ་དཀར་དགོན་དུ་བཞུགས）ཕྱིས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་མདོ་བསྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དུ་བྱས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྫ་དགོན་གསར་བཀྲ་ཤིས་དགའ་ལྡན་གླིང་། ལྕོག་རི་དགོན། རྩིས་ཚང་དགོན་སོགས་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ལེགས་པར་བཏབ་སྟེ། དགོན་སྡེ་སོ་སོར་འདུལ་བའི་བཅོས་ཁྲིམས་དང་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན། བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་སོགས་འཇོག་པར་མཛད། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་འདི་ལ་གོས་ཆེན་སེར་པོའི་བཅའ་ཡིག་ཞེས་པ་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡོད་དོ།
 
 དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་ཟིན་པའི་འཕྲིན་ཡིག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བར། རྒྱལ་དབང་ཉིད་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་མདོ་སྨད་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་བཀའ་རྟགས་བསྒྲགས་པ་དང་། ད་དུང་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ལྟ་བུའི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་དང་། དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཅས་དགོས་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་ཤོག་སྩལ་བའོ།།
   
བཞི་པ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ་ནི།
 
 དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་མཁར་དཀར་པོ་ཐུགས་བརྩེགས་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞེས་མཚན་གསོལ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཞབས་གྲྭ་ཚང་དང་འདྲ་བ་བྱས་ནས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་འདོན་བཟང་སྐད་བཟང་མང་ཙམ་ཞིག་ཟུར་གྱི་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་སོགས་སྒྲུབ་མིའི་ཞབས་ཕྱི་ལ་བཞག་པ་ཡིན། བསྐང་གསོལ་དང་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན། འཆམ། གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དམག་ཟོར་མ་ལ་ཚེས་གཏོར་འབུལ་རྒྱུའི་སྐོར་དང་། ཟླ་རེར་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུའི་སྐོར་སོགས་དུས་མཆོད་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཆོ་ག་ཕལ་ཆེ་བ་ཀུན་གཟིགས་ལྔ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས། ཕྱིས་སུ་ཚེས་གཏོར་སྐོར་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས་པའོ། །ལོ་རེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་བཙུགས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་རང་ཉིད་ཚོགས་དབུར་མཛད་ནས་འཆམ་དང་གཏོར་རྒྱག་སོགས་གནང་བ་དང་། དེའི་ཕྱག་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད།[page 8]  
   
ལྔ་པ། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ།
 
 སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་བཞིན་དུ་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་བདག་འཇུག་ཆོས་སྐྱོང་སོ་སོའི་བསྐང་གསོ་གཏོང་བར་གྲྭ་བ་ཁ་ཤས་ཟུར་དུ་འཐེན་ཏེ་ཡོད་པ་ལ། ཕྱིས་སུ་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཀར་དགོན་དུ་གྲྭ་ཚང་གསུམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། བཅིངས་འགྲོལ་སྔན་གྲྭ་ས་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་སུ་གྲྭ་བ་སུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་བྱོན་མྱོང་།
 
དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཧོར་ཁོག་དུ་དགོན་སྡེ་མང་དུ་བཏབ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་མང་དུ་གནང་བ་དང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་ཏེ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མར་རྭ་ལོ་ཙཱའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཚུལ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ཐོན་ཏེ་མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྣམས་བྲན་བཞིན་དུ་འཁོར། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་བ། འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཉིས་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་ཏེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་བླང་དོར་ལའང་མི་དང་མི་ལ་ལབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། ར་ཧུ་ལ་བྲན་བཞིན་དུ་འབྲལ་མེད་སྐུ་དྲུང་དུ་བཞུགས་ནས་འཕྲིན་ལས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ཤིང་རྒྱུན་དུ་གཟིམས་ཁང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ཀུན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། ཁོང་སྐུ་ཚེ་རིང་བོ་མ་བཞུགས་ཀྱང་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་མཛད་དེ་བཀའ་བདྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན།
 
 འོན་ཀྱང་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ཧོར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་དང་ཆོས་རྗེ་ཉིད་སྐུ་ན་གཞོན་སྟབས། དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཪྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད། བོན་པོ་སོགས་ཀྱི་དགོས་གནས་མང་པོ་གཏོར་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ནས་བཙན་དྲག་མང་དུ་མཛད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་དགོན་གནས་དེ་དག་གི་ཆོས་སྐྱོང་གི་གནོད་པ་ཡིན་ནམ། ཧོར་གྱི་དགོན་ཁག་འདི་རྣམས་སུ་སྐྱིད་སྡུག་གང་གི་ཐད་ལའང་ནང་མི་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདིའི་དང་དུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་དབང་ཤེད་ཆེ་བ་དག་གིས་འཐབ་རྩོད་དཀྲུགས་ཤིང་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ཇི་བཞིན་[page 9] བྲིས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཧོར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་རྩ་བ་ཡང་ཧོར་རིགས་དཔོན་པོ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན།
   
དྲུག་པ། དགོན་པའི་གདན་རབས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།
 
 དེ་ལྟར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་ནས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་གདན་རབས་དང་པོ་མཛད། ཁོང་གི་རྒྱ་ཚབ་ཏུ་ཧོར་ཀུན་འདུལ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་ཕེབས། དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དགུ་ཡོད། ལམ་བྲག་གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། རབ་ཚལ། ནག་ཚང་། བྲག་དཀར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། འབྲུག་ལངས། བུ་རམ་སྣ་བཅས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ལམ་བྲག་དང་། གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར་བཅས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་རེས་མོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་མཛད་（འདི་གསུམ་ལ་གདན་ས་གསུམ་ཞེས་གྲགས་）པའོ།
   
བདུན་པ། གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་ལས་སྣེ་དང་གདན་རབས་སྐོར།
 
དང་པོ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་འདི་ལ་ལས་སྣེ་མཁན་པོ་གཅིག དབུ་མཛད་གཅིག དགེ་བསྐོས་གཅིག སྐུ་ཚབ་གཉིས། རྒན་པ་བཞི། མཆོད་དཔོན་གཅིག འཆམ་དཔོན་གཅིག་བཅས་ཡོད། མཁན་པོ་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི། དང་པོ་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་གི་གྲྭ་སར་ཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགར་ཐོས་བསམ་མཛད་དེ། མཐར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་འཕགས་ཚོགས་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་བཞེས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་དཀར་དགོན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་འཛིན་གྲྭ་རྒན་རིམ་ནས་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ། ཚོགས་ཆེན་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་མདོ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་བརྩི་བཞག་གནང་བ། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་སུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་པ། སྨོན་ལམ་སྐབས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་སོགས་བྱེད། དབུ་མཛད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ནི། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་སོགས་དགེ་འདུན་མང་པོའི་ཚོགས་སུ་ཐུགས་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་འབུལ་བ་དང་། འདོད་རྟ་དབྱངས། ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་སོགས་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད་[page 10] ཚེ་བྱིངས་འདྲེན་དུ་བསྐོ་བ་ཡིན། དགེ་བསྐོས་གྱིས་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་གྲྭ་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་ཆོས་འདུལ་བའི་བཅས་ཁྲིམས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས། ཕྱི་ནང་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་སྒྲིག་ལམ་སྐོར་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། སྐུ་ཚབ་གཉིས་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེས་ཡོང་སྒོ་དང་འགྲོ་སོང་ཕྱོགས་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། མཆོད་དཔོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ཚད་དང་མཆོད་གཏེར་གྱི་བཟོ་རྩལ་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། མཆོད་དཔོན་གྱི་རྩ་ཐིག་གར་སྟབས་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད།
 
 རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་བྱོན་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་གདན་རབས་ཤེས་གསལ་མཚན་ཐོ་ནི། རབ་འབྱམས་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཚང་། སངས་རྒྱས་ཐུབ་དབང་། ཡ་མ་ཐར་ལམ། སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས། དཀོན་མཆོག་དངོས་གྲུབ། དགེ་སྐྱོར་དཔོན། ཚེ་རིང་བསམ་གཏན། སྟོབས་ལྡན། རྡོ་རྗེ་གནས་སྐྱབས། བསྟན་པ། ཆོས་གྲགས། དགེ་ཡོན་ཏན། ཀླུ་ཕྱུག བདེ་ལེགས་ཉི་མ། མཐུ་སྟོབས། བློ་དགའ་རྣམས་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་འདུག་ཡུན་ལོ་ངོ་གསུམ་རེ་ཡིན། མཁན་རབས་ཚང་མ་མཚན་ཐོ་མེད་པས་འགོད་མ་ནུས།
 
 གཉིས་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བློ་བཟང་ཤེས་རབ། སྟོབས་སྡན། བློ་བཟང་བསམ་གཏན། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་སོ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་འགྲོ་དགོས། ལས་སྣེ་དགེ་བཤེས་ངེས་པར་ཡིན་མི་དགོས། ཡོན་ཏན་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་རྒན་ཞིག་གིས་བླ་མའི་འགན་ཁུར་ཆོག དབུ་མཛད་གཅིག རྒན་པ་གཉིས། མཆོད་གཡོག་གཅིག་བཅས་ཡོད།
 
 གསུམ་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཨརྒ། པད་མ་ཚེ་རིང་། རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན། བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག ཡ་མ་བདེ་ལོགས། སྐལ་བཟང་སྟོབས་ལྡན་རྣམས་སོ། མཁན་པོ་འདི་དག་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་ཡོང་དགོས།
   
བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར།
 
 དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དགོན་པའི་དམིགས་གསལ་གྱི་ནང་ཁྲིམས་འགའ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་བཅའ་ཡིག་སེར་པོ་ནང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་དགོས་ཏེ། གལ་སྲིད་སྡོམ་པ་དང་འགལ་ན་དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུ་ཐོག་དང་ལུས་ཐོག་གཉིས་ནས་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡིན།[page 11] གཞན་ཡང་དགོན་འདི་དང་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་བླ་མ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་རོང་ཆེན་ནས་ཡིན། ཁོང་གིས་དབུས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་རྫོགས་རྗེས་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་བཞིན་དཀར་མཛེས་ལ་ཕེབས་ནས་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཏེ། རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ལ་དང་པོ་སྒྲུང་སྙན་པོ་གསུངས་ཏེ་སློབ་མ་མང་དུ་འདུས་པར། རིམ་གྱིས་ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར་གནང་སྟེ་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡང་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་། ཧོར་ཆུ་ཉིན་སྲིབ་ཀུན་ལ་སྨྱུང་གནས་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་དོན་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེའི་སྐབས་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་བརྩི་འཇོག་ཆེར་མེད་པར། དཔེར་ན་དགོན་ནང་དུ་ཁྱིམ་གཞི་ཆགས་པ་སོགས་རང་མོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ནས་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་རྣམས་དག་བཅོས་དང་གྲྭ་ཚང་དུ་གདུགས་དཀར་བཟློག་ཆེན་སོགས་བཙུགས་པ་དང་། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཆོས་རར་ཚོགས་ལང་དམ་བཅའ་སོགས་ལ་བསྐུལ་བ་ནན་ཏན་མཛད། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་འདུན་པ་དང་མཉམ་དུ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་གནང་སྟེ་མདོ་མྱང་འདས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདུད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ཕུལ་བའི་སྔགས་དང་། ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་གཟུངས་གཉིས་ལ་འདོད་གསོལ་གསར་དུ་བརྩམས་ཏེ། གང་སེར་མ་བཅས་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་སྤྱི་སྒེར་སོ་སོའི་སྲུང་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་།
   
དགུ་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར།
 
 དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གདན་ས་སོ་སོའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། དེང་སྐབས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དེ་ཅུང་དཀོན། སྔགས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མདོ་ཁྱད་གསོད། མདོ་ལ་མོས་ཁུལ་ཀྱིས་སྔགས་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ས་གནས་དཔོན་གྱིས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོ་ག་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གིས་འདོན་མི་ཆོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་སྦྱང་མི་ཆོག་པ་སོགས་གཏན་འབེབས་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་དགེ་བཤེས་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ལ་སྔགས་རམས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།
 
 མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་ནི། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་སྦྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གྲྭ་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་བསྡུས་གྲྭ་རིགས་ལམ་ཆུ་བ་དང་། རིགས་ལམ་འབྲིང་བ་གཉིས་ལ་སྦྱངས་པ་རྫོགས་རྗེས་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གང་[page 12] རུང་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་ཙམ་ལ་དེ་གར་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་པ་ཡིན། གྲྭ་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་དབུས་གཙང་དུ་ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་ལ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དགེ་བཤེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ལེན་པའང་ཡོད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རྩ་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་ཉན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གར་ཐིག་དབྱངས་གསུམ་སོགས་ལ་སྦྱངས་ཏེ་ལམ་རིམ་གཉིས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གིས་གཙོ་བོ་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་དང་། བསྐང་གསོ། ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་སོགས་འདོན་ཆོས་སྐོར་ལ་རྦུངས་བརྩོན་བྱེད། བཤད་སྲོལ་ལ་མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་གསུམ་འབྲེལ་བར་བཤད་ཀྱང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་མང་གིས་གྲྭ་ཇ་སོགས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད།
   
བཅུ་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།
 
 དང་པོ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་（འདུ་ཁང་སྤྱི་པའང་ཟེར་）གི་ནང་རྟེན་སྐོར་ལ། སྔོན་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཉིད་བཞེངས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བཞེངས་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གཞི་འདོམ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཡོད། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཕིབས་དང་། གཉྫི་ར། ཆོས་འཁོར། གདུགས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཡོད། ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། རྒྱ་ཕིབས་འོག་ལྷ་ཁང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་མ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ཞིག་གིས་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བ་དེ་བཞུགས། གཟིགས་རྒྱབ་བཀའ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། བྱམས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་སྨན་སྐུ་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སེང་གདོང་མ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ། འཇམ་དབྱངས་དང་ཕྱག་རྡོར། སྨན་བླ་བདེ་བཤེགས་བརྒྱད་བཅས་མདའ་ཚད་མ། ཚོགས་གྲལ་མགོར། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྐུ་འདྲ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ། འདུ་ཁང་སྒོའི་སྟེང་དུ་ལམ་བྲག འཁྲུངས་གསར། གཟིགས་རྒྱབ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། སྲུང་མ་ཁང་དགོན་པ་སྤྱིའི་སྲུང་མ། བཀའ་སྲུང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ལྷ་མོའི་སྐུ་བཅས་མདའ་ཚད་མ། བླ་མ་གསུམ་གྱི་གཟིམས་ཆུང་ནང་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན། རྗེ་ཡབ་[page 13] སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི། ཚེ་དཔག་མེད། རྣམ་རྒྱལ་མ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ། ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྣམ་སྲས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་བཅོ་ལྔ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གཟིགས་རྒྱབ་སྔགས་འཆང་གི་གདུང་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཡོད་པ། བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལི་སྐུ་ནང་གཟུངས་ལ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། གཞན་ཡང་ལི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཀུན་རིག་དཀྱིལ་འཁོར། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། འཁྲུངས་གསར་འཁྲུངས་རབས་སོགས་ཞལ་ཐང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཤར་ལི་ནུབ་ལིའི་སྐུ་བཪྙན་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་སྡོང་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གཟུངས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ན་བཟའ། སྐུ་གསེར་ཟངས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད་པ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། སྒོ་ཕྱི་ནང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་སྨན་སྐུ་སོགས་ཡོད།
 
 གསུང་གི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དངུལ་བྲིས་ཆ་ཚང་གཅིག ཚལ་པར་སྣག་པར་ཚར་དགུ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་བཞི་སོགས་ཡོད། མདོན་ཁང་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ། ལྕམ་སྲིང་གཙོ་འཁོར་བཅས་མི་ཚད་མ། ཐང་སྟོང་པའི་སྐུ་བཪྙན། འཇིགས་བྱེད། གསང་འདུས། ཀུན་རིག རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་སོགས་བཞུགས།
 
 གཉིས་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ནང་རྟེན་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སྒྲོལ་མ། བྱམས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས། སྟོན་པ་བཅས་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པ། ཤུཊ་སྡན་རིགས་ལྔ། དམག་ཟོར་མ། དམ་ཅན། ནོར་བདག་བཀའ་རྒྱ་མ། རྣམ་སྲས། མགོན་དཀར། རྒྱལ་བ་སེང་གེ་ང་རོ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྲུང་མ་ཁང་དུ་ནག་ཚང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཕྱག་བཟོ། མགོན་པོ། ལྕམ་སྲིང་། སྨན་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་སྐུ་འབུམ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བློས་བསླང་། ལྷ་མོའི་སྐུ། འཇིགས་བྱེད། རྟ་མགྲིན། ཆོས་རྒྱལ། ནུབ་ལིའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཞུགས། 
 
རྒྱུ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་དབྱེན་འདུམ་མཆོད་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན་དང་། གཟིགས་རྒྱབ་གཤིམས་ཁང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐུ། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། རོང་ཚའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་བྱམས་པ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། གཞན་ཡང་གསེར་ཟངས་ལི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། ལྷ་མོ། རྟ་མགྲིན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང་། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་དབང་[page 14] དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། གསུང་རྟེན་སྐོར་ལ་སྡེ་དགེ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་བཀའ་འབུམ། ལམ་བྲག་གསུང་འབུམ། པཎ་ཆེན་ཆོས་རྒྱན་བཀའ་འབུམ། བཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འབུམ། རྒྱལ་བ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་འབུམ། གུང་ཐང་། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་བེའུ་བུམ་པོད་གསུམ། རྡོ་དྲིལ་ཆ་ཚང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཅས་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས།
 
 གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྨན་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གདུགས་དཀར། རྒྱལ་བ་ཐུབ་བལྟན་རྒྱ་མཚོ། སྒྲོལ་མ་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ལོ་གྱོན་མ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་བཅས་མདའ་ཚད་པ། རྗེ་སྐུ་ཁང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མ་བཅས་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ། སྨན་སྐུ་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ། མགོན་པོ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་བཅས་ཐོག་ཚད་མ། ཤུགས་ལྡན་རྟེན་འདུས། བྱམས་ཁང་ནང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཅན། སྨན་བླའི་ཁང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྨད་བླའི་སྐུ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་དང་། སྨན་བླའི་བློས་བླང་། སྐུ་ལྔའི་རྟེན་འདུས་དང་སྲུང་མ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ་ཤར་ལི་ནུབ་ལི་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག
 
 ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། རྒྱལ་དབང་པཎ་ཆེན་འཁྲུངས་རབས། ལམ་བྲག གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། གནས་བཅུ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་སོགས་ཞལ་ཐང་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཡོད། གསུང་རབ་ཀྱི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་པར་ཚར་གསུམ། རྗེ་ཡབ་སྲས། གཟིགས་རྒྱབ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས། ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་སྐོར་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག དགོན་པ་སྤྱིའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ་བཅས་སོ། འདི་ནི་མཁའ་ནང་བྱམས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞེས་གྲགས། གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་ཚེམ་དྲུབ་མ་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ཅན་གྱི་གོས་སྐུ།
 
 བཞི་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བྱིན་ཅན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། རྗེ་ཡབ་སྲས། འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཡི་དམ་སྐོར་དང་། མགོན་ཆོས་རྒྱལ་རྟ་མགྲིན་སོགས་སྲུང་མའི་སྐོར། ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། གསེར་བྲིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་སོགས་ཞལ་ཐང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག གཞན་ཡང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་[page 15] རྟེན། མ་ཎི་དུང་འཁོར། གདུགས་དཀར་དུར་འཁོར། བླ་མ་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅུ་གཅིག་ལྷག གསུང་རབ་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ། ཧོར་ཆོས་རྗེའི་གསུང་འབུམ། བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བྲི་བར་མི་ནུས་སོ།།
   
བཅུ་གཅིག་པ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཞུགས་ཀྱི་དགོན་པའི་གནས་ཚུལ།
 
དེ་ཡང་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་1959ལོར་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་རེག་པར་སྟེ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བཞི་བར་ལ་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། 1958ལོའི་ཟླ་11པའི་ནང་དགོན་པའི་བླ་མ་དང་ལས་སྣེ་རྣམས་རྫོང་དུ་བསྡུས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ནང་ཞུགས་དགོན་པའི་སློབ་གསོ་སྒྲུབ། དེ་ནས་གྲྭ་པ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་དུ་ཞུགས། འཁྲུངས་གསར་གཟིགས་རྒྱབ་ལམ་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་1956ལོ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། རབ་ཚལ། བུ་རམ། འབྲུག་ལངས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལོ་མང་རབ་ཞིག་ལ་ཁུལ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་ཞུགས།
 

   
བཅུ་གཉིས་པ། དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་བཞེངས་པའི་སྐོར།
 
ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་བལྟ་ཚུལ་དང་རྩ་བའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབབ་བྱས་པར། སྤྱི་ལོ་1981ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་། ལྷག་པར་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་དང་གྲྭ་ཤག་སོ་སོ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་རྩ་གཏོར་ཐེབས་པ་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་དཔལ་འབྱོར་སྟེང་བསྡོམས་སྒོར་ཁྲི་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་གནང་བའི་དངུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཞལ་འདེབས་[page 16] རྣམས་བསྡུས་ནས་ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་ནས་འགན་ཁུར། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ངག་དབང་ནས་འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀུན་ཇུས་བཀོད་ས་ཁྲ་བཟོ་རྒྱུ་དང་སྤུས་ཚད་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་འགན་ཁུར། འཛུགས་སྐྲུན་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་བོ་གསེར་ཆུ་ཞང་གི་སྔགས་རམ་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་དང་། རབ་ཚལ་སངས་རྒྱས་ཉི་མ། གྲོང་བྱང་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས། སུམ་ངོ་གྲ་དགའ། ལྷོ་བ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས། ཐིང་ཁ་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ། ཀ་རབ་པད་མ་ཚེ་སྒྲུབ། ཁོ་རྩེ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། མདའ་མདོ་བུ་ཕྲུག་བཅས་མི་བཅུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཉམས་གསོའི་འགན་ཁུར། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གཡང་དཀར། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་དགེ་པདྨ་ཚེ་དབང་། སྔགས་པའི་དབུ་མཛད་སྔགས་རམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གཅིག་ལྕོགས་བྱས། དགེ་བསྐོས་དགེ་སློང་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་བཅས་རྩ་འཛུགས་བྱས། སྤྱི་ལི་1981ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་དཀར་དགོན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་བཙུགས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་འཚོགས། འདུ་ཁང་གི་ཆ་ཚད་དང་འགྲོ་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཐིག་བཏབ་པའོ། སྤྱི་ལོ་1983ལ་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩེགས་ལྔ་ཡོད་པ་གཉེར་ཁང་དང་ཇ་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གྲུབ།
 
དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གྲྭ་ཚང་ཁག་དང་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་རྣམས་དང་། ལམ་བྲག་རྡོ་རྗེ་འཆང་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། ཁང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། གཞན་དགེ་སྟག་རིན་པོ་ཆེ། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན། ཤང་བཅུ་ལ་ཁང་ཚན་བཅུ། བདག་གཉེར་གྲྭ་ས་བཞིན་བྱ་རྒྱུ་དང་། གྲྭ་ཤག་ཁང་མིག་དྲུག་ལས་ཆེ་མི་ཆོག་པ་བྱས། གྲྭ་པ་ཚོ་གྲངས་མང་བ་མི་གཙོ། གཙང་བ་གཙོ་བོ་བྱས། ཤམ་བཅུ་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཉན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་བ་བཞིན། གྲྭ་པ་དག་སེལ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་རྨང་བརྟན་པར་བྱས། སྔོན་གྱི་ལུགས་མདོ་སྔགས་ཕྱོགས་ཞེན་སོགས་མེད་པ་དང་། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་བཞིན་གྲྭ་ཚང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་མི་དགོས་པ་བྱས། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་དགོན་པར་བཞུགས་དུས་ཚོགས་ཆོས་རར་ཕེབས་པ་ལས་གུ་ཡངས་སོགས་གཏན་ནས་མེད། དགོན་པའི་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་དང་། མཛད་སྒོ་དུས་ཆེན་སོགས་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ཉམས་གསོ་གྲུབ་པའོ། །ད་ལྟ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་ཆོས་རྭ་ཟླ་རེ་རེ་ལ་ཡོད་པ་བྱས། གྲྭ་བ་ཚང་མའི་འདོན་ཆོག་ཚང་མ་ལོ་ལྔ་ལ་བློ་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱུགས་ཕུལ་རྗེས། ཚང་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་སྒྲིག་ལམ་བཙུགས། གྲྭ་པ་རེ་རེའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་། དགེ་སློང་གི་ཕམ་ལྷག་བཅུ་བདུན། དགེ་ཚུལ་བླང་གི་འདས་སོ་དྲུག་གི་རྒྱུགས་འབུལ་བའི་སྲོལ་བཙུགས། དབྱར་གནས་སྐབས་སུ། ཡི་དམ་གྱི་[page 17]  ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཉམས་ལེན་གཙ་བོར་བྱེད། དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཙམ་ལས་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ཚད་ལྡན་གྲྭ་བ་ལ་དགོན་པའི་དབང་ཡིག་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཟླ་རེར་ཕོག་སྤྲོད་པ་དང་། སྒྲིག་ལམ་དང་འགལ་བའི་རིགས་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་པ་ཡིན། གྲྭ་ཤག་ཀྱང་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་གྲུབ་ཟིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་སེར་མོ་བའི་གྲངས་ཀ་བརྒྱ་ཙམ་ཡིན་ནའང་། ད་ལྟ་དགོན་པར་དངོས་སུ་སེར་མོ་བ་དྲུག་བརྒྱ་ཞེ་བརྒྱད་(648)ལྷག་བཞུགས་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྔོན་མ་ལྟར་ན་གྲྭ་བ་རྣམས་དགོན་པ་འདིར་ཞུགས་ནས་འདོན་ཆོག་སོགས་བློ་འཛིན་རྫོགས་རྗེས། ཕལ་ཆེར་ལོ་ན་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཡས་མས་སུ་དབུས་གཙང་གི་གྲྭ་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་གང་རུང་ལ་ཕྱིན་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་སོགས་ལ་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པར། ད་ལྟ་དབུས་གཙང་གི་གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱ་གར་གྱི་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་པ་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་ལ་གྲྭ་པ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་རེད། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་1985ལོ་དར་མདོར་ལས་གནས་བསྒྱུར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་མཆོག་ནས་དགོན་པའི་འགན་བཞེས། 
 
སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དགོན་པ་འདིར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནི་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་འགོ་འདྲེན་བྱས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཡིན། སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་སློབ་མ་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་གཉིས་ཡོད། དེ་ཚང་མ་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་པ་ཡིན། སློབ་མ་ཆེ་བ་ལོ་སོ་ལྔ་མན་ཆད་དང་ཆུང་བ་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཡན་ཆད་རྣམས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ཡོད། འཛིན་གྲྭ་དང་པོའི་སློབ་དེབ་ནི་བྱིས་པ་དག་ཡིག་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པའི་སློབ་དེབ་ནི་སུམ་ཅུ་པ་དང་། དབུ་ཅན་དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྦྱངས་པ་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་སློབ་དེབ་ནི་རྟགས་འཇུག་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང་། རྟོགས་བརྗོད་སྐོར་སོགས་ཡིན། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ལ་དགེ་རྒན་གསུམ་ཡོད། དེ་གསུམ་གྱི་ཟླ་རེའི་ཟླ་ཕོགས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་སྟེར་བ་ཡིན། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་རེའི་བསླབ་འབྲས་སྐར་གྲངས་ལྟར་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་སོགས་སློབ་གཉེར་ལ་བསྐུལ་བའི་བྱེད་ཐབས་མང་དུ་བཀོད་ཡོད། 
   
བཅུ་གསུམ་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་གྱི་དོ་དམ།
 
དེང་སྐབས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་དོ་དམ་ཚན་ཁག་ནི། དམངས་[page 18] གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན། བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་རྣམས་འདེམ་བསྐོ་བྱ་ཚུལ་ནི། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་བ་དང་། ཁང་ཚན། དགེ་རྒན་རྣམས་འཚོགས་ནས་གཙོ་བོ་མི་ནུས་པ་ཅན་དང་གཞུང་དྲང་པོ་ཡིན་པ་རྣམས་འདམ། དེ་རྗེས་འདེམས་ཤོག་འཕེན་པ་དང་ལག་པ་ཡར་བཀྱགས་པའི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་ཉུང་དང་བསྟུན་ཏེ་གཏན་ཕབ་བྱེད་པ་ཡིན། གྲྭ་པའི་སྒྲིག་ལམ་གྱི་སྐོར་ཚང་མ་ཆོས་འདུལ་བ་དང་དགོན་པའི་ནང་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་སྲུང་དགོས་པ་ཡིན། བླ་སྤྲུལ་སུ་ཡིན་ཡང་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད། དགོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་གཞན་པའི་བྱ་ལས་ཚང་མ་བདག་གཉེར་ཚན་ཁག་གི་མི་རྣམས་ཚོགས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། དམིགས་བསལ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་རྣམས་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན།
   
བཅུ་བཞི་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངས་ཁུངས།
 
དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་མང་ཚོགས་ལ་ལག་མི་བརྐྱངས་བར་རང་ཁ་རང་གསོའི་ཆེད་1982ལོར་ལྕགས་པར་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། རྫོང་ཐོག་ཏུ་མགྲོན་ཁང་ལྔ་ཙམ་ལས་ཡོད། ཚོང་ཁང་ཆེ་ཆུང་འགའ་དང་ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་དུ་སྒོར་ཁྲི་སོ་བརྒྱད་སྤྲད་ནས་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཉོས་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་རྫོང་ཐོག་ཏུ་བཟོ་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་གོས་ལྷམ་སོགས་བཟོ་བ་དང་། བྱིས་པ་སྐྱོང་བའི་བུ་བཅོག་ཁང་ཞིག་དང་གྲོང་པ་དང་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་པོ་འཁྲུ་བའི་ཁྲུས་ཁང་། དགོན་པ་གཞུང་ལ་ཕྱུགས་ཟོག་འབྲི་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད་པ་རྣམས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་བཅོལ་ནས་ཁོ་ཚོའི་འབྲི་རེ་ནས་ལོ་རེ་ལ་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་གཉིས་རེ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་སྤྲོད་དགོས། བེའུ་རྣམས་འབྲོག་པ་རང་ལ་དབང་བ་དང་། མ་རྩ་ཡལ་མི་ཆོག་པ་ཡིན། དགོན་པ་གཞུང་ལ་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཡོང་སྒོ་དང་། དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཆུ་མགོ་སྤང་སྟེང་དུ་ས་མུའུ་བཅུ་ལྷག་ལ་ཤིང་ཏོག་ར་བ་བསྐོར་ཏེ་ཤིང་འབྲས་ཅན་གྱི་སྡོང་པོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་གྲོང་ཁྱིམ་དུ་ཞབས་བརྟན་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཡོན་གང་བྱུང་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས་པ་དང་། ཡོན་བདག་དབུལ་ཕྱུག་གང་ཡིན་ཡང་གྲྭ་པ་སྒེར་ལ་ཟུར་དུ་འབུལ་བ་བྱེད་མི་དགོས་པ་སོགས་སྔར་མེད་པའི་སྲོལ་བཟང་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་ས་ཞིང་མུའུ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་སོགས་གོང་གི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཚང་མ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་དབང་བས། མ་དངུལ་དེ་རྣམས་དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་དང་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བརྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་[page 19] དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཏེ་སྐྱེས་ཡུལ་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་པེ་ཅིན་དུ་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ། །
   
དཀར་དགོན་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའི་སྐོར།
 

དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རེབ་གོང་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྦྱར་བ་འདི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་མོད།  ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་འདུག  ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུགས་ཚོགས་སྤྱི་ལོ་1644ལོར་འཁྲུངས་པར་བརྗོད་པ་དང་1662ལོར་དཀར་མཛེས་དགོན་ཕྱག་བཏབ་པར་བརྗོད་པའི་བར་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་མ་གཏོགས་མེད་སྟབས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་སློབ་གཉེར་དང་བསྙེན་རྫོགས། གཞུང་ཆེན་མཐར་ཕྱིན་པ་སོགས་ལ་དུས་ཡུན་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཡོང་བ་དང།  1622ལོར་ཁུ་བོ་མཉམ་དུ་དཀར་དགོན་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་བར་འཁོད་འདུག་པས།  དེ་དུས་ཁོང་ད་དུང་འཁྲུངས་མེད་པ་སོགས་དོགས་འཆར་འགའ་རེ་མཆིས་པས་ན་ཅིས་ཀྱང་དག་སེལ་གནང་དགོས་པ་འདུག   འབྲོག་རུ་ཆོས་དར་གྱིས།





#Article 5: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། (330 words)


བོད་ལྗོངས་ནི་ཀྲུང་གིའི་ལྷོ་ནུབ་མཐའ་མཚམས་ཏེ་མཚོ་བོད་ས་མཐོའི་ལྷོ་ནུབ་ཁུལ་དུ་གནས་ཡོད། ས་རྒྱར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པས་ས་ཁྱོན་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱད་ཆའི་གཅིག་ཙམ་ཟིན་ཞིང་། ཞིང་ཆེན་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁག་གི་ནང་ནས་ས་རྒྱ་ཨང་གཉིས་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ས་རྒྱར་མཚོན་ན་ཀྲེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་བཅུ་གཅིག་གམ། ཡང་ན་ཐེ་ཝན་ཞིང་ཆེན་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་གྱི་ས་རྒྱ་དང་མཚུངས། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་སྟོང་ཡན་ཟིན་པས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་ས་ཁ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ས་མཐོའི་ཁུལ་ཡིན་པས་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་ས་ཁ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ས་མཐོའི་ཁུལ་ཡིན་པས་ན་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་ཞེས་པའི་གྲགས་པ་འཛིན།བོད་ལྗོངས་འདི་བཞིན་རི་ཀླུང་ལྟ་ན་སྡུག་ལ་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་མང་བ་སོགས་མཛེས་ཆོས་དུ་མའི་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཇི་སྐད་དུ་མཛེས་པའི་བོད་ལྗོངས། སྐྱིད་པའི་ཕ་ཡུལ་ཞེས་པའི་གཞས་ཚིག་དོན་ལ་གནས།

 བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་《 Tibet Autonomous Region 》《 [ 西藏自治区] 》ནི་ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། འཕྲེད་ཐིག་བྱང་མ་ 26°50’ ནས་ 36°53′ བར་དང་། ཤར་ཀྱི་གཞུང་ཐིག་ 78°25′ ནས་ 99°06′ བར་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེས་ཀྲུང་གོའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་ཟིན་གྱི་ཡོད། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བྱང་ངོས་ནི་ཤིན་ཅང་དང་མཚོ་སྔོན་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་སི་ཁྲོན་དང་། ཡུན་ནན་ལ་འབྲེལ་ཡོད་ཅིང་། ལྷོ་ནུབ་གཉིས་འབར་མ་དང་། རྒྱ་གར། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ། བལ་ཡུལ། ཀ་ཤི་སྨིར།མོན། ལ་དྭགས་སོགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་མཚམས་ས་ཐིག་གི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་4000 ཙམ་ལ་ཉེ་བས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་མོ་འབྱེད་རྒྱུར་ཆ་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཡོད། 
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ལྷོ་ཁ་དང་། ཉིང་ཁྲི། མངའ་རིས། གཞིས་ཀ་རྩེ། ནག་ཆུ། ཆབ་མདོ་བཅས་ས་ཁུལ་དྲུག་དང་། ལྷ་ས་ དང་། གཞིས་ཀ་རྩེ། བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་དང་རྫོང་71བཅས་ཡོད། གཙོ་བོའི་གྲོང་རྡལཁོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་པ་གཞིས་ཀ་རྩེ་ཕུད།
རྩེད་ཐང་དང་། ཆབ་མདོ། སེང་གེ་ཁ་འབབ། བརྒྱད་གཅིག ནག་ཆུ། རྒྱལ་རྩེ། འགྲམ་སོགས་པའི་གྲོང་བརྡལ་ཡང་ཡོད།

 བོད་ལྗོངས་འདི་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཕྲེང་བས་མུ་འཁྱུད་དུ་བསྐོར་ཞིང་། དྲག་ཏུ་རྒྱུག་པའི་ཆུ་ཀླུང་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་པ། སྣ་ཚོགས་མཚེའུ་གཡུ་ཡི་གཅལ་དུ་བཀྲམ་པ། མཐའ་ཡས་ནགས་ཀླུང་སྟུག་པོ་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་དང་མཉམ་པ་སོགས་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་ཞིང་རང་བྱུང་གི་མཛེས་ཆོས་དུ་མས་ཕྱུག་པ། གཞན་ཡང་དབྱིབས་ཆགས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་མི་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ཆགས་འཇིག་གི་འགྱུར་བ་ཇི་བྱུང་གསལ་ཐུབ་ལ། བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་རང་བྱུང་ཆ་རྐྱེན་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་དང་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱང་མཚོན་ཐུབ།
ས་གཤིས་ལས་དོན་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར་གཞིགས་ན། བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་མཚོན་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་མཐའ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་པོའི་ནང་ས་ཤུན་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་བསྟུན་ནས་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་གདང་ལའི་རྒྱུད་དེ་སྐམ་གཤེར་རེ་མོས་ཀྱི་ཆགས་འཇིག་རིམ་པ་བརྒྱུད་མཐར་ས་ཆ་དེ་ཁུལ་ཐོག་མར་སྐམ་སར་གྱུར། དེ་རྗེས་གདང་ལའི་ལྷོ་རྒྱུད་དང་དེ་ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རིམ་བཞིན་སྐམ་པར་གྱུར། མཐར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་རྣམས་ཀྱང་སྐམ་དུ་ཐོན། དེ་ཁུལ་སྐམ་སར་འགྱུར་ཕྱི་ཤོས་ཡིན་སྟབས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་ཁ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ལ་ན་སོ་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཀྱང་རེད།
ད་ལྗོངས་ས་མཐོ་འདི་ས་གཤིས་ཀྱི་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་རིམ་བཞིན་སྐམ་སར་འགྱུར་སྐབས་དེང་གི་ས་ཁ་མཐོ་པོ་འདི་ཙམ་མེད་པ་སྟེ། གནའ་སྔ་མོ་མི་ལོ་བྱེ་བ་མང་པོའི་རིང་ཁུལ་འདི་ཕལ་ཆེར་ས་ཁ་དམའ་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་རང་དུ་མཆིས་ཤིང་། དེ་ནས་མི་ལོ་ས་ཡ་འགའི་སྔ་རོལ་ཏུ་གནའ་བོའི་དུས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་རྣམས་དང་ཨེ་ཤི་ཡ་གླིང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་﹙ཧིན་པ་སྐམ་ས་ཆེན་པོ ﹚གཉིས་ཀ་སའི་གོ་ལའི་དུམ་བུ་ལྷོ་མའི་ཁོངས་ཀྱི་ལྒང་ཝ་ན་ཞེས་པའི་གནའ་བོའི་སྐམ་སར་གཏོགས། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བྱང་རྒྱུད་རྣམས་རང་རྒྱལ་སོགས་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡ་ཁུལ་དུ་གཏོགས་པའི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་དང་འདྲ་བར་ས་ཤུན་གྱི་ཆ་ཤས་གཞན་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་ཨེ་ཤི་ཡ་གླིང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་གཉིས་ལྒང་ཝ་ན་ཞེས་པའི་གནའ་བོའི་སྐམ་ས་ལས་བྲལ་རྗེས་རིམ་བཞིན་ལྷོ་ནས་བྱང་དུ་འཕོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་མི་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་སོང་བའི་རྗེས་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་དུམ་བུ་དང་རྡུང་ག་ཐུག ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རྒྱུད་དེ་ཕལ་ཆེར་རྡུང་ག་ཐུག་མཚམས་སུ་ཁེལ། ས་ཁམས་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་བོད་ལྗོངས་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེར་གྱུར་དགོས་དོན་ཡང་གོང་སྨྲས་སྐམ་ས་དུམ་བུ་དབུས་སུ་འབུར་བའི་ངོས་འཛིན་བྱེད།

བོད་ལྗོངས་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་། ཁུ་ནུ་རི་བོ། གདང་ལ་སོགས་རི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་། ཞིབ་པར་དབྱེ་ན་ས་ཁུལ་ཁག་བཞི་ཡོད།
གཅིག བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ས་མཐོ། དེ་ནི་ཁུ་ནུ་རི་བོ་དང་། གདང་ལ། གངས་ཏེ་སི་སོགས་རི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་བར་དུ་གནས་ཡོད། ཁུལ་དེ་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་བྱང་ཐང་ས་ཁུལ་ཡིན། ཁུལ་དེའི་དཀྱུས་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། ཞེང་དུ་སྤྱི་ལེ་བདུན་རྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁྱོན་གྱི་གསུམ་ཆའི་གཉིས་ཙམ་ཟིན། ཁུལ་དེའི་རྒྱུད་དུ་ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡན་ཟིན། བྱང་ཐང་ཁུལ་དུ་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་བརྒྱ་ནས་བཞི་བརྒྱ་བར་ཟིན་པའི་དེའུ་འབུར་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་ཡོད་ལ་དེ་དག་གི་འདབས་རོལ་ཏུ་སྤང་གཤོངས་གཡུ་ཡི་གཞོང་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཤིང་ལ་ལར་ལོ་མང་རིང་གི་ཆར་ཆུ་གསོག་ནས་མཚེའུ་ཆུང་ཆུང་འདྲ་ཡང་མང་པོ་ཡོད། བྱང་ཐང་ནི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ལས་ས་ཁུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས་ས་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཡངས། 

གཉིས། བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་རོང་ས། དེ་ནི་གངས་ཏེ་སི་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་དེའི་ཆུ་ལག་རྒྱུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ཡིན། དེ་ཁུལ་གྱི་ཆུ་བོའི་གཞུང་དུ་ལུང་གཞུང་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སྐྱིད་ཆུའི་ལུང་གཞུང་དང་། མྱང་ཆུའི་ལུང་གཞུང་། ཉང་ཆུའི་ལུང་གཞུང་སོགས་ཡོད། ལུང་གཞུང་དེ་ཚོའི་ཞེང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ལྔ་ནས་བརྒྱད་བར་དང་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཟིན། ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡས་མས་སུ་གནས། ཁུལ་དེའི་རྒྱུད་དུ་བདེ་གཤོངས་སྙོམས་ལ་ས་རྒྱུ་གཤིན་པ། ཆུ་ཕྲན་ཀུན་ནས་བཞུར་ཞིང་རྩི་ཤིང་ལོ་ཏོག་རྒྱས་པ། ཐོན་ཁུངས་འཛོམས་ལ་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ལྡན་པ་དེ་རྒྱུད་ནི་བོད་ཀྱི་རོང་ས་ཡིན།
གསུམ། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་ཆེན་གྲོག་རོང་ཁུལ། དེ་ནི་ནག་ཆུའི་ཤར་རྒྱུད་ནས་བརྩིས་རི་ཆེན་གྲོག་རོང་དུ་མ་རིམ་བཞིན་ཤར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་ནས་ཆགས་ཤིང་། བོད་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ཀྱི་ཕྲེད་རྒྱུག་རི་རྒྱུད་དང་གཙང་ཆེན་གསུམ་རྒྱུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁུལ་དེ་དག་ཡིན། ཁུལ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བབ་ནི་བྱང་མཐོ་ཞིང་ལྷོ་དམའ་བ། བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་ལྔ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཡས་མས་སུ་ཟིན་ཞིང་རི་རྩེ་གཟར་གཟུགས་ཆུང་བ། ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་སྟོང་ཡས་མས་ཟིན་ལ་རི་བོ་གཡང་གཟར་ཆེ་བ། རི་རྩེ་ནས་གྲོག་མོའི་རོང་བར་གཟར་རྟིང་སྤྱི་ཁྲེ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་བཅས་དང་། རི་རྩེར་སྲིད་པའི་གངས་ཀྱིས་བཀབ་ཅིང་རི་སྐེད་ནགས་ཀྱིས་བཏུམས་པ། རི་འདབས་སུ་དུས་བཞི་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཞིང་ཐང་སོགས་ལྷོ་ཕྱོགས་རོང་སའི་རྨད་བྱུང་གི་མཛེས་ཆོས་དག་ཡོངས་སུ་འདུས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་སྣང་།བཞི་པ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཁུལ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་གནས་ཤིང་། དེ་ཡང་རང་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར། བལ་པོ། འབྲུག་པ། འབྲས་ལྗོངས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་འབྲེལ་དུ་གནས་པའི་ས་ཁུལ་དེ་དག་ཡིན། དེ་ཁུལ་ནི་གཞུང་དུ་བརྒྱུགས་པའི་རི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐོར་ཞིང་དེའི་དཀྱུས་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་ཡས་མས་ཟིན་གཤིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རི་རྒྱུད་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན། རི་ཁུལ་དེའི་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཆ་རྣམས་ཅུང་ཁ་མཐོ་ལ་སྐམ་ཤས་ཆེ་ཞིང་གྲང་ངར་ཆེ་བ། ཤར་རྒྱུད་རྣམས་གནམ་གཤིས་དྲོ་ལ་ཆར་ཆུ་བཟང་བ། ནགས་ཚལ་སྟུག་པ། སྐྱེ་དངོས་འཛོམས་པ་སོགས་བརྗིད་ཆགས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པར་སྣང་།

 བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནི་ས་ཁུལ་དྲུག་དང་། ས་ཁུལ་རིམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ལ་དབྱེ་ཡོད།

ལྷ་ས་ དང་། གཞིས་ཀ་རྩེ། བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་དང་རྫོང་71བཅས་ཡོད། གཙོ་བོའི་གྲོང་རྡལ་ཁོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་པ་གཞིས་ཀ་རྩེ་ཕུད། རྩེད་ཐང་དང་། ཆབ་མདོ། སེང་གེ་ཁ་འབབ། བརྒྱད་གཅིག ནག་ཆུ། རྒྱལ་རྩེ། འགྲམ་སོགས་པའི་གྲོང་རྡལ་ཡང་ཡོད།

བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཕྱོགས་གང་སར་བཀོལ་སྤྱོད་ཐུབ་ཡོད།རླུང་འཕྲིན་དང་བརྙན་འཕྲིན་ཉིན་རེར་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྒྲོག་སྦྱང་བྱེད་ཚད་ཆུ་ཚོད20ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1989ལོ་ནས་བཟུང་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ 400 ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་དང་། སློབ་གསོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་སྐད་གཉིས་སློབ་གསོ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཟིན་པ་རེད།  མི་རིགས་སློབ་གསོ་ཚ་ཚ་འུར་འུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་བར་བོད་ལྗོངས་སུ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་མ་ཁྲི 2 ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།འབྲིང་རིམ་ཆེད་ལས་ཀྱི་སློབ་ཐོན་སློབ་མ་ཁྲི 2.3 ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།བོད་རིགས་ཀྱི་འབུམ་རམས་པ་དང་།རབ་འབྱམས་པ་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཟད།བོད་རིག་གི་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་དང་། བཟོ་སྐྲུན་མཁས་པ། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། སྨན་པ་གྲགས་ཅན། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་པ་སོགས་ཆེད་ལས་ཤེས་ལྡན་མི་ཁག་གཅིག་ཡོད། 

བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཉིན་རེ་བཞིན་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ་དང་།བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་གྱི་དགེ་མཚན་སླར་ཡང་མངོན་པ།བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་དེ་རླབས་ཆེ་བའི་རིག་ཚན་གྱི་མ་ལག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པ་རེད།ཀྲུང་གོར་ད་ལྟ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚན་པ50ལྷག་ཡོད་པ་དང་།རིག་གཅིག་མཁས་པ1000 ལྷག་ཙམ་ཡོད།བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་ཚན་པ 20 ལྷག་ཙམ་ལ་འཕེལ་རྒྱས་སོང་ཡོད་པ་དང་།རྫོང 60 ལྷག་ཙམ་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་བོད་སྨན་སྡེ་ཁག་ཡོད།བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་བོད་སྨན་གྱི་ལས་བྱེད་མི་སྣ 2000 ལྷག་ཙམ་ཡོད།

གཙོ་གནད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག་ཁ་ཤས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་དངོས་གཙོ་གནད་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཚན་པའི་ཁོངས་སུ་བཞག་ཡོད་པ་དང་།པོ་ཏ་ལ་སོགས་རིག་དངོས་གཙོ་གནད་ལ་ཞིག་གསོ་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད།བོད་ལྗོངས་སུ་ད་ལྟ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་གནས 1700 ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།དགོན་སྡེར་བཞུགས་མཁན་གྲྭ་བཙུན་ཁྲི 46 ཡོད་པ་དང་།ཁ་ཆེ་ལྷ་ཁང་ 4 ཡོད་ཅིང་།ཡི་ཤུའི་ཆོས་དད་པ 3000ཡོད་པ།གནམ་བདག་ཆོས་ཁང 7 ཡོད་ཅིང་།དད་པ་བྱེད་མཁན་མི་ 700 ལྷག་ཙམ་ཡོད་ལ།ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་འདྲ་མིན་དང་སྲོལ་རྒྱུན་འདྲ་མིན།གསར་དར་དུས་ཆེན་འདུ་ཚོགས་བཅས་དུས་བཀག་ལྟར་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།

 བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བུད་མེད་ནི་ལས་རིགས་ཁག་གི་གཙོ་ཤུགས་དམག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་།གནས་བབ་ཀྱང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོ་རུ་སོང་ཡོད།བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ནང་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་པས་གཞུང་ཞབས་པ་མི་གྲངས་ཡོངས་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་བརྒྱ་ཆ37.99ཟིན་གྱི་ཡོད།ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་འདྲ་མིན་གྱི་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ43.77ཟིན་གྱི་ཡོད།བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བོད་མིའི་ཚན་རྩལ་ལས་བྱེད་མི་སྣས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་ལས་བྱེད་མི་སྣ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ42.58ཟིན་གྱི་ཡོད། 

 སྐམ་ས་ཐོག་ནས་བོད་ལ་འགྲོ་བསྐྱོད་དང་ཕྱིར་ལོག་ཆོག་པའི་གཙོ་བོའི་གཞུང་ལམ་ནི་མཚོ་བོད་དང་། ཁྲོན་བོད། ཏེན་བོད། ཤིན་བོད། ཀྲུང་བལ་མཛའ་མཐུན་གཞུང་ལམ་བཅས་ཡིན།

 ལྷ་ས་ནས་གོང་དཀར་གནམ་གྲུ་ཐང་བར་གྱི་ཆེད་སྤྱོད་གཞུང་ལམ་གྱི་རིང་ཚད་ཡོངས་ལ་སྤྱི་ལེ་ 37.9 ཡོད་པ་དང་།ལམ་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་འཁོར་ལམ་བཞི་ཡོད་པ། མྱུར་ཚད་ཆུ་ཚོད་རེར་སྤྱི་ལེ་20རྒྱུག་ཐུབ་པའི་ཇུས་འགོད་བྱས་ཡོད། གཞུང་ལམ་གྱི་འགོ་འཛུགས་ས་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྣེའུ་ཁུལ་གསར་གྱི་དུས་རབས་ལམ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་སྣེའུ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་དང་ཚལ་སྣེ་ཤང་བརྒྱུད་མཐར་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ཟམ་ཆེན་གྱི་ལྷོ་འགོར་འབྱོར་གྱི་ཡོད།   ལམ་ཐིག་དེ་སྤྱིར་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ལྷོ་ངོས་བརྒྱུད་ནས་ཇུས་འགོད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ནུབ་ནས་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡིན།

མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་གྱིས་ཟི་ལིང་ནས་ན་གོར་མོ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་གཉིས་པའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཝ་འཇོག་ཕུག་ལམ་དང་ཆུ་ལེན་སྲང་ལམ་གྱི་ཟམ་ཆེན་ལས་གཞན།  ལྕགས་ལམ་ཧྲིལ་བོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་སྟེ་མེ་འཁོར་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པས།  ཟི་ལིང་ནས་ན་གོར་མོ་བར་མེ་འཁོར་སྐྱོད་པའི་དུས་ཡུན་དེ་དུས་ཚོད་བཅུ་གསུམ་ཡས་མས་ནས་དུས་ཚོད་བརྒྱད་ཡས་མས་སུ་ཇེ་ཐུང་ལ་སོང་བ་དང་།  ཟི་ལིང་ནས་ལྷ་སའི་བར་དུས་ཚོད་ཉི་ཤུ་ཡས་མས་སུ་ཇེ་ཐུང་ལ་སོང་། 

ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་སྦྱོད་རླངས་འཁོར་ 232ཙམ་ 2010 ཟླ་ 12 པའི་ཚེས་ 19 ཉིན་ནས་དངོས་སུ་སྤྱོད་འགོ་བརྩམས་པ་རེད། ཀྲུང་པ་རླངས་འཁོར་ཁྲོམ་ར་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་བ་དང་། སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གསར་བ་སྤྱོད་འགོ་བརྩམས་པ་ནི་ 2010 ལོའི་དམངས་འཚོའི་ལས་དོན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ལ། 2010 ལོའི་ཟླ་ 3 པ་ནས་འགོ་བརྩམས་པ་རེད། མིག་སྔར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཀྲུང་པ་རླངས་འཁོར་ 579 ཚང་མ་ཁྲོམ་ར་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་བ་དང་། སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་གསར་པ 232 གསར་དུ་ཉོས་ཏེ་ཚང་མ་སྤྱོད་འགོ་བརྩམས་པ་རེད། ད་ལྟ་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་སྡོད་གནས་ཐང་ཆེན་བཞི་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་སྤྱོད་སྡོད་ཚིགས་ 259 ཡོད། གསར་དུ་བསྡུས་པའི་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་དང་རླངས་འཁོར་ཞབས་ཞུ་བ་ 800 ལྷག་གིས་གསོ་སྐྱོང་སྦྱོང་བརྡར་ཡང་བྱས་ཚར་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ལྗོངས་ནི་མི་འདུས་ཚད་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ཆ་སྙོམས་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་རེའི་ཐོག་ཏུ་མི་གཉིས་ཡང་ཟིན་གྱི་མེད་། བོད་ལྗོངས་སུ་བོད་རིགས་ཀྱིས་ 96.4% དང་། རྒྱ་རིགས་ཀྱིས་ 2.8%  མོན་པ་རིགས་དང་། ལྷོ་པ་རིགས་། ཧུའེ་རིགས་ འཇང་རིགས་སོགས་པའི་མི་རིགས་ཀྱིས་ 0.8% བཅས་ཟིན་གྱི་ཡོད་།

བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ས་བབ་དང་བར་སྣང་རླུང་གི་རྒྱུ་བ། གཞན་ཡང་གནམ་གཤིས་བཅས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ནམ་ཟླ་དཔོག་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་ན་བོད་ཀྱི་ནུབ་བྱང་གཉིས་གནམ་གཤིས་གྲང་ལ་སྐམ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཤར་ལྷོ་གཉིས་གནམ་གཤིས་དྲོ་ལ་གཤེར་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཤར་ལྷོ་ནས་ནུབ་བྱང་བར་ཚ་བའི་ཁུལ་དང་། ཅུང་ཚ་བའི་ཁུལ། དྲོ་ཁུལ། གྲང་བའི་ས་ཁུལ། གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་བཅས་དང་། གནམ་གཤིས་གཤེར་བ་དང་། ཅུང་གཤེར་བ། སྐམ་ཤས་ཅུང་ཡོད་པ། སྐམ་ཤས་ཆེ་བ་བཅས་གོ་རིམ་ལྟར་གནས་ཡོད། བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ས་གནས་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ས་ངོས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ནི་གོང་གསལ་སྔ་རྟིང་ལྟར་ནགས་ཚལ་དང་། རི་མ་ནགས། རྩྭ་ཐང་། ཐང་རྒོད་སོགས་ཡིན། བོད་འདིའི་ས་དབྱིབས་ཆགས་ཚུལ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་གཤིས་སྤྱིར་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ནམ་ཟླའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཉིད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་སྒོས་སུ་གྲོང་ཚོ་ཡས་མས་དབར་ལ་ཡང་དྲོ་གྲང་གོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་དང་ཉིན་གཅིག་དུས་བཞིའི་འགྱུར་བ་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་ས་གནས་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནམ་ཟླར་ཁྱད་པར་ཆེ། བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ནམ་ཟླ་དམིགས་བསལ་ཡིན་དོན་ནི་ཉི་མ་ཚ་ལ་ཕོག་ཡུན་རིང་བ། གནམ་གཤིས་གྲང་ལ་ཉིན་མཚན་དབར་གྱི་དྲོ་གྲང་ཏེ་ཧེ་བག་ཆེ་བ། ནམ་ཟླ་སྐམ་གཤེར་དབྱེ་བ་གསལ་བ། མཚན་ཆར་མང་བ། དགུན་དཔྱིད་གཉིས་ལ་སྐམ་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྷགས་པ་ཚ་བ། རླུང་གནོན་ཆུང་ལ་གསོ་རླུང་ལྡེང་པོ་མེད་པ་བཅས་ཀྱིས་རེད།

བོད་ལྗོངས་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གྱི་མཚོ་དང་མཚེའུ་མང་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཡོངས་ཀྱི་མཚོ་དང་མཚོའུའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཉིས་ཁྲི་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་ཡོད་པས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཚོ་དང་མཚོའུའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་༣༠%ཙམ་ཟིན། བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པར་གཞིགས་ན་བོད་ཡོངས་ལ་མཚོ་དང་མཚོའུ་ཆེ་ཆུང་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་ཁོངས་ནས་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་སྟོང་ཁ་བརྒལ་བའི་མཚོ་ཆེན་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་དང་། སེར་གླིང་མཚོ། བཀྲ་རི་གནམ་མཚོ་བཅས་གསུམ་དང་། རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ལྔ་ནས་བཅུ་བར་ཟིན་པའི་མཚོ་ཁག་སུམ་བརྒྱ་ཉེར་གཅིག་བཅས་ཡོད།

བོད་ཀྱི་མཚོ་ལ་ཡང་ནང་འབབ་དང་ཕྱི་འབབ་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལས་ཕལ་ཆེ་བ་ནང་འབབ་རང་དུ་མཆིས་ཤིང་། དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ནས་བཞུར་བའི་ནང་འབབ་ཆུ་བོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ས་ཁུལ་དུ་གྲམ་ཡོད། ཆུ་བོ་དེ་རྣམས་རི་རབ་དང་ས་ཤུན་གྱི་ཆགས་འཇིག་རིམ་པ་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་དང་། སེར་གླིང་མཚོ། བཀྲ་རི་གནམ་མཚོ་སོགས་མཚོ་ཆེན་གསུམ་ཕུད་ད་དུང་སྐ་རིང་མཚོ་དང་། སྟག་རྩེ་མཚོ། ངང་རྩི་མཚོ། འུར་དུ་མཚོ་སོགས་ཀྱང་ཡོད། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་གྲི་གུ་མཚོ་དང་། ཕུ་མ་གཡུ་མཚོ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། མདོ་ཆེན་མཚོ། པད་ཁུད་མཚོ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ། ལ་ལྔ་མཚོ་སོགས་ཡོད།
ཕྱི་འབབ་མཚོ་ནི་རི་རུད་བྱུང་ནས་གཙང་ཆུ་བཀག་སྟེ་མཚོར་གྲུབ་པ་ཁག་གཅིག་དང་གཞན་ཡང་གངས་རི་བཞུར་རྒྱུན་ལས་གྲུབ་པའི་མཚོ་བཅས་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྔ་མ་དེ་རིགས་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་ཤར་ལྷོ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཕར་ལུང་གཙང་པོའི་སྟོད་རྒྱུད་དཔའ་ཤོད་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ར་འོག་མཚོ་དང་། ཡིད་འོང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད། སྤོ་བོ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཡིད་འོང་མཚོ་སོགས་དང་། ཕྱི་མ་དེ་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཆགས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་བྲག་གསུམ་མཚོ་དང་། སྟེང་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྤུས་ཐོང་མཚོ་ཆུང་སོགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་མཚོ་དང་མཚོའུ་རྣམས་ལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་ལ་ཆགས་འཇིག་ཀྱང་རིམ་པ་བྱུང་ཞིང་། སྤྱིར་ན་རིམ་བཞིན་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་རེད། ལྷག་དོན་བོད་བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་སྐམ་ཤས་ཆེ་བས་དེ་ཁུལ་གྱི་ནང་འབབ་མཚོ་རྣམས་བྲི་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་ལ་མཚོ་དང་མཚོའུ་ཕལ་མོ་ཆེ་བ་ཚྭ་ཅན་དུ་གྱུར་དོན་ཡང་དེར་ཐུག་གོ །
བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་དང་པོ་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། བོད་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་གྲགས་ཆེན་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ་གཉིས་རགས་ཙམ་གླེང་ན།

བྱང་གི་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ནི་འདམ་གཞུང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་མཚོ་ངོས་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅོ་བརྒྱད་ཟིན། མཚོ་ཆེན་འདིའི་དཀྱུས་སུ་སྤྱི་ལེ་བདུན་ཅུ་དང་ཞེང་དུ་སྤྱི་ལེ་སུམ་ཅུ་ཡོད། མཚོ་ཧྲིལ་པོའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཟིན་གཤིས་དེ་ནི་རང་རྒྱལ་དུ་མཚོ་སྔོན་པོ་ཕུད་ཚྭ་ལྡན་མཚོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོའི་དཀྱིལ་དུ་གླིང་ཕྲན་ཁག་གསུམ་ཡོད་ལ་ད་དུང་རྡོ་ཐལ་བྲག་ལས་གྲུབ་པའི་གླིང་ཕྲན་འདྲ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་རྡོ་ཡི་ཀ་བ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྡོ་ཟམ། བྲག་ཕུག་ལ་སོགས་པའི་ས་དབྱིབས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་རང་བྱུང་གི་མཛེས་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་འདི་ཉིད་བསྐལ་པའི་དུས་རིམ་གསུམ་པའི་ནང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བོ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་སྐབས་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ད་ཕན་མི་ལོ་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་ཙམ་རིང་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་གནམ་གཤིས་སྐམ་ཤས་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟབས་མཚོ་འདི་ཆག་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། དེང་སྐབས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གནའ་བོའི་ཆུ་རིས་ཁག་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་ཆུ་རིས་མཐོ་ཤོས་དེ་ད་ལྟའི་མཚོ་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་བརྒྱད་ཅུས་མཐོ་བ་ཡོད། མཚོ་དབུས་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་ཐོག་ལོ་ལྟར་དཔྱིད་མཇུག་དང་དབྱར་སྟོད་གཉིས་ལ་ས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་འཕུར་འོང་པའི་བྱ་རིགས་ཀྱིས་གླིང་ཕྲན་ཁེབས་པས་སྒོ་ང་ཡང་གང་འདོད་ལྟར་བསྒྲུག་རྒྱུ་ཡོད། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚོ་འགྲམ་གྱི་སྤང་ལྗོངས་ཐོག་སྤྲ་བ་དང་སྲོ་དྲེག་སོགས་རྩྭ་སྣ་མང་པོ་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་པའི་འབྲོག་ཐང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་སེམས་ཅན་རྩྭ་ཁར་རྒྱག་ཆོག གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོའི་རྒྱུད་དུ་འབྲོང་དང་། གནའ་བ། རི་བོང་སོགས་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་གྱི་རྒྱུ་བ་རྟག་ཏུ་མཆིས། མཚོ་འདི་ཅུང་ཚྭ་ཁུ་བ་དང་མཚོ་ནང་དུ་ཉ་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པས་ལོ་ལྟར་དཔྱིད་ཀ་ཤར་དུས་ཉ་མོ་འཛིན་པའི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོས་ཡིན།   
ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། མཚོ་ཆེན་འདི་ནི་སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གནས་ཤིང་། མཚོ་ངོས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་བརྩིས་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་དང་མཚོ་ངོས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་དྲུག་བརྒྱ་སུམ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། མཚོ་འདིའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་གཏིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་མཚོའི་གཏིང་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་སུམ་ཅུ་ནས་བཞི་བཅུ་བར་ཟིན་ཞིང་། མཚོའི་ཤར་རྒྱུད་དང་མཚོ་དབུས་ཀྱི་གཏིང་ཚད་རིང་ཤོས་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་ཅུར་ཉེ་བ་ཡོད། མཚོ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གཡུ་མཚོ་ གྲགས་ཅན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གཏོགས་﹙གཡུ་མཚོ་བཞི་ནི་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ་དང་། ཕུ་མ་གཡུ་མཚོ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ། དྭངས་ར་གཡུ་མཚོ་བཅས་སོ།﹚ཤིང་། དེ་ནི་ཆར་ཆུ་དང་། གངས་ཆུ། འཁྱག་རླུང་བཅས་ཀྱིས་ཁ་གསབ་བྱུང་བའི་མཚོ་ཞིག་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་བརྒྱུད་པའི་རིམ་ནས་ཀོང་རོང་དུ་གྱུར་པར་ངེས། མཚོ་དང་ཐོག་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་འབབ་མཚོ་མོ་ཞིག་ཡིན་རུང་མི་ལོ་ས་ཡ་གཅིག་གི་སྔ་རོལ་དུ་རི་རུད་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས་ཡུལ་དཔལ་དིའི་ནུབ་རྒྱུད་སྤྱི་ལེ་ཉི་ཤུའི་མཚམས་ཀྱི་ཉེ་འདབས་སུ་རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གཞུང་འགག་སྟབས་མཚོ་འདི་ནང་འབབ་མཚོར་གྱུར། མཚོ་ནང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཆུང་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པས་ཉ་རིགས་འཚོ་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཙན་པས་ཚོད་དཔག་བྱས་པར་གཞིགས་ན་མཚོ་འདིའི་ནང་ཉ་རིགས་རྒྱ་མ་དུང་ཕྱུར་དྲུག་བར་ཡོད་ཚོད་ལ་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཉ་མཛོད་དུ་གྲགས། གཞན་ཡང་མཚོ་ཐོག་ཏུ་བྱ་ངུར་པ་དང་ཆུ་སྐྱར་སོགས་བྱ་རིགས་ཀྱང་མང་པོ་གནས་ཡོད། མཚོའི་མཐའ་སྐོར་དུ་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་པའི་རྩྭ་ཐང་མུའུ་བྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཡིན། 

སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་གྲུབ་འབྲས་རླབས་བུ་ཆེ་ཐོབ་ཡོད།བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སྲིད་གཞུས་གིས་སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་འབད་འབུངས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད།བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེས་ཁམས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུར་གྲུབ་འབྲས་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཡོད།གཙང་པོ་གཅིག་དང་ཆུ་བོ་གཉིས་ཏེ﹙ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་།ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུ།མྱང་ཆུ།﹚རྒྱུག་ཡུལ་དབུས་ཁུལ་དུ་ཞིང་ལས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་གསར་སྤེལ་དང་མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ་སོགས་སྐྱེས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་བའི་ལས་གྲྭའི་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཅིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད།




#Article 6: བོད་ཡུལ། (488 words)


ནོར་བཅོས།
ས་ཁྲ་དེའི་ནང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཆ་ས་ནོར་འདུག། དཔེར་ན་ཁམས་ཞེས་པ་དེ་ཟི་ཁྲོན་ཁོངས་སུ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་བྲིས་པ་དེ་ནོར་བ་རེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་ཡོངས་དང་ནག་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་རྣམས་ཁམས་རེད་ལ།་་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནང་གི་ཡུལ་ཤུལ་ས་ཁུལ་ཡང་ཁམས་རེད།

བོད་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་ནང་གི་མཐོ་སྒང་ཡིན་ཞིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བྱང་ངོས་སུ་གནས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་ད་དུང་རྒྱ་རིགས་དང་ཧུད་རིགས་མང་པོའི་གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་བྱེད་སའི་གནས་ཡང་རེད་།

བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་ཤོས་གི་ས་ཆ་ཞིག་དང་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ལ་རྨིད་༤༩༠༠ལྷག་ཡོད་པ་རེད། ས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོའང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།ནོར་བཅོས།
 དེ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་༼བོད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཟེར་བ་ཅི་རེད།༽དང་ད་དུང་རྒྱ་རིགས་དང་ཧུད་རིགས་མང་པོའི་གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་༼གནས་སྐབས་བཅའ་སྡོད་ཟེར་བ་ཅི་རེད།༽བྱེད་སའི་གནས་ཡང་རེད་།

རང་རེའི་ཡུལ་འདི་ལ་ནི་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ཞིང་མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་ནི་དེ་ལ་ཤོད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་བོན་ཡུལ་འདིར་ཐོན་སྐྱེདགཅོ་བོ་འབྲོག་ལས་ཡིན་སྟབས།   འབྲོག་པ་རྣམས་ནི་ལུང་པ་རེར་དུད་ཁྱིམ་རེ་བྱས་ནས་སྡོད་པ་ལས་གྲོང་ཚོ་འམ་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་ནས་སྡོད་ཐབས་མེད་པས་ན་དུད་ཁྱིམ་རེ་རེའི་བར་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ཀི་བརྒྱབ་པའམ་ཡང་ན་སྐད་ཆེན་པོ་འབོད་དགོས་པས་ན་འབོད།   བོད་ཅེས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཟེར།  དེ་ལྟར་བསམ་ན་བོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་མི་རིགས་གཞན་གིས་ཚུར་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་སྣང་ཡང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་རང་རིགས་ལ་བོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ཉུང་ལ།   རྒྱ་གར་བས་རང་རིགས་ལ་བྷོ་ཊ་ཞེས་འབོད་ཀྱང་དེ་ནི་བོད་ཅེས་པ་སྒྲ་གྲགས་པར་ཀློག་པའི་དབང་གིས་བོད།  བྷོད།   བྷོ་ཊ་ཞེས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་སོ།    ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་རུ་པ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་བཅས་པ་གཡུལ་ཕམ་ནས་བུ་མེད་ཀྱི་ཆས་སུ་བཞུགས་སྟེ་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་པ་ལས་དེའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་གངས་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་འཕེལ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་ཤུག་རྐྱེན་འོག་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་སྨོས་ཅི།   གཞན་ཡང་རིག་པས་བསམ་ནའང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་བྱུང་བ་མ་ཟད་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ཡང་ཐོན་པའི་དུས་ན།    བོད་ཡུལ་དུ་ད་དུང་ཡང་མིའི་འགྲོ་བ་མི་འབྱུང་བ་ནི་བཞད་གད་ཙམ་ལས་མི་འདའ་ཏེ།  འགོས་ལོ་རྩ་བ་སོགས་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་དུ་མའི་བཞེད་པ་དང་འགལ་ལ།   དེང་སྐབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོགས་ཞིབ་པའི་ཚོད་བགམ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།
མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་《དེབ་ཐེར་དཀར་པོའི་》ནང་བོད་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའང་མེད་པའི་འདོད་རྒྱལ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་།    གཉའ་ཁྲི་སོགས་ལ་འོད་དེ་དང་སྤུ་རྒྱལ་དུ་འབོད་པས་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ།   དེ་བཞིན་དུ་གནའ་བོའི་དུས་བོད་ཡུལ་འདི་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་པར་འགྱུར་བ་བཅས་ཀྱི་བཞེད་པ་གསུམ་ཙམ་གསུངས་ཡོད།    དེ་ལས་སྤྱིར་བ་མི་རིགས་ཤིག་གི་མིང་འདོད་རྒྱལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཉུང་ཞིང་།    རྒྱལ་པོའི་མཚན་གདུང་རྒྱུད་པྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་འདི་ལངས་ཐེ་ཚོམ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ།   མངང་མཛད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་༼ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན༽ལས།   བདུན་པ་མ་སངས་རུས་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ།    ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོད་ཁམས་ཉ་དྲུག་ཟེར།  ཞེས་དང་།   ༼ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་༽ལས་བདུན་པ་མ་སངས་རུས་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ།ཡུལ་གྱི་མིང་ནི་བོད་ཁམས་གཡང་དྲུག་ཟེར།  ཞེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་༼ཆོས་འབྱུང་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་༽དང་༼ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་༽སོགས་ཆོས་འབྱུང་ཀུན་དུ་བོད་ཁམས་གཡང་དྲུག་དང་བོད་ཁམས་གཡའ་དྲུག་བོད་ཁམས་ཉ་དྲུག་ཅེས་གཡཱ་དྲུག་དང་།  གཡང་དྲུག  ཉ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་འབོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བོད་ཁམས་ཞེས་པ་ཆོས་འབྱུང་སོ་སོ་གཅིག་མཐུན་དུ་འདུག་པས་ན་བོད་ཅེས་པའི་འབོད་སྲོལ་འདི་གཉའ་ཁྲིའི་གོང་ནས་ཡོད་དམ་སྙམ།  ཡང་༼ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་༽ལྷ་རི་གྱང་མཐོར་གཤེགས་ནས་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ཡང་དགུའ་དྲུང་དྲུང་།   ཤིང་སྡོང་པོ་ཡང་བང་ཐང་ཐང་།   ཆབ་ལུ་མ་ཡང་དངོ་སིལ་སིལ།   གོར་ཕ་བོང་ཡང་མཉེད་ཁྲུང་ཁྲུང་གིས་ཕྱལ་འཚལ་ལོ།   གནམ་མཐའ་འོག་གི་རྗེ་བོ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གནམ་གྱི་དབུས།  སའི་དཀྱིལ།  གླིང་གི་སྤྱི་བོ།  གངས་ཀྱི་རྭ་བ།   ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་མགོ   མྱི་དཔའ་རུ་སྐྱེས།   རྟ་འགྱོགས་སུ་འཕེལ་བའི་ཡུལ།  བོད་གཡག་དྲུག་གི་རྗེར་གཤེགས་སོ།   ཞེས་ལ་བརྟགས་ནའང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་ནས་ཡུལ་ཡར་ལུང་འདའི་ཕྱོགས་ན་བོད་ཅེས་འབོད་སྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་འོ།    གཞན་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཁག་ནང་རྒྱལ་པོའི་མིང་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པ་མང་ཡང་བོད་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་མིང་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་ངམ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་སྙམ་མོ།   གཞན་སྔོན་བོན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་འདིར་བསམ་གཞིགས་ཞིག་བྱས་ཚེ།   མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་དེ་ནི་ངེས་པར་བཞད་གད་སྲོང་བའི་གཏམ་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ།   དེ་ཡང་རྗེ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་ཡད་ཆོད་ན་འདི་ཡུལ་གང་པོ་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འབའ་ཞིག་དར་བས།   ཡ་མཚན་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ལ།   དེར་མ་ཟད་གནའི་ཐ་སྙད་དུ་རྗེས་འཇུག་ན་ད་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ།  བཙན་པོ་དང་བཙད་པོ།   ཆུན་པོ་དང་ཆུད་པོ་སོགས་རེས་མོས་སུ་བྲིས་པ་བཞིན་བོན་བང་བོད་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྗེས་སྲིད་པས་སོ།   སོག་ཡུལ་འགར་བོན་ལུགས་བྱེད་པ་དག་ལ་བོད་དམ་བོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཆགས་འདུག ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཁོ་བོའི་བསམ་པར་ཡང་མིང་འདི་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ལས་ས་མིང་དུ་ཐོགས་པའམ།  ཡང་ན་ས་མིང་དག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།    གལ་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་དག་ལས་ས་མིང་དུ་ཐོགས་ཚེ་བོན་ཞེས་པ་འདིའི་གོ་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།  ༼དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་༽ལས་བོན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་དང་།   གདོད་མའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།  ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་ནས་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་བོན་ལུགས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ།ཞེས་བྱུང་བ་དང་།  ཡང་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས།  བོན་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་སོགསབྱུང་།    གལ་ཏེ་བོད་འདི་བོན་ཞེས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཚེ་བོན་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིན་པ་དང་བོད་སྐད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ།  སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ།
གཞན་མཐོ་བོད་དང་།    ཐུ་སྦོའོ།   སྟོད་བོད།  ཏི་པད་ཞེས་པ་སོགས་ནི་བོད་ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་རྗེས་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཡིན་ཞིང་།   དེང་བོད་ཡུལ་འདིར་མཐོ་བོད་དུ་འབོད་པས་དེ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དུ་ཟུར་ཆགས་ནས་ཐང་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་འདིར་ཐུ་སྦོའོ་ཞེས་འབོད་པ་དང་།   དབྱིན་ཇི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་མང་པོས་ཏི་པད་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།    གཞན་གངས་ཅན་དང་གངས་ལྗོངས་ཞེས་པ་སོགས་ནི་དུས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་པ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་སོ།    གཞན་བོད་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོའི་མིང་ལས་ཆེས་མང་བ་ནི་རུས་ཀྱི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་སྟེ་དཔེར་ན།  གདོང་གི་རུས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ས་མིང་གཅན་ཚ་དང་།   གཤེན་ཚ།   རྒྱ་ཚ།   ཆོས་ཤུལ།   ཆུ་ཤུལ།  སྤ་ཚབ་སོགས་ཡོད་པ་དང་།     ཡང་ལ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་སྟེ་དཔེར་ན།   མངའ་རིས་དང་།  ཨ་མདོ།  ཁམས།  དབུས།  གཙང་སོགས་པ་ལྟབུ་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་།   འདོད་རྒྱལ་གྱིས་བཏགས་པ་ནི་རི་མིང་ཙམ་ལས་ཡུལ་གྱི་མིང་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་བཏགས་པ་ནི་སྤྱིར་ཉུང་ཙམ་སྣང་ངོ་། 

བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་སྐད་ནི་བོད་སྐད་ཡིན། དེར་སྒྲ་གདངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་བོད་ཡིག་ཐོག་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ཆོལ་གསུམ་བོད་མི་ཚང་མས་གོ་བ་གཅིག་ཏུ་བླངས་པ་ལས། དོན་འཁྲུལ་བའི་གཞི་གང་ཡང་མེད། སྐད་གདངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི།


མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཡུལ་ལ་”འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེ”ཞེས་འབོད། དེ་ལྟར་འབོད་དོན་ནི། རང་རེའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་ཡོད་པས་ཡིན་ཏེ།བོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ནི་མི་ཊར་4900ཡིན། བོད་ལ་མཚོན་ན་འདི་ ནི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ཡིན་ནའང །རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ནང་ས་བབ་དང་རི་རྒྱུད་མཐོ་ཤོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ལས་དམའ་བ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ནི་ལྷ་ས་ཡིན་ལ།ལྷ་ས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་སུ་ཆགས་པའི་རྒྱལ་སའམ་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་ནི་བོད ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གྲོ ང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཨང་གཉིས་པ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན།བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲ ང་གི་ སྲི ད་དབང་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་དབུས་གཙང་དང་།མདོ་སྟོད།མདོ་སྨད་བཅས་བོད་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ རྫོགས་གཏོགས་པ་དང་།དེའི་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་ལ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ2.5ཡོད།དེ་ནི་ཧྥ་རན་སེའི་ས་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་བཞིས་ཆེ་བ་དང།འཇར་པན་གྱི་ས་ཁྱོན་དང་བསྡུར་ ན་ལྡབ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆེ་བ་ཡོད།བོད་ས་ཡོངས་ཀྱིས་ཡུ་རོབ་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་གྱི་1/4 ལྷག་ཟིན་གྱི་ཡོད།བོད་ ཁྱོན་ཡོ ངས་ ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་6ལྷག་ལས་མེད།དེར་བརྟེན་བོད་ནི་མི་འབོར་ཉུང་ལ་ས་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའང་ངང་གིས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།་་་་་་་

བོད་ཀྱི་མི་འབོར་དང་བོད་ཀྱི་གནས་བབ།

བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་འཛིན་ཚུལ་དང་བོད་ཀྱི་མི་འབོར། 
རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱེད་བདེ་བ་དང་། དཔལ་འབྱོར་བསྡུ་རུག་བྱེད་བདེ་བའི་ཆེད་དུ། བོད་དེ་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་ཁག་ལྔ་ལ་བགོས་ཡོད། ལྗོངས་ཞིང་ཆེན་ལྔ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་དང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། སུ་ཁྲན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། ཡུ་ནན་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཟེར་བ་བཅས་རེད། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྫོང་ཁག་༡༤༩ལ་བགོས་ཡོད། 
བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་༦་ཡོད་ལ། བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཆ་ནས་སམ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བརྩིས་ན་བོད་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ་༡༡་ཡོད། དེ་ནི་ལ་དྭགས་དང་། མོན། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག། པ་ཁུ་སིན་ཐན་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ས་ཡ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་དག་སྡོམ་ནས་ཡིན། རྒྱ་ནག་ལ་མི་འབོར་དུང་ཕྱི་༡༢་ཡོད། བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༡༠༩་ཆ་ཡི་༡་ཙམ་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། 1/109   ཧི་མ་ལའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ནས་བརྩིས་ན་བརྒྱ་ཆ་༡༠༩་ཆ་ཡི་༢་ཙམ་ཟིན། 2/109འཛམ་གླིང་མི་འབོར་འདུས་ཚད་དེ་སྟོང་རྨིད་གྲུབ་བཞི་རེ་ལ་མི་གྲངས་༣༩རེ་ཡིན་ལ། བོད་དུ་སྟོང་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ལ་བོད་མི་གྲངས་༤་རེ་ལས་སྡོད་མི་དགོས་ཀྱང་། རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རྟེན་སྟོང་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ལ་མི་གྲངས་༥༠༠་ནས་༦༠༠ཟིན་ཡོད།འཛམ་གླིང་ལ་མི་འབོར་དུང་ཕྱི་༦༠་ཡོད་པའི་དབང་དུ་གཏོང་ན་བོད་མིའི་མི་འབོར་གྱི་འཛམ་གླིང་མི་འབོར་གྱི་སྟོང་ཆ་གཅིག་ལས་ཟིན་གྱི་མེད། 1/1000 ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ནས་བརྩིས་ན་2/1000སྟོང་ཆའི་གཉིས་ཟིན་གྱིན་ཡོད།རྒྱ་ནག་གི་མི་འབོར་གྱི་གཞི་གྲངས་ཆེ་བ་དང་འཕར་ཚད་མགྱོགས་པོ་ཡོད་སྟབས་གསར་འཕར་བྱུང་བའི་མི་གྲངས་དེ་ཚོའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཆེད་ལོ་རེ་ལ་དགོས་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་། རས་ཆ། སྡོད་གནས། སྒྲིག་ཆས། ལ་སོགས་པ་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་བོད་དང་ཤིང་ཅང་། སོག་པོ་སོགས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་དང་འཁོར་ཡུག་བཅས་ཚང་མའི་ཁུར་པོ་ལྕི་རུ་ཕྱིན་ཡོད། འདི་ནི་བོད་ཤིང་ཅང་། སོག་པོ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དམངས་གཉིས་ཀ་གསོ་དགོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན།

བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཞིང་ལས་སྔོན་ཐོན་ཡིན་ཡང་རྨོ་རྐོ་སོ་ནམ་འོས་པའི་ས་ཆར་ཚོས་འཛིན་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་གསོ་བ་རེད། དཔེར་ན་ལུག་དང་། བ་ཕྱུགས་] ]ར་ རྔ་མོང་ གཡག  མཛོ་དང་རྟ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། སྟོན་ཏོག་གཙོ་བོ་ནས་དང་། གྲོ་ བྲ་བོ་ གྲོ་ནག་ ཞོ་ཁོག་] ]ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ སྔོ་ཚལ་སོགས་ཡོད་པ་རེད་  དེང་སྐབས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་དོ་ཁུར་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལ་རྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གི་ལས་གནས་དེའང་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོར་རྒྱུར་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། དབང་འཛིན་ལས་འཁུངས་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་གི་ལས་གནས་དེ་ཁྱབ་དལ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཤར་གྱི་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ་ཞེས་པ་ནི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་བར་ལ་དར་པའི་ཚོང་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་གཞུང་ལམ་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་གཞུང་ལམ་རེ་འགའ་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད།

སུང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཇ་ཚོང་དང་། དར་ཚོང་། རྟ་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་དེ་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་གཉིས་པོའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་བོད་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་ལའང“ཤར་གྱི་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ”ཞེས་ཐོགས་པ་རེད། དེ་ལའང་སི་ཁྲོན་ནས་བོད་བར་ཆགས་པའི“ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ”གཅིག་དང་། ཡུན་ནན་ནས་བོད་བར་ཆགས་པའི“ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམ”གཅིག་ཡོད། སི་ཁྲོན་གཡག་རྔ་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་ལམ་བུར“ཁྲོན་བོད་ཇ་ལའི་འགྲུལ་གྱི་གསེར་ཟམཚོང་ལམ”དང་། ཡུན་ནན་ཞི་ཧྲོང་པན་ན་དང་སི་མའོ་ནས་ཐོན་པའི་ཇ་རིལ་དག་ཏ་ལི་རུ་བསྡུ་རུབ་བྱས་རྗེས།ས་དམ་དང་། རྒྱལ་ཐང་། བདེ་ཆེན་ལ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་སྤང་མདའ་དང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ། ལྷ་ས། རྒྱལ་རྩེ། གཞིས་རྩེ། མངའ་རིས་སོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱེད་སའི་ལམ་བུར“ཡུན་བོད་ཇ་རྟའི་ཚོང་ལམ”ཟེར་བ་རེད།

ས་སྐྱའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་གསར་དུ་གཏོད་ནས་ས་ཚིགས་དུ་མ་བཙུགས། རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་བོད་འདྲེས་མཚམས་ནས་ལྷ་ས་བར་ལ་ས་ཚིགས་ཆེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བཙུགས་ཡོད་སྐད་འདུག མདོ་ཁམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཁོ་ནའི་མངའ་འོག་ས་ཚིགས་དགུ་བཙུགས་ཡོད། ས་ཚིགས་ཆེ་བ་རེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ད་དུང་ས་ཚིགས་ཆུང་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ས་ཚིགས་ཁུལ་གྱི་མི་སེར་རྣམ་པས་ཁྲལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ས་ཚིགས་ཆེ་བའི་མངའ་ཞབས་ལ་དུད་ཁྱིམ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང་། ཆུང་བའི་མངའ་ཞབས་ལ་དུད་ཁྱིམ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད།

ཕག་གྲུའི་སྐབས་སུ་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་མུ་མཐུད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད།ཕག་གྲུའི་སྐབས་སུ་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་ཐང་བཟུང་བ་དང་། ཡུན་ནན་གྱི་ཚོང་པས་ལོ་ལྟར་ས་དམ་དང་། ཧེ་ཆིང་། ཏ་ལི། ཕུའུ་ཨེར་བཅས་ནས་ཇ་དང་བྱེ་མ་ཀ་ར། ཟངས་ཆས། འབྲུ་རིགས། ཞོར་ཟས་བཅས་རྒྱལ་ཐང་དང། ཁམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས། ཚྭ་ཁ་རོང་སོགས་ལ་དྲངས་ནས་ས་ཁུལ་དེ་གའི་བལ་དང་མར་སྤོས་སྣམ་བུ། དེ་བཞིན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། གླ་རྩི་སོགས་དང་བརྗེ་རེས་བྱས་པས་སྐབས་དེར་རྒྱ་བོད་ཉོ་ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༤༠༧ལོར་རྒྱ་ནག་གོང་མས་ཁམས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་སོ་སོ་དང་བླ་མ་ཆེ་གྲས་རྣམས་ལ་སྔར་གྱི་ས་ཚིགས་རྣམས་བསྐྱར་བཟོ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། གཡག་རྔ་ནས་དབུས་གཙང་བར་གྱི་ས་ཚིགས་འཛུགས་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་བས། མཐར་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་ནས་དབུས་གཙང་ལ་འགྲོ་སའི་ཡིག་ཟམ་གྱི་ལམ་བུ་བྱང་མ་གཅིག་དང་ལྷོ་མ་གཅིག་ཆགས་པ་རེད། ལྷོ་བྱང་གི་ལམ་བུ་དེ་དུས་ཆབ་མདོའི་རྒྱུད་ལ་ས་ཚིགས་གལ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད།

མཉྫུ་གོང་མའི་དུས་སུ་ཉིན་གཅིག་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཐང་དུ་ཚོང་འདུས་བཙུགས་ཆོག་པའི་རེ་བ་བཏོན་པ་དེར་གོང་མའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཐང་དེ་ཡུན་ནན་དང་བོད་ཀྱི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་གནས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། མཉྫུ་གོང་མས་སྐབས་དེའི་ས་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་དང་མི་འབོར། དུད་ཚང་གི་ཁ་གྲངས། ས་བབ་བཅས་ཞིབ་བཤེར་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་མ་ཟད། ཟི་ལིང་ནས་ཡུལ་ཤུལ་དང་ཆབ་མདོ་བརྒྱུད་ལྷ་སར་བསྐྱོད་སའི་ཡིག

ཆོས་ལུགས་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། བོད་རིགས་ཚོའི་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད།  ནང་ཆོས་ནི་བོད་ཅིག་པོར་དར་བ་མ་ཡིན་པར་སོག་ཡུལ་དང་ཀྲུང་གོའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་འཁྱབ་ཡོད།

ནང་ཆོས་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ་དགེ་ལུགས་པ་དང་བཀའ་རྒྱུད་ རྙིང་མ་ ས་སྐྱ་པ་ ཇོ་ནང་ བཅས་ཡོད།

བོན་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་སྔ་རབས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བོན་གྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབས་ཀྱིས་གསར་བསྟོད་བྱས་པ་ཅིག་ཡིན།༢༥བར་གྱི་སྟེང་གཉིས་དེ་གང་ཡིན།
གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ།།
༢༦གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོན་དར་བ་རེད་དམ་བསྣུབས་པ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ཅི།
བོན་བསྣུབས་པ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ནི་བོན་གཤེན་དག་གི་མངའ་ཐང་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་ཐད་ཀར་བཙན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་པས་སོ། ༢༧གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སུས་བཀྲོངས་པ་རེད།ཅིའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་འདི་ཡིས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པས།འབངས་ལོ་ངམ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་དཔྲལ་བ་ལ་མདའ་འཕངས་ནས་བཀྲོངས་སོ།  ༢༧གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ལ་བུ་དུ་བྱུང་།དེ་དག་ལས་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་དེ་སུ་རེད།
བྱ་ཁྲི་དང་།ཤ་ཁྲི།ཉ་ཁྲི་བཅས་བྱུང་།དེ་ལས་སྲས་བྱ་ཁྲི་དེ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ།།
༢༨བློན་པོ་ལོ་ངམ་བསད་མཁན་སུ་རེད།
བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་བསད་པ་རེད།
༢༩བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དང་།ཁྲབ་ཀྱི་ཐོག་མ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་དུས་སུ་བྱུང་།
རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་པ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བྱུང་ངོ་།།
༣༠ཅིའི་ཕྱིར་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཟེར།
ཡུམ་གྱི་ལྷ་ལ་དམོན་བོར་བས་ནམ་མཁའ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བས་བྱ་ཁྲིའི་མཚན་ལ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཟེར་རོ།།
༣༡ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཞིག་་གི་དུས་སུ་བརྩིགས།
པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་བརྩིགས་སོ།
༣༢བོད་ཀྱི་མཛངས་མི་བདུན་ལས་དང་པོའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར།
མཛངས་མི་དང་པོའི་མིང་ལ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་ཞུའོ།།
༣༣རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཅི་བྱས།
མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཤིང་སྲེག་སོལ་བ་བྱུང་།དེ་ཡིས་རྡོ་བཞུགས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་བྱུང་།ཤིང་ལ་མིག་ཕུག་གཤོལ་དང་གཉའ་ཤིང་བྱས།ས་ཞིང་བརྐོས་ནས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས།རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས་སྤང་ཐང་ཞིང་དུ་རྨོས།བརྒལ་བའི་མི་ཐར་ཆུ་ལ་ཟམ་པ་བཙུགས།
༣༤རུ་ལས་སྐྱེས་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་བློན་པོ་ཡིན།
གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱི་བློན་པོ་ཡིན།
༣༤བར་གྱི་སྟེང་གཉིས་ཀྱི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ།
གཡའ་དང་རྫ་ལ་བཏབ།
༣༥ས་ཡི་ལེགས་དྲུག་དེ་གང་གང་ཡིན།
ཨེ་ཤོ་ལེགས་དང་།དེ་ཤོ་ལེགས།ཐི་ཤོ་ལེགས།གུ་རུ་ལེགས།འབྲོང་ཞི་ལེགས།ཨི་ཤོ་ལེགས་བཅས་སོ།
༣༦མཛངས་མི་གཉིས་པའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར།
ལྷ་བུ་མགོ་དཀར་ཟེར།དེ་ནི་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་བུ་ཡིན།
༣༧མཛངས་མི་གཉིས་པས་དེ་རྒྱལ་པོ་སུ་ཡི་སྐབས་བྱུང་།    ཨེ་ཤོ་ལེགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་།
༣༨མཛངས་མི་གཉིས་པས་མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཅི་བྱས།
མཛངས་པའི་ལས་སུ་ཞིང་ལ་དོར་ཁ་བརྩིས།འབྲོག་ལ་ཐུལ་རྩིས་ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་དྲངས།མདའ་ལ་ཆུ་མ་རྨོ་བ་འདི་ནས་བྱུང་།
༣༩ས་ཡི་ལྡེ་བརྒྱད་དེ་གང་གང་ཡིན།
ས་ནམ་ཟིན་ལྡེ།ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན།སེ་སྣོལ་ནམ་ལྡེ།སེ་སྣོལ་བོ་ལྡེ།ལྡེ་སྣོལ་ནམ།ལྡེ་ནམ་པོ།ལྡེ་རྒྱལ་པོ།ལྡེ་སྤྲིན་བཙན་བཅས་སོ།
༤༠ལྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ།
ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བཏབ།
༤༡ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འོག་གི་བཙན་ལྔ་ལ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་གང་གང་རེད།
རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལོང་བཙན།ཁྲི་བཙན་ནམ།ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན།ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན།ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་བཅས་ལགས།
༤༢གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་བར་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རིང་ཆབ་སྲིད་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱངས།
བོན་སྒྲུང་ལྡེའུ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་།
༤༣རྒྱལ་པོ་གང་གི་རིང་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས།
ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་གྱི་དུས་སུ་དམ་ཆོས་དབུ་བརྙེསསོ།
༤༤གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པ་དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས།
སྐུའི་རྟེན་རིགས་ལྔའི་ལུགས་ཚར་གཅིག གསུང་གི་རྟེན་དུ་དཔང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་མ་དང་གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད།ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་ལྔ་བ་བཅས་སོ།
༤༥གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པ་བོད་ལ་དྲངས་ཡོང་མཁན་སུ་ཡིན། པཎྡི་ཏ་བློ་སེམས་འཚོ་དང་ལོ་ཙྭ་བ་ལི་ཐེ་སི་གཉིས་ཀྱིས་དྲངས་ཡོང་བའོ།།
༤༦ཐོག་མར་བོད་ལ་དར་བའི་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་གང་གི་ལུགས་ཡིན།།
གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་ཡིན།
༤༧བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིགས་པས་ནད་བཅོས་ཐབས་གཙོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན།
གཏར་སྲེག་བྱུག་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའོ།
༤༨བཙན་ལྔའི་བང་སོ་གང་དུ་བཏབ།
བཙན་ལྔའི་བང་སོ་འཆིང་ཡུལ་དར་ཐང་དུ་བཏབ།བང་སོའི་དབྱིབས་ནི་ས་ཕུང་སྦྲ་འདྲ་ཡོད་ཟེར།
༤༩ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་བཞུགས།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རེའུ་མིག་ལྟར་ན།སྤྱི་ལོ་༢༥༤ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་༣༧བར་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བཞུགས་སོ།
༥༠ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་གྱི་བླ་སྨན་པ་དེའི་མཚན་ལ་གང་གསོལ།
སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག་ཅན་ཞེས་ཞུ་ལ།ཁོང་གིས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་གཉན་བཙན་དང་ཁྲི་གཉན་གཟུངས་བཙན་གཉིས་ཀྱི་བླ་སྨན་པ་མཛད་ཅིང་།བོད་དུ་བླ་སྨན་འཛུགས་པའི་སྲོལ་དེ་ནས་དར་རོ།
༥༡བོད་གཅིག་གྱུར་བཟོས་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་འགོ་རྩོམ།
བོད་རྒྱལ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འགོ་རྩོམ། ༥༢སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་ཅི་ཙམ་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས། རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཆ་གཉིས་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས་སོ།།   
 
༥༣མཛངས་མི་གསུམ་པ་དེ་སུ་ཡིན།
ཁྲི་དོ་རི་སྣང་ཞེས་པ་དེ་ལགས།
༥༤མཛངས་མི་བདུན་གྱི་གསུམ་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་བྱུང་། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་ངོ་།
༥༥ཁྲི་དོ་རི་སྣང་མཛངས་བློན་དུ་འཇོག་པའི་བྱས་རྗེས་གང་།
བྲེ་ཕུལ་སྲང་བཅོས་འབྲུ་མར་ཚད་ཀྱིས་བཅལ།།དགའ་གཉིས་ཚོང་བྱས་མཐུན་གཉིས་ལ་ལུང་བསྡེབས།
༥༦རྒྱལ་པོ་གང་གི་དུས་སུ་ཚོང་ལས་ཐོག་མ་དར་བ་ཡིན། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚོང་ལས་ཐོག་མ་དརབ་ཡིན།
༥༧བྱང་ནས་ཚྭ་ཁ་རྙེད།བྱང་ཚྭ་ལྷོ་རུ་འདྲེན་པའི་སྲོལ་དེ་རྒྱལ་པོ་སུའི་རིང་ལ་བྱུང་།
གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་།
༥༨བོད་རྒྱལ་ཉེར་དགུ་པ་དང་སུམ་ཅུ་པ།སོ་ཅིག་པ་བཅས་སོ་སོར་གང་དག་ཡིན།
རིམ་བཞིན་ཁྲི་གཉན་གཟུངས་བཙན་དང་།འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ།སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་བཅས་སོ།།
༥༩སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཞེས་ཐོགས་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།
ཁོང་ནི་འབྲོང་གཉན་ལྡེའུ་དང་བཙུན་མོ་མཆིམས་བཟའ་ཀླུ་རྒྱལ་ངན་བུ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་དམུས་ལོང་དཀོན་པ་བཀྲ་ཞེས་དེ་ཡིན་ལ།ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ཆེངས་བཞིན་འ་ཞའི་ཡུལ་གྱི་སྨན་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱས་པས་མིག་ཕྱེ་སྐབས་སྐྱིད་ཤོད་སྟག་མོ་རི་ལ་རི་དྭགས་གཉན་འགྲོ་བ་གཟིགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་མཚན་ཡང་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་གསོལ་ལོ།

བོད་ཀྱི་ཆས་ནི་སྔོན་ཏ་ཟིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཕོག་ཤིང་ཕྱིས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ཆས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞིང་ཡུལ་སོ་སོའི་ཆས་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་ལྡན་ཞིང་། ཆས་ལུགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཡུལ་སོ་སོའི་འཚོ་བའི་སྐྱེལ་སྟངས་དང་གནམ་གཤིས་ས་ཆའི་མཐོ་བབ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཟབ།

དགོན་སྡེ་ཁག་དང་མནའ་ཤུལ་ཁག་གི་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་རེའུ་མིག

ཀ་ཐོག་དགོན། 
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དཔལ་ཡུལ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པར་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གཅུང་པོ་ཀ་དམ་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས་བཏབ། 
嘎妥寺。四川省甘孜藏族自治州白玉县境一宁玛派寺庙名。原为十二世纪中帕摩竹巴之弟噶-当巴德协所倡建。

ཀརྣི་སྒོ་བཞིའི་མཆོད་རྟེན། 
ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་རྒྱུད་ཁྲོམ་ལམ་དུ་སྔར་ཡོད་མཆོད་རྟེན་སྒོ་བཞི་མའི་མིང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༣༦༨ གོང་ལ་བོད་ཀྱི་གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་ཡུན་རིང་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས། 
噶尼果希。拉萨大昭寺北街一座四门塔名。相传公元1368 年前，藏传佛教证士唐东杰波曾在此处长期修行。

ཀུན་བདེ་གླིང་། 
ལྷ་སའི་རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་སྟག་ལོར་ཕྱག་བཏབ་པའི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེའི་བདག་པོ་རྟ་ཚག་ནོ་མིན་ཧན་ནམ། རྗེ་དྲུང་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཞེས་པའི་གོ་མིང་འཛིན་པའི་སྐྱེ་ཕྲེང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་གོང་མ་ཆན་ལུང་དང་། ཀྭང་ཞུའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཐེངས་གཉིས་བྱས་ཡོད་འདུག
卫藏永安寺，功德林寺。公元1794 清乾隆59年建，在拉萨布达拉宫西南角。清乾隆和光绪两代，

ཀོང་པོ་བུ་ཆུ། 
ལྷ་ཁང་ཞིག བོད་ཀྱི་ས་གཞི་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་བ་འདྲ་བའི་ཁ་གནོན་དུ་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་འདུལ་བཞིའི་གྲས་ཤིག
工布布楚寺。西藏古代堪舆（kan yu ）家说西藏地形象仰卧的罗刹女妖（luo cha nv yao）。松赞干布时为镇压此妖，在其右膝（you xi ）建立的镇节寺庙。

བཀའ་ཚལ་དགོན་པ།
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བཏབ་པའི་ལམ་གྲོ་གུང་དཀར་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག
噶采寺。藏史所载七世纪初，藏王松赞干布为镇压罗刹女右肩所倡建的一座古寺庙名。地在今西藏墨竹工卡县境内。

བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། 
གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་ཆེན་ཞིག་སྟེ། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་ཡོས་ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། རྗེ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ནས་བཟུང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ཞིག
札什伦布寺。后藏最大的格鲁派寺庙，在日喀则郊区，公元1447 明正统十二年丁卯，第一代达赖喇嘛根敦珠所创建，自班禅洛桑却坚以后，即为历代班禅额尔德尼驻锡所。
མུ་འགོད་་་་་་་་་་་་་་་་་་

བོད་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་བོད་རྒྱ་སྦྱན་ཤར་གྱི་རེའུ་མིག

ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ།

ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཞིག་སྟེ། ༡༩༥༣ ལོར་བཙུགས། དེའི་ཁོངས་སུ་ཞ་ཧོ་རྫོང་། རྨ་ཆུ་རྫོང་། ཀླུ་ཆུ་རྫོང་། ཅོ་ནེ་རྫོང་། ཐེ་བོ་རྫོང་། འབྲུག་ཆུ་རྫོང་། ལིན་ཐན་རྫོང་སྟེ་རྫོང་ཁག་བདུན་ཡོད་ཅིང་། བོད། རྒྱ། ཧུས། ས་ལར། སོག་པོ་སོགས་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཡོད། རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ས་དེ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན། 
甘南藏族自治州。1953 年建立，位于甘肃南部。辖夏河，玛曲，碌曲，卓尼，迭部，舟曲，临潭等七县，居民有藏，汉，回，撒拉，蒙古等族。州人民政府驻合作市。

ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ།

རྫོང་ཞིག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་ཡུལ་ཉང་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད། དེང་སྐབས་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དེ་ང་ཕོད་ཟམ་ཁར་ཡོད།   
工布江达。县名。 在西藏自治区工布尼洋河上游，县人民政府驻阿沛桥。
གྲོང་ཞིག
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་ཡུལ་ཉང་ཆུ་དང་སྤྱི་མདའ་ཕྱོགས་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་གཉིས་འཛོམས་སའི་ལུང་པ་སུམ་མདོར་ཡོད། 
太昭。工布江达一村名。在西藏自治区工布尼洋河和从金达流来的河水汇合处，旧为太昭县治。
ཀླུ་ཆུ། 
རྫོང་ཞིག
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ནུབ་དང་ཀླུ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཡོད། 
碌曲。县名。在甘肃省甘南藏族自治州西部洮河上游。（2）རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ན་ཡོད། 
洮河。黄河上游支流，在甘肃省西南部。

དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རང་སྐྱོང་ཁུལ།

སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཤིས་ཁམས་ཞིང་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བཙུགས་ཤིང་། ༡༩༥༥ ལོར་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་བསྒྱུར། དེའི་ཁོངས་སུ་རྫོང་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ། 
༡ དར་མདོ་རྫོང་། ༢ བྲག་མགོ་རྫོང་།  ༣ དཀར་མཛེས་རྫོང་། ༤ ཉག་རོང་། ༥ དཔལ་ཡུལ་རྫོང་། ༦ སྡེ་དགེ་རྫོང་། ༧ སེར་ཤུལ། ༨ གསེར་ཐང་རྫོང་། ༩ ལྕགས་ཟམ་རྫོང་། ༡༠ རོང་བྲག་རྫོང་།  ༡༡ བརྒྱད་ཟུར་རྫོང་། ༡༢ ཉག་ཆུ་རྫོང་། ༡༣ རྟའུ་རྫོང་། ༡༤ ལིང་ཐང་རྫོང་། ༡༥ ཕྲག་ཕྲེང་རྫོང་། ༡༦ འདབ་པ་རྫོང་། ༡༧ འབའ་ཐང་རྫོང་། ༡༨ སྡེ་རོང་རྫོང་བཅས་བཅོད་བརྒྱད་ཡོད། 
甘孜藏族自治州。 地处四川省西部，1950年12月25日建立西康省藏族自治区，1955年改为甘孜藏族自治州。1 辖康定，2 炉霍，3甘孜，4新龙，5 白玉，6 德格，7 石渠，8 色达，9 泸定，10 丹巴，11 九龙，12 雅江，13 道孚，14 理塘，15 乡城，16 稻城，17 巴塘，18 得荣等十八县。自治州人民政府驻康定。 

བཀྲ་ཤིས་གླིང་། 
ས་ཆ་ཞིག སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་རྔ་བ་བོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ད་ལྟ་ལི་ཞན་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ཡིན། 
扎西林。地名。在四川省阿坝藏族自治州南部。现为理县人民政府驻地。

རྐ་འབའ་སུམ་མདོ། 
ས་མིང་ཞིག  ད་ལྟ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ལྷོ་བོར་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་ཐུང་ཏེ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ཡུལ་ཡིན། 
尕巴松都。地名。现为青海省海南藏族自治州同德县人民政府驻地。
མུ་འགོད་་་་་་་་་་་རྒྱལ་མོ་པདྨ་བཀྲ་ཤིས་ནས།




#Article 7: ཁ་ན་ཌ། (224 words)


ཁ་ན་ཌ་(Canada)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨོ་ཏ་ཝ་རེད།   ལོ་ཙཱའི་དབང་གིས་གཤམ་ལ་ཁེ་ན་ཏ་ཞེས་ཀྱང་འབོད།

ཁེ་ན་ཏ་ནི་བྱང་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། དེ་ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ཨ་རི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་སྦྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ས་ཁྱོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ཁེ་ན་ཏ་ནི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན། ཁེ་ན་ཏ་ལ་ཞིང་ཆེན་བཅུ་དང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་གསུམ་ཡོད། ཨོ་ཐེ་ཝ་ནི་ཁེ་ན་ཏ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡིན། ༡༨༦༧ལོར། ཁེ་ཏ་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་། ༡༩༨༢ལོར་གཞི་ནས་དབྱིན་ཇི་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཕྱིར་ལག་ཏུ་ཐོབ། དེ་ལ་སྔོན་ཆད་ཁེ་ན་ཏའི་བདག་དབང་ཞེས་བརྗོད།

ཨུ་རུ་སུའི་རྗེས་ནས་ཁེ་ན་ཏ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ས་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་གི་མཚོ་ངོགས་མཐའ་མཚམས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེས་རིང་ཤོས་ཡིན། དེ་ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་དང་བྱང་སྣེའི་རྒྱ་མཚོ། ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབྲེལ་ནས་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་སྟེང་དུས་མཚུངས་སུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་འབྲེལ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་པུའང་ཡིན། དེ་ལ་ས་ཁུལ་དུས་ཚོད་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡོད།  ཁེ་ན་ཏ་དང་ཨ་རི། (མངའ་སྡེ་འོག་མ༤༨དང་ཨ་ལ་སི་ཁ།)དྲན་མར་ཁི། (སྔོ་ལྗང་ས་གཞི།)ཧྥ་རན་སི(ཕིའེ་རི་དང་མི་ཁིའུ་ལོན་མངའ་སྡེ་ནི་གསར་རྙེད་ས་ཆའི་གླིང་ཕྲན་ལས་ཐག་རིང་པའི་གླིང་ཕྲན་ཁྱུ་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན།)བཅས་ཀྱི་ས་དང་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མཚམས་འདྲེས་ནས་ཡོད།

ཁེ་ན་ཏ་ཡི་ས་ཁམས་ནི་ས་ཆ་རེ་རེ་མི་འདྲ་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨལ་ཕབ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནི་མཐོན་པོ་ཡོད་པ་དང་། དཀྱིལ་གྱི་རྩྭ་ཐང་དང་སྤང་ལྗོངས་ཁོད་སྙོམས་པ། ཤར་དུ་གནའ་བོའི་འགེབ་སྲུང་བྲག་རྡོ་དག་ཡོད། ཁེ་ན་ཏའི་ནང་དུ་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཆེས་མཐའ་མ་དང་གནོད་སྐྱོན་མ་ཐེབས་པའི་བྷོ་རེལ་ནགས་ཚལ་འགའ་ཤས་ཡོད། ཧ་སན་མཚོ་ཁུགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་གནའ་བོའི་ས་ཁམས་རིག་པའི་དུས་རབས་སྔོན་གྱི་གཞུ་དབྱིབས་བྲག་རྡོ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡིས་ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཁྱོན་གྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་ལྷག་བཟུང་ཡོད་ལ་ཁེ་ན་ཏའི་འགེབ་སྲུང་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ནི་མཚོ་མོ་དང་འདམ་རྫབ། འདམ་གཞུང་། ཤིང་སྡོང་། བྲག་རྡོ་བཅས་འཛོམས་པའི་ས་ཆ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན། འདི་དག་གི་དབང་གིས་གནས་དེའི་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་བརྒལ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ཧ་ཅང་གིས་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡིན། ཁེ་ན་ཏའི་ནང་དུ་འཛམ་གླིང་གི་མཚོའི་བརྒྱ་ཆ༦༠ཡོད།

ཁེ་ན་ཏ་ནི་ཞིང་ཆེན་བཅུ་དང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཞིང་ཆེན་དག་གོ་ལའི་འཕྲེད་ཐིག་གི་ཐད་གཤིབ་ཐིག་རིས༤༥པ་དང༦༠པའི་བར་དུ་ཡོད་ལ། མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་དག་གོ་ལའི་འཕྲེད་ཐིག་གི་ཐད་གཤིབ་ཐིག་རིས༦༠པའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། དོ་རོན་དོ་དང་བན་ཁོས་བིར། མོན་ཁྲེལ་གྲོང་ཁྱེར་སོགས་ཚུད་པའི་ཁེ་ན་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་མང་ཤོས་ནི་ལྷོ་ཁུལ་དུ་ཡོད། ཁེ་ན་ཏའི་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་ཧ་ཅང་ཉུང་ཤས་ལས་མེད། ཁེ་ན་ཏ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་མཚོ་ངོགས་ནས་ཁེ་ན་ཏ་རྩྭ་ཐང་དང་ཁེ་ན་ཏ་དཀྱིལ་མ་འཕྲེད་དུ་བཅད་དེ། ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ས་ཁུལ་དུ་ཐུག་ཡོད། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨ་ལ་སི་ཁ་དང་སྔོ་ལྗང་ས་གཞི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་གསུམ་ཆགས་ཡོད། ཡུའུ་ཁོན་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་ནུབ་བྱང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ། དེ་ནས་ནུའུ་ན་ཝུས་དི་ཡིན། མཚོ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལས་བཞི་ནི་ཁེ་ན་ཏ་དང་ཨ་རི(མི་ཆེ་གྷན་མཚོ་མོ་ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཡོད།)ཐུན་མོང་གིས་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་དག་གིས་སའི་གོ་ལའི་ཆུ་གཙང་མའི་བརྒྱ་ཆ༡༦ཟིན་ཡོད། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལོ་རན་སིའི་མཚོ་ལམ་ཞེས་པ་མཚོ་ཆེན་པོ་དག་དང་འབྲེལ་ནས་ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདྲེས་ཡོད་པས། གྲུ་གཟིངས་དག་ཁེ་ན་ཏའི་ཨོན་དེ་རིའོ་ཡི་ནང་ཁུལ་ས་ཆ་དེན་དྲིར་བྷེ་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ལ་འགྲོ་བར་སྟབས་བདེ་བཟོས་ཡོད།

ཡོ་རོབ་པ་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ། ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་མི་མང་པོ་ད་ལྟའི་ཁེ་ན་ཏའི་ནང་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོ་ལ་ཐོག་མའི་མི་རིགས་དང་ཨི་ནེ་དི་མི་རིགས་ཞེས་གྲགས། ཁྲག་རིགས་འདྲེས་མཚོ་ལས་ཕྱེད་ཐོག་མའི་མི་རིགས་དང་ཕྱེད་ཡོ་རོབ་པ་ཡིན་པ་ཡོད། རིགས་གསུམ་པོ་ལྷན་དུ་བྱས་ན་ཁོ་ཚོར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་མིའམ་གདོད་མའི་མི། ཡང་ན་ཐོག་མའི་མི་རིགས་ཞེས་འབོད། སྔོན་ཆད་ཡོ་རོབ་པས་ཁོ་ཚོ་ལ་ཨེན་དྲིས་ཨན་མི་རིགས་ཀྱང་ཟེར་མོད། དེང་སྐབས་དེ་ལྟར་བོས་ན་གུས་ཞབས་མ་བྱས་པར་འདོད།  བེ་ཁན་མི་རིགས་ནི་ཁེ་ན་ཏའི་ནང་དུ་སླེབ་མཁན་ཡོ་རོབ་པ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། དེང་སྐབས་ཀྱི་ནེས་ཧྥང་དྲི་ལན་གླིང་ཕྲན་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། གླིང་ཕྲན་དེ་ནི་བེ་ཁན་མྱུལ་ཞིབ་པ་ལེ་ཧྥུ་ཨེ་རིག་སན་གྱིས་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱིན་ཡོད། གང་ལྟར་ཁོ་ཚོ་དེ་རུ་རྒྱུན་རིང་པོར་གནས་སྡོད་མི་བྱེད་པ་རེད། དུས་རབས༡༦པའི་དུས་འགོར། ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཁེ་ན་ཏའི་ཤར་མཚོ་ངོགས་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་འགོ་བཙུགས། ༡༤༩༧ལོར། དབྱིན་ཇི་ནས་ཡིན་པའི་ཇོན་ཁེ་བྷོ་དི་ཡིས་འགོ་བརྩམས་ཤིང་། དེ་ནས༡༥༣༤ལོར། ཧྥ་རན་སི་ནས་ཡིན་པའི་ཇེ་ཁི་ཁེ་སི་ཁར་དིར་ཡིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཨ་ལེ་ཁི་སི་རྫན་དྲིལ་མ་ཁན་རྫེས་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ངོགས་སུ་འབྱོར་ཡོད་ལ། དེད་དཔོན་ཇེམ་སི་ཁོས་ཁི་དང་ཇོར་ཇི་ཝན་ཁོས་ཝིར་གཉིས་མཚོ་ཐོག་ནས་བསྐྱོད་ཡོད་པ་རེད། ཡོ་རོབ་པས་ད་དུང་ཐོག་མའི་མི་རིགས་ལྷན་དུ་ཆུ་བྱའི་སྤུ་ཚོང་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག

ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཆ་ཕྱེད་ཀ་རུ་ཧྥ་རན་སིའི་མི་དང་། ཕྱེད་ཀ་རུ་དབྱིན་ཇིའི་མི་དང་སི་ཁོ་དི་ལན་གྱི་མི་གཞིས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ༡༦༠༥ལོར་ས་མོལ་དྲེ་ཆམ་ལན་གྱིས་ཧྥ་རན་སི་མི་མང་ལ་འགོ་ཁྲིད་དེ། ཨེ་ཁ་དྲེ(དེང་སང་ནོ་བཱ་སི་ཁོ་དེ་ཞེས་འབོད།)ནང་དུ་ཕོར་དི་རོ་ཡིལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། ༡༦༠༨ལོར། ཁོང་གིས་ཁེའུ་བྷེ་ཁི་གྲོང་ཁྱེར་གསར་དུ་འཛུགས་པའི་འགོ་བཙུགས། ༡༧༥༩ལོར། ཁེའུ་བྷེ་ཁི་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་འགྲམ་དུ་བྱུང་བའི་ཨ་བྷི་ར་ཧམ་ཐང་གཞུང་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ་དབྱིན་ཇིས་ཧྥ་རན་སིའི་ས་ཁུལ་དག་བདག་ཏུ་བཟུང་། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ། ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་དབྱིན་ཇི་ལ་བློ་དཀར་བར་གྱུར། མི་མང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཁེ་ན་ཏའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་སྟེ་ནོ་བཱ་སི་ཁོ་དེ་དང་། བྷི་རན་ས་ཝེ་ཁི་གསར་བ། ཁེའུ་བྷེ་ཁི། ཨོན་དེ་རིའོ་རུ་གཞིས་ཆགས་ཤིང་། ཁོ་ཚོར་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཞེན་ཅན་མཉམ་འབྲེལ་ཞེས་འབོད། ༡༨༡༢ལོའི་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ། ཨ་རིས་ཁེ་ན་ཏ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་ལེགས་འགྲུབ་མ་བྱུང་།  ༡༨༦༧ལོའི་ཟླ༧ཚེས༡ཉིན། ཁེ་ན་ཏ་མཉམ་འབྲེལ་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེའི་ནང་དུ་ཨོན་དི་རིའོ་དང་ཁེའུ་བྷེ་ཁི། བྷི་རན་སི་ཝེ་ཁི་གསར་བ། ནོ་བ་སི་ཁོ་དེ་ཞིང་ཆེན་བཅས་འདུས་ཡོད། མི་རྗེ་ཇོན་མེ་ཁི་དྲོ་ནལ་ནི་སྲིད་བློན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ༡༨༧༠ལོར་ཡུའུ་ཁོན་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་སྟེ། མ་ནེ་དོ་པ་དང་ནུབ་བྱང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་དག་ཁེ་ན་ཏའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་ཅིང་། ༡༨༧༡ལོར་དབྱིན་ཇི་ཁོ་ལོམ་བྷིས་ཨ་དང་། ༡༨༧༣ལོར། རྒྱལ་སྲས་ཨེ་ཝར་དྲི་ཁེ་ན་ཏའི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཏུ་གྱུར།  གཙང་པོ་དམར་པོའི་གྱེན་ལངས་གཉིས་བྱུང་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི༡༨༦༩ནས༡༨༧༠ལོའི་བར་དང་། གཞན་དེ་ནི༡༨༨༥ལོར་ཡིན་ལ། གྱེན་ལངས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་མཁན་ལོས་ཨེ་སི་རེལ་ཡིན། ཁོང་གིས་མེ་དིས་སི་མི་རིགས(ཧྥ་རན་སིའི་མི་དང་ཐོག་མའི་མི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྲག་རིགས་འདྲེས་མའི་མི།)ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱས། ༡༨༨༥ལོར། ཁེ་ན་ཏའི་ནང་དུ་ཁེ་ན་ཏ་ཞི་མཐུན་ལྕགས་ལམ་ཞེས་པའི་མེ་འཁོར་ལྕགས་ལམ་ཞིག་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་སྟེ། ཁེ་ན་ཏའི་མི་རྣམས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་སྟབས་ཇེ་བདེར་བཏང་། ཡོ་རོབ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཁེ་ན་ཏའི་རྩྭ་ཐང་དུ་སླེབས་པས། ༡༠༩༥ལོར། ཨལ་བྷིར་ད་དང་ས་སི་ཁ་ཆེ་ཝན་གཉིས་ཁེ་ན་ཏའི་ཞིང་ཆེན་གཉིས་སུ་གྱུར།

འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་སུ། ཁེ་ན་ཏ་དམག་མིས་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེད་འཐབ་འཛིང་བྱས། དམག་འཁྲུག་གཞན་ལས་དམག་འཁྲུག་འདིའི་ནང་དུ་ཁེ་ན་ཏའི་མི་ཤི་བ་མང་། ༡༩༡༧ལོར། ཧྥ་རན་སི་རུ་བྱུང་བའི་བེས་མེས་རེས་ཇི་དམག་འཁྲུག་སྐབས་ཁེ་ན་ཏ་འཇར་མན་ལས་རྒྱལ་རྗེས། ཁེ་ན་ཏ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ངོ་མ་ཞིག་ཡིན་པ་སྔར་ལས་ངོས་འཛིན་ཡག་པོ་ཐོབ། དམག་འཁྲུག་མཇུག་རྫོགས་རྗེས། བུད་མེད་ཚོར་འོས་ཤོག་འཕེན་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲད། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི་སྐྱེས་པ་ཚོས་ཡོ་རོབ་ནང་འཐབ་འཛིང་བྱེད་སྐབས་ཁོ་ཚོས་མཚོན་ཆ་བཟོ་བའི་ཐད་ལ་རོགས་རམ་ཆེན་པོ་བྱས་པས་ཡིན། ༡༩༣༡ལོར། ཁེ་ན་ཏ་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར། ༡༩༣༡ལོའི་རྗེས་སུ། ཁེ་ན་ཏ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁེ་ན་ཏའི་དོན་དག་ཆ་ཚང་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

ཁེ་ན་ཏ་ཡིས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ནང་དུའང་འཐབ་འཛིང་བྱས། ༡༩༤༢ལོའི་དྲེ་པེ་དམག་འཁྲུག་ནི་ཧ་ཅང་གིས་མི་ལེགས་པ་བྱུང་ཡོད་དེ། དམག་མི་མང་ཤོས་བསད་པ་དང་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པ་དང་བཙོན་འཇུག་བྱས། ༡༩༤༤ལོའི་ནོར་མན་དྲིའི་དམག་འཁྲུག་སྐབས་ཁེ་ན་ཏ་མིས་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད་ལ། ཁོ་ཚོས་ཧོ་ལན་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་། (འཇར་མན་དབང་སྒྱུར་ལས་རང་དབང་སྤྲད།)  ༡༩༤༩ལོར། ནེ་ཧྥོང་དྲི་ལན་དང་ལ་བྷིར་དྲོ་ནི་ཁེ་ན་ཏའི་ཞིང་ཆེན་བཅུ་པར་གྱུར། ༡༩༥༦ལོར། རྗེས་སུ་སྲིད་བློན་དུ་གྱུར་བའི་ལེ་སི་དིར་ཕེར་སན་གྱིས་སུས་རྫི་དམག་འཁྲུག་མཇུག་རྫོགས་པར་རོགས་རམ་བླ་ན་མེད་པ་བྱས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་ལ་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ། ༡༩༦༥ལོར། ཕེར་སན་གྱིས་ཁེ་ན་ཏ་ལ་རྒྱལ་དར་གསར་པ་གཡའ་ཤིང་ལོ་མ[4]ཞེས་པ་བཟོས། དེའི་སྔོན་དུ་ཁེ་ན་ཏ་ཡིས་རུ་དར་དམར་པོ[5]བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ༡༩༨༢ལོར། ཁེ་ན་ཏ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་། དེའི་ནང་དུ་ཁེ་ན་ཏ་ཐོབ་ཐང་རང་དབང་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པ་ཞིག་ཚུད་ཡོད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ནི་སྔར་བཞིན༡༨༧༦ལོའི་དབྱིན་ཇི་བྱང་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཡིན།ཧྥ་རན་སིའི་ཁེ་ན་ཏ་མི་ཁ་ཅིག་གིས་དེང་སང་ད་དུང་ཡང་། ཁེ་ན་ཏ་ལས་ལོགས་སུ་བཀར་ཏེ་ཁོ་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འཛུགས་ན་འདོད་ཡོད། ༡༩༨༠ལོར། ཁེའུ་བྷེ་ཁི་ཞིང་ཆེན་གྱིས་སྤྱི་འབངས་འོས་འདེམ[6](འོས་ཤོག་འཕངས་པ།)ཞིག་བྱས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ལོགས་སུ་བཀར་མཁན་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལས་བྱུང་མེད། ༡༩༩༥ལོར། ཡང་བསྐྱར་སྤྱི་འབངས་འོས་འདེམ་ཞིག་བྱས། སྐབས་དེར་ཕར་ཆེར་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཁེ་ན་ཏ་ལས་ལོགས་སུ་འགྲོ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་ཁེ་ན་ཏ་ནས་ལོགས་སུ་བཏོན་འདོད་མཁན་མི་ཉུང་ཤས་ལས་མེད། ཡིན་ཡང་། དེ་ནི་སྔར་བཞིན་ཁེའུ་བྷེ་ཁི་ཡི་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།  ༡༩༩༩ལོར། ཨེ་ནེ་དྲི་མི་དམངས་ལྷན་དུ་གྲོས་མཐུན་བྱུང་སྟེ། ནོས་ན་བོས་དྲི་ནི་ཁེ་ན་ཏའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུབ་བྱང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་ཁག་ལས་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་གསུམ་པ་ལ་བསྒྱུར། ཁེ་ན་ཏའི་ད་ལྟའི་ཁེ་ཕན་དག་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་གྱི་ཡོང་འབབ་ནི་ཨ་རི་ལས་མཐོ་བར་མངོན་ཡོད།

དེང་སྐབས་ཁེ་ན་ཏའི་མི་བརྒྱ་ཆ༢༥ཙམ་གྱིས་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ཚོའི་སྐད་ཡིག་དང་པོ་རུ་བཞག་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་གཉིས་ཆ་བཤད་ཤེས། ཧྥ་རན་སི་ཁེ་ན་ཏའི་མི་མང་ཤོས་ཁེའུ་བྷེ་ཁི་ཞིང་ཆེན་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཆ་གཞན་དུ་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་བཤད་མཁན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁག་དང་མིའང་ཡོད། དཔེར་ན། བྷི་རན་སི་ཝེ་ཁི་གསར་པའི་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི་བརྒྱ་ཆ༤༠དང་མ་ནེ་དོ་པཱ་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི་བརྒྱ་ཆ༢༠ཡི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཧྥ་རན་སི་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་དང་། ཁེའུ་བྷེ་ཁི་ལ་ས་མཚམས་གཙོ་བོ་སྦྲེལ་ཡོད་པའི་ཨོན་དེ་རིའོ་ནང་དུ་མི་ཁག་ཅིག་ཡོད།

ཁེ་ན་ཏ་གཞུང་ནི་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ཡིན། སྲིད་གཞུང་ལ་རྒྱལ་པོ(རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་མོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཡིན།)ཡོད་ལ་དམངས་གཙོ(རྒྱལ་ཁབ་གྱི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ནི་མི་དམངས་ཡིན།)ཡང་ཡིན། ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་མོ་ཨེ་ལིས་རྫེས་བྷ་ཐི་གཉིས་པ་ཁེ་ན་ཏའི་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་ཡིན། ཁོ་མོས་མོའི་ངོ་ཚབ་ཏུ་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་སྐྱོང་ཞིག་བསྐོ་བཞག་བྱེད་མོད་མཐའ་མ་སུ་ཞིག་འཇོག་མིན་གྱི་གདམ་ང་ནི་སྲིད་བློན་ལག་ཏུ་ཡོད།

རྒྱལ་མོའི་དབང་ཆ་དག་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་སྐྱོང་གིས་གཙོ་བོར་བེད་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་སྐྱོང་ནི་དེ་བི་དི་ཇོན་སི་དོན་ཡིན། ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་པོ(ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་མོ།)ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་སྐྱོང་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མི་སྣ་མིན་པ་དང་ཆབ་སྲིད་རིག་པའི་ཡན་དུ་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོ་ཚོས་སྲིད་བློན་ནམ་བློན་ཆེན་གཞན་གྱི་སློབ་སྟོན་མེད་པར་དབང་ཆ་གང་འདོད་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཆོག

སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་སྲིད་བློན་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྲིད་བློན་ཇ་སི་ཐན་ཁྲིའུ་དྲིས་ཨོ་ཡིན་ལ།༢༠༡༥ལོའི་ཟླ༡༠པའི་ནང་། སྲིད་བློན་སི་དན་ཧྥན་ཧར་ཕིར་བརྗེ་སྤོར་བྱས། ཞིང་ཆེན་དང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་རེ་རེར་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་གྱི་དབུ་བཞུགས་བློན་ཆེན་རེ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་གིས་བཀའ་ཤག་ནི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོས་ཉི་མ་རེ་རེའི་གཞུང་གི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད།

ཁེ་ན་ཏའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་མོའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་བློན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་རྩིས་མེད་གཏོང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཐོབ་ཐང་དེ་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ཞིག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་མེད། ཁེ་ན་ཏའི་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོ་ལྔ་ཡོད་དེ། སྲོལ་རྒྱུན་སོར་གནས་ཚོགས་པ་དང་། དམངས་གཙོ་གསར་པའི་ཚོགས་པ། རང་དབང་ཚོགས་པ། ཁིའུ་བྷེ་ཁི་སིམཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ། སྔོ་ལྗང་ཚོགས་པ་བཅས་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་ནང་དུ་ཚོགས་མི་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ལྔ་ཡི་ཁར་གཞན་ཁེ་ན་ཏའི་འོས་བསྡུ་དང་། རང་བདག་གི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་མི་དུ་མའི་ལྷན་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་ཆུང་ཆུང་བཅུ་བཞི་ཡོད།

འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་གཞན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་སུ་ཁེ་ན་ཏ་ནི་ཧ་ཅང་གྲང་མོ་ཡིན་ཞིང་གངས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་པར་འདོད། ཁེ་ན་ཏའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དེ་ནི་རྒྱང་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་པ་དང་། དེར་མ་ཟད། ཁེ་ན་ཏའི་མི་མང་ཆེ་བ་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཆ་རུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཆ་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཆ་ལས་ཚ་གྲང་སྙོམས་པོ་ཡོད། ཁེ་ན་ཏའི་མི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ལ་ཉེ་བ་ཨ་རིའི་ས་མཚམས་ནས་སྤྱི་ལེ༡༠༠(དབྱིན་ལེ༦༢།)ལས་ཉུང་བའི་སར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་ཁ་ཤས་ནང་དུ་དགུན་དུས་ཧ་ཅང་གྲང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཨན་ལན་དྲི(Inland)ཤིན་ཏུ་གྲང་། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ལས་དྲོད་རླངས་ལྡང་པ་དེའི་དབང་གིས། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ཁ་བ་འབབ་པ་ལས་ཆར་བ་མང་དུ་གཏོང་ལ། དུས་མཚུངས་སུ། ཨན་ལན་དྲིའི་དྲོད་ཚད་སྔར་ལས་གྲང་མོ་ཕྱིན་པ་དང་ཁ་བ་འབབ། ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བ་དབྱར་ཁ་ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཆེ་ལ། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དྲོད་ཚད་ནི་ཏུའུ༣༠ཡི་སྒང་དུ་ཡོད།  ཁེ་ན་ཏའི་མི་ཡིས་དགུན་དུས་སུ་འཁྱགས་ཤུད་ཧོག་ཀི་རྩེ་བ་དང་གངས་ཤུད་གློད་པ་དང་། དབྱར་དུས་སྐབས་སུ་ཡང་དབྱར་དུས་ཀྱི་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད།

ཁེ་ན་ཏ་ལ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁོ་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་གྲངས་འབོར་མང་བའི་ཉ་རིགས་ཁ་ཟས་བྱེད་པ་དང་དངུལ་གསོག་ཆེད་དུ་བཀོལ་ཡོད། ཁེ་ན་ཏ་ལ་གཙང་ཆུ་མང་པོ་ཡོད་པས་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་གྱི་གློག་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དག་ཤིང་ཆའི་ཆེད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཁེ་ན་ཏ་ལ་བསྐྱར་གསོ་རུང་བའི་ཐོན་ཁུངས་འདི་དག་ལས་གཞན་ཡང་ལྕགས་རིགས། གཏེར་རྡོ། སྣུམ་མཛོད་མང་པོ་ཡོད། ད་དུང་ཁེ་ན་ཏ་ནི་ཏི་ཚ[8]དང་། ཡུ་རེ་ནི་ཡམ།[9] གསེར། གཤའ་དཀར།[10] ཧ་ཡང་། ངར་ལྕགས། ཞ་ཉེ་བཅས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོང་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།

 སྒྱུར་མཁན། དབང་ཆེན་འཕྲིན་ལས།    མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།




#Article 8: ཉི་ཧོང་། (129 words)


ཉི་ཧོང་ངམ་ཉི་འོང་༼ ཉི་ཧོང་སྐད་དུ།: 日本国༽ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཐོ་ཁུ་ཡོ་རེད། དེའི་ནང་གླིང་ཕྲན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ན་གླིང་ཕྲན་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད། གླིང་ཕྲན་ཆེ་ཤོས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གླིང་ཕྲན་ཆེ་ཤོས་བདུན་པ་ཡིན། གླིང་ཕྲན་དེ་ལ་ཧོན་ཤུས་ཞེས་བརྗོད། གླིང་ཕྲན་དེ་དག་ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤར་ཨེ་ཤེ་ཡའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ཆགས་ཡོད།

ཉི་ཧོང་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ[1]ནཱེ་ཧོན་ནམ་ནཱེ་ཕོན་ཅེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ནི་ཉི་ཧོང་སྐད་དུ་ཉི་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཞེས་པ་ལ་གོ། ཉི་ཧོང་ནི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། དེའི་ལམ་ལུགས་ལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་ལམ་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། བཀའ་ཤག་གིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བློ་གཏད་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཉི་ཧོང་ལ་སྲིད་བློན་ཡོད་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་ཡང་ཡོད། ཉི་ཧོང་གི་མི་ས་ཡ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་ས་ཏུང་ཅིན་རུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

ཀྲུང་གོའི་ཡིག་ཆ་དག་ལས་ཉི་ཧོང་གི་སྐོར་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཡིག་ཆ་དག་བཏོན་ཡོད་ལ། ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལས་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར་ན། སྔོན་ཆད་ཉི་ཧོང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཕན་ཚུན་ལ་དམག་འཁྲུག་ཀྱང་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་མོ་ཞིག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེས་ཆེ་བར་ཆགས་ཤིང་། དེ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོ་ཆིག་སྒྲིལ་བཟོས་ཏེ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད་པར་བཤད། ཁོ་རེ་ཡ་དང་ཀྲུང་གོ་ནས་ཡོང་བའི་མི་ཚོས་ཉི་ཧོང་ལ་ཀྲུང་གོའི་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་ལམ་ལུགས་སྐོར་བསླབས་པས། དུས་རབས༥དང༦པའི་རྗེས་སུ། ཉི་ཧོང་གི་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བའི་འགོ་བརྩམས། ཉི་ཧོང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཀྱང་ཁོ་ཚོར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་བསྟན། ཉི་ཧོང་གི་མི་ཚོས་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་མང་པོའི་སྒང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས། དཔེར་ན། ཨེ་ཤེ་ཡ་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ནས་མཆེད་པའི[2]རྫན་ཞེས་པའི་བློ་ཡི་སྟེང་ཤུགས་ཆེན་པོས་གོང་འཕེལ་བཏང་བ་ལྟ་བུ།

གནའ་བོའི་དུས་དང་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་སྐབས་སུ། ཀྲུང་གོས་ཉི་ཧོང་ལ་རིག་གཞུང་གི་བློ་གསར་པ་མང་པོ་བཏོན་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན། དུས་རབས༡༣པའི་མཇུག་ཏུ་ཀྲུང་གོའི་སོག་པོས་ཉི་ཧོང་ལ་ཐེངས་གཉིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་། ཉི་ཧོང་གི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི[3]དྲག་པོའི་དམག་མི་དང[4]དམག་དཔོན་རྣམས་ནི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་དཔའ་རྟུལ་དང་མངའ་བདག་རྣམས་དང་མཚུངས།

དུས་རབས༡༦པའི་ནང་དུ། ཉི་ཧོང་ཡོ་རོབ་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་ལམ་ཅུང་ཙམ་ཡོད། ཕོར་ཐུ་གལ་གྱི་མི་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་ཉི་ཧོང་དུ་འགྲོ་མཁན་གྱི་ཡོ་རོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྗེས་སི་ཕན་གྱི་མི་དང་དབྱིན་ཇིའི་མི། ཕོ་ལན་མི་ཡང་ཉི་ཧོང་དུ་ཚོང་རྒྱག་པར་སླེབས། ད་དུང་ཁོ་ཚོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ཁྱེར་ཡོང་བ་རེད། དང་ཐོག་ཉི་ཧོང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་ཁོ་ཚོར་དགའ་བསུ་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་།ཡོ་རོབ་པས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉི་ཧོང་ལའང་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདོད་དེ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས། དེར་བརྟེན། ཉི་ཧོང་གི་མི་ཚོས་ནཱ་གྷ་ས་ཁཱེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་མ་གཏོགས་ཡོ་རོབ་པ་ཡོང་བཅུག་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་མང་པོ་བསད། མཐའ་མར་ཀྲུང་གོའི་མི་དང་ཁོ་རེ་ཡའི་མི། ཕོ་ལན་མི་ཁོ་ན་ཉི་ཧོང་ནང་ཡོང་ཆོག་ཀྱང་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་ཁོ་ཚོར་སྟངས་འཛིན་གཟབ་ནན་བྱས། ༡༨༥༤ལོར། ཨ་རི་བས་ཉི་ཧོང་གི་གྲུ་གཟིངས་འབབ་ཚིགས་སུ་ཨ་རིའི་ཉ་ཆེན་ཝེལ་རྔོན་གྲུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པས། མཚོ་དམག་རུ་དཔོན་མཱ་ཐེའུ་ཕེ་རེས་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་ནང་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་སྒོ་མོ་སླར་ཡང་ཕྱེས། ཕེ་རེས་ཀྱིས་མེ་མདའ་འཛོམས་པའི་རླུང་ཤུགས་གྲུ་གཟིངས་ཁྱེར་ཡོད་པས་ཉི་ཧོང་པ་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མཐུན་འཇོག་པར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས།

ཡོ་རོབ་མི་དང་ཨ་རིའི་མི་ལ་འབྲེལ་ལམ་གསར་བ་བྱུང་པ་དེས་ཉི་ཧོང་གི་རིག་གཞུང་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས། ༡༨༦༨ལོའི་མེ་ཇི་སླར་གསོ་ཡིས་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་འགའ་ཤས་མཚམས་བཞག་ཅིང་ལམ་ལུགས་གསར་པ་མང་པོ་གསར་དུ་བཟོས། ཉི་ཧོང་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཤིང་དེ་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་འགོ་བརྩམས། ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་པའི་རོས་ཁོས་རྒྱལ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། ཐེ་ཝན། ཁོ་རེ་ཡ་བཅས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་ཀྲུང་གོ་དང་ཨུ་རུ་སུ་ལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། ཉི་ཧོང་དེ་འཇར་མན་ནཱ་རྫེ་དང་ཕ་ཤིའི་རིང་ལུགས་པ་ཨི་ཐ་ལི་ལྷན་དུ་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆགས་པ་ནས་ཀྲུང་གོ་དང་ཉི་ཧོང་གི་ཐོག་མའི་དམག་འཁྲུག་དང་། ཁུ་ཚུར་སྣུན་རྩལ་པའི་གྱེན་ལོགཨུ་རུ་སུ་དང་ཉི་ཧོང་གི་དམག་འཁྲུག ཀྲུང་གོ་དང་ཉི་ཧོང་གི་ཐེངས་གཉིས་པའི་དམག་འཁྲུག་བཅས་བྱུང་སྟེ་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་བསླངས།

༡༩༤༡ལོར། ཉི་ཧོང་གིས་ཧཱ་ཝེ་རུ་ཡོད་པའི་མུ་ཏིག་གྲུ་ཁ་ཞེས་པའི་ཨ་རིའི་ཆུ་ཡི་མ་སྒར་ལ་བཙན་རྒོལ་བྱས་ཤིང་། གྲུ་དང་གནམ་གྲུ་མང་པོ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བས། ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པར་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་འགོ་བརྩམས། ཨ་རིའི་དམག་མི་དང་ཉི་ཧོང་གི་དམག་མིས་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་རུ་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཀྱང་། ཨ་རིའི་གནམ་གྲུའི་སྒར་ཉི་ཧོང་སྐམ་སའི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་བཙུགས་ཡོད་པས། ཨ་རིར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་དག་གི་ནང་དུ་འབར་མདེལ་གཡུགས་འགོ་བརྩམས། ཨ་རིས་ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་གལ་ཆེན་མང་ཆེ་བར་འབར་མདེལ་གཡུགས་ཐུབ་པས་ཉི་ཧོང་མགྱོགས་པོར་ཕམ་པར་བརྒྱབ། ཉི་ཧོང་གིས་མགོ་བཏགས་པའི་ཆེད་དུ་ཧི་རོ་ཞི་མཱ་དང་ནཱ་ག་ས་ཀི་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་རྡུལ་ཕན་འབར་མདེལ་གཉིས་གཡུགས་ཏེ་ཉི་ཧོང་གི་མི་སེར༡༥༠༠༠༠བསད། དེའི་རྗེས་སུ་སོ་ཝེ་དྲི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་ལ་འཐབ་འགོ་བརྩམས་ཤིང་མཱན་ཆུ་རེའི་ནང་གི་ཉི་ཧོང་དམག་མི་ཕམ་པར་གྱུར། ཉི་ཧོང་གིས་མགོ་བསྒུར་ཞིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་འཕྲོག་ཡོང་པའི་ས་ཆ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་སྤྲད་ལ་ཕཱོ་ཚི་གྲམ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱང་ཁས་ལེན་བྱས། ཨ་རིས་ཉི་ཧོང་བདག་བཟུང་བྱས་ཏེ་བཙན་གྱིས་བསྐྱར་དུ་དམག་འཁྲུག་མི་རྒྱག་པའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་བ་འབྲི་རུ་བཅུག

ཉི་ཧོང་ནི་ཀྲུང་གོའི་མཚོ་ངོགས་ལས་རིང་དུ་གྱེས་པའི་ནུབ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ཕྲན་ཁག་ཅིག་གིས་གྲུབ་ཡོད། དེའི་ཆེས་ཆེ་བའི་གླིང་ཕྲན་བཞི་ནི་ཧོན་ཞུས་དང་། ཧོ་ཁེ་དོ། ཞིས་ཁོ་ཁུས། ཁུས་ཞོའུ་བཅས་ཡིན་ལ་ཁྱོན་གླིང་ཕྲན་ཆུང་བ་དྲུག་སྟོང་ཙམ་ཡོད། ཉི་ཧོང་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤར་ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་མཚོ་ཡིས་ཉི་ཧོང་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་གླིང་ལས་ལོགས་སུ་དབྱེ་ཡོད། ཧོན་ཞུས་ནི་ཉི་ཧོང་སྐད་དུ་སྐམ་ས་ཞེས་པའི་དོན་དང་ཆེས་ཆེ་བའི་གླིང་ཕྲན་ཡིན། ཧོ་ཁེ་དོ་ནི་ཧོན་ཞུས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་གླིང་ཕྲན་དང་། ཁུས་ཞོའུ་ནི་ཧོན་ཞུས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་གླིང་ཕྲན། ཞི་ཁོ་ཁུས་ནི་ཧོན་ཞུས་ཀྱི་ལྷོ་ནུབ་གླིང་ཕྲན་ཡིན།

ཉི་ཧོང་གི་དཀྱིལ་དུ་རི་བོ་དག་ཡོད་ལ་དེ་དག་གིས་གླིང་ཕྲན་གྱི་དཀྱིལ་བཟུང་ཡོད་པས། མཚོ་ངོགས་མང་ཆེ་བར་ས་ལེབ་མོ་ཧ་ཅང་དོག་པོ་ལས་མེད། རི་བོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་མེ་རི་འཕྱུར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་འགའ་ཤས་ལ་ད་དུང་ཡང་མེ་རུ་འཕྱུར་རྒྱུ་ཡོད། རི་བོ་དག་ལས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ལ་མེ་རིས་དབྱིབས་བཟོས་པའི་ཧྤུས་ཇེ་རི་བོ(མཐོ་ཚད་ལ་སྨི༣༧༧༦ཡང་ན་དབྱིན་ཁྲུ༡༢༣༨༩) ཡིན། ཉི་ཧོང་དུ་ས་ཡོམ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་གིན་ཡོད་ལ་དོན་དངོས་ཐོག་ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་ལོ་རེར་ས་ཡོམ༡༥༠༠ཙམ་འབྱུང་གིན་ཡོད། ཆེས་ཉེ་ཆར་གྱི་ས་ཡོམ་ནི༢༠༡༡ལོར་བྱུང་ཞིང་དེ་ལ༢༠༡༡ ལོའི་དོ་ཧོ་ཁུས་ས་ཡོམ་ཞེས་བརྗོད། ས་ཡོམ་དེས་གློག་གི་བཟོ་གྲྭ་དུ་མ་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པས། ཉི་ཧོང་གི་རྡུལ་ཕྲན་བཟོ་གྲྭ་ཡོད་ཚད་སྒོ་རྒྱག་དགོས་ཐུག་པ་རེད་ལ། རྡུལ་ཕྲན་བཞུ་སའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡོད་པ་དེས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་གྲོང་གསེབ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དག་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པ་རེད། ཉི་ཧོང་དུ་མི་བརྒྱ་ཆ༩༠མཚོ་ངོགས་འགྲམ་གྱི་ས་ཆ་བརྒྱ་ཆ༡༠ཡི་སྟེང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་གཞན་བརྒྱ་ཆ༡༠དེ་མཚོ་ངོགས་ལས་རིང་བའི་སར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་བཅུ་ལྷག་ལ་གྲོང་ཁྱེར་རེར་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཡོད་ལ། ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཁྲོ་ཁེ་ཨོ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྒྱལ་སའང་ཡིན།

ཉི་ཧོང་གཞུང་ནི་དབྱིན་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བོའི་སྲིད་དབང་ཡིན། སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ལ། འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་མང་ཆེ་བ་སྲིད་བློན་ལག་ཏུ་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས(༢༠༡༣) ཀྱི་སྲིད་བློན་ཞེན་རྫོ་ཨ་བྷུ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ཤག་ཡིན། ཉི་ཧོང་གི་ཟས་སྤྱོད་ལ་གྲོས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་སམ། ཡང་ན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་འགན་ཁུར་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་གོང་མ(ལྷན་ཚོགས་འཐུས་མིའི་གྲོས་ཚོགས)ནི་ལོ་གསུམ་རེར་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་ཀྱིན་ཡོད། འོས་བསྡུ་མཐའ་མ་དེ༢༠༡༣ལོ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་དྲུག་གི་དུས་ཡུན་གྱི་དཀྱིལ་དུ་བསླེབས་པ་ན་འོས་ཤོག་འཕེན་པ་རེད། 

འདས་པའི་ནང་དུ་ཉི་ཧོང་མི་ཡིས་ཀྲུང་གོའི་ཐབས་ལམ་མམ། ཡང་ན་མཱེ་ཇིས་དུས་རབས་ཀྱི་ཡོ་རོབ་ལས་ཚན་རིག་བསླབས། གང་ལྟར་ཉེ་དུས་ཀྱི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གི་ནང་དུ་ཉི་ཧོང་ནི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་སྐྲུན་རིག་གནས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཟོ་ལས། མི་གཟུགས་འཕྲུལ་ཆས་བཅས་ཚུད་པའི་ཕྱོགས་དུ་མའི་ཐད་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། ཉི་ཧོང་ནང་དུ་བཟོ་ལས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཁོ་ཚོས་ཕྱིར་གཏོང་ཐོན་ཟོག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ༢༠༠༠ལོར། ཨ་ཟི་མོ་མི་གཟུགས་འཕྲུལ་ཆས་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཧོན་ད་ཞེས་པས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་འདུག

ཉི་ཧོང་གི་རིག་གཞུང་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་ཀྲུང་གོ་ལས་ཐོག་མ་བྱུང་བ་ཡིན་འདུགདཔེར་ན[5]གཱོ་དང[6]པོན་ཚེ་ལྟ་བུ། ཉི་ཧོང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ཟ་མ་ནི་ཉ་རིགས་དང་འབྲས། མཱི་ཟོ་ཁུ་བ། སྔོ་ཚོད་སོགས་ཡིན་ཞིང་། ཐུག་པ་དང་དོ་ཧྤུས་ནི་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན། སུས་ཞིས་ཞེས་པ་ནི་ཉི་ཧོང་གི་ཟ་མ་ཞིག དེ་ནི་འབྲས་བཙོས་མ་དང་ཚུའུ་དང་། རྒྱུ་ཆ་གཞན་ཉ་རྗེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་འཛམ་གླིང་དུ་དར་སྲོལ་ཧ་ཅང་ཆེ། 

ཉི་ཧོང་དུ་མང་ཆེ་བས་དད་མོས་བྱེད་སའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཞིན་ཐོ་དང་ནང་པ་ཡིན། ཉི་ཧོང་གི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་གཉིས་ལ་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེ་བར་བརྟེན། ཉི་ཧོང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལུགས་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས་དུས་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་དང་། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཉུང་ངུ་ཡོད་ལ་འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་པའང་ཁ་ཤས་ཡོད།

 སྒྱུར་མཁན། དབང་ཆེན་འཕྲིན་ལས།   མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།




#Article 9: འབྲུག་ཡུལ། (266 words)


འབྲུག་ཡུལ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།  

Bhutan དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཐིམ་ཕུ་རེད། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལྡན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་པ་དང་།  ཞེས་མི་རིགས་གཙོ་བོ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་། མི་འབོར་ ༧༤༡་༨༢༢ ནང་བརྒྱ་ཆ་ ༩༠ ནང་པ་ཡིན། རྫོང་ཁག ༢༠ གྲོང་བརྡལ། ༢༠༥ ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༤༧་༠༠༠ ཡོད་པས་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ནས་གངས་ཆེན་ཀུ་ལ་གངས་རི་བར་བརྐྱངས་ཁྲུ་ ༢༤༧༨༠ དང་། དམའ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཐང་ཁུལ་བར་བརྐྱངས་ཁྲུ་ ༢༠༠ བཅས་ཀྱི་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད།  

འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ནི་རྫོང་ཁ་ཡིན་ཞིང་ཤུགས་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིན། 

ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས ༡༧ པའི་ནང་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ལྷོ་མོན་ནམ་ལྷོ་མོན་ཁ་བཞི་གྲགས་པའི་ཡུལ་སྡེ་དེ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་རྗེས་འབྲུག་ཡུལ་ཞེས་ཐོགས། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་ ༡༨ བར་འབྲུག་ཡུལ་ནང་ཕྱི་ནང་གི་དུས་ཟིང་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༨༢ ལོར་ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་མི་རྗེ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་བུ་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ནང་གི་དགྲ་བོ་ཚང་མ་ཚར་བཅད་རྗེས། འབྲུག་གི་ལྷ་མི་སྲིད་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་མི་དབང་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས།
ཡུལ་འདིར་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་ ༨ པ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་དར་བ་དང་། དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་གཞུང་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༧ ལོར་འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༡ ལོར་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ནས་འཐུས་མི་ ༡༢༨ པ་དེ་ཆགས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་དེར་འབྲུག་རྒྱལ་ལྔ་པའི་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོ་དང་། འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་རྒྱས་པ་བྱས། 
ནང་པ་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ངོ་རྟགས། 

དང་པོ། རྒྱལ་དར་ནི་ཕྱེད་སེར་པོ་དང་། ཕྱེད་ལི་ཝང་གི་གཞི་ཅན་སྟེང་འབྲུག་དཀར་པོ་ཁ་གནམ་བསྟན། རྐང་ལག་གི་སྡེར་མོས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འཛིན་པ།  གཉིས་པ་གཞུང་རྟགས་ནི། སྦུག་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གཡས་གཡོན་གཡུ་འབྲུག་ཕོ་མོས་བརྒྱན་པའི་རྩེ

འབྲུག་གི་རྒྱལ་དར་འདི་ དབྱིབས་གྲུ་བཞི་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ཕྱོགས་གཉིས་ལུ་ གསེག་དྲ་སྦེ་བགོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱེ་གསེརཔོ་སྦེ་ལྟག་ལུ་ཡོད་མི་དེ་གིས་ སྲིད་དང་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའི་ བརྡ་མཚོན་ཚུ་སྟནམ་ཨིནམ་དང་ འོག་ལུ་ཡོད་མི་ ལི་ཝང་འདི་གིས་ འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་མཚོན་ཚུ་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། འབྲུག་དཀརཔོ་སྦེ་ཡོད་མི་དེ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གཙང་མ་ཡོད་པའི་བརྡ མཚོན་སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ འབྲུག་གི་ལག་པར་ནོར་བུ་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་རྒྱུ་ནོ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པའི་རྟགས་ཨིན། འབྲུག་གི་རྒྱལ་དར་འདི་ ༡༩༤༧ ལུ་ མ་ཡུམ་ ཆོས་ཉིད་དབང་མོ་མཆོག་གིས་གསར་བསྐྲུན་འབད་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ༡༩༥༦ ལུ་ ད་ལྟོའི་བཟོ་རྣམ་ལུ་ ལེགས་བཅོས་འབད་འབདཝ་ཨིན།

ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས ༡༧ པའི་ནང་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ལྷོ་མོན་ནམ་ལྷོ་མོན་ཁ་བཞི་གྲགས་པའི་ཡུལ་སྡེ་དེ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་རྗེས་འབྲུག་ཡུལ་ཞེས་ཐོགས། 

འབྲུག་རྒྱལ་དང་པོ། ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ལོ། ༡༩༠༧ ནས་ ༡༩༢༦ བར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།
འབྲུག་རྒྱལ་གཉིས་པ། འཇིགས་མེད་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ལོ། ༡༩༢༦ ནས་༡༩༥༢ བར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།
འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ། འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ལོ། ༡༩༥༢ ནས་ ༡༩༧༢ བར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།
འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་པ། འཇིགས་སེངྒེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ལོ། ༡༩༧༢ ནས་ ༢༠༠༦ བར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།
འབྲུག་རྒྱལ་ལྔ་པ། འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ལོ། ༢༠༠༦ ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་འགན་བཞེས།

རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་ནི། ༡ མགར་ས་དང་། ༢ སྤུ་ན་ཁ། ༣ ཐིམ་ཕུ། ༤ སྤ་རོ། ༥ ཧཱ། ༦ བསམ་རྩེ། ༧ ཆུ་ཁ། ༨ དར་དཀར་ནང་། ༩ དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་། ༡༠ རྩི་རང་། ༡༡ ཀྲོང་གསར། ༡༢ གསར་སྤང་། ༡༣ བུམ་ཐང་། ༡༤ གཞལ་སྒང་། ༡༥ ལྷུན་རྩེ། ༡༦ མོང་སྒར། ༡༧ བཀྲིས་གཡང་རྩེ། ༡༨ པདྨ་དགའ་ཚལ། ༡༩ བཀྲིས་སྒང་། ༢༠ བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་བཅས་ཡིན། 

འབྲུག་ཡུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་བྲག་རྗོང་དང་ས་མཚམས་རེད། ངའི་ཕ་ཡུལ་ལྷོ་བྲག་རྗོང་ནས་ཡིན། ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ་དགོན་དུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚོགས་འཚོགས་སྐབས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་མི་མང་པོ་འདི་གར་འཛོམས་ནས་ཆོས་ལུགས་དབང་ལུང་ཞུ་བར་ཡོང་གི་ཡོད།

དེ་ཡང་དུས་རབས་དགུ་བའི་གོང་དུ་བྱུང་བའི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་བོ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད་པ་དང་།    དེའི་རྗེས་སུ།    བོད་དུ་བླ་མ་ཆེ་ཁག་དང་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མཁན་མང་བོ་དམར་གསོད་དུ་བཏང་བའི་དྲག་པོའི་ཟིང་ཆ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་གྲྭ་བ་མང་བོ་འབྲུག་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་བསླེབས་ཤིང་།    གནས་དེར་གཞིས་ཆགས་ནས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་ཁ་ཇེ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པ་རེད།   དུས་རབས་༡༢་བའི་ནང་དུ་འབྲུག་ཏུ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་དར་སྤེལ་བྱུང་བ་དང་།    དེ་ནས་འབྲུག་གི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རྨང་གཞིར་བཟུང་བའི་སྟེང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱུང་བ་དང་།   འབྲུག་ཡུལ་ནི།    ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་སྣ་མང་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ངོ་བོར་གནས་ཐུབ་པར་གྱུར་ཡོད།     དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་དགུ་བའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་དབང་གི་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་།     དེའི་རྗེས་སུ།    འབྲུག་ཡུལ་དུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་མེད་པར་ས་གནས་ཁག་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་གྱི་དཔོན་པོ་བྱུང་བ་དང་།    སྤྱི་ལོ་༡༦༡༦་ལོའི་ནང་དུ།   བོད་ཀྱི་གཙང་སྟོད་ནས་ཡིན་པའི་བླ་མ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་འབྲུག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས།    ཁོང་གིས་འབྲུག་ཡུལ་ནི་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་བཟོས་ཤིང་།     འབྲུག་པའི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་སོགས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་ཁ་བྲལ་དུ་གནས་པར་འབད་བརྩོན་གནང་བ་རེད།   ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་གཙང་རྭ་ལུང་དགོན་པ་ནས་ཡིན་པ་དང་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྲོལ་འཛིན་མཁན་འབྲུག་པ་མི་ཕམ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་སྡེ་བ་སྐྱིད་ཤོད་པའི་སྲས་མོ་བསོད་ནམས་དཔལ་གྱི་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ཡིན།    གཞོན་དུས་ཁོང་ནི་རྒྱལ་དབང་འབྲུག་ཆེན་གྱི་ཡང་སྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་མཛད་དེ།    གཙང་རྭ་ལུང་དགོན་པར་ཁྲི་འདོན་གནང་ནའང་འབྲུག་ཆེན་པདྨ་དཀར་བོའི་རྗེས་འབྲངས་པ་ལྷ་རྩེ་ངག་དབང་བཟང་བོ་སོགས་ཀྱིས་ངོས་ལེན་མ་གནང་པ་དང་།    ཡིན་ཡང་།   ཁོང་གིས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མ་དགོན་རྭ་ལུང་དུ་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་བཞུགས་དང་ཁྲི་འཛིན་གནང་བ་ལ་གཞན་གྱིས་དབྱེན་སྦྱོར་སྣ་མང་བརྩམས་པ་དང་།      བོད་ཀྱི་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་ལགས་ཀྱིས་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས།    སྤྱི་ལོ་༡༦༡༦་ལོར་ཁོང་བོད་ནས་ཕྱོགས་ཐོན་མཛད་དེ་འབྲུག་ཏུ་ཕེབས་པ་དང་དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་རྟེན་གཞི་བྱས་ནས་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་བར་མ་ཟད།   ཐིམ་པུ་ལུང་གཞོངས་ཀྱི་སྟོད་ཕྱོགས་སུ།    སྤྱི་ལོ་༡༦༢༠་ལོར་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལྩགས་རི་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅིང་།    འབྲུག་ཡུལ་དུ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་རིམ་བཞིན་གསར་བཏོད་གནང་བ་རེད།    ད་དུང་སྤྱི་ལོ་༡༦༢༩་ལོར་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་འབྲུག་གི་ཐིམ་པུ་ཕྱོགས་སུ་སེམས་རྟོགས་ཁ་རྫོང་སྟེ་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལྟེ་བ་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང་།    དུས་རབས་༡༢་ནས་འབྲུག་གི་ནང་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ལྷ་པ་བཀའ་བརྒྱུད་དང་རྙིང་མ་ཆོས་བརྒྱུད་བཅས་ཀྱིས་བདག་འཛིན་བྱས་པའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ཤིག་ལ་དབང་བསྒྱུར་མཛད་ཅིང་།    དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འབྲུག་གི་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་ལས་འགུལ་སྣ་མང་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས།   འབྲུག་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་མཛད་པའི་ཐབས་བྱུས་བཤམས་པ་རེད།     འབྲུག་གི་ཁྲིམས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་བཟོས་ཤིང་།     བོད་ཀྱི་སྡེ་བ་གཞུང་གི་སྲིད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ལས་ལོགས་སུ་བགར་བ་དང་།     ཞབས་དྲུང་ཞེས་པའི་མིང་གི་གོ་གནས་སོགས་བཟུང་སྟེ་འབྲུག་གི་དགོན་སྡེ་དང་མི་སྡེ་ཁག་གི་སྲིད་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་གསར་དུ་བཏོད་ཡོད།  དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༦༥༡་ལོར་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ནི་ སྐུ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་རེད།    དེའི་རྗེས་སུ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་མཐའ་དག་སྡེ་སྲིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཆ་ནི་རྗེ་མཁན་པོས་མཇུག་སྐྱོང་གནང་བ་དང་།   ཁོང་སྐུ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་ནི་ས་གནས་དཔོན་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་༥༤་རིང་དུ་གསང་རྒྱ་མཛད་དེ་མུ་མཐུད་དུ་ཁོང་གི་ལས་དོན་རྣམས་རྒྱུན་འཛིན་གནང་པ་རེད།    ད་ལྟའང་འབྲུག་ཏུ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཉིན་མོ་དེ་འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གུང་གསེང་ཞིག་ལྟར་དུ་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་པ་རེད།   དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འབྲུག་གི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱའི་རིང་དུ་མི་དམངས་ནང་ཁུལ་ལ་སྲིད་དབང་རྩོད་ལེན་དང་འཐབ་འཛིང་ནང་འཁྲུག་གི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བསྟུད་མར་བྱུང་བ་ཁག་བརྒྱུད་ནས།     སྤྱི་ལོ་༡༩༠༧་ལོར་འབྲུག་རྒྱལ་དང་པོ་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་གིས་འབྲུག་གི་སྲིད་དབང་མཐའ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་རེད།།    ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༦༢་ལོར་ཀྲོང་གསར་རྫོང་གི་དཔོན་སློབ་ཀྱི་གོ་གནས་འཛིན་པའི་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་དང་ཨ་ཞེ་པད་མ་ཆོས་སྐྱིད་གཉིས་སུ་འཁྲུངས་པ་དང་།    ཡབ་དམ་པའི་དཔོན་སློབ་ཀྱི་གོ་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཕམ་པར་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས།    འབྲུག་གི་རྒྱལ་ས་རྙིང་བ་སྤུ་ན་ཁའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་འབྲུག་གི་རྒྱལ་བོར་བདམས་པ་དང་།    སྤྱི་ལོ་༡༩༠༧་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༡༧་ཉིན་ལ་འབྲུག་གི་རྒྱལ་བོའི་དབུ་ཞྭ་ལེགས་པར་བསྣམས་ཡོད་པ་རེད།  སྤུ་ན་ཁ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་ལ་རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་།    དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༥་ལོའི་བར་དུ་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་དང་སྲིད་འཛིན་གྱི་ས་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།   དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ས་ཐིམ་པུ་ལ་གནས་སྤོར་གནང་ཡོད།    སྤྱི་ལོ་༡༩༡༠་ལོའི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་ཨིན་ཇི་དང་མཉམ་དུ་སྤུ་ན་ཁའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ནས་ཨིན་ཇིའི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་མི་བྱེད་པར་བཟོས་པ་རེད།   སྤྱི་ལོ་༡༩༢༦་ལོར་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་སྐུ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ།     ཁོང་གི་སྲས་འབྲུག་རྒྱལ་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་དབང་ཕྱུག་གིས་རྒྱལ་བོའི་རྒྱུན་འཛིན་གནང་ནས་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་བཟུང་བ་རེད།   སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧་ལོར་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ།   རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་གསར་བས་འབྲུག་ནི་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད།   ལོ་དེར་རྒྱ་གར་དང་འབྲུག་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་དང་མཛའ་མཐུན་གྱི་ཆིངས་ཡིག་ལ་མཚན་རྟགས་བཀོད་པ་དང་།     རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱ་གར་གྱིས་འབྲུག་ལ་བཀོད་འདོམས་བྱེད་པ་ལས་འབྲུག་གི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་མི་བྱེད་པར་འགན་ལེན་བྱས་ཡོད།    སྤྱི་ལོ་༡༩༥༢་ལོར་ཁོང་གི་སྲས་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་རྒྱལ་བོའི་གོ་གནས་བཞེས་པ་དང་།   དེ་ནས་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱུང་ཞིང་།     སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡་ལོར་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཡོད།    ཁོང་གིས་འབྲུག་ཏུ་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་དང་རྒྱལ་བོའི་དམག་དཔུང་དང་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་སོགས་བཙུགས་ནས་དེང་རབས་སུ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་འགོ་བརྩམས་ཡོད།    སྤྱི་ལོ་༡༩༧༢་ལོར་རྒྱལ་བོ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གློ་བུར་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ།    ཁོང་གི་སྲས་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་བ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་ལགས་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་སྟེང་རྒྱལ་བོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད་ཅིང་།    སྤྱི་ལོ་༡༩༧༤་ལོའི་ཟླ་༦་ཚེས་༢་ཉིན་ལ་འབྲུག་རྒྱལ་བོའི་དབུ་ཞྭ་གསོལ་བ་རེད།   ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་རྒྱལ་བོ་གཞོན་ཤོས་དེ་ཆགས་པ་དང་།   འབྲུག་དང་།    རྒྱ་གར།    ཨིན་ཇི།    ཨ་རི་སོགས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྣ་མང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་མྱོང་བའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པས།     རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་རྟོགས་ཟབ་པ་དང་འབྲུག་ཏུ་དེང་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་དང་།    ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་།   ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ།   དཔལ་འབྱོར་བཅོས་བསྒྱུར།    རྒྱལ་ཡོངས་བདེ་སྐྱིད།    དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་སོགས་གོང་འཕེལ་དང་ཡར་རྒྱས་སུ་བཏང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་རྗེས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།     འབྲུག་ཏུ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་སོགས་རྩོད་རྙོག་སྣ་མང་གི་ཁྲོད་དུ་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་དང་།   རྗེ་མཁན་པོ།    དཔོན་སློབ་གསུམ་གྱིས་ངོས་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མང་བོ་རིམ་པར་བྱོན་པ་དང་འབྲུག་གཞུང་གིས་ཁོང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་བྱེད་ཐབས་ཀྱང་མཛད་པ་རེད།      གཞན་ཡང་།   རྒྱ་གར་གྱི་མོན་རྟ་དབང་དགོན་པ་དང་།     བོད་སོགས་སུའང་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ།    དེང་སང་ཨི་ཏ་ལིར་བཞུགས་པའི་བོད་རིགས་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ཡང་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ།   །   ད་དུང་དེང་སང་འབྲུག་ཏུ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་ཕྲུ་གུ་ལོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥་ལོ་ནས་བཟུང་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་བཟང་བཙོན་དུ་བཞག་ཡོད་པར་བཤད་པ་རེད།    སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལོའི་ཟླ་༡༢་བའི་ཚེས་༡༤་ཉིན་དུ་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་བ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་གིས་རྒྱལ་བོའི་སྲིད་དབང་གི་གོ་གནས་ལས་དགོངས་པ་ཞུས་ནས།     སྲས་འབྲུག་རྒྱལ་ལྔ་བ་འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་རེད།    སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨་ལོའི་ཟླ་༡༡་པའི་ཚེས་༦་ཉིན་དུ་འབྲུག་གི་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་བ་སྤུ་ན་ཁ་རུ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་སྲས་འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་ལ་རྒྱལ་བོའི་དབུ་ཞྭ་དེ་གསོལ་བ་རེད།  སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་དང་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཐེ་བའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་མགྲོན་མང་བོ་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད།   སྲས་འཇིགས་མེད་གེ་སར་ནི་འབྲུག་རྒྱལ་བཞི་བ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་ལ་བཙུན་མོ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་གི་གསུམ་པ་ཨ་ཤེ་ཚེ་རིང་གཡང་སྒྲོན་གྱི་སྲས་རྒན་པ་ཡིན།   ཁོང་གིས་ཆུང་དུས་འབྲུག་ཏུ་དབྱངས་ཅན་ཕུ་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང་།    དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཨ་རི་ནང་དུ་མཐོ་སློབ་ཁག་ཁ་ཤས་ལ་འགྲིམས་པའི་རྗེས་སུ་ཨིན་ཇིའི་ཨོ་ཁུ་སི་ཕོར་ཏྲི་སློབ་ཆེན་དུ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་སྒྲིག་གཞི་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས་སློབ་ཐོན་ཕྱིན་པ་རེད།    སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༥་བའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་དུ་རྒྱལ་བོ་འཇིགས་མེད་གེ་སར་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་བདུན་པའི་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་གནང་བའི་སྐབས་སུ།     ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༡༠་བའི་ཚེས་༡༣་ཉིན་དུ་སྤུ་ན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ཡིན་པའི་འབྲུག་གི་མི་སེར་དཀྱུས་མ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་ལགས་ལ་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་རེད།   དེ་ལྟར་དུ་ཉིན་དེར་འབྲུག་གི་ཆུ་བོ་ཕོ་ཆུ་དང་མོ་ཆུ་ཟེར་བ་གཉིས་འཛོམས་སའི་གནས་ཏེ་པུ་ན་ཁ་རྫོང་དུ་མཛེས་སྡུག་གི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྗེ་བཙུན་པད་མ་མཆོག་འབྲུག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་རྒྱལ་བོའི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཡོད་པ་རེད།




#Article 10: པ་ཀི་སི་ཐན (135 words)


ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨི་སི་ལམ་བོ་རེད། དེ་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཨི་རན། ཨབ་གྷན་སི་ཐན། རྒྱ་ནག་བཅས་ཀྱི་འཁྲིས་སུ་ཡོད་ལ། གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཨི་སི་ལམ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། ཕ་ཀི་སི་ཐན་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་བརྒྱུད་དུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོགས་མཚམས་རིང་བོ་ཞིག་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྟེང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཨང་དྲུག་པར་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། ས་ཆ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༨༨༠༩༤༠(དེའི་ཁོངས་སུ་ཨ་ཙག་ཁ་ཞི་མིར་དང་གྷེལ་ཇིག་བྷལ་སི་ཐན་གྱི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་པའི་མངའ་ཁོངས་རྣམས་ཚུད་ཡོད།)ཡོད་པས། འཛམ་གླིང་སྒང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཨང་༣༤པར་སླེབས་ཡོད་ལ་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་དམག་མི་མང་ཤོས་ཨང་བདུན་པར་སླེབས་ཡོད། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨི་སི་ལམ་པོ་ཡིན།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་(Pākistān)ཞེས་པའི་མིང་དེ་ནི་ཕིར་ཞི་ཡ་དང་ཡུར་དྲུ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་དྭངས་གཙང་གི་ཡུལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ལྷོ་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་དང་མངའ་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་མཇུག་ཏུ་སི་ཐན་(stan)ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་འདི་ཡོད། དཔེར་ན་ཨབ་གྷན་སི་ཐན་དང་ཕ་ཀི་སི་ཐན། བྷ་ལུ་ཆི་སི་ཐན། ཁུར་དྲི་སི་ཐན། ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡིག་འབྲུ་དེ་ནི་སྡོད་པ་དང་གནས་པ་ཡི་དོན་སྟོན་པའི་སི་ཐ་(STA)ཞེས་པའི་ཨི་རག་སྐད་ཡིག་གི་ཡིག་འབྲུ་དེ་རྩ་བ་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ས་ཆ་(མི་སྡོད་སའི་གནས།)དང་ཕ་ཡུལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པའི་དོན་ལ་གོ། 

སྤྱི་ལོ་༡༩༤༦ལོར་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་དབྱིན་ཇི་ར་ཇིའི་རྒྱ་གར་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལས་རང་བཙན་ཐོབ། གནའ་བོའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་ཐོག་མའི་མི་རིགས་རྣམས་ལོ་ངོ་༩༠༠༠སྔོན་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། མི་རིགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཨན་ཌ་སི་ལུང་པའི་དཔལ་ཡོན་དར་དུ་བཅུག་ཅིང་། དེ་ནི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་ཆེས་རྙིང་བའི་དཔལ་ཡོན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ་བི་ཌ་བའི་དུས་སྐབས་(Vedic period)སླེབས་པ་རེད་ལ་དེའི་ཁོངས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་བྱང་ས་ཆ་མང་པོ་ཡང་འདུས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡ལོའི་བར་དུ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཁོངས་སུ་བྱང་ཤར་རྒྱ་གར་མངའ་ཁུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཀྱང་ཚུད་ཡོད་ལ། དེ་ནི་དེང་སང་བྷང་ག་ལ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། རྒྱ་གར་རྐང་དམག་དང་ནུབ་བྷན་གྷལ་གྱི་མེ་ཐྲོ་བྷ་ཧི་ནིའི་རྒྱ་གར་དང་བྷང་ག་ལ་མནའ་འབྲེལ་གྱི་དམག་མི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དང་ལྷན་དུ་དམག་འཁྲུག་ཅིག་བྱུང་རྗེས་ས་ཁུལ་དེ་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར། ཉེ་བའི་དུས་སྐབས་སུ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་འཛམ་གླིང་ཆབ་སྲིད་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རུ་གྱུར་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༩ལོའི་ཨུ་རུ་སུའི་བཙན་འཛུལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ནང་གྷུ་རི་ལ་སི་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ཡི་ལོ་དག་གི་སྐབས་ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ནང་ད་ལེ་བྷན་སྲིད་ལུགས་ལ་མཉམ་འབྲེལ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པས་ཡིན། ཅི་ལྟར་ཡང་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ནས་བཟུང་། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ནང་གི་ད་ལེ་བྷན་སྲིད་ལུགས་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་དང་། ཐོག་མའི་གྲུབ་མཐར་དད་མཁན་གྱི་དྲག་སྤྱོད་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དམག་འཁྲུག་བྱེད་པའི་ནང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཞུགས་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁག(Commonwealth)གི་ཁོངས་མི་ཞིག་ཡིན་མོད། ཤར་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་དམག་འཁྲུག་དེའི་རྗེས་སུ་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁག་ཁོངས་ནས་ཕུད་(སྤྱི་ལོ་༡༩༧༢ནས་༡༩༨༩བར།)ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ནས་༢༠༠༧ལོ་བར་ཡང་བསྐྱར་ཁོངས་མི་རུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༧ལོ་ནས་ཅུང་ཙམ་ཞིག་གི་རིང་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁག་ལས་ཕུད་རྗེས། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོ་ནས་སྔར་བཞིན་ཁོངས་མི་རུ་གྱུར་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ལ་སྤྱི་མཐུན་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ནི་ཐད་ཀར་འོས་འདེམ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྲིད་འཛིན་ཡིིན་ལ། ཁོང་ནི་མཉམ་འབྲེལ་དཔུང་དམག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་ཡང་ཡིན། སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་སྲིད་བློན་ཡིན་པ་དང་ཁོང་ཡང་ཐད་ཀར་འོས་འདེམ་བྱུང་པ་མིན།

སྲིད་འཛིན་བསྐོར་བཞག་དང་དེའི་དུས་ཡུན་ནི་རྩ་ཁྲིམས་ལྟར་ན་སྲིད་བློན་གྱི་ལས་འགན་དུས་ཡུན་དང་བསྟུན་མི་དགོས་པར་རང་བདག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཚོགས་པ་(དེ་ནི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་དང་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་དང་མངའ་སྡེ་བཞིའི་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན།)ཡིས་དུས་ཡུན་ལོ་ལྔའི་རིང་འགན་འཁུར་བའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ངོ་ཚབ་ཏུ་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་འདེམ་པ་ཡིན། སྲིད་བློན་ནི་དུས་རྒྱུན་རྒྱལ་ཡོངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚོགས་པ་ཡི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་མཐུན་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་གི་གྲོས་ཚོགས་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་གིས་ཁོང་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་སྤྱི་མཐུན་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་དམག་མིའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་སུ་འཕོ་འགྱུར་དུ་སོང་ཡོད། དམག་མི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པའི་གྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོའི་ཨ་ཡུབ་ཁན་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠ལོའི་ཙི་ཡུལ་ཧག་ཚུད་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཆེས་ཆེ་ཤོས་གཉིས་ནི། ཕ་ཀི་སི་ཐན་མི་དམངས་ཚོགས་པ་དང་སྲིད་གཞུང་གི་ཚོགས་པ་སྟེ་ཁ་ཆེ་བའི་མཐུན་ཚོགས་(འདི་ལ་དམག་མིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད།)ཡིན། འདས་པའི་ལོ་དག་གི་ནང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དྲང་བདེན་ལས་འགུལ་ཚོགས་པ་(Pakistan The-reek-Insaf)ཡང་གལ་འགངས་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་༡༢ཚེས་༢༧ཉིན་ཕ་ཀི་སི་ཐན་མི་དམངས་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་བྷི་ན་ཙིར་བྷུ་ཐོ་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ད་དུང་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མེད། 

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་ཞིང་ཆེན་བཞི་དང་མངའ་ཁོངས་གཉིས་དང་དམིགས་བསལ་ས་ཁུལ་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད། དམིགས་བསལ་ས་ཁུལ་གཉིས་ནི་ཀ་ཞི་མིར་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཞིང་ཆེན་རྣམས་དང་མངའ་ཁོངས་ཁག་ས་ཁོངས་༢༦ལ་དབྱེ་བ་དང་ལྷན་དུ་ད་ལྟ་ཞིང་ཆེན་ཁག་ནས་ཐད་ཀར་དབྱེ་བའི་རྫོང་ཁོངས་༡༤༧ཡོད། རྫོང་ཁོངས་རེ་རེ་དེ་སེལ་(Tehsil)ཁག་ཏུ་བགོས་པ་དང་དེ་སེལ་རེ་རེ་ཡང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་ཁག་ཏུ་བགོས་ཡོད་ལ། ཕ་ཀི་སི་ཐན་ལ་ཁྱོན་དེ་སེལ་༥༩༦དང་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཁང་༦༠༠༠ཡོད།

རྒྱ་གར་དང་ཕ་གི་སི་ཐན། རྒྱ་ནག་བཅས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཐད་ནས་ལོགས་སུ་ཀ་ཞི་མིར་གྱི་མངའ་ཁུལ་ས་ཆ་རྣམས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱ་གར་དང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ས་ཆ་རྣམས་ས་མཚམས་ཀྱི་ཐིག་ཅིག་གིས་ལོགས་སུ་བགོས་ཡོད་པ་དང་། ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒང་གྲགས་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་བར་ཚོང་ལས་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གྱུར་ཡོད།

ས་ཁུལ་དེར་ས་ཡོམ་མང་པོ་འབྱུང་གིན་ཡོད་ལ་ད་བར་དུ་ས་ཡོམ་ཆེ་ཤོས་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་གཙོ་བོ་ཀ་ཞི་མིར་ནང་ཁེལ་ཡོད་པའི་ས་ཡོམ་དེ་ཡིན་པ་དང། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༡༠ཚེས་༨ཉིན་མི་༡༠༠༠༠༠ལྷག་ཤི་རྨས་བྱུང་ཡོད།
ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ས་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༨༨༠༩༤༠ཡོད་པ་དང་། ཧ་ལམ་ཧྥ་རན་སི་དང་དབྱིན་ཇི་གཉིས་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན་དང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ལ། ཤར་ཕྱོགས་མངའ་ཁུལ་རྣམས་རྒྱ་གར་གླིང་ནང་དང་ནུབ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་མངའ་ཁུལ་རྣམས་ཨི་རན་མཐོ་སྒང་དང་ཡོ་ཨའི་(ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་གཉིས།)ས་གླིང་སྟེང་དུ་ཡོད། སྤྱི་ལེ་༡༠༤༦ཡོད་པའི་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ངོགས་མཚམས་ལོགས་སུ་བཀར་བའི་རྗེས་ནས། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ས་གཞིའི་ས་མཚམས་ལ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་༦༧༧༤ཡོད་དེ། ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ཡོད་པ་དང་ས་མཚམས་ལ་སྤྱི་ལེ་༢༤༣༠དང་། ཤར་ནུབ་ཏུ་རྒྱ་ནག་དང་ས་མཚམས་ལ་སྤྱི་ལེ་༥༢༣། ལྷོ་དང་ཤར་དུ་རྒྱ་གར་དང་ས་མཚམས་ལ་སྤྱི་ལེ་༢༩༡༢། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཨི་རན་དང་ས་མཚམས་ལ་སྤྱི་ལེ་༩༠༩བཅས་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐོ་ས་དག་གི་ཁོངས་སུ་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་ཀ་ར་ཀོ་རམ་དང་། ཁེ༢་(K2མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲི་༨༦༡༡ཡོད།)དང་ནན་གྷ་ཕར་བྷ་(མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲི་༨༡༢༦ཡོད།)ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་འགའ་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཕེ་མིར་རི་རྒྱུད་ཡོད་ལ། ནུབ་ཏུ་བྷ་ལོ་ཆི་སི་ཐན་མཐོ་སྒང་དང་ཤར་དུ་ཐར་བྱེ་ཐང་དང་བྱེ་འདམ་ཆུ་སྙིགས་ཀྱི་ཐང་གཤོངས་འགའི་ས་ཁུལ་ཞིག། ཕུན་ཇབ་དང་སེན་དྲི་བཅས་ཡོད། རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་༡༦༠༩ཡོད་པའི་ཨན་ཌ་སི་ཆུ་བོ་དང་དེའི་ཆུ་ལག་རྣམས་བདག་བཟུང་བྱས་པའི་ཀ་ཞི་མིར་གྱི་རྩོད་གཞི་རུ་གྱུར་ཡོད་པའི་མངའ་ཁོངས་ནས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་བརྒྱུད་དེ་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད།  

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ལ་དུས་ཚིགས་བཞི་ཡོད་དེ། ཟླ་བཅུ་གཉིས་ནས་གཉིས་པ་བར་དགུན་དུས་ཡིན་ལ་གྲང་མོ་དང་སྐམ་པོ་ཡོད་པ་དང། ཟླ་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་པ་བར་དཔྱིད་དུས་ཡིན་ལ་ཚ་བ་དང་སྐམ་པོ་ཡོད་པ། ཟླ་བ་དྲུག་པ་ནས་དགུ་བ་བར་དབྱར་དུས་ཡིན་ལ་ཆར་དུས་ཡིན་པ། ཟླ་བཅུ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་ནས་ཆར་དུས་རིམ་བཞིན་མཇུག་རྫོགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དུས་ཚིག་འདི་དག་གི་རིང་ཐུང་དང་འགོ་འཛུགས་ནི་ས་གནས་དང་བསྟུན་ནས་ཕྲན་ཙམ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཆར་བའི་འབབ་ཚད་ལོ་རེ་རེར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ཆུ་ལོག་དང་ཐན་པ་རིམ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་བར་གྱུར་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཕྱེད་བཟོ་ལས་ཅན་ཡིན་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་སྐྱེད་ཀྱི་ཀ་རྒྱུག་རྣམས་ཨན་ཌ་སི་ཆུ་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་གཞི་བཅས་ཡོད། ཁ་ར་ཆི་དང་ཕུན་ཇབ་གྲོང་ཁྱེར་དབུས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སྣ་མང་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་གཞན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་དེ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཅུང་ཞན་པའི་ས་ཁུལ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་གནས་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧ལོར་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཧ་ཅང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ལྟོས་པར། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་བཞི་ཡི་རིང་དེ་ཡི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ནི་འཛམ་གླིང་ཆ་སྙོམས་ལས་ལེགས་པར་གྱུར། ཡིན་ན་ཡང་བག་མེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠པའི་ལོ་མཇུག་དག་གི་ནང་ཇེ་དལ་དུ་སོང་།

ཉེ་བའི་ཆར་དཔལ་འབྱོར་མཐོང་ཕྱོགས་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་གི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་སྒྱུར་འདྲ་མིན་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཟོ་སྐྲུན་དང་དངུལ་རྩིས་ཞབས་ཞུ་སྡེ་ཁག་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་སྐྱེད་མགྱོགས་ཚད་སྔར་ལས་འཕར་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ཡི་ལོ་དག་ནས་བཟུང་ཕྱི་རྒྱལ་དངུལ་བརྗེ་ཁྲོམ་རའི་གནས་བབ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཞིང་། ཁག་པོ་ཡོད་པའི་ཟུར་འཇོག་དངུལ་རྣམས་ལ་འཕེལ་སྐྱེད་མགྱོགས་པོ་བྱུང་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་ཚོད་དཔག་བྱས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བུ་ལོན་ནི་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་༤༠ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་རྩའི་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དང་ཨ་རིའི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་བུ་ལོན་གདུང་སེལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་འོག་བུ་ལོན་དེ་ཉུང་དུ་གྱུར། དངུལ་ལོར་འདྲ་མཉམ་རང་བཞིན་ཉོ་སྒྲུབ་(Purchasing Power Parity)ཀྱིས་ཚད་འཇལ་བའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ནང་ཐོན་སྐྱེད་རྩ་འབོར་ནི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་༤༧༥.༤ཡིན་པ་དང་། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་ནི་ཨ་སྒོར་༢༩༤༢ཡིན། ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་བརྒྱ་ཆ་༢༣ནས་༢༨བར་ཡིན་འདུག

ཡུར་དྲུ་སྐད་ཡིག་ནི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ནས་དབྱིན་ཡིག་གི་ཚབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་མཐོ་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་དང་སྲིད་གཞུང་ལས་ཁུངས་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་ད་དུང་ཡང་དབྱིན་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ས་རེ་ཁི་དང་ཕུན་ཇབ། ཕུ་ཞི་དོ། སེན་རྡུ། བྷ་ལོ་ཆི། བྷ་ར་ཧུ། ཁོ་ཝར་བཅས་ཀྱི་སྐད་ཀྱང་བཤད་ཀྱིན་ཡོད།

ཞི་ན་(Shina)ནི་ཡང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་མངའ་ཁུལ་སྐད་ཡིག་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་གྷེལ་ཇིག་བྷལ་ཐི་སི་ཐན་ནང་བཀོལ་གྱིན་ཡོད།

མི་དམངས་(བརྒྱ་ཆ་༩༧) ཕལ་ཆེ་བ་ཁ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་ཁ་ཆེ་བ་མང་ཤོས་ནི་སུ་ནི་ཁ་ཆེ་བ་(བརྒྱ་ཆ་༧༥) དང་ཞི་ཡ་ཁ་ཆེ་བ་(བརྒྱ་ཆ་༢༠) ཡིན། གང་ལྟར་ཡང་གྲངས་ཉུང་ཚོ་ཁག་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཆ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡི་ཤུ་པ་དང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་པ། སིག་ཧིའི་ཆོས་ལུགས་པ། རྫོ་རོ་སི་ཐིར་ཆོས་ལུགས་པ། རྣམ་གཙོ་སྨྲ་བ་པ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་ཚོ་ཁག་རྣམས་ཡོད།

དབྱིན་ཇིའི་རྒྱ་གར་ལས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་ཧ་ཅང་གིས་འགངས་ཆུང་དུ་གྱུར་མོད། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་དེ་བཞིན་མངའ་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་སུ་སྔར་བཞིན་གལ་ཆེན་གྱི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད། དོན་ངོ་མར་སིང་གྷ་ལའི་འཕྲོ་ནས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་ཧིན་རྡུའི་མི་འབོར་མང་ཤོས་ལྔ་བ་ཡིིན།

ཧིན་རྡུ་ཞེས་པའི་མིང་བརྡ་དེ་ནི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་སེན་རྡུ་(ཨན་དྲུ་སི་ཆུ་བོ།) ལས་བྱུང་བ་དང་། སེན་རྡུ་ནི་ཧིན་རྡུའི་བྱིན་ཅན་ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲས་གཅིག་ཡིན། དེ་བས་དེང་སྐབས་ཁ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཡུལ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་ཁྱོན་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་པ་ས་ཡ་༣ལ་ཉེ་བ་གནས་ཀྱིན་ཡོད།

ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཐད་ནས་སེམས་ཁྲལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་ན་ཡང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ནང་མི་འབོར་གྱི་བཞི་ཆའི་གཅིག་ཙམ་དབུལ་ཕོངས་གྲལ་རིམ་དུ་དབྱེ་ཡོད།




#Article 11: བལ་ཡུལ། (160 words)


བལ་ཡུལ་ནི་རི་བོ་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཁེལ་བའི་ལྷོ་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་བལ་ཡུལ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༢༦.༤ ཙམ་ཡོད་པ་དང་འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་ ༤༨ པ་དང་། ས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཨང་ ༩༣ པ་དེ་ཆགས་ཡོད། བལ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ནི་རྒྱ་ནག་དང་། བོད་དང་། འབྲུག རྒྱ་གར། པཱཀིསྟཱན། བཱང་ག་ལ་དེ་ཤ་བཅས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་གངས་རི་དང་ནགས་རི། སྤང་རི་སོགས་ས་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ལ། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་གནས་ཆེན་གྱི་མིང་ཐོགས་པའི་མངའ་སྡེ་གཉིས་དང་། གངས་རི་ཆེན་པོའི་མིང་ཐོགས་པའི་མངའ་སྡེ་གཉིས་དང་། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་མིང་ཐོགས་པའི་མངའ་སྡེ་བཅུ་བཅས་མངའ་སྡེ་བཅུ་བཞི་ཡོད།

རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་སམ་རྒྱལ་ས་ལ་བོད་སྐད་དུ་ཡམ་བུ་དང་། ཡོངས་གྲགས་ལ་ཀཱ་ཋ་མཱཎྜཽཾ་ཟེར། རྒྱལ་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ 600km2 ཡོད་ལ། དུས་རྒྱུན་མི་འབོར་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་གནས་སྡོད་བྱེད།

དེ་ཡང་གནའ་རབས་རྒྱ་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནང་བལ་བོ་ལ་གནའ་རབས་གྱི་རྒྱ་གར་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དུས་རབས་༣པའི་ནང་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་བལ་ཡུལ་དུ་ནང་ཆོས་ཐོག་མ་སྲོལ་བཏོད། སྤྱི་ལོ་༢༠༠ཙམ་དུ་བལ་བོ་དེ་ལི་ཆ་ཝིས་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བལ་བོ་ལ་ཧིན་དྷུ་ལྷ་ཁང་དང་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རིམ་བཞིན་ལི་ཆ་ཝིས་ཉམས་ཆག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། སྤྱི་ལོ་༨༧༩ལོར་ཐཱ་ཀུ་རིས་དུས་རབས་འགོ་བཙུགས། 

སྤྱི་ལོ་༡༢༠༡ནས་༡༧༦༩ལོའི་བར་དུ་བལ་བོ་དེ་མཱ་ལཱ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དང། ༡༤༨༢ལོར་མཱ་ལཱ་གྲོངས་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་དེ་རང་གི་བུ་རྒྱུད་གསུམ་ལ་བགོས། དུས་རབས་༡༨ཙམ་ལ་བལ་བོ་དེ་གོར་ཁཱ་རྒྱལ་པོ་ནཱ་རཱ་ཡན་གྱིས་བསྐྱར་དུ་དབང་དུ་བསྡུས། དུས་རབས་༡༩པའི་ནང་བལ་བོ་མི་རིགས་ཚོ་དབྱིན་ཇི་ཡིས་བཙན་སྐུལ་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༨༡༤ནས་༡༨༡༦ལོའི་དབྱིན་བལ་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་པས་ད་སྐབས་བལ་བོའི་ས་མཚམས་དེ་སྐབས་དེ་ནས་བྱུང་།  སྤྱི་ལོ་༡༨༤༦ལོར་རཱང་བྷ་ཧཱ་ཌུར་གྱིས་བལ་ཁུལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཁོང་རང་ཉིད་རཱ་ནཱ་འམ་སྲིད་བློན་ཞིག་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་བལ་བོའི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་རཱ་ནཱས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་བལ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཚོར་མིང་ཙམ་ལས་དབང་ཆ་མེད། མཐར་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༣ལོར་དབྱིན་བལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆིངས་ཡིག་གསར་བ་ཞིག་བཞག

སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོར་སྲིད་བློན་རཱ་ནཱ་ཁོང་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཆ་སླར་ཡང་བསྐྱར་གསོ་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར་བལ་བོའི་གྲོས་ཚོགས་བལ་བོའི་མི་དམངས་ཚོས་འོས་འདེམ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་དང་གྲོས་ཚོགས་བར་རྩོད་གླེང་བྱུང་བས་གྲོས་ཚོགས་ཕམ། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢ལོའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པའི་འོག་རྒྱལ་པོར་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། ༡༩༩༠ལོར་བལ་བོའི་དམངས་གཙོའི་ཤོག་ཁག་གིས་ངོ་རྒོལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་བརྟེན་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སླར་གསོ་བྱས། 

སྤྱི་ལོ་༡༩༩༡ལོར་བལ་བོའི་མང་མོས་འོས་འདེམ་བྱས་ཤིང་བལ་བོའི་བཅའ་ཁྲིམས་གསར་པ་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོར་བལ་བོའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དམག་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དབང་བསྒྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་མཐོ་ཤོས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་ནུས་མེད་བཟོས་པ་དང་སྔོན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་བསྐྱར་གསོ་བྱས། 

སྤྱི་ལོ་༡༩༩༦ལོར་བལ་བོའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་འགོ་བཙུགས་པས། སྐབས་དེར་བལ་བོའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ནང་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༤པའི་ཐུན་མོང་སྲིད་གཞུང་ལ་འོས་ཤོག་ཐོབ་པས་བལ་དམངས་ཀྱིས་དབང་ཆ་བཟུང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༥པའི་ནང་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་རྩ་མེད་བཟོས་ནས་བལ་བོ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས།

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོར་བལ་བོའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པ་འགོ་བཙུགས། སྤྱིར་བལ་བོ་དེ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཡང་། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོའི་ཆེ་དགའ་སའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད། 

བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོངས་བསྡོམས་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་དང་ཉེར་དགུ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཡོངས་གྲགས་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་ཁྱབ་ཆེ་བར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་ནེ་པཱ་ལཱི་ཡིན།  

༡ མེ་ཙཱི། ༢ ཀོ་ཤཱི། ༣ ས་ག་ར་མཱ་ཐཱ། ༤ ཛ་ན་ཀ་པུ་ར། ༥ ན་རཱ་ཡ་ཎཱི། ༦ བཱགྨ་ཏཱི། ༧ ལུམྦི་ནཱི། ༨ གཎྜ་ཀཱི། ༩ དྷ་ཝ་ལ་གི་རཱི། ༡༠ རཱཔྟཱི། ༡༡ བྷེ་རཱི། ༡༢ ཀརྞ་ལཱི། ༡༣ སེ་ཏཱི། ༡༤ མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱི།

བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོངས་བསྡོམས་གཙང་པོ་ཆེ་ཆུང་དྲུག་སྟོང་ཙམ་ཡོད་པ་ལས། ཀོ་ཤཱི་དང་། གཎྜ་ཀཱི་དང་། ཀརྞ་ལཱི་དང་། མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱི་དང་། མེ་ཙཱི་དང་། ཀནྐཱ་ཨཱི་དང་། བཱགྨ་ཏཱི་དང་། རཔྟཱི་དང་། བྷེ་རཱི་དང་། སེ་ཏཱི་དང་། ཛོ་ག་མཱ་ཨཱི་དང་། པཱུ་ཝཱ་མཱ་ཨཱི་དང་། དེ་ཨུ་མཱ་ཨཱི་དང་། ལི་ཀུ་བཅས་ནི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཁག་ཡིན།

རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་ལ་བལ་བོའི་སཱ་གཱ་མཱ་ཐཱ་ཟེར། རི་བོ་དེ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ནས་སྨི་༨,༨༤༨ཙམ་ཡོད། རོ་བོ་དེ་སྲོག་ཉེན་ཡུལ་གྱི་སྒང་ལ་ཡོད་པས་འཚོ་རླུང་མ་སྤྱོད་པ་རི་རྩེར་འཛེག་མི་ཐུབ། ཇོ་མོ་གླང་མ་ལ་འཛེག་ལམ་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཏེ་བལ་བོའི་ནང་དང་། གཞན་དེ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་གྱི་མཐོ་ཚད་སྨི་༥,༣༦༤ཙམ་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་གྱི་མཐོ་ཚད་སྨི་༥,༡༥༠ཙམ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་དུ་ཤར་པ་དང་དོས་འཁྱེར་པ་ཚོས་གཡག་དང་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཛེག་གི་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་དུ་དབྱར་ཟླའི་ནང་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ཡོད་འདུག འཛེག་ལམ་དེ་གཉིས་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མར་རི་འཛེག་པ་དང་གནས་སྐོར་བ་ཚོའི་འགྲོ་ལམ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཆགས་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་༡༨༥༦ལོར་རི་བོ་དེ་ཐོག་མ་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཞིབ་པས་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་མིང་ལ་མཐོ་རྩེ་XVཟེར། སྤྱི་ལོ་༡༨༦༥ལོར་ས་ཁམས་རིག་ཚོགས་ཀྱིས་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དབྱིན་མིང་(mounten everest) མའུན་ཊེན་ཨེབ་རེསྚ། ཞེས་ཟེར། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོར་རི་བོ་ཇོ་མོ་ལོ་མ་དབྱིན་ཇིས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་འགོ་བཙུགས། ༡༩༢༤ལོའི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༨ཉིན་སྐུ་ཞབས་མཱ་ལོ་རི་དང་ཨེན་ཌི་རོ་གཉིས་ཐེངས་དང་པོ་ཇོ་བོ་གླང་མར་འཛེག་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ༡༩༩༩ལོའི་ནང་རི་འཛེག་པ་ཨེན་ཀེར་གྱིས་སྐུ་ཞབས་མཱ་ལོ་རིའི་ཕུང་པོ་མ་རྙེད་བར་དུ་ཁོང་གཉིས་ག་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༣ལོའི་ཟླ་༥པའི་ནང་བལ་བོ་རི་འཛེག་པ་ཤར་པ་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱལ་དང་ནིའུ་ཟེ་ལེན་གྱི་རི་འཛེག་པ་སྐུ་ཞབས་ཧི་ལེ་རི་གཉིས་ཐེངས་དང་པོ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རི་རྩེར་འབྱོར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོའི་བར་དུ་བལ་བོ་ནི་སོ་ནམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། ༡༩༥༡ལོ་ནས་བཟུང་དུས་རབས་ཀྱིས་བལ་བོ་བསྒྱུར་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། བལ་བོའི་ས་ཁུལ་བརྒྱ་ཆ་༢༠%ཙམ་སོ་ནམ་གྱི་ས་གཞི་དང་། བརྒྱ་ཆ་༣༣%ཙམ་ནགས་ཚལ། གཞན་ས་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བ་རི་རྒྱུད་ཡིན། བལ་བོའི་སྟོན་ཐོག་གཙོ་བོ་ནི་གྲོ་འབྲས་གཉིས་ཡིན་འདུག སྤྱིར་བལ་བོའི་ཚོང་འབྲེལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་ནི་བལ་བོར་ཕྱིར་ཚོང་བ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་དེ་ཡིན། ཀྲུང་གོས་བལ་བོ་ནས་ཉོ་བ་ཅི་ཡང་མེད། རྒྱ་གར་ནི་བལ་བོའི་ཅ་དངོས་ཉོ་མཁན་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། 

བལ་བོ་ནི་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ། རྒྱ་གར་དང་བལ་བོ་བར་གྲོས་མཐུན་གྱི་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཞག་པའི་ནང་། རྒྱ་བལ་གཉིས་བར་མི་སེར་ཚོར་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་ཁྱེར་མི་དགོས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕར་ཚུར་འགྲིལ་འགྲུམ་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། བལ་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་དུ་དམ་བསྒྲགས་མེད་པར་ལས་ཀ་བྱེད་ཆོག་པ་སོགས་ཆིངས་ཡིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད། དེ་བཞིན་དབྱིན་རྒྱ་བལ་གསུམ་གྱིས་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པའི་ནང་རྒྱ་གར་དུ་གྷོ་ཁཱར་དམག་དཔུང་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དམག་མི་ཕལ་ཆེ་བ་བལ་བོ་ནས་ཡིན་འདུག

སྤྱི་ལོ་༡༩༥༥ལོའི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡ཉིན་བལ་བོ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར། ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་ཁས་ལེན་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས་འབྲེལ་བ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོར་ཀྲུང་གོའི་སི་ཁྲོན་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཡོམ་གནོད་སྐྱོན་ལ་བལ་བོ་གཞུང་གིས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་བཞིན། ཀྲུང་གོས་བལ་བོའི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རོགས་རམ་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་༢༠༠༨རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་དབྱར་ཁའི་ཨོ་ལེམ་ཕིག་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་ཡོད།

བལ་བོ་ལ་བལ་བོའི་མཁའ་དམག་དང་མི་དམངས་སྐོར་སྲུང་པ། གཞོགས་འདེགས་དཔུང་དམག་བཅས་ཡོད། བལ་དམག་ཚོ་ངེས་པར་དུ་ལོ་ན་༡༨ཟིན་པ་ཡིན་དགོས། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤ལོར་བལ་བོ་གཞུང་གིས་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་༩༩.༢ཙམ་དམག་དོན་འགྲོ་གྲོན་བཏང་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་གི་ཡོ་ཆས་དང་གོ་མཚོན་ཕལ་ཆེར་བ་རྒྱ་གར་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཨ་རི་ཡིས་(M16s,M4s)གོ་མཚོན་སོགས་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཡོད། M16མེ་མདའ་ནི་བལ་དམག་གི་མེ་མདའ་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག བལ་དམག་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསར་བའི་ནང་དུ་བལ་བོའི་བུད་མེད་དམག་མི་ཚོ་ལག་འཛིང་གི་གནས་སྐབས་དང་། དམག་འཁྲུག་གི་མདུན་ཕྱོགས་སུ་དམག་འཛིང་མི་དགོས་པ་ཁྲིམས་བཟོས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། གསང་བའི་ལས་དོན་གྱི་སྡེ་ཁག་དང་དམག་སྤྱིའི་ལས་ཁུངས་སྡེ་ཁག བརྡ་ལན་དམག་དཔུང་སྡེ་ཁག་སོགས་ལ་དམག་གི་ཆ་ཤས་ལེན་ཆོག




#Article 12: སོག་ཡུལ། (273 words)


མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཡུར་མ་ཡུར་བ་ཞིག་རེད། ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གནས་ཡོད། རྒྱལ་ས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཡིན། སོག་པོའི་ཡུལ་ནི་སྲིད་འཛིན་ཞིང་ཆེན་དང་། གྲོང་ཁྱེར། རྒྱལ་ས། རྒྱལ་ས། པ་ཐོ་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་། དེའི་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་564116ཡོད་པ་རེད།
སྔོན་གྱི་སོག་པོའི་ཡུགས་ས་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཞུང་ནུའུ་དང་། ཞན་པའེ། རུའུ་རན། ཐུའུ་ཅུའེ་དང་། ཡན་ཀ་སི། ཧུའེ་ཆི། ཆི་ཏན་སོགས་ཡིན། འབྲོག་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་སྔར་སྲིད་བློན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། 1206ལོར་ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོས་སོག་པོའི་ཏི་ཝང་བཙུགས། 1271ལོར་ཁོང་གི་ཧུའུ་པི་ལེ་ཡིས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་བཙུགས་པ་དང་། ཡོན་རྒྱལ་རབས་བསྣུབས་རྗེས་སོག་པོ་རྣམས་སོག་པོའི་རྩྭ་ཐང་དུ་ལོག ཡིན་ནའི་རྟག་པར་རྒྱལ་ཁམས་ན་ཡོད། སོག་པོ་སྐུ་ཕྲེང་16པ་ནས་17པའི་བར་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ཕོག་ཅིང་། རྒྱལ་རྒྱུད་17པའི་དུས་མཇུག་དང་སོག་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཡོངས་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་སླེབས་པ་དང་། 1911ལོར་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་པེང་ཡུས་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སོག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལི་ལི་ཞེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་མྱོང་། ཡང། ༡༩༢༡ལོར་མི་དམངས་གསར་བརྗེ་ལ་ཨུ་རུ་སུའི་ཚོད་འཛིན་འོག་ཀྲོང་ངེར་ལངས་པ་དང་། ༡༩༢༤ལོར་བཙུགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང་སོག་པོའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་། 1989ལོ་ནས་བཟུང་། སོག་པོའང་1990ལོའི་ལོ་འགོར་དམངས་གཙོའི་གསར་བརྗེ་བྱུང་ཞིང་། 1992ལོར་ཡུར་མ་ཡུར་བ་དང་། མགོ་བརྩམས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ། སོག་པོའི་ས་འབུར་ངོས་1,564 སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་116ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ས་འབུར་ངོས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་19ཡིན། ཧ་ལེ་ཁེ་ཡི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན། མི་འབོར་330ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འབོར་འདུས་ཚད་དམའ་ཤོས་ཀྱི་བདག་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན། སོག་པོའི་ཡུར་མ་ཡུར་བ་ཉུང་ལ། ་ས་མང་ཆེ་བ་རྩྭ་ཐང་དུ་ལྷུང་། བྱང་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས། རི་བོ་མང་པོ། ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་ཐང་། 30%ཡི་མི་འབོར་གྱིས་ཕྱུགས་འཚོ་བ་དང་ཕྱེད་ཕྱུགས་འཚོ། སོག་པོའི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་མི་རིགས་གཙོ་བོ། དེ་ལ་ཧ་ཅི་ཁེ་དང་ཝ་ཅི་སོགས་མི་རིགས་གཞན་དག་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་སུ་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ཨ་སྒོར660(2016ལོ) སོག་པོས་༡༩༩༧ལོར་འཛམ་གླིང་ལ་ཞུགས་ན་ཤིན་ཏུ་བདེ།

ཇིང་གིར་ཧན་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། ཁོང་གི་སྲས་ཨའོ་ཋེ་ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར། རྗེ་བོ་ཇིང་གེར་དང་སྐབས་དེའི་མོང་གོལ་བ་ཡོངས་ལ་བསྡུར་ཚེ། རྒྱལ་པོ་འདི་པ་ཞི་བདེ་ལ་སྨོན་ཞིང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་འདུག། ཁོས་རྒྱུན་པར་འདི་ལྟར་འཆད་རྒྱུར་མོས་ཏེ། “འུ་བུ་ཅག་གི་མེས་པོ་ཇིང་གེར་ཧན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་རྒྱལ་རབས་ཤིག་མངའ་བརྙེས་པ་རེད། ད་ནི་འབངས་མི་སེར་ལའང་རྒྱུ་ནོར་དང་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་བཅུག་སྟེ། ཁོ་ཚོའི་ཕྲག་སྟེང་གི་ཁུར་ལྕི་བའི་རྡོག་ཁྲེས་ཇེ་ཡང་དུ་གཏོང་བའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད།” ཟེར།
ཁོང་གི་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་མངའ་བདག་ཅིག་གི་ཚུལ་དུ། ཁོའི་བསམ་གཞིག་གཏོང་སྟངས་ལ་ཐུགས་སྣང་འཇོག་འོས་མོད། འོན་ཀྱང་དབང་སྒྱུར་གྱི་དུས་རབས་ད་དུང་ཡོངས་སུ་མཇུག་མ་བསྒྲིལ། སོག་པོའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་མུ་མཐུད་དབྱར་མཚོ་བཞིན་རྒྱས་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་སེ་བྷོ་ཋེ་ཡི་བཙན་འཛུལ་འོག་ཡོ་རོབ་གླིང་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ཐེབས། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་དམག་དཔུང་དང་དམག་སྤྱི་ཚོས་སེ་བྷོ་ཐེའི་གཡུལ་ངོ་མ་ལྡོག། དམག་དཔོན་འདི་པས་དགྲ་ཟླའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་འཁོས་ཀ་ལྡན་པའི་ངོ་ཚབ་དང་གསང་མྱུལ་རུ་ཁག་མངག་གཏོང་དང་ཕ་རོལ་བོའི་གནས་ཚུལ་རྟོག་ཞིབ་ཀྱིས་རང་དམག་གི་གནས་གཞི་བརྟན་སྲུང་བྱས། ཁོ་ཐེངས་འདིའི་གཡུལ་འགྱེད་ལས་རྣམ་པར་མ་རྒྱལ་སྔོན་ལ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་ཆབ་སྲིད་དམག་དོན་སོགས་གསལ་བོར་རྒྱུས་ལོན་བཏུབ་པ་བྱུང་། གཡུལ་ས་རུ་ཁོ་དམག་འཐབ་མཁས་ཆེན་དེ་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གི་དམག་དོན་སྒྱུ་རྩལ་དང་བསྡུར་ཚེ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་དམག་སྤྱི་ཚོ་འཐབ་འཛིང་མཁན་ལས་དང་པོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། སེ་བྷོ་ཋེས་ཐད་ཀར་ཨུ་རུ་སིར་རྒྱང་འདུལ་གྱིས། ལྷོ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་བྷ་གྷི་ཊ་དང་སིད་ཇོ་ཁི་གཉིས་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་། མི་ལོ་དྲུག་རིང་དམག་དཔོན་འདི་པས་མུ་མཐུད་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་ཏེ། རྒྱལ་ས་མའོ་སི་ཁོ་དང་། ཁའེ་ཝེ་ཕའོ་ལན་ཊི་ཧིང་གྷ་རི་ཁཱ་རཱ་ཁའོ་སོགས་རེབ་བཅོམ་སྡེབ་འཕྲོག་བྱས། 1241 ལོར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ལྟེ་བའི་མངའ་ཁུལ་སེ་ལེ་སེ་ཡ་ཞོལ་མའི་ལའེ་བྷེ་ནཱེ་ཙི་ས་ཆར་ཕའོ་ལན་དང་འཇར་མན་གྱི་དམག་དཔུང་ཆམ་ལ་ཕབ།
ཧ་ལམ་ཡོ་རོབ་གླིང་ཧྲིལ་བོར་ཚར་གཅོད་ཐེབས་ཡོད་ཤས་ཆེ། སོག་དམག་གི་གདུང་བསུ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་གྱུར། སོག་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་འདིའི་སྔུན་ནས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕིར་ཞའི་ཡའི་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོ་རུ་འབོད་པའི་ཧྥ་རེ་ཊི་རེ་ཁི་ཁྲི་རབས་གཉིས་པའང་འཇིགས་སྐྲག་གིས་ངོ་དམངས་སྐྱ་བོར་ཆགས་པ་བསྙོན་མེད་རེད། གློ་བུར་དུ་བསམ་ཡིད་ལས་འདས་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་མངོན་དུ་བྱུང་བའི་མོད་ལ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཚོ་འཇིགས་དངངས་ཁྲོད་དབུགས་ཀྱང་ཧལ་ཧལ་དུ་གྱུར། ཧན་ཆེན་མོ་ཨའོ་ཋེ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། རྒྱང་འདུལ་དམིག་འཁྲུག་དཀའ་ཁག་ཕྲན་བུར་ཕྲད་རྐྱེན། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སོག་དམག་གིས་མུ་མཐུད་དབང་བསྒྱུར་མ་ནུས། 1214 ལོར་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་འཁོར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་པ་དང་། ཡོ་རོབ་གླིང་གིས་སླར་ཡང་དབུགས་རྔ་ཙམ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་། དུས་མཚུངས་སུ། སོག་པོའི་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། ཁིན་བྱང་མ་ཚར་གཅོད་བཏང་བ་མ་ཟད། ཐ་ན་སུང་ལྷོ་མའང་རང་གི་ཟིལ་འོག་ཏུ་བཅུག། 1252 ལོར་མན་གྷོ་ཧན་ ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་འདི་པས་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡ་རྒྱ་ནག་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོར་བསྐོས། གནའ་བོའི་མོང་གོལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཁཱ་རཱ་ཁཱོ་རམ་དུ་བཙུགས་པའི་མན་གྷོ་ཧན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་སོགས་ནས་ཕེབས་པའི་འཐུས་ཚོགས་གཟབ་རྒྱས་ངང་འདུ་འཛོམ་བྱུང་། འབྲོག་གི་ཡུལ་སྲོལ་ལྟར་སྐབས་དེར་ཧན་ཆེན་མོ་ད་དུང་གུར་ནང་དུ་འཚོ་ནའང་། སོག་གུར་འདི་དག་སྐམ་སའི་སྟོབས་འབྱོར་དང་འཕྲོག་ཐོབ་རྒྱུ་ནོར་སོགས་ཀྱིས་འབྱོར་ཕྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཡོད། ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་ཟོང་པ ༼དམིགས་སུ་ཁ་ཆེ་ཚོང་པ༽ སོག་ཡུལ་དུ་འོངས་དེ་ཡུལ་དེའི་གཏོང་ཕོད་ཅན་གྱི་འཛད་སྤྱོད་མཁན་གསར་དུ་ངོ་ཤེས། སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་དང་སྐར་རྩིས་མཁན། རྩིས་རིག་མཁན། དེང་གི་ཚན་རིག་མཁན་ཚང་མ་སོག་གུར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་ལྷན་འཛོམ་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་ཟིལ་གྱིས་གནན་པར་སྣང་ངོ་།
རྒྱ་ཆེ་བའི་མོང་གོལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་ཞི་བདེ་བཀའ་བཀོད་ཀྱིས་གཞལ་ཞིང་། སྐམ་ས་འཕྲེད་དུ་བཅད་པའི་ཚོང་སྡེ་བགྲོད་ལམ་སྟེང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་མིས་ཁེངས། དེ་ལ་དེར་བརྟེན་གྱིས་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་འདྲེས་ཟམ་མོ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་རྒྱལ་ས་ཁཱ་རཱ་ཁཱོ་རམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་མི་སྣའི་བར་རིགས་རྒྱུད་དབྱེ་གཅོད་ཀྱི་རྙོག་འཛིང་ཆེ། ཁོ་ཚོ་ཀུན་པོས་འཛམ་གླིང་གི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཚང་མ་ཁོ་ཅག་གི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་གྲུབ་ཏུ་བསྒྱུར་ན་འདོད། ཆོས་ལུགས་འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དབང་ཤེད་ཅན་གྱི་མི་མང་ཟིལ་འོག་ཏུ་བཙུད་པས། ཆོས་ལུགས་འདིའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བསྐྱེད་ཅིང་མ་འོངས་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་ལུགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཞན་ཚང་མ་རང་གི་དབང་འོག་ཏུ་གཞུག་པར་སྣང་། གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མས་རྒྱལ་ས་རོམ་ནས་ཕོ་ཉ་མངགས། གདོད་མའི་ནཱེ་སི་ཋོ་རཱེ་ཡན་ཡི་ཤུ་བ་མང་དུ་བསླེབས། ཁ་ཆེ་ཙམ་མ་ཟད་ད་དུང་ནང་པའང་བདོག སྐབས་དེར་མོང་གོལ་བས་ཆོས་ལུགས་གསར་བ་ཞིག་རང་ལུགས་སུ་བསྟེན་པར་བྲེལ་ཟིང་དེ་ཙམ་མི་ཆེ། སྤྱིར་ཁོ་ཚོ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མ་རེད། མན་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོས་ཡི་ཤུ་ཆོས་ལུགས་བསྟེན་པའི་བཞེད་དགོངས་བསྟན་པར་སྣང་ཡང་། ཁོས་གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མའི་དབང་ཐོབ་ལ་ཐུགས་བཟོད་གུ་ཡངས་གནང་མ་བཏུབ། མཐའ་གཞུག་སོག་རིགས་རྣམས་རང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ནང་བྱིང་། རྒྱ་ནག་དང་སོག་ཡུལ་དུ་མི་རིགས་མང་ཤོས་ནང་པར་གྱུར། ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྟེ་བའི་མི་མང་ཁ་ཆེ་བར་གྱུར་ལ། ཧིང་གྷ་རི་དང་ཨུ་རུ་སི་བ་ཁ་ཅིག་ཡི་ཤུ་བར་གྱུར་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེང་འདིར་ད་དུང་ཡང་མན་གྷོ་ཧན་གྱིས་གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་དངོས་མ་དེ་རོམ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། འཕྲིན་ཡིག་དེ་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་ཐོག་བཀོད་འདུག།འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཨའོ་ཋེ་ཧན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མས་ཧན་གསར་བ་མན་གྷོ་ཧན་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཡོ་རོབ་གླིང་དབང་དུ་བྱ་མི་རུང་བའི་ཉེན་བརྡའི་བང་ཆེན་བརྫངས་མྱོང་བར་སྣང་། འཕྲིན་ལན་དུ་མན་གྷོ་ཧན་གྱིས་ཁོས་དེ་སྔོན་ཡོ་རོབ་གླིང་ལ་དབང་བསྒྱུར་དོན་ནི། ཡོ་རོབ་པས་ཁོང་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པོ་མ་བསྟན་པས་ཡིན་ལུགས་བརྗོད། དེ་ཡང་མ་ཟད། མན་གྷོ་ཧན་གྱི་དུས་རབས་སུ་ད་དུང་དབང་སྒྱུར་གཏོར་བཅོམ་གྱི་རླབས་རྒྱུན་གཞན་མང་དུ་འཕྱུར་མྱོང་། ཁོང་གི་ཕུ་བོ་ཧོ་ལ་གྷོ་སྟག་ཟིག་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོ་རེད། བྷ་གྷི་ཊའི་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་སྣང་མེད་རྒྱ་ཡན་དུ་དོར་ཏེ། ཧོ་ལ་གྷོ་ཡིས་ཁོ་ལ་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ། ཁོས་དེ་སྔའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་མ་བསྲུང་བར་དྲག་ཏུ་བཀྱོན་ཁར། མ་འོངས་པར་ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་ཡོ་བསྲང་གཏོང་ངམ། རང་གི་རྒྱལ་རབས་མགོ་རྟིང་སློག་གཞུག་རྒྱུ་ཡིན་མིན་གསལ་འདེབས་གནང་། ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ནི་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ཅན་མིན་ཁར་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཞན་པས། ཁོས་མི་མང་ཁ་རུབ་ལག་རུབ་ཀྱིས་ཧོ་ལ་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོའི་ཕོ་ཉར་བརྙས་བཅོས་ཁྱད་གསོད་གཏོང་བཅུག་སྟེ། བཙན་གཏམ་གྱི་འཕྲིན་ལན་བསྐུར། ངང་ཚུལ་དེར་ཧོ་ལ་གྷོ་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་ཤིང་། ཁོང་ཁྲོའི་ངང་བྷ་གྷི་ཊར་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། བགྲང་བྱ་བཞི་བཅུའི་གཡུལ་འགྱེད་ཁྲོད་བྷ་གྷི་ཊ་མཁར་གྲོང་ཕབ། འདི་ནི་མི་ལོ 506 རིང་གི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བང་མཛོད་དང་ཨ་རབ་མཚན་མོའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚེ་འཇུག་ཏུ་སླེབས་པ་རེད། ཁཱ་ལེ་ཧྥ་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཤ་ཉེ་དུ་ཀུན་ལྔ་བའི་ལམ་དུ་དྲངས། གཟའ་འཁོར་འགའ་ཞིག་རིང་སྤྱི་དམངས་སྡེབ་གསོད་བཏང་སྟེ། ཡ་གླིང་གི་ཋེ་གྷི་རེ་སི་གཙང་བོ་ཁྲག་ལ་བསྒྱུར།
མི་མང་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཚར་གཅོད་བཏང་བར་བཞེད་ཅིང་། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་རྩ་མེད་རྡུལ་དུ་བརླགས། མཐའ་གཞུག་བྷ་གྷི་ཊ་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་། ཐ་ན་ཧོ་ལ་གྷོ་ཡིས་ཨེ་ཤ་ཡ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཞིང་ལས་ལམ་ལུགས ༼མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན༽ ཀྱང་གཏོར་བཅོམ་བཏང་། ཨ་ལའེ་པོ་དང་ཨེ་དྷེ་སཱ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་མང་པོར་ཡང་ལས་དབང་གཅིག་འདྲའི་གོད་ཆག་ཐེབས་ཤིང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་མཚན་སྨག་གིས་བཀླུབས་པའི་ཚོར་སྣང་བསྐྱེད་པར་བྱས། དུས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་རྣམ་པ་འདི་ལ “ལེགས་ཚོགས་དང་ཚན་རིག་རིགས་གནས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་དུས་བསྐལ” ཞེས་ཀྱང་བཞེད། པཱ་ལེ་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་དུ་བཀྱེས་པའི་སོག་པོའི་དམག་དཔུང་ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་ཁྲི་རབས་བཞི་བ་བྷེ་བྷར་སི་སུད་ཐན་གྱིས་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་། བཙན་རྒྱལ་འདི་ལ་བྷན་ཊོ་ཁི་ཊར་ཞེས་གཅེས་མིང་སྙིང་ཉེ་བོ་ཞིག་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ཡང་། “མེ་མཚོན་གསར་བཟོའི་དུས་རབས” ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཏེགས་པ་ཞིག་རེད། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་མེ་རྫས་དྲག་ཆས་ལ་རྒྱུས་མྱོང་ཟབ་ཅིང་། མོང་གོལ་བས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནས་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ། སོག་དམག་གི་གཡུལ་འཐབ་རེ་རེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་དེའང་མེ་མཚོན་གྱི་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་པ་བསྙོན་མེད་རེད། སོག་དམག་བརྒྱུད་དེ་མེ་མཚོན་དྲག་ཆས་ཡོ་རོབ་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་། 1258 ལོར་བྷ་གྷི་ཊ་བཅོམ་པ་དེས་མཐའ་གཞུག་ཨ་བྷེ་སེ་དྷ་རྒྱལ་རབས་༼ཡང་ན་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་རྒྱལ་རབས་ཞེས་ཀྱང་འབོད༽ ལྷག་ལུས་མེད་པར་རྩ་མེད་དུ་སོང་། འདི་ནི་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཨེ་ཤ་ཡ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཨ་རབ་པའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཚེ་འཇུག་ཏུ་འཁེལ་བ་རེད། རྒྱང་རིང་ཡུལ་གྱི་སི་ཕེན་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་གྷ་རེ་ནཱ་དྷ་རྒྱལ་ཁམས་སུ་ད་དུང་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སྲུང་འཛིན་བྱེད། སོག་དམག་གི་བརྡབ་གསིག་མ་འཐེབས་སྔོན་ལ་ཨ་རབ་པའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་ནི་བགྲང་བྱ 200 རིང་མ་ཉམས་པར་གནས་མོད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རབ་ལ་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་ཉམས་རྒུད་ཐོར་ཞིག་ཐེབས་ཤིང་ཨ་རབ་མི་རིགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གར་སྟེགས་སུ་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཟློས་གར་ལེགས་པོ་ཞིག་འཁྲབ་མ་བཏུབ། ཕྱིས་སུ་ཁོ་ཅག་གནའ་བོའི་ཨོ་ཊོ་མན་ཏུར་ཀིའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར། 1914 ལོ་ནས 1918 ལོ་དབར་གྱི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་སུ་སླེབས་པ་ན། དབྱིན་ཇིའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་བའི་ཨ་རབ་པའི་འོས་ལངས་ཆེན་མོ་བྱུང་། ཧ་ལམ་དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བྱས།
མི་ལོ་གཉིས་རིང་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུན་འཛིན་མ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་བྷེ་བྷར་སུད་ཐན་གྱིས་ཨ་བྷེ་སེ་དྷ.ཁཱ་ལེ་ཧྥའི་གཉེན་ཉེ་ཞིག་ཁཱ་ལེ་ཧྥའི་རྒྱལ་ཁྲིར་བཀོད་མོད། ཁོ་བོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཞན་ཁར། ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་མཁན་ཞིག་རེད། མི་ལོ 300 རྗེས་སུ་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོའི་མཚན་ཐོབ་དེ་ཁཱོན་སི་ཊན་ཊེ་ནཱོ་ཕོལ.ཏུར་ཀིའི་སུད་ཐན་ཆེན་མོར་བདག་པར་གྱུར། མི་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་མའོ་སི་ཊ་ཧྥ.ཁཱ་མལ་པ་ཤཱ་ཆེན་མོས་ཚར་གཅོད་འཐེབས་རེག་བར་དུ། ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་འདི་པས་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ཆོ་ལོའི་མཚན་གནས་བཟུང་། ངས་གཏམ་རྒྱུད་འདིའི་འཕྲོས་བཤད་དུ། 1239 ལོར་མན་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཤེགས། ཁོ་མ་འདས་སྔོན་ལ་བོད་ཀྱང་དབང་དུ་བྱས་ཟིན། ད་ནི་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ཞིང་རྒྱ་ནག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ལ་གློ་བ་ཉེ་ཉེ་བྱེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་གནས་སྤོས་ཏེ་རྒྱལ་སའི་མིང་ལ་ཁན་བྷ་ལེ་ཁི་སྟེ་རང་སྐད་དུ “ཧན་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་ས” ཞེས་པར་བསྒྱུར། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དོན་ལ་མོས་ཆེ་པས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་འཁུར་མེད་བག་ཡངས་སུ་བཏང་། རིམ་རིམ་གྱིས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མོང་གོལ་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཁག་རང་བཙན་བྱས། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་རྒྱ་ནག་ཧྲིལ་བོ་དབང་དུ་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་དཔུང་དམག་དེ་སྔའི་སོག་དམག་གི་དཔུང་སྟོབས་དང་ཡེ་ནས་མི་འདྲ། སྐབས་དེར་དྲག་ཤུགས་གཏོར་བཅོམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉུང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱའི་སྲིད་དབང་ལ་བཏང་སྙོམས་བཟོས་ཁར། སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དང་ཤེས་རིག་དར་སྤེལ་བཏང་། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཤེས་གནང་ཞིང་རང་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་། དོན་ལ་བཙན་པོ་འདི་པས་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་པའི་རྒྱ་ནག་སྔར་སྲོལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བཙུགས། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤར་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ཋོང་ཁཱན་དང་འབར་མ་ཨ་ནེམ་བཅས་རང་གི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་བསྣན། འཇར་པན་དང་མཱ་ལེ་ཞཱི་ཡ་གཉིས་དབང་དུ་བྱ་བར་བརྩམས་མོད། བསམ་དོན་མ་འགྲུབ། རྒྱུ་མཚན། མོང་གོལ་བའི་དམག་དཔུང་མཚོ་ཐོག་གཡུལ་འགྱེད་དང་དམག་གྲུ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཤེས་བྱ་དམན་པས་རེད། མན་གྷོ་ཧན་གྱི་སྲིད་དབང་སྐབས་སུ། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་ཁྲི་རབས་དགུ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་རྣམས་ཧན་ཆེན་མོར་མཇལ་འཕྲད་གནང་དུ་འོངས། རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་ཡིས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཏེ། མོང་གོལ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཡི་ཤུ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་དབར་མནའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དམ་པོ་གཟུག་དགོས་སྙམ་མོད། “སེར་དམག་གཡུལ་འགྱེད” སྐབས་སུ། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་ཐེབས། མོང་གོལ་གྱིས་དེ་ལྟའི་མནའ་འབྲེལ་ཞིག་གཟུག་རྒྱུར་བློས་མི་འདོད་ཁར། ཁ་ཆེ་དད་ལྡན་མི་མང་ལ་དཔུང་འཇུག་བཙན་འདུལ་ཡང་བགྱི་མ་འདོད། མོང་གོལ་བས་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཚོར་དེ་ལྟའི་སེམས་ཆུང་བགྱིས་ཤིང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཁོ་ཅག་གི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མ་ནུས་པ་རེད་ཅེ་ན། ཁོ་ཚོ་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཁག་གི་ཁ་ཆེ་མངའ་སྡེ་ཁག་ལ་གཡུལ་དགྱེ་བར་ཅུང་འཚེར་སྣང་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཁོ་ཚོའི་དབང་འོག་ནས་བྲོས་བཤོལ་དུ་གྱར་བའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སིད་ཇོ་ཁི་ཏུར་ཀི་བས་སྔར་ནས་སོག་པོར་གཉའ་བསྒུར་ནས་ཁྲལ་མཇལ་རྟེན་འབུལ་གནང་གི་ཡོད། ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་གོང་མ་ཁོ་ནས་ད་གཟོད་སོག་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང་མྱོང་ཡང་། གལ་ཏེ་སོག་དམག་གིས་དཀའ་སྤྱད་འཐབ་འཛིང་དྲག་ཏུ་བགྱིས་ཡོད་ཚེ། ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་གོང་མ་ཆེན་མོ་ཡང་བཏུལ་ཞིང་བཅོམ་ཐུབ་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཟིལ་སྟོབས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། འཛམ་གླིང་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དེ་སྔར་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་ལ་བསྡུར་འོས་པའི་བཙན་རྒྱལ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། འདི་འདྲའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཚུགས་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད།
དོན་དངོས་སྟེང་། སྐབས་དེའི་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མངའ་བདག་ལྟ་བུར་སྣང་། དུས་སྐབས་དེར་རང་ཅག་གི་མེ་རྒྱལ་ཡང་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་འོག་ལས་སླ་མོར་རང་དབང་ཐོབ་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན། ཁོ་ཚོས་གོང་སྨོས་ལྟར་བཙན་པོའི་ཟིལ་ཤུགས་དེ་འདྲ་ལག་བསྟར་མ་གནང་བ་དང་། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་རང་རྒྱལ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའང་སོག་པོའི་བཙན་རྒྱལ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་དུ་མཆི་མོད། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ལུང་འདི་དག་བཟོད་བསྲན་དཀྱེལ་ཡངས་ཀྱིས་འཚོ་བས། མོང་གོལ་བས་ཀྱང་ཁོ་ཚོ་ཁྱུར་མིད་གཏོང་བར་དམིགས་མ་བཙུགས་པ་རེད། དེའི་སྟབས་པས། ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་གནས་བབ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་ཤས་ཆེ། དེ་ལྟར་ཡང་། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཟུངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཟད་ལ་ཉེ་བ་འདྲ། དབང་སྒྱུར་གྱི་ངར་ཤུགས་ཀྱང་རིམ་རིམ་གྱིས་རྒུད་བཞིན་ཡོད།
དུས་སྐབས་དེའི་དམག་དཔུང་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྐང་ཤུགས་རྟ་ཤུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་རྒྱང་སྐྱོད་གནང་གི་ཡོད་ཀྱི། འགུལ་ཤུགས་མྱུར་བའི་བྱེད་ཐབས་གཞན་ཡང་གང་མེད་པ་ངེས་སུ་ཆུགས། སོག་དམག་ཅིག་སོག་ཡུལ་ནས་ཡོ་རོབ་ནུབ་མཐའི་རྒྱལ་ཁམས་བགྲོད་པ་ལ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་འགྲུལ་བཞུད་གནང་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་དམག་རྒྱག་བཅོམ་འཕྲོག་གི་ཐོབ་སྐལ་འགའ་ཡང་མེད་དུ་ཆུགས་ན། ཁོ་ཚོ་རང་གི་རྒྱལ་ས་ནས་དེ་འདྲའི་བགྲོད་དཀའ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ཐོད་ཀྱིས་བསུས་ཏེ། མུ་མཐུད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་མི་འདོད་དེ། ཆ་ཞིག་བཞག་ན། གཡུལ་འགྱེད་འཕྲོག་བཅོམ་གྱི་སྦྱོར་བས་སོག་དམག་གི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་སུ་བཅུག། ཐ་ན་སོག་དམག་མང་པོ་ཞིག་ལ་བྲན་གཡོག་ཀྱང་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། དེ་བས། ཁོ་ཚོས་གྲགས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་འཛམ་བུ་གླིང་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་སུ་གཏོང་འགོ་བརྩམས་པ་ན། མི་ཞིག་ལ་ཅི་མཁོ་ཀུན་ཐོབ་དེ་དག་ཚང་མ་ཆེས་མོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་དང་ཞི་བདེའི་ཁྲོད་ཐོབ་སོང་བ་རེད། མོང་གོལ་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མངའ་ཁོངས་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་དེའང་དཀའ་སྡུག་ཆེས་ཆེ་བའི་ལས་ཤིག་ལོས་ཡིན། དེའི་རྐྱེན་པས། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ཁ་གྱར་འགོ་ཚུགས་པ་དེ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ལར་ནས་མ་ཡིན། 1229 ལོར་ཧན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། སོག་ཡུལ་དུ་ཧན་ཆེན་མོ་གཞན་ཞིག་བྱོན་མ་གྱུར། མོང་གོལ་རྒྱལ་རབས་དེ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ལྔ་རུ་སིལ་བུར་ཐོར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ།

མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་རབས་དེ་ལྟར་ཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ཡོད་རུང་། ས་ཁུལ་ལྔ་རུ་གྱར་བའི་སིལ་བུ་རེ་རེ་བཞིན་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རབས་སུ་ཚུགས་འདུག




#Article 13: ཨ་ཧྥུའུ་རྒན་སི་ཐན། (155 words)


ཨ་ཧྥུའུ་རྒན་སི་ཐན་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན། དེའི་རྒྱལ་ས་ཁ་པུལ་རེད།  ལོ་ཙཱའི་དབང་གིས་གཤམ་ལ་ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ཞེས་འབོད། 

ཨབ་གྷན་རྒྱལ་དར་གྱི་དབུས་སུ་སྔ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མཚོན་རྟགས་དང་ར་ཐིག་ཁ་དོག་སྣ་གསུམ་ལྡན་ཡོད། རྒྱལ་དར་ནི། སྤྱི་ལོ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ༨པའི་ཚེས༡༩ཉིན་འདེམ་སྒྲུག་བྱས། རྒྱལ་དར་སྟེང་གི་ཚོན་མདོག་ནག་པོ་དེ་ཡིས་དུས་རབས༡༩པའི་ནང་དཀའ་རྙོག་མཚོན་པ་དང་། ཚོན་མདོག་དམར་པོས་རང་བཙན་ཆེད་དུ་ཚེ་སྲོག་འབུལ་མཁན་གྱི་ཁྲག་མཚོན། དེ་བཞིན་ཚོན་མདོག་ལྗང་ཁུ་ཡིས་མ་འོངས་པའི་ཨབ་གྷན་གྱི་རེ་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་མཚོན་གྱིན་ཡོད། 

ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ལྷོ་ཤར་དུ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཨི་རན། བྱང་རྒྱུད་དུ་ཏུར་མེན་སི་ཐན། ཨུ་ཟ་བྷེ་ཁི་སི་ཐན། ཐ་ཇིག་སི་ཐན། བྱང་ཤར་དུ་ཀྲུང་གོ་བཅས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནི་ལྷོ་རྒྱུད་དང་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡ། དབུས་ཤར་སོགས་ཀྱི་ཚོང་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ས་ཁུལ་དེ་ལ་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་བཟོས་ཡོད་ཅིང་གོང་མ་ཚོས་ཨབ་གྷན་དང་དེའི་ཉེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་ཚོང་ལམ་བཟོས་ཡོད། ཨབ་གྷན་ནི་སྔ་མོ་དར་ལམ་གྱི་འགྲམ་དུ་ཡོད་པས་ལུང་པ་དེའི་ནང་རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་ཡང་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨབ་གྷན་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་དང་ཚོང་ལས་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་རེར་ཨེ་ཤ་ཡ་ནང་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གཞུང་དབང་སྒྱུར་བྱས་མྱོང་ཡོད།

ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་ལོ་མང་རིང་དམག་འཁྲུག་གི་རྐྱེན་པས་ཁོར་ཡུག་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་ལ་ཡང་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ༦༥༢,༢༣༠ཙམ་ཡོད་པ་དང་མི་འབོར་ས་ཡ༣༠ཙམ་ཡོད། མི་འབོར་ས་ཡ༣ཙམ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་ཨི་རན་སོགས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའམ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ལ་ཁ་པུལ་ཟེར་ཞིང། སྤྱི་ལོ༢༠༡༡ལོར་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ནང་མི་གྲངས་ས་ཡ༣ལྷག་ཙམ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག

སྤྱི་ལོ༡༨༠༠ལོའི་ནང་ཨབ་གྷན་ནི་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་དང་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ཨབ་གྷན་ནང་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་ཡིས་གོ་གནས་བཟུང་ཡོད་ཅིང་ཨུ་རུ་སུ་ལ་སྡིག་སྐུལ་བཏང་། དབྱིན་ཇི་ཡིས་ཨབ་གྷན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་དང་ཨུ་རུ་སུ་སྔོན་སྐྱོད་དུ་འགོག་ཐབས་བྱས། སྤྱི་ལོ༡༨༣༩ལོ་ནས༡༨༤༢ལོ་དང་། ༡༨༧༨ལོ་ནས༡༨༨༠ལོའི་བར་དུ་ཨབ་གྷན་དང་དབྱིན་ཇི་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང།  ཨབ་གྷན་གྱི་དམག་ཆེན་གསུམ་པའི་རྗེས་ཏེ། སྤྱི་ལོ༡༩༡༩ལོར་ཨབ་གྷན་ས་ཁུལ་དེ་རྒྱལ་པོ་ཨ་མཱ་ནུ་ལ་ཡིས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དང་ས་ཁུལ་དེ་རང་དབང་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ཆགས། སྤྱི་ལོ༡༩༢༦ལོར་ཨབ་གྷན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། སྤྱི་ལོ༡༩༣༤ལོའི་ཟླ༩པའི་ཚེས༢༧ཉིན་ཛ་ཧིར་སཱ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དུས་དེར་ཨན་གྷན་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱལ་ཡོངས་མཐུན་ཚོགས་སུ་མཉམ་ཞུགས་བྱས། སྤྱི་ལོ༡༩༧༣ལོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་ལངས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་གནས་བྱུང་བཏང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པས་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་མཇུག་བསྡུས་ཤིང་ཨབ་གྷན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་བཟོས། སྤྱི་ལོ༡༩༧༨ལོར་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་ཨབ་གྷན་སྲིད་གཞུང་དབང་བསྒྱུར། སྐབས་དེར་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་རྩོད་རྙོག་བྱུང་བས་མི་དམངས་ཀྱི་གྱེན་ལངས་འགོ་བཙུགས། ཨབ་གྷན་གཞུང་གིས་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དམག་གི་མཐུན་འགྱུར་རེ་བ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས། ༡༩༧༩ལོའི་ཟླ༡༢པའི་ནང་ཨབ་གྷན་བཙན་འཛུལ་བྱས།  ཨབ་གྷན་གྱི་མི་དམངས་མང་པོས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་སོ་ཝེ་ཏ་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཁ་གཏད་བྱས། ཁ་ཆེ་མུ་ཇཱ་ཧི་དེན་དམག་དཔུང་གིས་སོ་ཝེ་ཏ་ལྷན་ཚོགས་དང་ཨབ་གྷན་སྲིད་གཞུང་ལ་ཁ་གཏད་དུ། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་དུ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་རིང་དམག་སྦྱོང་བྱས། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་དང་སོ་ཝེ་ཏ་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཁ་གཏད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་མུ་ཇཱ་ཧི་དེན་དམག་དཔུང་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱས། སྐབས་དེའི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་དུ་ཨབ་གྷན་མི་དམངས་ས་ཡ་ལྷག་བསད་ཡོད་པ་དང་། སོ་ཝེ་ཏ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དམག་མི༡༥,༠༠༠ཙམ་ཡང་རང་སྲོག་ཤོར་ཡོད། ཨབ་གྷན་གྱི་མི་དམངས་ས་ཡ་མང་པོ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་ཨི་རན་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་། མཐར༡༩༨༩ལོར་སོ་ཝེ་ཏའི་དམག་དཔུང་དམག་འཁྲུག་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། 

སོ་ཝེ་ཏ་ལྷན་ཚོགས་ཨབ་གྷན་ནས་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་ཨི་ཪན་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཨབ་གྷན་དམག་དཔོན་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་འཐབ་རྩོད་འགོ་བཙུགས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཏ་ལེ་བྷན(Taliban)ཤོག་ཁག་ཅིག་གསར་དུ་ཐོན། སྤྱི་ལོ༡༩༩༠ལོར་ཏ་ལེ་བྷན་ཤོག་ཁག་གིས་ཨབ་གྷན་སིན་ཐན་གྱི་ས་ཁུལ་བརྒྱ་ཆ༩༥%ཙམ་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས། ཨབ་གྷན་གྱི་བྱང་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་མནའ་འབྲེལ་ཚོགས་པས་མུ་མཐུད་ནས་ཏ་ལེ་བྷན་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་དམག་འཛིང་བྱས། ཏ་ལེ་བྷན་ཤོག་ཁག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་ས་དི་ཨ་རབ། ཨ་རབ་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས། གཞན་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་ཏ་ལེ་བྷན་གྱི་སྲིད་དབང་ལ་ངོས་ལེན་མ་བྱས། ཏ་ལེ་བྷན་ཤོག་ཁག་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ལ་ཁྲོས་ཏེ། དྲག་སྤྱོད་པ(Osama Bin Laden)ཨོ་སཱ་མ་བྷིན་ལ་ཏིན་དང་། ཨལ་ཀ་ཊ(al-Qaeda)འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་ཚོ་ཨབ་གྷན་ནང་སྡོད་ཆོག་པའི་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད།  སྤྱི་ལོ༢༠༡༠ལོའི་ཟླ༩པའི་ནང་ཨ་རིའི་ཕྱོགས་ནས་ཨོ་སཱ་མ་བྷིན་ལ་ཏིན་འཛམ་གླིང་ཚོང་འབྲེལ་ལྟེ་གནས། ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་པོ་དེ་གཏོར་མཁན་གྱི་ཇུས་འགོད་པ་ལྟེ་བ་དེ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་ཏ་ལེ་བྷན་གྱིས་ཁས་ལེན་མ་བྱས། སྤྱི་ལོ༢༠༠༡ལོའི་ཟླ༡༠པའི་ནང་ཨ་རི་དང་ཨ་རིའི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཨལ་ཀ་ཊ(al-Qaeda)ཡི་འགོ་གཙོ་ཨོ་སཱ་མ་བྷིན་ལ་ཏིན་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་དུ་འབར་མདེལ་གཡུགས་ཡོད།  དེ་ནས་ཟླ་བ་འགའ་ཞིག་ནང་ཏ་ལེ་བྷན་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཀཱ་བྷུལ(Kabul)དོར་དགོས་བྱུང་བ་དང་སྦྲགས། ཧཱ་མི་ཌི་ཀར་ཛ་ལགས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་གསར་པའི་དབང་ཆ་བཟུང་། འོན་ཀྱང་། ཨ་རི་དང་ཏ་ལེ་བྷན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མུ་མཐུད་ནས་དམག་འཁྲུག་བྱས། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནས་ཏ་ལ་བྷན་དྲག་སྤྱོད་པ་ཚོ་ཨབ་གྷན་ནང་འཛུལ་བ་དང་། ཨབ་གྷན་གྱིས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་དམག་མི་ཏ་ལ་བྷན་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཀྱང་། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱིས་ངོས་ལེན་མ་བྱས་པ་དང་ཁོང་ཚོས། ཨབ་གྷན་སྲ་བརྟན་ནི་ང་ཚོ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡིན་བཅས་བརྗོད་ཡོད། 

སྤྱི་ལོ༢༠༠༥ལོའི་ཟླ༡༢པའི་ནང་སྲིད་འཛིན་ལོ་ཧཱ་མི་ཌི་ཀར་ཛཱ་ལགས་དམངས་གཙོའི་ལམ་ནས་འོས་འདེམ་བྱས་པའི་ཨབ་གྷན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་བཙུགས་པའི་ཚོགས་པ་ནུབ་གླིང་རྒྱ་མཚོ་བྱང་མའི་དམག་དོན་སྒྲིག་འཛུགས(NATO)ཀྱིས་ཨབ་གྷན་གྱི་དམག་སྡེ་དང་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས། སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་ཆེན་ཁག་གསར་འཛུགས་བྱས། ད་དུང་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཤེས་ཡོན། ལས་རིགས་སོགས་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་། ཨབ་གྷན་གྱི་བུད་མེད་མང་པོ་ཆབ་སྲིད་པ་དང་བློན་ཆེན་གྱི་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། ཚོང་པ་དང་དམག་མི། ཉེན་རྟོག་པའི་བྱ་བ་གཉེར་མཁན་ཡང་ཡོད།  སྤྱི་ལོ༢༠༡༢ལོར་ནུབ་གླིང་རྒྱ་མཚོ་བྱང་མའི་དམག་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་སྟེ། ༢༠༡༤ཡི་རྗེས་སུ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གི་རིང་ཨབ་གྷན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ཤིང་། ད་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྔར་ལས་དར་ཞིང་རྒྱས་བཞིན་པ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ལམ་ཡང་ཇེ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། 

ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ནི་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པའི་འོག་ལོ་ལྔ་རེར་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་འོས་འདེམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།རྒྱལ་སྤྱིའི་སྲུང་སྐྱོབ་དམག་དཔུང་མཐུན་འགྱུར་ཚོགས་པ(ISAF)ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་དང་སྲིད་གཞུང་རྒྱུན་སྐྱོང་ཐད་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས། ཏ་ལེ་བྷན་དང་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ད་དུང་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་དང་རྒྱལ་ནང་གི་བདེ་འཇགས་སོགས་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད། 

ཨབ་གྷན་ནི་སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་ཕ་ཤི་ཏོ་དང་དྷ་རི་གཉིས།  དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་མངའ་ཁུལ་དུ་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨུ་ཛ་བྷིག་དང་ཏུག་མེན། བྷ་ལ་ཆི། ཕ་ཤི་ཡི། ནུ་རིས་ཏ་ནི་སྐད་ཡིག་བཅས་དང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཧིན་དྷི་ཨུ་དྷུ་དང་། པཱ་ཇབ། ཨ་ཤི་ཀུ་ནུ། ཀམ་ཀཱ་ཏ་ཝ་རེ། ཝ་སི་ཝ་རི། ཀཱ་ལ་ཤཱ་ཨ་ལཱ་སོགས་ཡོད།   སྐད་རིགས་སྨྲ་བ་ཧཱ་རལ་ཌོ་ལགས་ཀྱིས་ཨབ་གྷན་ནི་སྐད་ཡིག་མ་འདྲ་བ༤༠ཙམ་དང་ཡུལ་སྐད་མ་འདྲ་བ༢༠༠ཙམ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། 

ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ལ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་ཧིན་དྷུ་ཁུ་ཤི་རི་བོ། ནོ་ཤག་རི་བོ་སོགས་རི་བོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། རན་ཇིས་ཐན་བྱེ་ཐང་ཡང་ས་ཁུལ་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། ས་ཁུལ་དེར་དབྱར་ཁར་ཚ་བ་ཆེ་བ་དང་དགུན་ཁར་གནམ་གཤིས་གྲང་། སྐབས་རེར་ས་ཁུལ་དེར་ཆུ་མེད་པ་དང་བྱེ་མའི་རླུང་འཚུབ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཞིང་པ་ཚོ་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ལ་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་རྡོའི་ནོར་བུ་མང་པོ་ཡོད་ལ་དེ་ལ་ལཱ་ཕིས་ལཱ་ཛུ་ལི་ཟེར། ནོར་བུ་དེ་ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཏུ་ཐན་ཁ་མིན་གྱི་བང་སོ་ལ་རྒྱན་སྤྲས་བྱས་མྱོང་ཡོད། 

ཨབ་གྷན་སི་ཐན་ལ་སྲོག་ཆགས་རིགས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་ནི། གཟིག་དང་གངས་གཟིག སྤྱང་ཀི ཝ་མོ། དོམ། ཁྱི་སྤྱང་། ར། དགོ་བ། ཁྱི་རྒོད། རྔ་མོང་། ཞི་རྒོད། སྟག་བཅས་དང། ད་དུང་བྱ་དང་བྱེའུ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང་ཁྲ་དང་བྱ་རྒོད། སྤྲེའུ་མེ་ཀ ཐང་ལི་སོགས་ཀྱང་ཡོད། ཨབ་གྷན་ནང་ལོ་མང་རིང་དམག་འཁྲུག་གིས་རྐྱེན་པས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཤི་ཡོད་པ་དང། སྔར་ལུང་པ་དེའི་ནང་སྟག་གཟིག་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་སྐབས་ཧ་ལམ་མཐོང་རྒྱུ་མེད། དེ་བཞིན་དོམ་དང་སྤྱང་ཀི་ཡང་མེད་པ་ཆགས་ཡོད། ལུང་པ་དེར་རྩི་ཤིང་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ནི། ཐང་ཤིང་དང་སྒྲོན་ཤིང་། བེ་ཤིང་། སྟར་སྡོང་། ཤིང་སྟག སྐྱུ་རིའི་སྡོང་པོ་སོགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཨབ་གྷན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཆ་སྐམ་ཞིང་རྩི་ཤིང་ཉུང་།

ཨབ་གྷན་སིན་ཐན་ནི་རིག་གཞུང་འདྲ་མིན་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། མི་རིགས་དེ་དག་ལས་ཆེ་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ལ་པ་ཤི་ཊོན་ཟེར་ཞིང་། ཨབ་གྷན་སིན་ཐན་གྱི་མི་འབོར་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དེའི་མི་རིགས་ཡིན་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་མི་རིགས་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་དེ་སྔར་ཨ་རབ་ནས་སླེབས་པའི་ཏ་ཇིག་མི་རིགས་ཡིན་ཞིང། དུས་རབས༢༠ཡི་སྔོན་དུ་མི་རིགས་དེ་ལ་སཱར་ཏ་མི་རིགས་ཟེར། ཡང་མི་རིགས་ཆེ་ཤོས་གསུམ་པ་དེ་ལ་ཧཱ་ཛ་རཱས་ཟེར་བ་དང་ཁོང་ཚོ་དབུས་ཨབ་གྷན་གྱི་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནང་མི་རིགས་གཞན་ཁག་ནི་ཨ་མག་མི་རིགས་དང་ཨུ་ཛི་བེག་མི་རིགས། ཏིར་མེན་མི་རིགས། ནུ་རིས་ཐན་མི་རིགས། པཱ་ཤ་ཡི་མི་རིགས་བཅས་ཡིན། 

ཨབ་གྷན་ནི་ཁ་ཆེའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ༩༩.༧%ཙམ་གྱིས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཡིན། ཨབ་གྷན་གྱི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ༩༠ཙམ་གྱིས(Sunni Islam)སོ་ནི་ཁ་ཆེའི་རྗེས་འབྲང་བ། ལྷག་མ་རྣམས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་སཱ་སི་ཁ་ཆེ(Shias)རྗེས་འབྲང་བ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཉུང་ངུ་ཞིག་ཧིན་དྷུ་དང་སི་ཁི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ་ཡང་ཡོད་འདུག

 སྒྱུར་མཁན། ནོར་བུ།  མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།




#Article 14: རྒྱ་གར། (249 words)


རྒྱ་གར། གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་གར་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་(རྒྱ་གར་སྐད་དུ།: भारत गणराज्य) ཞེས་འབོད་པ་དང་། ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ། འཛམ་གླིང་གི་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་ཡིན་པ་དང་། ས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་བདུན་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། མ་ཟད་དམངས་གཙོ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་ཞིག་ཡིན། ཨེ་ཤི་ཡ་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། རྒྱ་གར་གྱི་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ནི་གོ་ལ་ཕྱེད་བྱང་མའི་ཕྱོགས་སུ་འཕྲེད་ཐིག་ 804’N ནས་ 3706’N ཡི་བར་དང་། གཞུང་ཐིག་ 6807’E ནས་ 97025’E ཡི་བར་དུ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་བངྒལ་གྱི་མཚོ་ཁུག ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ཀྱིས་བསྐོར་ཡོད། ཡུལ་འདིའི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ 3.28 ཡོད་པ་དང་། བྱང་གི་ཀཱསྨིར་མངའ་སྡེ་ནས་ལྷོ་ཡི་ཀཱན་ཡ་ཀཱུ་མ་རི་དབར་བར་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ 3,214 ཡོད། དེ་བཞིན་ཤར་གྱི་ཨ་རུ་ནཱ་ཅལ་མངའ་སྡེ་ནས་ནུབ་ཀྱི་གུཇ་རཱཏ་དབར་བར་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ 2,933 ཡོད། ས་ཆའི་ཆགས་སྟངས་ནི་དཔངས་མཐོ་བའི་རི་བོ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བྱེ་ཐང་། བྱང་ ཕྱོགས་གྱི་བདེ་ཐང་། ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་མཐོ་སྒང། མཚོ་ཁ་དང་གླིང་ཕྲན་ སོགས་སྣ་མང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད། ས་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གནམ་གཤིས་དང་རྩི་ཤིང་། སྲོག་ཆགས། རིག་གནས་སོགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད།
རྒྱ་གར་ལ་སྐམ་ས་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། བོད་དང་བལ་ཡུལ། འབྲུག། བངྒ་ལ་དེཤ། འབར་མ། པཀི་སྟཱན། ཨཧྥ་ག་ནི་སྟཱན་བཅས་ཡིན། ད་དུང་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་ཅིང་ཕན་ཚུལ་ཁ་སྤྲོད་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤྲི་ལངྐ་ཡིན། རྒྱ་གར་གྱི་ཆ་ཤས་ ཨན་ཌ་མན་དང་ནཱི་ཀོ་རྦར་གླིང་ཕྲན་ནི་ཐེ་ལན་ཊ་དང་ཨིན་རྡོ་ནི་ཥི་ཡ་བར་མཚོ་ཐོག་རྒྱལ་མཚམས་འབྲེལ་ཡོད། པཀི་སྟཱན་དང་བངྒ་ལ་དེཤ་གཉིས་ནི་སྔར་རྒྱ་གར་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཡང་ཕྱིས་སུ་ལོགས་སུ་གྱེས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དུ་གྱེས་པ་རེད། 

རྒྱ་གར་ནི་སེང་གེ་གཙང་པོའི་གཤོངས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དར་བའི་གནས་ཡིན་པ་དང་ད་ལྟའི་ཆར་པ་ཀི་སི་ཐན་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཧར་པན་གནའ་རྫས་ལས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་དབང་ཤུགས་སོགས་རྟོགས་ཐུབ། ཧིན་རྡུ་ཆོས་ལུགས་དང་། ནང་ཆོས། ཇིན་ཆོས་ལུགས། སིག་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། མ་ཟད་ ཇུ་ཌའི་ཆོས་ལུགས། ཛོ་རཱས་ཊི་ཆོས་ལུགས། ཡི་ཤུ་ཆོས་ལུགས། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་བཅས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོའི་ནང་དར་ཁྱབ་བྱུང་། དེས་རྐྱེན་པས་སྣ་མང་རིག་གཞུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ཁྱོན་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་རིམ་པས་ རྒྱ་གར་ནང་དབྱིན་ཇི་དབང་ཤུགས་སླེབས་ཏེ་མངའ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་ཟླ་སྒྲིལ་བྱས། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་བཅུ་དགུ་བར་ཤར་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་འབྲེལ་ཀུང་སིས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་འོག་དབྱིན་གཞུང་གི་བཀོད་ཁྱབ་མི་བརྩི་བའི་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་(འཆི་གསོན་དབྱེ་ཐག་གཅོད་པའི་ལས་འགུལ) གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྤེལ་བས།  སྤྱི་ལོ་ 1947 ཟླ་ 8 ཚེས་ 14 ཡི་མཚན་དཀྱིལ་དུ་རྒྱ་གར་ལ་རང་བཙན་ཐོབ། 

.

རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཡང། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཀྱ་ཐུབ་པ་དང་མཁས་གྲུབ་བླ་མེད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་སོགས་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དུ་མ་ཞབས་བཅག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འབོད་ རྒྱ་གར་ཞེས་པ་ནི་ཐག་རིང་གི་ཡུལ་གྲུ་དང་ དེར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་སྲོལ་ཡོད་པས་སོ། དབྱིན་སྐད་དུ་ ཨིན་རྡི་ཡ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཏ་ཟིག་ཡུལ་སྐད་དུ་སེང་གེ་གཙང་པོར་ ཨིན་རྡུ་ས་ཞེས་འབོད་པ་ལས་བྱུང་། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ སཱིན་རྡུ་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན། གནའ་རབས་ཀྱི་གྷི་རི་སི་སྐད་དུ་ ཨིན་རྡུ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། དོན་དུ་སེང་གེ་གཙང་པོའི་ཉེ་གདྭབས་སུ་གནས་པའི་མི་ལ་ཟེར།
རྒྱ་གར་བ་རང་ཉིད་ནས་བྷར་ར་ཊ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་ནས་གཞུང་འབྲེལ་ཀྱི་མིང་དུ་ངོས་འཛིན་དུ་གནང་ཡོད། རྒྱ་གར་སྐད་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཧིན་རྡུ་ཆོས་ལུགས་ནང་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་རབས་རྒྱལ་པོ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱི་མིང་ཡིན། 
མིང་གཞན་ཞིག་དུ་ཧིན་རྡུ་སི་ཐན་ཞེས་ཀྱང་འབོད། པཱར་ཤན་སྐད་དུ་ ཧིན་རྡུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་གནས་པའི་ཡུལ་ལ་ཟེར། 

རྒྱ་གར་ནི་ས་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་སྐད་ཡིག་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པས། ཡུལ་མིའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཛིན་སྐྱོང་ཚགས་ཚུད། ལས་དོན་མཉམ་སྒྲུབ། བདེ་སྐྱིད་མཉམ་མྱོང་སོགས་ཀྱི་ཆེད་རྒྱལ་ཁབ་ཧྲིལ་པོ་དེ་མངའ་སྡེ་28 དང་ཐད་སྐྱོང་ས་ཁུལ་7 ལ་བགོས་ཡོད། ས་ཁྱོན་གྱི་ཆ་ནས་རཱ་ཇ་སྠཱན་ནི་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཤོས་དང་། ཆུང་ཤོས་ནི་གྷོ་བ་(Goa)རེད། མངའ་སྡེ་དེ་དག་ཀྱང་རྫོང་དང་གྲོང་གསེབ་རིམ་པར་དབྱེ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་དབུས་གཞུང་ནི་རྒྱལ་ས་དིལླིར་ཆགས་ཡོད།

 རྒྱ་གར་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་འདིར་གཟིགས་རོགས། 

རྒྱ་གར་ནི་རི་བོ་དང་མཐོ་སྒང་། གཤོངས་ས། བདེ་ཐང་། མཚོ་ཁ། གླིང་ཕྲན་སོགས་ས་དབྱིབས་དུ་མས་གྲུབ་ཡོད་པ་ལས། ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་། གངྒཱའི་བདེ་ཐང་། ཌེཀྐན་མཐོ་སྒང་བཅས་དབྱེ་བགོད་གསུམ་དུའང་ཕྱེ་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་ལས་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང་བོད་སྐད་དུ་རི་བོ་གངས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། རི་བོ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་དང་རི་རྒྱུད་རིང་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཧི་མ་ལ་ཡ་ནི་ཧི་མ་དི་རི་དང་། ཧི་མ་ཅལ། ཤི་ཝ་ལི་བཅས་རི་རྒྱུད་གསུམ་གྱིས་གྲུབ།  རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་བདེ་ཐང་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་ཡོད། གངྒཱ་དང་ཧིན་དྷུ་གཙང་པོ།(སེང་གེ་ཁ་འབབ) བྲ་མཧཱ་པུཏྲ་(རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་)བཅས་དང་དེ་དག་གི་ཆུ་ལག་གིས་བྱེ་འདམ་རིམ་གསོག་གིས་བདེ་ཐང་དེ་ཆགས་པ་ཡིན། བདེ་ཐང་འདི་རྒྱ་ཆེ་ལ་ངོས་སྙོམས་པ་མ་ཟད། ས་གཤིས་གཤིན་པོ་ཡོད་ལ་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་བས། ས་ཁུལ་འདིར་མི་ཚོགས་ཀྱང་མང་པོ་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད།  རྒྱ་གར་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་གར་བྱེ་ཐང་ཆེན་མོའམ་ཐཱར་བྱེ་ཐང་ (Great Indian desert) ཆགས་ཡོད། ཁུལ་དེར་སྐམ་ཤས་དང་ཚ་དྲོད་ཆེ་བས་རྩི་ཤིང་ཉུང་ངུ་ལས་སྐྱེ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། རྒྱ་གར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱེད་གླིང་མཐོ་སྒང་(Peninsular plateau) ཡོད། དེའི་དབྱིབས་ཟུར་གསུམ་ཡིན་པས་ས་དབྱིབས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མཐོང་ཐུབ། ཁུལ་འདིར་ཨ་རཱ་ཝ་ལི་རི་(Aravali hill) དང་། ཝིན་དི་ཡཱ་ (Vindhyas) དང་སཱ་ཏེ་པུ་ར་ (Satpuras) སོགས་ཀྱི་རི་རྒྱུད། ནརྨ་དཱ་ (Narmada) དང་ཏཱ་པི་ (Tapi) གཙང་པོ་སོགས་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། གཙང་པོ་འདི་དག་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བཞུར་ནས་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་འབབ་ཀྱི་ཡོད།  བྱང་རི་ (Western Ghats) སཱ་ཡ་དི་རིའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱང་གི་ས་མཚམས་བྱེད་པ་དང་། ཤར་རིའི་ (Eastern Ghats) རི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤར་གྱི་ས་མཚམས་མཚོན་པར་བྱེད། རི་རྒྱུད་འདི་གཉིས་ཀྱི་འདབས་སུ་མཚོ་ཁའི་བདེ་ཐང་ (Coastal Plain) ཆགས་ཡོད་ཅིང་། ཁུལ་འདིར་རྡོ་སོལ་དང་ལྕགས་རིགས་སོགས་གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་པོ་ཡོད།  མ་ཧཱ་ན་དི་དང་། (Mahanadi) གོ་དཱ་ཝ་རཱི། (Godavari) ཀྲྀཥྞཱ (Krishna) ཀཱ་ཝེ་རཱི་ (Kaveri) གཙང་པོ་སོགས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བཞུར་ནས་མཐར་བངྒལ་མཚོ་ཁུག་ཏུ་འབབ་ཀྱི་ཡོད། སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ཕུད་ད་དུང་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གླིང་ཕྲན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ངོགས་སུ་ལཀྵ་དཱིབ་གླིང་ཕྲན་ (Lakshadweep Islands) དང་། བངྒལ་མཚོ་ཁུག་ཏུ་ཨནྜ་མཱན་དང་ནི་ཀོ་བཱར་ (An- daman and Nicobar Islands) གླིང་ཕྲན་ཆགས་ཡོད། 

རྒྱ་གར་ལ་རྩྭ་དང་རྩི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་རྩ་བའི་རིགས་ལྔར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཚ་ཁུལ་གྱི་རྒྱུན་ལྗང་ནགས་ཚལ་(Tropical evergreen forest) དང་། ཚ་ཁུལ་གྱི་ལོ་མ་དུས་སུ་ལྷུང་བའི་ནགས་ཚལ། (Tropi- cal deciduous forest) ཚེར་ཤིང་།(Thorny bushes) རི་ཤིང་། (Mountain vegetation) མཚོ་ཁའི་ཆུ་ཤིང་ (Mangrove forest) བཅས་སོ།།  ནགས་ཚལ་ནི་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་འཚོ་གནས་བྱེད་ས་ཡིན། མིས་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་ ལ་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཟེར། རྒྱ་གར་ལ་ལྟོ་འགྲོའི་སྲོག་ཆགས་(Reptiles)དང་། ས་ཆུ་གཉིས་སྡོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས།(Amphibians) འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས། (Mammals) བྱ་རིགས། འབུ་སྲིན་སོགས་སྲོག་ཆགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ཤིང་ནགས་གང་བྱུང་དུ་གཅོད་འབྲེག་དང་། རྨ་བྱ་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་སོགས་བྱ་རིགས་དང་། སྟག་དང་། གཟིག གླང་ཆེན་ སོགས་རྩ་ཆེའི་སྲོག་ཆགས་རིགས་རྔོན་རྒྱག་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ལ་བརྟེན། དེང་སྐབས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་རྩ་སྟོང་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད། རྩ་སྟོང་འགྲོ་ཉེན་ཆེ་བའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཆེད་གཅན་གཟན་ཁང་དང་། གླིང་ག་སོགས་བཟོ་སྐྲུན་གང་འཚམ་བྱས་ཡོད་ནའང་། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་རྩ་སྟོང་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་མུ་མཐུད་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་གར་མིག་སྔར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཀྱིན་པའི་འབྱོར་ཞན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན།  ཡིན་ནའང་སློབ་གསོ་ཡི་སྤུས་ཀ་བཟང་བ་དང་མི་འབོར་གྱི་རྒྱབ་བརྟེན་བཟང་བས་རྐྱེན་གྱིས་ད་སྔ་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོ་ན་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ནས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་རེད།  རྒྱ་གར་ནི་ཞིང་ལས་གཙོ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་དང་།  བཟོ་ལས་ད་ལྟ་མང་ཆེ་ཤོས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ཉེ་འགྲམ་ན་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་རྒྱ་གར་ནི་མཉེན་ཆས་ལས་རིགས་ཀྱི་རྟེན་ས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་།  རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནས་བྱུང་བའི་མཉེན་ཆས་ལས་བཟོ་བས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད།  ད་དུང་དབྱིན་ཡིག་གི་རྨང་གཞི་བཟང་བ་དང་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་ལ་ཞུགས་མཁན་གྱི་མི་འབོར་གྲངས་ཆེ་བས་ཞབས་ཞུ་ཁ་པར་དང་ལས་གཞི་གཞན་གླས་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་།  ཡིན་ནའང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་ཞིང་གྲངས་འབོར་མཐོ་རུང་།  འཛད་སྤྱོད་པའི་ཁ་གྲངས་བཟང་བ་དང་དབུག་ཕྱུག་ཆ་སྙོམས་མིན་པའི་གནད་དོན་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་ཡིན་སྟབས་ད་སྔ་རྒྱ་གར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལ་གནད་དོན་གང་མང་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་གར་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་འབོར་གྱི་གྲངས་ཀ་ཐེར་འབུམ་ལ་སོན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། མིག་སྔར་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གཉིས་དང་བྱེ་བ་བརྒྱད་ལྷག་ཡོད།  སྔོན་དཔོག་བྱེད་པ་ལྟར་ན།  མི་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུ་བར་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་འབོར་ཡོངས་སུ་རྒྱ་ནག་ལས་བརྒལ་ནས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་མི་འབོར་ཆེས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རུ་གྱུར་ངེས་རེད།

རྒྱ་གར་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་བྱེད་མཁན་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རིགས།  ད་དུང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་སོགས་གང་ཅི་ཐད་ནས་རྩེ་ལ་སོན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན།  རྒྱ་གར་ལ་གཙོ་བོ་ཧིན་རྡུལ་ཆོས་ལུགས་སམ་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་གཞན།   ད་དུང་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་སམ་ཡེ་ཟི་ལམ་ཆོས་ལུགས།  གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ལུགས།  ད་དུང་ཇེ་ན་ཆོས་ལུགས་སོགས་རིགས་མང་པོ་ཡོད།  དེ་བས་མ་ཟད་ལུང་བ་སོ་སོ་ན་རང་རང་གིས་རྟེན་གཙོ་དང་གཙོ་སྐུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དད་མོས་བྱེད་པ་ཡང་མང་དུ་མཐོང་།  དེ་ཁྲོད་དུ་རྒྱལ་བོ་རཱ་མ་ནའི་སྒྲུང་ལ་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་།  ད་དུང་དམངས་ཁྲོད་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་བོ་སོགས་ལ་དད་པའི་ཆོས་ཡང་ཤན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།  ངེས་པར་གསལ་ཁ་འདོན་རྒྱུ་ཞིག་ལ།  སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནི་སྤྱིར་རྒྱ་གར་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ནས་བྱུང་ན་ཡང་།  ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་སྤྱི་དམངས་ཁྲོད་ན་དེར་དད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་གྲངས་སྤྱིའི་བརྒྱ་ཆ་དང་བསྡུར་ན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད།

     




#Article 15: ཨོ་སི་ཐྲི་ཡ། (114 words)


ཨོ་སི་ཊི་རི་ཡ་(Österreich)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཝི་ཨེ་ན་རེད།

སྤྱི་ལོ་༩༩༦ ལོར་ostarrichi ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་། དེ་སྐབས་ལོ་ངོ་༦༠༠ རིང་Habsburgerherrschaft དབང་བསྒྱུར་འོག་བསྡད། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུའི་རྗེས་སུ་ད་ལྟའི་མིང་འདི་ཉིད་ österreich,ཞེས་པ་འདི་བྱུང་། ost ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་། reich ནི་ཕྱུག་པོའི་དོན་ཡིན་ཟེར།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་ལ་ཨོ་སོ་ཏྲི་རི་ཡ། austria,Österreich ཡོ་རབ་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཆགས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༩༩༦ ལོར་ostarrichi ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་། དེ་སྐབས་ལོ་ངོ་༦༠༠ རིང་Habsburger ཧན་སེ་བུག་གྷར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་འོག་བསྡད། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུའི་རྗེས་སུ་ད་ལྟའི་མིང་འདི་ཉིད་ österreich,ཞེས་པ་འདི་བྱུང་། ost ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་། reich ནི་ཕྱུག་པོའི་དོན་ཡིན་ཟེར། སྤྱི་ལོ་༡༡༥༦ ལོར་གཞིས་ཀའི་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༤༥༣ ལོར་སླར་ཆེས་མཐོའི་གཞིས་ཀའི་ལམ་ལུགས་སམ་གཞིས་ཀ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལུགས་སུ་གནས། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༨༠༤ ལོར་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ལམ་ལུགས་སུ་བསྡད། དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༨༦༧ ལོར་ཨོ་སི་ཏྲི་རི་ཡ་དང་ཧུན་གྷར་མི་རིགས་གཉིས་མཉམ་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བསྡད། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ ལོར་ཨོ་སོ་ཏྲི་རི་ཡ་ཐོག་དང་པོར་གཅིག་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༣༨ ལོར་ཧི་ཏི་ལར་གྱིས་ཇར་མན་མཉམ་གཅིག་བསྒྱུར་བཟོས། སྤྱི་ལི་༡༩༤༥ ལོར་སླར་ཡང་གཅིག་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༥ ལོར་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་ཡོ་རབ་མཐུན་ཚོགས་སུ་ཞུགས། 

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཇར་མན་སྐད་ཡིག་Deutschཡིན། དེ་མིན་ཀོ་རི་ཏྲི་ཤི། སོ་ལོ་ཝི་ནི་ཤི། ཧུན་གྷར་ཤི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ། གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ། ཁྱོན་མངའ་སྡེ་དགུ་ཡོད། ཝི་ཡན། སྦུ་གྷར་ལན་ཌེ། ཀེའ་རན་ཏན། ནིའ་དར་ཨོ་སི་ཏྲི་རག ཨོ་སྦར་ཨོ་སི་ཏྲི་རག སལ་ཛི་སྦུག ཤེ་ཏེར་མག ཏྲི་རོ། ཧྥོ་རལ་བྷག རྣམས་ཡིན། རྒྱལ་ས་དང་མངའ་སྡེ་གཙོ་བོ་ཝིནWeinཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན། ཧན་ཛེ་ཧྥི་ཤར།Alexander Van der Bellen. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན། ཝིར་ནར་ཧྥེ་མན།Christian Kern. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ལོ་ཡུན་དྲུག་ཡིན། གྲོས་ལ་མཐུས་མི་183 ཡོད། 

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན། ཀི་ལོ་མི་ཏྲར་གྲུ་བཞི་མ་83.878ཡིན། མི་འབོར།8.872.865, ཀི་ལོ་མི་ཏྲར་གྲུ་བཞི་མ་གཅིག་གི་སྟེང་ཁྱོན་མི་གྲངས་105.སྡོད་ཀྱི་ཡོད། དངུལ་ལོར། ཨོའོ་རོ་Euro.རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་གཙོ་བོ། སྤྱི་ཟླ་10ཚེས་26 རང་བཙན་ཉིན་མོ་ཡིན། རྒྱལ་དར་ནི། སྟེང་འོག་དམར་པོ་དང་བར་དུ་དཀར་པོ་ཡིན། དམག་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས། བྱ་འབྲུག་གི་དབུས་སུ་རྒྱལ་དར་དང་དེའི་གཤམ་དུ་ལག་གཉིས་ཀྱི་གཡས་ལ་ཐོ་བ་དང་གཡོན་དུ་ཟོར་བ་བཟུང་བ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་སུ། ཨ།A ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁ་པར་ཨང་། +43ཡིན། རི་མཐོ་ཤོས། གྷོ་རོ་སི་ལོག་ནར་Großglockner ཡིན། མཐོ་ཚད་མི་ཏྲར་3798 ཡོད། མཚོ་ཆེ་ཤོས། ནོཡ་སི་ད་ལར་སི་Neusiedler Seeཡིན། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ནི། ཤར་ལྷོར་ཇར་མན་ནི། ལྷོར་ཅེག ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སོ་ལོ་ཝི་ཀི་ཡ། ནུབ་ཏུ་ཧུན་གྷར། ནུབ་བྱང་དུ་སོ་ལོ་ཝི་ནན། བྱང་དུ་ཨི་ཊ་ལི། བྱང་ཤར་དུ་སུད་སི། རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཡིན། བྱང་ཤར་དང་ཤར་མཚམས་སུ་ནག་རི་དང་བྲག་རི་སྤང་རི་གངས་རི་བཅས་རི་ཧ་ཅང་མང་། རི་བརྒྱུད་ནི། ཨལ་པན་Alpen་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད།

ཨོ་སི་ཊི་རི་ཡ།




#Article 16: དན་མྲག (145 words)


དན་མྲག་(Kongeriget Danmark)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཀའོ་པེན་ཧ་ཀེན་རེད།

ཏེན་མག་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཏེན་མག་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་བརྗོད། ཏེན་མག་ནི་ཡོ་རོབ་བྱང་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ(Nordic country)ཅིག་ཡིན། སི་ཁཱན་དྲི་ནཱ་བི་ཡའི(Scandina vian) (ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁྱུ་ཞིག) རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་ཆེས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ནོར་ཝེ་ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། སི་ཝེས་དན་གྱི་ལྷོ་ནུབ(ཟམ་པ་ཞིག་གིས་འབྲེལ་ནས་ཡོད།) ཏུ་ཡོད། ཏེན་མག་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་མཚམས་འཇར་མན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྱང་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྷལ་དིག་རྒྱ་མཚོ་ཡོད། ཏེན་མག་ནི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཚར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ༢༠༠༦དང༢༠༠༧ལོར་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཏེ། ཏེན་མག་ནི། འཕྲོད་བསྟེན་དང་བདེ་དོན་དང་ཤེས་ཡོན་བཅས་ཀྱི་ཚད་གཞི་རྨང་བྱས་པའི་ཐོག་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཆེས་ལམ་ལྷོང་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡིན་པར་བགྲངས།

ཏེན་མག་གི་རྒྱལ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་སེ་ལན་དྲི་གླིང་ཕྲན་དུ་ཡོད་པའི(Copenhagen)ཁོ་ཕེན་ཧ་ཀེན་ཡིན། 

ཏེན་མག་ནི་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང(རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ནི་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་དབང་ཚད་འགའ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན) ཞིག་ཡིན།རྒྱལ་མོ་མར་གྷི་རེ་ཐི་གཉིས་པ་ཡིན། ཏེན་མག་ནི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་ཚབ་དུ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གྲོས་ཚོགས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ཡོད་ལ། སྲིད་གཞུང་དེ་ལ་འོས་འདེམ་བྱུང་བའི་སྲིད་བློན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད། 

ས་ཁམས་རིག་པའི་ནང་ཏེན་མག་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ས་ཆ་ཡིན་པ་དང་། ཏེན་མག་མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཆ་དེར་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ནས་བཤད་ན། ཏེན་མག་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཨེད་ལན་ཐྲིག་རྒྱ་མཚོ་རུ་ཡོད་པའི་ཧྥ་རུ་གླིང་ཚོམ(Faroe Islands) དང་། བྱང་ཨ་རི་རུ་ཡོད་པའི་གྷི་རེན་ལན་དྲི(Greenland) གླིང་ཕྲན་གཉིས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ཆ་ཤས་གསུམ་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་ཡིན།

དུས་རབས༡༠པའི་བེ་ཀེན(Viking) མི་རིགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ། རྒྱལ་པོ་ཧཱ་རལ་དྲི་བྷུལ་དུ་ཐི(Harald Bluetooth) ཡིས་ཏེན་མག་ཐོག་མར་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཤིང་། ཏེན་མག་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར། བེ་ཀེན་མི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པ་མིང་དུ་གྲགས་ཡོད། དུས་རབས༡༡པའི་ནང་། ཏེན་མག་བེ་ཀེན་མི་རིགས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་ཨིན་ལན(England) དབང་སྒྱུར་བྱས།

སྤྱི་ལོ༡༣༩༧ལོར། ཏེན་མག་དང་སི་ཝེས་དན། ནོར་ཝེ་གསུམ་རྒྱལ་མོ་གཅིག་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ(རྒྱལ་ཁབ་དེ་ལ་ཀལ་མར་མཉམ་འབྲེལ་ཞེས་གྲགས།) རྐྱང་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ༡༥༢༣ལོར། སི་ཝེས་དན་ཡང་བསྐྱར་ལོགས་སུ་བུད་པ་དང་། ཏེན་མག་དང་ནོར་ཝེ་གཉིས(དེ་ལ་ཏེན་མག་ནོར་ཝེ་ཞེས་བརྗོད) (Denmark-Norway) མུ་མཐུད་དུ་མཉམ་གནས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོ༡༨༡༤བར་དུ་བསྡད། ཏེན་མག་ནོར་ཝེ་ཡིས་ཨེད་ལན་ཐྲིག་རྒྱ་མཚོ་རུ་ཡོད་པའི་གླིང་ཕྲན་མང་པོ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་ལ། དེའི་ཁོངས་སུ་ཧྥ་རུ་གླིང་ཚོམ་དང་འཁྱགས་གླིང་། (Iceland) གྷི་རེན་ལན་དྲི(Greenland) བཅས་ཚུད་ཡོད། སྤྱི་ལོ༡༩༤༤ལོར། འཁྱགས་གླིང་ཏེན་མག་ལས་རང་བཙན་ཐོབ།

སྤྱི་ལོ༡༨༤༩ཟླ༦ཚེས༥ཉིན། ཏེན་མག་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། རྩ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཆ་བླངས་ཤིང་། ཏེན་མག་མི་སེར་དཀྱུས་མ་རྣམས་ལ་ཐོབ་ཐང་སྤྲད། ད་སྐབས་ཏེན་མག་ནང་ཟླ༦ཚེས༥ཉིན་ནི། གུང་སེང་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ལ་རྩ་ཁྲིམས་ཉིན་མོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད།

སྤྱི་ལོ༡༩༤༠ལོའི་ཟླ༤ཚེས༩ཉིན། འཇར་མན་ནཱ་རྫེ་ཡིས་ཏེན་མག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པ་ཧྲིལ་པོའི་རིང་ནཱ་རྫེའི་མི་རྣམས་ཏེན་མག་ནང་དུ་བསྡད། སྤྱི་ལོ༡༩༤༣ལོའི་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ། ནཱ་རྫེའི་མིས་འཇིའུ་རིགས་རྣམས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་དུས། ཏེན་མག་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཇིའུ་རིགས༨༠༠༠ལྷག་ལ་རོགས་བྱས་ཏེ་ཏེན་མན་ནས་སི་ཝེས་དན་དུ་འབྲོ་རུ་བཅུག  འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ། ཏེན་མག་རྒྱལ་ཁབ་བྱང་ཨེད་ལན་ཐྲིག་ཆིངས་ཡིག་སྒྲིག་འཛུགས(NATO) དང་ཡོ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁག(European Union) གི་ཁོངས་མིར་གྱུར། གྷི་རེན་ལན་དྲི་གླིང་ཕྲན་དང་ཧྥ་རུ་གླིང་ཚོམ་གཉིས་ད་ཆ་ཏེན་མག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དང་ཚད་བཀག་དབང་ཚད་ཡོད།

ཏེན་མག་ལ་དབང་ཆའི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁྲིམས་འཛིན་ལྷན་ཁང(ཁྲིམས་ཁང་ཁག) དང་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཁང་། (སྲིད་བློན་དང་བཀའ་ཤག) ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང(ཏེན་མག་མི་དམངས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས) བཅས་གསུམ་ཡིན། ཏེན་མག་གི་ད་ལྟའི་སྲིད་བློན་ལཱར་སི་ལོག་རཱ་སི་མུ་སེན་ཡིན་ལ། ཁོང་སྤྱི་ལོ༢༠༡༥ལོའི་ཟླ༦པའི་ནང་འོས་འདེམ་བྱས།

རྒྱལ་མོ་མཱ་གྷི་རེ་ཐི་གཉིས་པ།  ཏེན་མག་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་མོ་གང་རུང་ཞིག་ཡོད། ད་ལྟའི་རྒྱལ་མོ་ནི་རྒྱལ་མོ་མཱ་གྷི་རེ་ཐི་གཉིས་པ་ཡིན། མཱ་གྷི་རེ་ཐི་གཉིས་པ་ལ་དབང་ཚད(ཁོ་མོས་གལ་ཆེན་ཐག་གཅོད་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱིན་མེད) ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་མཚོན་དོན་ཙམ་གྱི་བྱེད་ལས་ཡོད། སྤྱི་ལོ༡༨༤༩ལོར། ཏེན་མག་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ཏུ་གྱུར།   ལོ་ངོ་བཞི་རེའི་ནང་གྲོས་ཚོགས་འོས་འདེམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། འོས་ཐོབ་མཁན་ནི་གྲོས་ཚོགས་ནང་འོས་ཤོག་དང་རྐུབ་སྟེགས་མང་ཤོས་འཐོབ་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་དེའམ། ཡང་ན་མཉམ་སྡེབ་ཚོགས་པ་ཡིན། འོས་བསྡུ་འགྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། མོས་མཐུན་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་འགའ་མཉམ་པོར་འདུས་ཏེ་ཐུན་མོང་སྲིད་གཞུང་ཞིག་གྲུབ་པ་དང་།ཚོགས་པ་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་སྲིད་བློན་དུ་འགྱུར་གྱིན་ཡོད།

སི་ཁཱན་དྲི་ནཱ་བི་ཡའི(Scandinavian)རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་ཆེས་ཆུང་ཤོས་ཏེན་མག་ཡིན། ཏེན་མག་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ནི། འཇར་མན(ལྷོ།) དང་སི་ཝེས་དན།(ཤར།) ནོར་ཝེ།(བྱང་།) དབྱིན་ཇི།(ནུབ།) བཅས་ཡིན། ཏེན་མག་གི་ཆ་ཤས་ཆེ་ཤོས་ཇུད་ལན་དྲི(Jutland)ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་མ་གཏོགས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་ཚང་མ་རྒྱ་མཚོ་ཡིས་བསྐོར་ཡོད་པ་དང་། ས་སྟེང་དུ་འཇར་མན་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད། ཤར་ལྷོ་རུ་བྷལ་ཐྲིག་རྒྱ་མཚོ་དང་ནུབ་ཏུ་བྱང་རྒྱ་མཚོ། བྱང་དུ་སི་ཀཱ་གྷི་རག་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཤར་དུ་ཀཱ་དི་གྷེད་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ཡོད།  ཏེན་མག་གི་ནུབ་ཕྱོགས་ཆ་ཤས་ཇུད་ལན་དྲི་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ཡིན་ལ། འཇར་མན་དང་ས་མཚམས་འབྲེལ་ནས་ཡོད། དེ་ནི་ཏེན་མག་གི་གླིང་ཕྲན་མིན་པའི་ཆ་ཤས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། དེ་བྱིངས་ཀྱི་ཏེན་མག་ནང་མི་འཚོ་གནས་བྱེད་ཡོད་སའི་གླིང་ཕྲན༧༦དང་། གླིང་ཕྲན་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཡོད། གླིང་ཕྲན་རྣམས་ལས་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ནི(Zealand)ཙེ་ལན་དྲི་དང་ཧྥུ་ནན(Funen)ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྷལ་ཐྲིག་རྒྱ་མཚོ་རུ་ཡོད་པའི་བྷོན་ཧོ་ལིམ(Bornholm)གླིང་ཕྲན་ཡོད།   ཏེན་མག་རྒྱལ་ཁབ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཁོད་སྙོམས་པོ་ཡོད། རི་བོ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ནི་མཱོ་ལི་ཧོ་ཇི(Møllehøj)ཡིན་པ་དང་། མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲུ༡༧༠.༨༦ཡོད། རི་བོ་ཆུང་ཆུང་དང་མཚོ། མཚོ་གླིང་། ནགས་ཚལ། ཞིང་ས་བཅས་མང་པོ་ཡོད། ཏེན་མག་གི་མཚོ་འགྲམ་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ༧༣༡༤ཡོད་པ་དང་། མཚོ་ངོགས་ལས་སྤྱི་ལེ༦༠ལྷག་གི་མཚམས་སུ་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་མི་གཅིག་ཀྱང་མེད།

ཏེན་མག་གི་གནམ་གཤིས་ནི་ལྷགས་པ་ཚ་པོ་དང་ཆར་མང་པོ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། དགུན་དུས་སུ་ཧ་ཅང་གྲང་མོ་མིན་ལ། ལོ་མང་ཆེ་བར་གཟའ་འཁོར་འགའ་ལས་ཁ་བ་བབས་མེད། ལོ་ངོ་བཅུ་རེའམ་ཡང་ན་དེ་ཙམ་གྱི་ནང་གླིང་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་དར་ཆགས་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། དགུན་ཟླ་མང་ཆེ་བར་དར་ཆགས་མེད།གནམ་གཤིས་དང་ས་བབ་གཉིས་དགུན་དུས་ལུས་རྩལ་ལ་འཚམ་པོ་མེད་པ་རེད།  དབྱར་ཟླ་མང་ཆེ་བ་ཧ་ཅང་ཚ་པོ་མིན། མི་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཆར་པ་དང་རླུང་གི་ཆེད་དུ་གོན་པ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། ཉི་མ་ཧ་ཅང་ཚ་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། མི་སུ་གང་གིས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་དེ་འབྱུང་གིན་ཡོད་པ་སྔོན་དཔག་ཐུབ་ཀྱིན་མེད། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་འགྲོ་བར་ལོ་དེའི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོས་ནི་ཟླ་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་ནས་དབྱར་གཞུང་བར་དུ་ཡིན།

 སྒྱུར་མཁན། ནོར་བུ།    མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།




#Article 17: མེག་སི་ཀོ། (150 words)


མེག་སི་ཀོ་(Mexico)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་མེག་སི་ཀོ་གྲོང་རེད།

མེག་སི་ཁོའམ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་མེག་སི་ཁོ་མཉམ་འབྲེལ་དམངས་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི།  བྱང་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། དེ་ནི་དེག་ས་སི་དང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་རྣམས་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གུ་ཝེ་ཐི་མ་ལ་དང་པེ་ལི་ཙེ་གཉིས་ཡོད། མེག་སི་ཁོ་རྒྱལ་ཁབ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་དང་མེག་སི་ཁོ་མཚོ་ཁུག(Gulf of Mexico)གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད།

མེག་སི་ཁོ་ནང་གནས་པའི་མི་རྣམས་སམ་ཡང་ན་ས་ཆ་དེ་ནས་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་མེག་སི་ཁན(Mexicans)ཞེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། ཁོ་ཚོ་ལས་མང་ཤོས་ཀྱིས་སི་པེན་སྐད་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ནཱ་ཧུ་དིལ་དང་མཱ་ཡ་དང་ཙ་ཐོ་དེག་ལྟ་བུ་ཡིས་ཨ་རིའི་ཡུལ་སྐད་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། མེག་སི་ཁོ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར(Mexico City)ནི་མེག་སི་ཁོ་ཡི་རྒྱལ་ས་ཡིན།

ཡོ་རོབ་པ་རྣམས་མ་སླེབས་སྔོན་དུ་མེག་སི་ཁོ་ཡི་ནང་དུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་གྱི་རིག་གཞུང་དར་ཡོད་ཅིང་། ཆེས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཨོལ་མེག(Olmec)རིག་གཞུང་ཡིན་ལ། ཨོལ་མེག་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་རྡོ་ཆེན་རྣམས་ཧ་ཅང་སྙན་གྲགས་ཆེ། མཱ་ཡ་མི(Mayans)རྣམས་ཡུ་ཁ་དན(Yucatán)ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་སྟེང་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ཏུ་ཡང་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད། ཡི་ཤུའི་སྟོན་པ་འཁྲུངས་རྗེས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ༢༠༠ནས༩༠༠བར་མཱ་ཡ་མི་རིགས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད་ལ། གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆེན་གཞན་ཞིག་ནི་ཐོ་ཐི་ཝ་ཁན(Teotihuacan)ཡིན། ཐོ་ཐི་ཝ་ཁན་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ་དུས་སྐབས་དེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཐོ་ཐི་ཝ་ཁན་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་རྗེས་ཐོལ་ཐིག(Toltecs)མི་རིགས་སྟོབས་ཆེན་དུ་གྱུར། ཐོལ་ཐིག་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཨ་རིའི་ལྷོ་ཁུལ་ནས་ཁོ་སི་ཐ་རི་ཁ་བར་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཐོལ་ཐིག་གི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་སྐྱབས་མགོན་ནི་ཁུ་ཚིལ་ཁོ་དིལ(Quetzalcoatl)ཡིན། ཐོལ་ཐིག་གི་རིག་གཞུང་ཡང་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་པ་དང་ཨ་རྫི་ཐིག་མི་རྣམས(Aztec)ཀྱིས་ཤུལ་འཛིན་བྱས་ཤིང་། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་མེག་སི་ཁོ་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་བརྗོད་ལ། མོག་དི་ཙུམ་རྒྱལ་ཐོག་གཉིས་པ(Moctezuma II)ནི་ཨ་རྫི་ཐིག་གི་རྒྱལ་པོ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན།སྤྱི་ལོ༡༥༡༩ལོར། སི་ཕེན་གྱི་མྱུལ་དཔྱད་པ་ཧིར་ནན་ཁོར་སི(Hernán Cortés)མེག་སི་ཁོ་ལ་འབྱོར་པ་དང་། ཨ་རྫི་ཐིག་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ནི་ཕྱིར་དུ་ལོག་པའི་སྐྱབས་མགོན་ཁུ་ཚིལ་ཁོ་དིལ་རེད་འདོད་དེ་ཁོང་ལ་འཐབ་འཛིང་བྱ་མ་འདོད་མོད། ཁོར་སི་ཡིས་ཨ་རྫི་ཐིག་གི་དགྲ་བོ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་མནའ་འབྲེལ་བསྒྲིགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ༡༥༢༡ལོར། ཨ་རྫི་ཐིག་གི་རྒྱལ་ས་དོན་ཆི་དིག་ལན(Tenochtitlan)དབང་དུ་བསྡུས་པས། ཨ་རྫི་ཐིག་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སི་ཕེན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བ་དང་དེ་ལ་སི་ཕེན་གསར་བ་ཞེས་གྲགས།   སྤྱི་ལོ༡༨༡༠ལོར། མེག་སི་ཁོའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་དཔོན་མི་གྷུལ་ཧི་དིལ་གྷོ་ཡིས་མེག་སི་རང་བཙན་དམག་འཁྲུག་འགོ་བརྩམས། སྤྱི་ལོ༡༨༢༡ལོར་སི་ཕེན་གྱིས་གཞི་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཤིང་མེག་སི་ཁོ་ལ་རང་བཙན་ཐོབ། མེག་སི་ཁོ་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོག་མའི་དབུ་ཁྲིད་ནི་དིར་བྷི་དྲིའི་ཨ་གྷུ་སི་ཐེན་ཡིན་ལ། ཁོ་ཡིས་མེག་སི་ཁོ་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོག་མ་དེ་བཙུགས་ཤིང་རང་ཉིད་གོང་མར་བསྡད། ཡིན་ན་ཡང་། མེག་སི་ཁོའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་དགའ་མོས་མ་བྱས་པས། སྤྱི་ལོ༡༨༢༣ལོར། མེག་སི་ཁོ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྱུར། དུས་རབས༡༩པའི་འགོ་སྟོད་དུ། མེག་སི་ཁོའི་ནང་གི་མི་སྣ་ཤིན་ཏུ་གལ་གནད་ཅན་ཞིག་ནི་ཨན་དོ་ནའོ་ལོབ་ཙི་དྲི་སན་ད་ནཱ(Antonio López de Santa Anna)ཡིན་ལ། མེག་སི་ཁོའི་སྲིད་འཛིན་དུ་ཐེངས༡༡ལ་བསྡད། ཁོ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་པར་གྱུར་བ་དང་། དེག་ས་སི་ཡིས་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས(༡༨༣༦)བྱས། ཨ་ལ་མོ་དམག་འཁྲུག་ནི་དེག་ས་སི་གྱེན་ལངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ༡༨༤༦དང༡༨༤༨ལོའི་བར། མེག་སི་ཁོ་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བ་དང་།མེག་སི་ཁོ་དམག་འཁྲུག་ལས་ཕམ་ཞིང་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཨ་རི་ལ་ཤོར་ཏེ་ལྷོ་ནུབ་ཨ་རི་རུ་གྱུར། དམག་འཁྲུག་མཇུག་རྫོགས་རྗེས་སན་ད་ནཱ(Santa Anna)ཝེ་ནེ་ཟུ་ཝ་ལ(Venezuela)རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཙན་བྱོལ་ལ་སོང་། སྤྱི་ལོ༡༨༥༨དང༡༨༦༡ལོའི་བར་དུ། གུ་ཡངས་རིང་ལུགས་པ་དང་རྙིང་ཞེན་རིང་ལུགས་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཡང་བསྐྱར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་། གུ་ཡངས་རིང་ལུགས་པ་བྷན་དོ་ཇུ་རི་ཙི(Benito Juárez)ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་རྗེས་ནས་སྲིད་འཛིན་དུ་གྱུར། ཁོ་ཧྥ་རན་སི་ཡིས་མེག་སི་ཁོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་ཧབ་སི་བྷག་གི(Maximilian)མག་སི་མི་ལེན་མེག་སི་ཁོ་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པའི་གོང་མ་རུ་མ་བསྐོས་བར་དུ་སྲིད་འཛིན་བྱས། ཡིན་ན་ཡང་། མག་སི་མི་ལེན་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་བྱས་པར་མ་ཟད། དམག་འཁྲུག་མང་པོ་ཞིག་གི་རྗེས་ནས། སྤྱི་ལོ༡༨༦༧ལོར། ཁོ་སྲོག་ཐོག་ཏུ་བཏང་ཞིང་། ཇུ་རི་ཙི་ཡང་བསྐྱར་སྲིད་འཛིན་དུ་གྱུར།  རྙིང་ཞེན་རིང་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇུ་རི་ཙི་ལ་དབང་ཚད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག་འདོད་དེ། ཁོ་གོ་གནས་ལས་ཕྱིར་ཕུད་བཏང་བ་དང་། ཕོར་ཧྥི་རོ་དྲེ་ཙི(PorfirioDíaz)སྲིད་འཛིན་དུ་བསྐོས། ཁོ་ནི་ཧྥ་རན་སི་དང་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་སྐབས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་དམག་དཔོན་ཞིག་ཡིན། ཁོ་ཡིས་མེག་སི་ཁོ་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་འབྱོར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་། མང་ཚོགས་དབུལ་བོ་རྣམས་སྔར་ལས་ཀྱང་དབུལ་ཕོངས་སུ་གྱུར། ཧྥ་རན་སི་སོ་དང་པོ(Franciso I)མ་དྲི་རོ་ཡིས་སྤྱི་ལོ༡༩༡༠ལོར་མེག་སི་ཁོ་གསར་བརྗེ(Mexican Revolution)ཡི་འགོ་བརྩམས།  

དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་བཅུ་ཡི་རིང་མེག་སི་ཁོ་རྒྱལ་ཁབ་ཟིང་འཁྲུག་གིས་ཁེངས་ཡོད་དེ། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་རིང་སྲིད་གཞུང་སྐྱོང་མཁན་སྲིད་འཛིན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། མི་དམངས་རིགས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་ཁ་གཏད་བཅག་ནས་འཁྲུག་རྩོད་བྱས། དུས་སྐབས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མི་སྣ་སྙན་གྲགས་ཅན་རྣམས་ནི། ཨེ་མི་ལེན་ཙ་ཕ་ད་དང་ཕན་ཆོ་བི་ལ། ཧྥ་རན་སེ་སི་ཁོ་དང་པོ་མ་དྲི་རོ་བཅས་ཡིན། སྤྱི་ལོ༡༩༢༠ལོར། ཨལ་བ་རོ་ཨོབ་རི་གྷོན་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྡད་པ་དང་འཁྲུག་རྩོད་ཞི་འཇགས་སུ་སོང་།   སྤྱི་ལོར༡༩༢༩ལོར། སྲིད་འཛིན་ཕུལ་དར་ཁོ་ཨེ་ལེ་སི་ཁེལ་སི་ཡིས་མེག་སི་ཁོ་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་པ(PNM)གསར་འཛུགས་གནང་ལ། ཕྱིས་སུ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་བརྗེ་ཚོགས་པ(PRI)ཞེས་བསྐྱར་དུ་མིང་བཏགས། ཚོགས་པ་དེ་ཡིས་དུས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཞིག་ལ་སྲིད་གཞུང་དབང་སྒྱུར་བྱས། སྒྲིག་འཛུགས་གསར་བརྗེ་ཚོགས་པའི་སྲིད་འཛིན་མང་ཆེ་བར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མོས་པ་བྱེད་ཀྱིན་མེད་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་སྲིད་འཛིན་དུ་སྡོད་པ་ནི་ཪང་ཉིད་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་རྒྱུ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱིན་ཡོད། སྲིད་འཛིན་ལཱ་ཙ་རོ་ཁར་དྲན་སི་ལགས་ནི་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་སྤྱི་ལོ༡༩༣༤ནས༡༩༤༠བར་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྡད་ཡོད།    བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རྗེས་སུ་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་བརྗེ་ཚོགས་པ་ལ་མི་དགའ་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ༡༩༦༨ལོར། བདེ་སྲུང་དམག་གིས་ངོ་རྒོལ་པ་རྣམས་ལ་མེ་མདའ་རྒྱབ་སྟེ་མི་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བསད་པ་དང་། དེ་ལ་ཐེལ་ཐི་ལོལ་ཁོ་དམར་གསོད་ཆེན་མོ(Tlatelolco Massacre)ཞེས་གྲགས། སྤྱི་ལོ༡༩༩༤ལོར། ཆི་ཡ་ཕ་སི(Chiapas)ཞིང་ཆེན་དུ་ཙབ་དི་སི་ད་སི(ཙབ་དི་སི་རྒྱལ་ཡོངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིའི་ཁོངས་མི)རྣམས་ཀྱིས་ངོ་ལོག་བྱས་ཏེ་གྱེན་ལངས་གཞན་ཞིག་བསླངས།

སྤྱི་ལོ༢༠༠༠ལོར། རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་གཅོད་ཚོགས་པའི(National Action Party)བི་སན་དི་ཧྥོག་སི་སྲིད་འཛིན་དུ་འོས་འདེམ་མ་བྱུང་བར་དུ། སྒྲིག་འཛུགས་གསར་བརྗེ་ཚོགས་པས་གཙོ་བོ་འོས་སྒམ་གཡོ་ཟོལ་བརྒྱུད་ནས་དབང་ཆ་འཛིན་ཐབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཁྱོན་ལོ་ངོ༧༡རིང་ལ་མེག་སི་ཁོ་ཡི་སྲིད་གཞུང་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད། 

མེག་སི་ཁོ་ནི་སྲིད་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ཡོད་པའི་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་སྤྱི་མཐུན་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། ལོ་ངོ༦རེའི་ནང་སྲིད་འཛིན་འོས་འདེམ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་ནི་ཨན་རིག་ཕི་ན་ནེ་དོ་ཡིན། མེག་སི་ཁོའི་གྲོས་ཚོགས་ལ(Senate)ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དང(House of Deputies)འཐུས་མའི་ལྷན་ཁང་ཡོད།

མེག་སི་ཁོ་ནི་བྱང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ཁུལ་དུ་ཡོད་ལ། ཧ་ལམ་ཟུར་གསུམ་མའི་བཟོ་དབྱིབས་ལྟར་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་བར་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ༣༠༠༠ལྷག་ཡོད། མེག་སི་ཁོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད། གཅིག་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་དང་གཞན་དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མེག་སི་ཁོ་མཚོ་ཁུགས་དང་ཁ་རི་བྷན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། ད་དུང་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བྷ་ཇ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ནི་ཡ་དང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུ་ཁ་དན་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ཡིན། མེག་སི་ཁོའི་དབུས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སི་རཱ་མེ་ཌི་རི་རྒྱུད(Sierra Madre mountains)རྣམས་ཡོད་ལ། དབུས་སུ་ད་དུང(Popocatépetl)ཕོ་ཕོ་ཁ་དི་ཕི་དིལ་དང་ཨིད་ད་སི་ཧ་དིལ(Iztaccíhuatl)ལྟ་བུའི་མེ་རི་འགའ་ཡང་ཡོད། རི་བོ་གྲགས་ཅན་ཕེ་ཁོ་དྲི་ཨོ་རི་ཙབ(Pico de Orizaba)ཀྱང་མེ་རི་ཞིག་ཡིན། མེག་སི་ཁོའི་བྱང་ཕྱོགས་ནི་བྱེ་ཐང་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་ཚ་ཁུལ་གྱི་ཆར་ཆུའི་ནགས་ཚལ་ཡིན། མེག་སི་ཁོའི་ནང་གི་གཙང་པོ་འགའ་ནི་རེའོ་བྷ་ར་བོ(ཨ་རིའི་ནང་རེའོ་གྷ་རན་དྲི་ཞེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད)དང་རེའོ་བྷལ་ས་སི། རེའོ་ཕ་ནུ་ཁོ། རེའོ་ཡ་ཁུ་བཅས་ཡིན།

མེག་སི་ཁོ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་སི་ཕེན་སྐད་སྤྱོད་མཁན་གྱི་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ལ་ཏིན་ཨ་རིའི་ནང(བྷ་རེ་ཟེ་ཡི་འཕྲོ་ནས། )མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན། མེག་སི་ཁོ་ཡི་མི་དམངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆའི༦༠གདོད་མའི་ཨ་རི་བ་དང་།  ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཕ་མེས་ཡིན་ལ་ཁོ་ཚོར་མེ་སི་དི་ཟོ་སི(Mestizos)ཞེས་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད། མི་དམངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆའི༣༠ཙམ་གདོད་མའི་ཨ་རི་པ་གཙང་མ་དང་། བརྒྱ་ཆའི༡༠ཡོ་རོབ་པ་ཡིན། མེག་སི་ཁོའི་མི་མང་ཤོས་ཀྱིས(བརྒྱ་ཆ༩༠)སི་ཕེན་སྐད་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། བརྒྱ་ཆའི༡༠ཡིས་གདོད་མའི་ཨ་རིའི་སྐད་ཡིག་ནཱ་ཧུ་དིལ(Nahuatl)དང་ཨ་རྫི་ཐིག་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་མཱ་ཡ(Maya)ཡང་ན་ཙ་ཕོ་ཐིག(Zapotec)ལྟ་བུ་བཀོལ་གྱིན་ཡོད། མེག་སི་ཁོའི་ནང་གི་མི་མང་ཤོས་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་པ(བརྒྱ་ཆ༨༩)དང་བརྒྱ་ཆ༦ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་གསར་མ་ཡིན།

 སྒྱུར་མཁན། དབང་ཆེན་འཕྲིན་ལས།  མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།




#Article 18: འབྲི་རུ་རྫོང་། (269 words)


ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།

འབྲི་རུ་རྫོང་འབྲི་རུ་ནི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མདོ་སྟོད་མི་ཡི་ཆོལ་ཁ། མདོ་ཁམས་ཤོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ནགས་ཤོད་སྦས་ཡུལ་སྨན་ལྗོངས། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱུག་དྲུག་གི་ནང་ནས་དངུལ་རྒྱལ་གཡང་མོ་ལུག་གིས་ཕྱུག་ཅེས་པའི་ཁོངས། གདང་ལའི་རི་རྒྱུད་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ནར་བའི་ལྷོ་ཕྱོགས། ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་བརྐྱང་བའི་བྱང་ཕྱོགས། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཆུ་བཞིའི་ནང་ཚན་དངུལ་ཆུ་ཁམས་པ་འབབ་པའི་གཞུང་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡང་ནུབ་དང་ནུབ་བྱང་གི་ས་བབ་མཐོ་ལ་ཤར་དང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བབ་དམའ། སྟོད་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབྲོག་ས་དང། སྨད་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཞིང་པ་ཡིན། དངུལ་ཆུ་ཁམས་པ་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་བརྒྱུགས་པའི་གཡས་གཡོན་ཏེ། ལུང་པ་སྤྱིའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་ལུང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྨད་ཕྱོགས་དང། དངུལ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་སྔོན་དུས་སུ་ཤིང་ནགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། 
མདོ་ཁམས་ནགས་ཤོད་འབྲི་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་སྔོན་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནགས་ཤོད་སྟོང་བུ་ཆུང་ཞེས་པའི་དམག་གི་ལྟེ་བ་ནགས་ར་ལྤགས་ཐང་ཞེས་པ་དེར་རྫོང་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་གནས་དེར་འབྲི་རུའི་སའི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད།  ཡུལ་སྤྱིའི་ས་བབས་ནི།  ཤར་དང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང༌། ནུབ་དང་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཅུང་མཐོ་བ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་ཆ་སྙོམས་སྨི4000ཡོད།  ལོ་རེའི་ཆར་ཆུའི་འབབ་ཚད་ཧའོ་སྨི580ནས650བར་ཟིན་གྱི་ཡོད། ས་བབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་དབྱར་ཁར་ཚ་བ་ཆུང༌། ཉི་མ་འཆར་ཡུན་རིང༌། ཉི་འོད་འོག་ཏུ་རླངས་ཆུའི་གྲུབ་ཆ་ཉུང༌། ཆར་དང་ཁ་བ་ཅུང་མང༌། མཁའ་དབུགས་དྭངས་ཤིང་ཁོར་ཡུག་གཙང་བ། རྩི་ཤིང་དང་རྩ་ཆེའི་རི་སྐྱེས་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་ནི་ནགས་ཤོད་སྦས་ཡུལ་སྨན་ལྗོངས་ཞེས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ད་ལྟའི་དུས་སུ་སྨན་རིགས་ལག་སོན་ཡོད་པ་རྣམ་གྲངས300ལྷག་ཡོད་པ་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ།  གཞན་ཡང་གཏེར་དངོས་སོགས་རང་བྱུང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནགས་ཤོད་འབྲི་ལྗོངས་ཕྱུག་མོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཞིག་ཡིན།

ནགས་ཤོད་ནི་ཚོ་པ་དགུ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུ་ནི། འབྲི་རུ། སྟག་དྲུག །བོམ་ཕན། ཁྲ་རིང༌། འགོམ། རཀྵི། ན་རོག །བུ་རྫུམ། སེན་ཚ་བཅས་ལ་ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུ་ཞེས་འབོད། 

འབྲི་རུ་ཚོ་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འབྲི་ལྗོངས་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཆེན་པོ་དེའི་སྨད་ཕྱོགས་ཐོག་མར་འབྲི་ཡི་རུས་དགུ་ཞེས་པ་དེས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན། རུས་དགུ་ནི། ཕྱུག་རུ། རྫ་རུ། རུ་གཟི། ཞུ་རུ། སོག་རུ། འབའ་རུ། སྡེ་རུ། བེ་རུ། སུན་རུ་བཅས་ཡིན། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་ས་ཁུལ་རྣམས་ལ་ཡུལ་སྡེའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ལྡན་པའི་སྡེ་ཚན་བཙུགས་ནས་འབྲི་ཡི་ཤོག་གསུམ་ཞེས་པ་བྱུང་།
ཕྱིས་སུ་བསྐྱར་རྒྱུད་སྣོན་ནས་ཤོག་ཁ་བཞི་བྱུང་བ་ནི་ཆུང་རྒྱུད། ཉི་མ། ལུང་རྒྱུད། བསྐྱར་རྒྱུད་བཅས་ཡིན། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས། སུམ་པ་འབྲི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ།། རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་རྒྱུད་དུ་གྲོལ།། ཞེས་གསུངས་པའི་སུམ་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་འབྲི་ཡི་མིང་བྱུང་བ་ཡང་རུས་རྒྱུད་འདི་ལས་བྱུང་བའི་མི་རྒྱུད་ཅིག་མིན་ནམ་སྙམ།

སྟག་ཕྲུག་ཚོ་པ། ཐོག་མར་སྟག་ཕྲུག་རུས་དགུ་ཞེས་པ་དེས་ས་བཟུང་བ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན། རུས་དགུ་ནི། དབང་པོ། ཐང་རྒྱུད། གྲག་རྒྱུད། བཙན་མགོ གཡག་པ། བྱང་པ། པད་ཕྱུང་། གདོང་མཆོང་། འབྲོང་ཚ། བཅས་ཡིན། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་ས་ཁོངས་བདག་ཐོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བཙུགས་ནས་སྟག་ཕྲུག་ཤོག་གསུམ་ཞེས་པ་བྱུང། དེ་ཡང་ཁྱུང་ཁྲ། བཙན་མགོ གིལ་པ་བཅས་ཡིན།

བོམ་ཕན་ཚོ་པ། སྔོན་སུམ་པའི་དུས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་ནགས་ཆུ་མ་གཞུང་ཟེར་སྐད། སྐབས་དེ་དུས་ནགས་ཤོད་སྟོད་དབུ་ཐང་མན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཚོ་པ་དུ་མ་འཕེལ་ནས་བོམ་ཕན་ཚོ་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཅུང་ཟད་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པ་མ་གཏོགས་ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུའི་ནང་ནས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།

ཁྲ་རིང་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ཐོག་མར་སྨུག་པོ་གདོང་གི་རྒྱུད་པ་སྤུན་བཞི་བྱུང་བ་དེས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཡུལ་སྨོང་ཆེན་ཞེས་པ་དེར་དམར་རུ་གནམ་རྫོང་། ཤ་རུ་གནམ་རྫོང་། དགྲ་མཁར་གནམ་རྫོང། ཆུང་རྫོང་ཞེས་པའི་མཁར་བཞི་བརྩེགས་ཏེ་སྲིད་དབང་བཟུང། དེ་རྗེས་སེན་ཚ་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་ནས་རུལ་སྦལ་སྙིང་རྫོང། དངུལ་རུ་གནམ་རྫོང། དབུས་རུ་གནམ་རྫོང། ཁྲོ་ཆུ་སྙིང་རྫོང་བཅས་རྫོང་བཞི་མོ་བ་ལ་བརྩེགས་ནས་སྲིད་དབང་བཟུང། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་མངའ་ཁོངས་ལ་ཕྱིས་སུ་ཁྲ་རིང་ཤོག་བཞི་ཞེས་པ་བྱུང་བ་ནི་སྒུར་སྟོད། སྒུར་སྨད། ཀ་རོང་། མཁར་རེ་བཅས་ཡིན།

འགོམ་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ཐོག་མར་སྒོམ་གྱི་རུས་བདུན་ཞེས་པ་དེས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་སྒྲོ་བ་སྨུག་པོ་འགུལ་རིང་། སྤྲིན་གྱི་དུང་འཕྲུ་འགུལ་རིང་། སྤི་ཐི་བུ་ཡི་ཆར་འབེབས། སྐྱེན་པ་བུ་ཡི་ཐོག་གདུག སོག་རུ་ཀརྨ་ཁྲབ་ཆེན། འཇང་གི་ཨ་ཐུལ་སྐར་ཚེ། སྐྱི་རུ་བླ་མ་རྟ་ནག་ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདོང་དཀར་དང་བ་ལག ཝག་ཏ། ས་དམར། སྙག་མདའ། སྙག་ཡར་གྲོང་། སྐྱི་རུ་གོང་མ་བཅས་ལ་མཁར་བརྩེགས་ནས་སྲིད་དབང་བཟུང། དེ་རྗེས་ཉུང་དཀར་དང་སྤུ་ཚ། བྱི་རུ། མོན་དེ་བཅས་རུས་རྒྱུད་བཞི་བྱུང་བ་བཅས་ལ་འགོམ་གྱི་རུས་རྒྱུད་བཅུ་གཅིག་ཅེས་གྲགས། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་མངའ་ཁོངས་ལ་འགོམ་སྡེ་ལིང་དྲུག་ཅེས་བརྗོད། དེ་ཡང་ཉུང་དཀར། ཆུ་སྲིབ། དཀར་གཞུང། ཉང་ཁུ། འོམ་སྡེ། ཡུལ་གྲོང་བཅས་ཡིན།

རཀྵི་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ཐོག་མར་རུས་རྒྱུད་ལྔ་ཡིས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཀ་ཀློག ཨར་རྒོད། ཀ་ས། འུ་ར། མཁར་རེ་བཅས་ཡིན། དེ་དག་གིས་སྦེའུ་(སྦེ་ཡིས) བེ་ཐང་(བྲེ་ཐང་)སྒམ་ཐང་། གཟར་ཐང། མངའ་ཡང་བཅས་ལ་གཞིས་ཆགས། ཕྱིས་སུ་སོག་པོའི་རྒྱུད་པར་གྲགས་པ་ནགས་རྗེ་བུ་ཞེས་རྩལ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དེའི་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་ཆུ་བཟང་ཟླ་བ་ཐང་ལ་མཁར་ཆགས། ས་བཟང་པོ་ཆུ་བཟང་ཟླ་བ་ཐང་།། དཔོན་བཟང་པོ་བོ་ངན་ནགས་རྗེ་དཔོན།། ཕྱི་སོག་རིགས་སྐུ་ཡི་ཆེ་རྒྱུད་དང་།། ནང་ནགས་ཤོད་སྟོད་ཀྱི་རྗེ་བོ།། ཞེས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལ་དར་བའི་ནགས་རྗེ་དཔོན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ས་ཁོངས་ལ་རག་དཀར་དང་རག་ནག་ཅེས་འབྲོག་སྡེ་དང་ཞིང་པའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཡང་སྡེ་ཚན་དེར་གནས་ནས་སྟོད་ཤོག་དང་སྨད་ཤོག་ཅེས་འབོད།

ན་རོག་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོ་མ་མཐོང་བས་ཞིབ་པར་མ་ཤེས། སྲིད་འཛིན་ས་གནས་སམ་རྫོང་གཞིས་ནི་ཤ་རིས་ཞེས་པའི་ས་ལ་ཡོད་པར་ཐོས། སྐབས་འགར་བུད་མེད་ཀྱིས་དཔོན་བྱས་པ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། ནགས་ཤོད་ལུང་པའི་ནང་ནས་ཚོ་པའི་སྲིད་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བུད་མེད་འཇོན་ཐང་ཅན་བྱུང་བ་ནི་ན་རོག་ཚོ་པ་དང་རཀྴི་ཚོ་པ་བུ་རྫུམ་ཚོ་པ་བཅས་ཡིན། ཚོ་པ་འདི་རུས་རྒྱུད་གང་གིས་བཟུང་སྔ་བ་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་རུས་རྒྱུད་ནི་འབྲེང་ཚང་། དགྱི། གུང་པ། སེ་བོ། ནག་རུ། སྤྱད་ཚ། སྨ་ར། ཐིས་བ། བློན་རུ། སྟོན་རུ་བཅས་ཡོད།

བུ་རྫུམ་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ནི་ཐོག་མར་ཡུལ་ལུང་གཞན་ནས་ཡོང་བའི་བུ་རྒོད་རྣམས་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཤོད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་རུས་རྒྱུད་གསུམ་གྱིས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་གནམ་ལ་ཆགས་སྔ་བ་མགོ་ལག་རྒྱལ་གསུམ། ས་ལ་ཆགས་སྔ་བ་སྙེ་སྐུལ་དཔོན་གསུམ། ཟེར་བ་བཞིན་སྙེ་བ་དང་ལྐུག་པ། དཔོན་རུ་བཅས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཁྲིམས་སྲོལ་སྲིད་དབང་གི་ལམ་ལུགས་བྱུང་ནས་བུ་རྫུམ་གྱི་ཡུལ་སྡེ་ལ་མཐའ་ལྔ་དབུས་བཅུ་ཞེས་པ་བྱུང་། དེ་ཡང་ལྷ་རི་དང་། རྒྱ་སྟོང་ལྡིང་དགུ སྔོད་ཨ་ལ་རོང་སོགས་ལ་གྲམ་ནས་ཡོད། སྒེར་སྡེ་མགོ་བཏགས་ཀོང་པོ་བྲག་གསུམ་དང་། ཉིང་ཁྲི་བཅས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་གྲགས།

སེན་ཚ་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ནི་ཐོག་མར་ཨར་ཀེ ཡོན་ཚ། ཚགས་པ། ཁོང་ལྷེ། ཐོས། ཨར་མགོ་བཅས་རུས་རྒྱུད་དྲུག་གིས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཚོ་པའི་དབང་འཛིན་འགན་འཁུར་གནང་མཁན་ཐོག་མར་ག་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མིན་མ་ཤེས་ཀྱང་བར་སྐབས་ཤིག་ནས་ཨར་ཀེ་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་ཡོན་ཚ་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པ་སོགས་ཡིན་སྐད། སྐབས་དེ་སྐོར་གྱི་ཚོ་པའི་མགོ་དཔོན་གྱི་མཁར་རྫོང་སེབ་ཧྲུག་ལ་ཡིན་པ་དང་ཕྱིས་སུ་ཞུ་ཚང་གི་སྐབས་སུ་ལ་གོང་ཞེས་པར་མཁར་གཞིས་ཆགས། དེ་དག་ནི་ནགས་ཤོད་ཀྱི་ཚོ་སྡེ་རྣམས་བྱུང་རབས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་མོ།།

ཟུར་བཀོད།

སྡེ་ཤོག་གི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གསལ་ཁ་མེད་པས་དཔྱད་པ་བྱ། ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུའི་ཚོ་ཤོག་ནང་ནས་གོ་གནས་ཐོབ་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཆེན་ཧུའི་མཚན་གནས་ཐོབ་པ་སྟག་དྲུག་དཔོན་ ཚང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནས་སྦེ་ཧུ་དང༌། སྦེ་ཅང་བཅས་རིམ་པར་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སྣ་མང་འདུས་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། བོད་གདོད་མའི་ ཆོས་ལུགས་གཡུང་དྲུང་བོན་དང༌། གསང་སྔགས་རྙིང་མ། བཀའ་གདམས། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས་བཅས་ཡོད། ས་སྐྱ་མངོན་ཚན་ཆེ་བ་མ་དར། ཡུལ་ལུང་འདིར་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ། རིག་གནས་རྒྱ་མཚོའི་དཔལ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་གནས་ལྔ་རིག་པ་བ་དང༌། སྟོབས་འབྱོར་ནམ་མཁའི་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་བྱོན་མྱོང་པ་རེ་རེ་བཞིན་བགྲང་བར་དུས་ཀྱིས་མ་ལོང༌། གཞན་ཡང་གནས་དགོན་རི་ཁྲོད་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་བཀོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁམས་སྲིང་མོ་རྫོང་གི་གནས་ཡིག་དཀར་ཆག་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན། ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད། རི་སྐྱེས་སྔོ་སྨན་རིགས་སོགས་ཞིབ་པར་ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་རབ་རིམ་སཱ་ལའི་ལྗོན་པར་གསལ།

མདོ་ཁམས་ནགས་ཤོད་འབྲི་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་སྔོན་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནགས་ཤོད་སྟོང་བུ་ཆུང་ཞེས་པའི་དམག་གི་ལྟེ་བ་ནགས་ར་ལྤགས་ཐང་ཞེས་པ་དེར་རྫོང་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་གནས་དེར་འབྲི་རུའི་སའི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། སྔར་དུས་སུ་ཡུལ་འདིར་སུམ་པ་འབྲི་ཡི་རྒྱལ་པོས་བཟུང་བ་ཞིག་ཡིན།  སུམ་པའི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་རྒྱ་ཤོད་སྟག་པ་ཚལ་བྱ་བ་དེང་གི་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གཡང་ཤོད་ཤང་གི་རྒྱལ་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གསའ་མདའ་བོན་དགོན་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡིན་པར་བཤད།   རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་དྲག་པོ་དམག་གི་ལས་ཕྱེ་བའི་རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཁྲོད་ནས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་དཔའ་སྡེ་གསུམ་ལས་བར་གྱི་དཔའ་སྡེ་ནི། རི་སྤེན་མ་ལུང་གིས་ཡར་བཅད། ཆ་སྐོར་དར་བས་མར་བཅད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ན། སྦས་སྡེ་བཅུ་གཉིས་གནས་པ་ནགས་ཤོད་ཀྱིས་དཔོན་བྱས་ཞེས་པའི་ནགས་ཤོད་དང་། རུ་ཆེན་ལྔ་པ་སུམ་པའི་རུ་ལ་བརྩེ་མཐོང་དང་ཕོ་མཐོང་གཉིས། རྒོད་ཚང་སྟོད་སྨད་གཉིས། འཇོང་སྟོད་དང་འཇོང་སྨད་གཉིས། དྲེ་སྟོད་དང་དྲེ་སྨད་གཉིས། ཁ་རོ་ཁ་ཟང་གཉིས། ནགས་ཤོད་སྟོང་བུ་ཆུང་སྟེ་སུམ་པའི་རུ་ལ་སྟོང་ཁྱབ་བརྒྱ་ལྡན་གྱི་སྟོང་སྡེ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་འབོད།

ནགས་ཤོད་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ད་ཡོད་ཀྱི་དགོན་པ། 

གསའ་མདའ་དགོན། སེན་ཚ་དགོན། དགའ་རི་དགོན། ཀླུ་མཁར་དགོན། དངུལ་ཁོ་དགོན། རྡོ་རྟེང་དགོན་བཅས་བོན་དགོན་དང༌། ཆགས་རི་དགོན། རྒོད་ལུང་དགོན། སེར་བཀྲ་ཤིས་དགོན་བཅས་རྙིང་མ། འགོམ་དགོན། ཝ་ཐང་དགོན། གླང་དེལ་དགོན་བཅས་བཀའ་བརྒྱུད་དང༌། ཤུག་ལྡིང་དགོན། གཡག་འཁྲབ་དགོན། ཆོས་སྡེ་དགོན། འབྲི་རུ་དགོན། ཆོས་གླིང་དགོན། སྒྲུབ་སྡེ་དགོན། འབྲོང་སྣ་དགོན། རྭ་ཁྱིམ་དགོན། རབ་བརྟན་དགོན། ལྟ་སྨོན་དགོན། བན་སྒར་དགོན། བྱ་སྣ་དགོན་བཅས་དགེ་ལུགས་ཡིན། དགོན་ཁག་སོ་སོའི་བླ་རབས་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་པར་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་གསལ་ལོ།།

ནགས་ཤོད་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གནས་རི་ཇི་ཡོད།

གཉན་སྲས་ནགས་ལྷ་ཛམ་བྷ། ཁམས་ཀྱི་སྲིང་མོ་རྫོང་གསུམ།  མེ་མོ་བྲག་དཀར། འཛམ་བུའི་ཀླུ་རི། རྒོད་ལུང་དཔལ་རྩེ་སྨུག་མོ། པདྨ་ཤེལ་རྫོང་། ཟངས་མདོག་དཔལ་རི། ཤེལ་དཀར་འབུམ་པ། 

ནགས་ཤོད་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་རྣམ་གསུམ།

འབྲི་རུ་ཞབས་དྲུང་།

རིག་འཛིན་ཉི་མ་གྲགས་པ།

སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

ནགས་ལྷ་གནའ་དེང་ཟུང་གི་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་དྲ་མཛོད།
ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་རབ་རིམ་སཱ་ལའི་ལྗོན་པ།
མདོ་ཁམས་སྦྲ་སོག་འབྲི་གསུམ་དྲ་རྒྱ།

རྫོང་སྡེའི་2009་ལོའི་མི་འབོར་གྲངས་བཤེར་རྩ་འཛིན་ལྟར་ན།

At the 2009 PRC census, the county's population was 60,179, of whom:




#Article 19: སོག་རྫོང་། (121 words)


 དབྱིན་ཇིར་ SogDzong

སོག་རྫོང་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་མ་སྔོག་པར་འོལ་ཚོད་ཤོད་མཁན་ཁག་གཅིག་གིས། སོག་པོའི་མི་རིགས་ལས་ཆད་ཚུལ་དང་། སེང་ལྕམ་འབྲུག་མོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན་སྐོར་སོགས་བྱིས་སྒྲུང་འདྲ་བོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཀྱི་ཞལ་རས་སྒྲིབ་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་མ་སང་སྤུན་དགུ་དུས་ནས་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྡེ་འདི་ཡོད་སྐོར་མཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཁོ་བོས་མཐོང་མྱོང་ཡོད་ཀྱང་། བསྐྱར་དུ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མ་ཤར་བས་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནག་ཐིག་འབེབས་འདོད་མེད། རེ་དཀར་སོག་གསུམ་གྱི་ས་ཡུལ་འདི་བོད་རྒྱལ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་བྱོན་པའི་ཡར་སྔོན་སུམ་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཅིང་། དེའི་སྐབས་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་དང་། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་སྤུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་སུམ་པ་དང། ལྡོང་བཅས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལས་གསལ་ལ། དེ་རྗེས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་༼བོད་ཆེན་པོའི་དུས་སྐབས་ལ་ཟེར་ལ༽སྟོད་ཞང་ཞུང་ནས་སྨད་རྒྱ་ནག་གི་བར་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་བོད་ཆེན་པོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། བོད་བསིལ་བུར་འཐོར་རྗེས་སོག་པོའི་དབང་ཤུགས་བོད་ལ་སླེབས་སྐབས་ཧོར་ཚོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཟེར་བ་ཧོར་ཚོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དུས་ཕྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་དུས་སུ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་བཙུན་མོས་དབང་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ཞུས་པའི་ཡོན་དུ་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་ཕུལ་ཞིང་། རེ་དཀར་སོག་གསུམ་ཕུལ་རྗེས་ཧོར་ཚོ་སོ་དགུ་ཞེས་འབོད། རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་ཙམ་ནས་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་དེ་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་སྡེ་རུ་བསྒྱུར་ནས་བོད་སྡེ་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་ཟེར་བ་དེ་དུས་ཐོགས་ཡོད་འདུག སྤྱིར་ན་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་འདི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད་ཚོད་འདུག སྔོན་ཆན་མི་རྒན་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་འགོ་ལ། རྒྱ་དུས་བོད་དུས་སོག་དུས་གསུམ་ཟེར་བ་དང་། ཡང་ཆེ་གཏམ་འདོན་སྐབས་སུ་རྒྱ་སྡེ་ནག་པ་ཚོ་དྲུག་གི་རྨིག་ཞབས་མར་རྡུང་གི་འཕྲ་ཁ་ཚ་ས། ཚོ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་ཡི་ར་རྩེ་ཡར་རྡུང་གི་རྭ་ཁ་ཚ་ས། བོད་སྡེ་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་ནི་གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཟུང་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཆོད་སྡེ། མེ་ཏོག་པདྨ་དཀར་མོའི་ཚོམ་བུ། མདོ་སྟོད་བར་ཁམས་གྱི་ས་ཆ་འདི་རྟ་བྲ་ནག་ཞིག་ལ་ཚ་བཞག་ན་ཡ་ཐོད་དུང་གི་འཛི་ཐིག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ལྷ་གཞན་དང་མི་འདྲ་སྐུ་མདོག་གསལ། ནོར་གཞན་དང་མི་འདྲ་གོང་ཐང་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྔོན་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྐབས་སུ་བོད་སྡེའི་ཉིང་ཁུ་ཡིན་པས་ཁྲལ་ཁྲིམས་ཡང་བཟོ་དང་ཞུ་དོན་བདག་སྤྲོད་གང་ཐད་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྲན་བུ་དམིགས་བསལ་ཡོད་སྐད་འདུག སོག་པོའི་རྒྱལ་པོ་གོ་དན་ཁང་གིས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དེ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པར་ཕུལ་རྗེས་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་མདོ་སྟོད་ཆོལ་ཁའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། སྐབས་དེའི་ཆོལ་ཁ་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་སའི་ས་མཚམས་ཏེ། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ནས་རྨ་ཆུ་ཁུག་པ་ཡན་མདོ་སྟོད་མི་ཡི་ཆོལ་ཁ་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར་སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ནི་སོག་སྡེ་ནང་གི་ལ་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་ཞལ་གཅིག་མཐུན་རེད། མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་དུ་བརྩི་སྐབས་རྔུལ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་གི་ཁོངས་དང་། མདོ་སྟོད་ཤོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་སོག་ཤོད། རེ་ཤོད། དཀར་ཤོད་ཅེས་བགྲང་སྲོལ་ཡོད། རེ་ཤོད་ཟེར་བ་རོང་པོ་དང་། དཀར་ཤོད་ཟེར་བ་ཅུང་པ། སོག་ཤོད་ནི་སོག་རྫོང་ཏེ་བོད་སོག་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་ཉེ་འགྲམ་ཁྱིམ་མཚེས་ནགས་ཤོད་དང༌། རྒྱལ་ཤོད་རྔུལ་ཤོད་སོགས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་ཤོར་རྗེས་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་འདི་ཡང་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་དེ་རང་དབང་གི་ཉི་མ་དེ་ནས་ནུབ་པ་རེད། ས་བབ་ཆགས་ཚུལ་ནི་སོག་རྫོང་དེང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ནང་ནས་ཅུང་ཁ་དམའ་ཞིང་གནམ་གཤིས་སྙོམས་པའི་ས་ལ་བརྩི་བ་དང་སྤྱིར་བཏང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བྱས་ན་ས་མ་འབྲོག་གི་ས་ཁུལ་ཡིན་རུང་རྔུལ་སོག་ཆུ་ཆེན་རྒྱུད་དུ་ཞིང་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་རེ་སྟོད་དང་། དཀར་སྟོད། སོག་པའི་ཁ་ལུང་བཅས་སུ་འབྲོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད། སོག་ནི་འབྲི་རུའི་བྱང་སྦྲ་ཆེན་གྱི་ལྷོ། སྙན་རོང་གི་ཤར་ལྷོ། དཔལ་འབར་གྱི་བྱང་ནུབ་ལ་གནས་ཡོད་པ་དང་ས་ཆ་འགའ་ཞིག་ནས་སྦྲ་ཆེན་དང་འབྲི་རུ་གཉིས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། རེ་དཀར་སོག་གསུམ་ཞེས་ཚོ་ཤོག་ཆེན་པོ་གསུམ་དེའི་ནང་གི་ཆགས་ཚུལ་ནི་དཀྱིལ་དུ་ཅུང་པ་དང་། ནུབ་ལ་སོག་པ། ཤར་དུ་རོང་པོ་བཅས་ཆགས་ཡོད་ལ་ལུང་པ་དེ་གསུམ་མཉམ་གཤིབ་ཏུ་ཆགས་ཡོད།། དཔྱད་གསུམ་ཚད་མའི་རིག་པ་མི་ལྡན་ཡང།། ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆ་དག་ལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ།། རང་མཉམ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཕན་སླད་དུ།། རང་གི་གང་ནུས་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་པ་ལགས།།

 ༄༅།།སོག་ཙན་དན་དགོན་ཏེ་སོག་ཤོད་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་རགས་བསྡུས།
 
　   དེ་ཡང་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ་མདོ་སྟོད་མི་ཡི་ཆོལ་ཁ་མདོ་སྨད་རྟ་ཡི་ཆོལ་ཁ་སྟེ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་མདོ་སྟོད་ཤོག་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གོང་བ་སོག་ལ་སྐྱ་མོའི་ཉེ་ཞོལ་སོག་ཙན་དན་དགོན་ནམ་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ཞེས་མཚན་སྙན་རླུང་ལྟར་གྲགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན་དགོན་འདི་ཉིད་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མེས་པོ་ཁམས་པ་དབུ་སེ་སམ་ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་སློབ་མ་ཇོ་བོ་གངས་དཀར་གྱིས་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༢༣༢ལོར་ཕྱག་བཏབ། སོག་ཤོད་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ཞེས་དང་མཚན་གཞན་ནས་བོས་ན་སྐྱ་ལོའི་མཁར་དམར་རྫོང་དྲུག་གམ་ཙན་དན་དགོན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཆགས་པའི་ས་ཡི་ལྟེ་བ་ནི་མདོ་སྟོད་ཤོག་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གོང་མ་གླིང་འབྲུག་མོ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ སྐྱ་ལོ་སྟོན་པའི་ཕ་ས་བྱང་ཕྱོགས་བྱེ་རི་ལྷུན་པོ་ སོག་གི་གླང་དཀར་དེའུ་ཡག་སོགས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞིང་དགོན་གནས་འདི་ཉིད་ནི་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སོག་པོ་གོ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་སོག་དམག་བོད་ལ་དྲངས་སྐབས་བཀའ་དགོན་དང་བོན་དགོན་རྣམས་བརྟུལ་རྗེས་སོག་མོ་ཆོས་རིན་ཆེན་ནས་རེ་དཀར་སོག་གསུམ་གྱི་སྡེ་རྣམས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་དབང་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ཞུས་པའི་དབང་ཡོན་དུ་ཕུལ་བས་རྒྱལ་མཆོག་ཉིད་ནས་རེ་ཤོད་དུ་རབ་བརྟན་དགོན་དང་དཀར་ཤོད་དུ་ཆོས་འཁོར་དགོན་སོག་ཤོད་དུ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་བཅས་དགོན་དགའ་ལྡན་རྣམ་གསུམ་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་ཕྱག་བཏབ་མཛད་པའི་ནང་ཚན་སོག་ཤོད་ཙན་དན་དགོན་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཀའ་དགོན་དང་བོན་དགོན་བདུན་གྱི་ཤུལ་ལྷག་གཅིག་བསྡུས་ལྟ་བུ་ཡིན་པ།
     ༡ བོན་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཞེས་པ།
     ༢ བཀའ་དགོན་གྲྭ་ཕུག
     ༣ བཀའ་རྒྱ་མ་ཞེས་པ་རྙིང་དགོན།
     ༤ ཙན་དན་དགོན་ཞེས་ཨ་ནེའི་དགོན་པ།
     ༥ སོག་རོང་གཉན་སྡེ་དགོན།
     ༦ རྫ་སྟེམ་དགོན།
     ༧ སྐྱ་ལོའི་མཁར་དམར་རྫོང་དྲུག་གི་ཤུལ་དུ་འབྲོང་ངུར་དགོན་སོགས་བཀའ་དགོན་དང་བོན་དགོན་བདུན་མདོ་སྒྲིལ་གྱིས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བཀའ་ལུང་སྤྱི་བོར་ཕེབས་པའི་ལྷ་གདུང་སྐལ་བཟང་དབང་ལྡན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་བྱེ་རི་ལྷུན་པོ་སོགས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རི་བོ་གླང་པོ་ཆེ་ཉལ་སྟབས་དང་འདྲ་བའི་མཐར་གཡས་རི་ལ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་རི་མོ་འཆར་བ་ཡོན་ཕྱོགས་སུ་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་མཚོན་པའི་རི་བོ་ཡོད་པ་རྒྱབ་ཏུ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་གྱི་དབྱིབས་སུ་གནས་པའི་ལག་མཐིལ་དུ་འཁོད་པ་མདུན་དུ་སོག་གི་སྨན་མོ་མཆེད་བདུན་དང་སོག་གི་གཡག་ལ་སེ་བོ་སོག་གི་གླང་དཀར་དེའུ་ཡག་སོག་གི་དགེ་བསྙེན་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་སོག་གི་ལྕགས་ཟམ་ཀརྨ་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་སོག་གི་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ཆུ་སྒྲོན་གཡུ་ཡི་ཕུག་པ་སོགས་གནས་རི་ཁྱད་པར་ཅན་སུ་ཕྱག་བཏབ་པའོ།
     དེ་ལྟ་བུའི་ཤུལ་དུ་དགོན་འདི་ཕྱག་བཏབ་ཚུལ་ནི་གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ལྟར་གྲྭ་༦༠ནང་ཧོར་ཕྲུག་༣༠དང་། ཡུལ་ཕྲུག་༣༠ ཡོད་པའི་ཧོར་བོད་གཉིས་འཛིན་གྱི་དགོན་པ་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་ཕོགས་དགོན་ཨང་དང་པོ་དང་མ་དགོན་ཨང་གཉིས་པ་བོད་ལྗོངས་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གསུམ་ཞེས་སྟོད་གཉའ་རྣམ་ཞང་འཕེལ་རྒྱས་གྲྭ་ཚང་དང་ བར་གྱི་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་སྨད་ཀྱི་སོག་ཤོད་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གྲྭ་ཚང་བཅས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པའོ། 
                                                       ཡོང་ཁུངས་།བོད་ལྗོངས་རིག་གནས་དྲ་བ།　　 རྩོམ་པ་པོ། རིན་ཆེན་གྱིས་བསྒྲིགས།

ངག་དབང་ཐར་པའི་་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།

 ངག་དབང་ཐར་པ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༠ ལོར་སོག་རྫོང་དུ་སྐྱེས་ནས་སོག་ཙན་དན་དགོན་དུ་ནང་ཆོས་དང་ཐུན་མོང་རིག་གནས་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང།  ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོར་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭ་རུ་ལོ་གསུམ་རིང་བོད་དབྱིན་གཉིས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱས། 
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༠ ལོ་ནས་༢༠༠༦ བར་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ཡིག་ཚགས་སྡེ་ཚན་དང་གློག་ཀླད་དྲ་རྒྱའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཅིག་ལྕོགས་དང། ཞོར་དུ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ལྡན་གྱི་དྲ་རྒྱ་དང་། དེབ་དང་དུས་དེབ་ཚགས་ཤོག་བཅས་མང་པོ་ཇུས་འགོད་བྱས་པ་སོགས་གློག་ཀླད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མང་པོར་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
 
	ཕྱི་ལོ་༢༠༠༥ ནས་གཞིས་བྱེས་ལྷན་འཛོམས་དྲ་རྒྱའི་འགན་འཛིན་དང༌། རྩོམ་སྒྲིག་གི་འགན་ཁུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་རིག་པའི་(DITG)ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་དང༌། བོད་ཀྱི་གསར་འགོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཡང་བྱས།
 
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༧ ལོར་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་ཡུལ་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཁོར་ཡུག་སྐོར་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་དང་གོ་རྟོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ་ཞོར་དུ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས།  ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩  ལོར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་ཚོགས་པའི་གོ་སྒྲིག་འོག་ཆ་འཕྲིན་དང་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐབས་སྐོར་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་དང་། གཞིས་ཆགས་ཁག་ཅིག་ནང་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་གློག་ཀླད་དང་འབྲེལ་བའི་ཟབ་སྦྱོང་ཐེངས་ཁ་ཤས་སྤྲད། 
 
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༡ ལོར་བལ་ཡུལ་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བང་ཆེན་གསར་ཤོག་འགོ་འཛུགས་དང་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་འགན་ཁུར། དེ་བཞིན་རྒྱུན་དུ་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་དག་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ལ་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་གང་ཆེ་བྱས།
 
ད་ལྟ་སྐབས་བརྒྱད་པའི་དྷ་ས་ས་གནས་འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་། སྐབས་༢༠ པའི་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་དྲུང་གཞོན།  དྷ་ས་ཆུ་སྒང་དབུས་ཡན་ལག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན།  དྷ་ས་ས་གནས་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ཚོགས་གཙོ། སྦྲ་སོག་འབྲི་གསུམ་མཉམ་སྒྲིལ་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་།
 
དེ་བཞིན་ཁ་བ་དཀར་པོ་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁོངས་མི་དང་། སྦྲ་སོག་འབྲི་གསུམ་དུས་དེབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྐབས་༢༠ པའི་ཆུ་སྒང་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ཁོངས་མི། 
 
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ནས་ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་དང་། བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་དྲ་རྒྱའི་དོ་དམ་པ་དང་གསར་འགོད་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་ཁུར་བཞིན་པ་དང་། མདོར་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་ཐང་དང་ནུས་པ་ལ་གཞིགས་ནས་བོད་མི་རིགས་དང། རིག་གཞུང། སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག།




#Article 20: སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་བའི་སྐོར། (579 words)


 
སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེ་​བསྟན་​འཛིན་​བློ་​བཟང་​རྒྱ་​མཚོ་ (1593-1638) ནི། དགེ་​ལྡན་​པའི་​བླ་​ཆེན་​ཞིག་​ཡིན་​པར་​མ་​ཟད། བོད་​དུ་​ཆོས་​སྲིད་​གཉིས་​ཀའི་​སྒོ་​ནས་​གྲགས་​པ་​ཅན་​ཞིག་​ཡིན་​ལ། རྗེ་​འདིའི་​ཡབ་​མེས་​ལ་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​དང་​། སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ཞེས་​གྲགས་​ཤིང་​། དེ་​ཡང་​སྐྱིད་​ཤོད་​ནི་​ཡུལ་​དང་​། འདིའི་​སྐབས་​ཀྱི་​དགའ་​ལྡན་​ནི་​རུས་​མིང་​ཡིན། དུས་​རབས་​བཅུ་​དྲུག་​པའི་​ནང་​བོད་​ཡུལ་​དབུས་​ཀྱི་​ལྟེ་​བ་​ལྷ་​ས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཀྱི་​ཡུལ་​གྲུ་​ཀུན་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེའི་​ཡབ་​མེས་​ཀྱི་​དབང་​འོག་​ཏུ་​ཡོད་​སྣང་​། བོད་​དུ་​དུས་​རབས་​བཅུ་​དྲུག་​པའི་​ནང་​སྲིད་​དོན་​གྱི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཅི་​བྱུང་​བཤད་​པ་​ལ་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པའི་​སྐོར་​འདི་​བཤད་​དགོས་​པ་​ཤིན་​ཏུ་​གནད་​ཆེ་​མོད་​ཀྱང་​ད་​བར་​སུས་​ཀྱང་​གསལ་​བཤད་​བྱས་​མི་​སྣང་​། སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་(རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པ་​དང་​མཆོད་​ཡོན་​ཡིན་)གྱིས་​བརྩམས་​པའི་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​གདུང་​རབས་​ཡོད་​པར་​སྣང་​ཡང་​དཔེ་​རྒྱུན་​ཤིན་​ཏུ་​དཀོན་​ལ། དེ་​ལས་​གཞན་​ལོ་​རྒྱུས་​ཀྱི་​ཡི་​གེ་​ཡོད་​པར་​མཐོང་​ཐོས་​མ་​བྱུང་​། འོན་​ཀྱང་​རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་(p.114)ལས་​དགའ་​ལྡན་​པ་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོའི་​གདུང་​རྒྱུད་​ཟུར་​ཙམ་​གསུངས་​འདུག་​པ་​དེ་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​གདུང་​རྒྱུད་​དང་​གཅིག་​པར་​ངེས་​པས་​འདིར་​དེའི་​ལོ་​རྒྱུས་​བཤད་​པ་​ལ་​ཕན་​ཐོགས་​ཆེན་​པོ་​བྱུང་​། བོད་​ཀྱི་​སྲིད་​དོན་​གྱི་​ལོ་​རྒྱུས་​སྨྲ་​བ་​མཐའ་​དག་​གིས་​སྡེ་​པ་ [page 2] སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​སྐོར་​ཅི་​ཡང་​མ་​བཤད་​པར་​གསང་​བ་​ལྟ་​བུར་​བྱས་​འདུག་​མོད། སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​དང་​སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​གཉིས་​གཅིག་​པ་​ཡིན་​པར་​གོ་​ཐུབ་​ན་​ལོ་​རྒྱུས་​ཀྱི་​ཡི་​གེ་​གཞན་​མ་​རྙེད་​ཀྱང་​དེ་​ཙམ་​དཀའ་​བ་​མ་​ཡིན། དྲན་​དབང་​ཞྭ་​སྒབ་​པའི་​བོད་​ཀྱི་​རྒྱལ་​རབས་​སྲིད་​དོན་​གྱི་​དེབ་​ཐེར་​དང་​། པེ་​ཅིང་​བོད་​རིགས་​སློབ་​དགེ་​དུང་​དཀར་​བློ་​བཟང་​འཕྲིན་​ལས་​ཀྱིས་​བྲིས་​པའི་​བོད་​ཀྱི་​ཆོས་​སྲིད་​ཟུང་​འབྲེལ་​སྐོར་​བཤད་​པ་​ཞེས་​པའི་​དེབ་​དག་​ལས་​ཀྱང་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའམ་​སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པའི་​སྐོར་​ལ་​རྣམ་​དཔྱོད་​ཀྱི་​གོམ་​འགྲོས་​བསྐྱོད་​མི་​འདུག རིན་​སྤུངས་​པ་​དང་​། གཙང་​རྒྱལ་​སོགས་​ཀྱི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཀུན་​ལ་​རླུང་​ལྟར་​གྲགས་​ནའང་​། དེ་​དག་​ནི་​དུས་​རབས་​དེའི་​སྐབས་​ཀྱི་​སྲིད་​དོན་​གྱི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཕྱོགས་​རིས་​པ་​དང་​ཆ་​མ་​ཚང་​བ་​ཞིག་​རེད། དེ་​ཙམ་​དུ་​མ་​ཟད་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​སྐོར་​ཞིབ་​གསལ་​མ་​ངེས་​པའི་​དབང་​གིས་​རིན་​སྤུངས་​པ་​དང་​། གཙང་​རྒྱལ་​རིམ་​བྱོན་​གྱིས་​བོད་​ལ་​དབང་​བསྒྱུར་​བའི་​ལོ་​ཁམས་​དང་​དུས་​ཡུན་​སོགས་​ལ་​འོལ་​ཚོད་​ཀྱི་​གཏམ་​སྨྲ་​བ་​ཡང་​མང་​ཙམ་​སྣང་​། དེ་​ཡང་​བོད་​རྒྱལ་​ཁབ་​ཀྱི་​རྒྱལ་​ས་​ལྷ་​ལྡན་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྟོད་​སྨད་​ཀྱི་​ཡུལ་​གྲུ་​འདི་​ནི། བོད་​སིལ་​བུར་​གནས་​པའི་​དུས་​སྐབས་​སུ་​སུས་​བདག་​བཟུང་​བྱས་​པའི་​ལོ་​རྒྱུས་​མཐོང་​ལ། ཞང་​འགྲོ་​བའི་​མགོན་​པོ་​བརྩོན་​འགྲུས་​གྲགས་​པའི་(1123-1193)ཉེ་​གནས་​དཔོན་​ཆེན་​དར་​མ་​རིན་​ཆེན་​གྱིས་​ཡུལ་​འདིར་​དབང་​བསྒྱུར་​བ་​ནས་​ཚལ་​པ་​ཁྲི་​དཔོན་​རིམ་​བྱོན་​གྱི་​འོག་​ཏུ་​གནས། ཚལ་​པ་​ཁྲི་​དཔོན་​ཀུན་​དགའ་​རྡོ་​རྗེའི་(སི་​ཏུ་​ཀུན་​དགའ་​རྡོ་​རྗེ་=སི་​ཏུ་​ཐམས་​ཅད་​མཁྱེན་​པ་1309-1364)སྐབས་​རབ་​བྱུང་​དྲུག་​པའི་​ཆུ་​འབྲུག་​ལོར་(1352)ཕག་​གྲུ་​བྱང་​ཆུབ་​རྒྱལ་​མཚན་(1302-1364)གྱིས་​ཚལ་​པ་​ཁྲི་​དཔོན་​གྱི་​སྲིད་​དབང་​མེད་​པ་​བཟོས་​ནས་​ཡུལ་​འདིར་​སྣེའུ་​རྫོང་​གསར་​དུ་​བརྩིགས་​ཏེ། འདིའི་​རྫོང་​དཔོན་​ལ་​གོང་​མ་​སི་​ཏུའི་​བློན་​ཆེན་​རིན་​ཆེན་​བཟང་​པོའི་​སྲས་​ནམ་​མཁའ་​བཟང་​པོ་​བསྐོས། དེ་​ནས་​བཟུང་​སྟེ་​གདུང་​རྒྱུད་​ལ་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་​ཞེས་​གྲགས་​ཤིང་​། ལྷ་​ས་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྟོད་​སྨད་​ཀྱི་​ཡུལ་​གྲུ་​ཀུན་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པའི་​འོག་​ཏུ་​གནས་​པ་​ཡིན། རབ་​བྱུང་​བརྒྱད་​པའི་​ས་​རྟ་​ལོར་(1498)རིན་​སྤུངས་​པས་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པའི་​སྲིད་​དབང་​འཕྲོག་​ནས་​རབ་​བྱུང་​དགུ་​པའི་​མེ་​གླང་​ལོའི་​བར་(1517)དབང་​བསྒྱུར། དེའི་​ཕྱི་​ལོ་​ས་​སྟག་​ལོ་(1518)ནས་​དགའ་​ལྡན་​པ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ་​ལ་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྟོད་​སྨད་​ཀྱི་​ཡུལ་​གྲུ་​འདི་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​ངག་​དབང་​བཀྲ་​ཤིས་​གྲགས་​པས་​དབང་​དུ་​བཅུག་​པའི་​ལུང་​ལས་​སྩལ་​བ་​ནས་​བཟུང་​སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པའམ་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པའི་​འོག་​ཏུ་​གནས། རབ་​བྱུང་​དགུ་​པའི་​ས་​སྟག་​ལོ་​ནས་​རབ་​བྱུང་​བཅུ་​པའི་​ཆུ་​བྱིའི་​བར་(1518-1612)སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པའམ་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པའི་​གདུང་​རྒྱུད་​རིམ་​བྱོན་​གྱིས་​དབང་​བསྒྱུར། ཆུ་​བྱི་​ལོ་​དེ་​ནས་​བཟུང་​གཙང་​རྒྱལ་​ཕུན་ [page 3] ཚོགས་​རྣམ་​རྒྱལ་​གྱིས་​དཔུང་​དམག་​དབུས་​སུ་​ཡང་​ཡང་​བཏང་​ནས་​མེ་​སྦྲུལ་​ལོ་(1617)ལ་​གཙང་​དམག་​གིས་​སེ་​འབྲས་​གཉིས་​བཅོམ་​པ་​དང་​། སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་(སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེའི་​སྐུ་​མཆེད་​སྡེ་​པ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​མཚན་=སྡེ་​པ་​ཨ་​དཔལ་)མཚོ་​སྔོན་​ཁུལ་​དུ་​བྲོས་​འདུག འདིའི་​སྐབས་​ྋགོང་​ས་​ལྔ་​པའི་​ཕྱག་​མཛོད་​སྡེ་​སྲིད་​བསོད་​ནམས་​ཆོས་​འཕེལ་​ཡང་​བྲོས་​ཕེབས་​པ་​རེད། སྡེ་​པ་​དེས་​སོག་​པོའི་​དམག་​ཁྲིད་​ནས་​ལྕགས་​བྱ་​ལོར་(1621)ལྷ་​སར་​གཙང་​དམག་​དང་​འཐབ་​པས་​གཙང་​དམག་​ལ་​ཕམ་​ཉེས་​ཆེན་​པོ་​བྱུང་​ཞིང་​། དེའི་​སྐབས་​པཎ་​ཆེན་​བློ་​བཟང་​ཆོས་​རྒྱན་​དང་​། ཁྲི་​དཀོན་​མཆོག་​ཆོས་​འཕེལ་(=གླིང་​སྨད་​ཞབས་​དྲུང་)། སྟག་​ལུང་​ཞབས་​དྲུང་​ངག་​དབང་​རྣམ་​རྒྱལ་​བཅས་​ནས་​ཆིངས་​འགྲིགས་​མཛད་​ནས་​ལྷ་​ས་​འབྲས་​སྤུངས་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ལ་​དབང་​རྒྱུ་​དང་​། སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​ལ་​འཕན་​པོ་​མཁར་​རྩེ་​རྫོང་​སྤྲོད་​རྒྱུ་​བྱས་​འདུག དུས་​དེ་​ནས་​བཟུང་​ལྷ་​ས་​འབྲས་​སྤུངས་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ལ་​དབང་​བར་​ངེས། ལྷ་​སའི་​ཕྱོགས་​འདི་​སྔོན་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​དབང་​འོག་​ཏུ་​གནས་​པས་​ཁོང་​ལ་​སྤྲོད་​འོས་​ཀྱང་​མ་​སྤྲད་​པར་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ལ་​སྤྲད་​པ་​དེས་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​དང་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​པ་​གཉིས་​མཆོད་​ཡོན་​སྦྱིན་​བདག་​ཡིན་​ཀྱང་​ནང་​མི་​མཐུན་​པ་​ཞིག་​བྱུང་​བར་​སྙམ་​ལ། ྋགོང་​ས་​ལྔ་​པའི་​རང་​རྣམ་​སོགས་​ཀྱི་​གསུང་​ཟིན་​ལ་​ཡང་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེ་​དང་​ཆོས་​རྗེའི་​སྐུ་​མཆེད་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​མཚན་(=སྡེ་​པ་​ཨ་​དཔལ་)གཉིས་​ལ་​ཐུགས་​མི་​མཉེས་​པ་​ལྟ་​བུའི་​ཟུར་​ཟ་​མང་​དུ་​སྣང་​བ་​དེ་​དག་​ཀྱང་​རྒྱུ་​མཚན་​དེ་​འདྲ་​ཞིག་​གམ་​སྙམ། 

མདོར་​ན་​འདིར་​འཆད་​བྱའི་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པའམ་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​ལ་​སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ཞེས་​ཀྱང་​གྲགས་​པ་​དང་​། མན་​ཇུ་​དམག་​གིས་​ལྕགས་​བྱི་​ལོར་(1720)སྡེ་​པ་​སྟག་​རྩེ་​པ་​ལྷ་​རྒྱལ་​རབ་​བརྟན་​བཀྲོངས་​པར་​བཤད་​པའི་​སྡེ་​པ་​སྟག་​རྩེ་​པ་​ཡང་​སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པའམ་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པའི་​གདུང་​རྒྱུད་​ཡིན། འདིའི་​ཡབ་​སྡེ་​པ་​རྡོ་​རྗེ་​རྒྱལ་​ནི། ྋགོང་​ས་​ལྔ་​པའི་​གསུང་​དུ་​མར་​ས་​སྐྱོང་​རྡོ་​རྗེ་​རྣམ་​རྒྱལ་​ཞེས་​འབྱུང་​བ་​དེ་​ཡིན་​ལ། དཔལ་​བསམ་​ཡས་​ཀྱི་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​རྣམས་​ལ་​ཉམས་​གསོ་​དང་​། མཆོད་​རྒྱུན་​གསར་​འཇགས་​མཛད་​པའི་​དཀར་​ཆག་​ྋགོང་​ས་​ལྔ་​པས་​མཛད་​པ་​གསུང་​པོད་​ཙ་​པའི་​ནང་​དུ་​བཞུགས། དེའི་​ཡབ་​སྡེ་​པ་​ཨ་​དཔལ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​མཚན། དེའི་​ཡབ་​སྡེ་​པ་​གཡུལ་​རྒྱལ་​སོགས་​ཀྱི་​སྐོར་​དུས་​སྐབས་​དེ་​དང་​དེའི་​སྲིད་​དོན་​གྱི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཀྱི་​རྩ་​བ་​ལྟ་​བུ་​ཡིན་​ནའང་​ལོ་​རྒྱུས་​ཞིབ་​མོར་​བཤད་​པའི་​དཔེ་​དཀོན་​པས། ད་​ལྟ་​ཕལ་​ཆེ་​བ་​རྣམས་​ལ་​གཞལ་​བྱའི་​གནས་​གསུམ་​པ་​ལྟ་​བུར་​གྱུར། དེའི་​ཕྱིར་​མཐོ་​རིམ་​སློབ་​དགེ་Ariane MacDonald དང་ Anne-Marie Blondeauརྣམ་​པ་​གཉིས་​ནས་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེ་​བསྟན་​འཛིན་​བློ་​བཟང་​རྒྱ་​མཚོ་​དང་​། ཁོང་​གི་​ཡབ་​མེས་​ཀྱི་​སྐོར་​གྱི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཤིག་​འབྲི་​ཐུབ་​ན་​ཤིན་​ཏུ་​ཕན་​གལ་​ཆེ་​ཚུལ་​བཀའ་ [page 4] གནང་​བ་​བཞིན་​བྲིས་​ཁུལ་​བྱས་​པ་​ཡིན། འོན་​ཀྱང་​ད་​དུང་​འདིའི་​སྐོར་​ལ་​ཉེ་​བར་​མཁོ་​བའི་​དཔེ་​ཆེར་​མ་​འཛོམས་​པས་​ཞིབ་​ཅིང་​མཐའ་​ཆོད་​པ་​བྱུང་​མ་​སོང་​པས། རྗེས་​སུ་​འདི་​ལ་​སླར་​ཡང་​ཞིབ་​དཔྱོད་​ཀྱིས་​ཁ་​སྣོན་​བྱེད་​རྩིས་​ཡོད། ༧ལོ་​རྒྱུས་​འདིའི་​ཁུངས་​གང་​ལ་​བརྟེན་​པ་​ནི། གཞུང་​དོན་​སོ་​སོའི་​ཐད་​ཀར་​ལུང་​ཁུངས་​དངོས་​སུ་​གསལ་​བར་​བཀོད་​ཡོད་​པ་​དེས་​འཐུས་​པས། འདིར་​ལུང་​ཁུངས་​ལོགས་​སུ་​གསལ་​བཤད་​བྱས་​མེད། 

རེའུ་​མིག་​འདི་​ནི་​རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལྟར་​བཀོད་​པ་​ཡིན་​ལ། 
སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེ་​རང་​གི་​རྣམ་​ཐར་​ལས་​གཡུལ་​རྒྱལ་​ནོར་​བུ་​ལ་​སྲས་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​མཚན། ཡིད་​བཞིན་​ནོར་​བུ། སྲས་​པོ་​རབ་​བརྟན། ཆོས་​རྗེ་​རང་​ཉིད་​བཅས་​སྲས་​བཞི་​ཡོད་​པར་​གསུངས། 
སྡེ་​པ་​སྟག་​རྩེ་​པ་​ལྷ་​རྒྱལ་​རབ་​བརྟན་​ནི་​རྡོ་​རྗེ་​རྣམ་​རྒྱལ་​གྱི་​སྲས་​ཡིན་​པར་​མི་​དབང་​བཤད་​སྒྲ་​པས་​མཛད་​པའི་​བསམ་​ཡས་​དཀར་​ཆག་​ལས་​གོ་​ཐུབ། 

Cite this article as: Yönten Gyatso. “Skyid shod sde pa'i skor” [On Skyid shod sde pa (1593-1638)]. Edited by Buchung. JIATS, no. 2 (August 2006): 1-48. www.thdl.org?id=T2717. 

 
དེ་​ཡང་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེའི་​ཡབ་​སྡེ་​པ་​གཡུལ་​རྒྱལ་​ནོར་​བུ་​དང་​། འདིའི་​ཡབ་​སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​ཞེས་​སྐད་​གྲགས་​ཤིན་​ཏུ་​ཆེ་​ཞིང་​། འབྲས་​སྤུངས་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​གསར་​བཞེངས་​ཀྱི་​སྦྱིན་​བདག་​དང་​ཁུར་​བཞེས་​གཙོ་​བོར་​མཛད་​མཁན་​དེ་​ཡིན་​ལ། རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​མཆོད་​ཡོན་​སྦྱིན་​བདག་​གི་​གཙོ་​བོ་​ཞིག་​ཀྱང་​ཡིན། དེའི་​ཡབ་​སྡེ་​པ་​བསོད་​ནམས་(དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ)དེའི་​ཡབ་​ནང་​སོ་​ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོ། དེའི་​ཡབ་​དབང་​དར། དབང་​དར་​གྱི་​ཡབ་​མི་​ཆུང་​དོན་​རྒྱལ། འདིའི་​ཡབ་​སུ་​ཡིན་​ངེས་​དཀའ། མི་​ཆུང་​དོན་​རྒྱལ་​འདི་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​གྲགས་​པ་​བྱང་​ཆུབ་(1356-1386)དང་​། གོང་​མ་​འདིས་​ལུང་​གིས་​སྣེའུ་​རྫོང་​དཔོན་​དུ་​བསྐོས་​པ་​སྣེལ་​པ་​སྡེ་​པ་​ནམ་​མཁའ་​བཟང་​པོ་​ཞེས་​གྲགས་​སྙན་​ཅན་​དེ་​དག་​དང་​དུས་​མཉམ་​པར་​དཔོག་​ནུས། མི་​ཆུང་​དོན་​རྒྱལ་​གྱིས་​ཐོག་​མར་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པའི་​ཕྱག་​གཡོག་​ཞུས། དེ་​ནས་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པས་​ཉང་​བྲན་​དགའ་​ལྡན་​བྱ་​བའི་​ཡུལ་​གྲོང་​གི་​མི་​དཔོན་​དུ་​བསྐོས་​པ་​ནས་​བཟུང་​མི་​རྒྱུད་​ལ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ཞེས་​མིང་​ཐོགས་​ལ། རྗེས་​སུ་​རྒྱུད་​པ་​འདིས་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྟོད་​སྨད་​ཀུན་​ལ་​དབང་​བསྒྱུར་​བ་​ནས་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​དང་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​ཞེས་​གྲགས། མི་​ཆུང་​དོན་​རྒྱལ་​ལ་​སྲས་​གསུམ་​ཡོད་​ཅིང་​། དེ་​ཡང་​རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལས། (ཤོག་​༡༡༤) དེ་​ལ་​སྲས་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ། དབང་​དར། རྣམ་​སྲས་​གསུམ་​གྱི་​ཆེ་​བ་​སྣེལ་​པ་​དཔལ་​འབྱོར་​རྒྱལ་​པོའི་​ཐུགས་​ལ་​བཏགས་​པས། དབྱི་​ནག་ [page 5] བསོད་​རྒྱལ་​དུ་​གྲགས་​ཤིང་​། བྱང་​ཕྱི་​ཆོས་​ལུང་​དང་​ཡང་​དགོན་​ནང་​སོར་​གཏོགས་​པ་​ཕུད་​རྗེས། ཀླན་​ཀ་​གཉིས་​ཀས་​གཙོས། ལོ་​སྤྲེལ་​སྣ་​གདོང་​ཕྱིན་​གྱི་​འཇའ་​ས་​གནང་​། འབྲིང་​པ་​སྣམ་​བོན་​གྲོང་​གི་​བདག་​པོ་​མཛད། ཆུང་​བ་​འབྲོང་​རི་​སྔོན་​རྫོང་​དུ་​ཡོད་​ཐོག། རིན་​སྤུངས་​པའི་​དཔུང་​གིས་​བསྐོར་​བའི་​རྒྱོགས་​ནད་​ལ་​བརྟེན་​རྫོང་​གཏད་​ནས། ཚལ་​དུ་​མཁར་​ལས་​མཛད་​ནས་​བཞུགས། ཞེས་​གསུངས། སྣེལ་​པ་​དཔལ་​འབྱོར་​རྒྱལ་​པོ་​ནི། སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​གྲགས་​པ་​འབྱུང་​གནས་(1414-1445)སྐུ་​མཆེད་​ཀྱིས་​སྣེའུའི་​རྫོང་​དཔོན་​དུ་​བསྐོས་​ཤིང་​། མངའ་​ཐང་​ཤིན་​ཏུ་​མཐོ། འདིའི་​ལྕམ་​ཆོས་​ཀྱི་​དཔལ་​འཛོམས་​ནས་​གསེར་​གྱི་​བཀའ་​འགྱུར་​བཞེངས་​པ་​དང་​། རྗེ་​ཙོང་​ཁ་​པའི་(1357-1419)གསུང་​རབ་​མང་​པོ་​སྤར་(དཔར་=པར་)དུ་​བརྐོས་​པར་​པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལས་​གསུངས་(ཤོག་​༨༠)། དབང་​དར་​གྱི་​སྲས་​ནང་​སོ་​ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོ་​ཞེས་​གྲགས་​ཆེན་​ཞིག་​བྱུང་​སྣང་​ཡང་​འདིའི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཞིབ་​ཆ་​མ་​རྙེད། འདི་​ལ་​སྲས་​ཆོ་​བརྟན་​རྒྱལ་​པོ་​དང་​། བསོད་​ནམས་​གཉིས་​ལས་​སྔ་​མ་​རབ་​ཏུ་​བྱུང་​། བསོད་​ནམས་​ནི་​རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལས་​ར་​ནུ་​ལྷ་​བསྲུང་​དང་​། དགའ་​ལྡན་​པ་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ་​ཞེས་​འབྱུང་​བ་​དེ་​དག་​དང་​མིང་​གི་​རྣམ་​གྲངས་​ཙམ་​ལས་​དོན་​ལ་​གཅིག་​ཏུ་​གོ་​དགོས་​པར་​མངོན། སྲས་​འདི་​ཉིད་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་​བསོད་​ནམས་​ལྷུན་​པོ་​དང་​ནང་​མ་​མཐུན་​པ་​དང་​། རིན་​སྤུངས་​དོན་​ཡོད་​རྡོ་​རྗེས་​རབ་​བྱུང་​བརྒྱད་​པའི་​ལྕགས་​བྱི་(1480)། ས་​རྟ་(1498)ལ་​དམག་​དབུས་​སུ་​དྲངས་​ནས་​ས་​རྟ་​ལོ་​འདིར་​རིན་​སྤུངས་​པས་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པའི་​མངའ་​འབངས་​རྫོང་​གཞིས་​དང་​བཅས་​པ་​བཙན་​འཕྲོག་​བྱས་​པ་​ལོ་​རྒྱུས་​ཡོངས་​གྲགས་​ལྟར་​ལ། དེའི་​སྐབས་​ནང་​སོ་​ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོའི་​སྲས་​བསོད་​ནམས་​འདིས་​རིན་​སྤུངས་​པའི་​ཕྱོགས་​བྱས་​པ་​ལ་​བརྟེན་​ནས་​རིན་​སྤུངས་​པར་​སྣེའུ་​རྫོང་​དང་​། པོ་​ཏ་​ལ་​སོགས་​པ་​ཐམས་​ཅད་​ལས་​སླ་​པོའི་​སྒོ་​ནས་​ཐོབ། དེའི་​བདག་​རྐྱེན་​ལྟ་​བུར་​རིན་​སྤུངས་​པས་​འདི་​ལ་​སྔོན་​གྱི་​གནས་​གཞིས་​སྟེང་​སྨྱེ་​མདའ་​ཆུ་​སོ་​ཁ་​ཡན་​དབང་​དུ་​བཅུག་​ཚུལ་​མངོན། དེ་​ནས་​སླར་​ཡང་​རབ་​བྱུང་​དགུ་​པའི་​མེ་​བྱི་(1516)། མེ་​གླང་(1517)ལ་​རིམ་​པར་​དབུས་​གཙང་​སྡེ་​གཟར་​ཆེན་​པོ་​ལངས་​སྐབས་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མའི་​ཕྱག་​རོགས་​མཛད་​ནས་​རིན་​སྤུངས་​པའི་​དཔུང་​དང་​འཐབ་​ནས་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མའི་​ཕྱོགས་​རྒྱལ་​བ་​རེད། དེའི་​བདག་​རྐྱེན་​དུ་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མས་​ལྷ་​སའི་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​གིས་​གཙོས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ལུང་​པའི་​ཁྲིམས་​བདག་​ཏུ་​བསྐོས་​ཚུལ་​མངོན། འདི་​ནས་​བཟུང་​སྟེ་​ཁོང་​གི་​སྲས་​རྒྱུད་​ལ་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཀྱི་​ས་​ཆ་​དབང་​ཞིང་​། སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​དང་​། སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​ཞེས་​པའི་​མིང་​ཡང་​དེ་​དུས་​ནས་​བྱུང་​བར་​ངེས། རབ་​བྱུང་​དགུ་​པའི་​མེ་​གླང་(1517)ངམ་​ས་​སྟག་(1518)ནས་​རབ་​བྱུང་​བཅུ་​པའི་​ཆུ་​བྱིའི་(1612)བར་​མི་​ལོ་​དགུ་​བཅུ་​གོ་​བཞིའམ་​གོ་ [page 6] ལྔའི་​རིང་​ལ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ། འདིའི་​སྲས་​ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོ་​དང་​། སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​གཉིས། བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​གྱི་​སྲས་​གཡུལ་​རྒྱལ་​ནོར་​བུ་​བཅས་​མི་​ཐོག་​གསུམ་​གྱིས་​ལྷ་​ལྡན་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཀྱི་​ཡུལ་​འབངས་​དང་​བཅས་​པར་​དབང་​བསྒྱུར་​བར་​མངོན་​ལ། འདི་​དག་​གི་​ཤེས་​བྱེད་​ནི་​འོག་​ནས་​ལུང་​ཁུངས་​མང་​དུ་​བསྙད་​པ་​ལྟར་​ཤེས་​དགོས་​ཏེ། དེ་​ཡང་​རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་(ཤོག་​༡༡༤)ལས། ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོའི་​སྲས་​ཚེ་​བརྟན་​རྒྱལ་​པོ་​དང་​། བསོད་​ནམས་​གཉིས་​ལས། ཆེ་​བ་​རབ་​བརྟན། ཆུང་​བ་​སྣེལ་​པ་​སྐུ་​མཆེད་​ཀྱི་​དགོངས་​པར་​མི་​བདེ་​བ་​མང་​དུ་​བྱུང་​བར་​བརྟེན། རིན་​སྤུངས་​དོན་​ཡོད་​རྡོ་​རྗེས་​དཔུང་​སྐྱིད་​ཤོད་​དུ་​བཅུག་​སྐབས། རིན་​སྤུངས་​པར་​བློ་​གཏད་​པའི་​དམག་​གི་​སྣེ་​བསུ་​མཛད་​པས་​སྣེའུ་​དང་​པོ་​ཏ་​ལ་​སོགས་​རིན་​སྤུངས་​པའི་​ཕྱག་​ཏུ་​འབྱོར་​བའི་​ལག་​རྟགས་​སུ་​རྙིང་​ཁུང་​གི་​སྟེང་​སྨྱེ་​མདའ་​ཆུ་​སོ་​ཁ་​ཡན་​གྱི་​འཇའ་​ས་​གནང་​། དེ་​ནས་​མི་​རིང་​བར་​སྡེ་​སྲིད་​གོང་​མ་​ཆེན་​པོའི་​དཔུང་​གཞུང་​པོ་​རར་​ཕེབས་​སྐབས། ཡར་​རྒྱབ་​རིན་​ཆེན་​བཀྲ་​ཤིས་​ཀྱིས་​མཚམས་​སྦྱར་​ནས། དགའ་​ཤག་​གཉིས་​ཀྱིས་​གོང་​མའི་​ཞབས་​ཕྱིར་​འབྲངས། ཤག་​པ་​ལ་​སྐྱོར་​མོ་​ཀླུང་(ལུང་)དངསྐྱིད་​ཤོད་​གཡུས་​རུའི་​རུ་​དཔོན། དགའ་​ལྡན་​པར་​བདེ་​ཆེན་​དུ་​གཏོགས་​པའི་​ཆུ་​ལྷོ་​བྱང་​རྣམས་​དང་​། ཡར་​རྒྱབ་​པར་​སྣེའུའི་​རྫོང་​དཔོན་​གྱི་​ལས་​ཀ་​གནང་​། གོང་​མའི་​ཞབས་​ཏོག་​ཏུ་​འགྱུར་​བས་​བོད་​ཡུལ་​གྱི་​རྡོ་​རྗེ་​གདན་​འཕྲུལ་​སྣང་​གིས་​གཙོས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ལུང་​པའི་​ཁྲིམས་​བདག་​ཏུ་​ལུང་​བུད། གཏན་​ཁྲ་​ཤེལ་​ཐམ་​གྱིས་​ཆོད། ཅེས་​གསུངས་​ལ། འདིའི་​སྐབས་​ཀྱི་​དགའ་​ལྡན་​པ་​བྱ་​བ་​ཡང་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ནང་​སོ་​ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོའི་​སྲས་​ཆེ་​ཆུང་​གཉིས་​ལས་​ཆུང་​བ་​བསོད་​ནམས་​ཡིན་​ནམ་​སྙམ་​ལ། པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་(ཤོག་​༧༤)ལས། ས་​སྟག་(1518)ལ་​ཆིངས་​གྲོལ་​བའི་​དབྱར་​དུས་​འཕྱོང་​རྒྱས་​པས་(རིན་​ཆེན་​རྒྱལ་​མཆོག)དབུས་​དམག་​ཕལ་​ཆེ་​བ་​ཁྲིད་​ནས་​མྱང་​སྟོད་​བརྒྱུད་​དེ་​ཚོང་​འདུས་​བར་​དུ་​བགྲོད། དགའ་​ལྡན་​པས་(བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ)སྐྱི་​འཕན་(＝སྐྱིད་​ཤོད་​དང་​འཕན་​པོ་)གྱི་​དཔུང་​ཐམས་​ཅད་​ཁྲིད་​ནས་​གཞུ་​སྙེ་​བརྒྱུད་​དེ་​ཤངས་​ཀྱི་​བར་​དུ་​བགྲོད། ཅེས་​གསུངས་​པ་​ལྟར་​གྱི་​དགའ་​ལྡན་​པ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ་​ནི། དགའ་​ལྡན་​པ་​ནང་​སོ་​ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོའི་​སྲས་​བསོད་​ནམས་​བྱ་​བ་​དེ་​ཡིན་​པར་​ངེས། འདི་​ལ་​ར་​ནུ་​ལྷ་​བསྲུང་​དང་​། དགའ་​ལྡན་​པ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོའམ་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ་​ཞེས་​ཀྱང་​ཟེར་​བར་​ངེས་​ཏེ། རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལས་(ཤོག་​གྲངས་​༡༡༥)ཀྱང་​། འདི་​ཉིད་(ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོ་)ཀྱི་​སྲས་​ར་​ནུ་​ལྷ་​བསྲུང་​གིས་​གོང་​མ་​ཆེན་​མོ་​ཆུ་​ཤོལ་​དུ་​བཞུགས་​སྐབས། རིན་​སྤུངས་​པའི་​དམག་​གིས་​ཁང་​བཅར་​བར་​ར་​ནུ་​ལྷ་​བསྲུང་​གིས་​གཙོས་​པས་​ཁ་​སྦུབ་​ཆེ་​བ་ [page 7] གཏད་​པས། གོང་​ས་​ནས་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོའི་​མིང་​གནང་​། བྱེ་​རི་​སྟག་​རྩེའི་​མི་​རྒྱུད་​རྫོགས་​རྗེས་​དགའ་​ལྡན་​པ་​དང་​ཁྱོན་​སྒྲིལ་​བར་​སྲས་​ལྕམ་​སྲིང་​དྲུག་​འཁྲུངས་​པས་​གཉིས་​ཆུང་​ངུ་​ལ་​གྲོངས། ལྕམ་​ཚེ་​དབང་​རྒྱལ་​མོ་​འཕྱོང་​རྒྱས་​ཧོར་​བསོད་​པའི་​ཇོ་​མོ་​དང་​། ལྕམ་​དུང་​དཀར་​སྡེ་​སྲིད་​ཀྱི་​བདག་​མོར་​བཞེས། དེ་​འོག་​ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོས་​གོང་​ས་​ནས་​རྫོང་​དཔོན་​གྱི་​ལས་​ཀ་​ཞུས། མི་​རིང་​བར་​སྡེ་​སྲིད་​ཞལ་​ངོ་​ནང་​དུ་​སེལ་​ཞུགས་​སྐབས་​དགའ་​ལྡན་​པའི་​དཔུང་​གིས་​སྐྱོར་​མོ་​ལུང་​རྫོང་​དམའ་​འབེབས་​སུ་​བཏང་​། སྟོད་​ལུང་​དང་​འཕན་​ཡུལ་​གྱི་​རྫོང་​མངའ་​ཞབས་​ཕལ་​ཆེར་​བླངས། གོང་​ས་​ནས་​ཆུ་​ཤོལ་​མཁན་​ཆེན་​པར་​བཀའ་​བཀྱོན་​གནང་​བའི་​དཔུང་​གི་​རྐང་​མཛད་​ནས་​ཆུ་​ཤོལ་​འབེབས་​པ་​དང་​། གོང་​དཀར་​ནས་​ཞབས་​དྲུང་​ངག་​དབང་​གྲགས་​པ་​རྩེའི་​ཁྲིར་​ཕེབས་​པའི་​ཞབས་​འདེགས་​མཛད། ཞེས་​གསུངས་​པ་​ལྟར་​ལ། དེབ་​ཐེར་​འདིར་​གོང་​མ་​ཆེན་​པོས་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ་​ཞེས་​མཚན་​གནས་​སྩལ་​བར་​གསུངས་​པའི་​གོང་​མ་​ནི། སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​ངག་​དབང་​བཀྲ་​ཤིས་​གྲགས་​པ་(1488-1564)ཡིན་​ལ། ལྕམ་​དུང་​དཀར་​སྡེ་​སྲིད་​ཀྱི་​བདག་​མོར་​བཞེས་​པར་​གསུངས་​པའི་​ལྕམ་​དུང་​དཀར་​ནི། དགའ་​ལྡན་​པ་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོའི་​སྲས་​མོ་​ཡིན་​པར་​སྣང་​ཞིང་​། སྡེ་​སྲིད་​ནི་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​ངག་​དབང་​བཀྲ་​ཤིས་​གྲགས་​པའི་​སྲས་​འགྲོ་​བའི་​མགོན་​པོ་​ཡིན་​པར། པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལས་​གོ་​ཐུབ་​པར་​འདུག དེ་​ཉིད་(ཤོག་​གྲངས་​༧༥)ལས། དཔོན་​ས་​འགྲོ་​བའི་​མགོན་​པོས་​གཞིས་​ཀ་​གོང་​དཀར་​བཟུང་​ནས་​དགའ་​ལྡན་​པའི་​བུ་​སྲིང་​མོ་​ཞིག་​ཁབ་​ཏུ་​བཞེས་​པ་​ལ་​གདུང་​རྒྱུད་​མཆེད་​གཉིས་​འཁྲུངས། ཞེས་​གསུངས་​པ་​ལྟར་​རོ། 

གོང་​དུ་​བཤད་​པ་​ལྟར། སྔོན་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་​རིམ་​བྱོན་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​ཡིན་​ཀྱང་​། ས་​རྟ་​ལོར་(1498)རིན་​སྤུངས་​པའི་​དམག་​གིས་​བཅོམ་​པས་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​ཕྱོགས་​ཉམས་​པ་​རེད། དུས་​སྐབས་​དེ་​ཙམ་​ན་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེའི་​ཡབ་​མེས་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ནམ་​མཁའ་​རྒྱལ་​པོ་​དང་​འདིའི་​སྲས་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོ་​ཡབ་​སྲས་​ཀྱི་​སྐབས་​དང་​། ཡབ་​སྲས་​འདི་​གཉིས་​ཀྱང་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​ཡིན་​ཀྱང་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་​དང་​མ་​མཐུན་​པ་​དང་​། དུས་​དེ་​ཙམ་​ན་​ལྷ་​སའི་​ཕྱོགས་​འདིར་​ཡང་​རིན་​སྤུངས་​པའི་​དབང་​ཤུགས་​ཤིན་​ཏུ་​ཆེ་​བས། ཡབ་​སྲས་​འདི་​གཉིས་​ཀྱིས་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​ཕྱོགས་​ལ་​དེ་​ཙམ་​རོགས་​སྐྱོར་​ཞུས་​ཐུབ་​མི་​འདུག དེ་​ཡང་​རིན་​སྤུངས་​པས་​ལྕགས་​བྱི་(1480)། ལྕགས་​གླང་(1481)སོགས་​ལ་​དབུས་​ཕྱོགས་​སུ་​དམག་​ཡང་​ཡང་​དྲངས་​པའི་​གནད་​དོན་​ནི། པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​སོགས་​ལ་​དཔག་​ན་​སྲིད་​དོན་​ཁོ་​ན་​ལས་​ཆོས་​ཕྱོགས་​གྲུབ་​མཐའི་ [page 8] ཀུན་​སློང་​གི་​སྒོ་​ནས་​མིན་​པར་​སེམས་​ལ། ས་​རྟའི་​ལོར་(1498)སླར་​ཡང་​རིན་​སྤུངས་​པས་​དབུས་​སུ་​དམག་​དྲངས་​པ་​དེ་​ནི། ཀརྨ་​ཀཾ་​ཚང་​གི་​རྣམ་​ཐར་​ལྟར་​ན་​ཀར་​དགེ་​གཉིས་​གྲུབ་​མཐའི་​ཀུན་​སློང་​ལ་​བརྟེན་​ནས་​དེ་​ལྟར་​བྱུང་​བ་​ཡིན་​འདུག དེ་​ཡང་​ཀརྨ་​ཀཾ་​ཚང་​གི་​རྣམ་​ཐར་(པོད་​དང་​པོའི་​ཤོག་​གྲངས་​༢༨༠p.559)ལས། སྤྱིར་​རྒྱལ་​བ་​བྱམས་​པས་​ལུང་​བསྟན་​ཏེ་​ཇོ་​བོ་​ཤཱཀྱ་​མུ་​ནེ་​འདི་​ནག་​གྲོང་​གི་​དབུས་​སུ་​བཞུགས་​པ་​འདིས་​བསྟན་​པ་​སྤྱི་​ཉམས། ཁྱད་​པར་​བོད་​དུ་​ཉམས་​ཤིང་​མཆོག་​སྤྲུལ་​ལ་​མི་​འོས་​པའི་​རྒྱན་​གྱི་​རྟེན་​འབྲེལ་​གྱི་​བོང་​འབན་​བཙུན་​གྱིས་​གང་​བ་​ཡིན། ཇོ་​བོའི་​སྐུ་​འཁོར་​དུ་​དགེ་​འདུན་​གཙང་​སེང་​བའི་​སྡེ་​ཞིག་​གྲུབ་​ན་​བསྟན་​པ་​སོས་​པར་​འགྱུར་​གསུངས་​བ་​ལན་​གསུམ་​དུ་​གསན་​པས་​དེ་​ལྟ་​བུ་​ཞིག་​ཐུགས་​ཀྱིས་​དགོངས་​ཀྱང་​གཞིས་​ཀ་​སྣེལ་​པ་​ཁོ་​རང་​ཆགས་​པ་​ནས་​བཟུང་​ན་​རིམ་​གསུམ་​གྱི་​སྦྱིན་​བདག་​ཡིན་​རུང་​གཞན་​དབང་​གིས་​བཀའ་​མ་​སྒྲུབ་​པས་​བར་​སྐོར་​གྱི་​ཕྱིར་​དགེ་​འདུན་​བཞུགས་​པ་​ནི་​མ་​གྲུབ། འོན་​ཀྱང་​བྱམས་​པའི་​བཀའ་​མ་​བཅག་​པ་​ཙམ་​མཛད་​པར་​དགོངས་​ནས་​ཀརྨ་​གྲྭ་​ཚང་​གི་​བཞུགས་​གནས་​སུ་​ཆོས་​སྡེ་​བཏབ་​པ་​ན་​སྐྱེས་​བུ་​གསུམ་​ལས་​གང་​རུང་​གི་​ལམ་​རྒྱུད་​ལ་​སྐྱེས་​ངེས་​ཀྱི་​དམ་​པ་​འགའ་​ཟུང་​ཡང་​སོ་​སོ་​ན་​ཡོད་​པར་​གདོན་​མི་​ཟ་​མོད་​ཀྱི་​དེ་​དག་​ལ་​ནི་​སུས་​ཀྱང་​ཉན་​པར་​མི་​སྤྱོད། སྙིགས་​དུས་​ཀྱི་​ཆོས་​བྱེད་​ཟེར་​བའི་​དགེ་​སྦྱོང་​དང་​བྲམ་​ཟེ་​ཟང་​ཟིང་​ཁོ་​ནར་​གདུ་​ཞིང་​ཁྱིམ་​ལ་​འཁྲེན་​པ་​འབའ་​ཞིག་​པ་​དེ་​དག་​གི་​ཡིད་​བདུད་​རིས་​ཀྱིས་​མངོན་​པར་​དཀྲུགས་​ཏེ་​རབ་​བྱུང་​གི་​རྟགས་​ཀྱི་​ཕྱི་​ཤུན་​གོ་​མཚོན་​ཅི་​སྙེད་​བསྡུས་​པས་​སྤྲས་​ཏེ་​གཡུལ་​གཤོམ་​པར་​རྩོམ་​པ་​ན། དད་​ལྡན་​དུ་​མས་​འདི་​ལྟར་​ལ་​ལན་​དང་​སྲུང་​བའི་​སྟ་​གོན་​བྱེད་​ན་​སྒར་​པ་​ཁོ་​ནར་​ཉིས་​སྟོང་​དུ་​ཉེ་​བ་​ཞིག་​འདུག་​པར་​ཕྱག་​མཛོད་​དུ་​འབུལ་​བའི་​གྲི་​ཁྲབ་​ཀྱི་​དོས་​བཤིག་​ན་​ཡང་​ཁེངས་​འདྲ་​བས་​བན་​དམག་​ཕྱེད་​དང་​ལྔ་​བརྒྱ་​ཙམ་​ཞིག་​ལན་​གྱིས་​གཞིལ་​སླ་​བས་​བཀའི་​གནང་​བ་​ཞུས་​ཀྱང་​། འོ་​སྐོལ་​སུ་​ལ་​ཡང་​གནོད་​པ་​མི་​བྱེད་​པ་​སངས་​རྒྱས་​ཀྱི་​རིང་​ལུགས་​པ་​ཡིན་​པའི་​ཕྱིར། མཚམས་​མེད་​ཀྱི་​ལས་​ཀྱིས་​རྒྱལ་​བསྟན་​ལ་​རྨ་​མི་​འབྱིན་​གྱི་​ཁྱོད་​རང་​སུ་​ཡིན་​ཡང་​ང་​ཡི་​འཁོར་​ཡིན་​ན་​ནི་​ཙོག་​གེ་​སྡོད་​ཅིག་​གསུངས་​ཏེ་​ཇི་​མི་​སྙམ་​པར་​བཞུགས། ནང་​པར་​གློ་​བུར་​དུ་​སེར་​དམག་​ལྔ་​བརྒྱ་​ཙམ་​བཤམས། རྨོག་​མེད་​པ་​རྣམས་​ལྷུང་​བཟེད་​མགོར་​གྱོན། རྟེན་​ཁེབས་​ལ་​མདུང་​དར་​བྱས་​ཏེ་​འོང་​། སེ་​ར་​བ་​སོགས་​ཀྱི་​འུ་​ལག་​མང་​དུ་​ཁྲིད་​ཏེ་​འོང་​བས་​སྒར་​པ་​སུས་​ཀྱང་​བཀའ་​ལས་​མ་​འདས་​ཤིང་​གཡོ་​འགུལ་​མ་​བྱུང་​བས་​སྒར་​ལ་​གནོད་​མ་​ནུས་​པར། ཆོས་​སྡེ་​མཁར་​ལས་​སྤྱིལ་​བུ་​རེ་​གཉིས་​ཟིན། ཕལ་​ཆེར་​མ་​ཟིན་​པ་​རྣམས་​བཤིག་​སྲེག་​བྱས། འདི་​ཐོས་​པའི་​སྐྱེ་​བོ་​ལྷ་​མི་​ཐམས་​ཅད་​ཡིད་​འཁྲུགས། དྲུང་​ཞྭ་​དམར་​པའི་​སྐུ་​འཁོར་​ལྷ་​འབངས་​ཆེ་​ཤོས་​རྣམས་​ནས་​ཀྱང་​འདི་​ལྟར་​བཏང་​སྙོམས་​སུ་​འཇོག་​པ་​མི་ [page 9] འོང་​བས་​འདིའི་​ཁག་​ཁོང་​རྣམས་​ཁོ་​ནས་​བྱེད་​ཞུ་​བ་​དང་​། གཞན་​ཡང་​དད་​ལྡན་​གྱི་​སྦྱིན་​བདག་​དུ་​མ་​དང་​། བྱ་​བ་​ཁྲི་​དཔོན་​སོགས་​ཀྱིས་​བསྟན་​ལ་​ཐོ་​ཚམ་​པ་​འདིར་​མངོན་​སུམ་​དུ་​ཉེས་​ཆད་​འབེབས་​དགོས་​པར་​གདོན་​མི་​ཟ་​བས་​ངེད་​རྣམས་​ནས་​ཐལ་​བར་​བགྱིད་​ཅེས་​དང་​། ཀོང་​པོའི་​རྒྱ་​བདག་​ཐམས་​ཅད་​ཀྱིས་​དམག་​འཆའ་​བར་​ཞུ་​བ་​དང་​། ས་​སྐྱོང་​དོད་​ཡོད་​པ་​དང་​། ལྕགས་​མོ་​འོད་​ཟེར་​སོགས་​ཀྱིས་​ངེད་​རང་​གི་​མངའ་​ཞབས་​སུ་​འདི་​འདྲའི་​ཆོས་​ལུགས་​གཅིག་​ཀྱང་​མི་​འཇོག་​པས་​གནང་​བ་​ཞུ་​བ་​བཅས། ཅེས་​སོགས་​དང་​། ཡང་​དེ་​ཉིད་(ཤོག་​གྲངས་​༢༨༡p.560)ལས། ཕྱིས་​བྱ་​པ་​ཁྲི་​དཔོན་​གྱིས་​འདི་​ཐུགས་​ལ་​གནག་​པ་​ཁོ་​ནས་​ཡར་​གོང་​སྣེལ་​གསུམ་​དང་​སྲིད་​བཤིག་​སྟེ་​གཙང་​སྲིད་​མཛད་​ནས་​སྐྱིད་​ཤོད་​དུ་​ཁྲི་​དམག་​གཉིས་​གསུམ་​བཏེག་​པའི་​ཚེ། ཁོང་​རྣམས་​མ་​བཟོད་​ནས་​རྗེ་​ཞྭ་​དམར་​པ་​ལ་​སྐྱབས་​ཞུས་​ཀྱང་​། དྲུང་​ཉིད་​དུ་​ཞུས་​ཤིག་​པར་​བཀའ་​སྩལ། དྲུང་​རྩེ་​ལྷ་​སྒང་​དུ་​བཞུགས་​པ་​དེར་​མྱུར་​བའི་​ཕོ་​ཉ་​བརྟོལ་​སྟེ། བཀའ་​ཤོག་​ནན་​ཅན་​མཛོད་​པས་​ཁྲི་​དཔོན་​པས་​འདིར་​ཡང་​ཡི་​ཆད་​ཆེར་​མཛད་​པའི་​ཞུ་​ཡིག་​ལྔ་​ཕྱི་​དང་​ལོ་​རྒྱུས་​མང་​བར་​གདའ། ཕྱི་​བལྟས་​རྗེ་​ཞྭ་​དམར་​བས་​སྐྱབས་​པ་​ལྟར་​ལ་​ངོ་​བོ་​རྗེ་​ཉིད་​ཀྱི་​ཐུགས་​རྗེས་​སྐྱོབས་​པ་​སྟེ། བྱེད་​པ་​པོ་​དེ་​དག་​གི་​ལུས་​སྲོག་​ལོངས་​སྤྱོད་​རྟེན་​གནས་​དང་​བཅས་​པ་​ལ་​མི་​འཇིགས་​པའི་​སྦྱིན་​པ་​སྩལ་​ཏེ། ཞེས་​ཞྭ་​ནག་​པ་​ཆོས་​གྲགས་​རྒྱ་​མཚོས་(1454-1506)རྒྱལ་​བ་​བྱམས་​པས་​ལུང་​བསྟན་​ལྟར། ལྷ་​སའི་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​དུ་​དགེ་​འདུན་​གྱི་​སྡེ་​ཞིག་​འཛུགས་​དགོངས་​ཀྱང་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པས་​བཀའ་​མ་​སྒྲུབ་​པས་​མ་​བྱུང་​ནའང་​། ཀརྨ་​གྲྭ་​ཚང་​གི་​བཞུགས་​གནས་​སུ་​ཆོས་​སྡེ་​ཞིག་​བཏབ་​པ་​ན། སེ་​ར་​བ་​སོགས་​སེར་​དམག་​ལྔ་​བརྒྱ་​ཙམ་​སླེབས་​ནས་​དགོན་​དེ་​སྟོར། དེའི་​དགྲ་​ལན་​ལ། ཁོང་​གི་​སྦྱིན་​བདག་​བྱ་​པ་​ཁྲི་​དཔོན་​དང་​གཙང་​རིན་​སྤུངས་​པ་​གཉིས་​གཅིག་​ཏུ་​བསྒྲིལ་​ནས་​དམག་​དྲངས་​པས་​སེ་​ར་​སོགས་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་​དང་​བཅས་​པ་​ལ་​ཤིན་​ཏུ་​ཉམས་​ཉེས་​པ་​བྱུང་​དུས་​དེ་​དག་​འཇིགས་​པ་​ལས་​སྐྱབས་​པ་​ཡིན་​ཚུལ་​གསུངས་​ལ། ཞྭ་​དམར་​བཞི་​པ་​ཆོས་​གྲགས་​ཡེ་​ཤེས་​ཀྱི་​རྣམ་​ཐར་​གསུངས་​པའི་​སྐབས་(ཤོག་​གྲངས་​༣༠༨p.614)ན། འདི་​ལྟར། ས་​རྟ་(1498)ལ་​གནས་​ནང་​དུ་​གསེར་​འབུམ་​ལ་​ཟངས་​གསེར་​གྱི་​ཆར་​ཁེབས་​ཕུལ་​ཞིང་​། (p.615)དེའི་​ཚེ་​བྱ་​གཙང་​གི་​དཔུང་​ཆེན་​སྐྱི་​ཤོད་​དུ་​ལྷགས་​ཏེ་​གཞིས་​ཀ་​སྣེལ་​པ་​འཇིག་​པར་​ཉེ་​བ་​ན་​སྣེའུ་​པ་​ཉིད་​དང་​། སྟག་​ལུང་​པ་​དང་​འོལ་​ཁ་​པས་​ངོ་​ཆེན་​ཞུས་​ཏེ་​དགུ་​པའི་​ཚེས་​བརྒྱད་​ལ་​གདན་​ས་​ནས་​བཏེག་​སྟེ་​བཀྲ་​ཤིས་​སྒང་​གི་​ན་​ཁར་​ཕེབས། རྗེ་​ཆོས་​གྲགས་​རྒྱ་​མཚོའི་​དྲུང་​རིན་​པོ་​ཆེར་​ཡང་​འཇིགས་​སྐྱོབས་​ཞུས་​པ་​བཅས་​ཐུགས་​རྗེའི་​རླབས་​ཆེ་​བ་​དང་​རྒྱལ་​པོ་​རྣམས་​ཀྱང་​སྔོན་​གྱི་​ལུགས་​བཟང་​ཆེས་​མ་​ཉམས་​པའི་​སྐབས་​ཡིན་​པས་​དམ་​པའི་​ཆོས་​དང་​མཐུན་​པའི་​བཀའ་​ནན་​ཡང་​ཡང་​བསྩལ་​བ་​ཚད་​མར་​བཟུང་​སྟེ་​སེར་​འབྲས་​ཀྱི་​དགོན་​སྡེ་​ལ་​གནོད་​པ་​མེད་​ཅིང་ [page 10] མཆོད་​གཞིས་​ཀྱང་​སོ་​སོར་​གནས། སྣེལ་​པའི་​ས་​སྐྱོང་​ངག་​དབང་​ལྷུན་​པོ་​མཆེད་​ལའང་​སྐུ་​སྐལ་​གྱིས་​ཕྱེ་​སྟེ་​གཞིས་​ཀ་​སྣེའུ་​རང་​གི་​ཡོང་​སྒོའི་​ཁུང་​ཇི་​ལྟ་​བ་​གནང་​ནས་​གེགས་​སྐྱོན་​མེད་​པར་​མཛད། ཁྱད་​པར་​དུ་​ལྷ་​ས་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​རྣམ་​གཉིས་​ལ་​འཚོ་​བ་(འཚེ་​བ་)ཅུང་​ཟད་​ཀྱང་​མེད། ཅེས་​གསུངས་​འདུག་​པ་​སོགས་​ཀརྨ་​ཞྭ་​དམར་​ནག་​གི་​རྣམ་​ཐར་​ལ་​དཔག་​ན། ས་​རྟ་​ལོ་​དེར་​གཙང་​དམག་​དབུས་​སུ་​ལྷགས་​ནས་​དགེ་​ལྡན་​མཆོད་​ཡོན་​སྦྱིན་​བདག་​ལ་​ཤིན་​ཏུ་​ཉམས་​ཉེས་​བྱུང་​བའི་​རྒྱུ་​མཚན་​ནི་​དེ་​འདྲ་​ཞིག་​ཡིན་​པར་​འདུག འོན་​ཀྱང་​པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་(ཤོག་​གྲངས་​༧༢p.30)ལས། དེ་​ནས་​ལོ་​གཉིས་​སོང་​བའི་​ཤིང་​ཡོས་(1495)ལ་​སྐྱིད་​ཤོད་​དུ་​སྣང་​རྩེ་​བ་​ཁུ་​དབོན་​རྐྱེན་​ལམ་​དུ་​བཏང་​བའི་​ནང་​ཞིག་​དེ་​བྱུང་​། དེ་​ལ་​སྙད་​བཏགས་​ནས་​ས་​རྟ་(1498)ལ་​རིན་​སྤུངས་​པས་​དབུས་​གཙང་​གཉིས་​ཆར་​གྱི་​དཔུང་​ལྟོས་​ཆེ་​བ་​སྐྱིད་​ཤོད་​དུ་​དྲངས་​ཏེ། ནང་​སོ་​སྐུ་​མཆེད་​སྐྱོར་​མོ་​ལུང་​དུ་​ཕེབས་​དགོས་​པའི་​བྱ་​བ་​ཁམ་​ཆེན་​དེ་​བྱུང་​། ཞེས་​གསུངས། ཡང་​སུམ་​པའི་​དཔག་​བསམ་​ལྗོན་​བཟང་(ཤོག་​གྲངས་​༡༠༥)ལས། ཡང་​ཀུན་​བཟང་​གི་​བུ་​རིན་​སྤུངས་​སྡེ་​པ་​སྒར་​པ་​དོན་​ཡོད་​རྡོ་​རྗེ་​ནི་​ཞྭ་​དམར་​ཀརྨ་​ཆོས་​གྲགས་​རྒྱ་​མཚོས་​བསྐུལ་​ཏེ་​དབུས་​སུ་​ལྕགས་​གླང་(1481)ནས་​དམག་​ཁྲི་​ཙམ་​དྲངས་​ནས་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​སྣེའུ་​རྫོང་​པ་​བཏོན་​ནས་​བོད་​དབུས་​བདག་​ཏུ་​བཟུང་​ཡང་​ཁྲི་​སྨོན་​ལམ་​པས་​གཏོར་​ཆེན་​གྱི་​སྒོ་​ནས་​ལན་​གཉིས་​སུ་​བཟློག་​པར་​མཛད། དེ་​རྗེས་​ལྷ་​སའི་​ཤར་​དུ་​སེ་​འབྲས་​ཀྱི་​ཁ་​གནོན་​དུ་​ཀརྨས་​ས་​ནག་​མར་​དགོན་​བཏབ་​སྟེ་​སེ་​འབྲས་​རང་​ཤུགས་​ཀྱིས་​མེད་​པར་​བྱས་​འདོད་​དེ་​ཀར་​འབྲུག་​གི་​དམག་​ཀྱང་​དྲངས་​ནས་​དགེ་​ལུགས་​པའི་​དགོན་​ཆུང་​ལ་​ལ་​བསྒྱུར་​ཞིང་​སེ་​འབྲས་​ཀྱི་​མཆོད་​གཞིས་​འགའ་​ཞིག་​བླང་​བ་​ནས་​བཟུང་​ཀར་​དགེ་​གཉིས་​ཕ་​ཝང་​དང་​ཉི་​འོད་​ལྟར་​གྱུར་​ཞིང་​ས་​རྟ་(1498)ནས་​རབ་​བྱུང་​དགུ་​པའི་​ས་​སྟག་(1518)བར་​དུ་​སེ་​འབྲས་​ཀྱི་​དགེ་​འདུན་​པ་​ལྷ་​སའི་​སྨོན་​ལམ་​དུའམ་​མ་​ཚུད་​ཀྱང་​གོང་​གི་​མེ་​བྱི་(1516)ནས་​དབུས་​ཀྱི་​མི་​དབང་​སྣེའུ་​གདོང་​བ་​ལ་​དབང་​ཅུང་​ཟད་​བྱུང་​། ཡང་​མེ་​བྱ་(1537)ལ་​རྗེ་​དགེ་​འདུན་​རྒྱ་​མཚོ་(རྒྱལ་​དབང་​གཉིས་​པ་1476-1542)རྒྱལ་​མེ་​ཏོག་​ཐང་​དུ་​བཞུགས་​སྐབས་​འབྲི་​གོང་(=གུང་)བས་​ཀོང་​དམག་​དགེ་​ལྡན་​པ་​སྣུབས་​ཆེད་​དུ་​དྲངས་​ནས་​འོལ་​ཁའི་​རྫིང་​ཕྱི་​བཤིག་​པར་​བརྩམ་​དུས་​གྲོ་​མདའ་​བ་​ནང་​སོ་​དོན་​ཡོད་​དཔུང་​བཅས་​ཀྱིས་​འཐབ་​པས་​བཤིག་​མ་​ཐུབ་​ཀྱང་​འབྲི་​གོང་(འབྲི་​གུང་)བས་​ཀླུད་​ཤོང་​འོད་​སྣ་​སོགས་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​སྡེ་​དགོན་​བཅོ་​བརྒྱད་​འཕྲོག་​སྟེ་​ཞྭ་​གོས་​ཆོས་​ལུགས་​བསྒྱུར། ཆུ་​གླང་(1553)ལ་​ནང་​སོ་​དགའ་​ལྡན་​པས་ [page 11] སྐྱོར་​ལུང་​སོགས་​སུ་​དམག་​ཁྱེར་​བྱས་​པ་​སོགས་​བོད་​ཆུང་​དབུས་​གཙང་​དེར་​གླང་​དར་​ནས་​བཟུང་​ཆོས་​སྲིད་​ཀྱི་​ཁྲིམས་​ཡང་​ཡང་​ལྷོད་​པས་​ཀུན་​ཕྱོགས་​རིས་​ཧ་​ཅང་​དར་​དྲག་​ལ། ཞེས་​གསུངས་​སོ། 

དེས་​ན་​འདི་​ལྟར་​སྙམ་​སྟེ། དུས་​སྐབས་​དེར་​བོད་​དུ་​སངས་​རྒྱས་​ཀྱི་​བསྟན་​པ་​ཤིན་​ཏུ་​དར་​ཁྱབ་​ཆེ་​བའི་​སྐབས་​ཡིན་​པས་​ན། ཀརྨ་​པ་​ལ་​རྒྱལ་​བ་​བྱམས་​པས་​ཇོ་​བོ་​རིན་​པོ་​ཆེ་​གྲོང་​དཀྱིལ་​དུ་​བཞུགས་​པས་​བོད་​དུ་​བསྟན་​པ་​ཉམས་​པ་​དང་​། བསྟན་​པ་​སླར་​གསོ་​བྱེད་​དུ་​ལྷ་​སར་​དགོན་​པ་​འདེབས་​དགོས་​པར་​ལན་​གསུམ་​དུ་​ལུང་​བསྟན་​པ་​ཡིན་​ཟེར་​ནས་​དགོན་​པ་​བཏབ་​པ་​དང་​། དེ་​ལ་​སེ་​ར་​སོགས་​དགེ་​ལྡན་​ཕྱོགས་​གཏོགས་​ཀྱིས་​མ་​བཟོད་​ནས་​སྟོར་​བ་​དང་​། དེ་​སྟོར་​བས་​ཀརྨ་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​ཕྱོགས་​གཏོགས་​དང་​བཅས་​པས་​དམག་​དྲངས་​ནས་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​ཕྱོགས་​གཏོགས་​ཤིན་​ཏུ་​ཉམས་​ཉེས་​སུ་​གྱུར་​ཚུལ་​སོགས་​བཤད་​མོད། དོན་​ལ་​དེ་​སྔོན་​སྐྱིད་​ཤོད་​ལྷ་​ལྡན་​ཕྱོགས་​འདི་​ཕལ་​ཆེར་​དགེ་​ལྡན་​པ་​དང་​། དགེ་​ལྡན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་​རིམ་​བྱོན་​ལ་​དབང་​ཞིང་​དེའི་​སྟབས་​ཀྱིས་​དགེ་​ལྡན་​མཆོད་​ཡོན་​སྦྱིན་​བདག་​དང་​བཅས་​པའི་​བསྟན་​སྲིད་​ཀྱང་​ཤིན་​ཏུ་​དར་​ཁྱབ་​ཏུ་​འགྲོ་​བཞིན་​པ་​ལ། ཀར་​ཕྱོགས་​ནས་​བོད་​ཡོངས་​རྫོགས་​ཀྱི་​ཆབ་​སྲིད་​ཀྱི་​རྩ་​བ་​ལྷ་​སའི་​གྲོང་​ཁྱེར་​གྱིས་​གཙོས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཕྱོགས་​འདི་​དབང་​རྒྱུའི་​ཆེད་​དུ་​ཐོག་​མའི་​སྟ་​གོན་​ལ་​ལྷ་​སར་​དགོན་​པ་​བཏབ་​པ་​དེ་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​ཕྱོགས་​གཏོགས་​པ་​དེ་​ཚོས་​དེའི་​གནད་​དོན་​གོ་​ནས་​སྟོར་​བཤིག་​ཏུ་​བཏང་​བར་​གདོན་​མི་​ཟ། དེས་​ན། སུམ་​པའི་​དཔག་​བསམ་​ལྗོན་​བཟང་​ལས་​སེ་​འབྲས་​ཀྱི་​ཁ་​གནོན་​དུ་​ཀརྨས་​ས་​ནག་​མར་​དགོན་​པ་​བཏབ་​སྟེ་​སེ་​འབྲས་​རང་​ཤུགས་​ཀྱིས་​མེད་​པར་​བྱས་​འདོད་​དེ། ཞེས་​གསུངས་​པ་​དེ་​ཡང་​། སེ་​འབྲས་​ཀྱི་​ཆོས་​སྲིད་​གཉིས་​ཀའི་​གཞི་​རྟེན་​ནི་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཡུལ་​གྱི་​ལྟེ་​བ་​ལྷ་​ལྡན་​གྲོང་​ཁྱེར་​འདི་​ཡིན་​པས་​། འདི་​གཞན་​ཕྱོགས་​སུ་​ཤོར་​ན་​སེ་​འབྲས་​རང་​ཤུགས་​ཀྱིས་​ཉམས་​འགྲོ་​ཞིང་​དེ་​ལ་​བསམ་​ནས་​སེ་​འབྲས་​ཀྱི་​ཁ་​གནོན་​དུ་​ཀརྨ་​པས་​ས་​ནག་​མར་​དགོན་​པ་​བཏབ་​ཅེས་​གསུངས་​པར་​ངེས། གང་​ལྟར་​ཡང་​པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​མ་​གཏོགས་​ཀརྨ་​ཀཾ་​ཚང་​གི་​རྣམ་​ཐར་​སོགས་​ལྟར་​ན་​ས་​རྟ་​ལོ་(1498)དེར་​རིན་​སྤུངས་​པས་​དཔུང་​དམག་​དབུས་​སུ་​དྲངས་​ནས་​དགེ་​ལྡན་​ཕྱོགས་​གཏོགས་​ཉམས་​ཉེས་​སུ་​བཏང་​བའི་​རྩ་​བ་​དེ་​འདྲ་​ཞིག་​ལ་​ཐུག་​འདུག དེ་​ཡང་​རྗེ་​ཙོང་​ཁ་​པ་​ཆེན་​པོས་​ས་​མོ་​གླང་​གི་​ལོ་(1409)ལ་​ལྷ་​སའི་​སྨོན་​ལམ་​ཆེན་​མོ་​བཙུགས་​པ་​དེ་​ནས་​བཟུང་​རྒྱུན་​མ་​ཆད་​པར་​སེ་​འབྲས་​ནས་​ལྷ་​སའི་​སྨོན་​ལམ་​འཛིན་​སྐྱོང་​བྱེད་​བཞིན་​པ་​ཡིན་​ཀྱང་​། གོང་​དུ་​བཤད་​པའི་​ལོ་​རྒྱུས་​དེ་​ལྟར་​ས་​རྟ་(1498)ནས་​ས་​སྟག་(1518)བར་​ལོ་​ཉི་​ཤུའི་​རིང་​ལ། ཀརྨ་​པ་​མཆོད་​ཡོན་​སྦྱིན་​བདག་​གིས་​དགེ་​ལྡན་​པ་​རྣམས་​སྨོན་​ལམ་​ལ་​ཕེབས་​མ་ [page 12] བཅུག་​པ་​རེད། ས་​རྟ་​ལོ་​དེ་​ནས་​རིན་​སྤུངས་​པས་​དབུས་​ཕྱོགས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཁུལ་​འདི་​དབང་​ཤུགས་​ཀྱིས་​བཟུང་​ནས་​ལོ་​བཅུ་​གཅིག་​པ་​ས་​སྦྲུལ་​ལོ་(1509)ལ་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​དང་​རིན་​སྤུངས་​པ་​མ་​མཐུན་​ཞིང་​། སྐབས་​དེར་​གཙང་​ནང་​ཁུལ་​དུ་​ཡང་​མ་​མཐུན་​པ་​བྱུང་​བས་​རིན་​སྤུངས་​པའི་​དཔུང་​ཕྱིར་​འཐེན་​བྱས། ལྕགས་​རྟ་​ལ་(1510)རིན་​སྤུངས་​པ་​མཚོ་​སྐྱེས་​རྡོ་​རྗེ་​གཤེགས། དེ་​ནས་​མེ་​བྱི་(1516)། མེ་​གླང་(1517)། ས་​སྟག་(1518)ལ་​དབུས་​གཙང་​སྡེ་​གཟར་​ཆེན་​པོ་​ལངས་​ཤིང་​། སྡེ་​གཟར་​དེ་​དག་​གི་​སྐབས་​ལ། སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ནས་​རིན་​སྤུངས་​ཕྱོགས་​དང་​འཐབ་​པས་​གཡུལ་​ལས་​རྒྱལ་​བའི་​བྱེད་​འབྲས་​ལ་​བརྟེན་​དེ་​ནས་​བཟུང་​སྟེ་​ལྷ་​ས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཁུལ་​འདི་​ཁོང་​དང་​སྲས་​བརྒྱུད་​དང་​བཅས་​པ་​ལ་​དབང་​བ་​ཡིན་​པར་​གདོན་​མི་​ཟ། མེ་​བྱི་​ལོ་(1516)དེ་​ནས་​རིན་​སྤུངས་​པའི་​དབང་​ཕལ་​ཆེར་​ཉམས་​ཤིང་​ས་​སྟག་(1518)ལོ་​ནས་​རྒྱལ་​དབང་​གཉིས་​པས་​ལྷ་​སའི་​སྨོན་​ལམ་​དུ་​སེ་​འབྲས་​སླར་​ཚུད་​པར་​མཛད་​པ་​རྒྱལ་​དབང་​རང་​གི་​རྣམ་​ཐར་​སོགས་​སུ་​གསལ་​ཞིང་​གཞན་​ལ་​ཡང་​གྲགས་​ཆེ་​བ་​དེ་​ལྟར་​ལགས། དེ་​ཡང་​། ཀརྨ་​ཀཾ་​ཚང་​གི་​རྣམ་​ཐར་​ལས་​ཀརྨ་​པ་​ཆོས་​གྲགས་​རྒྱ་​མཚོའི་​རྣམ་​ཐར་​བཤད་​པའི་​སྐབས་(ཤོག་​གྲངས་​༢༩༤p.586)ན། ལྷ་​སའི་​ཤར་​དུ་​ཐུབ་​ཆེན་​ཆོས་​འཁོར་​གྱི་​སྡེའི་​རྨང་​བཏིང་​། འདི་​ལ་​རྟེན་​འབྲེལ་​ཧ་​ཅང་​འགྲིག་​ཆེ་​བ་​མ་​བྱུང་​བར་​རྗེ་​ཕྲིན་​ལས་​པ་​གསུང་​བཞིན་​བསྟན་​པའི་​རྒྱུན་​འབྲིང་​ཙམ་​ཞིག་​བྱུང་​། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​ལ། འདི་​ནི་​ཆུ་​ཕག་​ལོ་(1503)བཏབ་​པར་​ངེས་​པས། སྔར་​ལྷ་​སར་​དགོན་​བཏབ་​པ་​དེ་​དགེ་​ལྡན་​པ་​ཕྱོགས་​གཏོགས་​ཀྱིས་​གཏོར་​བས་​སླར་​ཡང་​ལོ་​འདིར་​ཆོས་​སྡེ་​དེ་​བཏབས་​པ་​དང་​། དེ་​ཡང་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཕྱོགས་​འདིར་​ཀར་​སྲིད་​ཉམས་​དུས་​རང་​བཞིན་​གྱིས་​ཉམས་​སོང་​བ་​ཡིན་​ནམ་​འོན་​ཀྱང་​ཁུངས་​གཞན་​མ་​ངེས། དགའ་​ལྡན་​པ་​དམག་​དཔོན་​བསོད་​ནམས་​རྒྱལ་​པོས་​གོང་​དུ་​བཤད་​པ་​དེ་​ལྟར་​ལྷ་​ལྡན་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཀྱི་​ཡུལ་​ལ་​དབང་​བསྒྱུར་​ཞིང་​། བྱེ་​རི་​སྟག་​རྩེའི་​མི་​རྒྱུད་​རྫོགས་​པས་​གཞིས་​དེ་​རང་​གཞིས་​དང་​ཁྱོན་​སྒྲིལ་​བར་​སྲས་​ལྕམ་​སྲིང་​དྲུག་​འཁྲུངས། དེ་​ནས་​བཟུང་​སྟེ་​སྟག་​རྩེ་​ཞབས་​དྲུང་​ཞེས་​ཀྱང་​གྲགས་​ཚུལ་​སྣང་​ལ། མན་​ཇུ་​དམག་​གིས་​བཀྲོངས་​པའི་​སྟག་​རྩེ་​ལྷ་​རྒྱལ་​རབ་​བརྟན་​ཀྱང་​འདིའི་​གདུང་​རྒྱུད་​འཁྲུལ་​མེད་​ཡིན། སྲས་​ལྕམ་​སྲིང་​དྲུག་​ལས་​གཉིས་​ཆུང་​དུས་​ནས་​གྲོངས་​ཤིང་​། སྲས་​མོ་​ཚེ་​དབང་​རྒྱལ་​མོ། སྲས་​མོ་​དུང་​དཀར། ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོ། སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​བཅས་​རིམ་​པར་​འཁྲུངས། 

སྲས་​མོ་​དུང་​དཀར་​གོང་​དུ་​བཤད་​པ་​ལྟར་​ལ། སྲས་​མོ་​ཚེ་​དབང་​རྒྱལ་​མོ་​ནི། རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​ལས་​སྡེ་​པ་​འཕྱོང་​རྒྱས་​པའི་​ལོ་​རྒྱུས་​བཤད་​པའི་​སྐབས་(ཤོག་​གྲངས་​༡༠༥)ན། ཧོར་​བསོད་​པའི་​ཇོ་​མོ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ས་​སྐྱོང་ [page 13] བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​གྱི་​ལྕམ་​སྲིང་​ཚེ་​དབང་​རྒྱལ་​མོ་​བླངས་​པར་​སྲས་​བསོད་​ནམས་​སྟོབས་​ཀྱི་​རྒྱལ་​པོ། ཚེ་​དབང་​བསོད་​ནམས་​བསྟན་​འཛིན། ཀརྨ་​ངག་​དབང་​གྲགས་​པ་​གསུམ་​གྱི་​ཆེ་​བ་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པའི་​གཟི་​བརྗིད་​ཀྱིས་​ནམ་​མཁའི་​ནོར་​བུ་​ལ་​སྐྱེངས་​པ་​སྟེར་​བར་​ནུས་​ལ། གཡུལ་​ངོར་​ཆས་​པའི་​དྲག་​ཤུལ་​གྱིས་​ཐོབ་​རྒྱལ་​ལྷ་​རྩེའི་​རྫོང་​མངའ་​ཞབས་​དང་​བཅས་​པ་​ཆབ་​འོག་​ཏུ་​བཙུད། དུས་​གསུམ་​མཁྱེན་​པ་​མཚོ་​སྐྱེས་​རྡོ་​རྗེའི་​རིང་​ལུགས་​པ་​སློབ་​དཔོན་​བེེ་​རོ་​ཙ་​ནའི་​ཐུགས་​སྤྲུལ་​གཏེར་​སྟོན་​ཤེས་​རབ་​འོད་​ཟེར་​ཏི་​ཤྲིར་​བསྟེན་​ནས། ས་​འཛིན་​དཔལ་​གྱི་​རི་​ལ་​ཐེག་​མཆོག་​སྒྲུབ་​པའི་​འདུས་​སྡེ་​བཏབ། ཤེར་​ཕྱིན་​སུམ་​བརྒྱ་​པ། ཤེལ་​བྲག་​གི་​ཐང་​ཡིག། སེམས་​ཉིད་​ངལ་​གསོ་​རྣམས་​པར་​དུ་​བཞེངས། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​པ་​ལྟར་​ལ། དེ་​ལྟར་​སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པ་​འདི་​སྡེ་​པ་​འཕྱོང་​རྒྱས་​པ་​དང་​གཉེན་​འབྲེལ་​དུ་​གྱུར་​པ་​མ་​ཟད། ྋསྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​ཆེན་​པོ་​དང་​ཡང་​གཉེན་​འབྲེལ་​དུ་​གྱུར་​པ་​དང་​། ྋསྣེ་​གདོང་​མའི་​ཆབ་​སྲིད་​ལ་​རྒོལ་​བའི་​དགྲ་​ཐོག་​དུ་​ཡང་​ཆེས་​ལྕི་​བ་​སོགས་​རྒྱུ་​མཚན་​མང་​པོའི་​སྒོ་​ནས་​དེའི་​སྐབས་​བོད་​ཀྱི་​གོང་​མ་​ལྟ་​བུའི་​གཟི་​བརྗིད་​ཆེ་​ཞིང་​མངའ་​ཐང་​ཤིན་​ཏུ་​དར་​པར་​ངེས། ། 

ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོའི་​ལོ་​རྒྱུས་​ཞིབ་​གསལ་​མ་​ངེས་​ལ། གོང་​དུ་​རྒྱལ་​དབང་​ལྔ་​པའི་​དེབ་​ཐེར་​དྲངས་​པ་​ལྟར། སྟོད་​ལུང་​དང་​འཕན་​ཡུལ་​གྱི་​རྫོང་​མངའ་​ཞབས་​ཕལ་​ཆེར་​དབང་​འོག་​ཏུ་​ཡོད་​པར་​ངེས་​ལ། དེབ་​ཐེར་​དེར་​སྐྱོར་​མོ་​ལུང་​གི་​རྫོང་​དམའ་​འབེབས་​སུ་​བཏང་​གསུངས་​པ་​དེ་​ནི། རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༣༦)ལས། དེ་​ནས་​ཀུན་​དགའ་​ཞེས་​པ་​ཤིང་​སྟག་(1554)གི་​ལོ་​གསར་​གཏོར་​ཆེན་​སོགས་​རྒྱས་​པར་​མཛད། དེ་​ཡང་​ལོ་​སྔ་​མའི་(1553)ནང་​དུ་​ནང་​སོ་​དགའ་​ལྡན་​པས། སྐྱོར་​མོ་​ལུང་​དུ་​དཔུང་​འཁྱེར་​འཁྲིད་​སོགས་​ལ་​བརྟེན། སྡེ་​གཟར་​གྱི་​འཕྲོ་​མ་​རྫོགས་​པའི་​སྟབས་​ཀྱིས། ལོ་​འདིའི་​སྨོན་​ལམ་​ཀྱང་​རེ་​ཞིག་​འགྱངས་​པ་​དང་​། ཞེས་​གསུངས་​ཤིང་​། འདིར་​ནང་​སོ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​ཞེས་​བྱ་​བ་​ཡང་​ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོ་​ཡིན་​པར་​ངེས་​མོད་​ཀྱང་​། སྐྱོར་​མོ་​ལུང་​རྫོང་​དམག་​གིས་​དམའ་​འབེབས་​སུ་​གཏོང་​དགོས་​པའི་​རྒྱུ་​མཚན་​སོགས་​ཅི་​ཡིན་​མ་​ངེས། དུས་​སྐབས་​དེ་​ཙམ་​ནས་​དབུས་​པ་​ནང་​ཁུལ་​དུ་​ཡང་​སྡེ་​གཟར་​ཡང་​ཡང་​བྱུང་​བར་​ངེས་​ཏེ། ཞིག་​པོ་​གླིང་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༢༥p.58)ལས་​ཀྱང་​དེ་​ལོ་(ཆུ་​གླང་1553)དབུས་​སུ་​སྡེ་​གཟར་​ལངས་​ནས། ཧོར་​ཟླ་​བཅུ་​གཉིས་​པའི་​ནང་​དུ་​རྗེ་​ཉིད་​དམག་​དཔུང་​དང་​བཅས་​པ། ལྗང་​འཁྲང་​གདོང་​དུ་​ཕེབས་​དགོས་​པ་​བྱུང་​། ཞེས་​དང་​། ཤིང་​ཕོ་​སྟག་​གི་​ལོ་​ལ་(1554)ཡར་​ཀླུངས་​སུ་​ཕེབས་​དགོས་​བྱུང་​བ་​ནས། ཡུལ་​གྲོང་​ཐམས་​ཅད་​དམག་​གི་​ཉམས་​པ་​གཟིགས་ [page 14] ནས་​ཐུགས་​ངེས་​པར་​འབྱུང་​སྟེ། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​པ་​བཞིན་​རྣམ་​ཐར་​ལོ་​རྒྱུས་​སོགས་​གཞན་​དང་​གཞན་​ནའང་​ལོ་​སྔ་​ཕྱི་​འདི་​དག་​ཏུ་​སྡེ་​གཟར་​ཡང་​ཡང་​ལངས་​ཚུལ་​སྣང་​མོད་​ཀྱང་​དུས་​གཟར་​ལངས་​པའི་​གནད་​དོན་​གང་​ཡིན་​གྱི་​ཞིབ་​ཆ་​གསལ་​པོ་​ཞིག་​གཏན་​ནས་​མི་​སྣང་​། ཡང་​རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༧༤)ལས། བོད་​ཤིང་​སྒོ་​ཅན་​གྱི་​རྒྱལ་​པོ་(སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​ངག་​དབང་​བཀྲ་​ཤིས་​གྲགས་​པ་(1488-1564)དེ་​ཉིད་​ཞིང་​ཁམས་​གཞན་​དུ་​གཤེགས་​པའི་​རྐྱེན་​གྱིས་​སྡེ་​གཟར་​སྔར་​ལས་​ཀྱང་​ཆེར་​ལངས་​པ་​ལ། སྡེ་​སྲིད་​ཞལ་​ངོ་​རྣམས་​དང་​སྡེ་​དཔོན་​སོ་​སོའི་​གདན་​འདྲེན་​བྱུང་​བར་​བརྟེན། ཡར་​ཀླུངས་​སུ་​ཆིབས་​ཁ་​བསྒྱུར་​ཏེ། བཀས་​དཔུང་​རྣམས་​སོ་​སོར་​བཀྱེ་​བར་​མཛད་​ཚུལ་​གསུངས་​ལ། འདི་​ལ་​དཔག་​ན། རབ་​བྱུང་​དགུ་​པའི་​མེ་​གླང་(1517)ནས་​སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​ངག་​དབང་​བཀྲ་​ཤིས་​གྲགས་​པ་​ལ་​དབུས་​ཕྱོགས་​ཁྱོན་​ཆེ་​བ་​དབང་​རྒྱུ་​བྱུང་​ནའང་​མངའ་​ཞབས་​ཀྱི་​དཔོན་​ཁག་​རྣམས་​ཕན་​ཚུན་​འགྲན་​སེམས་​ཀྱིས་​ཕན་​ཚུན་​འཐབ་​རྩོད་​རྒྱུན་​མ་​ཆད་​པར་​བྱུང་​བར་​ངེས་​ལ། ཀུན་​མཁྱེན་​འཇམ་​དབྱངས་​བཞད་​པའི་​འཇིགས་​བྱེད་​ཆོས་​འབྱུང་(ཤོག་​གྲངས་​༣༧༦ p.753)ལས། ལོ་​དེའི་​མཇུག་(ཆོས་​འབྱུང་​འདིར་​མེ་​ཁྱི་1526ལ་​གསུངས་​པ་​ཡིག་​ནོར་​འདྲ། སེ་​རའི་​ཁྲིར་​ཕེབས་​པའི་​ལོ་​སྟེ་​མེ་​བྱའི་​ལོ་1537ཡིན་​ནམ་​དཔྱད།) འབྲི་​གུང་​པས་​དགེ་​ལུགས་​པའི་​དབུ་​རུ་​སྟོད་​ཀྱི་​དགོན་​ཆེ་​ཆུང་​བཅོ་​བརྒྱད་​ཙམ་​གྱི་​ཞྭ་​དང་​ཆོས་​ལུགས་​བསྒྱུར་​ཅིང་​གནོད་​པ་​ཆེར་​བྱེད་​རྩིས་​བྱས་​པས། ཞྭ་​སེར་​དམར་​གྱི་​ཟིང་​ཆ་​ཆེར་​ལངས། ཞེས་​གསུངས་​པ། པཎ་​ཆེན་​བསོད་​ནམས་​གྲགས་​པའི་​དེབ་​ཐེར་(ཤོག་​གྲངས་​༧༥p.30)ལས། དཔོན་​ས་​འགྲོ་​བའི་​མགོན་​པོས་​གཞིས་​ཀ་​གོང་​དཀར་​བཟུང་​ནས་​དགའ་​ལྡན་​པའི་​བུ་​སྲིང་​མོ་​ཞིག་​ཁབ་​ཏུ་​བཞེས་​པ་​ལ་​གདུང་​རྒྱུད་​མཆེད་​གཉིས་​འཁྲུངས། དཔོན་​ས་​འགྲོ་​མགོན་​སྐུ་​མཆེད་​གཉིས་​ལས་​གཞན་​ཡུམ་​མི་​གཅིག་​པའི་​གདུང་​རྒྱུད་​སྐུ་​མཆེད་​གསུམ་​ཀྱང་​འཁྲུངས། དེ་​ནས་​སྡེ་​བཟར་(གཟར་)ཁོལ་​བུ་​ཤིང་​སྤྲེལ་(1524)ལ་​ཕག་​མོ་​བ་​དང་​སྟག་​ལུང་​བ་​འཐབས་​ཤིང་​། ཕྱི་​ལོ་​ཤིང་​བྱ་(1525)ལ་​སྟག་​ལུང་​པ་​དང་​ཐོག་​ཁ་​བ་​འགྲིལ་​བ་​དང་​། ཕག་​མོ་​བ་​འཐབས། ཕྱི་​ལོ་​མེ་​ཁྱི་(1526)ལ་​ཕག་​མོ་​བ་​དང་​ཞྭ་​སེར་​བ་​སྒྲིལ་​བ་​དང་​འབྲི་​སྟག་​འཐབས་​པ་​མ་​གཏོགས་​དབུས་​གཙང་​ཞེ་​འཇགས་​སུ་​གནས། དེ་​རྗེས་​ལྕགས་​སྟག་(1530)ལ་​ཐོག་​མཁར་​གཉིས་​དང་​དཔོན་​ས་​སྡེ་​སྲིད་​འགལ་​མེད་​ཀྱི་​ཞུ་​འཇགས་​སྒྲིགས་​པས་(པའི་?)ལོ་​དེ་​ལ་​ཞྭ་​སེར་​དམར་​གྱི་​འཁྲུག་​པ་​ལངས། དེའི་​ཤུགས་​རྒྱབ་​པ་​འདྲས་​ཐོག་​མཁར་​གཉིས་​དང་​པོ་​སྲིད་​འགྱངས་​སུ་​སོང་​སྟེ་​འབྲི་​འོལ་​དགོས་​སུ་​སྡེ་​གཟར་​ཡོད་​པ་​གཅིག་​དང་​འོལ་​ཁ་​བའི་​རྒྱབ་​ཏུ་​སྡེ་​སྲིད་​ཀྱི་​དཔུང་​ཕྲན་​ཚོགས་(ཚེགས)བཞེངས་​པ་ [page 15] སོགས་​མཛད། ས་​ཕོ་​ཁྱི་​འདིའི་(1538)དབུས་​གཙང་​ཆིངས་​གྲོལ་​མཚམས་​ལ་​སྡེ་​སྲིད་​ཀྱི(ས)་​ཆིངས་​འཐུད་​ཅི་​ཡོང་​གི་​དགོངས་​པ་​མཛད་​ནའང་​། རིན་​སྤུངས་​པ་​སྲིད་​གཏོགས་​མ་​གསན་​པས། སྡེ་​གཟར་​ཆེ་​བ་​ལངས། ས་​ཐོབ་​ཤོར་​ཁམ་​ཆེ་​བ་​ནི་​གཉིས་​ཐད་​ནས་​མ་​བྱུང་​། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​པ་​ལྟར། དུས་​འཁྲུག་​དེ་​དག་​གི་​སྐབས་​ལ་​དབུས་​ཕྱོགས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཀྱི་​ཡུལ་​ཕལ་​ཆེ་​བ་​ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོའི་​ཡབ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​དམག་​དཔོན་​རྒྱལ་​པོའི་​དབང་​འོག་​ཏུ་​ཡོད་​པར་​ངེས་​ལ། ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོ་​འདི་​ནི། དགེ་​ལྡན་​པ་​སྤྱི་​དང་​ཁྱད་​པར་​དུ་​རྒྱལ་​དབང་​གཉིས་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​གཙོ་​བོ་​ཞིག་​ཡིན་​པར་​མ་​ཟད། རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པ་​ཡང་​རྩ་​བའི་​བླ་​མར་​བཀུར་​བར་​རྒྱལ་​དབང་​གི་​རྣམ་​ཐར་​སོགས་​ལས་​གོ་​ནུས་​པར་​སྣང་​། 

དེ་​ཡང་​རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༣༦)ལས། བསོད་​ནམས་​ཀྱི་​མཐུས་​ས་​ལ་​སྤྱོད་​པའི་​མི་​བདག་​ནང་​སོ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོ་​དང་​། དབྱངས་​ཅན་​ངག་​གི་​དབང་​ཕྱུག་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​མཆེད་​ཀྱིས། གུང་​ཐང་​གི་​རྟེན་​བརྟེན་​པ་​ཞིག་​གསོས་​དང་​གོས་​སྐུ་​གསར་​བཞེངས་​ཀྱི་​རབ་​གནས་​ལ་​གདན་​དྲངས་(ཆུ་​གླང་​ལོ་1553)། ཞེས་​གསུངས་​ལ། དེ་​ཡང་​སྐུ་​མཆེད་​འདི་​གཉིས་​ནས་​ཚལ་​གུང་​ཐང་​ལ་​ཞིག་​གསོས་​མཛད་​པ་​དེ་​ནི། མེ་​རྟ་(1546)འམ་​མེ་​ལུག་(1547)ལོ་​ལ་​ཚལ་​གུང་​ཐང་​མེ་​ཏོག་​མཆོད་​པའི་​སྐབས་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​མེར་​ཤོར་​བ་​སྐུ་​མཆེད་​འདི་​གཉིས་​ནས་​སྐྱར་​བཞེངས་​མཛད་​པར་​ངེས་​ལ། དེ་​ཡང་​ཀརྨ་​ཀཾ་​ཚང་​གི་​རྣམ་​ཐར་(པོད་​གཉིས་​པའི་​ཤོག་​གྲངས་​༢༢p.44)ལས། དེ་​ཚེ་​གནས་​ཆུང་​རྒྱལ་​པོས་​རྒྱུད་​བསྐུལ་​ཏེ་​འབྲས་​སྤུངས་​པས་​དམག་​བསྡུས་​ནས་​སྒར་​པ་​བཀག་(ཀརྨ་​མི་​བསྐྱོད་​རྡོ་​རྗེ་1507-1554)། ཇོ་​མཇལ་​ལ་​འབྱོན་​མ་​བཅུག་​པས། མི་​རིང་​བར་​ཚལ་​སྟག་​གི་​གཙུག་​ལག་​ཁང་(ཚལ་​གུང་​ཐང་​གི་​ལྷ་​ཁང་​དང་​སྟག་​ལུང་​ལྷ་​ཁང་)མེ་​གནོད་​བྱུང་​ངོ་​། ཞེས་​གསུངས་​ལ། འདིའི་​བརྗོད་​དོན་​འབྲས་​སྤུངས་​པའི་​ཕྱོགས་​སྡེ་​པ་​དགའ་​ལྡན་​པས་​ཀརྨ་​པ་​ལ་​ཇོ་​མཇལ་​བཀག་​པས་​དེའི་​རྣམ་​སྨིན་​དུ་​སྡེ་​པའི་​བཞུགས་​ཡུལ་​ལྟེ་​བའི་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​དེ་​མེ་​སྐྱོན་​བྱུང་​བ་​ཡིན་​པར་​བརྗོད་​འདོད་​པ་​ཙམ་​དུ་​ཟད་​དམ་​སྙམ་​ལ། འདི་​ལ་​དཔག་​ན་​ཡང་​དུས་​སྐབས་​འདི་​ལ་​ཡང་​ཞྭ་​དམར་​སེར་​གྱི་​དབར་​མི་​མཐུན་​པ་​དང་​དུས་​གཟར་​ཡང་​ཤིན་​ཏུ་​ཆེ་​བ་​བྱུང་​བར་​ངེས་​ཏེ། ཀརྨ་​ཀཾ་​ཚང་​གི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༡༩p.37-38)ལས་​རྗེ་​མི་​བསྐྱོད་​རྡོ་​རྗེའི་​རྣམ་​ཐར་​སྐབས་​ན། ཀོང་​ལུང་​རལ་​གསུམ་​གྱི་​དགེ་​དགོན་​ཀུན་​བརླགས་​པར་​ཡོན་​མཆོད་​གཞན་​ཐམས་​ཅད་​གྲོས་​འཆམས་​ཚུལ་​དང་​། རྗེ་​འདིས་​ཀར་​དགེའི་​འཁྲུག་​པ་​བསྡུམ་​ཚུལ་​སོགས་​གསལ་​ལ། དགའ་​ལྡན་​པ་​ནང་​སོ་​དོན་ [page 16] གྲུབ་​རྒྱལ་​པོས་​ཆུ་​མོ་​གླང་​གི་​ལོ་(1553)ལ་​སྐྱོར་​མོ་​ལུང་​གི་​རྫོང་​དམའ་​འབེབས་​སུ་​བཏང་​བ་​དང་​། དེ་​ནས་​ས་​མོ་​འབྲུག་​གི་​ལོ་(1568)ལ་​ལྷོ་​ཁ་​ཕྱོགས་​སུ་​དཔུང་​འཁྱེར་​སྐབས། བསམ་​ཡས་​ཕྱོགས་​ལ་​ལག་​འཇོག་​བྱས་​པས། བསམ་​ཡས་​ཆོས་​སྐྱོང་​གི་​འཕྲུལ་​གྱིས་​གཤེགས་​པར་​རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༧༦-༧༧)སོགས་​ལས་​གསལ་​ལོ། ནང་​སོ་​དགའ་​ལྡན་​པ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོའི་​གཅུང་​སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​ནི། རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༩༢)ལས། (མེ་​གླང་​ལོར་(1577)སོག་​ཡུལ་​དུ་​ཕེབས་​སྐབས)ར་​སྒྲེང་​ནས་​ཆིབས་​ཐོག་​དུ་​འཁྱོན་​ཐོག ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​པས་​ཆིབས་​ཡོབ་​ལ་​འཇུས་​ནས། བསྟན་​པའི་​དཔལ་​གྱུར་​བླ་​མའི་​ཞབས་​པད་​བརྟན། བསྟན་​འཛིན་​སྐྱེས་​བུས་​ས་​སྟེང་​ཡོངས་​ལ་​ཁྱབ། ཅེས་​ཚིག་​རྐང་​གཉིས་​འཕྲལ་​རྩོམ་​མཛད་​ཐོག མཆི་​མས་​བརྣངས་​ཏེ་​གསུང་​རྒྱུ་​མ་​བྱུང་​བས། བསྟན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​མངའ་​ཐང་​འབྱོར་​བ་​རྒྱས། བསྟན་​པ་​ཡུན་​རིང་​གནས་​པའི་​བཀྲ་​ཤིས་​ཤོག ཅེས་​ཆིབས་​ཐོག་​ནས་​གནང་​ངོ་​། ཞེས་​དང་​། རྒྱལ་​དབང་​བཞི་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༢༣)ལས། དེ་​ནས་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​གྱི་​གསུངས་​ལས། དེ་​དང་​འབྲེལ་​བར་​བྱང་​ཕྱོགས་​ས་​སྐྱོང་​གི། ཕོ་​བྲང་​རྒྱ་​བོད་​ཀུན་​གྱིས་​གཏུགས་​པའི་​གནས། དགའ་​ལྡན་​ཁང་​གསར་​ཞེས་​བྱ་​ལྕང་​ལོ་​ཅན། ནོར་​ལྡན་​དཔལ་​མོ་​མགྲོན་​དུ་​བོས་​འདྲ་​ཡོད། ཅེས་​བསྔགས་​པ་​བརྗོད་​པའི་​གཞིས་​ཀ་​དགའ་​ལྡན་​ཁང་​གསར་​དུ་​སྤྱན་​དྲངས། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​པ་​ལྟར་​གྱི་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​དེ་​ཡིན། ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​བཞུགས་​ཡུལ་​གཙོ་​བོ་​ནི་​བདེ་​ཆེན་​རྫོང་​དང་​། དགའ་​ལྡན་​ཁང་​གསར། འདིའི་​གཅེན་​ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོའི་​བཞུགས་​ཡུལ་​བྱེ་​རི་​སྟག་​རྩེ་​དང་​། གཞིས་​ཀ་​བྲག་​དཀར་​སོགས་​ཡིན་​པར་​ངེས། མཆེད་​འདི་​གཉིས་​ཀྱིས་​བོད་​རྒྱལ་​ཁབ་​ལྟེ་​བ་​ལྷ་​སའི་​ཡུལ་​གྲུ་​ཀུན་​ལ་​དབང་​བསྒྱུར་​བར་​མ་​ཟད། སྐབས་​ཤིག་​ན། སྣེ་​གདོང་​གོང་​མ་​དང་​། རིན་​སྤུངས་​པ་​སོགས་​ཀྱིས་​ཀྱང་​ངོ་​ལྟོས་​མཛད་​དགོས་​པ་​ལྟ་​བུར་​བྱུང་​ཡོད་​ཚོད། སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​འདིའི་​དབང་​འོག་​ཏུ་​བོད་​ཡུལ་​དབུས་​སྐྱིད་​ཤོད་​འདི་​ཡོད་​པར་​མ་​ཟད། སྣེ་​གདོང་​གོང་​མའི་​བློན་​ཆེན་​མཛད་​ནས་​ཆབ་​སྲིད་​ཀྱི་​ཞབས་​འདེགས་​བྱེད་​པོ་​གཙོ་​བོ་​ཞིག་​ཡིན་​པར་​ངེས། གང་​ཕྱིར་​ཞེ་​ན། རྒྱལ་​དབང་​བཞི་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༢༤)ལས། རིན་​སྤུངས་​ཞབས་​དྲུང་​ངག་​དབང་​འཇིགས་​གྲགས་​ཀྱིས་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​པ་​ལ་​འཕྲིན་​དུ་​བྱ་​བ་​ཡོན་​ཏན་​གསུམ་​གྱི་​དོ་​ཤལ་​བྱ་​བ་​ཕུལ་​གནང་​ཚུལ་​དང་​། དེའི་​དོན་​ཡང་​དེ་​ཉིད་(ཤོག་​གྲངས་​༢༤)ལས། བོད་​ཤིང་​སྒོ་​ཅན་​གྱི་​རྒྱལ་​སྲིད་​འཆགས་​འཇིག་​ཇི་​ལྟར་​བྱེད་​ཀྱང་​ཁྱོད་​ཀྱི་​ལག་​ཏུ་​ཡོད་​དོ་​ཞེས། མདུན་​ན་​འདོན་​གྱི་​གཙོ་​བོ་​དང་​། དཔའ་​མཛངས་​རྟུལ་​ཕོད་​པ་ [page 17] སོགས་​ལ་​བརྟེན། ཟོལ་​གྱི་​བསྟོད་​པའམ་​སྨད་​པ་​གང་​རུང་​དུ་​སྙན་​གྱི་​དགོངས་​པའི་​དབང་​གིས་​འཐེན་​ཆོག་​པའི་​ཚིག་​སྦྱོར་​ངོ་​མཚར་​བ་​དང་​། ཞེས་​དང་​། སྐྱིད་​ཤོད་​ཞབས་​དྲུང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​པ་​མངའ་​ཐང་​མཐོ་​བ་​དང་​། དགྲ་​ཐོག་​ལ་​དཔའ་​ཞིང་​མཁྱེན་​སྤྱོད་(=དཔྱོད)ཡངས་​པར་​སོང་​བས་​རང་​གཞན་​ཀུན་​གྱིས་​བསྔགས་​པའི་​གནས་​སུ་​གྱུར་​པ་​དེ་​ལ། ཞབས་​དྲུང་​རིན་​པོ་​ཆེ་​བསོད་​ནམས་​རྒྱ་​མཚོས་(=རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་པ)། ཁྱོད་​རང་​འཇིགས་​བྱེད་​ཀྱི་​རྣལ་​འབྱོར་​བ་​ཡིན་​པས་​འདི་​ཉེ་​བར་​མཁོ་​བ་​ཡོད་​གསུངས་​ནས། དངུལ་​གྱི་​ཀ་​པཱ་​ལི་​ཁ་​གཅོད་​ལ་​གཡུ་​ཁྱུག་​པོ་​ཡོད་​པ་​གནང་​བ། འདི་​སྐབས་​སྡེ་​པས་(འདི་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཆོས་​རྗེའི་​ཡབ་​ཡིན)ཀ་​པཱ་​ལིས་​གཙོས་​ཟང་​ཟིང་​གི་​དངོས་​པོ་​མང་​པོ་​དང་​། ཆོས་​ལུང་​བདེ་​ལེགས་​ཀྱི་​ས་​རྣམས་(རྒྱལ་​དབང་​བཞི་​པ་​ལ་)འབུལ་​བ་​མཛད། ཅེས་​སོགས་​གསུངས་​པ་​ལ་​དཔག་​ན་​དེ་​ལྟར་​ར་​འཕྲོད་​པར་​འདུག དེ་​ཡང་​སྡེ་​པ་​འདིའི་(བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་)སྐུ་​མཆེད་​ནང་​སོ་​དོན་​གྲུབ་​རྒྱལ་​པོ་​ས་​འབྲུག་​ལོར་(1568)གཤེགས་​ནས་​ལོ་​བདུན་​པ་​ཤིང་​ཕག་​ལོ་(1575)ལ། སྡེ་​པ་​རིན་​སྤུངས་​པས་​དམག་​ཁྲི་​ཕྲག་​ཏུ་​ཉེ་​བ་​བཏེགས་​ནས་​སྟོད་​ལུང་​སོགས་​བཅོམ་​ནས་​སྐྱིད་​ཤོད་​དུ་​སླེབས་​སྐབས་​དགྲ་​ཐབས་​ལ་​མངོན་​པར་​དཔའ་​བས་​གཙང་​དཔུང་​ཕྱིར་​བཟློག་​མཛད་​པར་​ངེས་​ལ། ྋགོང་​ས་​ལྔ་​པ་​ཆེན་​པོའི་​དེབ་​ཐེར་(ཤོག་​གྲངས་​༡༡༥)ལས་​ཀྱང་​འདི་​ལྟར་​གསུངས་​ཏེ། གཅུང་​སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​པས། གོང་​སར་​ཡར་​རྒྱབ་​ནས་​ཞབས་​འདྲེན་​ཞུས་​སྐབས་​སྐྱིད་​ཤོད་​ཀྱི་​དཔུང་​རྣམས་​ལྷོ་​ཁར་​བཏོན་​པ་​སོགས་​སྡེ་​སྲིད་​ཀྱི་​ཞབས་​ཏོག་​ཏུ་​འགྱུར་​བར་​བརྟེན། གཞིས་​ཀ་​བྲག་​དཀར་​གྱི་​རྫོང་​དཔོན་​གནང་​། སྐྱིད་​སྨད་​རྣམ་​རྒྱལ་​སྒང་​གི་​སྒྲུབ་​མཆོད་​གླིང་​མཁར་​དུ། སྣེ་​གདོང་​ཡར་​རྒྱབ་​སོགས་​ལྷོ་​རྒྱུད་​ཀྱི་​དཔུང་​རྣམས་​འབྱོར་​བའི་​སྟེང་​དུ། སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​གཉིས་(ཉིད་?)ཀྱིས་​འགོ་​མཛད་​ནས་​མཆོངས་​པ་​དང་​། སྟོད་​ལུང་​མཚོ་​སྣ་​གདོང་​དུ་​ཡར་​གོང་​ཆུ་​སྙུག་​གཉལ་​བྱར་​ཡོར་​གསུམ། ལྷོ་​བྲག་​དྭགས་​ཀོང་​དུ་​རྒྱལ་​བཟང་​གི་​དཔུང་​ཞིབ་​སྒྲིལ་​བྱུང་​བ་​བཟློག་​ཐུབ་​པ་​སོགས་​དགྲ་​ཐོག་​ཏུ་​མངོན་​པར་​ལྕི་​བའི་​དཔའ་​གྲགས་​ཀྱིས་​སྲིན་​པོའི་​རྒྱལ་​པོ་​ལང་​ཀ་​མགྲིན་​བཅུ་​ལ་​སྐྱེངས་​པ་​སྟེར་​ནུས། དགའ་​ལྡན་​དངུལ་​གདུང་​རིན་​པོ་​ཆེར་​སྒོ་​རྒྱན། འཕྲུལ་​སྣང་​གཙུག་​ལག་​ཁང་​གི་​གསེར་​ཐོག་​བཟོ་​བ། རིན་​ཆེན་​སྒང་​དུ་​རིག་​པའི་​དབང་​ཕྱུག་​ཆོས་​ཀྱི་​གྲགས་​པའི་​རིང་​ལུགས་​ཀྱི་​བཤད་​གྲྭ་​འཛུགས་​པ་​སོགས་​རྣམ་​དཀར་​གྱི་​མཛད་​པའི་​ཟླ་​སྣང་​གིས་​ལེགས་​བྱས་​པུཎྜ་​རི་​ཀའི་​ཚལ་​ཆེས་​ཆེར་​རྒྱས་​པར་​མཛད་​ཅིང་​། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​པ་​དེ་​དག་​ལ་​དཔག་​ན་​ཡང་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​འདི་​ཆོས་​སྲིད་​ལུགས་​གང་​ཐད་​ནས་​མངོན་​པར་​འཕགས་​པ་​ཞིག་​ཡིན་​པར་​གྲུབ་​ལ། དེ་​ཡང་​རྗེ་​ཙོང་​ཁ་​པ་​ནས་​རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​བར་​དུ། བོད་​ཡུལ་​དབུས་​ཀྱི་​དགེ་​ལྡན་​པ་​སེ་​འབྲས་​སོགས་​ཀྱི་​སྦྱིན་​བདག་​གི་​གཙོ་​བོ་​ནི། སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པའི་​གདུང་​རྒྱུད་​སྔ་​ཕྱི་​རྣམས་​ཡིན་​ཡང་​རྗེས་ [page 18] སུ་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པའི་​དབང་​ཉམས་​པ་​ནས་​སྐྱིད་​ཤོད་​སྡེ་​པ་​ཡབ་​སྲས་​འདི་​རྣམས་​མངའ་​ཐང་​ཤིན་​ཏུ་​དར་​ཞིང་​དགེ་​ལྡན་​པའི་​བསྟན་​པའི་​ཞབས་​འདེགས་​ཞུ་​མཁན་​གཙོ་​བོ་​ཞིག་​བྱུང་​འདུག འབྲས་​སྤུངས་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ཞེས་​ད་​ལྟ་​གྲགས་​ཆེ་​བ་​འདི་​བཞེངས་​རྒྱུའི་​བཀའི་​བཀོད་​དང་​སྦྱིན་​པར་​སྣང་​སྟེ། ྋརྒྱལ་​དབང་​བཞི་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༢༦)ལས། ཨར་​པོའི་​སྐབས། དབྱངས་​ཅན་​ངག་​གི་​དབང་​ཕྱུག་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​པས་(ཕྱག་​མཛོད་​ཆོས་​བཟང་​འཕྲིན་​ལས་=སྐུ་​མདུན་​རིན་​པོ་​ཆེ་​ཆོས་​བཟང་​འཕྲིན་​ལས་​དང་​སྡེ་​པ་​འདི་​གཉིས་​ཀྱིས)ཐུགས་​ཁུར་​མཉམ་​བཞེས་​ཀྱི་​རྣམ་​པས། ཞལ་​བཀོད་​དང་​འུ་​ལག་​གཏོང་​བ་​སོགས་​མཐུན་​རྐྱེན་​མང་​དུ་​བསྒྲུབས། ཞལ་​བཀོད་​ལ་​ཕེབས་​རེས་​ཀྱི་​སྡེ་​པ་​དཔོན་​གཡོག་​ཚང་​མས་​དན་​འབག་​མདའ་​ནས་​ཆིབས་​བཤོལ་​ཏེ་​རྩིག་​རྡོ་​བསྐྱེད་​པ། རྗེ་​བཙུན་​མི་​ལས་​སྲས་​མཁར་​དགུ་​ཐོག་​རྩིག་​པ་​ལ་​འགྲན་​བཟོད་​པ་​ལྟ་​བུ་​མཛད་​སྐད། ཅེས་​གསུངས་​པས་​གྲུབ་​ལ། 

དེ་​ཡང་​། ད་​ལྟའི་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ངོ་​མཚར་​གྲགས་​སྙན་​ཅན་​འདི་​དེ་​ལྟར་​མ་​བཞེངས་​གོང་​ལ་​ཡང་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​བྱ་​བ་​ཡོད་​པར་​སྣང་​སྟེ། ྋརྒྱལ་​དབང་​གཉིས་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༣༤)ལས། ས་​ཕོ་​སྟག་​གི་​ལོ་(1518)ལ་(སྣེ་​གདོང་)གོང་​མ་​ཆེན་​པོས་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ཡང་​གནང་​སྟེ། ལོ་​རེ་​བཞིན་​དགུན་​དཔྱིད་​འབྲས་​སྤུངས་​དང་​། དབྱར་​སྟོན་​ཤས་​ཆེར་​རྒྱལ་​དུ་​བསྡད། ཞེས་​གསུངས། དེས་​ན། དེའི་​སྐབས་​ཀྱི་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ནི། རྒྱལ་​དབང་​བཞི་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༣༤)ལས། སྔར་​སྣེའུ་​རྫོང་​པའི་​གཞིས་​ཀ་​རྡོ་​ཁང་​སྔོན་​མོར་​གྲགས་​པ་​ཆུང་​ངུ་​ཞིག་​ལས་​སྤྲོས་​པའི་​ཕོ་​བྲང་​གི་​ལྟེ་​བ་​ལེགས་​རྒྱུ་​མེད་​པ། རྗེ་​གོང་​མ་​སོག་​ཡུལ་​དུ་​ཐེགས་​པའི་​རྗེས་​སུ་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​གསར་​བ་​འདི་​ཉིད། ཅེས་​སོགས་​གོང་​དུ་​གསལ་​བ་​ལྟར་​སྐུ་​མདུན་​ཆོས་​བཟང་​འཕྲིན་​ལས་​དང་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​གཉིས་​ཀྱིས་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​གསར་​བཞེངས་​མཛད་​ཚུལ་​གསུངས་​པས་​ན། རྒྱལ་​དབང་​གཉིས་​པའི་​སྐབས་​ཀྱི་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​དེ་​ནི། སྣེའུ་​རྫོང་​པའི་​གཞིས་​ཀ་​འམ་​ཕོ་​བྲང་​དེ་​ཡིན་​པར་​གདོན་​མི་​ཟ་​ལ། སྣེའུ་​རྫོང་​པའི་​གཞིས་​ཀ་​འམ་​ཕོ་​བྲང་​དེ་​ནི། རྗེ་​ཙོང་​ཁ་​པ་​དང་​། ཁྱད་​པར་​དུ་​འཇམ་​དབྱངས་​ཆོས་​རྗེ་​བཀྲ་​ཤིས་​དཔལ་​ལྡན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​གཙོ་​བོ་​སྡེ་​པ་​སྣེལ་​པ་(སྣེའུ་​རྫོང་པ)ནམ་​མཁའ་​བཟང་​པོས་​དགོན་​གནས་​ཕུལ་​ནས་​དཔལ་​ལྡན་​འབྲས་​སྤུངས་​འདེབས་​རྒྱུའི་​ཞབས་​འདེགས་​ཞུས་​སྐབས་​དེར་​ཕོ་​བྲང་​ཞིག་​བཞེངས་​པ་​ལ་​སྣེའུ་​རྫོང་​པའི་​གཞིས་​ཀ་​ཞེས་​གྲགས་​པར་​སྙམ་​ལ། རིམ་​གྱིས་​ཆོས་​སྡེ་​འདི་​ཉིད་​གཞི་​རྒྱ་​ཆེར་​འཕེལ་​བས་​དགོན་​པའི་​ནང་​དུ་​ཚུད་​པ་​ཡིན་​ནམ་​ཡང་​སྙམ། ལོ་​རྒྱུས་​འདིའི་​དབང་​དུ་​བྱས་​ན། དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​ཞེས་​འབོད་​པ་​དེ་​ནི་​ཆོས་​ལུགས་​གྲུབ་​མཐའི་​དབང་ [page 19] གིས་​བཏགས་​པ་​ཞིག་​གཏན་​མིན་​པར་​སེམས། གང་​ལྟར་​ཡང་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​གྱིས་​སྦྱིན་​བདག་​དང་​ཁུར་​བཞེས་​མཛད་​ནས་​བཞེངས་​པའི་​དགའ་​ལྡན་​ཕོ་​བྲང་​དེ་​ནིྋ་​རྒྱལ་​དབང་​སྐུ་​རིམ་​བྱོན་​གྱི་​བླ་​བྲང་​ཡིན་​ལ། ྋགོང་​ས་​ལྔ་​པ་​ཆེན་​པོས་​བོད་​ཆབ་​སྲིད་​ཀྱི་​ཐུགས་​འགན་​བཞེས་​པ་​ནས་​བཟུང་​བླ་​བྲང་​གི་​མཚན་​དེ་​བོད་​གཞུང་​ལ་​འཇགས་​པར་​ངེས། དེ་​ལྟར་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​འདི་​ནི། སྲིད་​ཕྱོགས་​ཙམ་​མ་​ཡིན་​པར་​རྒྱལ་​རབས་​ལོ་​རྒྱུས་​སྙན་​ངག་​རིག་​གནས་​སོགས་​ལ་​ཡང་​མཁྱེན་​སྤྱན་​ཤིན་​ཏུ་​ཡངས་​པར་​ངེས་​ཏེ། དེབ་​ཐེར་​རྒྱ་​མཚོ་(སྟོད་​ཆ་​ཤོག་​གྲངས་​༨པ་)ལས། སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​གདུང་​རབས་​སྟོད་​ཆ་​ཨ་​ཁུ་​བཀྲ་​ཤིས་​དང་​། སྨད་​ཆ་​བཀའ་​བློན་​མདོ་​མཁར་​པ་​ཚེ་​རིང་​དབང་​རྒྱལ་​གྱི་​ཡབ་​ཞབས་​དྲུང་​ངག་​དབང་​ཚངས་​པའི་​དབྱངས་​ཀྱིས་​བསྒྲིགས་​པ་(སྡེ་​པ་​སྐྱིད་​ཤོད་​པའི་​གདུང་​རབས་​དཔེ་​ཤིན་​ཏུ་​དཀོན་​པས་​ལག་​ཏུ་​མ་​སོན)། ཞེས་​གསུངས་​པ་​ལྟར་​གྱི་​ཨ་​ཁུ་​བཀྲ་​ཤིས་​བྱ་​བ་​ཡང་​ས་​སྐྱོང་​འདི་​ཉིད་​ཡིན་​པར་​ངེས། གོང་​དུ་​དྲངས་​པ་​ལྟར་​རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༩༢ ཉ)ལས། ར་​སྒྲེང་​ནས་(སོག་​ཡུལ་​ཏུ་​ཕེབས་(1577)སྐབས)ཆིབས་​ཐོག་​ཏུ་​འཁྱོན་​ཐོག་​ས་​སྐྱོང་​བཀྲ་​ཤིས་​པས་​ཆིབས་​ཡོབ་​ལ་​འཇུས་​ནས། བསྟན་​པའི་​དཔལ་​གྱུར་​བླ་​མའི་​ཞབས་​པད་​བརྟན། བསྟན་​འཛིན་​སྐྱེས་​བུས་​ས་​སྟེང་​ཡོངས་​ལ་​ཁྱབ། ཅེས་​ཚིག་​རྐང་​གཉིས་​འཕྲལ་​རྩོམ་​མཛད་​ཐོག མཆི་​མས་​བརྣངས་​ཏེ་​གསུང་​རྒྱུ་​མ་​བྱུང་​བས། བསྟན་​པའི་​སྦྱིན་​བདག་​མངའ་​ཐང་​འབྱོར་​པ་​རྒྱས། བསྟན་​པ་​ཡུན་​རིང་​གནས་​པའི་​བཀྲ་​ཤིས་​ཤོག ཅེས་​ཆིབས་​ཐོག་​ནས་​གནང་​ངོ་​། ཞེས་​གསུངས་​པ་​བཞིན། གོང་​གི་​ཚིག་​བཅད་​སྨོན་​ལམ་​འདི་​ནི་​ད་​ལྟ་​ཡང་​དགེ་​ལྡན་​པ་​ཡོངས་​ཀྱིས་​ཞལ་​འདོན་​གནང་​བཞིན་​པ་​ཞིག་​ཡིན། གཞན་​ཡང་​རྒྱལ་​དབང་​གསུམ་​པའི་​རྣམ་​ཐར་(ཤོག་​གྲངས་​༩༩ ཉ)ལས། སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​པས་​ཞུ་​ཡིག་​ངང་​པའི་​ཕོ་​ཉ་​ཞེས་​སྙན་​ངག་​གི་​ལམ་​ནས་​དྲངས་​པ་​དེ་​དང་​། རིན་​པོ་​ཆེ་​བོད་​མཁར་​པ་​གཉིས་​ཀྱིས་​མྱུར་​དུ་(སོག་​ཡུལ་​ནས་​བོད་​དུ)ཕེབས་​དགོས་​པའི་​ཞུ་​ཡིག་​ནན་​ཆེན་​པོ་​དང་​། རྒྱལ་​པོ་​ཨལ་​ཐན་​པ་​ཡང་​དགོངས་​པར་​གང་​གཏད་​ལས་​སྤྲོས་​པའི་​ནན་​ཆགས་​མི་​འགབ་​ཚུལ་​སོགས་​ཞུ་​ཡིག་​རྒྱས་​པར་​འདུག་​པ་​ཁོ་​བོས་(གོང་​ས་​ལྔ་​པ་)ཀྱང་​མཐོང་​། ཞེས་​སོགས་​གསུངས་​པས་​ཀྱང་​སྡེ་​པ་​བཀྲ་​ཤིས་​རབ་​བརྟན་​འདི་​སྲིད་​ཕྱོགས་​ཙམ་​མིན་​པར་​རིག་​གནས་​སྙན་​ངག་​སོགས་​ལ་​ཡང་​མཁས་​པ་​ཆེན་​པོ་​ཞིག་​ཡིན་​ཚོད་​འདུག ། 

རྩོམ་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས།  





#Article 23: དོན་གྲུབ་རྒྱལ། (106 words)


དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ།  Dondup Gyal

(རྒྱལ་སྤྱའི་སྒྲ་རྟགས་ལྟར་dondrupgyel་དང་། པིར་མིང་ལ་རང་གྲོལ།)༡༩༥༣ལོར་ཨ་མདོ་གཅན་ཚ་རྫོང་དགུ་རོང་ཕོ་བའི་གྲོང་ཚོ་རུ་འཁྲུངས། ཁོས་ཐུན་མིན་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་རང་མོས་སྙན་ངག་གི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེས་ཏེ་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་བློ་འབྱེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་གསོན་པོ་བསྐྲུན་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་བའི་དེད་དཔོན་དུ་བཞེད་དེ། 
མཛད་རྗེས།  
ཁོང་གི་གསར་བཏོད་རང་བཞིན་གྱི་དེང་བོད་རང་མོས་སྙན་ངག  སྒྲུང་རྩོམ།   ལྷུག་རྩོམ།  འཁྲབ་གཞུང་བཅས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་རྣམ་པ་གསར་བའི་གཟབ་འཆོར་སྤྲས་སུ་བཅུག ལྷག་དོན༼ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས༽བཅས་ཡིན། 

དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་༡༩༥༣ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅན་ཚ་རྫོང་དགུ་རོང་ཕོ་བའི་སྡེ་བར་ཡབ་བན་དེ་ཚེ་རིང་དང་ཡུམ་མྱིང་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།  ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་གཅིག་ལ་སོན་མ་ཐག་གི་མཚམས་སུ་ཡབ་གཅོང་ནད་བཅོས་ཐབས་མ་བྱུང་བས་ཚེ་ལས་འདས་ཤིང་།  ཕྱིས་སུ་ཕ་གཡར་རྒྱ་མཚོ་དང་ཡུམ་མྱིང་མེད་གཉིས་ཀྱིས་གསོ་སྐྱོང་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་།  ཁོང་ནི་ཆུང་དུས་ནས་རང་ཉིད་རིག་པ་རང་སད་དང་རྣམ་དཔྱོད་རང་འཛོམས་སུ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་མཚན་ལ་རང་གྲོལ་ཞེས་གསོལ་ཞིང་རྩོམ་ཡིག་གི་རང་མཚན་དུ་བཀོད།  ད་ལྟ་ཀུན་གྱིས་ཞེ་ས་དང་ཆེ་རྟགས་སུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་མཚན་ལ་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ཞེས་འབོད་ཅིང་།  དེ་ནི་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་དཔལ་ཡོན་འབར་བའི་སྣང་བརྙན་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།

དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དགུང་ལོ་བདུན་ནས་བཅུ་གསུམ་བར་རང་སྡེའི་སློབ་ཆུང་ནང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱས་ཤིང་།  ཆུང་དུས་ནས་བློར་འཛིན་མགྱོགས་པ་དང་།   རིག་པ་ཧ་ཅང་རྣོན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་བསླབ་བྱ་སོ་སོའི་སློབ་ཚན་ནང་དོན་གོ་བ་ལོན་པ་སློབ་གྲོགས་གཞན་ལས་མགྱོགས་པར་མ་ཟད།  སློབ་ཚན་ནང་དོན་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་འདྲི་ཚིག་མང་བོ་འདོན་ཐུབ་ཡིན་ཕྱིར།   དགེ་རྒན་དང་སྡེ་མི་ཚོས་རྟག་དུ་བཟང་རྟགས་དེ་དང་འདིའོ་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན།   དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲར་ཞུགས་ཏེ་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་དང་།   ལོ་གསུམ་གྱི་སྦྱང་རིམ་རྫོགས་ནས་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ལ་ཉེ་སྐབས་ཀྱི་ཟླ་ལྔ་བའི་ནང་།  མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་སྐད་སྦྱང་སྒྲོག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཚད་ལྡན་མི་སྣར་བདམས་ཏེ་བསྡུ་ལེན་བྱས།   དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔའི་སྟེང་སྦྱང་སྒྲོག་སྐོར་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་དང་ཡིག་བསྒྱུར་གྱི་བྱ་བའི་ལས་གནས་སུ་དངོས་སུ་ཞུགས་པ་རེད།  དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་ནས་ཉེར་གཅིག་བར་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲ་སྟེ་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲ་ཆེན་མོའི་བོད་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཁག་ནང་བོད་ཡིག་ཆེད་ལས་སྐོར་གྱི་སློབ་གཉེར་གནང་།  དེ་ནས་མཐར་ཕྱིན་རྗེས།  དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་ནས་ཉེར་བཞི་བར་སྔར་གྱི་ལས་ཁུངས་ནང་སྦྱང་སྒྲོག་སྐོར་གྱི་ཡིག་བསྒྱུར་དང་རྩོམ་སྒྲིག་མཛད།   དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་ནས་ཉེར་བརྒྱད་བར་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་དུ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཁག་ནས་ཐེངས་དང་བོར་བསྒྲུབས་པའི་བོད་ཡིག་གནའ་རྩོམ་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲར་ཞུགས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་གཉེར་གནང་།    ཞིབ་འཇུག་གི་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ།   དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ནས་སོ་གཅིག་གི་བར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་ཁྲིད་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་ཏེ་དགེ་རྒན་གྱི་ཕྱག་ལས་མཛད།   བོད་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་གནའ་རབས་རྩོམ་རིག་སྐོར་འཆད་ཁྲིད་གནང་མུས་སུ་ཡོད་སྐབས།   མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆབ་ཆའི་གཞུང་དུ་བཙུགས་པའི་བོད་ཡིག་ཆེད་ལས་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲའི་འགོ་ཁྲིད་པ་དག་གིས་ཁོང་ལ་དངོས་བཅར་གྱིས་མཚོ་སྔོན་གྱི་དགེ་རྒན་གསོ་སྐྱོང་བྱ་བ་ཧ་ཅང་དགོས་གལ་ཆེ་ཚུལ་ཡང་ཡང་བཤད་པ་དང་།    

ཁྱོད་ནི་ཕ་ཡུལ་མཚོ་སྔོན་ལ་འོངས་ནས་དགེ་རྒན་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ན།   ཁྱོད་ལ་ཚད་བརྒལ་གྱི་ཐོབ་ཆ་ཡོད་རྒྱུ་ང་ཚོས་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཆོག་ཅེས་ནན་བསྐུལ་བཏང་བ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ།   ལས་གནས་སྤོར་ཏེ་མཚོ་སྔོན་ཆབ་ཆའི་གཞུང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་ཆེད་ལས་དགེ་རྒན་སློབ་གྲའི་ནང་།  དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་ནས་སོ་གཉིས་པར་ལོ་ངོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་ན་གཞོན་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག   སློབ་ཚན་དབྱེ་ཞིབ་སྐོར་གྱི་ཐབས་ལམ་འཆད་ཁྲིད་གནང་།   སློབ་གྲ་དེ་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་མཚམས་སུ།   བོད་ཡིག་ཆེད་ལས་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲའི་དགེ་རྒན་གསར་བ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ལ་བསམ་འཆར་མི་མཐུན་པ་བྱུང་བར་བརྟེན།   སྔར་ཐོབ་ཆ་དང་བཅས་པའི་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་ཁས་ལེན་གནང་མྱོང་བའི་འགོ་ཁྲིད་པ་དེ་དང་བསམ་ཚུལ་ཐ་དད་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ཁོང་ལ་ཁས་བླངས་ཟིན་པའི་ཐོབ་ཆ་རྣམས་མ་ཐོབ་ལ།  དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ལྟ་ཚུལ་དང་གླེང་ཕྱོགས་འགལ་འདུ་ཅན་གྱི་གནས་སུ་འཁོར་བས།   ཁོང་གི་སེམས་སུ་ལས་གནས་སྤོར་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ།   ཞན་དབྱང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲ་ཆེན་མོས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུའ་བརྡ་ཐོ་འབྱོར་ཞིང་།  ཁོང་རང་གིས་ཀྱང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲ་ཆེན་མོར་གནས་སྤོར་བྱེད་ཁས་ལེན་མཛད།  འོན་ཀྱང་རྨོངས་ཞེན་གྱི་དྲ་བར་ཚུད་པའི་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དེ་དག་གིས་ཁོང་གི་བོད་མིའི་རིགས་མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་བསམ་བློ་ལ་མཐུན་བརྩོན་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྣ་མང་བརྩམས་ཏེ་རིག་གནས་མེད་པའི་མི་མང་ལ་ལོག་འགྲེལ་བྱས་བརྟེན།   ཁོང་གི་བསམ་བློའི་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་པའི་བློ་འབྱེད་ལས་འགུལ་དེ་སྐད་ཅིག་མའི་འགྱུར་བ་བཞིན་ཁ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་དཀྱོགས་ཏེ།  བདེན་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་དཔའ་བོའི་སྙིང་སྟོབས་ངོམས་ནས་བོད་མི་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་རང་སྲོག་དོར་ནས་1985/11/30ཉིན་ང་ཚོ་དང་ཞལ་གྱེས།  

ཁོང་གི་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་ནི་ཧ་ཅང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་གི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལའང་གསར་གཏོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས།  རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཐད་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་བླངས་ཤིང་།  བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་གར་སྟེགས་སྟེང་གསར་རྩོམ་གྱི་གར་སྟབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བསྒྱུར་བ་དང་།  ཁོའི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བའི་མི་ཚེའི་ཤོག་བྱང་ངོས་སུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་གི་གྲུབ་འབྲས་བླ་མེད་བསྐྲུན་པ་རེད།ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་གསར་དུ་བཏོད་པའི་རང་མོས་སྙན་ངགདང་སྒྲུང་གཏམ།  ལྷུག་རྩོམབཅས་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོ་ཕྱེས་ལ།  བོད་རིགས་ཀྱི་མཁས་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཀུན་གྱིས་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དང་།  ཁོང་གིས་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་རིག་གཞུང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་པས།  བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་རྨང་གཞི་འདིང་མཁན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་ཡིན།    དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་ཁྲོད་ན་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞིང་། 
བོད་ཡིག་གིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་པའི་ཁྲོད་ན་ད་ལྟའི་བར་ཁོང་ལས་ལྷག་པ་ཕལ་ཆེར་མེད་ཅེས།  བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།  ཁོང་ལ་མྱུར་ཞིང་རྣོ་བའི་བློ་གྲོས་ལྡན་ལ་སྤོབས་པ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་མ་ཟད་རྩོམ་པའི་བློ་ཁ་ཡངས་ཤིང་སྐྱེན་པས། ཁ་འགུལ་བ་ཙམ་གྱིས་རྩོམ་རྒྱག་ལ། 
ལག་འགུལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྙན་ངག་འབྲི།  སྤུས་ཚད་ཀྱང་ཧ་ཅང་མཐོ་སྟེ།  བོད་ཡུལ་ཡོངས་ལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི《མཚོ་སྔོན་པོ》ཞེས་པའི་གླུ་ཚིག་ནི་ཁོང་གིས་ཐོལ་བྱུང་དུ་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན།  ལོ་ཉེར་བརྒྱད་སོན་མཚམས་ནས་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལ་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་དོ་ར་རུ་གྲགས་པ་རྒྱས་འགོ་ཚུགས། ༡༩༨༡ལོར་ཁོང་གི་སྙན་ངག་དང་སྒྲུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྡུས《འབོལ་རྩོམ་ཞོགས་པའི་སྐྱ་རེངས》ཞེས་པ་དེ་མཚོ་སྔོན་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས།  ༡༩༨༢ལོར་བཀླགས་པའི་མྱོང་ཚོར་བློ་མཐུན་སངས་རྒྱས་དང་བསམ་འཆར་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕུལ་བ》ཞེས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས།  ལོ་དེར་ཁོང་གི་ཧྲོ་ཧྲིའི་དཔྱད་རྩོམ《བོད་ཀྱི་མགུར་གླུའི་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁྱད་ཆོས་རིག་པའི་ཁྱེའུ་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་སྐྱེད་ཚལ་》ཞེས་པའང་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས། ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་འཐུས་ཚབ་ཏུ་རུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་《འཁྲུལ་མིན་རྨི་ལམ་དགའ་སྐྱེད》ཅེས་པར་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་གསར་རྩོམ་གྱི་བྱ་དགའི་སྙན་ངག་གི་བྱ་དགའ་ཐོབ།

ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་ལ་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་མཁས་པ་འགའ་དང་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་སྐུ་ཞབས་བན་ཁོ་སོགས་ཀྱིས་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཞུང་གི་ཤུལ་ནོར་ལྷན་དུ་བསགས་ཏེ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་།  ཕུར་ཁོ་དང་། མགོན་པོ་དར་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་དེབ་དྲུག་ཅན་གྱི《དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ》བསྒྲིགས་ཏེ། ༡༩༩༧ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་༡༩༩༩ལོར་ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་བའི་བྱ་དགའ་ཐོབ།
དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་དང་རིག་གཞུང་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ།  བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་མཐོན་པོ་གནང་མྱོང་སྟེ།  
མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་ཁོང་ནི་”རང་རིགས་་གཞོན་ནུའི་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་དང་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་མཁན་”ཡིན་པར་བསྔགས་པ་མ་ཟད། སྒྲུང་རྩོམ་དང་།  སྙན་ངག   བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཆ་ནས་ཁོང་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱས་ཤིང་། ཁོང་རང་མི་ཚེ་ཐུང་ཡང་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་བར་གསུངས།  

ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དོར་ཞི་ལགས་ཀྱིས།  རང་ཉིད་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་ཚུལ་རྗེས་དྲན་བྱས་ཤིང་། ཁོང་གི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་དང་བསམ་བློ་ལ་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་།  གཉའ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཀྱིས་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་”དབྱངས་ཅན་མའི་ཕོ་ཉ”དང་།  རྩོམ་རིག་པ་དང་། བསམ་བློ་བ། སྙན་ངག་པ་བཅས་ཡིན་པར་སྨྲས་ལ། སྒྱུ་རྩལ་དང་བསམ་བློ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་ཁོང་གི་སྙན་ངག་གི་གྲུབ་འབྲས་ལ་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་མཛད་པ་དང་།  ཁོང་ནི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། 

ཁོང་ལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་གསུངས། བོད་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་སྐུ་ཞབས་ཀེང་ཡུས་ཧྥང་གིས་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་སྐབས་ལོ་ཉམས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ཁོང་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་ཡོད།
ལས་དབང་གི་མཐུ་བཙན་པས།  དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་མི་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་གི་མགྲོན་པོར་གྱུར་ཅིང་།  མཐོ་སྒང་གི་སྐར་མདའ་བཞིན་དུ་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་བཤུལ་ལམ་དང་། གསར་རྩོམ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་དུས་ཡུན་ཐུང་དྲགས་ན་ཡང་།  ཁོང་གིས་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་ཡི་གེ་སྤྱད་ནས་གསར་རྩོམ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཁོང་གི་སྐྱེས་ཁུངས་དང་། ལོ་རྒྱུས།  བརྩམས་ཆོས།  རིག་གཞུང་གི་བྱས་རྗེས་བཅས་ལ་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པར་མ་ཟད།  ཕལ་ཆེར་བོད་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཤེས་མཁན་ལས་ཁོང་མི་ཤེས་པའི་མི་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་བཤད་ན་ཆོག་ཆོག་རེད།




#Article 24: གཅན་ཚ། (1537 words)


གཙན་ཚ། ཡུལ་མི་རང་གི་སྐད་དུ་གཅན་ཛ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ། བཤད་སྲོལ་དུ་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཁོངས་གཏོགས་སུ་བཤད། དེ་ཡང་བསྟན་པའི་མེ་རོ་མདོ་ཁམས་སྨད་ནས་གསོས་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐིག་ལེར་གྱུར་བ་དང་། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་རིན་བྱོན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་གནས་ངོ་མཚར་ཅན་ཡིན། ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་དུ་དར་ཞིང་། གྲྭ་གྲོང་གཉིས་ཀ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ལ། གནའ་དེང་གཉིས་ཀར་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མཁས་པ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བྱོན་པའི་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན།  

གཅན་ཚ་རྫོང་ནི་བོད་ཀྱི་མདོ་སྨད་ས་ཁུལ་དུ་གནས་ཤིང་།   དེང་གི་དུས་སུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྫོང་ཞིག་ཡིན།   གཅན་ཚ་རྫོང་ལ་ཡུལ་ཚོ་དྲུག་དང་གྲོང་རྡལ་གསུམ་དང་གྲོང་སྡེ་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ཡོད།  བྱང་ཤར་དུ་རྨ་ཆུས་བར་ཆོད་ནས་དཔའ་ལུང་རྗོང་གི་ཁ་གཏད་དུ་ཡོད་པ་དང་།   ཤར་ལྷོར་བིས་མདོ་དང་འདབས་འབྲེལ་ཡོད།   ནུབ་མཐར་ཁྲི་ཁ་རྫོང་དང་འབྲེལ་བ་དང་།   ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རེབ་གོང་རྫོང་དང་འབྲེལ་ཡོད།   ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སྤྱི་ལེ་༡༢༧་དང་རེབ་ཀོང་རྫོང་གི་རོང་བོ་གྲོང་རྡལ་ལ་སྤྱི་ལེ་༧༠་ཡོད།   གཅན་ཚ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནི་མར་ཁུ་ཐང་གྲོང་རྡལ་དུ་གནས་ཡོད།   གཅན་ཚ་རྫོང་གི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་༡༧༡༤་ཡོད།   མི་འབོར་ཁྲི་ལྔ་ཡོད་པ་དང་བོད་རིགས་ནི་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆའི་༦༧་ཟིན་ཡོད།

གཅན་ཚ་རྫོང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་དོད་དུ།   Chentsa County་དང་Jainca County་ཞེས་འབྲི་ཡི་ཡོད།

གཅན་ཚ་ནི་བོད་མི་བུ་རུས་དྲུག་ལས་སྨུག་པོ་ལྡོང་གི་རིགས་ལ་མདོ་སྨད་ཤུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སུ་དབྱེ་བའི་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གཏོགས་ཤིང་།    སའི་ཆགས་དབྱིབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྟོད་ཀྱི་སུམ་པ་འགག་ནས་སྨད་ཀྱི་ཤ་བོ་འགག་བར་གྱི་ཚ་ཡུལ་འདིའི་རྨ་ཆུའི་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་ལ་བྱ།   ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་གཅན་ཚ་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་སུ་གྲགས་ལ།   ཤར་ན་རྡོ་སྦིས་གསེར་མོ་ལྗོངས་དང་།   ལྷོ་ན་རེབ་ཀོང་གསེར་མོ་ལྗོངས་དང་།   ནུབ་ན་ཁྲི་ཀ་གསེར་མོ་ལྗོངས།    བྱང་ན་ཙོང་ཁའི་གསེར་མོ་ལྗོངས།    དབུས་ན་གཅན་ཚ་གསེར་མོ་ལྗོངས་ཡོད་ཅིང་།   དེང་གི་ཆར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་དང་།   རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ།    ད་ལྟའི་གཅན་ཚ་སྲིབ་ལྟ་ཁོ་ནའི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལའང་མི་ལི་མེ་ཏྲེར་གྲུ་བཞི་མ་༡༧༡༤ཡོད་པ་དང་།    སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲི་༥་དང་དེའི་ནང་བོད་རིགས་ཀྱིས་བརྒྱ་ཆའི་༦༧་ཟིན་པའི་མི་རིགས་མང་བོ་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན།    འདིར་སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་དང་ཧོར་མོ་ཁག་གསུམ།   ཤོག་ཁ་གསུམ།    རྐ་ཕུག་ཚོ་གསུམ་སོགས་སྡེ་ཤོག་ཆེན་པོ་མང་བོ་ཡོད།   གཅན་ཚ་ཉིན་ལྟ་ན་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་བཟུང་གཅན་རོང་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་གྲོང་གཏོས་ཆེ་བ་འདིར་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གནང་མཁན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་བོ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།         གནས་འདིའི་ཆེས་དམའ་བའི་རྨ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆར་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མེ་ཏྲེར་༡༩༦༠་དང་ཆེས་མཐོ་བའི་སྲིན་པོ་རྫ་རྒན་གྱི་མཐོ་ཚད་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མེ་ཏྲེར་༤༦༡༤་ཡིན།    ལོ་ཧྲིལ་བོའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་༧.༨'c་དང་།   ལོ་ཧྲིལ་བོའི་ཆར་ཆུའི་འབབ་ཚད་ནི་མི་ལི་མེ་ཏྲེར་༣༥༠་ནས་༤༠༠་བར་ཡིན།       རྫོང་ཁོངས་སུ་རྨ་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ནི་ཀི་ལོ་མེ་ཏྲེར་༩༦་དང་།   དེ་ནི་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་མེད་པར་དྭངས་ཤིང་གཙང་ལ་གཡུ་མདོག་དང་ལྡན་པས་རྨ་ཆུ་སྔོན་པོ་ཞེས་སུ་གྲགས།   རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་གཙོ་བོའི་གྲས་དང་རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་སྐས་རིམ་ཆུ་བེད་ལྟེ་བའི་བཟོ་སྐྲུན་ཨང་གཉིས་པར་གྱུར་བའི་སྔོ་རྒྱའི་འགག་ཆུ་གློག་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཤོང་ཚད་ལ་མེ་ཏྲེར་ལྷམ་པ་དུང་ཕྱུར་༡༦.༥་དང་།   ཆུ་རགས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ལ་མེ་ཏྲེར་༡༦༥་དང་།  ཆུ་མཛོད་ཧྲིལ་བོའི་ཆུ་ངོས་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཀི་ལོ་མེ་ཏྲེར་གྲུ་བཞི་མ་༣༢་ཡོད་པས།   དྭངས་ཤིང་གཙང་ལ་གཡུ་མདོག་ལྡན་པའི་མཚོ་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།    ཆུ་གློག་ས་ཚིགས་འདིས་ལོ་རེར་གློག་ཤུགས་སྟོང་ལྦད་དུང་ཕྱུར་༥༩་འདོན་སྤེལ་ཐུབ་པ་ཡིན།   གཞན་རྨ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་དུ་བྲག་ཁང་སྣ་ཁ་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་དང་གདོང་སྣའི་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་འབྲིང་བ་གཉིས་རིམ་པར་ཡོད་པ་དང་།   དགུ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་དུ་ཚེ་ཐང་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་དང་དགུ་རོང་མཐིལ་གློག་འདོན་ས་ཚིགས་ཆུང་བ་གཉིས་བཆས་ཡོད་པས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་པར་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད།    གནས་འདིའི་ལྗོངས་རྒྱུའི་གནད་ས་ནི་བྱུར་མདོག་གི་བྲག་ར་དང་།   གདོད་མའི་ནགས་ཚལ།   གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན།   ཆོས་ལུགས་རིག་གནས།   སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད།   ཆུ་ཐོག་རྩེད་ར་བཅས་ཡིན།    རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཡུལ་ཁམས་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁམས་རའི་ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་དང་ས་གཤིས་སྤྱི་གླིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཀི་ལོ་མེ་ཏྲེར་གྲུ་བཞི་མ་༡༥༢.༤༧་ཡོད་པ་དང་།  སྡོང་བོ་དང་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་༨༠༠་ལྷག་ཡོད།   ནགས་ཚལ་དུ་གནའ་བོའི་གསོམ་པ་དང་ཚ་གྲང་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་བའི་སྨན་རིགས་མང་བོ་ཡུལ་འདིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་ལས་ཀྱི་སྐལ་བར་ཤར་ཡོད་པས་མི་ཚད།    དྭངས་གཙང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆུ་མིག   རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྲག་ཕུག   ལྷུང་ལྷུང་སྒྲ་སྙན་སྒྲོག་པའི་ཆུ་ཕྲན་སོགས་ཀྱིས་མཛེས་སྡུག་ཡིད་གར་འོང་བའི་རང་བྱུང་གི་མཛེས་ལྗོངས་ཤིག་ངང་གིས་གྲུབ་ཡོད།   གཞན་སྟོད་ན་དཀར་བོ་ལྷ་ཡི་རྫོང་དྲུག་དང་བར་ན་དམར་བོ་བཙན་གྱི་རྫོང་དྲུག   སྨད་ན་སྔོན་མོ་ཀླུ་ཡི་རྫོང་དྲུག་ཏུ་འབོད་པའི་ཁམས་རའི་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་མ་བཞེངས་པའི་ལྷ་སྐུ་རང་བྱོན་དང་མ་བསྒྲུབས་པའི་གཏོར་མ་རང་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ།    རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མེ་ཏྲེར་༢༠༠༠་ནས་༣༠༠༠་བར་ཡིན་ལ།    ཆེས་མཐོ་སར་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མེ་ཏྲེར་༤༡༡༨་དང་།    ཆེས་དམའ་སར་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མེ་ཏྲེར་༢༠༨༢་ཡིན།    ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་༢.༩'c་དང་།    རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཙོ་པའི་གནས་རི་ཕལ་ཆེར་བ་བྱེ་རྡོ་དམར་མདངས་ལས་གྲུབ་པས་ས་སྒང་གི་གསོན་སྙིང་དམར་བོ་ཞིག་དང་མཚུངས།    གནས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་།   ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ།  བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་སོགས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་སའི་གནས་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་ལ།   བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་མཚན་སྙན་འབར་བའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་བོས་གནས་འདིར་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་མྱོང་བས་མི་ཚད།  གསར་རྙིང་བཙུན་མའི་དགོན་པ་གསུམ་གནས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་འདི་འདྲ་འཛམ་གླིང་ན་མཐོང་དཀོན་པའི་ཚོད་དུ་སྣང་།   གཅན་ཚའི་ཡུལ་འདིར་སྔོ་རྒྱའི་འགག་དང་།   ཤ་བོ་འགག    བྲག་གི་སྣ་ཁ།  གདོང་སྣ་བཅས་ཀྱི་ཆུ་མཛོད་ཡོད་པར་བརྟེན་རྨ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་དུ་གཡུ་མདོག་ལྡན་པའི་མཚོ་མོ་ཆེ་ཆུང་མང་བོ་ལྟེམ་མེར་འཁྱིལ་འདུག   སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལོར་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་འགྲན་བྱེད་གྲུ་ཆུང་དང་ཀོ་གྲུ་སྦྱོང་བརྡར་རྟེན་གཞི་བཙུགས་ཡོད།  
གནས་འདིའི་མདའ་རྩེད་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་།    གོམས་སྲོལ།   རིག་གནས།   དམངས་སྲོལ།   ལུས་རྩལ་བཅས་ཀྱི་ཆ་མང་པོ་འདུས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ།    མདའ་རྩེད་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཧ་ཅང་རིང་ཞིང་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་ལྡན་སྟབས།    སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་བྱ་འགུལ་གྱི་ཕ་ས་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་ཆོ་ལོ་རིམ་པར་ཐོབ།    
འདས་ཟིན་པའི་ལོ་རབས་ནང་།   ས་སྐྱ་པན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དང་།   རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།    པན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ།    པན་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན།   ལ་མོ་ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང་ལ་མོ་གསེར་ཁྲི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།    ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ།   གཏེར་་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ།   ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ།   རྗེ་གསེར་ཁང་བ།    རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།   དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་གནས་འདིར་བྱོན་ཏེ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་མྱོང་བར་མ་ཟད།  མདོ་སྨད་རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་དང་།    དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ང་བཞི་བ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན།   ཁྲི་ཐོག་ང་བརྒྱད་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས།    ཁྲི་ཐོག་རེ་དྲུག་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་སྙན་གྲགས་སོགས་འཁྲུངས་མྱོང་ལ།   གཞན་ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་དབང་བོ་དང་།    སྟོང་སྐོར་མདོ་སྡེ་རྒྱ་མཚོ།   ཀོའུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ།   གསང་སྒྲོག་སྙན་གྲགས་རྒྱ་མཚོ།   ལྷ་རི་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་འབྱུང་གནས།   མོག་གྱའི་མཁན་ཆེན་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ།   རྐ་ཕུག་པན་དི་ཏ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ།    དགུ་རོང་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ།   དགུ་རོང་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ།   བྱ་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ།    གླག་ཚང་རྣལ་འབྱོར་བ།   གཡོན་རུ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་རྒྱ་མཚོ།    ཁྲུས་ཀའི་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།    ཤར་གདོང་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་མྱོང་བའི་མཁས་གྲུབ་མང་བོ་བྱུང་མྱོང་བས་མི་ཚད།    ད་ལྟའི་ཆར་ཡང་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སོ་སོ་ནས་གསར་རྙིང་རིག་གནས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ལམ་ནས་འཇུག་པའི་སྤོབས་པ་མངའ་བའི་རྩོམ་རིག་གསར་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་ལྷ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་མཁན་པོ་ཨ་མདོ་བྱམས་པ་སོགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་བཞིན་ཇི་བཞིན་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་སྐབས་སོ།  །   
གཅན་ཚ་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་འདིར་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་སའི་གནས་མཆོག་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དང་།   ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག    སྣང་རའི་གསེར་ཁང་།    གཞན་ཡང་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཆུ་མགོ་བྱ་ཁྱུང་ཐེག་ཆེན་ཡོན་ཏན་དར་རྒྱས་གླིང་།   མདོ་སྨད་ཡུལ་གྱི་དཔལ་ན་ལེན་དྲ་གཉིས་པ་ལྡེའུ་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས།    རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་།   ལ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་།    ཀོའུ་བ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་།     དབེན་གནས་ལྷ་རི་བསམ་གཏན་གླིང་།   རྫོང་ནང་བསྟན་རྒྱས་གླིང་།    གསང་སྒྲོག་བདེ་ཆེན་བཤད་སྒྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་།     ངང་རོང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་།    གྱེར་སྟེང་བྱམས་ཆེན་ཆོས་གླིང་།   ཁྲུས་ཀ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྫོང་།    གཅན་ཚའི་སྒར་ཁ།    རྔ་སྒར་བྱང་ཆུབ་གླིང་།    དགུ་རོང་མ་ནི་ཐང།   ལྷ་སའི་ལྷ་ཁང་སྣ།    གཅན་ཚའི་སྔགས་ཁང་རིག་འཛིན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་།   ཚོ་བཞི་སྔགས་ཁང་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་གླིང་།    ཚོ་དྲུག་སྔགས་ཁང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་ལྡན་གླིང་།    སྔོ་རྒྱའི་སྔགས་ཁང་བཀྲ་ཤིས་དགའ་ལྡན་གླིང་།   ཆོས་ཚང་མའི་སྔགས་ཁང་བདེ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་།    སྐྱ་རྒྱའི་སྔགས་ཁང་རིན་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་།    དགུ་རོང་བླ་བྲང་ལྔ་རིག་འོད་གསལ་གླིང་།   དགུ་རོང་དགོན་པ།   དཔལ་རྒྱལ་གོང་བའི་སྔགས་ཁང་ངེས་གསང་ཐེག་ཆེན་གླིང་།   དོ་རྒྱའི་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་སོགས་གསར་རྙིང་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་སྡེ་ཁྱད་པར་ཅན་མང་བོ་ཡོད།    དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྣང་རའི་གོར་མོ་ཆེ་དང་།   སྣང་རའི་སྨོན་ལམ།    གྲོང་བརྒྱད་མ་ནི་ཆེན་མོ།    དྲུག་པའི་སྨོན་ལམ།   དོ་རྒྱའི་མཆོད་འདུ།   རྐ་ཕུག་གླུ་རོལ།    ལ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཆམ།    འགྱན་ཚང་གི་རྣམ་ཐར་ཟློས་གར།    གཅན་ཚའི་མ་ནི།   སྔགས་དགོན་དག་གི་འཆམ་སོགས་དམངས་སྲོལ་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཀྱི་བྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཐོག་དང་དུས་ཆེན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་བོ་ཡོད་དོ།   །  (རྨ་མགུར་སངས་རྒྱམ་གྱིས་ནང་འཇུག་བྱས།)

གཅན་ཚ། མིང་འདི་བྱུང་ཚུལ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ཡུལ་ལུང་འདིར་གཅན་གཟན་གྱི་གནོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བས་གཅན་ཚ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་གཅིག་དང་། ཡང་ཡུལ་འདིའི་རིགས་རྒྱུད་ལི་ཙྪ་བྱི་རིགས་ལས་མཆེད་པས་གཅན་ཚ་ཞེས་འབོད་ཟེར་མཁན་རིགས་གཉིས་འདུག དེ་ཡང་ཕྱི་མ་འདི་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་འདིར་ཙྪ་སྒྲ་ཅན་གྱི་སྡེ་བ་ཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། གཅན་ཚ་ཉིན། གཅན་ཚ་སྲིབ། སྡེ་ཚ། ཤ་སྦྲང་ཚ། སྤྱང་ཚ། གཅན་ཚ་མ་ནི། སོགས་ཀྱི་ཚ་འདི་རྣམས་ཙྪ་སྒྲ་ཉམས་པ་ལས་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་ལྟར་ན་བོད་ཀྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་རྒྱ་གར་ནས་མཆེད་པར་གསུངས་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལུང་འདིར་ཀྱྰ་མིང་ཅན་གྱི་སྡེ་བ་ཚོ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། གཅན་ཚ་སྲིབ་ན། དོ་ཀྱྰ། སྐྱ་ཀྱྰ། སྔོ་ཀྱྰ། ངོར་ཀྱྰ། ཤ་ཀྱྰ།  སོགས་ལྟ་བུ་ཤཀྱྰ་རིགས་ལས་མཆེད་པ་ཡིན་ནམ།
དེ་མིན་ས་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྟོད་ན་རྨ་ཆུའི་སུམ་པ་འགག་མན་ཆད། སུམ་པ་སྡེ་བ་འདི་ནི་སྡེ་ཚ་དང་ཉེ་བའི་སྡེ་བ་ཞིག སྨད་ན་ཤ་བོ་འགག་ཡན་ཆད། བྱང་གི་རི་རྒྱུད། ཨ་མ་ཟོར་དགུ མགོན་པོ་བྲག་ནག ཙོང་ཁའི་སྐྱེ་རི། ཨ་མ་ཀླུ་སྨན། སོགས་རི་རྒྱུད་ཕྲེང་བར་བསྒྲིགས་ཡོད་ལ། ལྷོ་ན་སྲིན་པོ་རྫ་རི། ལོ་བའི་བྲག་དཀར། སེ་ཆེན་གཟིགས་ཆེན་སོགས་རི་རྒྱུད་ཕྲེང་བར་བསྒྲིགས་ཡོད་པའི་དབུས་ན་རྨ་ཆུའི་གཡས་འགྲམ་དང་གཡོན་འགྲམ་ལ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལུང་འདིར་གཅན་ཚ་ཟེར།
བར་སྐབས་ཅིག་ནས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་ལྷ་སྡེ་སྟོད་ན་ཉིན་ཐུན་བརྒྱད་དང་སྨད་ན་ཉིན་མཐུན་བཅུ་ཟེར་བ་དེ་ལ་གཅན་ཚ་ཉིན་དང་། ཁམས་ར་བླེ་ལྔ། དོ་ཀྱྰ་ཚོ་བ་དྲུག སྐ་ཕུག་རྒྱལ་བོ་ཚོ་བ་གསུམ།   གདོང་སྣ། རྒྱ་བྱ་ཚང་། སྐྱ་ཀྱྰ་འཚོ་བཞི། སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་སོགས་ལ་གཅན་ཚ་སྲིབ་ཟེར།
དེང་སང་གཅན་ཚ་སྲིབ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ཁུངས་དང་། གཅན་ཚ་ཉིན་ནི་ཧ་ལུང་ཧོས་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་གི་ཁུངས་སུ་ཡོད། དོ་ཀྱྰ་རུ་འོག་ཚང་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ནས།

དེང་གི་སྲིད་འཛིན་གྱི་དབྱེ་སྟངས་ལྟར་ན། གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་གྲོང་བརྡལ་༣་སྟེ། མར་ཁུ་ཐང་གྲོང་བརྡལ། ཁམས་ར་གྲོལ་བརྡལ། ཁང་དབྱང་གྲོང་བརྡལ། སྡེ་བ་༧༩བཅས་ཡོད། ཡུལ་ཚོ་༦་སྟེ་སྐྱ་རྒྱ། ཚོ་དྲུག། སྣང་ར། སྐྱ་རེངས། ནང་ཁོག  སྟེང་སོ།  གཅན་ཚ་ཐང་བཅས་ཡིན། སྡེ་བ་༧༩་ཡོད།  

སྔ་མོ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་བའི་ཚོ་ཁག་གམ་ཤོག་ཀ་དབྱེ་སྟངས་ལྟར་ན།  གཅན་ཚ་གཡོན་རུ་སྟེང་སོ་གསུམ། གླེ་རྐང་ནང་ཁོག་ཚོ་བཞི་གསུམ། སྣང་ར་གྲོང་ཚོ་བདུན་ནམ་བརྒྱད། ཕ་ལོ་བ་སྨེ་རུ་གསུམ། ཆོས་ཚང་མ།  སྐྱ་ནག  ཨ་འབྱུང་གནམ་སྟེང་ནང་འགོ་གསུམ།  དོ་རྒྱ།  སྐ་ཕུག་རྒྱལ་བོ་ཚོ་བ་གསུམ། ཁམས་ར་བཅས་སོ།

གཅན་ཚ་རྫོང་མཁར་མར་ཁུ་ཐང་གྲོང་བརྡལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་སློབ་ཆུང་གཙོ་བོ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་ཆ་ཚང་སློབ་ཆུང་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མིན་ཡུལ་ཚོ་དང་སྡེ་བ་སོ་སོ་ན་སློབ་ཆུང་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་ཡིག་སློབ་ཆུང་ཡིན།

གཅན་ཚ་རྫོང་ལ་སློབ་འབྲིང་ལྔ་ཡོད་ལ། གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དང་པོ་དང་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་གཉིས་པ། གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་། སྔོ་རྒྱ་འགག་སློབ་འབྲིང་། གདོང་སྣ་སློབ་འབྲིང་བཅས་ལྔ་ཡོད། སྔོན་མ་གཉིས་ནི་བོད་ཡིག་སློབ་འབྲིང་ཡིན་ལ་སློབ་མ་ཡོད་ཚད་བོད་རིགས་དང་བོད་སྐད་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཆེ་རིགས་དང་སོག་རིགས་རྒྱ་རིགས་སོགས་ཡིན།

རྫོང་འདི་ལ་དྭ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་གཉིས་ཡོད་ལ། གཅིག་ནི་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དྭ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་དང་གཞན་ཞིག་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པའི་དྭ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་ཆུང་ངུ་གཉིས་ཡིན།

སྒྲོན་མེ་སློབ་གསོ་དབུལ་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཁེ་གཉེར་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེའི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་སྟེ་2009ལོར་རྫོང་སློབ་གསོ་ཅུའུ་དང་དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་དངོས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་པ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སློབ་གསོ་དཔལ་འབྱོར་གཉིས་ཀྱི་ལས་དོན་སྣ་མང་ཐད་ལ་རམ་འདེགས་དང་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཏེ་བསམ་བློ་སྔོན་ཐོན་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཚད་ལྡན་ཡིན་ལ། ཤེས་རིག་ལག་རྩལ་འཛོམས་པ། སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྡེ་ཇི་སྙེད་པ་ཞིག་ལ་ཤེས་རིག་གི་འོད་སྣང་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དྲོད་འཁོལ་བསྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

སྐྱ་འཐེན་བྱེད་པའི་དུས་ནི་དབྱར་དགུན་གཉིས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་དགུན་ཁ་ཕྱོགས་ཆེ་བ་དང་། མདའ་འཕེན་མཁན་གྱི་ལོ་ཚོད་ནི་ལོ་བཅོ་ལྔ་ནས་ལྔ་བཅུ་ཡས་མས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ཡང་ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་ནས་བཟུང་སོ་ནམ་གྱི་ཁོམ་ལོང་དང་བསྟུན་ནས་སྡེ་བའི་གསར་བུ་གཙོ་བྱས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཞི་གཅིག་ལ་ཚོགས་ཏེ（མི་བདུན་ཡན་མ་འཚོགས་ན་གཞུ་བདུང་མི་ཆོག）ས་བདེ་ས་ཡངས་ས་ཞིག་ནས་ཕོ་གསར་གྱི་གོམ་པ་བདུན་ཅུའི་ཡས་མས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་གྱི་འབེན་ཏེ། ཞབས་ཆེ་ལ་རྩེ་ཕྲ་བ་ཟུར་གསུམ་ཞིག་ས་འབུར་གྱིས་ཆེད་དུ་ལས་ཤིང་། ས་འབེན་གྱི་དཀྱིལ་ལ་མིག་ལ་ལེན་བདེ་ཕྱིར་མེ་ལོང་གི་ཚབ་ཏུ་ཤོག་བུ་སྦྱར་བ་ལ“དཀར་བོ”ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ས་འབེན་གྱི་རྩེ་མོར་ས་ཐོ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འཇོག་པ་ལ“ཐོ་ལི”ཟེར། ཐོ་ལི་དང་ས་འབེན་བར་གྱི་རྩེ་ཕྲ་ས་ནས་ཤིང་ཐུར་མ་ལས་ཅུང་སྦོམ་པ་ཞིག་ཁ་ཐུར་དུ་འཛེར་ནས་སྣེ་མོས་མདའ་ཡི་མཐོ་དམའ་འཇལ་བྱེད་བྱེད་པ་ལ“རྒྱ་མ”ཟེར། འབེན་གྱི་མཐའ་ལ་ཕྱི་ནང་མི་ནོར་བའི་རྟགས་སུ་བལ་སོགས་ལས་བྱས་པའི་རྟགས་འཐེན་པ་ལ་རྩི་ཐག་ཟེར་ཞིང་། དེ་ལྟར་བཟོས་པའི་ས་འབེན་ལ“འབེན་འདྲ”དང་། འཕེན་ཡུལ་གྱི་གནས་དེ་ལ“སྐུགས་ར”ཞེས་བོས་ནས་མདའ་མོ་སྦྱོང་ཡུལ་དང་སྐུགས་ཡུལ་བྱེད། དེ་ལྟར་ཉིན་ལྔ་དྲུག་ཙམ་དང་བཅུ་ཤས་བར་རང་སྡེ་བ་ནས་འགྲན་ཡ་མེད་པར་གཞུ་བདུང་མདའ་འཕེན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དེར“མདའ་སྦྱངས”ཟེར། མདའ་སྦྱངས་ཟིན་མཚམས་སུ་སྡེ་བས་གསར་བུ་རྣམས་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་འགྲན་ཡ་རྩེད་རོགས་འཚོལ་བའི་ཆེད་དུ་སྡེ་བ་གཞན་ལ་མི་རེས་མདའ་ཆ་རེ་དང་སྡེ་གཞུང་ནས་གཞུ་ཁྱེར་ཏེ་མདའ་འཕེན་དུ་འགྲོ། འགྲོ་ཁར་མདའ་འཕེན་མཁན་རྣམས་སྡེ་བའི་མ་ཎི་ཁང་དུ་འདུས་ནས་བསང་ཕུད་ཅིང་ཤུག་པ་བདུག་པ་དང་། སྡེ་མི་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བའི་སྔགས་འཆང་རྒན་པ་ཞིག་ལ་མདའ་མོ་འདེབས་སུ་བཅུག་ནས“མདའ་དཔོན”ཞེས་དམག་དཔོན་གྱི་ཚབ་ཏུ་མདའ་འཕེན་རྣམས་ཀྱི་མགོ་མ་དང་གཞུ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དང་།“མདའ་རྔ”ཞེས་མདའ་འཕེན་མཁན་རྣམས་ཀྱི་གཞུག་མ་དང་མདའ་བདག་བྱེད་མཁན་གཉིས་བསྐོ་བཞག་བྱེད། མདའ་དཔོན་ནི་དམག་དཔོན་གྱི་ཚབ་ཡིན་པས་མི་ཁ་ལས་ཅན་དང་དབང་ཐང་ཅན་ཞིག་དང་། མདའ་རྔ་ནི་རྒྱལ་ཕམ་གྱི་ཐག་གཅོད་མཁན་ཡིན་པས་མདའ་མོའི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རབ་ཏུ་བརྩིའོ།།

༡༽ ས་གནས་ཐོན་བསྐྱེད། ཞིང་ལས་ཐོན་བསྐྱེད་ནི་གྲོ། ནས། སྲན་མ། སྲེན་མ། སོ་བ། སྲ་བོ། ལོ་ཀར་སོགས་འབྲུ་ཡི་རིགས་དང་། ཡང་པལ་ཚལ་དང་། ཀུན་ཏ། ལ་ཕུག ཞོག་ཁོག ཀྲ་མ་ཀྲོ ལ་ཕུག་སེར་པོ། ཙོང་། སྔོ་ཚལ་རིགས་འདྲ་མིན་སོགས་ཡོད། ད་དུང་ལི་དང་ཆང་བ་ལི། སྟར་ཀ ཀུ་ཤུ ཁམ་བུ་སོགས་ཤིང་ཏོག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ད་རུང་རི་སྐྱེ་སྒོག་ལེབ་དང་། ར་སྒོག ཀུའུ། ཅ་རིལ། ཙ་གོ བན་དེ་ཚོད་མ་སོགས་འདྲ་མིན། ད་དུང་ཕག་ཤ བྱ་ཤ ར་ཤ གླང་ཤ སྒོ་ང་སོགས་དང་། ཡང་འབྲོག་ལས་ཐོན་བསྐྱེད་ལ་ལུག་ཤ་དང་། ཚགས་ཤ ཆུ་ར། མར། འོ་མ། ད་ར་སོགས་མང་། རི་དྭགས་ཀྱི་ཤ་ནི། གླ་བའི་ཤ ཤྭ་བོའི་ཤ རི་བོང་གི་ཤ བྱ་གང་གི་ཤ ཏེ་ཕོའི་ཤ གོང་མོའི་ཤ་སོགས་ཡོད།
དེ་ནས་བཟའ་བཏུང་གི་སྐོར་ལ། རྩམ་པ་ལ་ནས་རྩམ་དང་། གྲོ་རྩམ། སྲན་བུ་༼སྟེ་ནས་རྔོས་མ་དང་སྲན་མ་སོ་མ་ར་ཙའི་འབྲས་བུ་བཅས་ལས་འཐག་པ༽ ཉོག་ལ་སྲན་ཉོག་སྟེ་ཆུའི་ནང་དུ་ཐོག་མར་སྲན་མ་བླུག་ནས་གང་འཚམ་འཁོལ་རྗེས། ནས་ཕྱེ་བླུག་ནས་དཀྲུག་དེ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན། ༼ང་རང་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སྐོར་བ་བརྒྱབ་ཟིན་ན་ཡང་ཉོག་ལྟ་བུའི་ཟས་མཆོག་ཅིག་རྙེད་མ་མྱོང་༽ ཡང་སྲེན་ཉོག་ཡང་ཡོད། ད་རུང་དཀར་ཉོག་ཟེར་བ་ཅིག་ཡོད། དེ་ནི་དཀར་ཡོལ་ནང་དུ་གྲོ་ཕྱེའི་དང་ཤ སྣུམ་བཅས་ཀྱི་སྐྱོ་མ་དཀྲུགས་ནས་བཟོས་བའི་རླངས་བཙོས་ཟས་རིགས་ཞིག་ཡིན། གྲོ་ཕྱེའི་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་ནི་སྣུམ་བཙོས་སོག་སོག་དང་། སྣུམ་བཙོས་གོར་དམར། སྡེའུ་རིགས་སྣུམ་བཟོས་སོགས་དང་། ཐལ་སྲེག་གོར་སྐྱ༼ འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དཀྱིལ་ནས་ཚད་བརྒྱབ་ན་ཁྲི་ཙི་གསུམ་བཞི་རེ་ཡོད་པ་ཡང་་བཟོ་སྲོལ་ཡོད། པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་གཅན་ཚ་རྫོང་ཐོག་ལ་ཕེབས་སྐབས་སུ་ཐལ་སྲེག་གོར་སྐྱ་ནི་ས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བཟའ་བཏུང་ལ་རྩིས་ནས་ཕལ་ཆེར་དཀྱིལ་ཐིག་ནས་ཚད་པའི་ཁྲི་ཙི་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཕུལ་ཡོད།
༢༽ ས་ཆ་འདི་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཟས་རིགས་ལ་གོར་ཐུག་དེ་རེད། གོར་ཐུག་ལ་མཚོན་ན་ཐོག་མར་ས་ཆ་འདིར་དར། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོ་རོབ་ཁུལ་སོགས་སུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་། བསྐོལ་སྟངས་ནི་གོ་རེ་སྟེ་འཁུར་བ་སྐམ་པོ་དང་ཤ་ཁུ་བསྡུས་དེ་ཐུག་པ་བསྐོལ་བ་ཞིག་ཡིན། ད་དུང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ནས་སྐད་གྲགས་ཡོད་པ་སྐྱུར་ཚོད་(kamchi)དེ་ཡང་ས་ཆ་འདི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་ཕྱི་རྒྱལ་ན་འདི་ནི་ཀོ་རི་ཡ་(Korea)རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཟས་རིགས་ཞིག་ལ་ངེས་འཛིན་བྱེད་མོད། དེ་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཚོང་འགྲེམ་བྱེད་ཐུབ་མ་ཐུབ་ཅིག་གི་ཁྱད་པར་རེད། སྐྱུར་ཚོད་འདི་ལ་སྐྱུར་རོ་ཡང་ཟེར། དེ་མིན་ཚོད་མ་བསྙལ་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་འདུག དེ་ནི་ཚྭ་དང་བསྲེས་ནས་རྫ་མའི་ནང་དུ་བསྙལ་བའི་དགུན་ཟས་ཚོད་མ་ཞིག་རེད། ཅེས་རྒྱལ་ཁམས་པ་དོ་རྒྱ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ནས་ཕུལ།།

སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦་ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གཤིས་དང་ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་དུ་བདམས་པ་ཡིན་ལ།  མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དབུས་འགྱུར་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་ནས་སྤྱི་ལེ་༡༣༡་ལྷག་ཡོད་ལ།  གཅན་ཚ་རྫོང་ཐོག་ནས་སྤྱི་ལེ་༥༠་ཙམ་ཡོད།  རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༡༥༢་དང་།   ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་༢༥༠༠་དང་ཆེས་མཐོ་ས་སྨི་༣༡༠༠་དང་ཆེས་དམའ་ས་སྨི་༢༣༠༠་ཡོད།   ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་༢༠℃ཙམ་ཡོད།

སྐ་ཕུག་དཔའ་བརྒྱ་གོང་བ་ངེས་གསང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་མཆོག་གླིང་།
ཁམས་ར་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་། 
དོ་རྒྱའི་སྔགས་ཁང་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་།
སྐྱ་རྒྱའི་སྔགས་ཁང་རིན་ཆེན་ཆོས་གླིང་སྒང་།
ཆོས་ཚང་མའི་སྔགས་ཁང་བདེ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་།
ཚོ་དྲུག་སྔགས་ཁང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་ལྡན་གླིང་།
ཚོ་བཞིའི་སྔགས་ཁང་བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་གླིང་།
དགུ་རོང་མ་ཎི་ཐང་བདེ་ཆེན་གསང་སྔགས་གླིང་།
གཅན་ཚ་ཐང་སྔགས་ཁང་རིག་འཛིན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་།
སྔོ་སེར་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་།

ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ནི་སྤྱི་ལོ༡༦༨༢ལོར་བཏབ་ཅིང༌། ད་རག་བར་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ༣༠༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན། དེ་ཡང་ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟུ་གནས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཐོགས་སྐད། ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ལཱ་མོ་རིན་ཆེན་སྒང་བྱ་བར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཐོག་མའི་ཆགས་ཡུལ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ཁོངས་མགུར་གྲོང་ཚོ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བདེ་ཆེན་གྲོང་ཚོ་ལ་སྤར་བར་མ་ཟད། ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཉམས་གསོ་མཛད་པས། དེ་རིང་གི་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་ཆགས་པ་རེད། དགོན་ཆེན་འདིའི་ཉིང་ལག་ལྟར་ཆགས་པའི་གྲོང་སྡེ་མ་ཎི་རྡོ་ལུང་དང་ཉི་རིང༌།གོང་མོ་ཐང༌། སྤྱང་ཚང་ཁ་བཞི་ནི་གནས་མཆོག་འདིའི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་ལ་སོ་སྲུང་བྱེད་པའི་ཚོ་ཆེན་བཞི་རུ་གྲུབ་པ་དང་ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ནི་གྲོང་སྡེ་ཚོ་ཆེན་བཞི་ཡི་དཀྱིལ་དབུས་ན་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ནོར་བུ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་དད་ལྡན་འགྲོ་བའི་རྒྱན་དུ་ཆེ། གཞན་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་སྐུ་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་ཁྱད་རྟགས་དང༌། ལྐོག་གྱུར་གྱིས་ཁེངས་པའི་ཚོས་མདངས། ཡིད་དུ་འོངས་བའི་ངག་རྒྱུན་རེ་ཡོད་ཟེར། ཁྱད་པར་དུ་ལཱ་མོ་ཞབས་དྲུང་དཀར་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་དབུས་གཙང་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་དང༌། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཁྱད་ནོར་ཏུ་འབོད་པའི་སྒྲོལ་མའི་སྐུ། ཙན་ཏན་དམར་པོའི་རྒྱུ་ལས་བཞེངས་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ། གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་དང་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་སྐུ་རྟེན་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་སྤྱན་དྲངས་བས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བླ་བྲང་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་དང༌། ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་རྟེན་གྱི་མཛོད་ཞེས་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཡོད།

མདོ་སྨད་གནས་ཆེན་རྨ་འགྲམ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ནི་མཁས་པ་མི་གསུམ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང༌། ས་སྐྱ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ལོ་ཁོག་ཐོག་འཛིན། ལྕང་སྐྱ་གོང་མའི་དངོས་སློབ་སྤྲེལ་ནག་པ་སྒོམ་ཆེན་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས། ཆོས་རྗེ་སྤོད་གྲགས་པའི་སྤྲུལ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དབང་བོ། ལཱ་མོ་གོང་ས་ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང༌། ཁྲི་རྒྱ་ནག་པ་སྐུ་ཕྲེང༌། ཡབ་རྗེ་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་དེའི་དངོས་སློབ་རོང་ནི་གུ་གྲུབ་ཆེན། རོང་བོ་མཁན་ཆེན་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོ་དང་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ། སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་ཐར་ཤུལ་སྐུ་ཕྲེང༌། ཨ་རོལ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ། སྒོ་མང་བལ་མ་སྐུལ་ཕྲེང་དང༌། མོག་ཚང་སྐུ་ཕྲེང༌། སྐྱབས་རྗེ་བླ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་དང་བཀའ་དྲིན་འཁོར་མེད་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་བོ་ཕེབས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྤེལ་བར་མཛད་པའི་གནས་འགངས་ཆེན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱི་མདའ་གཞུ་དང་སངས་རྒྱས་གླང་བོའི་རིང་བསྲེལ་ཕོར་བ་གང་ནང་བཞུགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་འབུམ་ཁང་འཇའ་འོད་མ་དང༌། སྒོམ་ཆེན་ ལྷ་ཁང་དང༌། བྱམས་ཁང༌། རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ལྷ་ཁང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང༌། མི་ལ། སྨན་བླ། མི་འཁྲུགས་པ་དང༌། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ། སྒྲོལ་མ། ཚེ་དཔག་མེད་སོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བྲག་སྐེད་དུ་ངོ་མཚར་བར་བཀོད་པ་ལེགས་ཤིང༌། སྤྱི་བསྡོམས་པས་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་དང༌། གླས་གསུམ་སྡེ་དྲུག་གིས་འབད་པས་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་མོ་ཆོས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་ལ་གཞོལ་བའི་བསམ་གཏན་པའི་ཁང་བུ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་བཅས་ཡོད་ལ། སྐྱབས་རྗེ་བླ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གནས་འདིར་ཕེབས་ནས་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་གནང་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲིག་པས་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་འདི་ལ་རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་གླིང་ཞེས་དགོན་པ་ཞིག་མཚན་བཏགས་གནང༌།   རྨ་ཀླུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་འགངས་ཆེན་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་གམ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་འབོད་པ་ནི། ད་ལྟའི་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅན་ཚ་རྫོང་མར་ཁུ་ཐང་གྲོང་རྡལ་གླེ་ཆེན་གྲོང་ཚོའི་བྱང་ཐད་དུ་ཆགས་ཤིང་། དེ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ1690ལོའི་སྔོན་ཙམ་ལ། ལ་མོ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཕྱག་ཕྱིར། ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་སྟེ་གནས་འདི་ཐོག་མར་ཁོང་གིས་བདག་དབང་མཛད་ཟེར། ཕྱིས་སུ་ཨ་ལགས་བློ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཚང་གནས་འདིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ། ཡུལ་དེའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཀུན་ལ་གདུགས་དཀར་གྱི་དབང་གནང་ཞིང་དབང་བཤད་རྒྱས་པར་མཛད་པས། དུས་ད་ལྟའི་བར་སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་དུ་གདུགས་དཀར་ཀློག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གནས་ཡོད།   ༡༩༥༨ ལོར་དྲག་ཆར་རླུང་འཚུབ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་ཁྲོད་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྨེག་མེད་དུ་བཏང་བ་དང་། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ངལ་གསོའི་དབུགས་དབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་མ་ཐག གླེ་གསུམ་དང་སྣང་ར་གྲོང་བརྒྱད་ནས་ཉམས་གསོའི་འབད་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྟེན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1992ལོར། ལ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་རྒྱབ་སྐུ་སྐུ་ཕྱོགས་ཨརྒ་རྒྱལ་མཚན་ཚང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་འོག་སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་ཀྱིས་གནས་དེར་འདུ་ཁང་གྱན་བདུན་མ་ཞིག་བཞེངས་མགོ་བརྩམས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་། ཡུལ་དེར་དགོན་སྡེ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་ནས་ལོ་གྲངས་མང་པོ་འགོར་མེད་ཀྱང་། དེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྱར་ན་སྔོན་བྱོན་མི་སྣ་གྲགས་ཆེན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་། བསྟན་སྲུང་དཔའ་རྟུལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་ཡོད་པའི་གནས་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། །    དེ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་དུ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་རྒྱལ་བསྟན་ལ་གོད་ཆག་བྱུང་སྐབས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་དྲེལ་ཁལ་ལོངས་ཚད་ཅིག་བཀལ་ནས། མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ཕེབས་ཤིང་། དེར་སྡོད་མ་ཚུགས་པར་ཡུལ་གར་ལོག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས། དེ་ནས་ཀྱང་འགྲོ་དོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་མ་རྒྱས་པར་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་མགོ་ཚུགས་པར་ལམ་བར་གྱི་ཧོར་ཡུལ་བསྐོར་ནས་ཨོ་རོད་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་ཕེབས་པ་ལ། རྨ་ཀླུང་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་དུ་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་ཨ་མྱེས་སྲིན་པོའི་རྫ་རྒྱུད་དང་། གནས་མཆོག་ཨ་མྱེས་ཤ་བོ། ཙོང་ལ་རི་རྒྱུད། བྲག་དཀར་སྤུན་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལྕགས་རི་རྡོ་རྗེ་བྲག་གི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་རྨ་ཀླུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཅེས་པའི་གནས་འདིར་སྒོམ་སྒྲུབ་ཏུ་བཞུགས་མུས་སུ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་འུ་དུམ་བཙན་པོ་བཀྲོངས་ནས་ཡུལ་བྱོལ་དུ་གནས་འདིར་ཕེབས་ནས་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་མཇལ། ཁོང་རྣམ་པར་དམེ་གྲིབ་ཕོག་དོགས་ནས་དར་མ་དགྲོང་བྱེད་ཀྱི་མདའ་གཞུ་གཉིས་སྒྲུབ་ཕུག་དེ་དང་ཁད་ཐག་ཅུང་རིང་བའི་གནས་ཤིག་ཏུ་འབུམ་ཁང་གླས་ཞེས་པར་གཏེར་དུ་སྦས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དེའི་སྟེང་དུ་རྡེའུ་འབུམ་སྤུངས་པར་མཛད་ཅེས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ད་ལྟའི་དུས་སུའང་མ་ཉམས་པར་ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ག་ལགས།    །གནས་འདིའི་མཇལ་རྟེན་སྐོར་ལ། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་ཤིང་གཟུངས་བཞུགས་སུ་སངས་རྒྱས་གླང་པོའི་རིང་བསྲེལ་ཕོར་བ་གང་ཡོད་པ། དེ་ལ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་རབ་གནས་མཛད་ཟེར་བའི་འབུམ་ཁང་འཇའ་འོད་མ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་མདའ་གཞུ་སྦས་ཡུལ་ཡིན་ཟེར་བའི་རྡེའུ་འབུམ་སོགས་དུས་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། །

ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དགོན་པ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་བྱང་རྒྱུང་ཀྱི་ཁམས་ར་ནགས་ཁྲོད་དུ་ཆགས་པའི་དགོན་རྙིང་ཞིག་ཡིན།
དགོན་པ་དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡི་གེ་ ༼འ༽ ཆུང་རང་བྱུང་དུ་བབས་འདྲའི་བྲག་རི་ཞིག་ཡོད་པས། ས་མིང་ལ་ཡང་འ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དུ་ཐོགས་པར་བརྗོད་མོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དག་ཏུ་ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་ངམ་ཡང་ན་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་ཞེས་ཡང་འབྲི་སྲོལ་ཡོད། གནའ་དགོན་དེ་བྲག་ཕུག་ཆུང་ངུ་ལྔ་རུ་ཆགས་ཡོད། བྲག་ཕུག་ལ་ལ་རང་བྱུང་དུ་གྲུབ་པ་དང་བྲག་ཕུག་ལ་ལ་མིས་བརྐོས་པ་ཡིན། བྲག་ཕུག་ལ་བརྟེན་ནས་བཞེངས་པའི་དགོན་པའི་བཀོད་པ་ནི་དངོས་ནས་ཡིད་དུ་འོངས་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་རེད། ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་ནི་དུས་རབས་དགུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཏེ་རྒྱལ་བོ་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་སྣུབ་སྐབས་སྟོད་དབུས་གཙང་ནས་ཕེབས་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གནས་ཤུལ་ཡིན་པས། ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༨༣༨ནས་ ༨༤༢ ལོར་རྒྱལ་བོ་གླང་དར་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པས། གཙང་རབ་གསལ་དང༌། གཡོ་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས། དམར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་ལི་ཡུལ་བརྒྱུད་དེ་མདོ་སྨད་ལ་ཕེབས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྐྱངས། ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་ནི་སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་གནས་ཡིན།
བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་ལ་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་དུ་གསོམ་སྡོང་གསུམ་བཙུགས་ཡོད། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྙིང་མའི་སློབ་དཔོན་པད་མ་རིག་འཛིན་གྱིས་བྲག་ཟོམ་དེའི་མདུན་ནས་གནམ་རྫོང་དགོན་དང་གནམ་རྫོང་ཇོ་མོ་དགོན་བཏབ། གནམ་རྫོང་དགོན་པའི་ནུབ་རོལ་གྱི་བྲག་ངོས་ན་བྲག་ཕུག་ཅིག་ཡོད་དེ། ངག་རྒྱུན་དུ་དེ་ནི་རྒྱལ་བོ་གླང་དར་མ་དགྲོང་མཁན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་གྲགས།
རི་ཚོགས་གཟར་ཞིང་ནགས་ཚལ་ཚང་ཚིང་དུ་དཀྲིགས་པ། བྱ་བྱའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱངས་སྙན་བར་མེད་དུ་སྒྲོག་ཅིང་ཆུ་ཕྲན་ཤག་ཤག་ཏུ་འབབ་པ། ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྒྲུབ་སའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ལྗོངས་རྒྱུ་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུའང་གྱུར་ཡོད།

དབེན་གནས་ལྷ་རི་བསམ་གཏན་གླིང༌གི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་པ།
གཅིག དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས།
ལྷ་རི་དགོན་པ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུའི་མཚམས་ཀྱི་དོ་རྒྱའི་བྱ་ཁུང་ཐང་ཞེས་པར་ཆགས་ཤིང༌། དགོན་པའི་མཆོད་གཞིས་གཙོ་བོ་ནི་མཁས་རྒྱ། ལྷ་རྟེན། སྲིབ་མོ་ཕ་གཞི་ཤར། ལངས་སྔ་ལྷ་ཆུང༌། ཤ་ངུར་གདོང་ཕ་གཞི། ཚིས་ཀ་འབྲོང་རྒྱག་བཅས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དོ་རྒྱ་ཚོ་བ་དྲུག་ཡིན། དགོན་པའི་ལྕགས་རིའི་ནང་གི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ་དྲུག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཡོད། 
དགོན་འདི་ཕྱག་འདེབས་མཛད་མཁན་ལྷ་རི་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་འབྱུང་གནས་མཆོག་དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བ་（སྤྱི་ལོ1718）ལ་དབུས་སུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་（སྤྱི་ལོ1722）ལ་སྔགས་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བླངས་ནས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ལྷ་རི་གོང་མ་དང་ཡར་ནང་སྒར་སོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་མཛད། ལྷ་དང་བླ་མའི་ལུང་བསྟན་ལྟར་ཁོར་ཡུག་ལ། ས་པད་མ་འདབ་བརྒྱད་ཚུལ་དུ་ཆགས། །གནམ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་དབང་བསྒྱུར་བ། །ལོགས་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་མཚན་མས་སྤྲས། །ནགས་ལྗོན་ཤིང་མཐུག་པོས་མདུན་རི་བརྒྱན། །བྲག་རིན་ཆེན་བརྩེགས་པས་རྒྱབ་རྟེན་མཛད། །ཆུ་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་གཡས་སུ་འཁྱིལ། །རྨ་ཕྱུག་ཀླུང་དལ་མོ་གཡོན་དུ་འཁྱིལ། །གནས་དབེན་ཞིང་རླུང་དབུགས་རྒྱུ་བཟང་བས། །ལྷ་བསམ་གཏན་གླིང་གི་གནས་སུ་གདའ། །ཞེས་པ་བཞིན་འདུ་འཛིས་དབེན་ཞིང་བག་ཕེབས་པ། ཆུ་ཕྲན་ལྷང་ལྷུང་འབབ་ཅིང༌། མདུན་རིར་གསོམ་སྡོང་གིས་གང་བ། རྒྱབ་རི་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་འཕུར་སྟབས་འདྲ། ཉིན་བྱེད་བདག་པོ་འཆར་འཕྱི་ལ་ནུབ་སྔ་བ་སོགས་ཀློག་སྤོང་ཐོས་བསམ་པ་ལ་དྲང་སྲོང་གི་གནས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་རང་བྱོན་དུ་གདའ་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་མ་ཚང་བའི་སར་ལྷ་རི་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1725ལོར་ཕྱག་བཏབ། 
སྐབས་དེར་འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་པས་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ལྷག་འདུས། ལྷ་སའི་རྒྱུད་སྨད་པའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་བཙུགས། རྗེ་གསེར་ཁང་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། རྗེ་འཇིགས་མེད་དམ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ། ཞྭ་དམར་པཎྜི་ཏ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་གྲྭ་བཙུན་ཡོངས་ལ་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་ཆར་ཕབ།
སྤྱི་ལོ1900ལོའི་ཡས་མས་ཤིག་ལ་དགོན་པའི་ནང་ཁུལ་མ་འཆམ་པར་དཔོན་ཚང་དགེ་སློང་གཙོས་དེའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱིས་དགོན་པའི་སུམ་ཆའི་གཅིག་གི་བགོས་སྐལ་འཁྱེར་ཏེ་རྗེ་གསེར་ཁང་བས་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་སྦྱངས་སའི་གནས་མཆོག་གསེར་གླེ་དབེན་པའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ་གནས་གཞི་བཟུང་ནས་དགོན་པ་བཏབ། གྲྭ་བ་འཕེལ་ནས་བདུན་ཅུ་ལྷག་དང༌། སྤྱི་པ་དང་བླ་བྲང་གཉིས་སུ་དབྱེ་ལ། འདུ་ཁང་གི་སྤུས་ཀ་ནི་ལྷ་རི་ལས་ལྷག ཕྱག་ལེན་ནི་ལྷ་རི་དང་མཚུངས་ཤིང༌། ལོ་རེའི་གདུང་མཆོད་གསུམ་ནི་ལྷ་རི་ལ་ཚོགས་པར་ཡོང་དགོས་པའི་བུ་དགོན་གསེར་གླེ་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་མོད་ང་བརྒྱད་ལོར་འཇིག་པའི་རྗེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་མེད། 
སྤྱི་ལོ1922ལོར་རྗེ་ལྷ་རི་བ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་བཀོད་འོག་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་སྦྱིན་བདག་འགའི་རོགས་དངུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་ཡོངས་སུ་གྲུབ། 
སྤྱི་ལོ་1955ལོར་ལྷ་རི་བ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ཚང་ལྡེའུ་ཚ་དགོན་པས་ཞུས་པའི་ངོར་བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དཔལ་མི་འགྱུར་དགེ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས་ཀྱི་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་རྗེ་ཞྭ་དམར་བའི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔའི་ཁྲི་ལ་ཞབས་སྐྱེས་པད་མོའི་འདབས་ཕྲེང་ཉེ་བར་བཀོད་དེ་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩ་དང༌། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་ཉིན་གསུམ་ལ་གནང༌། དགེ་བཤེས་རྣམ་གསུམ་གཙོས་གྲྭ་རིགས་ཡོངས་ཀྱིས་བླ་མར་བཀུར་ཏེ་རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་བདག་འགྲོ་མགོན་སྐྱབས་རྗེ་ལྷ་རི་བ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་གསོལ་ཏེ་སྤྱི་བོར་བཀུར། སྔ་ཕྱིར་ལྷ་རི་དང༌། བོང་སྟག་རབ་དཀར་ཐང༌། ཝ་ཝོལ་འཇག་ཐང༌། པཎ་ཆེན་ཤིང་སྡེ་སོགས་སུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཐེངས་བརྒྱད་ལ་གནང་པའི་བཀའ་དྲིན་འཁོར་མེད་ཅིག་ལགས།
རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕོ་ཁྱི་（སྤྱི་1958）ལོར་དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུས།
ཆུ་མོ་གླང་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1961ལོར་གཙུག་ལག་ཁང་བཤིག སྤྱི་ལོ་1963ལོར་དགོན་ཤུལ་དུ་ཞིང་བཏབ།
སྤྱི་ལོ1981ལོར་འདུ་ཁང་ཆུང་བ་ཞིག་བསྐྱར་དུ་བཞེངས། སྤྱི་ལོ1982ལོར་སྐུ་དབོན་བསྟན་འཛིན་གསུང་རབ་ལགས་ལྷ་རི་ལ་གདན་དྲངས་ཤིང༌། སྡོམ་གསུམ་གྱི་བསླབ་བྱར་ཉེས་ལྟུང་གི་དྲི་མས་མ་གོས་བའི་དབུ་མཛད་ཆེན་མོ་དགེ་སློང་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་དང༌། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོ་བློ་བཟང་ཕྱོགས་གླང༌། དགེ་སློང་བློ་གྲོས་དཔལ་བཟང་སོགས་དགེ་སློང་བཞི་སྡེ་ཞིག་ཐོག་མར་སྡེ་འདིར་འཛོམས་ཏེ། ཡབ་རྗེ་བླ་མ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང༌། གཞུང་བརྒྱའི་མངའ་བདག་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གཉིས་སྡེ་འདིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཐུགས་བཀོད་མང་པོ་གནང༌། བཅུ་བའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་ཡུལ་འདིའི་ཕ་གཞི་སྡེ་བ་སྦྱིན་བདག་བྱས་ཏེ་དགེ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོ་བཙུགས།
སྤྱི་ལོ1985ལོའི་ཟླ3ཚེས14ཉིན་འདུ་ཁང་དངོས་སུ་ལས་མགོ་ཚུགས་ཏེ་ཕྱི་ནང་ལོ་གསུམ་གྱི་ནང་ཡོངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ། 
སྤྱི་ལོ1996ལོའི་ཟླ9་ཚེས22ཉིན་ལྷ་རི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་ཏེ་དགའ་སྟོན་གྱི་ཡོ་ལང་རྒྱ་ཆེར་བསྟར།
ད་ལྟ་དགོན་འདིར་འདུ་ཁང་རྟེན་བརྟེན་པ་སོགས་བཞེངས་ཏེ་གྲུབ་པ་དང༌། གྲྭ་ཚོགས་ཀྱང་བདུན་ཅུ་ལྷག་ལ་ཉེ་བ་ཡོད་ཅིང༌། ཕྱོགས་གང་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་ལགས་སོ།
གཉིས། དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས།
ལྷ་རི་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་འབྱུང་གནས་དཔལ་བཟང་པོ་ནི། མདོ་སྨད་གཅན་ཚའི་ཡུལ་དུ་ཤོག་ཀ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་དོ་རྒྱ་ཚིས་ཀ་སྡེ་བར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་བྱི་（1684）ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་འདས་ལོ་མི་གསལ་ཡང་ཞབས་དཀར་བའི་རང་རྣམ་དུ་ཡང་སྤྲུལ་ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་1760ལོར་འཁྲུངས་པ་ལྟར་བརྩིས་ན་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ལྷག་ལ་བཞུགས་པར་མངོན།
སྐུ་ན་ཆུང་བའི་དུས་ནས་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་བསྟན་ལ་ཞུགས་ཤིང༌། སློབ་གཉེར་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་ཏེ་ཉེར་མཁོའི་རྩོམ་པ་མཛད་པར་གྲགས། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བར་ནང་རྐྱེན་ཕྲ་མོ་ལས་བག་ཆགས་བཟང་བོ་སད་པའི་ཚུལ་མཛད་དེ་ས་ཕོ་ཁྱི་（སྤྱི་ལོ1718）ལ་དབུས་སུ་ཕེབས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྲུབ་དང༌། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་རྫོགས་ཞུས་པའི་མཚན་ལ་བློ་བཟང་འབྱུང་གནས་ཞེས་གསོལ། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཀླུ་འབུམ་མི་རྒོད་ཀྱི་སྡོངས་གྲོགས་མཁན་པོ་བསམ་བློའི་མི་ཐུང་དང༌། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ང་བཞི་བ་བྱ་ཁྱུང་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་རྣམ་གཉིས་ལས་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་དང་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ཆོས་སྐོར་མང་པོ་གསན་ཞིང༌། གཞི་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་ཕྱག་ལེན་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད། བྱ་ཁྱུང་བདེ་ཁང་པ་དང་རྡོ་རྗེ་སྤུན་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཞོགས་དོན་ཡོན་མཁས་གྲུབ་པ་ལས་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་གཏེར་དུ་བསྒྲུབས་ཤིང༌། ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ལ་བརྩོན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན། ཁྱད་པར་དུ་བྲག་དཀར་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་བཀའ་དྲིན་གསུམ་ལྡན་གྱི་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ནོར་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་འབོགས་པར་མཛད།
གཞན་ཡང་ལ་མོ་གསེར་ཁྲི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་ལ་མོ་ཞབས་དྲུང་དཀར་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། དཀའ་ཆེན་སྨོན་ལམ་དཔལ་འབྱོར། རྭ་སྒྲེང་ཁྲི་སྤྲུལ་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས། རྭ་རི་ཁྲོད་པ་ངག་དབང་མཁས་བཙུན། རི་ཁྲོད་པ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། རྗེ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས། གཟི་ལུང་དཔོན་ཆུང་སོགས་མཁས་པའི་དབང་བོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་ས་སྟེང་དུ་ཁྱབ་པ་བྱུང༌། 《སུམ་པ་མཁན་པོའི་རྣམ་ཐར་》དུའང་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ལས་བརྒྱུད་པའི་དབང་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩ་དང་དབང་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བས་མཚོན་པའི་ཐུན་མོང་གི་དབང་རྣམས་དང༌། གཞན་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་གསན་པར་བཤད།
དགུང་ལོ་སོ་དགུ་པར་（སྤྱི་ལོ1722）ཕྱིར་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་ལྷ་རི་གོང་མ་དང་ཡར་ནང་སྒར་སོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་ཤིང་སྦྲུལ་（1725）ལོར་དོ་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷ་རི་རི་ཁྲོད་བསམ་གཏན་གླིང་དངོས་སུ་ཕྱག་འདེབས་མཛད། འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་པས་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ལྷག་འདུས་ཤིང་རྒྱུད་སྨད་པ་ལྟར་གྱི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་བཙུགས། སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་ཞིང་ཆོས་སྤྱོད་འཕེལ་བས་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་ཐོན་པ་བྱུང༌། དགོན་པ་འདི་ན་ཁོང་ཉིད་རྒྱུད་སྨད་པའི་མཆོད་གཡོག་མཛད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ལས་ཞུས་པའི་རྟེན་འགངས་ཆེན་དང་བྱིན་རླབས་ཅན་མང་དུ་ཞུགས། སྐབས་དེ་ཙམ་ལ་ལ་མོ་བདེ་ཆེན་དགོན་དུ་གྲྭ་སྲི་ངན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་སུས་ཟློག་ཀྱང་མ་ཐུབ་པ་ལ། ལ་མོ་ཞབས་དྲུང་དཀར་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་པ་བཞིན་ཁོང་གིས་གཏོར་ཆེན་ཟུར་དགུ་བའི་ཟུར་འདེབས་གསུངས་ཏེ་སྒྲུབ་པས་གྲྭ་སྲི་གཅོད་ཐུབ་པ་བྱུང༌། གཞན་ཡང་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཆུ་མགོ་བྱ་ཁྱུང་དགོན་དུ་བསང་དང་གཏོར་མ་འབུལ་ཚུལ་གསུངས་པ་དང༌། རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་དུ་བཞུགས་པ། ཀ་རིང་དགོན་དུ་ཀ་རིང་སྤྲུལ་སྐུ་མྱུར་འབྱོན་གྱི་གསོལ་འདེབས་གསུངས་པ་དང༌། ཨོ་བསོའི་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་དུ་བཀའ་ཆོས་གནང་བ། རྫོང་ནང་དགོན་གྱི་རྐ་ཕུག་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཐུགས་ཐག་བཅད་པ། ཨ་འདར་ཆག་ཀའི་མ་ཎི་ཁང་དུ་མ་ཎི་བུམ་སྒྲུབ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མང་དུ་མཛད་པར་སྣང༌།
ཁོང་གི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མ་ནི། བྱང་འདྲེན་དགེ་སློང་ཕུན་ཚོགས་དང་མཁས་གྲུབ་དབང་ཕྱུག་མ་ཎི་ཞབས་དྲུང༌། རི་ཁྲོད་པ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། སློབ་མ་ངག་དབང་ནོར་བུ། རི་ཁྲོད་པ་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། དགེ་སློང་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། དགེ་སློང་རི་ཁྲོད་པ་བློ་བཟང་བསམ་འགྲུབ། བྱ་བཏང་བ་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། བྱ་བཏང་བ་དགེ་སློང་གྲགས་པ་འོད་ཟེར། དགེ་སློང་ཆོས་བློ་གྲོས། དགེ་སློང་རི་ཁྲོད་པ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་ལྡན། དགེ་སློང་ཤེས་རབ་དར་རྒྱས། དགེ་སློང་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས། གཅོད་པ་ངག་དབང་བློ་གྲོས། གཉེར་བ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། སྔགས་འཆང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་གྲུབ། རི་ཁྲོད་པ་ངག་དབང་ལྷུན་གྲུབ། སྐུ་སྐྱེས་ངག་དབང་དར་རྒྱས། གྲོ་ཚང་ཆོས་རྗེ་ཀ་རིང་སྤྲུལ་སྐུ། རྐ་ཕུག་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། བཀའ་བཅུ་ཕྲག་སྨྲ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆོས་འབྱོར། རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། མཁས་དབང་དམ་པ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མཁས་གྲུབ་བརྒྱ་ལྷག་བྱོན།
ཁོང་གི་བཀའ་འབུམ་ལ་པོད་འགའ་ཤས་བཞུགས་པར་ངེས་ཀྱང་ད་ལྟ་དུས་འཇིག་གིས་རང་ཅག་གི་མཇལ་སྐལ་དུ་ཐོབ་པ་ནི།《བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་གནས་དང་བརྟན་བཞུགས་མགུར་མ་བསང་མཆོད་སོགས་ཀྱི་སྐོར》དང་《ལམ་རིམ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག》《འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་བསྐྱེད་རིམ་དམིགས་ཁྲིད་སྐལ་ལྡན་མྱུར་ལམ》《དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོའི་བསྐྱེད་རིམ་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་དངོས་གྲུབ་ཀུན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་བགྲོད་པའི་ཐེམ་སྐས》《གཅོད་ཁྲིད་གདན་ཐོག་གཅིག་མ་སྐལ་ལྡན་མྱུར་ལམ》《མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་གཏོར་མ་འཕེན་པའི་ཆོག་སྒྲིག་དགྲ་བགེགས་གཞོམ་པའི་གནམ་ལྕགས་ཐོག་མདའ》《མཁྱེན་དགོངས་དམོད་བཅོལ་རབ་བརྗིད་རྡོ་རྗེའི་སྒྲ་དབྱངས》《གཏོར་ཆེན་ཟུར་དགུ་བའི་འདོན་ཆོག་ཁྲིགས་སུ་བསྡེབས་པ་དགྲ་བགེགས་གཞོམ་པའི་གནམ་ལྕགས་ཐོག་མདའ》《དམ་ཆེན་གཤིན་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཕྱི་ནང་སྦྲགས་མའི་གཏོར་སྒྲུབ་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་ཐོག་ཆེན》《ཁྲོས་མ་ནག་མོའི་དྲག་དམིགས་ཨར་གཏད་དགྲ་བགེགས་དཔུང་འཇོམས》《མ་ཅིག་ཁྲོས་མ་ནག་མོའི་འཕྲིན་ལས་གྲི་འདུལ་གྱི་ཆོ་ག་གནམ་ལྕགས་སྟ་མ་ཧ་ཆེན》《གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་པོའི་ཟོར་ལས་བགེགས་དཔུང་ཀུན་འཇོམ》《ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་ཆེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བདེ་ཆེན་རྒྱ་མཚོ》《ཁྲོས་མ་ནག་མོའི་སྒོ་ནས་གཤིན་པོའི་སྦྱངས་ཆོག་ཐར་ལམ་སྒོ་འབྱེད》《ཁྲོས་མ་ནག་མོའི་སྦྱིན་སྲེག་དགྲ་བགེགས་ཀུན་འཇོམས》《དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་རེ་མ་ཏིའི་གཏོར་ཆོག་འཕྲིན་ལས་བཞིའི་བང་མཛོད》《པད་མ་དྲག་པོའི་བཀའ་སྲུང་མ་མགོན་སྡེ་བརྒྱད་ལ་མཆོད་གཏོར་འབུལ་ཚུལ》《གཏེར་ཁ་གོང་མའི་ལུགས་ཀྱི་པད་མ་དྲག་པོའི་གཏོར་ཟློག་གནམ་ལྕགས་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ》《པད་མ་དྲག་པོའི་ཐུགས་སྒྲུབ་གཏེར་ཁ་གོང་མ་མངའ་བདག་ཉང་གི་ལུགས་ཀྱི་ལས་བྱང་དྲེགས་པ་ཀུན་འདུས》《ཟངས་རིའི་བཙན་རྒོད་དྲག་པོ་མདུང་དམར་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྤུ་གྲི་མེ་འབར》《མ་ཅིག་གི་བཀའ་སྲུང་ཟགས་རིའི་བཙན་དམར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་དགྲའི་སྙིང་ལ་མདུང་དམར་སྣུན་བྱེད》《འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ལས་བྱང་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ》 《འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་དྲག་པོ་ཟོར་གྱི་ལས་རིམ་དགྲ་བགེགས་འཇོམས་བྱེད་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ》《འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ལས་མཐའ་དྲག་པོའི་སྦྱིན་སྲེག་དགྲ་བགེགས་མཐར་བྱེད》《མཁའ་འགྲོ་ཤ་ཟ་ཧོར་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དུག་གི་སྤུ་གྲི》《ཐུགས་སྒྲུབ་གཏེར་ཁ་གོང་མའི་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས》བཅས་ཆོས་ཚན་སོ་གསུམ་ལོངས་པའི་པོད་གཅིག་བཞུགས་སོ།
གསུམ། ནང་རྟེན་གྱི་རིམ་པ།
ང་བརྒྱད་ཡར་སྔོན་ལྷ་རི་སྤྱི་པ་ལ་ལྷས་གོང་འོག་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེས་ཡོད་ལ། ལྷས་གོང་མར་འདུ་ཁང་ཉིས་ཐོག་ཁང་མིག་ཞེ་གཅིག་ཅན་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་གཙོ་བོ་མགོན་ཁང་དང༌། དཔར་ཁང༌།རིག་བྱེད་མའི་ལྷ་ཁང༌། བཀའ་འགྱུར་ཁང༌། རབ་གསལ་ཁང༌། འདུ་ཁང་བཅས་དྲུག་གིས་དབྱེ་ཡོད། དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ལ། གདོང་གྱའི་གྲལ་མགོ་ན་བླ་མཆོད་ཚོགས་ཞིང་གི་མདུན་དུ་སྐྱབས་རྗེ་བླ་མའི་ཁྲི་དང༌། གཡས་གྲལ་གྱི་མགོ་ན་རྗེ་སྐུ་མཐོ་ལ་ཁྲུ་དྲུག་ཅན། ཁྲུ་གང་ཅན་གྱི་ཟངས་སྐུ་ལི་མ་བརྒྱ། གཡོན་གྲལ་གྱི་གཙོ་སྐུ་ལ་ཙན་དན་དམར་བོའི་ཇོ་སྐུ་མཐོ་ལ་ཁྲུ་དོ་ཅན། ལི་མ་བྱོན་ལེགས་ཅན་ཕྱག་དྲུག་པ། གཡས་་ཀྱི་ཆ་འགྲིག་ལི་མ་བརྒྱ། ཙན་དན་དམར་པོ་ལས་གྲུབ་པའི་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན། དངུལ་གྱི་མཎ་ཊལ་ཆེ་བ་གཅིག དངུལ་གྱི་ཚེ་འབར། ཟངས་ཀྱི་མཎ་ཊལ་གཅིག རྒྱུན་བཀོལ་གྱི་མཆོད་ཆ་སྟེ། མཆོད་རྔ། བཙན། རྒྱ་གླིང་ཆ་གཅིག སྦུབ་ཆ་ཆ་གཉིས། ཟངས་གླིང་ཆ་གཅིག དུང་ཆེན་ཆ་གཅིག གཞན་སྨན་བླ་དང༌། འོད་དཔག་མེད། ཚེ་དཔག་མེད། སྒྲོལ་མ།གདུགས་དཀར། ལྟུང་བཤགས། མགོན་ཆོས་ལྷ་བག་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་བཅུ་ཡོད། ཐོག་ཀའི་དཀྱིལ་ན་གཅོ་སྐུ་ལ་སྟོན་པ་དང་འཁོར་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་བཀའ་འགྱུར། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། གསང་བདག་འཁོར་ཆེན། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་བཞི་ཡོད། 
མགོན་ཁང་དུ་མགོན་ཆོས་ལྷ་གསུམ་གྱི་གཉན་ཐང༌། སྔགས་རམས་པའི་དབུ་ཞྭ། ལྷ་རི་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པའི་ཚ་རྡོ་བུ་ག་ཅན། མགོན་པོ་དང་ཆོས་རྒྱའི་ཞལ་འབོག་བཅས་ཡོད། དཔར་ཁང་དུ་མགོན་ཆོས་ལྷ་གསུམ་དང༌། གཅོད་པ། སྨོན་ལམ་ལྔ་ཁ། ཁྲོས་ནག་གི་ཆོག་པ། བཟློག་པ། འདུལ། སྦྱིན་སྲེག་དང༌། གཞན། སྔགས་རམས་པའི་གསུང་འབུམ་སོགས་ཡོད། རིག་བྱེད་ལྷ་ཁང་དུ་ལོ་རེར་ཐེངས་གཉིས་ལས་མི་བཀོལ་བའི་སྦུབ་ཆ་ཆ་བཅུ་གཉིས་དང༌། བཙན་རྒན་སོགས་མཛོད་བཞག་མཆོད་ཆ་ཡོད། འདུ་ཁང་གི་འཁྱམས་ན་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་དང༌། འོད་ཟེར་མ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག རིགས་ལྡན་དྲག་པོའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་གྱན་ཐང་བརྒྱད་ཡོད། འདུ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ལྔའི་ལྷ་ཆ་མཆོད་ཆའི་རིན་ཐང་ནི། མཆོད་གཡོག་གི་ཁྲ་ཡིག་སྟེང་དངུལ་སྲང་ཁྲི་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ཡོད་པར་གྲགས།
ལྷས་བར་བའི་ཤར་འཁོར་དུ་གཏོར་སྒྲུབ་ཁང་རྒྱ་མཐོང་གྱོ་ཐོག་ཇ་ཁང་ཁང་མིག་ཉི་ཤུ་ཅན་དང༌། དེའི་ཁ་སྤྲོད་དུ་ནུབ་འཁོར་ལ་ཉིས་ཐོག་གྱོ་ཐོག་ཅན་ཁང་མིག་སུམ་ཅུ་ཡོད། ཐོག་ཆའི་ཁང་མིག་བཅོ་ལྔ་ནི་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་བོའི་བཙན་ཁང་དང༌། འོག་ཆའི་ཁང་མིག་བཅོ་ལྔ་ནི་སེང་གེ་སྒྲའི་མ་ཎི་ཁང་དང་འདུ་ཁང་གཉེར་བའི་མཆོད་ཆའི་མཛོད་ཁང་ཡིན། མ་ཎི་ཁང་དུ་སེང་གེ་སྒྲའི་གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གཅིག་དང་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག་བཞུགས། མཆོད་ཆའི་མཛོད་ཁང་གི་ལྷ་ཆ་མཆོད་ཆའི་རིན་ཐང་ནི་ཁྲ་ཡིག་ལས་དངུལ་སྲང་ཁྲི་ཕྲག་ཉིས་བརྒྱའི་རིན་ཐང་དུ་གྲགས།
ལྷ་རི་བླ་བྲང་ལ་གཟིམ་ཁང་དང༌། བྱམས་ཁང༌། ཚོམས་ཁང༌། གཉེར་ཁང་བཞི་རུ་དབྱེ་ཡོད། གཟིམ་ཁང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ལ། རྟ་མགྲིན། ལི་མ་མང་པོ། ཕྱག་དཔེ། སྨན་མཛོད་ལ་སོགས་མང་པོ་ཡོད།
བྱམས་ཁང་གི་རྟེན་གཅོ་བོ་ལ་གཡུ་བྱུ་རུ། མུ་མེན། མུ་ཏིག པད་མ་རཱ་ག་ལ་སོགས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་བྱམས་ཆེན་ཁྲི་དྲུག་མགྱོགས་ཅན་སྐུའི་མཐོ་ཚད་ཁྲུ་བཅོ་བརྒྱད་ཅན་དང་ ། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་བསྟན་འགྱུར། ཇོ་སྐུ། མི་འཁྲུགས་པ། འཇམས་པའི་དབྱངས། ཚེ་དཔག་མེད། སྒྲོལ་མ་ཁྲི་དྲུག་མགྱོགས་ཅན། སྔགས་རམས་པའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། གསང་བའི་རྣམ་ཐར། རྗེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལྡན། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ། འོད་དཔག་མེད། ཚེ་དཔག་མེད། མི་འཁྲུགས་པ། སྒྲོལ་མ། བྱམས་པ། འཇམ་པའི་དབྱངས་སོགས་ཀྱི་ཞིང་བཀོད་གྱན་ཐང་དང༌། མགོན་ཆོས་ལྷ་རྣམ། རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་སོགས་ཀྱི་མགོ་ཡན་ཐང་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད། ཕྱི་འཁྱམས་སུ་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གཉིས་བསྐོར་ཡོད།
འདུ་ཁང་གི་ནང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ། སྔགས་རམས་པའི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་རྗེ་བློ་བཟང་ངག་དབང་རྒྱ་མཚོ་དང༌། སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྗེ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན（དངུལ）མཐོ་ལ་ཁྲུ་གསུམ་ཅན་གཉིས་བཞུགས་པ་མ་ཟད། བྱམས་སྐུ་ལི་མ་བྱོན་ལེགས་ལ་ལྟ་བའི་མཆོག་མི་ཤེས་པའི་ལོ་བདུན་ཅན་གྱི་སྐུ་ཚད་ཅིག་བཞུགས། གཞན་ཉི་ཁྲི་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས། འཇམ་དབྱངས་སྟོང་ཐང༌། བདེ་གསང་འཇིགས་དུས་བཞི་ཡི་གྱན་ཐང༌། འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་བོའི་ལི་མ་བྱོན་ལེགས་བཅས་བཞུགས། 
གཞན་ཡང༌། ལ་མོ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནས་གནང་བའི་ཌ་རི་དྲིལ་བུ་དང༌། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤངས་ཁྲག་ལས་བྲིས་ཤིང་བོད་ལོ་གཏོར་སྒྲུབ་ལ་བཞུགས་པའི་ཆོས་རྒྱའི་ཙ་ཀ། བདེ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར།（གཙགས་དྲུབ）མཁན་པོ་བསམ་བློ་མི་ཐུང་མཆོད་དཔོན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུད་སྨད་པའི་ཕྱག་ཆ་སྟེ། བསྒྲལ་ཆོག་གི་ཕྱག་ཆ་སོགས་མང་པོ་བཞུགས་སོ།
བཞི་བ། ཆོས་ཐོག་གི་རིམ་པ།
དགོན་པ་འདིར་ཆོས་ཐོག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་ཟླ་རེར་ཆགས་མེད་ཀྱི་དུས་བཟང་དྲུག་ཡོད་ལ་དེའི་ནང་དུ་ཟླ་ཆོས་གཉིས་ཡོད།
རྒྱ་ལོ་སྨོན་ལམ་ནི་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་དྲུག་ནས་བཅུ་བདུན་བར་ཡིན་ཏེ། འདོན་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་སྔ་དྲོ་བཟང་བོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ཚར་ཁྲི། ཕྱི་དྲོ་སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན། སྐབས་གསུམ་པ། སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ་རྒྱས་པ། གསང་བའི་རྣམ་ཐར། སྨོན་ལམ་སྣ་ལྔ། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མགོ་ནས་བསྔོ་བ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྨོན་ལམ། བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྨོན་ལམ། བསྟན་འབར་མ་བཅས་སོ།
གཉིས་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བདུན་བར་ཡིན། འདོན་ཆོས་ནི་བླ་མཆོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉིན་རེར་སྨན་ཆོག་ཆེན་མོ་ཚར་བཞི་དང༌། སྟོང་མཆོད་ཚར་བཞི་བཅས་སོ།
གསུམ་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ནི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་ཏེ་བདེ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས། སྒྲུབ་གཤེགས་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད།
བཞི་བའི་མ་ཎི་ནི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་གནམ་སྟོང་གི་བར་ལ་མ་ནི་དུང་སྒྲུབ་དང༌། ཉ་ལ་སྐྱ་སེར་གཉིས་ཀྱིས་སྨྱུང་གནས་སྟོང་དཀར། ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་བདུན་བར་མ་ཎི་བུམ་སྒྲུབ། ཉེར་དགུ་ལ་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་སྒྲུབ་པའི་རིལ་བུ་འགྲུབ་ལ་བཀྲ་ཤིས་དྲུག་མགྱོགས་དང་བཅས་གྲོལ།
བདུན་པའི་དབྱར་གནས་ནི་ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་བར་ཡིན། འདོན་ཆོས་ནི་སྔ་དྲོ་ལམ་རིམ་ཚིགས་བཅད་མ་རྟ་དབྱངས་དང་གནས་བཅུའི་ཕྱག་མཆོད། ཕྱི་དྲོ་སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན། གདུགས་དཀར། མདོ། རྣམ་འཇོམས། བགེགས་མཐར་བྱེད། སེང་གདོང༌། ལོ་གྱོན་མ། ཀླུ་དབང་རྒྱལ་པོ། ཉི་གཞོན་འཆར་ཀ་མ་སོགས་སོ། ཉེར་བདུན་ནས་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་བར་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་དང༌། དྲུག་ཅུ་བ་དྲག་བསྔོས། སྦྱིན་སྲེག་བཅས་སོ།
དགུ་བའི་བསྐང་ཆེན་ནི་ཧོར་ཟླ་དགུ་བའི་བཅུ་གསུམ་ནས་བཅུ་དགུ་བར་བསྐང་ཆེན། ཉེར་གཉིས་ལ་སྨྱུང་གནས། ཉེར་བདུན་ལ་དྲུག་བཅུ་བ་དྲག་བསྔོས། ཁ་འབར་རྒྱལ་མོ། བརྒྱ་བཞི་མདོས་ཀྱི་བཟློག་པ་འཕེན་པ་ཡིན།
བཅུ་བའི་ལྔ་མཆོད་ནི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་ཏེ། འདོན་ཆོས་ནི་སྔ་དྲོ་མགོན་ཆོས་ལྷ་གསུམ་གྱི་བསྐང་བ། ཕྱི་དྲོ་གཏོར་བསྔོས་རྗེས་སུ་བླ་མ་མཆོད་པ་རྒྱས་པ། ཉེར་ལྔའི་དགོང་མོ་གླིང་མེ་མཆོད་མཇལ་དང་བཅས་ཚོགས་གྲོལ།
བོད་ལོ་གཏོར་སྒྲུབ་ནི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་ཡིན། འདོན་ཆོས་ནི་ཡི་དམ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་སྲུང་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ལྕགས་མཁར་རོ།
གཞན་ཡང༌། ཟླ་རེར་ཆག་མེད་ཀྱི་དུས་བཟང་ནི། ཚེས་བརྒྱད་ལ་གསང་འདུས། ཚེས་བཅུ་ལ་བདེ་མཆོག བཅོ་ལྔའི་སྔ་དྲོ་གསང་འདུས། ཉིན་གུང་གསོ་སྦྱོང༌། ཕྱི་དྲོ་ལྷ་མོ་གཤེགས་གཏོར། ཉེར་གཉིས་ལ་སྨན་མཆོག་ཆེན་མོ། ཉེར་ལྔ་ལ་བདེ་མཆོག ཉེར་དགུའི་སྔ་དྲོ་ཆོས་རྒྱལ་བསྐང་བཤགས། ཉིན་གུང་ལ་གསོ་སྦྱོང༌། ཕྱི་དྲོ་མགོན་པོ་གཤེགས་གཏོར་རོ།
དོ་རྒྱའི་སྔགས་ཁང་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་།
པད་དཀར་ཆོས་གླིང་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་ཁམས་ར་གྲོང་རྡལ་དོ་རྒྱ་ཤིང་ངུར་གདོང་སྡེ་བའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ། གཅན་ཚ་རྫོང་མཁར་ནས་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་༤༠་མཚམས་ན་ཡོད། སྔགས་ཁང་འདི་ནི་ས་སྐྱ་གོང་མ་ཚང་ཁྲི་ཀར་ཕེབས་ཏེ་ཁྲི་ཀའི་ཇོ་བོ་བཞེངས་དུས་ཁོང་ལ་ལུང་བསྟན་ཞུས་པ་བཞིན་བཏབ་པར་བཤད་ལ། གནས་དེའི་ས་སྐྱ་བོ་ཡིན་པས་སྔོན་མར་སྐྱ་མདའ་དགོན་ཟེར་བ་ལ། ཕྱིས་སུ་སྐྱབས་རྗེ་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་པས་ད་ལྟའི་གནས་འདིའི་ས་དབྱིབས་ནི་པདྨ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བས་འདི་རུ་སྤོར་དུ་བཅུག་སྟེ་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་ཞེས་མཚན་གནང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད། དགོན་པའི་བླ་བརྒྱུད་ན་མདོ་སྨད་ཀྱི་བླ་མའི་མཚམས་སུ་རྫོགས་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་སྟོབས་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཐོག་མར་བཞག་པ་ལ་བལྟས་ན་ཁོང་གིས་བཞེངས་ལས་ཀྱང་ཆེ། སྤྱི་ལོ1958ལོར་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་གི་རྟེན་བརྟེན་པ་བཅས་འཇིག སྤྱི་ལོ་1987ལོར། དོ་རྒྱ་ཚོ་སྒོ་དྲུག་དང་སྔགས་མང་ནས་སྔགས་ཁང་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་ལ། ད་ལྟ་དེ་སྔའི་འདུ་ཁང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟུར་བཞི་ལོགས་དོབརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཞིང་འཁོར་དངོས་ཤིག་བཞེངས་གྲུབ་བྱུང་། ནང་རྟེན་གཙོ་བོར་གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་རང་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་འབག་སྐུ་དང་། ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཞིང་བཀོད། སྐྱབས་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་། སྒྲོལ་མ། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞིང་བཀོད། ཕུར་བ། ཞི་ཁྲོ། བཀའ་བརྒྱད། གུ་དྲག སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད། སེང་གདོང་། རྟ་མགྲིན་སོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་བཞུགས་སོ། ཆོས་ཐོག་ལོ་གཅིག་ལ་ཐེངས་བདུན་ཡོད། བསྟན་སྲུང་ནི་དམ་ཆེན་ཡིན། ད་ལྟ་དགོན་འདིར་འདུ་ཁང་གཅིག་དང་མཚམས་ཁང་བཅུ། སྔགས་པ་བརྒྱད་བཅུ་ལྷག་ཡོད། 
《གཅན་ཚའི་གནས་ཡིག》ལས་བཤུས། དོ་རྒྱ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ནས།

དགོན་སྡེ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བཏབ་པའི་ཚུལ་ལས་དང་པོ། ས་སྐྱ་ནས་མཆེད་ཚུལ། དེ་ཡང་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོའི་གདུལ་ཞིང་གངས་ཅན་སཱ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་འདི་སྐོར་གསུམ་རུ་བཞི་སྒང་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས། ཡང་མངའ་རིས་གུང་ཐང་ནས་སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ཡན་ལ་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ་དང་། རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་ཡན་ལ་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ། རྒྱའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་བོ་ཡན་ལ་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁར་གྲགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང་། ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སའི་ཆ། བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཆུ་མགོ་བྱ་ཁྱུང་ཐག་ཆེན་གླིང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས། གནས་བདག་མཐུ་བོ་ཆེ་སྲིན་པོ་རྫ་རིའི་འདབས་ཤོད། མཁས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཀོའུ་བ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་འཇའ་ལུས་གྲུབ་པའི་གནས་འགངས་ཆེན་ལོ་བའི་བྲག་དཀར་གཡོན་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་འགྲམ་དུ་སའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་གནས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ལ་གསང་སྒྲོགས་ཀྱི་མ་དགོན་དུ་གྲགས་པའི་རི་ཁྲོད་ཅིག་གི་ཤུལ་མཐོང་བ་དེ་ནི། གནའ་སྔ་མོ་ཞིག་གི་དུས་ལ་ས་སྐྱ་ནས་མཆེད་དོ་ཞེས་གྲགས།༼འོན་ཏེ་ད་ལྟ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་གོ༽ དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་གཙང་ས་སྐྱ་ནས་ཤངས་པ་བཀའ་རྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནང་མ་འཆམས་པར་སིལ་བུར་གྱེས་པ་ལས། དེའི་བླ་མ་ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་དཔལ་བཟང་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་མཐུན་གྲྭ་བ་སྐོར་ཞིག་ཁྲིད་དེ་དགོན་གནས་འཚོལ་བ་ལ་ཁྲི་ཀ་ནས་ས་དེ་ཤེད་དུ་སླེབས་པ་ན། ས་དེར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཟིགས་ཏེ་ཡུལ་དེའི་སའི་ཆགས་དབྱིབས་ལྟར་ཆུའི་ཕར་ཚུར་དུ་རི་ཁྲོད་གཉིས་བཏབ། བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆུ་རྒྱུན་ལྟར་སྤེལ་ནས་རིང་པོ་ཞིག་མ་སོང་བའི་ཚེ། དེར་གནས་པའི་གཞི་བདག་ཤིན་ཏུ་གཉན་པོ་ཞིག་འདུག་པ་ལ། རི་ཁྲོད་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱི་ལྟར་གཅིག་གིས་བསང་བཏང་རྗེས་ད་གཟོད་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་གཏོང་དགོས་པ། ཉིན་ཞིག་བསང་ཕུལ་བནྡེ་གཉིས་བགྲོས་ཏེ་བསང་མཉམ་དུ་གཏོང་ལ་གནས་བདག་གིས་ཅི་བྱེད་བལྟ་ཞེས་ཚོད་བགམ་ཕྱིར། བསང་མཉམ་དུ་བཏང་བས་ན། གནས་བདག་དེ་ཆུའི་ཕར་ཚུར་དུ་རྒྱུགས་ནས་གཅིག་གི་སྣེ་ཡང་མ་ཟིན་པར་ཉིན་དེའི་གསོལ་སྐལ་ཤོར་བས། དྲག་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ་ས་གཡོ་ཆེན་པོ་བསླངས་ནས་དགོན་པ་བསྣུབས་ཞེས་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་དུས་འཁྲུགས་ཀྱིས་འཇིག་པར་བཤད་ཀྱང་། ད་ལྟ་དགོན་པ་འདིའི་ཕྱག་ལེན་ཕལ་ཆེར་བཀས་རྒྱུད་པའི་སྲོལ་མ་ནུབ་པར་མིག་ཐོག་ཏུ་གསལ་བ་ལ་གཞིགས་ན། དགོན་པ་འདི་ཐོག་མར་ས་སྐྱ་ནས་མཆེད་དོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལ་གདོན་མི་ཟའོ། ཡང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྔ་མ་རྣམས་ཡུལ་དེའི་ཐུན་མོང་གི་ངག་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པ་དང་གཡེར་གཤོང་བླ་བྲང་གི་ཚོམས་རིས་སུ་བྲིས་པ་གཉིས་བཤིབས་ན་ཡང་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་མེད་པར་ཕལ་ཆེར་ར་འཕྲོད་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡུལ་དེའི་བྲག་སྲུབས་དང་ས་འོག་དག་ཏུ་བྱུང་བའི་དངོས་རྫས་དང་མཆོད་ཆ་རྣམས་རི་ཁྲོད་རྗེས་མས་ཁྱེར་ནས་དེང་སྐབས་ཀྱང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ས་དེར་འཐག་རྡོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ལྟེ་ཁུག་ན་དབྱར་སྡོང་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་ས་མིང་ལ་རང་འཐག་ཤར་ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཐད་ལྡན། ཡང་ཡུལ་འདིར་མི་ཧམ་པ་ཅན་ལ་རང་འཐག་ཤར་གྱི་གནས་བདག་ཞེས་མཚང་འབོད་བྱེད་སྲོལ་ཆགས་པ། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་དུས་དང་བྱ་ཁྱུང་དགོན་ཡང་མ་བཏབ་ཡར་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་དགོན་རྙིང་གྲགས་ཅན་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་གནའ་རྫས་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ན་ད་ལྟ་དགོན་པའི་མིང་ཡང་བག་ལ་ཞ་བའི་གསང་སྒྲོགས་ཀྱི་མ་དགོན་རི་ཁྲོད་དེ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་གནས་འདིར་གཞི་ཆགས་པ་གསལ་བོར་རྟོགས་ཐུབ་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངལ་བ་བྱེད་མ་དགོས་སོ།།
གཉིས་པ། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་ཚུལ་ལ། གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེར་སྔོན་བྱོན་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གནས་གྱིས་ས་གབ་པ་ལྟ་བུ་མང་པོས་སྔ་ཕྱིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས། བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་ཚུལ་ལ་ཡང་། ཞོ་འོང་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའམ་ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་ལང་ཚོར་འབོད་པ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་གནས་བསྟོད་གཡས་འཁྱིལ་དུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་ལས།དེ་ལྟར་ཡ་མཚན་ཉམས་དགའི་གདན་ས་འདིར།། སངས་རྒྱས་དངོས་འདྲའི་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས།། ནམ་མཁའི་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ་མང་བྱོན་ཏེ།། བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་འོད་སྣང་ཉམས་པ་མེད།།ཁྱད་པར་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པའི།། རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཨརྠརཏྣ་ཡིས།། ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་།། ལྷུང་བཟེད་རྟེན་སྐལ་སྩལ་བའི་ངོ་མཚར་མང་།། རྒྱ་བོད་མཁས་མང་སྐྱེས་རབས་ཕྲེང་འཛིན་པ།། སྒྲུབ་བསྟན་མངའ་བདག་ཆེ་བ་རིན་པོ་ཆེ།། གནས་འདིར་བྱོན་ཏེ་ཆོས་སྲིད་གང་ཐད་ནས།། འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བཀའ་དྲིན་བསམ་མི་ཁྱབ།། དུང་སྣ་བ་དང་བེེ་ེཙ་རིན་ཆེན་སོགས།། གྲུབ་ཆེན་དུ་མ་གནས་འདིར་ཡང་ཡང་བྱོན།། མཁས་གྲུབ་གཉིས་འཛོམས་གཉན་ཐོག་རབ་འབྱམས་པ།། གཡེར་གཤོང་སྔགས་རམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱོན།། རྭ་ལོ་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་བསམ་གཏན་དང་།། ཐར་ཤུལ་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པས།། རིམ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མང་དུ་བསྐོར།། རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཞྭ་དམར་པནྟི་ཏ།། གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་སོགས།། གདན་དྲངས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་རྒྱུན་མང་དུ་སྤེལ།། ལྗོངས་འདིའི་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཞིང་ས་ལ།། དགེ་བའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་མང་དུ་བསྐྲུན།། 
གསུམ་པ། གསང་སྒྲོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།། དེ་ནས་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག་༼༡༧༨༤༽ལོར། ཁོང་གི་གཅུང་རེབ་གོང་འཕྲང་ཡར་ནང་བདེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་བཀྲ་ཤིས་པ་དགོན་འདིའི་གནད་སར་བཀོད། མཚན་ཡང་བརྗེས་ནས་གསང་སྒྲོགས་བདེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པར་གསོལ། དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་སྙན་གྲགས་རྒྱ་མཚོ།སྐྱ་རྒྱའི་བར་ཚིགས་ནས་ཡབ་གཟུངས་རྒྱལ་དང་ཡུམ་མཁར་མོ་བྱམས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ཆུ་འབྲུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༨༣༢ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་ལེགས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལགས་བློན་ཆེ་སྨེ་ཚང་ནས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་མེ་འབྲུག་༡༩༡༦ལོར་འཁྲུངས།། དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལགས་གཅན་ཚ་རྐང་མོ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་འབྲུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༠ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཐར་ཤུལ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཁོང་གིས་གཅན་ཚ་ཐང་ས་ཁུལ་དུ་སློབ་གྲྭ་ཐོག་མ་དང་རང་རྫོང་དུ་བོད་ལུགས་སྨན་ཁང་ཐོག་མར་བཙུགས་ཤིང་། གསང་སྒྲོག་དགོན་དུ་གྲྭ་བཙུན་རྒན་པ་གཉོར་སྐྱོང་ཁང་དང་དེ་མིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ཚང་གཙོ་བྱས་དགོན་པ་དེ་གར་ལམ་རིམ་ཆེད་སྦྱོང་གི་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་སེར་སྐྱ་ཀུན་གྱིས་སློབ་གཉེར་ལ་འབད་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། གཞན་ཡང་རྫོང་དེ་གའི་ཁེ་གཉེར་མ་ཡིན་པའི་དམངས་ཁྲོད་རྩ་འཛུགས་ཆེས་ཐོག་མ་སྒྲོན་མེ་སློབ་གསོ་དབུལ་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་སོགས་བཙུགས་ཏེ་ནང་བསྟན་དང་རིག་གནས་ཁྱབ་གདལ། སློབ་གསོ་དར་སྤེལ། འཕྲོད་བསྟེན་དང་དབུལ་སྐྱོབ། མ་བུ་བདེ་སྲུང་གཙོས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པ། ད་དུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་མཛད་འཕྲིན་ས་འཛིན་གྱི་གཏོས་དང་མཉམ་པ་ལས་འདིར་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ཞིག་གོ།

༄༅། །གནས་མཆོག་ཀོའུ་བ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས།

༡༽ ཀོའུ་བ་དགོན་པའི་མིང་གི་བྱུང་བ།
གནས་མཆོག་ཀོའུ་བ་དགོན་པ་ནི་ཀོའུ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཨན་ཆུང་གནམ་རྫོང་གི་སྒོམ་ཆེན་པ་མང་པོ་དང་ཧོར་མོག་ཁག་གི་བླ་དཔོན་དག་གིས་རམ་འདེགས་འོག མཚོ་སྔོན་ཁྲི་ཀ་འོག་མ་སྐར་མ་ཐང་དུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་དཀྱིལ༡༣༥༠ཙམ་ལ་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབས་པ་ཡིན་ལ། རྗེ་འདི་ཉིད་ཁྲི་ཀ་རྫོང་གི་ཨར་སྐོང་སྡེ་བའི་ཀོའུ་བ་ཟེར་བའི་ཚོ་བར་སྐུ་འཁྲུངས་པས། ཚོ་བའི་མིང་རྗེ་ལ་ཐོགས་ཤིང༌། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབས་པའི་དགོན་པ་ལའང་ཀོའུ་བ་དགོན་ཞེས་མིང་ཐོགས་པ་ཡིན།
༢༽ ཀོའུ་བ་དགོན་པའི་བླ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན། 
ཀོའུ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རྗེ་ཀོའུ་བ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་ཨར་སྐོང་དུ་༡༣༠༠ཡས་མས་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། སྐུ་ཆུང་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཐོགས་མེད་དུ་མཁྱེན། ས་སྐྱར་ཕེབས་ཏེ་ས་སྐྱ་པ་ཏཱ་དབོན་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་མིག་འབྲས་ལྟར་བརྩི་སྲུང་མཛད། ཏཱ་དབོན་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་སོགས་བོད་དང་བལ་པོའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དུ་མའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་པའི་གནས་ལ་གསན་སྦྱོང་མཛད་དེ་མཁས་པའི་སྙན་པ་ཐོབ། འགག་ཟའི་ཡུལ་དུ་ཆུ་མེད་པས་རྗེ་འདིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་གྱིས་གདལ་སྣེ་གྲམ་པའི་ཆུ་ཀླུང་རི་ཐང་མང་པོའི་འོག་ནས་འགག་ཡུལ་དུ་དྲངས་པས་ཀོའུ་བ་རི་འཕུག་པར་གྲགས། མཚན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བས་ཧོར་མོག་ཁག་གི་བླ་དཔོན་གཉིས་ཀ་མཛད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུས་པ་བཞིན་ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཀོའུ་བ་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབས། དེ་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་སྐབས་༡༣༦༤ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་མཁན་པོ་དང་ཀོའི་བ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་ཕུལ།
རྗེ་འདི་བས་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཡང་བླ་མར་བསྟེན་ཏེ་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་བྱ་ཁྱུང་མཁན་རབས་དང་པོ་མཛད་དེ་སྐུ་འདས་རྗེས་ཀོའུ་བ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་གདན་ས་བསྐྱངས་པས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་གདན་རབས་གཉིས་པ་ཡིན། མཐར་ལོ་བའི་བྲག་དཀར་དུ་སྐུ་འཇའ་ལུས་ལ་གྲུབ་པར་གྲགས་པ་ནི། རྗེ་ཀོའི་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས་ཙམ་དང༌། 
དེ་ནས་རིམ་པར་ཀོའུ་བ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་དང་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་ལྡན། བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན། དགེ་འདུན་ལྷུན་པོ། བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། ད་ལྟའི་རྗེ་ཀོའུ་བ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་དགུང་གྲངས་༦༡བཅས་ད་བར་དུ་ཀོའུ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་བརྒྱད་བྱོན་པ་ལས་གོང་གསལ་མཚན་འཁོད་རྣམས་ནི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཐར་གསལ་བར་ནི་གངས་ཅན་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལས་ཤེས་པས་བྱའོ།།
༣༽ ཀོའུ་བ་དགོན་པའི་གནས་བབ།
དགོན་པ་འདི་ནི་ཐོགས་མར་ཀོའུ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྲི་ཀ་འོག་མ་སྐར་མ་ཐང་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༣༥༠ཡས་མསཙམ་ལ་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབས་ཅིང་དེར་གཞིས་ཆགས།  རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་ཚ་གན་ནོ་མོ་ཧན་ཞབས་དྲུང་དཀར་པོ་དང་ཀོའུ་བ་ནོ་མོ་ཧན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་མངའ་རིས་ལ་མ་འཆམ་པས། སྟོད་ནས་སོག་དམག་གི་དཔུང་ཆེན་བཏེགས་ཏེ་དགོན་པ་ཐལ་བར་བརླགས་པས་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་གནས་མ་ཐུབ་པར་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་འཁྱམས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་སྟོད༡༧༠༠ཙམ་ལ་མཚོ་སྔོན་གཅན་ཚའི་ནུབ་ངོས་ད་ལྟའི་དགོན་གནས་འདིར་གནས་སྤོར་བ་ཡིན་ལ། དགོན་པའི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་མུའུ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་དང་དགོན་པས་མུའུ་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཟིན་ཡོད། 
སྤྱིར་དགོན་པ་འདིར་འདུ་ཁང་དང་ལྷ་ཁང༌། བྱམས་ཁང༌། མགོན་ཁང༌། གསེར་གདུང་ཁང་ལྔ་ཐོག་ཅན། བཀའ་འགྱུར་ཁང༌། དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་སྒོ་མང་བླ་བྲང༌། གྲྭ་ཤག་བརྒྱ་ལྷག་དང༌། གྲྭ་བཙུན་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བཅས་བཞུགས་ནའང༌། རིག་གསར་གྱི་རླུང་འཚུབ་དྲག་པོས་ཤུལ་མེད་དུ་བཏངས་ཤིང༌། བླ་མ་དང་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་བདས། དགོན་ཤུལ་ཞང་སར་བསྒྱུར། 
༡༩༨༠ལོར་པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གཅན་ཚར་ཕེབས་སྐབས་དགོན་པ་འདིའི་ཆོས་སྒོ་འབྱེད་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་སྟེ་༡༩༨༡ལོར། བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་གྲྭ་རྒན་རེ་འགའ་ལྷག་ཡོད་པ་ཚོས་སྐྱར་དུ་དགོན་པ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་གྲྭ་བཙུན་གསར་བསྡུ་མཛད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེས། དགོན་པའི་གྲྭ་རྒན་གཞོན་དང་དད་ལྡན་མི་མང་གིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས། དེང་སྐབས་དགོན་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་སྔར་བཞིན་དང་ལྷ་ཁང་ཁ་གང་མ་ཉེར་ལྔ་ཅན། སྒར་བའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་མཆོད་ཁང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། མགོན་ཁང༌། གཟིམ་ཆུང་བཅས་དང༌། ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་ཀོའི་བ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་དང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ཀྱི་གདུང་རུས་བྱས་ཏེ་བཞེངས་པའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་གསེར་དངུལ་གཡུ་བྱུར་གྱིས་བརྒྱན་པ། པན་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤངས་ཁྲག་གིས་བཞེངས་པའི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་ཞལ་ཐང༌། ཐུབ་དབང་གཙོ་འཁོར་གསུམ་པའི་སྐུ་གཅིག བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་སོགས་དང། ལྷ་ས་ནས་བླུས་པའི་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཉིས་དང་བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་དང༌། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་གསུང་འབུམ་སོགས་དང༌། ཚད་མའི་གཞུང་གི་སྐོར་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀོའུ་བ་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་དང་ཀོའུ་བ་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ཐོར་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་རྟེན་དང༌། གྲྭ་ཤག་དྲུག་བཅུ་རེ་བཞི་ལ་གྲྭ་བ་ཞལ་གྲངས་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཕམ་བཞི་ཆང་སོགས་དང༌། མཐོང་ཐོས་དོག་གསུམ་གྱིས་མ་གོས་པ། ཕྱོགས་གཞན་ནས་གནས་དབྱུང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་མཁན་བྱ་ཉུང་དོན་ཉུང་ཅན་ཤ་སྟག་གོ།
༤༽ དགོན་པའི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར།
དགོན་པ་འདི་ཕྱག་འདེབས་མཛད་མཁན་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་ཞབས་ཀྱིས་ས་སྐྱ་ནས་དཔེ་གཟིགས་མཛད་པས་དགོན་པ་ཡང་ས་སྐྱ་པའི་གྲུབ་མཐར་གཏོགས་ཅིང༌། ཕྱིས་སུ་དགེ་ལུགས་པར་འགྱུར་བ་རེད། དགོན་པ་འདིར་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་དང་ཐོས་བསམ་གླིང༌། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་སོགས་ཡོད་ལ། རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་སྲོལ་ཏེ་འདོན་རྟ་དབྱངས་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན། ཐིག་རྡུལ་མཚོན། འབུད་བརྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་གྱི་ལག་ལེན་རྣམས་མདོ་སྨད་ར་རྒྱ་དགོན་དང་ཁྱད་པར་མི་འདུག ཐོས་བསམ་གླིང་གི་འགྲོ་སྟངས་ནི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ནས་བཀའ་རམས་འཛིན་གྲྭ་བར་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གསུམ་ཡོད། ༡༩༢༧ལོར་དགོན་པ་འདིར་མཚན་ཉིད་གསར་དུ་བཙུགས་པ་ནས་གྲྭ་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྟེ་གྲྭ་བཙུན་སུམ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་ཙམ་དུའང་འཕེལ་མྱོང༌། 
སྤྱིར་དགོན་པ་འདིའི་གྲྭ་རིགས་རེ་འགའ་སྔ་མོ་ནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་སོགས་སུ་དཔེ་གཟིགས་མཛད་རྗེས་ཕྱིར་ཡོང་ནས་དགེ་ཕྲུག་སྐྱོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་མེད་པ་འདྲ་ནའང༌། ༡༩༢༧ལོར་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕྱིན་ཏེ་མཁས་པའི་དབང་པོར་གྱུར་བ་དགེ་བཤེས་དར་རྒྱས་དང་བློ་བཟང་དཔལ་འབྱོལ། ངེས་པ་དོན་གྱི་བཤེས་གཉེན་མཚོ་བྱུང་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་བཅས་དང༌། 
ཡང་དར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་གཡག་གི་བསྟན་རྒྱས། སྔོ་སྐྱའི་བསྟན་འཛིན་དང་ལེགས་བཤད། དགེ་འདུན་དར་རྒྱས། འཇམ་དབྱངས་བསྟན་འཛིན་བཅས་བྱོན་མྱོང་ལ། ད་ལྟར་བཞུགས་པ་ནི་རྡོ་རིང་བསྟན་རྒྱས་ཆུང་བ་དང་ཀོའུ་བ་བརྩོན་འགྲུས་གཙོ་བྱས་གྲྭ་རྒན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགོན་པ་འདིའི་ཆོས་འཆད་ཉན་ཕྱོགས་ལ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་བརྩོན་དང་བརྩོན་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་ལྷ་རིམས་སྔགས་རིམས་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་མཐར་སོན་གནང་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྡོ་རིང་བ་བསྐལ་བཟང་དགེ་འདུན་ཞབས་གཙོ་བྱས་མཐོ་བ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ནས་དམའ་བ་བསྡུས་གྲྭ་ཁ་དོག་དཀར་དམར་བར་དུ་རང་དགོན་འདིའི་གྲྭ་རིགས་གང་མང་ཞིག་གིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་སུ།

གཅན་བཟོད་རྒྱམ་པས་སྤྱི་ལོ་2006་ལོའི་ཟླ་4་བའི་ཚེས་16་ཉིན།

༄།   །ལཱ་མོ་རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ནི།    མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་མར་ཁུ་ཐང་གྲོལ་རྡལ་གྱི་མཁར་གྲོང་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཁེ་ལོ་མི་ཏྲེར་༥་མཚམས་སུ་ཆགས་ཤིང་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་མི་ཏྲེར་གྲུ་བཞི་མ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཡོད།   ད་ལྟར་དགོན་པ་འདིར་གྲྭ་བཙུན་ལྔ་བཅུ་ཙམ་བཞུགས་པ་དང་།   དགོན་པ་འདིའི་མཆོད་གཞིས་གཙོ་བོ་ནི་མགུར་སྡེ་བ་དང་།   མར་ཁུ་ཐང་།   འབར་རྩ།   གླེ་ཆེན།   ལོ་ཁོག   ཡོ་བོ་ཆེ།   ཡང་ཆུང་སོགས་གླེ་གསུམ་ཡིན།   དང་པོ།   དགོན་པ་འདིའི་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་པོ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཉུང་ཙམ་དགོད་པ་ལ།     ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་ནི།    བོད་དབུས་ཀྱི་ལཱ་མོར་འཁྲུངས།   ཚེར་གསེབ་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་།  འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་ཆོས་གྲྭར་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུད་སྨད་དུ་སྔགས་ལ་སྦྱངས་པས་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར།   ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་(སྤྱི་ལོ་༡༦༡༠-༡༦༥༩)་དགུང་གྲངས་སོ་གཅིག་བཞེས་པའི་སྐབས་ཏེ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་ཁྱི་(སྤྱི་ལོ་༡༦༤༦)་ལོར་རྨ་ཆུའི་འཁྱིལ་ལུགས་ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཁུགས་སོ་གཉིས་པའི་མཚམས་ཀྱི་རྨ་ཆུའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་འདན་མ་ཆོས་རྗེ་འོད་ཟེར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རམ་འདེགས་ལ་བརྟེན་ནས་གུར་སྒར་བཏབ་ནས་དགོན་པ་ཆགས་པས་གུར་དགོན་དུ་ཐོགས་པ་དང་ཕྱིས་སུ་བརྗོད་བདེའི་དབང་གིས་མགུར་དགོན་དུ་ཟུར་ཆགས་པས་མགུར་དགོན་པའམ་རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་དེར་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་རིམ་གྱིས་འདན་མ་ཆོས་རྗེ་དང་།    ད་ལི་ཆོས་རྗེ།    ཀ་རིང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས།   མང་ར་བློ་བཟང་བསྟན་སྐྱོང་།   སྒོ་མེ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ།   བ་ཡན་བློ་གྲོས་ནོར་བུ།   ཁ་ཐི་དོན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས།    ཁམས་ར་བློ་བཟང་རབ་བརྟན་བཅས་ཀྱིས་འཆད་ཉན་བསྐྱངས།   རྨ་མགུར་དགོན་པ་ཆགས་སའི་གནས་འདིར་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་རིང་ལ་བོད་དམག་གི་གུར་སྒར་བཏབ་ནས་གཞི་ཆགས་ཤིང་རྨ་ཆུར་བརྒལ་བའི་རབ་ཁ་ཞིག་ཡོད་ལ།   བོད་རྒྱ་སོག་གསུམ་གྱི་མི་ཆེན་དག་རྨ་ཆུའི་ཕར་ཚུར་བགྲོད་སྐབས་གནས་དེར་བཞུགས་འཇགས་གནང་མྱོང་བ་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་གསལ་ཞིང་།    ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་རབ་བྱུང་བཞི་བའི་ཆུ་ཡོས་(སྤྱི་ལོ་༡༢༤༣)་ལོར་གོ་དན་གྱིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་དུ་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གླང་བོའི་རིང་བསྲེལ་ཕོར་བ་གང་ནང་བཞུགས་ཀྱི་འབུམ་ཁང་འཇའ་འོད་མ་བཞེངས་ཤིང་།    དེ་ནས་རྨ་མགུར་དུ་ཕེབས་ཏེ་གནས་འདིར་ཇོ་སྐུ་བྱིན་ཅན་ཞིག་བཞེངས་ལ་འདི་ནི་ས་པཎ་གྱིས་ཇོ་སྐུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པས་ན།   མགུར་དང་གཤོང་ཤན།    ཁྲི་ཀའི་ཇོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་མདོ་སྨད་ཡུལ་འདིར་མིང་གྲགས་ཆེ་བར་ཟེར་སྐད།     མགུར་ནི་ལ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་མ་དགོན་ཡིན།  པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་དགོན་པ་འདིར་གནང་བའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཞལ་ཐང་དེ་ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་དགོན་པར་གདན་དྲངས་ཡོད་ནའང་དེར་མ་བཞུགས་པར་སླར་མགུར་དགོན་པར་འཕུར་ནས་ཕེབས་པས་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་གི་ནང་ངོས་སུ་བརྟན་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏེ་སྲུང་མའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་དེ་ནི་མགུར་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཞེས་སུ་གྲགས་ཤིང་འཕྲིན་ལས་མྱུར་བར་ཀུན་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་ཡོད། སྐབས་དེར་དགོན་པ་འདིར་གྲྭ་གྲངས་སུམ་བརྒྱར་ཉེ་བ་དང་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་བོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབུ་ཐོད་དང་།    གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་དང་ཧོང་ཐའི་ཇིའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྲ་བཏབ་ཅིང་དེའི་སྒོ་རྒྱན་ནི་གསེར་དངུལ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་གི་མཐོ་ཚད་ཁྲི་ལྔ་ཙམ་རེ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བྱིན་ཅན་མང་བོ་བཞུགས།  དགོས་དབང་གིས་ཆོག་ཐུ་རྒྱལ་བོའི་གཟུགས་བརྙན་དངུལ་གྱིས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དཀོར་བདག་ཏུ་བཀུར།  སྤྱི་ལོ་༡༦༨༢་ལོར་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་དའི་ཆིང་ནང་སོས་གཏོང་ཐེབས་ཁུར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཕྱག་འདེབས་མཛད།   ཕྱིས་སུ་ཁོང་དང་ལཱ་མོ་གྲགས་རྒན་ཚང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དགོན་པ་འདིའི་རྩོད་གྲྭ་ལཱ་མོ་བདེ་ཆེན་དུ་སྤར་ཏེ་མགུར་དུ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་སོགས་བཙུགས་ཏེ་སྒྲུབ་གྲྭར་བསྒྱུར།   ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་(སྤྱི་ལོ་༡༧༢༩  ༡༧༩༦)ནི་རྒྱལ་བ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོས་བསྙེན་རྫོགས་བཞེས་དུས་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་འགྲིམ་པ་པོ་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གིས་སྔོན་གྱི་ཇོ་སྐུ་ལ་གཞི་བྱས་ནས་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་བརྙན་་རིན་པོ་ཆེ་ཛྷཀྵེམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་ནང་རྟེན་ལ་བྱིན་རླབས་རྩ་འགངས་ཆེ་བས་ཕྱུར་བུར་གཏམས་པས་གཟི་འོད་འབར་ཞིང་བདུད་རྩིའི་བཞུར་རྒྱུན་ཕྲོམ་མེར་འབབ་པ་མི་ཚད་གཉིས་ལྷག་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས་ཤིང་།  དེ་ལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་གིས་བརྒྱན་ཅིང་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་བའི་རྩེ་ལ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་དང་ལྡན་པས་གཟི་འོད་འབར་བ་དང་།  མདའ་ཡབ་འོག་མ་གསུམ་ནི་གཡུ་རྩིས་བྱུགས་པ་ལྟ་བུའི་སོ་ཕག་གི་རྒྱན་དང་ལྡན་པས་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་བསྟན་འགྲོའི་ཉེར་འཚོར་བསྐྲུན་ཡོད།   དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བའི་ཕྱག་བཞེས་བཞིན་དུ་རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་བཙུགས་ནས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ཆོ་ག་ལག་ལེན་དང་བཅས་པ་ལྡན་ནོ།  །  དགོན་འདིར་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་།   ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེ།   ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།  གྲུབ་དབང་འཇིགས་མེད་བསམ་གཏན།  ཁ་ཀྱཱ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་ལྡན།   དྲུང་ཆེན་གྲགས་པ་དར་རྒྱས།   སྐྱབས་རྗེ་ཞཱ་དམར་རྡོ་རྗེ།  སྐུ་ཕྱོགས་ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེ།    ར་རྒྱའི་ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་ཕེབས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ཏོ།   །  ལ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་དཔལ་བཟང་བོ་དགུང་གྲངས་སུམ་ཅུར་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ཆུ་སྟག་(སྤྱི་ལོ་༡༩༠༢)ལོར་དགོན་པ་འདི་རྨ་ཆུའི་ཁར་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བས་ཆུ་དགྲ་ཅུང་ཆེ་བ་ལ་ར་ཆེན་གཉིས་པར་གྲགས་པ་གྲུབ་དབང་འཇིགས་མེད་བསམ་གཏན་རིན་པོ་ཆེར་ཆུ་ཟློག་འཁོར་ལོ་ཞུས་པ་བཞིན་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བཞག་ཀྱང་ལོ་ཤས་ལ་ཕར་ཅུང་ཟད་ལོག་ཙམ་ལས་ཕན་སྐྱེད་ཆེར་མ་བྱུང་བར་གཟིམ་ཁང་གི་ར་སྐོར་འོག་མ་ཕལ་ཆེར་ཟགས་ནས་སོང་བའི་ཚོད་ཡིན་པས།  འགྲོ་མགོན་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེར་བརྟག་ཞུ་བགྱིས་པར་ཁྱུང་ཁྲ་དུང་ཕྱུར་གཅིག་བཏོན་ནས་དགོན་གནས་སྤོས་ན་ལེགས་ཚུལ་དང་དེ་མཐུན་ཁྲི་ཀའི་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་ཞུས་པ་ལ་ཡང་གནས་གཞི་སྤོས་ན་ལེགས་ཚུལ་བབས་པར།   ད་ལྟའི་གཞི་འདི་ལ་བརྟག་པ་མཐུན་པར་བྱུང་བས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་རི་ཁྲོད་དབང་བོ་ཁ་ཀྱཱ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་ལྡན་གྱིས་དགོན་གནས་དང་ཇོ་ཁང་།   འདུ་ཁང་།   གཟིམ་སྤྱིལ་སོགས་ཀྱི་གཞི་བརྟག་པ་མཛད་དེ་དགོན་གནས་སྤོ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གནང་སྟེ་རྗེ་ཉིད་མགུར་དུ་ཕེབས་ཏེ་དགོན་པ་གསར་སྐྲུན་ལ་ལྗགས་བཀོད་དང་ཐུགས་བརྩོན་ཆེར་མཛད་དེ།   ཐོག་མར་གཟིམ་སྤྱིལ་དང་ཇོ་ཁང་གི་རྒྱ་ཕིབས་མདའ་ཡབ་སོགས་ལ་ཆག་གྲུམ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་ཚེགས་འཛིན་དང་གཟིགས་རྟོག་གང་དྲག་མཛད།   ཇོ་སྐུ་དགོན་གནས་གསར་བར་སྤོ་སྐབས་བདུད་རྩི་བབས་པར་གླེང་།    ཐུགས་བརྩོན་ཕན་གྲོགས་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པས་འདུ་ཁང་གསུམ་དང་ཇོ་ཁང་གཟིམ་སྤྱིལ་གྲྭ་ཤག་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཤིང་སྦྲུལ་ལོའི་(སྤྱི་ལོ་༡༩༠༥)བར་ལོ་བཞིའི་རིང་ལ་ཚོན་རིས་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་པར་གྲུབ།  ཇོ་ཁང་དང་གཟིམ་སྤྱིལ་གྱི་འགྲོ་སྒོ་མཐའ་དག་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྫས་གཅིག་བུས་བསྒྲུབས།   མགོན་ཆོས་དང་ལྷ་མོ།   ཞལ་རྣམ་སྲས་སོགས་ཀྱི་དུས་གཏོར་ཚུགས་ཤིང་མཆོད་སྦྱིན་ཐེབས་ཀྱང་སྦྱོར་འཇགས་མཛད།  ཇོ་ཁང་ཚོམས་ཆེན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་མཆོད་ཐེབས་སུ་མར་རྒྱ་མ་སུམ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་འཇོག་པ་གནང་།   རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྟོང་མཆོད་ཅིག་ཀྱང་གསར་འཛུགས་གནང་།   སྤྱི་ལོ་༡༩༠༨་ལོར་ཇོ་ཁང་གི་ཚོན་རིས་སོགས་གཞི་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་ཟིན་པས།  བཞི་བའི་བཅུ་གསུམ་ནས་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་རབ་གནས་ཆེན་མོའི་ཆོག་ཐོག་གསར་འཛུགས་དང་དཀྱུས་གཅིག་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེ་ཉིད་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱན་དབྱེའི་ཆོ་ག་ཞི་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་པས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོར་བསྒྲུབས་ཤིང་འདི་ནས་ལོ་ཤས་ལ་རབ་གནས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་རྗེ་ཉིད་ནས་མཛད།    སྔར་རྒྱ་ནང་ནས་གསར་དུ་བསྒྲུབས་པའི་མཆོད་རྫས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱོར་འཇགས་མཛད་པ་དང་།   འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་།    ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེར་དངུལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྒྱན་བཟོ་བཀོད་དང་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པར་བྱས།    གཞན་ཡང་གོས་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་ཁེབས་ཉེར་ལྔ་རེ་དང་།   རྒྱན་གོས་སྣ་མང་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོལ་གུར་དང་གསེར་ཏོག    ནོར་བུ་འབར་བ།   གསེར་གྱི་ཡིག་ཐུར།    མིག་སྨན་གྱི་སྣོད།    དུང་ཆོས་གཟུངས་རྡོར་ལ་སོགས་གང་དགོས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་མཐའ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གསར་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ་སྦྱོར་འཇགས་མཛད།   ས་སྤྲེལ་ལོ་དེར་མགུར་དུ་འདུ་ཁང་གསར་སྐྲུན་ནང་དུ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་གི་གྱན་ཐང་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་དང་གྱན་ཐང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གྲྭ་ཤག་སོ་སོ་ནས་བཞེངས་དགོས་པའི་བཀའ་ཕབ་ཅིང་།    ཕྱི་ནང་དུ་ཚོན་རྩི་གང་དགོས་ལ་གསེར་ཚོན་གྱིས་བསྒྲུབས་ཤིང་ཀུན་དགའ་མཐོང་སྨོན་དུ་གྲགས་པའི་ལྷ་ཁང་དང་གཟིམ་སྤྱིལ་དུའང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེལ་སྒོ་དང་།   གསེར་འགྱུར་ཚོན་རྩི་ལེགས་པར་སྤྲས་པའི་ནང་དུ་སྔར་གྱི་རྟེན་རྙིང་རྣམས་དང་གསར་དུ་བཞག་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལི་མ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་པ་སོགས་ཁྱད་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ།     བྱམས་སྐུ་ཆེན་མོ་གཙོ་བོར་བཞུགས་པའི་ཚོམས་ཆེན་སྟེང་དུ་མགོན་ཁང་དང་བཙན་ཁང་བཅས་ཡོད་པའི་གཟིམ་སྤྱིལ་བཤད་སྒྲུབ་པད་མོ་བཞད་པའི་དགའ་ཚལ་དུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཇོ་སྐུ་མི་ཚད་སོགས་གསར་སྐྲུན་མཛད།    སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨་ལོའི་སྔོན་དུ་མགུར་དགོན་འདིར་ལྷ་ཁང་དང་འདུ་ཁང་ཆེ་ཆུང་བདུན།    ནང་ཆེན་གསུམ།    གྲྭ་ཤག་ཞེ་གསུམ་དང་གྲྭ་བ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ།     སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག་བཅས་བཞུགས།    དེའང་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨་ལོའི་རྗེས་སུ་མགུར་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དང་ཇོ་ཁང་གཉིས་ནི་མགུར་སྡེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འབྲུ་མཛོད་ཁང་དུ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལྷག་ལུས་སུ་གྱུར་བ་དང་གཞན་དགོན་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་བཀོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དག་རྩ་གཏོར་དང་བཅོམ་བརླག་ཏུ་བཏང་སྟེ་ལྷག་མ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །    རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གུ་ཡངས་སྲིད་ཇུས་སླར་གསོ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་རྨ་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ཆོས་སྡེ་འདི་ཡང་ལཱ་མོ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་བསྟན་པའི་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་བཀོད་ལྟར་མགུར་སྡེ་བའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཇོ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་འདུ་ཁང་གཉིས་བསྐྱར་བཅོས་དང་ཉམས་གསོ་མཛད་ཅིང་།     ཀུན་གཟིགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པན་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་རྨ་ལྷོ་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་སྐབས་སུ་མགུར་དགོན་འདིར་ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་དང་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཆེད་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་སོར་བཀོད་པ་དང་སེར་སྐྱ་དད་ལྡན་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་ཟབ་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ནན་ཏན་གནང་།   སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠་ལོར་མགུར་དགོན་འདིར་གཅན་ཚ་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་དང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་མཉམ་འཛོམས་གནང་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཆོས་སྒོ་ལེགས་པར་ཕྱེས་ཏེ་དགོན་པའི་ཇོ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་།   འདུ་ཁང་།   སྒེར་གཞུང་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གཟི་བྱིན་གྱི་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །   ༼རྨ་མགུར་སངས་རྒྱམ་གྱིས་བསྒྲིགས་ཏེ་ནང་འཇུག་བྱས།༽

༄༅།  །གྱེར་སྟེང་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྫོང་དགོན་པ་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་ཐོག་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་༣༠་ལྷག་གི་སར་ཆགས་ཤིང་།    ཆེས་ཐོག་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བཀའ་གདམས་པའི་ལུགས་ཀྱི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་དབེན་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། རྗེས་སུ་ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་དངོས་སློབ་རྔ་བ་ཆོས་རྗེས་རབ་བྱུང་བཅུ་བའི་མེ་སྟག་(སྤྱི་ལོ་༡༦༢༦)་ལོར་ཐོག་མར་དགོན་སྡེ་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅིང་།   ཕྱིས་སུ་ལ་མོ་ཞབས་དྲུང་དཀར་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་སྦྲུལ་(སྤྱི་ལོ་༡༦༨༩)་ལོར་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་དེ་དཔོན་སློབ་པའམ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་སམ་ལ་མོ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་གཉེར་གཏད་མཛད་པ་དང་།  ད་ལྟའི་བར་དུ་ལ་མོ་གྲགས་རྒན་ཚང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཐུགས་ཁུར་གྱིས་སྐྱོང་བཞིན་མཛད་པ་དང་།  སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་བའི་སྐབས་སུ་དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་གྲངས་ཀྱང་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་བཞུགས་པ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་ངོས་གཙང་ཞིང་། འགྲིག་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་དམ་པ་དང་གྲོང་དང་རྒྱང་ཐག་རིང་བས་དགོན་པ་ངོས་གཙང་ཞིང་ཐར་བ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཁོ་ནར་འདུག   རྗེས་སུ་ང་བརྒྱད་ལོ་དང་རིག་གསར་གྱི་གོད་ཆག་སྐབས་སུ་དགོན་པ་འདིའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མ་ལུས་པ་སྲེག་ཟའི་ཕུང་བོར་གྱུར་ཏོ། །  སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠་ལོར་དགོན་པ་འདིར་ཡང་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་ཆོས་སྒོ་གསར་དུ་ཕྱེས་ཏེ་སླར་ཡང་འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་འདུ་ཁང་དང་མགོན་ཁང་།  མཆོད་ཁང་ཡོངས་རྫོགས་ཆ་ཚང་བར་བཞེངས་ཤིང་།  ཀུན་མཁྱེན་བར་མའི་འབུམ་ཁང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པ་སོགས་རྟེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་བརྒྱན་ཡོད།  ད་ལྟ་དགེ་འདུན་གྱི་འདུས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་བཞུགས་པ་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་དང་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ལུགས་བཟང་གི་གདུགས་དཀར་བླ་ནས་བླར་འདེགས་བཞིན་པའི་སྐབས་ལགས་སོ།  །   (རྨ་མགུར་སངས་རྒྱམ་གྱིས་ནང་འཇུག་བྱས།)

བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པ།

གནམ་རྫོང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཐོག་མའི་བྱུང་ཚུལ་ནི། སྔོན་རུ་ཏྲའི་ལོག་སྨོན་གྱི་དུག་མཚོ་སྙིང་ན་ཁོལ་བའི་མི་དབང་ཨུ་དུམ་བཙན་པོས་མཉམ་མེད་བུ་རམ་ཤིང་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་བསྣུབས་ཚེ། དཔལ་ཆུ་བོ་རིའི་སྒོམ་གྲྭ་ནས་བོད་ཀྱི་མཁས་བ་མི་གསུམ་སྟེ། དམར་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་དང་།གཡོ་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས། གཙང་དགོངས་པ་རབ་གསལ། ཡེར་བའི་ལྷ་རི་སྙིང་བོ་ནས་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སྤྱི་ལོ་༩༠༥ཡས་མས་ཙམ་ལ་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་དུ་ཕེབས་ནས་བགྲང་བྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་སྟོད་ཅིག་གི་རིང་ལ་ཆོས་འཆད་ཉན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད་ནས་བཞུགས་པས། དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ་གྱི་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་དང་སྤོང་པ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་རྒྱུན་འཛིན་པའི་བུ་སློབ་རི་ཁྲོད་པ་མང་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་བྱོན་ནས།  སྒྲུབ་པ་སྙིང་བོར་མཛད་ནས་བཞུགས་པ་ད་ལྟའང་གནམ་རྫོང་རྩེ་དང་གནམ་རྫོང་སྟངས་པའི་རི་ངོས་སོ་སོར་སྒྲུབ་ཁང་བརྩིགས་པའི་ཤུལ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་དག་གི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱུན་གཙང་མའི་བར་མ་ཆོད་པར་བྱ་བཏང་རི་ཁྲོད་པ་མང་བོས་གནས་འདི་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱུད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་བསྲིངས་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་འདས། ཕྱིས་སུ་དབུས་གཙང་གི་སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་བ་དང་ཆོས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཚང་མདོ་སྨད་དུ་གནས་འབྲེལ་འཇོག་པར་ཕེབས་ནས་བྲག་བྱ་ཁྱུང་དུ་བཞུགས་སྐབས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ཤིང་ཕོ་ཁྱི་ཡི་སྤྱི་ལོ་༡༦༣༤ལོར་ཆེད་དུ་ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་ལ་གནས་འཇལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་ཞིང་གནས་འབྲེལ་བཞག  གནུབས་ཁམས་ར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱ་སེར་ཡོངས་ལ་ཁྲོམ་ཆོས་གནང་། བཀྲ་ཤིས་ཐང་ནས་ཆོས་རྗེ་འདི་བ་ཚང་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གནང་ཟེར་བ་གྲགས་ཤིང་། ཁོང་གི་བཞུགས་ཁྲི་དུས་ཕྱིས་བར་ཡོད་པར་གླེང་། ཡང་བཀྲ་ཤིས་ཐང་གི་སྡེ་བ་ཆོས་རྗེའི་བཞུགས་ཁྲིའི་ཉེ་འཁོར་དུ་མཛོད་དགེའི་ཨེམ་མཆི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁོང་གོ་ཞལ་སློབ་རི་ཁྲོད་པ་འགའ་བཞུགས་སྟབས། རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་སྟེ་རྐ་ཕུག་སྒོམ་ཆུང་བ་སྐུ་ན་ཕྲ་མོའི་དུས་ནས་གནས་འདིར་ཕེབས་ཏེ། མཛོད་དགེའི་ཨེམ་མཆི་ཚང་ཁོང་གི་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་གསན་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེར་གནང་ཞིང་བཀའ་ཆོས་ཉན་པ་དང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་བོེར་མཛད་ནས་བཞུགས། དེའི་སྐུ་སྐྱེས་འཇམ་དབྱངས་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་གནས་འདིར་ཕེབས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ན་གསལ། ཡུལ་འདིའི་ངག་རྒྱུན་དུ། བཀྲ་ཤིས་ཐང་གི་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ཁམས་རའི་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སུ་རྟག་ཏུ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། ཆོེས་ཐོག་འཚོགས་པའི་སྐབས་སུ་རང་རང་གི་སྒྲུབ་ཕུག་ལས་འཕུར་འོངས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ཐང་དུ་ཞལ་འཛོམས་ཟེར། དེའི་དུས་གནང་རྫོང་རྩེའི་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་དང་ཁམས་ར་གླེ་ལྔའི་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངོར། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཀུན་དགའ་ཞེས་པ་ཤིང་ཕོ་སྟག་གི་སྤྱི་ལོ་༡༧༩༤ལོར་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་མཆོག་གིས་སྔོན་སྡེ་བ་ཆོས་རྗེའི་བཞུགས་ཁྲི་སྟེང་ལྷ་ཁང་ཆུང་བ་ཞིག་བཞེངས་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ། གནམ་རྫོང་རྩེའི་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་བཀྲ་ཤིས་ཐང་གི་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་དང་གཅིག་བསྡུས་བྱས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་ནས་བཟུང་གཞི་གདམ་བྱའི་ཉམས་ལེན་སོགས་ཚུགས་པར་བྱས་ཤིང་། དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསུངས་ནས་མཉམ་མེད་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་དགོན་པ་འདི་འཛིན་སྐྱོང་ཟླ་མེད་ནང་། དེའི་དུས་གནུབས་ཁམས་ར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ནས་བྱ་ཁྱུང་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ཕེབས་སྐབས། དགོན་འདི་ནས་རྒྱུད་གྲྭ་བ་རྣམས་བཞུགས་པ་དང་། རྐ་ཕུག་རིན་པོ་ཆེས་ལུང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གནང་བ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དང་། 【མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་】  གཉིས་ཀར་གསལ། གནམ་རྫོང་རྩེའི་རྐ་ཕུག་གཟིམ་ཁང་ཡང་པཎྚི་ཏ་ཁོང་གི་སྐུ་རིང་ལ་བཞེངས་པ་ཡིན། དེའི་རྗེས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་སྤྱི་ལོ་༡༨༠༩ལོར་ཆོས་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་རིན་པོ་ཆེ་གནམ་རྫོང་རྩེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་སྐབས། རྐ་ཕུག་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་སྩོལ་བར་ཞུས་པས། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ། མྱུར་ལམ་གྱི་ཟབ་ཁྲིད། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཁྲིད་སོགས་ལུང་བཁའ་ཆོས་མང་དུ་གནང་ཞིང་། ཏིང་ཕོར་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་དང་མཆོད་ཐེབས་ཀྱང་མང་དུ་བསྩལ་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་རྒྱུན་བཙུགས་པ་ད་ལྟའང་ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་ཉིན་ལྔའི་རིང་ལ་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་སྨན་བླའི་ཕྱག་མཆོད་གསུངས་ནས་མཆོད་པ་འབུམ་ཕྲག་ལྷག་འབུལ་བའི་ཕྱག་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་ཡོད། དེའི་དུས་གསེར་ཁང་རིན་པོ་ཆེ་ཕེབས་དུས་ཆིབས་མཛོ་དཀར་པོ་ཉལ་སར་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གཟིགས་ནས་ཁོང་གི་དགོན་འདིར་མདུན་ནུབ་བྱང་དུ་གཏད་ཅིང་། དབྱིབས་རྒྱ་ཕུག་ལྟ་བུའི་འདུ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་ཏེ། ནང་རྟེན་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག  དཀར་པོ་སྐུ་སྐྱེས་ཀྱིས་གནང་བའི་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ་བཅས་བཞུགས། བཙན་ཁང་དུ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་མགོན་ཆོས་ལྔའི་སྐུ་བརྙན། གཉན་ཆ་ཆེ་བའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། རྗེ་གསེར་ཁང་བས་གནང་ཞིང་བསྟེན་པའི་མ་སངས་རྒྱལ་བོའི་ཞལ་ཐང་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་སྤྱན་གསུམ་ཁྲོ་ཚུལ་ཅན། ཁྲབ་མོག་རུ་དར་འཁོར་གསུམ་ཆས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞིང་། ཕྱག་གཡས་མདུང་དར་དང་གཡོན་པས་ཞགས་པ་བསྣམས་པ། འཁོར་དུ་ཀླུ་བདུད་བཙན་གསུམ་གྱིས་བསྐོར་བ་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་བཅས་བཞུགས། ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་པ་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་སྤྱི་ལོ༡༨༢༡ལོར་རྐ་ཕུག་རིན་པོ་ཆེས་སྔོན་ཁོང་གིས་བཞེངས་པའི་འདུ་ཁང་ཆུང་བ་དེ་ཞིག་གསོས་དང་རབ་གནས་མཛད་དེ། ཀ་རིང་གི་ནང་རྟེན་ལ་རྗེ་གསེར་ཁང་བའི་ཞབས་ལྷམ། རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ཁོང་གི་འདྲ་སྐུའི་གཟུངས་གཞུག་ཏུ་ཁོང་རང་གི་རྣམ་སྦྱར་བཞུགས་པར་གསུངས། རིམ་གྱིས་དགོན་པ་འདི་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཨ་མཛེས་ལ་ཁའི་ཤར་ན་ཁྲི་ཀའི་བིས་ཀྱྰ་ཆུང་བས་བཏབ་ཡོད་པའི་ནགས་པར་དགོན་བྱ་བ་བསྟན་སྲུང་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཡིན་ལ། མགོན་གཡག་ཞིག་ཚེ་ཐར་དུ་ཕུལ་བ་དེ་དགོན་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཕྱིར་བཙོང་སྟེ་ཆོས་ཐོག་གི་ཐེབས་རྩར་བཏང་བས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་ཐུགས་མ་རངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགོན་པར་ཆག་འཇིག་བྱུང་སྟབས། གནས་སྤོར་བྱས་ཡོང་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་འདི་དང་བསྲེས་ཤིང་། རྐ་ཕུག་བླ་བྲང་དུ་ལོ་རེར་མགོན་པོ་གཏོར་སྒྲུབ་འཛུགས་པའང་མགོན་པོའི་ཐུགས་དམ་བསྐང་བའི་ཆེད་ཡིན་ཟེར།  ཡང་རྨ་ཆུ་བྱང་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་བན་ཀྲོ་བྲག་ནང་ན་རྫོང་ཏོག་དགོན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གནས་སྤོར་བྱས་ཡོང་ནས་གནམ་རྫོང་རྩེར་འགྲོ་སའི་བྲག་ནོར་བུའི་གཤམ་དུ་དགོན་རྙིང་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་བསྲེས། ཕྱིས་སུ་དེ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དང་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་མཆོད་རྫས་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་ཕྱག་ལེན་ཆོས་སྤྱོད་སྒྲིག་ལམ་སོགས་གཙང་བའི་དགོན་སྡེ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དགོན་འདིའི་འདུ་ཁང་ནང་གི་ནང་རྟེན་ལ་ཐུབ་དབང་གསུང་འབྱོན་མའི་གཙོས་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་དང་། ཐུབ་པ་རྡོར་གདན་མ་དང་རྗེ་ཚེ་འའཛིན་མ་གཉིས་སྐད་གྲགས་ཆེ། དེ་ལས་གཞན་བྱམས་སྐུ་ལི་མ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང་། དངུལ་དཀར་ལས་གྲུབ་པའི་ཁྲུ་གང་ཅན་གྱི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ཞབས་དྲུང་དཀར་པོའི་སྐུ་སྔོན་མ་ཞིག་གིས་གནང་བའི་ཚེ་དཔག་མེད་ལི་སྐུ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་གཅིག རྗེ་གསེར་ཁང་བའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་གཅིག གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་མགོན་ཆོས་ལྔའི་སྐུ་བརྙན་དང་། སྐྱབས་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་། བླ་མཆོད་ཚོགས་ཞིང་། རྗེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལྡན། འོད་དཔག་མེད། སྤྱན་རས་གཟིགས། སྨན་བླ། ཀུན་རིག སྒྲོལ་མ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་དུ་མ་དང་། དབུས་ཐང་ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་གཙོས་མཁས་བ་མི་གསུམ་གྱི་ཞལ་ཐང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཞལ་ཐང་སོགས་ཐང་ཀ་མང་པོ་དང་། སྒོ་ཁྱམས་སུ་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་བཅས་བཞུགས། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྔོ་ཀྱྰ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། རྡོ་རིང་ཁ་འཇིགས་མེད་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མང་པོ་བཞུགས།གསུང་གི་རྟེན་ལ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུརཆེན་མོ་ཚར་གཅིག རྗེའི་གསུང་འབུམ་སོགས་གླེགས་བམ་མང་བོ་དང་། པར་ཁང་ཆེན་མོར་སྨན་ཆོག་ཆེན་མོ་ནམ་མཁའི་གཙོས་ཀུན་རིག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད། མགོན་ཆོས་ལྔ། ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་སོགས་དགོན་པ་འདིའི་འདོན་ཆོག་ཆ་ཚང་བཞུགས། ཡང་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་རྐ་ཕུག་དཔོན་པོ་དང་ནང་འགལ་བྱུང་ནས་གནམ་རྫོང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ། ཕྱིར་རྐ་ཕུག་དཔོན་པོར་དམོད་མོ་བྱས་ནས་ལྔ་ལམ་དུ་བཏང་། དེའི་སྡི་བཤགས་ལ་ཁོང་གིས་སྒོ་བྱང་དུ་གཏད་པའི་འདུ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་ཤིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱིས་ཕྱུར་བུར་གཏམས་པར་བྱས། དགེ་ལྡན་བསྟན་རྒྱས་གླིང་ཞེས་མཚན་ཀྱང་གསོལ་ཡོད་མོད་དུས་ནམ་བཞེངས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་ཁོང་གི་མཛད་རྣམ་དག་གསལ་ཁ་མ་ངེས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕངས། དགོན་པ་འདིའི་བླ་བྲང་ཁག་ནི་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏའི་བླ་བྲང་། རྡོ་རིང་ཁའི་བླ་བྲང་། དཀར་པོ་སྤྲུལ་སྐུའི་བླ་བྲང་། རྐ་ཕུག་ཞབས་དྲུང་བླ་བྲང་། བིས་ཀྱྰ་ཆུང་བའི་བླ་བྲང་བཅས་ཡོད། འདིའི་སྐབས་དགོན་པའི་ལོ་གཅིག་གི་ཆོས་ཐོག་རིམ་པ་ནི། ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བདུན་ལ་སྨོན་ལམ་ཡར་ཚོགས་དང་། ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅུ་བཞི་བར་ཉིན་བདུན་ལ་བཟང་སྤྱོད་དང་མགོན་ཆོས་འདོན།  བཅོ་ལྔའི་ཉིན་སྨོན་ལམ་ཡིན། འཆམ་ལ་མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ་གཉིས། ཙ་མུཎྚི། ལྷ་མོ། ཀྵེ་ཏྲ་པ་ལ། ས་འདུལ་ཀེང་རུས་དང་ཞྭ་ནག་པ། ཨ་ཙ་ར་སོགས་ཀྱི་གར་འཆམ་བྱེད། བཅུ་དྲུག་ལ་བྱམས་པ་གླིང་སྐོར་བྱས་ནས་གྲོལ། ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དུས་བཟང་དང་། ཉེར་ལྔ་ནས་ཀུན་རིག་ས་ཆོག ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཉིན་བདུན་ལ་ཀུན་རིག་བདག་འཇུག ཚེས་དགུར་སྦྱིན་སྲེག་དང་། དེའི་རྗེས་རྡུལ་ཚོན་ཆ་འདྲེན་བྱས་ནས་སྒྲུབ་མཆོད་གྲོལ། ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ནས་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་བར་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་སྨན་བླ་གསུངས་ནས་མཆོད་པ་འཚོགས། ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་ནས་བཅུ་བདུན་བར་ཁམས་ར་གླེ་ལྔ་འཁོར་ནས་སྨན་བླའི་ཆོས་ཐོག་འཚོགས། ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དུས་བཟང་འཚོགས། ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་དགེ་བསྐོས་གསར་བཞག་བྱེད། དེ་ནས་གནམ་རྫོང་རྩེར་ཕེབས་ཏེ་མཆོད་པ་འཚོགས་ནསཕྱི་དྲོ་དགོན་པར་ལོག་པ་དང་། ཕྱི་ཉིན་ནས་དགེ་བསྐོས་རྙིང་བས་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད། ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅུ་བར་མཆོད་པ་འཚོགས། ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔར་ཚོགས་མང་གིས་གནམ་རྫོང་རྩེའི་ལབ་ཙེ་བསྟད་ནས་དགེ་འདུན་བཅུ་ཕྲག་སྐོར་གྱིས་རྐ་ཕུག་བླ་བྲང་དུ་མགོན་པོའི་གཏོར་སྒྲུབ་འདོན། ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་གསུམ་བར་སྨན་ཆོག་ཆེན་མོ་དང་སྨོན་ལམ་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་གསུངས། ཚེས་ཉེར་བདུན་ནས་གྲོང་སྡེའི་སྔགས་འདུ་འཚོགས་སར་ཕེབས་ནས་མགོན་ཆོས་གསུངས་། ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ལ་རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་བའི་གདུང་མཆོད་ཡིན། ཟླ་བཅུ་གཉིས་པར་གྲྭ་བགྲེས་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་མཚམས་སྣ་ཚོགས་གཏོང་བ་དང་། གྲྭ་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་མཚམས་གང་རིགས་ལ་བཞུགས་པ། སྐོར་ཞིག་གིས་ཁྲོ་བཅུའི་གཏོར་བཟློག་དང་། ཡང་སྐོར་ཞིག་གིས་ལྷ་མོའི་གཏོར་སྒྲུབ་འཚོགས་ནས་ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་གྲོལ། རྔ་འཆིང་འཚོགས་ནས་དགུ་གཏོར་གྲུབ་པ་ན་ལོ་གཅིག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐོག་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། གནམ་ལོ་གསར་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ལྷ་མོ་ཚེས་གཏོར་ཕུལ་ནས་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ལ་དགའ་སྟོན་བྱེད་སྲོལ་དར་ཡོད།  
རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གཙོ་བྱས་བླ་བྲང་ཁག་གི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩེ་གཟིགས་ཚད་མེད་གནང་བས་དགོན་འདི་ཤིན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་སྟོབས་ཤུགས་དང་མངའ་དབང་ཆེ་བས། ཁམས་ར་སྤྱིའི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བཞག་གང་སྒྲུབ་དགོས་ཚེ་དགོན་པའི་གྲྭ་རིགས་ཚོར་འདྲི་རྟོག་དང་གྲོས་བྱེད་དགོས།  དེའི་དུས་ཕོ་ཤི་རྟ་བོ་དང་མོ་ཤི་མཛོ་མོའི་བདག་པོ་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་ཡིན་ཟེར་ཞིང་།  གཤིན་པོའི་སྔས་མགོར་ཕེབས་དགོས་ཚེའང་ཐོག་མར་རྐ་ཕུག་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་མ་ཞུས་གོང་སྔགས་པ་དང་བཙུན་མ་གང་ཡང་ཞུས་པའི་སྲོལ་དར་མེད། ཁམས་ར་མི་དམངས་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ཅི་བྱུང་ཡང་ནམ་ཞུས་ན་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོ་དེ་མ་ཐག་ཕེབས་ཀྱང་དགོས། སྤྱིར་གནམ་རྫོང་ཁོར་ཡུག་ས་རྒྱ་ཆུང་ཡང་ཁོར་ཡུག་གི་སའི་སུམ་ཆའི་གཉིས་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏས་དགོན་འདི་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པ་ནས་བཟུང་ས་མཚམས་ཕྱེས་ཡོད་ཏེ།  སྟོད་ཁམས་རའི་སྔགས་མང་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དང་དགོན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་འབུམ་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ཐད་དྲང་གི་ལུང་བའི་ཕར་ཀར་ཤ་ཟ་ཧོར་མོའི་གཟུགས་ཀྱི་བྲག་རིའི་མན་ཆད་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ས་ཡིན་ལ། སྨད་དུ་སྔོན་ལྟར་ན་གནུབས་སྡེ་བའི་བར་ས་རྩོད་བྱུང་སྟབས་དགོན་པ་རང་ངོས་ནས་མཆོད་གཞིས་ལྷ་སྡེ་དང་རྩོད་པ་བྱུང་ན་མི་ལེགས་པར་དགོངས་ནས།  ཕྱིར་བསྣུར་བྱས་ཏེ་སྡོང་བོ་མཛེ་བོ་ཟེར་དེ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ལྟ་བུ་ར་བཟུང་ཡོད། དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུན་མཚན་ནི།  དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཚོ་ཕྱོགས་གཞན་ལ་བྱོན་ཏེ་ཕྱིར་སྡོང་བོ་མཛེ་བོའི་སར་ཐོན་ཚེ། དགོན་པའི་ཆོས་ཐོག་འཚོགས་པའི་སྐབསནཡིན་ན་ཆོས་གོས་སྡོང་མགོར་དཔྱངས་པ་དགོན་པ་ནས་མཐོང་ཚེ། དགོན་པའི་ནང་ཁུལ་དུ་བསླེབས་ཡོད་པའི་བརྡར་གོ་ནས་འགྲིག་དང་ཆད་པ་གང་ཡང་འཇལ་མི་དགོས།  ད་ལྟ་སྡོང་བོ་དེ་ཤུལ་མེད་དུ་གྱུར་ཡང་བཙུན་མ་དགོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་གཤམ་གྱི་ལུང་བའི་མཐིལ་  དེར་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པས། དེའི་ཡན་ཆད་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ས་ཡིན། གནམ་རྫོང་རྩེའི་མཁས་བ་མི་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་གཙོ་བྱས་ལྷ་ཁང་སོ་སོར་དགོན་འདིས་བདག་གཉེར་བྱེད་དགོས་ཤིང་།  དགེ་འདུན་པ་རེ་ཉིན་རྒྱུན་གནམ་རྫོང་རྩེར་མཆོད་འབུལ་དུ་ཕེབས་དགོས་སྟབས། དེ་ལ་ཞབས་ཏོག་གི་ཚབ་ཏུ་ཁམས་ར་གླེ་ལྔའི་ཁྱིམ་རེ་ནས་གྲོ་ཤིང་ཙེ་གང་རེ་འབུལ་སྲོལ་འདུག་པ་དང་། དགོན་པའི་རྒྱ་ལོའི་སྨོན་ལམ་དང་གསུམ་པའི་མཆོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐོག་ལ་ཁམས་ར་བ་ཚང་མས་མང་ཇ་བསྐོལ་དགོས་ལ།  ཁྱིམ་རེས་མར་སྲང་དྲུག་རེ་དང་། གྲོ་ཤིང་ཙེ་གང་རེ། ནས་ཤིང་ཙེ་གང་རེ་བཅས་ལོ་རྒྱུན་ལྟར་འབུལ་བའི་སྲོལ་དར་ཡོད།  རྒྱུ་དངོས་དེས་མ་འདང་བ་བྱུང་ཚེ་དགོན་པའི་སྤྱི་སོ་ནས་ཁ་སྣོན་བྱེད་དགོས། སྐབས་དེར་གནམ་རྫོང་རྩེའི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་གསང་ལམ་དེ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་འདས་ཤིང་། ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེས་ཆེར་མངོན་ནས་མི་རྣམས་བགྲོད་དཀའ་བ་བྱུང་སྟབས། དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་རྡོ་བཟོས་མཁས་པ་དག་གླས་ནས་བཟོས་པའི་ལྗིད་ཚད་ལ་སྤྱི་རྒྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཡོད་པའི་རྡོ་ཐེམ་ནར་མོ་རེ་རེ་བཞིན་བགྲོད་དཀའ་བའི་འགག་ཕྲེང་དེར་དྲངས་ཏེ་རྡོ་ཐེམ་དེ་དག་ལམ་གྱི་རྨང་གཞིར་བཏིངས་ནས་ཞིག་གསོ་མཛད་པས། ལམ་བུ་སྔར་ལས་ཞེང་ཚད་ཆེ་ཞིང་བགྲོད་བདེ་བ་ཞིག་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུའང་གྲྭ་རྒན་ཚོ་མཚན་མོར་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ཕེབས་ནས་རྡོ་སྐས་ཀྱི་ལམ་བུ་འདི་ཡང་བསྐྱར་ཞིག་གསོ་མཛད་མྱོང་། སྔོན་དེར་གནམ་སྒོ་ཞིག་བཞེངས་ཏེ་གནམ་རྫོང་རྩེའི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་གཙོས་ལྷ་ཁང་སོ་སོར་དོ་དམ་དང་བདག་གཉེར་སྔར་ལས་ལྷག་པ་མཛད། གལ་ཏེ་གནས་རིའི་རྩེར་འགྲོ་མི་བྱུང་ཚེ་སྐབས་དེའི་རྩེའི་ལྷ་གཉེར་གང་ཡིན་པའི་དགོན་པའི་གྲྭ་རིགས་དེ་སོང་ནས་སྒོ་འབྱེད་པའི་སྲོལ་དར་ཡོད། དགོན་འདིར་རྒྱུན་བཞུགས་མཛད་པའི་དགེ་འདུན་ཡང་ཞལ་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ལས་བརྒལ་མོད། མ་པུའུ་ཧྥང་གིས་དབང་བསྒྱུར་པའི་སྐབས་སུ། སྡེ་དགོན་སོ་སོར་ཁྲལ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལྕི་བར་བརྟེན། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཕེབས་ཡོང་བའི་དགེ་འདུན་པ་དག་ལྷག་པར་དཀའ་ངལ་ཆེ་སྟབས་སྤྲོད་རྒྱུ་མ་རྙེད་པར་རང་ཡུལ་སོ་སོར་བསྙེགས་པས། ཡུལ་འདིའི་གཉུག་མར་གནས་པ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ལ་ཐུག  བཅིང་འགྲོལ་རྗེས་སུ་སྔོན་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དགེ་འདུན་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་དང་།  རྫོང་ནང་ཞབས་དྲུང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་གདོང་ངན་ཞེས་པ་མེ་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༦ལོར་གསར་བཞེངས་མཛད།  རྣམ་འཕྱང་ཞེས་པ་ས་ཕོ་ཁྱིའི་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨ལོར་གངས་རིའི་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཡ་ང་བ་ཐེབས་ནས།  དགོན་སྡེ་ཡོད་དོ་ཅོག་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཞིང་།  རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་བོ་མེར་བསྲེགས་པ་དང་། ཆུ་ལ་བསྐྱུར་བ་སོགས་སྔོན་གླང་དར་གྱི་ལས་འགུལ་སླར་ཡང་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་བྱས། འདིའི་སྐབས་སུ་གནམ་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་རྩ་འགང་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལ་སོགས་གོང་རིམ་གྱི་ལས་བྱེད་མི་སྣ་དང་། འགོ་ཁྲིད་སོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། རྨ་ཆུའི་རལ་ཁ་བརྒྱུད་དེ་གཟིངས་ཐོག་ནས་གཅན་ཚ་རྫོང་དུ་བསྐྱལ་སྐབས། ཀླུ་རྒྱུ་ཁུག་གི་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་སྟབས་མ་ལེགས་པར་གཟིངས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཞིང་། རྟེན་གསུམ་དང་དངོས་པོ་རྩ་ཆེན་དེ་དག་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་རྨ་ཆུའི་ཀློང་དུ་ནུབ་པ་ད་ལྟའང་ཤིན་ཏུ་ཕངས་སེམས་ཆེ་བའི་གཞི་རུ་གྱུར།  དེ་ནས་བགྲང་བྱ་ཉི་ཤུ་ཙམ་འདས་རྗེས་རྒྱལ་བསྟན་ཉི་གཞོན་གྱི་འཛུམ་མདངས་སླར་ཡང་དབང་ཕྱོགས་ལྷུན་པོའི་སྤོ་ནས་མངོན་ཚེ། འཕགས་པ་གནས་བརྟན་ཡན་ལག་འབྱུང་གི་སྤྲུལ་བ་རྫོང་ནང་ཞབས་དྲུང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པ་ས་མོ་ལུག་གི་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༩ལོར་སྔོན་གྱི་གྲྭ་རིགས་ཆོས་འབྱོར་དང་། སྟོབས་རྒྱས། དགེ་སློང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དགེ་སློང་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ། སྨན་པ་བསམ་གཏན། སྨན་པ་ནོར་བུ། ཨ་ཁུ་ཀླུ་སྒྲུབ། དགེ་འདུན་དཔལ་བཟང་། བན་དེ་སངས་རྒྱས། དཔལ་ལྡན། ཕག་མོ། དགེ་འབྱུང་། བསོད་ནམས་རབ་བརྟན། ཚེ་རིང་འབུམ་སོགས་ལ་ཐུགས་བཀོད་དང་ཕྱག་རྫས་མང་དུ་བསྩལ་བ་གཞིར་བྱས་གྲྭ་རིགས་སོ་སོས་ཀྱང་རྒྱུ་དངོས་ཕངས་མེད་དུ་བཏང་ནས་རྩེའི་སྒྲུག་ཕུག་རྣམས་བསྐྱར་བཞེངས་མཛད་དེ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་གཙང་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཞུགས་མྱོང་བའི་བྲག་ཕུག་དེར་ང་བརྒྱད་ཡར་སྔོན་གྱི་བཞེངས་ལུགས་ལྟར་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་བ ཞུགས། ཕྱིས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་དཁར་པོ་ཞེས་པ་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོའི་་ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་སྐུ་བརྙན་འདིའི་གཡས་ཀྱི་ཕྱག་མཐིལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཟིལ་བ་ཁྲོམ་ཁྲོམ་དུ་བབས་ནས་ཞབས་ཟུང་སྐྱིལ་ཀྲུང་དང་ལྟེ་བའི་བར་ན་ལྟེམས་མེར་འཁྱིལ་ཞིང་དྲི་བཟང་གིས་གནས་རི་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་བྱུང་། དམར་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་བཞུགས་མྱོང་བའི་ཕུག་དེར་སྔོན་ལྟར་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་།  གཡས་སུ་སྔོན་གྱི་དུས་རྒྱ་གར་ནས་འཕུར་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་ལི་སྐུ་གཅིག་བཞུགས།  གཡོན་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྣང་བརྙན་བཞུགས། གཡོ་དགེ་བའི་འབྱུང་གནས་བཞུགས་མྱོང་བའི་བྲག་ཕུག་དེར་སྔོན་ལྟར་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བཞུགས། སྔོན་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་ཇ་ཁང་ཡིན་པའི་བྲག་ཕུག་དེར་ང་བརྒྱད་སྔོན་བཞིན་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་བཞུགས། སྒྲུབ་ཕུག་འདི་སྔོན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དྲོད་ཁོལ་མ་ཉམས་པའི་བརྡར། དགུན་གྲང་ངར་ཆེ་དུས་ལྷ་ཁང་གཞན་དག་གི་མཆོད་ཆུ་ལ་ཆབ་རོམ་ཆགས་ཀྱང་། འདིར་ཆབ་རོམ་མི་ཆགས་པར་མ་ཟད་རང་བཞིན་གྱིས་དྲོད་ཁོལ་འཁྱིལ་ཡོད།  སྔོན་གནས་བདག་མ་སངས་འགེངས་པ་བཞུགས་པའི་ཤུལ་དུ་ད་ལྟ་ཡང་མ་སངས་རྒྱལ་བོའི་ལྡེབས་བྲིས་ཧ་ཅང་གཉན་ཆ་ཆེ་བ་ཞིག་བཞུགས། རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པ་དབུ་ཚུགས་པའི་མེ་མོ་ཡོས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༧ལོར།  ཡང་རྫོང་ནང་ཞབས་དྲུང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ནས་དགེ་སློང་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་གྲྭ་བཙུན་ཡོངས་ལ་ཐུགས་བཀོད་དང་རྒྱུ་དངོས་མང་པོ་གནང་ནས་བཙན་ཁང་བཞེངས་ཏེ། རྗེ་གསེར་ཁང་བའི་བཞུགས་གནས་ཁ་ཤ་མཐིལ་ནས་གདན་དྲངས་པའི་མ་སངས་རྒྱལ་བོའི་ཞལ་ཐང་བཞུགས།  ཕྱིས་སུ་འཇིགས་རུང་གི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མགོན་ཆོས་ལྔའི་སྣང་བརྙན་ལྡེབས་བྲིས་འགའ་བཞུགས་སུ་གསོལ། བཙན་ཁང་བཞེངས་པའི་ཕྱི་ལོ་ཁོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་གྲྭ་བཙུན་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་གི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཁམས་ར་མི་དམངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་ཁང་གི་ཕྱིའི་བཀོད་པའི་རྨང་གཞི་ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོངས་སུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲོལ་ལོས་ཀྱང་འདུ་ཁང་གསར་བསྐྲུན་གྱི་ཐེབས་སུ་ཇ་ནག་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་གནང་། ནང་གི་སྐུའི་རྟེན་ལ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་མོའི་སྐུ་བརྙན་དང་། གཡས་སུ་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་ལ་སྟོན་སྐུ་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར། གཡོན་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་གསེར་ཁང་བའི་སྣང་བརྙན་དང་སྟོན་སྐུ་ལྔ་བརྒྱ་བཞུགས། ཁྱོན་ཡོངས་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་མཐོ་ཚད་ལ་ཚོན་ལྔ་ཅན་གྱི་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་སྟོང་རྩ་གཅིག་བཞུགས། གཡས་ཀྱི་ལོགས་ངོས་སུ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཞལ་ཐང་དང་། སྨན་བླའི་གྱན་ཐང་། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་གྱན་ཐང་བཞུགས། གཡོན་གྱི་ལོགས་ངོས་སུ་རྗེ་བཙུན་མའི་སྐུ་བརྙན་ལྡེབས་བྲིས་དང་། ཀུན་རིག་གི་གྱན་ཐང་། གློ་སྒོའི་སྟེང་ངོས་སུ་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་ལས་སྐུ་བརྙན་ལྡེབས་བྲིས་འགའ་བཞུགས། གཞན་ཡང་ཐུན་མོང་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་། དབེན་ས་སྙན་བརྒྱུད་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་སོགས་ཞལ་ཐང་མང་བོ་བཞུགས། གསུང་གི་རྟེན་ལ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག  རྗེའི་གསུང་འབུམ་སོགས་གླེགས་བམ་མང་བོ་བཞུགས། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དགེ་འདུན་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། རྫོང་ནང་ཞབས་དྲུང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། སྐུ་ཕྱོགས་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅས་བཞུགས། སྒོ་ཁྱམས་གཡས་གཡོན་གྱི་ངོས་གཉིས་སུ་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་དང་། འདུ་ཁང་གི་མཐར་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་མང་བོ་མུ་ཁྱུད་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ།  དེ་ལྟར་དགོན་པའི་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་རིམ་པ་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་སྔོན་གྱི་ཆོས་ཐོག་ཁ་ཤས་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད་དེ། ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བདུན་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་སྨོན་ལམ་དང་མགོན་ཆོས་ལྔ་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་གསུངས། ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་བདུན་བར་རྗེ་གསེར་ཁང་བས་བཙུགས་པའི་མཆོད་པ་འཚོགས་དགོས་ལ་ཚེས་བདུན་ནས་བཅུ་བར་ཀུན་རིག་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གསུངས་ནས་བདག་འཇུག་ལེན་དགོས། ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་གནམ་རྫོང་རྩེའི་མཁས་བ་མི་གསུམ་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་མཆོད་པ་འཚོགས་དགོས། ཟླ་སགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་གསུམ་བར་སྨོན་ལམ་སྣ་ལྔ་དང་སྨན་ཆོག་ཆེན་མོ་གསུངས་དགོས། ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ནས་ཉེར་བདུན་པར་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་མོའི་གདུང་མཆོད་འཚོགས་དགོས། དེ་ལྟར་ལོ་འཁོར་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་རིང་གི་ཆོས་ཐོག་གང་བཞུགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་དགེ་འདུན་པ་རེས་ལོ་རེར་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་ཁམས་ར་གླེ་ལྔར་ཞལ་འདེབས་བསླངས་ནས་ཆོས་ཐོག་གི་འཚོ་བ་སྦྱོར་བའི་སྲོལ་དར་ཡོད། ཟླ་རེར་དགེ་འདུན་པ་རེ་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དང་། བཙན་ཁང་ཆེན་མོ། གནམ་རྫོང་རྩེའི་མཁས་བ་མི་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་རྣམས་སུ་མཆོད་འབུལ་དང་བདག་གཉེར་བྱེད་པར་ཉིན་རྒྱུན་ཆད་མེད་དུ་ཕེབས་དགོས། འདིའི་སྐབས་སུ་ཡར་ནང་སྔགས་ཁང་དང་ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་སྒྲུབ་ཕུག་གཉིས་ལ་ཡང་མཆོད་འབུལ་དང་བདག་གཉེར་བྱེད་དགོས་སྟབས། དེའི་ཞབས་ཏོག་གི་ཚབ་ཏུ་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་ནས་ཆོས་ཐོག་གི་སྐབས་གོར་སྐལ་དང་མར་སྐལ་རེ་སྟེར་སྲོལ་ཡོད།  རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་མ་མོ་ཡོས་ཀྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༧ལོར་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་ལ་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ངེས་བ་དོན་གྱི་སྦས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཆེན་མོ་སྐུ་ཕྱོགས་སྐེ་ཀྱྰ་རིན་པོ་ཆེ་ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་གསེར་ཁང་རི་ཁྲོད་ནས་གསང་སྟབས་ཀྱིས་གནམ་རྫོང་རྩེར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་སྦས་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་ཤིང་། ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་མཁས་བ་མི་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་ནས་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པ་ཡོངས་ལ་སྨན་ཆོག་ཆེན་དང་། བླ་མ་མཆོད་པ། སྨོན་ལམ་སྣ་ལྔ་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ། དཀར་པོ་ཞེས་པ་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་རྡོ་རིང་ཁ་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་ཚང་ཁྲིར་བཞུགས་ནས། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ཁྲི་འགྱེད་དང་། དགོན་པའི་གཞུང་ལ་དངོས་རྫས་གྱ་ནོམ་པ་གནང་སྟེ་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་དང་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པའི་གསུང་གླེང་་རིན་ཐང་དང་བྲལ་བ་བསྩལ།  རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་རབ་མྱོས་ཞེས་པ་ལྕགས་ཕོ་རྟ་ཡི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོར་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་འཛིན་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྫོང་ནང་དགོན་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་ནས་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་དང་ལྷན་དུ་ཞབས་ཟུང་འཁོར་ལོའི་མཚན་རིས་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕང་ལ་མངོན་པར་བཀོད་དེ། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ཁྲི་འགྱེད་དང་། དགོན་པའི་གཞུང་ལ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་བརྙན་བྱིན་ཅན་ཞིག་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་ཞིང་། ཕྱོགས་འདུས་དད་ལྡན་ཡོངས་ལ་སྱཀབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ། འཕོ་ལུང་སོགས་བསྩལ། རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་དཔལ་གདོང་ཞེས་པ་ཆུ་མོ་བྱ་ཡི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོའི་ཧོར་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་སྐུ་ཕྱོགས་ཀྱྰ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་བསྐྱར་གནམ་རྫོང་ལ་ཞབས་བཏེགས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ཁྲིར་བཞུགས་ཤིང་། དགེ་འདུན་པ་ཚོར་དམངས་སྒོར་བཅུ་རེའི་ཁྲི་འགྱེད་དང་། འདུ་ཁང་དང་བཙན་ཁང་གཉིས་ལ་རབ་གནས་ཀྱི་བྱིན་ཆེན་ཕབས་ཏེ། ཟླ་གསུམ་ལྷག་གི་རིང་རྐ་ཕུག་བླ་བྲང་དུ་བཞུགས་ནས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ལུང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གནང་།    ན་ཚོད་ལྡན་ཞེས་པ་ཤིང་མོ་ཕག་གི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ནང་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་མཁས་པའི་དབང་བོ་རྗེ་ཤར་གདུང་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ཆེ་དགོན་འདིར་ཞབས་ཟུང་གི་རེ་ཁྰ་་མངོན་པར་བཀོད་དེ། ཡུལ་འདིའི་སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་ཡོངས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་དབང་དང་། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གི་དབང་གནང་ཞིང་། སྐྱབས་ཁྲིད། སྨོན་ལམ་སྣ་ལྔ། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ། འཕོ་ལུང་། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སོགསཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ཟབ་མོ་མང་བོའི་ལྗགས་ལུང་གནང་། འབྲུ་མང་པོ་ཞེས་པ་ས་ཕོ་སྟག་གི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ལོར་དགོན་པའི་བྱང་སྐྱོར་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་བསྐྲུན་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། བགྲང་བྱ་གསུམ་གྱི་རིང་ཚེགས་བརྩོན་འགྲུས་ལྷོད་མེད་བྱས་མཐར། བོངས་ཚོད་ལ་ཁྲི་ཚད་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་ལོངས་པའི་མཐོང་གྲོལ་དུས་འཁོར་མཆོད་རྟེནཆེན་མོ་བཀྲ་ཤིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་མ་འབུམ་དང་བཅས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། ནང་རྟེན་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་བརྙན་འབུམ་ཕྲག་པར་ཏེ་བཞུགས་པ་དང་།  ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གཅིག  སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་སྐྲ། རྗེ་མི་ལ་རས་པའི་སྒོམ་ཐག  རྒྱ་བོད་བལ་གསུམ་གྱི་རྟེན་འདུས་རྩ་ཆེན་མང་བོ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོ་ཚར་གཉིས། ཡུམ་འབུམ་པ་ཚར་གསུམ། བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་ཚར་གཅིག གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ཚར་གཅིག འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ཚར་གཅིག དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ཚར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་། སྨན་མདོ་བརྒྱད་བརྒྱད་བརྒྱ་བ། ཐར་མདོ་ཆེན་མོ། སྡིག་བཤགས་གསེར་གྱི་སྤུ་གྲི་སྟོང་ཚར། སྨོན་ལམ་སྣ་ལྔ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསུང་རབ་མང་པོ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏེ། སྤྲུལ་སྐུ་གྲོལ་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་བསྟན་འཛིན་དཀོན་མཆོག་རྣམ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་སྤྱན་དྲངས་ནས་བཀྲ་ཤིས་རབ་གནས་ཀྱི་བྱིནཆར་དངོས་སུ་ཕབས། དེ་ནས་ས་སྐྱོང་ཞེས་པ་ཤིང་མོ་བྱི་ཡི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་གནམ་རྫོང་རྩེའི་མཁས་བ་མི་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་གི་ཕྱིའི་བཀོད་པ་བསྐྱར་བཞེངས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཕྱིའི་བཀོད་པའི་རྣམ་པ་ཁྱོན་ཡོངས་ཤིང་ལས་གྲུབ་ཅིང་ཀླད་དུ་གྱོ་ཐོག་གིས་བརྒྱན་ཏེ། ཆོས་འཁོར། རི་དྭགས་ཕོ་མོ། རྒྱལ་མཚན་དང་བཅས་པས་ལེགས་པར་སྤྲས་ནས་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་ཉིད་དད་ལྡན་དང་བ་འདྲེན་པའི་མིག་གི་དཔལ་དུ་ཤར། ནང་གི་རྟེན་ལ་སྔོན་བཞེངས་ཡོད་པའི་སྐུ་བརྙན་དག་གཞིར་བྱས་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོ་དམ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ། རྣམ་ཐོས་སྲས། གསང་བདག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། གསང་བདག་འཁོར་ཆེན། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། དམ་ཆེན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ། ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད་ཚར་གཉིས།  ཅན་མའི་ལི་སྐུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ལི་སྐུ། ཨོ་རྒྱན་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་ལི་སྐུ། སྔོན་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཞུགས་པར་གྲགས་པའི་ཕུག་པ་དེར་ཤིང་བརྐོས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་ཐང་། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་ཐང་། མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་བོའི་ཞལ་ཐང་། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་མོའི་ཞལ་ཐང་བཅས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་སྐྱེ་སགྲོའི་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་ཞིང་གི་མཆོག་ཏུ་གྱུར། དེ་ལྟར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་འདེ་འདུན་པ་ཚོས་སྔོན་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་འགོར་བའི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྡན་ཞིང་། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་གཞན་ལས་མཐོ་བའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་སྒྲུབ་ཕུག་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་ཞིག་གསོས་དང་། དོ་དམ་བདག་གཉེར་ལྷོད་མེད་དུ་བགྱིས་ཤིང་། གནམ་རྫོང་ཁོར་ཡུག་གི་རི་ཆུ་ནགས་གསུམ་དང་། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཡོངས་ལ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་།  འཆམ་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ས་གནས་མང་ཚོགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་གོང་རིམ་སྲིད་གཞུང་གི་རླབས་ཆེ་བའི་མཛུབ་སྟོན་ལ་གཞོགས་འདེགས་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་།  ལྷག་པར་དུ་རྗེ་གསེར་ཁང་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྐ་ཕུག་པཎྚི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱི་གཙོས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་དག་གི་ཐུགས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་ཆུད་མི་འཛའ་བའི་མཐུ་ལས། ཞྭ་སེར་རང་ལུགས་འཛིན་པའི་དཔལ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་དགོན་ཆུང་འདི་སྔོན་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་བཟང་བོ་ཇི་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་དང་།  ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་གཙང་མའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བཞིན་པའི་སྐབས་ལགས་སོ།།
སྨྲས་པ།        བློ་ཆེན་ཀུན་བཟང་དོན་ཀུན་གྲུབ་དང་གསེར་ཁང་བླ་མའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱིས། །འཁོར་འདས་གདུང་སེལ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་གཡང་རང་བྱུང་སུལ་དུ་གནས་བཅས་པའི། །མཁའ་ཁྱབ་སྐྱེ་རྒུའི་རྣམ་གྲོལ་གཉེར་སའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཐོ་བའི་སྡེ། །སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོར་གླིང་བཞིའི་མཆོད་སྡོང་གཅིག་པུར་གྲུབ། །

གཅན་ཁམས་པ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས།

གནམ་རྫོང་བཙུན་མ་དགོན་བསམ་གཏན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ནི། གནའ་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་དཀྱིལ་སྟོད་ཙམ་ཞིག་ལ།  ཁམས་རའི་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་
གྱལ་ཇོ་མོ་རྫོང་གི་སྒྲུབ་ཁང་ན་བཙུན་མ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་སྒྲུབ་པ་བྱས་ནས་མཐར་རགས་སྐུའི་ཟ་མ་ཏོག་མ་སྤངས་བཞིན་དུ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་པར་གྲགས།  དུས་ཕྱིས་སུ་རྔ་རྫོང་ནས་བཙུན་མ་དགོན་དར་བ་ཡིན་མོད།  གནས་དེའི་ས་བཀྲ་མི་ལེགས་པར་གླེང་ནས་གནམ་རྫོང་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་གི་གཤམ་དུ་གནས་སྤོ་བྱས་ཡོང་བ་ཡིན། དེའི་དུས་སུ་བཙུན་མ་རྣམས་རང་ངོས་ནས་འདུ་ཁང་མེད་སྟབས།  ཚོགས་པ་ཁམས་རའི་སྔགས་མང་གཞུང་གི་འདུ་ཁང་ཆུང་བར་འཚོགས་དགོས་པས།  བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགུ་རོང་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཚང་ལ་དགོན་གཞི་གསར་བ་ཞིག་གི་གནས་ཡུལ་གཟུགས་པར་ཞུས་པས།  ཁོང་གིས་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་རབ་མྱོས་ཞེས་པ་སྤྱི་ལོ༡༨༧༠ལོར་མཆོད་རྟེན་ཐང་བྱིབ་སའི་ཆགས་དབྱིབས་རྨ་བྱ་ཕྱིར་འཁོར་གྱིས་སྒྲོ་གདུགས་ཕུབ་པ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་གནམ་རྫོང་བཙུན་མ་དགོན་བསམ་གཏན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅིང་།  དགོན་པའི་མཐར་འབུམ་ཁང་བརྒྱད་བཞེངས་ཏེ།  བཙུན་མ་བརྒྱ་ཁ་འདུ་ཞིང་བཙུན་མའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ཞལ་གཡང་ལུང་བསྟན་གནང་ཞིང་།  དམ་ཆོས་བདུད་རྩི་མངར་མོས་ཡུན་རིང་བསྐྱངས་པས་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་གི་སྒྲུབ་དགོན་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།   སྒྱུར་བྱེད་ཅེས་པ་ས་མོ་ཕག་གི་སྤྱི་ལོ༡༨༩༩ལོར་དགུ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་འདུ་ཁང་གྱོ་ཐོག་གིས་བརྒྱན་ཏེ་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་།  ནང་རྟེན་དུ་སློབ་དཔོན་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དང་།   རྟ་ཕག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།   འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་འདྲ་སྐུ་བཅས་པ་ནང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ།  གཞན་བྲིས་འབུར་གྱི་སྐུ་བརྙན་སྣ་ཚོགས་དང་གྱན་ཐང་ཡང་མང་པོ་བཞུགས།   གསུང་གི་རྟེན་ལ་ཡུམ་འབུམ་པ་སོགས་གླེགས་བམ་དུ་མ་དང་།  ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་མཆོད་རྟེན་ཆ་བརྒྱད་སོགས་བཞུགས།   མཆོད་ཆའི་རིགས་ལ།  མཁར་རྔ།  དུང་།  རྒྱ་གླིང་།   ཙེན།   སྦུབ་ཆ་སོགས་མཆོད་ཆས་དུ་མ་དང་།  མཆོད་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་གཙགས་དྲུབ་མ་སོགས་མཆོད་རྫས་མང་པོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་།   འདུ་ཁང་གི་མཐར་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་མང་བོས་བསྐོར་བ་སོགས་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞུགས།   བཙུན་མ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་འཕེལ།  དེའི་དུས་དགུ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་དགུ་སྤྲུལ་བཅའ་ཡིག་ཅེས་པ་གསར་རྩོམ་གནང་སྟེ།   ཆོས་ཐོག་སྒྲིག་ལམ་སོགས་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཞིང་།   སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཏེ་ལུགས་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བླ་མེད་གནང་།   གཞན་ཡང་དགོན་འདིར་རྫོགས་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་སྟོབས་ལྡན་རྡོ་རྗེ་དང་།   རྫོགས་ཆེན་མ་རིག་མུན་སེལ་སོགས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་བྱོན་ནས་སྔ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་སྤེལ་བས།  མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ནས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་བའི་བཙུན་མའི་སྒྲུབ་དགོན་མིང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།   རྣམ་འཕྱང་ཞེས་པ་ས་ཕོ་ཁྱིའི་སྤྱི་ལོ༡༩༥༨ལོར་རྒྱལ་བསྟན་ཟླ་གཞོན་གྱི་ལང་ཚོ་གནམ་སྟོང་མལ་དུ་གཟིམ་པའི་སྐབས།   མི་བསྲུན་བརླང་སྤྱོད་ལ་གོམས་པའི་མ་རུང་སྐྱེས་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་རྟེན་སྣ་མང་བོ་བརླག་ཉེས་དང་འདུ་ཁང་ལ་སོགས་གཏོར་བཤིག་བཏང་ནས་དགོན་པའི་ཤུལ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་བགྲང་བྱ་ཉི་ཤུ་ལྷག་འདས།   དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་སླར་ཡང་མངོན་པ་དང་བསྲུན་ནས་དོན་འགྲུབ་ཅེས་པ་ས་མོ་ལུག་གི་སྤྱི་ལོ༡༩༧༩ལོར།  རྫོང་ནང་ཞབས་དྲུང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དགུ་རོང་རྒྱལ་སྲས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱག་རྫས་མང་དུ་བསྩལ་བ་གཞིར་བྱས།   སྤྲུལ་སྐུ་གྲོལ་ལོས་ཐུགས་བཀོད་གནང་སྟེ་ཨ་ནེ་བྱམས་པ་དབང་མོ།   བསམ་གཏན་དབང་མོ།   ཆོས་སྒྲོན།   བདེ་སྒྲོན།   ཨ་ནེ་རིག་འཛིན།   ལྷ་ལྕམ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་བཙུན་མ་ཡོངས་དང་།   ཁམས་ར་གླེ་ལྔའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་བསྐྱར་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་ཕྱིའི་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ།  ནང་གི་སྐུའི་རྟེན་ལ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་སྐུ་བྱས་ཏེ་གཡས་སུ་འཇམ་པའི་དབྱངས།  གཡོན་དུ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ།   གཡས་ཀྱི་ལོགས་ངོས་སུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་གྱན་ཐང་དང་།   འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞིང་ཐང་།    སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་གྱན་ཐང་།    གཡོན་གྱི་ལོགས་ངོས་སུ་རྟ་ཕག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གྱན་ཐང་།   ཟངས་མདོག་དཔལ་རིའི་ཞིང་བཀོད།    གདུགས་དཀར་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་བཞུགས།    གཞན་ཡང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་དང་།   གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད།   ཕུར་བ།  ཞི་ཁྲོ།   མཁའ་འགྲོ་བདེ་ཆེན་རྒྱལ་མོ་བཅས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་དང་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔ་སོགས་ལྡེབས་བྲིས་མང་པོ་བཞུགས།   གསུང་གི་རྟེན་ལ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོ་དང་བསྟན་འགྱུར།  རྙིང་མའི་རྒྱུད་འབུམ།   ཀློང་ཆེན་མཛོད་བདུན་སོགས་གླེགས་བམ་མང་པོ་བཞུགས།   ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་དགོན་པའི་བྱང་སྐྱོར་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་དང་།   ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མཆོད་རྟེན་ཆ་བརྒྱད།   འདུ་ཁང་གི་མཐར་མ་ཎི་འཁོར་ལོ་མང་པོ་མུ་ཁྱུད་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ།   དགོན་འདིར་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་བའི་བཙུན་མ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་ཆོས་ཐོག་འཚོགས་པའི་སྐབས་འདུ་ཁང་གི་ནང་དུ་ཤོང་དཀའ་བས།   བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མི་ཟད་ཅེས་པ་མེ་ཕོ་ཁྱིའི་སྤྱི་ལོ༢༠༠༦ལོར།   མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་རྒྱལ་བསྟན་གྱི་སྲོག་ཤིང་གཅིག་པུ་ཡུལ་འདིའི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་བདག་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་སྐུ་གྲོལ་ལོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བཀོད་དང་།    རྒྱུ་དངོས་སྤམ་མཐོ་བ་མང་པོ་དང་ཀར་ཤ་པ་ནེའི་ཚབ་བྱེད་ད་ལྟའི་དམངས་སྒོར་འབུམ་ཕྲག་འགའ་བསྩལ་ནས།  ཟུར་བཞི་གླིང་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་མ་མངོན་པར་དོད་པའི་མཐོང་གཻོལ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཡོངས་སུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།   ནང་གི་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི།   སྟེང་ཁང་གི་གཙོ་སྐུ་ལ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་བོ་དང་།   གཡས་སུ་འཇམ་པའི་དབྱངས།   གཡོན་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས།   གྱན་ཐང་གི་སྐོར་ལ།   གཡས་སུ་འཇིགས་མེད་གླིང་བའི་འཁྲུངས་རབས་དང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག    ལོགས་ངོས་སུ་ཕུར་དྲག་བཅས་བཞུགས།   གཡོན་དུ་སྐྱབས་མགོན་ཞབས་དཀར་བའི་འཁྲུངས་རབས་དང་རྟ་ཕག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།   ལོགས་ངོས་སུ་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔ་བཅས་བཞུགས།   འོག་ཁང་གི་གཙོ་སྐུ་ལ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས།   གཡས་སུ་མཁན་ཆེན་བོངྷི་ས་ཏྭ་དང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས།   གཡོན་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་བསྟན་འགྱུར་བཞུགས།   གྱན་ཐང་གི་སྐོར་ལ།   གཡས་སུ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་།   ལོགས་ངོས་སུ་ཀློང་སྙིང་སྡུག་བསྔལ་རང་གྲོལ།   ཕུར་བ་བདུད་དཔུང་ཟིལ་གནོན།   དཔལ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱས་པ།   རྟ་ཁྱུང་།   ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོ།   སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་ནང་ལོགས་སུ་མ་མགོན་སྡེ་ལྔ་བཅས་བཞུགས།    གཡོན་དུ་བླ་མ་རིག་འཛིན་འདུས་པ།   ལོགས་ངོས་སུ་སྟོན་པའི་མཛད་ཆེན་བཅུ་གཉིས།   ཀར་གླིང་ཞི་བ།   ཀར་གླིང་ཁྲོ་བོ།   རྟ་མགྲིན།   སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག   སྒོ་རྒྱབ་ཀྱི་ནང་ལོགས་སུ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ།   ལོ་འཁོར་ཧྲིལ་བོ་གཅིག་རིང་གི་ཆོས་ཐོག་གི་རིམ་པ་ནི།   ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ལྔ་བར་རིག་འཛིན་ཚེ་སྒྲུབ་དང་།   ཚེས་བདུན་ནས་བཅུ་གསུམ་བར་བཤགས་པའི་རྒྱལ་བོ་ཡི་གེ་བརྒྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡོར་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག    ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་བླ་མཆོད་ཆོས་ཐོག   ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཚེས་གསུམ་བར་རྟ་ཕག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཆོས་ཐོག    ཧོར་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ནས་ཉི་ཤུ་བར་ཞི་ཁྲོའི་ཆོས་ཐོག   ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་ཉེར་གཅི་ནས་ཉེར་གསུམ་བར་སྨྱུང་གནས་ཆོས་ཐོག   ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ནས་ཚེས་བཅུ་དྲུག་བར་སྔ་དྲོ་བླ་མཆོད་དང་ཕྱི་དྲོ་ཕུརབ་འདོན།   ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་རིག་འཛིན་གྱི་ཚོགས་འཁོར་བསྐོར།   ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་ཡང་གསང་བླ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་རེའི་ཡར་ངོ་རིག་འཛིན་གྱི་ཚོགས་དང་མར་ངོ་ལ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་མཆོད་དགོས།    དེ་ལྟར་ལོ་གཅིག་གི་ཆོས་ཐོག་གང་བཞུགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཐེབས་སུ་ལོ་རེར་བཙུན་མ་གསུམ་རེས་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཞལ་འདེབས་བསླངས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བའི་སྲོལ་དར་ཡོད།   དགུ་རོང་སྐུ་ཕྲེང་སྔ་ཕྱིའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་གཞན་ནས་ཕེབས་པའི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་བའི་བླ་ཆེན་དག་དང་།   དགོན་འདིར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བརྩེ་གཟིགས་ཚད་མེད་གནང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་གྲོལ་ལོ་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ།   བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་མཛེས་ཤིང་།   འདོན་རྟ་དབྱངས་དང་།    རྡུང་རོལ་མོ།    ཆོ་གའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་ལེན་ཧ་ཅང་ཞིབ་རྒྱས་དང་འཐུས་ཚང་ཡིན་པས་དད་ལྡན་དང་བ་འདྲེན་པའི་ཡུལ་དམ་པར་གྱུར།    དུས་རྒྱུན་བཙུན་མ་ཡོངས་ཀྱིས་བསགས་སྦྱང་གི་གནད་ལ་བརྩོན་ཞིང་།    མདོ་སྔགས་རིག་གནས་སྤྱི་ལ་ཐོས་པ་བྱེད་པ་དང་།     སྒོས་སུ་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཉིན་མཚན་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་བརྩོན་བཞིན་པ་ལགས་སོ།   །      བཀྲ་ཤིས།

གནའ་རབས་ཀྱི་གཅན་ཚའི་དཔོན་པོ་ནི།   བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གཅིག་པ་དང་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་ཏེ་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་མཆོག་གི་གདུང་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་།  གཅན་ཚའི་དཔོན་པོའི་ཐོབ་དང་གོ་ས་དེ་ནི་ཐོག་མར་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་དམག་གི་རུ་སྒྲིག་ཁོངས་ཀྱི་དཔོན་ཐོབ་ཆོ་ལོ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ་སྐབས་དེར་རྟ་ཟམ་དཔོན་པོ་ཟེར་ཞིང་རྟ་ཟམ་ཞེས་པ་ནི་ཐུ་བྷོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་བཀའ་ཡིག་བརྒྱུད་སྒྲོག་དང་དམག་དོན་འཕྲིན་གཏོང་།   དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན།   གོང་འོག་ཕྱི་ནང་བར་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་དང་འགྲོ་འོང་བྱེད་པར་ས་གནས་ཁག་ཏུ་བཙུགས་པའི་གཞུང་ཞབས་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་དེའི་དཔོན་པོ་ལ་རྟ་ཟམ་དཔོན་པོ་ཟེར་ཞིང་དེ་ནི་དམག་གི་སྒྲིག་གཞི་ལ་བཀོད་འདོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་།   རྟ་ཟམ་དཔོན་པོའི་འོག་ཏུ་རུ་དམག་བཞི་ཁྲི་འདུས་ཡོད་པས་གོ་གནས་མཐོ་བའི་དམག་སྤྱི་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།   ཕྱིས་སུ་གཅན་ཚའི་རྟ་ཟམ་དཔོན་པོ་ནི་དམག་སྤྱི་ཞིག་ལས་རིམ་གྱིས་ས་ཁུལ་ཞིག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་དཔོན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་སྐབས་དེའི་རྟ་ཟམ་དཔོན་པོའི་མཁར་ཤུལ་ནི་ད་ལྟའི་གཅན་ཚ་ཐང་གི་རྟ་ར་གྲོག་ཁའི་ཐག་ཉེ་ས་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཁར་ཐང་ཞེས་པར་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།     དེ་ཡང་གཅན་ཚའི་སྣང་རའི་དཔོན་པོའི་རིགས་རྒྱུད་ནི་གཅན་ཚའི་དཔོན་པོ་གཡང་དྲུང་རྒྱལ་གྱི་བུ་ཆེ་བ་གཙུག་ཏོར་སྐྱབས་ལས་མཆེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་།   སྣང་རའི་དཔོན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གནའ་བོའི་གཅན་ཚ་དཔོན་པོའི་གདུང་རབས་ནས་བརྒྱུད་པའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དངོས་རྫས་རྩ་ཆེན་གང་མང་སྣང་རའི་དཔོན་པོའི་གཞིས་ཀ་རུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད།    




#Article 25: བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག། (452 words)


བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་བོད་ཡུལ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་ཁུལ་ཏེ། བལ་ཡུལ་དང་། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས་ནས་ལྷོ་མོན་རོང་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཡིག་སྟེ། ད་ཆར་ཡོངས་གྲགས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་བལྟས་ཏེ་ནང་གསེས་རིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། སྟོད་དབུས་གཙང་གི་སྐད་དང་། བར་ཁམས་པའི་སྐད་དང་། སྨད་ཨ་མདོའི་སྐད་རྣམས་སོ། བོད་སྐད་ནི་ཧོར་སོག་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། བལ་ཡུལ་དང་། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ། རྒྱ་གར་ཤར་དང་བྱང་རྒྱུད་མངའ་སྡེ་ཁག་གཅིག་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་སུའང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་ཡོད།

འཛམ་གླིང་འཁོར་མོ་ཡུག་འདི་བདག་བཟུང་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་སྐད་རིགས་དང་ཡི་གེ་ལ་ཡུལ་དེ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔགས་པའི་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་པ་ལས་བྱ་རྒྱུ་མང་བའི་དུས་རབས་འདིར། ཁོ་བོས་ཀྱང་སྟེས་དབང་ཞིག་གིས་རྟོག་འཆར་ཐུང་ངུ་ཞིག་གླེང་ན་འདོད།
ལོ་རྒྱུས་གཏིང་ཟབ་ལ་ཕུ་ཐག་རིང་བ། ཡར་རབ་ཤེས་ཡོན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཞིང་འདིར་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ཡར་སྔོན་ནས་གླེགས་བམ་གྱི་བྲག་རི་བརྩིགས་ཡོད་པའི་འབེལ་གཏམ་རྣམས་དེང་དངོས་གཙོ་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་བདེན་ཁ་ཡང་ཡང་སྟེར་གྱིན་པར་མ་ཚད། དཔེ་མཚོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གླེང་ན་ཡུལ་གཞན་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་བབ་ཆགས་སྟངས་སྐོར་གྱི་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་བཞེད་མ་མྱོང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་སྟེ། མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་གོང་ཙམ་དུ་བོད་ཡུལ་རྣམས་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་གློ་བུར་ས་འགུལ་རྒྱུག་པ་ལྟར་ཆུ་རྣམས་གང་ཞིག་ཏུ་ཐིམས་རྗེས་བོད་དེ་མཐོ་སྒང་དུ་བུད་སོང་བ་འདྲ་བའི་ང་ཆེ་ང་བཙན་གྱི་གསུང་འབུམ་དང་ཡིག་ཚང་སོགས་སུ་བསྐྱར་གླེང་ཡང་གླེང་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་རིང་དངོས་ཁམས་ཚན་རྩལ་གྱི་མཐོ་རླབས་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ལ་འཕྱུར་རྗེས། ད་གཟོད་རང་རེའི་མེས་པོའི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲིའི་གོང་གི་དུད་འགྲོའི་དུས་སྒྲོམ་དང་། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་གོང་གི་མིའི་རྐང་རྗེས་དང་ཤིང་ལོའི་རྗེས་སོགས་དང་། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་བཞིའི་གོང་གི་རྡོ་བརྐོས་ཡིག་རིགས་སོགས་ས་སྟེང་དུ་བུད་དང་འབུད་བཞིན་ཡོད་སྟབས་ཉིན་ཞིག་འགོ་མཇུག་ཆ་ཚང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྒྲོམ་བུ་ཞིག་འཛམ་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་དོན་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཆེ་ང་བཙན་གྱི་གསུངས་རབས་གླེགས་བམ་དེ་དག་གད་སྙིགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རི་ཙམ་འགྱུར་རྒྱུ་ཐེ་མི་ཚོམ། དེ་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱིས་མཛུབ་མོ་སྐོར་བཞིན་པས་རེད་ལ། སྔོན་གཤེགས་རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལ་སླུ་བ་མེད། བདེན་པ་ནི་ནམ་ཞིག་བདེན་པར་ལས་གཡོལ་ས་མེད་པས་རེད།
ངན་ལོབ་ཏུ་སོང་བའི་བསྐྱར་གླེང་ཡང་གླེང་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཉེས་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་འདིར་དུས་རབས་བདུན་པ་ཡན་ཆོད་ཀྱི་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོ་དམུས་ལོང་ཁྱུ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་འགོད་རིན་ཆོག་པའི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་ནས་བཟུང་དཔའ་མཛངས་བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རབས་སུམ་བཅུའི་གྲངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་གླེན་པ་ཁུ་ཚུར་ཙམ་རེ་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་ནི་བཤགས་ན་དག་དཀའ་བའི་སྡིག་ཉེས་ཚབ་ཆེན་ཞིག་བསགས་པ་རེད་དྲན།
སྤྱིར་རིག་པས་བརྟག་ན་མི་རིགས་ཞིག་གི་སྐད་དང་ཡི་གེའི་བྱུང་རིམ་ནི་ཐོག་མར་ཡི་གེ་བྱུང་རྗེས་དེ་ནས་སྐད་རིགས་བྱུང་བ་ནི་གཏན་ནས་མི་སྲིད་སྟབས། སྐད་རིགས་ལས་རིམ་པར་ཡི་གེའི་འཕེལ་རིམ་དར་དགོས། ཡི་གེ་གསར་གཏོད་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ལྐུག་ཀྱང་སོ་སོའི་མི་རིགས་དེའི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་གང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་འདུག་གཟིགས་རྗེས། དེ་ནས་དེ་དང་འཚམ་པའི་བརྡ་དང་ཡིག་རིགས་ཇི་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པས་ལས། ཡུལ་ལུང་གཞན་ཞིག་གི་སྐད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་བཟོས་པ་དང་ད་དུང་འགོ་མཇུག་ལྷུ་མི་འཐུག་པའི་ལྷ་སྒྲུང་དང་ཀླུ་སྒྲུང་ཡོད་ཚད་སྒྲོག་བསྡད་ན། སོ་སོར་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་རྩ་ཆེན་འདི་དག་མི་རིགས་གཞན་དག་ནས་ཕབས་བཤུ་དང་གཡར་པོ་བྱས་པ་ཙམ་ལས་རང་ཉིད་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྤྲང་པོ་ལག་སྟོང་ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་བཞིན་འདུག་པས་སྐད་གསང་སྒྲོག་པའི་སྤོབས་པ་ལྡན་མེད།
གང་ལྟར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དཔྱད་ཞིབ་པ་དག་གིས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་བརྗོད་འདྲ་མིན་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་དཔགས་པའི་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་དགོས། ཉེ་བའི་ཆར་བདག་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་རྒྱུད་འབར་མའི་མཁས་པ་ཞིག་དང་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བས། དེ་དང་བསྟུན་འབར་མའི་ཤེས་རིག་དང་སྐད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་དེབ་འགའ་ཀློག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བྱུང་།

འབར་མ་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ལ་མི་འབོར་ 60,280,000 དང་། མི་ལོ་ ༡༢༠༠༠ ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་འབར་མ་ཡང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་པར་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་རྗེས། ད་ལྟའི་ང་ཚོས་འབོད་བཞིན་པའི་འབར་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ས་ནི་མཱོན་ (Mon) ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཞིག་དང་། ཡང་ན་པྱུ་ (Pyu) ཞེས་པའི་བོད་མིའི་རིགས་ལས་ཆད་པར་འདོད་མཁན་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད། མཱོན་ཞེས་པའི་མི་རིགས་འདིས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་ལོ་སྟེ་ ༡༥༠༠ BC ལོར་ཡས་མས་ནས་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌི་ (Irrawaddy) ཞེས་པའི་གཙང་པོའི་རྒྱུད་དུ་གཞིས་བཟུང་ནས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་དུ་འབར་མའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱི་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་འགོ་ཚུག འོན་ཀྱང་དེའི་གོང་གི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དགུའི་རིང་ལ་ཡུལ་སྤྱི་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་མི་རིགས་ཞིག་གམ་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བྱུང་མེད་པ་འདྲ།
དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་དང་པོའི་ནང་དུ་བོད་སྐད་སྨྲ་བའི་འབར་མའི་མི་རིགས་པྱུ་ (pyu) ཞེས་པ་དེ་ཚོས་གོང་གི་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌིའི་ས་ཁུལ་ཁག་བདག་བཟུང་བྱས་ཏེ་རིམ་པར་གྲོང་ཁྱེར་འགའ་ཞིག་གསར་འཛུག་བྱས། དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌིའི་དབུས་ཁུལ་དུ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་དུ་ནཱན་ཚཱའོ་ (Nanzhao) ཡིས་དབང་སྒྱུར་མ་བྱས་བར་པྱུ་ཡི་རྒྱལ་རབས་འགའ་ཞིག་བྱུང་ནས་སྟོབས་འབྱོར་དང་དབང་ཐང་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཡོད་འདུག གོང་གི་ནཱན་ཚཱའོ་མི་རིགས་ནི་ད་ལྟའི་ང་ཚོས་འབོད་ཀྱིན་པའི་ཁམས་ཡུན་ནན་གྱི་མི་རིགས་རེད་ལ། མི་རིགས་འདིས་སྤྱི་ལོ་ ༨༤༩ ལོར་པཱ་གྷན་རྒྱལ་རབས་(Pagan Kingdom)དབུ་བཙུག་ནས་ད་ལྟའི་འབར་མའི་མངའ་རིས་ཀྱི་གཞི་ཚུགས།
གང་ལྟར་གོང་གི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དང་པོའི་ནང་དུ་འབར་མའི་མཱོན་པ་དབང་བསྒྱུར་མཁན་གྱི་བོད་སྐད་སྨྲ་བའི་པྱུ་ཞེས་པའི་འབར་མ་ནི་བོད་རིགས་ཡིན་པ་སྨྲོས་མེད་རེད་ལ། དེ་རྗེས་པྱུ་མི་རིགས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནཱན་ཚཱའོ་འམ་ཡུན་ནན་མི་རིགས་ནི་བཀྲུས་ན་མ་དག་པའི་བོད་རིགས་གཙང་མ་ཞིག་རེད།

ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ལ་གཞིགས་ན། དེའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཤན་ཞུགས་པ་ནི་སྨྲོས་མ་དགོས་པ་རེད།
འབར་མའི་ཡི་གེ་ག་དུས་བྱུང་མིན་དང་དེའི་བྱུང་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་ཐད་མཁས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་ངེས། དཔེར་ན་འབར་མའི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཡུན་རིང་གནང་བའི་མཁས་པ་འགས་འདི་འདྲ་གསུངས་ཡོད། “འབར་མའི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་མ་སྐད་དངས་མ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དང་འབྲེལ་ཡོད་” (Ethnologue; Languages of the World by Raymond G. Gordon ཞེས་པ་ལས་གསལ།) ཅེས་དང་། ཡང་མཁས་པ་གཞན་དག་འགས། “འབར་མའི་ཡིག་གཟུགས་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ཡིན། ” ཞེས་དང་། ཡང་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ “འབར་མའི་ཡིག་གཟུགས་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་པཱ་ལིའི་ཡི་གེ་བེད་སྤྱད་མྱོང་བ་ལས་རིམ་པར་བྱུང་བ་” སོགས་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་འདུག
གང་ལྟར་འབར་མའི་ཡིག་གེ་ལ་ཀ་རྨད་ ༣༣ ཡོད་ལ། སྡེ་ཚན་བདུན་གྱི་དང་པོ་ཀ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། གཉིས་པ་ས་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། གསུམ་པ་ཏ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། བཞི་པ་ཏ་སྡེ་གཉིས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། ལྔ་པ་པ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་ལྔ། དྲུག་པ་ཇ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་བཞི། བདུན་པ་ཐ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡི་གེ་བཞི་དང་བཅས་རེད། དེ་དག་གི་སྒྲ་གདངས་ནི་ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་ཀ་རྨད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད་ལ། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་འགྲོས་ཀྱང་བོད་ཡིག་དབུ་མེད་ལས་འཁྱུག་བྲིས་དང་ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ།  དབྱངས་ཟེར་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་མེད་ཀྱང་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་སྐབས་སུ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་བོད་ཡིག་གི་མགོ་ཅན་སྨད་འདོགས་རྩིགས་བསྒྲགས་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་རྒྱས་པར་འཆད་ཀྱིན་འདུག
ཨང་གྲངས་ཀྱི་ཐད་ལ་འབར་མའི་ཨང་གྲངས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། བདུན་པ་ཕུད་པའི་དེ་མིན་ཨང་གྲངས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་དང་དབྱིབས་གཟུགས་རྣམས་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ཨང་གྲངས་དང་ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ་བར་མ་ཟད་གཅིག་པའི་ཚུལ་དུའང་མང་ཞིག་སྣང་།
དེ་དང་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གིས་འབར་བོད་བར་གྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱ་དགོས་པའི་གནད་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དཔེར་ན་གོང་གི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་འབར་མའི་ཡི་གེ་དེ་བོད་སྐད་ལས་བརྡ་དྲངས་ཏེ་བྱུང་བར་འདོད་པར་གཞི་བཅོལ་ཚེ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་འདི་ཡོད་དེ། བོད་ནས་ཆད་པའི་པྱུ་(Pyu)ཞེས་པའི་མི་རིགས་དེ་ཚོས་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་དང་པོའི་ཡས་མས་ནས་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པ་བར་ཨེ་རཱ་ཝ་ཌིའི་དབུས་(སྐབས་དེར་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཟེར་)ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་བསྐྱོངས་ཡོད་ལ། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དེ་དག་གི་རིང་ཡི་གེ་མེད་པར་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པར་སེམས།
རྒྱུ་མཚན་ནི། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཞིང་འཛམ་གླིང་འདིར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་རོམ་མེན་དང་ཨེ་ལྗེབ། གྷི་རིའི་སི་སོགས་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུའང་ཆེའི་སྔ་མོའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་ཞིང་ཕན་ཚུན་བརྡ་སྤྲོད་དགོས་ཚེ་ཡིག་རིགས་དང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཤིང་ཤུན་དང་པགས་རིགས་སོགས་ལ་བྲིས་ནས་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་ཐིང་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ལ་བེད་སྤྱོད་རྒྱུའི་ཡིག་རིགས་འདྲ་མིན་ཡོད་ཆོག་པ་ཞིག་དང་། ཤར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གླེན་པ་ལུག་འདྲ་བ་རྐྱང་རྐྱང་ཇི་ལྟར་ཡིན།
དེ་ལྟར་གོང་གི་པྱུ་(Pyu)ཞེས་པའི་བོད་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་སྐབས་ནས་ཡི་གེ་ཡོད་པར་ངེས་ལ། ཡི་གེ་དེའང་ད་ལྟའི་ང་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་འདི་རང་ཡིན་པར་སྙམ། གལ་སྲིད་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་དང་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་འབར་ཡིག་གཉིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལས་དཔེ་བླངས་ཏེ་བཟོས་ཡོད་ཚེ། ད་ལྟའི་འབར་བོད་བར་གྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀ་ཆེས་འདྲ་བ་དང་ཐ་ན་ཨང་ཀི་ཚུན་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ག་ཐུག དངོས་གནས་བྱས་ན་བུ་ལ་ཕ་ཡི་གདོང་རིས་དང་སྐད་ངོ་ཡོད་དགོས་མོད། འབར་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་གཉིས་ཀས་དཔེ་ལེན་སའི་རྒྱ་གར་སྐད་རིགས་ཀྱིས་ལྷད་ཞུགས་པ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་ཡོད་དགོས།
ཐོན་མི་ཨ་ནུས་བོད་ཡིག་བཟོས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཨང་ཀི་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ད་བར་མ་མཇལ། འོན་ཀྱང་འབར་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཨང་ཀི་ནི་ཕལ་ཆེར་གཅིག་མཚུངས་རེད་འདུག་གོ།
འདི་ལྟར་བོད་ཡུལ་ཙམ་དུ་མ་ཚད་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་སྟེ་འབར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུའང་སྤྱི་ལོའི་གོང་གི་དུས་རབས་ནས་དབུ་བརྩམས་ཏེ་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་མཁན་ཡོད་ཚེ། ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོས་བཞག་གནང་བའི་ཕ་ནོར་སྐད་དང་ཡི་གེའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ཇི་ཙམ་གཏིང་ཟབ་པ་དང་ཕུགས་བཙན་པ། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལས་དཔེ་བཤུ་བྱ་མི་དགོས་པར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་ང་ཚོའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་བེད་སྤྱད་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་བཟོ་འདུག་གོ། །།
རྩོམ་ཐུང་འདི་ཉིད་འབར་མའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་ཐེཨེན་ཛོ་ལགས་དང་བཀའ་མོལ་བྱུང་རྗེས་གཤེན་ཚེ་ཚང་གིས་ནུབ་ཕྱོགས་འབྲས་ལྡན་གྲོང་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བྲིས།། །།

དུས་རབས་བདུན་པའི་གོང་ན་ཡར་ཀླུང་ཚོ་པ་རང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་མེད་ཤས་ཆེ་ཡང་སྤྱིར་བོད་མིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཡིག་རིགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ལ་རིགས་པའི་སྒོ་དུ་མ་ཞིག་ནས་གནོད་པ་འབབ་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཡང་ཕན་ཚུན་སུ་ཞིག་མ་ཕྱི་བྱས་ནས་བྱུང་བར་ཤོད་དཀའ་བ་མ་ཟད།  འཛམ་གླིང་ན་སྔ་ཤོས་སུ་འདོད་པའི་ཧིན་དྷུའི་ཡི་གེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་མ་ཕྱི་བྱས་ནས་བཟོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སུས་ཀྱང་ཁ་ཚོན་གཅོད་པར་དཀའ་སྟེ། ཧིན་དྷུ་པས་བོད་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཁས་ལེན་ཅིང་བྱེད་པོ་ཉེར་བཞིའི་ནང་ནས་དབང་ཕྱུག་ནི་ཡི་གེའི་བྱེད་པོར་ཁས་ལེན་པས་བོད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་ཡི་གེ་ལ་དབང་ཕྱུག་གིས་བཟོས་པ་ཞེས་བཤད་སྲིད་དེ།  རྒྱ་གར་དུ་ཆུ་བོ་གྲགས་ཅན་གངྒཱ་ཟེར་བ་བོད་ནས་བབས་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་གི་རལ་པ་ནས་བབས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། གནའ་བོའི་བོད་ཡིག་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན།  
དེ་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་སྐབས་སུ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་དྲན་གྱི་རྟགས་རྡོ་དང་ཤིང་ལ་རི་མོར་བཏབ་པ་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་ཡིག་རྒས་རྨར་ཡིག་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཡིག་རྒས་ཞེས་པ་ནི་ཆེས་ཡ་ཐོག་གི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་ན་ཡིག་རྒས་དང༌།  རྨར་ཡིག་ཅེས་པ་ནི་དམར་ཡིག་སྟེ་ཁ་དོག་གི་ཆ་ནས་ཟངས་ཡིག་གམ་ཟངས་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ན་ཆོག་སྟེ། དེ་ཡང་ལོ་གྲངས་ཞིབ་པར་བརྗོད་པར་དཀའ་ཡང་གཉའ་ཁྲི་ནས་ཀྱང་རྩིས་པའི་ཆེས་ཡ་ཐོག་གི་དུས་སུ་བོད་འདིར་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་ལྟར་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་བྱུང་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་མིང་ལ་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོ་དང༌།  ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་ཟངས་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པ་ལས་བོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་མ་བྱུང༌། དེས་ན་ཟངས་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་ཟངས་ཡིག་ཅེས་འབོད་སྲིད་དེ།     བོད་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་བོད་ཡིག་ཅེས་འབོད་པ་བཞིན་ནོ། 
ཡང་ན་རྨར་ཡིག་ཅེས་པའི་རྨ་འདི་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན། རྨ་ཆུ་ལེབ་མོ། རྨ་ཡུལ་དར་ཐང་ཞེས་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་གནའ་ནས་ད་བར་གྲགས་ཆེ་བའི་ཡུལ་ལུང་འདིའི་མིང་སྣའི་རྨ་ཞེས་པ་འདི་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་མེད་དམ་སྙམ། དུས་ཕྱིས་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ནང་ཆོས་དེ་དག་བསྒྱུར་ནུས་ཐབས་ཀྱིས་བཅོས་སྒྲིག་མང་ཙམ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ལག་ལེན་བསྟར་བ་ནས་བཟུང་བོད་དབུས་ཕྱོགས་སུ་རྨར་ཡིག་གི་བེད་སྤྱོད་དེ་ཙམ་མེད་པར་གྱུར།    འོན་ཀྱང་བོན་གྱི་གསུང་རབ་ཕལ་ཆེ་བ་རྨར་ཡིག་ཏུ་ལུས་ཡོད་ཅིང་དེ་ཉིད་ཞང་ཞུང་གི་ཡུལ་དུ་ཡུན་རིང་ཙམ་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཡོད་པས་མི་ཚོས་དེ་ལ་ཞང་ཞུང་ཡིག་རྒས་དང༌།  ཞང་ཞུང་རྨར་ཡིག་ཅེས་འབོད་པ་ལས། རྨར་ཡིག་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་ཞང་ཞུང་རང་ནས་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཅིག་སུ་ལའང་བཤད་རྒྱུ་མེད་དོ་སྙམ།།

བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་རི་ལུང་ཕྲེང་བསྟར་ཞིང་། ཕན་ཚུན་འགྲོ་བཞུད་དཀའ་བ།ཞིང་ཕྱུགས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས། ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་སྐད་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རེ་ཁད་ཀྱིས་བྱུང་ཞིང་། སྐད་ཆ་གཅིག་ཉིད་ཡུལ་ལུང་གི་རྣམ་པ་དུ་མར་གྱེས་པ་ཡིས། ད་ལྟ་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་བོད་མིའི་སྐད་ལའང་དབུས་གཙང་གི་སྐད་དང་། ཁམས་སྐད། ཨ་མདོའི་སྐད་གསུམ་བྱུང། སྐད་ཆའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡུལ་རིས་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། མི་རིགས་ཤིག་གི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་སྐད་ཆ་ལ་དུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྱུར་དང་ས་གཤིས་གནས་བབས་ཀྱི་དབང་གིས། ཡི་གེའི་བཀླག་གདངས་དང་། ཐ་སྙད། སྒྲའི་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རེ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡུལ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཕྱིར། འདིར་དེའི་དབང་དུ་བསྟུན་ན།  རང་རེའི་བོད་འདིར་ཡུལ་སྐད་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བྱེད་པ་སོ་སོའི་ཁྱབ་ཡུལ་ནི། ད་ལྟའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་དབུས་གཙང་སྐད་ཀྱི་ཁྱབ་ཡུལ་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཆབ་མདོ་དང་། སི་ཁྲོན་གྱི་དཀར་མཛེས། ཡུལ་ནན་གྱི་བདེ་ཆེན། མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་ཤུལ། ཀན་སུའུའི་ཅོ་ནེ། ཐེ་བོ། འབྲུག་ཆུ་བཅས་ཡུལ་ཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་རུ་ཁམས་སྐད་འཆད་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། སི་ཁྲོན་རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཅིག་དང་། ཀན་སའུའི་ཀན་ལྷོ་དང་དཔའ་རིས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་ནི་ཨ་མདོའི་སྐད་ཀྱི་དབང་རིས་སུ་བྱེད་
དེང་དུས་འདིར་རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ལ་སྤྱི་སྐད་ཅིག་གཏན་ལ་ཕབ་རྒྱུ་དེ་ཚང་མའི་མིག་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་དོན་དག་གལ་ཆེན་ཞིག་གམ་མི་རིགས་སྤྱིའི་མདུན་ལམ་ལ་རག་ལས་པའི་ལས་དོན་གཡོལ་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་པའི་དཔུང་ཁག་གི་ཁྲོད་དུ་ས་ཕྱོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་གུ་དོགས་པོའི་རྟུལ་ཞུགས་བཟུང་ནས། ལྷ་ས་བས་ལྷ་སའི་སྐད་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་རབས་ཀྱི་སྒྲོག་གཏམ་རི་ལྟར་སྤུངས་པ་དང་། ཨ་མདོ་བས་ཨ་མདོའི་སྐད་དག་རབས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བྲག་ལྟར་བརྩིགས་པ། ཁམས་པས་ཁམས་པའི་སྐད་བདེ་རབས་ཀྱི་བདེན་ལུགས་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ་བ་ལས། དོན་ངོ་མར་ས་ཕྱོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དྲི་མས་མ་གོས་ཤིང་མི་རིགས་སྤྱིའི་མདུན་ལམ་ལ་ཕན་པའི་དྭངས་གཙང་གི་ཁ་བཏགས་ལྟ་བུའི་ཟོལ་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་དང་དྲང་བདེན་མངའ་བའི་སྐད་ཆ་ཤོད་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་

བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། བོད་སྤྱི་སྐད། དབུས་སྐད། ཨམ་སྐད། ཁམས་སྐད།
ཨམ་སྐད་དང་ཁམས་སྐད་གཉིས་རོང་སྐད་དང་འབྲོག་སྐད་དུ་དབྱེ་ན་ལེགས་སྙམ

བོད་མི་རིགས་ནི་ཤེས་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྐད་དང་ཡི་གེ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་དྭངས་མ་དང་བླ་སྲོག་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ན་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་མི་རིགས་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་བོད་སྐད་ཡིག་བྱ་བའི་ལས་གནས་སྟེང་གི་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་གཡོལ་ཐབས་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གོང་འཕེལ་དང་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད། སྐད་ཡིག་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་སྔར་མེད་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚན་ལྡན་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལམ་ནས་ཁྱབ་གདལ་དུ་གཏོང་དགོས། ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་ཐུན་མོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་སྤྱི་སྐད་ཅིག་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་བོད་མི་རིགས་འདི་ཉིད་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཐུབ་མིན་དང་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡུན་རིང་དུ་བསྲིང་ཐུབ་མིན་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་དགོས་ཚེ་གཙོ་བོ་སྒྲ་གདངས་གཅིག་གྱུར་དང་ཐ་སྙད་གཅིག་གྱུར། བརྡ་སྤྲོད་གཅིག་གྱུར། སྐད་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་གཅིག་གྱུར། སྤྱི་སྐད་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་ཐབས་བཅས་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཡོད

མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐད་སོ་སོར་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པའི་ནང་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གཙོ་བོ་ཞིག་སྟེ། དབུས་སྐད་ལ་མིང་གཞིའི་ཡི་གེར་སྔོན་རྗེས་མགོ་འདོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཞན་སྦྱར་ཚེ་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མི་གསལ་ཞིང་། བྱ་དང་ཕྱ་ལྟ་བུ་ཡ་བཏགས་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་ཁམས་དང་ཨ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་ཀློག་སྒྲོས་དང་མི་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཨམ་སྐད་དུ་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཀ་དང་ག་གཉིས། ཏ་དང་ད་གཉིས། འ་དང་ཨ་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ་སྔོན་རྗེས་དང་མགོ་འདོགས་མ་ཞུགས་ཚེ་ཀློག་པའི་སྒྲ་གདངས་གཅིག་པ་དང་། གཞན་ཡང་གྲི་ལ་གྱི་དང་འགྲོ་ལ་འགྱོ་། མི་ལ་མྱི་སོགས་ཀྱི་བརྡ་ཪྙིང་གི་ཐ་སྙད་སོར་བཀོལ་ཀྱང་མང་བོ་ཡོད། ཁམས་སྐད་ལ་མིང་གཞིའི་ཡི་གེར་དབྱངས་ཨི་དང་ཨུ་གཉིས་སྦྱར་བའི་སྒྲ་འདྲ་བ་དང་། རྗེས་འཇུག་ང་དང་མ་གཉིས་སྦྱར་བའི་སྒྲ་གཅིག་པ་སོགས་ཡི་གེ་སོ་སོའི་ཀློག་སྒྲ་གཅིག་པ་མང་། དེ་མིན་དབུས་སྐད་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཐད་ནས་དམའ་ལ་འཇམ་པ། ཨམ་སྐད་སྒྲ་གདངས་མཐོ་ལ་རྩུབ་པ། ཁམས་སྐད་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་fuck་གྱི་སྒྲ་གདངས་རན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་སོ་སོར་རང་རང་གི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་རེ་འདུག་པས། བོད་སྐད་གཅིག་གྱུར་བྱུང་དགོས་ཚེ་སྒྲ་གདངས་གཅིག་གྱུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་ནས་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད།

བོད་སིལ་བུར་ཐོར་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ནང་དངོས་པོ་གསར་བ་བྱུང་བའི་རིགས་བགྲང་གིས་མི་ལོངས། དེ་དང་བསྟུན་ནས་མིང་ཚིག་གསར་བ་བྱུང་བའང་བགྲང་གིས་མི་ལོངས་མོད། གསར་བྱུང་ཐ་སྙད་དེ་དག་ལ་བཀས་བཅད་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་བྱས་མ་མྱོང་བས། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དང་བྱེ་བྲག་གིས་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོ་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཅན་གྱི་མིང་གསར་མང་བོ་བྱུང་བ་ནི་བོད་སྐད་གཅིག་གྱུར་ལ་ཪྙོག་དྲ་བཟོ་བའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྲིད་ཇུས་འོག་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་མཐུན་ཚོགས་འཛུགས་དགོས་ལ། ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དེ་དང་མཐུན་ཚོགས་དེར་རང་རང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་རྨང་གཞི་བཟང་བའི་མཁས་པ་མང་བོ་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཐ་སྙད་གསར་བ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་གཅིག་གྱུར་གཏན་འབེབས་དང་ཁྱབ་གདལ་བྱས་ཏེ་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་སྐད་གསར་བཅད་ཐེངས་བཞི་བ་བྱེད་རན་
ཁྱད་པར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། ཚན་རིག་བཅས་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གསར་བ་གྲངས་མང་བོ་ཡིག་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་བཀས་བཅད་ལྟར་བསྒྱུར་ན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་གཏན་འབེབས་ལ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་སེམས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་ལྗོངས་ཚགས་པར་དང་རྒྱང་སྒྲོག་ལ་རང་འདོད་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་དང། མཚོ་སྔོན་ཚགས་པར་དང་རྒྱང་སྒྲོག་ལ་ཡང་རང་འདོད་ལྟར་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག ཀན་ལྷོ་དང་རྔ་བ། དཀར་མཛེས་སོགས་ཀྱི་ཚགས་པར་དང་རྒྱང་སྒྲོག་ལའང་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་གསར་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག གཞན་པའི་མི་སྐོར་ཁག་ཞིག་གིས་གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་གསར་བ་བློར་མི་འབབ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིང་ཚད་ལྡན་ཞིག་འདོགས་མི་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས། རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐད་ཀར་སྤྱོད་པ་སོགས་ནི་བོད་སྐད་གཅིག་གྱུར་ལ་ཕན་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག མདོ་གཏུགས་ན་བོད་སྐད་ཁ་འཐོར་དགུ་འཐོར་དང་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་གཏོར་བརླག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་གལ།

སྤྱིར་མི་རིགས་གང་ཞིག་གི་སྐད་རིགས་ཡིན་ཀྱང་བརྡ་སྤྲོད་ནི་སྐད་རིགས་དེའི་ནང་གི་སྲོག་སྙིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་སྐད་རིགས་དེའི་ནང་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་མཐུན་པའི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་ན། སྐད་རིགས་དེ་ས་གནས་རང་བཞིན་ཅན་ནམ་ཡུལ་ཁམས་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱེས་པའི་མཚོན་རྟགས་གཙོ་བོའམ་སྐད་རིགས་དེའི་གཞི་རྩའི་སྒྲིག་གཞི་ཐོར་བཞིན་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟ་རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་གནས་བབ་ཚད་དེར་སླེབས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཨ་མདོ་བས་“ང་མི་འགྲོ”ཞེས་པ་ལ། ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་ནང་ནས་“ང་འགྲོ་གི་མིན”ཞེས་པ་དང་། ཨ་མདོ་བས“ངས་མ་མཐོང་”ཞེས་པ་ལ། ལྷ་ས་བས“ངས་མཐོང་མ་སོང་”ཞེས་པ། ཨ་མདོ་བས་“ངས་མ་ཟོས”ཞེས་པ་ལ། ལྷ་སའི་སྐད་དུ་“ངས་ཟ་མ་སོང་”ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྒྲིག་གཞི་ཐོར་ཟིན་པའི་ཉེན་ཁ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། སྤྱིར་འདྲ་མིན་གྱི་མིང་བརྡ་གསར་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་ཡིས་བོད་སྐད་གཅིག་གྱུར་ལ་འགལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་བཟོས་ལོས་ཡོད་མོད། ང་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན་བོད་སྐད་ཡིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ཐོར་བཞིན་པ་ནི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆའི་རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞི་ཁ་ཁར་གྱེས་པའམ་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གམ་སྤྱི་སྐད་གཏན་འབེབས་ཐད་ཀྱི་གེགས་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འདོད་པས། འདིའི་ཐད་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་སྔ་སེ་ནས་ཅིས་ཀྱང་བསམ་བློ་གཏོང་རན་རེད། མི་རིགས་གང་དེའི་སྐད་ཆའི་ནང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ནི་མི་རིགས་དེའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྐད་ཆའི་ནང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྒྲིག་གཞི་འཐོར་བཞིན་པ་ནི་མི་རིགས་གང་དེའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཁ་ཁར་གྱེས་བཞིན་པའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ད་ལྟ་རང་ཉིད་གནས་བབ་གང་འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་ཡོད་པར་བསམ་གཞིགས་བྱ་རན་རེད།

བོད་སྤྱི་སྐད་ཅིག་གཏན་འབེབས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་སྐད་དམ་སྒྲ་གདངས་གང་ཞིག་ཚད་གཞིར་འོས་པ་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་པ་རྨང་གཞིའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་མོད། རང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ན་ཡུལ་སྐད་རྒྱུན་གང་སྤྱི་སྐད་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་བྱེད་དགོས་པའི་ཐད་ལ་དབུས་གཙང་བས་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་བཟུང་ནས་ལྷ་སའི་སྐད་གཞི་འཛིན་དགོས་པའི་ཁ་ཕོ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོག་པ་དང་། ཨ་མདོ་བས་ཨ་མདོའི་ལ་རྒྱ་བཟུང་ནས་ཨ་མདོའི་སྐད་དག་རབས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བརྒྱ་འཚོལ་སྟོང་འཚོལ་བྱེད་པ། ཁམས་པས་ཁམས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་བཟུང་ནས་ཁམས་སྐད་བདེ་རབས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་དྲངས་ཏེ་གཅིག་ཐོག་ལ་མི་ཞོག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་བོ་ཞིག་ང་ཚོའི་མིག་མདུན་དུ་ལྷགས་ཡོད་པ་འདི་ནི། རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྐྱོད་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། 
དེ་བས་སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ལྷ་ས་ནི་རང་རེའི་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཀས་བཅད་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྟེ་བའང་ཡིན་ངེས་པས། ཡུལ་སྐད་དཀྱུས་མ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ཐག་ཡིན་ལ། ཕྱི་གླིང་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་དག་གིས་ཀྱང་ལྷ་སའི་སྐད་བརྗོད་བཞིན་ཡོད། ད་ལོའི་ཟླ་བ་དྲུག་པར་ཧྥ་རན་སི་ནས་འཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོན་གྱི་ཤེས་རིག་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་དུའང་ང་རང་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་མྱོང་ཚོར་གསར་བ་ཞིག་བྱིན་པ་ནི། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པའི་ཕྱི་གླིང་བ་ཚོས་བོད་སྐད་ཅེས་ན་ལྷ་སའི་སྐད་ལ་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་པ་ལས། ཨམ་སྐད་དང་ཁམས་སྐད་ཅེས་ན་དེ་འདྲའི་གཙིགས་ཆེན་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཀྱི་མེད་དེ་། དཔྱད་རྩོམ་སྒྲོག་གླེང་བྱེད་སྐབས་ལྷ་སའི་སྐད་དམ་དབྱིན་སྐད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལས། ཨམ་སྐད་དམ་ཁམས་སྐད་ཀྱིས་བཤད་ན་ལོ་ཙཱ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་ལྷ་སའི་སྐད་ནི་ཨམ་སྐད་དང་ཁམས་སྐད་གཉིས་ལས་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་ཞིང་འདེག་འཇོག་འགྱུར་ཁུག་དང་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བདག་གི་ལྟ་ཚུལ་ལྟར་ན་ལྷ་སའི་སྐད་བོད་སྤྱི་སྐད་ཀྱི་གཞི་འཛིན་སའི་རྨང་གཞིར་ངོས་བཟུང་ན་འགྲིག་སྙམ། 
ཡིན་ཡང་། ལྷ་སའི་སྐད་ཀྱི་ནང་ནའང་འདོར་དགོས་པ་ཡོད་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སའི་སྐད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་མང་པོ་ཞིག་ཉམས་པའམ་བོད་སྐད་དང་མི་མཐུན་ལ། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚགས་མི་དམ་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐད་ནས་དབྱིན་སྐད་དང་སོག་སྐད། རྒྱ་གར་གྱི་མིང་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདྲ་མིན་མང་བོ་ཡོད་པས། འདི་དག་འདོར་བྱའམ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་རེད།

ནམ་མཁའི་ནོར་བུ།
མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་མཆོག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་དང་པོའི་སྟེང་དུ་སྤེལ་བའི་དཔྱད་གཏམ།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ཞིབ་ནན་དུ་དཔྱད་དགོས་པ། ད་རམ་རང་གཞུང་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་ཐུགས་འཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས། ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་ལ་རྩ་འགང་ཆེ་བའི། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འདི་བཞིན་དངོས་སུ་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང༌། མ་ཟད་གུས་རང་ལའང༌། བོང་བ་གསེར་གཟིགས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར། མཁས་དབང་ལྷན་ཚོགས་འདིར་འོང་དགོས་བཀའ་ཕེབས་ནན་བསྐུལ་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་པར་བརྟེན། ཐེངས་འདིའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདིར་དངོས་སུ་བཅར་ནས། ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་གནང་བའི་མཁས་དབང་རྣམ་པ་དང༌། དེར་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དོ་སྣང་དང་བརྩེ་ཞེན་གནང་མཛད་པའི་མཁས་དབང་མང་པོ་ཞལ་མཇལ་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མི་བརྒྱུད་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་གོ་རྟོགས་མཐའ་དག་གི་རྨང་གཞི་མེད་དུ་མི་རུང་བ། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་རྣམས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང༌། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་འབྱུང་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གང་ལ་ཟེར་ན། ད་ལམ་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་གྲོས་གཞི་འདི་ནི། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་གཞི་རྩ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རང་ལ་ཐུག་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་སྟབས། བརྡ་སྤྲོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ན་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁུངས་དེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་འགྲིག་གི་ཨེ་ཡོད།
སྤྱིར་བཏང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ཉིད་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ཤེས་རིག་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། མ་ཟད་ནང་ཆོས་རིག་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་གྱི་ཤེས་རིག་མང་བོ་ཞིག་གི་སྐོར་སློབ་སྦྱོང་གཏིང་ཚུགས་བྱེད་ཕྱོགས་སུ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་འང་མེད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལའང་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ངེས་པ་ནི་ཞུ་མ་དགོས། འོན་ཀྱང༌།བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞི་རྩ་བོད་ཀྱི་སྐད་ནི། བོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སྲིད་པ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ། ཡི་གེའང༌། ང་ཚོར་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་ཐོན་མི་ཨ་ནུས་བོད་དུ་ཡི་གེ་གསར་དུ་འབྲི་བའི་སྲོལ་བཏོད་པར་གྲགས་མོད། ང་ཚོས་གཟིགས་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་རེ་གནང་བ་ཡིན་ན། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཡིག་རྒན་ནམ།ཞང་ཞུང་གི་སྨར་ཆེན་ཞེས་པ་ནས་སྨར་ཆུང་གི་ཡིག་ཚུགས་དང༌། དེ་ནས་བོད་ཡིག་བྱུང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གསུང་སྲོལ་ཡོད་འདུག གསུང་ཚུལ་དེ་ལ་དཔྱད་ན། བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་བོད་དུ་ཡི་གེའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིག་འདུག
བོན་གྱི་ལུགས་སུ་གྲགས་ཆེ་བའི་སྲིད་པ་སྤྱི་མདོས་སུ་གྲགས་པའི་དཔེ་འདྲ་མིན་འགའ་རེ་ཡོད་འདུགང་རང་གིས་མངོན་སུམ་མིག་མཐོང་བྱུང་བ་ལའང༌། ཁམས་ནས་བྱུང་བ་དང༌། སྟོད་ནས་བྱུང་བ་དང༌།བལ་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་འདུག་པ། དེ་དག་གི་མཛད་བྱང་དུ་གཙོ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དང༌། གཤེན་པོ་ཁྲི་ན་ཁོད། ཅེས་པའི་མཚན་འདི་གཉིས་ཡོད་འདུག་ལ། གཤེན་བོ་འདི་གཉིས་ནི། བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་འོག་ཙམ་ན་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཚོའི་སྐུ་གཤེན་ཡིན་པའི་ཚུལ།བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་མང་ནས་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལ་ཐུགས་སྣང་ཅུང་ཟད་རེ་གནང་བ་ཡིན་ན། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་གོང་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྒྱལ་པོ་ཚོའི་སྐུ་རིང་ལ་ཡི་གེའི་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཁྱེན་ཐུབ། དེར་མ་ཟད་ལོ་ཆེན་བཻ་རོའི་འདྲ་འབག་ཆེན་མོའི་ནང་དུའང༌། ཐོན་མིས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་བསྒྱུར། ཅེས་གསུངས་པ་ལས་སྔར་མེད་གསར་བཟོ་གནང་ཚུལ་མི་གསལ།
བོད་དུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྔོན་དུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་སྲོལ་བྱུང་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང༌། ཡི་གེ་ཡོད་པའི་ཁུངས་གསལ་པོ་ཞིག་བསྟན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་ཁུངས་བསྟན་ཐུབ་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་རང་ཁུངས་ནས་བྱུང་ཡོད་པར་བསྟན་ཐུབ་པའི་དགོས་པ་དང་དགེ་མཚན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ངེས་པ་ནི་གུས་རང་ནས་བྲིས་པའི་དེབ་ཆུང་༼ནོར་བུའི་དོ་ཤལ༽དུ་ཞིབ་གསལ་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་ཙམ་གནང་ཐུབ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།
གུས་རང་ནས་ད་སྔོན་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་སློབ་བསྐུལ་དང་འབྲེལ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གང་ཅིའི་སྐོར་ལ་རྟོག་ཞིབ་གང་ཐུབ་བགྱིས་པའི་ཉམས་མྱོང་དུ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞི་རྩ་དེ། རྒྱ་དཀར་ནག་དང་ཆ་འདྲ་བ། ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་བོད་རང་ལ་གཏུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ཐབས་མེད་ཅིག་ཡིན་འདུག་ལ།དེ་བཞིན་གཏུག་རྒྱུའང་ཡོད་ངེས་པ་འདྲ་ཞིག་འདུག གལ་ཏེ་རང་ཁུངས་བཙན་པོ་ཞིག་མེད་ཕྱིན་ཆད་ཤེས་རིག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་གཏིང་ཟབ་པོ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། ཤེས་རིག་རྙིང་པའམ། དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་མའི་གོ་སར་སླེབས་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཤེས་རིག་དེ་ཚོ་ནི་གོ་སར་ཡོད་པའི་ཤེས་རིག་ཁག་གི་མཛེས་རྒྱན་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ནས། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གིས་དམན་ས་མི་འཛིན་ཐབས་མེད་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བ་མངོན་གསལ་ལགས།
དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས།ང་ཚོ་བོད་མི་རང་ནས་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་གི་ཁུངས་གསལ་པོ་ཞིག་བསྟན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཤེས་རིག་ཚང་མའི་གཞི་རྐང་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
ཐོན་མིས་བོད་སྐད་དེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་རྣམ་དབྱེའི་ལུགས་སུ་སུམ་རྟགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཛད་ཅིང༌། དེ་ཡང༌། དཔེར་ན། ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དུ། འབྲེལ་སྒྲའི་ཕྲད་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་འདུག་པ། དེ་དག་ཐོན་མིས་འབྲེལ་སྒྲ་ལྔར་བསྡུས་གནས་བས་མཚོན་བོད་ཡིག་གི་སྲོལ་དེ་སྟབས་བདེ་ལ། བེད་སྤྱོད་བྱེད་སླ་བའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་ལུགས་འདི་བཞིན་བཀའ་དྲིན་གནང་བ་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག གང་ལྟར་ཡང༌། ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཚེ། དེའི་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྙིང་མ་དེ་ཚོ་ལའང་ཐུགས་དགོངས་ཅུང་ཟད་རེ་བཞེས་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག
ད་ལམ་གྱི་ཚོགས་འདུ་འདིར། ཡུལ་ཁག་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ནས་མཁས་དབང་མང་པོ་ཞིག་ཕེབས་ནས། ལྷན་རྒྱས་ཚང་མས་དེང་དུས་སུ་དགོས་ངེས་ཀྱི་མིང་ཚིག་གསར་བཟོ་དང༌། སྒྲ་བསྒྱུར་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དགོངས་འཆར་དང་སློབ་སྟོན་གཅིག་ལས་གཅིག་ཟབ་པ་འདྲ་པོ་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་སོང་བ་དེ་ཚོ་ལ་དགའ་བསུ་དང་མོས་མཐུན་ཞུ་རྒྱུ་ཙམ་ལས་དམིགས་བསལ་ཞུ་དགོས་མི་འདུག
འབྱུང་འགྱུར་ཚོགས་འདུ་འདི་བཞིན་གྲུབ་མཚམས། ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་དང༌། རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་བཅས་ཀྱིས་ཐུགས་འགན་ཆེ་བཞེས་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བཞུགས་གནང་བའི་མཁས་དབང་རྣམ་པ་ཚོས་ཀྱང༌། ཚོགས་འདུར་བཀའ་མོལ་དང༌། བགྲོ་གླིང་དུ་ཇི་ལྟར་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་རྣམས་ཐུགས་འགན་གང་ཐུབ་ཐུབ་རེ་བཞེས་ཐུབ་པ་དང༌།ཚོགས་འདུ་འདིའང༌། འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དར་རྒྱས་རྨང་གཞི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བསྐྱར་དུ་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པ་ཞིག་གང་མྱུར་འབྱུང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དེ་བར་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་ཚོས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གང་མང་མང་ཞིག་བསྡུ་གསོག་གནང་ཐུབ་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་བཞུགས་པའི་མཁས་དབང་རྣམ་པས་ཀྱང་ཐུགས་འཁུར་ཞལ་བཞེས་གང་གནང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ཐོག་རེ་མཛད་དུ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་རེ་བསྐུལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

གཅིག་ནས་བོད་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས་ཏེ་གསར་བྱུང་གི་ཐ་སྙད་ཚང་མ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་རྗེས་ད་གཟོད་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བཀྲམ་པ། 
གཉིས་སུ་བོད་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་བཅུའི་ཀློག་སྟངས་ལྷ་སའི་ཀློག་སྟངས་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། དེའི་ཐད་ཀྱི་དགེ་རྒན་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་གསོ་སྐྱོང་ནས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་སོ་སོའི་ནང་ཁྱབ་གདལ་བྱས་ན་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་སྟེང་ནས་མི་འགྱངས་པར་གཅིག་གྱུར་ཡོང་སྲིད་། 
གསུམ་ནས་རྒྱང་སྒྲོག་དང་བཪྙན་འཕྲིན། ཚགས་པར་ཁང་སོགས་བཅས་ཆ་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་གཙོ་བོ་དག་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་མིང་གསར་རྣམས་གཞི་རིམ་ལ་རྒྱུད་སྒྲོག་བྱ་རྒྱུ། 
བཞི་རུ་སློབ་གྲྭ་སོ་སོ་ནས་སྤྱི་སྐད་དམ་ལྷ་སའི་སྐད་ཀྱིས་སློབ་ཁྲིད་དང་སློབ་གྲྭ་སོ་སོས་ཁ་རྒྱུགས་ལེན་སྐབས་སྤྱི་སྐད་དམ་ལྷ་སའི་སྐད་ཀྱི་བྱང་ཚད་ལ་གདེངས་འཇོག་བྱ་རྒྱུ། 
ལྔ་ནས་ཞིང་ལྗོངས་ལྔའི་སློབ་དེབ་སྤྱི་སྐད་དམ་ལྷ་སའི་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྒྲ་ཕབ་སྟེ་སློབ་གྲྭ་སོ་སོར་བཀྲམ་རྒྱུ། 
དྲུག་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཆེ་མ་ཆུང་གསུམ་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སྤྱི་སྐད་དམ་ལྷ་སའི་སྐད་ཤོད་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་བརྩོན་ལེན་བྱ་རྒྱུ། 
བདུན་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་སྤྱི་སྐད་དམ་ལྷ་སའི་སྐད་བྱང་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་བྱ་འགུལ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་རྒྱུ།

བོད་སྐད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐད་དབྱེ་བ།
བོད་སྐད་ནི་ཡུལ་ཁག་ལྔའི་ནང་གི་ཡུལ་མིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད། བོད། འབྲུག བལ་པོ། རྒྱ་གར། པ་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ཡིན།
བོད་སྐད་ནང་ཁུལ་ལ་ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་ཆེ་ཁག་ཁ་ཤས་ཤིག་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ངའི་བློ་ངོར་ཡོད་ཚད་རགས་བསྡུས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཐུབ་མེད། སྣོན་འཕྲི་དང་། མིང་འདོགས་སྟངས། དབྱེ་བ་དགར་སྟངས་སོགས་ལ་བསམ་འཆར་འདོན་རོགས།

༄༅། གངས་ལྗོངས་ཡི་གེའི་སྣང་བྱེད་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་མཆོག་གིས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་གོ་ཆ་གྱོན། སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་རི་བོ་ཕྲག་ཏུ་བླང་། དཀའ་ཀྱོག་གི་འཕྲང་ཆེན་དུ་མ་བརྒལ་ཏེ། དུས་རབས་བདུན་པ་སྤྱི་ལོ། ༦༣༣ ལོར་རྒྱ་གར་ལ་བཞུད་ཏེ། འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ཡིག་རིགས་དུ་མར་སྦྱང་བརྩོན་གནང་བ་མ་ཟད། མཐར་བོད་རང་གི་སྐད་གཤིས་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་བཏང་བའི་མ་ཕྱི་ནི། ཞང་ཞུང་སྨར་ཡིག་དང་། འཕགས་ཡུལ་གྱི་གུབྟ། ལཉྫ། ཝརྟུ་སོགས་བཤད་སྲོལ་མང་དག་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་བསྡུས་གནང་ཡོད་པ་སྨོས་མེད་སྙམ་མོ༎ 
ད་དུང་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་དང་བཤད་འོས་པ་ཞིག་ལ། ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་སྔོན་གྱི་སྟག་གཟིག་སྤུངས་སོ་ཆེ་ཆུང་དང་། དེ་རྗེས་སྟོན་པ་གཤིན་རབ་ཀྱིས་ཡིག་རིགས་དྲུག་ཅུ་ནང་ཞིག་གསར་གཏོད་གནང་བའི་གྲས། ཞང་ཞུང་སྨར་ཆེན་དང་། སྨར་ཆུང་། གཟི་ཡིག  ལྷ་བབ་ཡི་གེ་སོགས་ད་ཆ་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་དག་བོད་ཡིག་ཏུ་ཅི་སྟེ་ངོས་མི་འཇི༹ན༎ 
ཐོན་མི་ཉིད་ནས་སྲོལ་གཏོད་གནང་བར་དབུ་ཅན་དང་། དབུ་མེད་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་བཟོའི་དབུ་ཅན་ལ་སྦལ་ནག་ན་ལ་བགྲད་འདྲ་དང་། དེ་རྗེས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན། རིན་ཆེན་འབར་ཞེས་པས་སོ་ཕག་གཤིབ་འདྲ། ཆབ་དཀར་བེའུ་ཚེས་བྱ་ཕོ་འཇོལ་འདྲ། དགེ་བསྙེན་དཀོན་མཆོག་དབང་གིས་ནས་སྔོན་སེང་དཀར་ཐོག་བཀྲམ་འདྲ། བྷ་ཤོ་ཁྲམ་མཾ་ཤཱཀྱ་དཀོར་གྱིས་མུ་ཏིག་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་འདྲ། ཚེ་སྤོངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྦུར་ནག་བགྲད་འདྲ། འདྲེ་བ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཉ་མོ་ཆུ་ནང་ནས་ཕྱུང་འདྲ། གྲ་རྒོད་རྣམས་གཉིས་ཀྱིས་སེང་གེ་གནམ་དུ་མཆོང་འདྲ། ཡང་ཡིག་མཁན་ཀ་ཆུང་གིས་སོ་ཕག་གཤིབ་འདྲར་དཔེ་བྱས་པའི་གསར་བཏོད་ལ་ལེབ་ནི་གྲུ་བཞི་བདེ་ལེགས་ཞེས་བྱུང་། 
དེ་རྗེས་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲིས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་དབུ་ཅན་གྲགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་སྟེ། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནས་བཟུང་། ད་བར་དབུ་ཅན་འབྲི་སྟངས་འགྱུར་བ་ཆེར་མ་སོང་། འོན་ཀྱང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དབུ་ཅན་འབྲི་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་སྣང་སྟེ། དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་དཀར་ཆ་ལས་ནག་ཆ་ཅུང་ཙམ་ཆེ་ལ་ཡིག་འབྲི་ཚོ་བ་ཡོད། ཁམས་བྲིས་སྡེ་དགེའི་ཤིང་དཔར་ལྟར་ན་དཀར་ནག་ཆ་སྙོམས་ཞིང་བརྗིད་ཉམས་ལྡན། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མཇུག་ཏུ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་དང་། རྒན་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱུན་ལ། ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་དཀར་ཆ་ཆེ་ལ་ནག་ཆ་ཅུང་ཙམ་ཆུང་བ། རྐང་པ་ཤིན་ཏུ་བརྙན་ཞིང་སྦོ་ལྡུམ་པ། དབུ་ཅན་གྱི་མཇེ༹ས་རྩལ་ཡིག་གཟུགས་ལྟར་གྱུར་ཏེ་དེངས་སང་མདོ་ཁམས་གཉིས་སུ་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ། 
དེ་བཞིན་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ཚུན་དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ། ལྡན་མ་རྩེ་མང་གི་ཕྱག་རྒྱུན་ལ་ལྡན་ལུགས་དང་། གཞན་ཡང་ལི་ལུགས་གཉིས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པར། ཁྱབ་ཆེ་བ་དབུས་བྲིས་དང་། ཁམས་བྲིས་གཉིས། དབུས་བྲིས་སམ་གཞུང་བྲིས་ལ། ཚུགས་རིང་། ཚུགས་ཐུང་། དཔེ་ཚུགས། རྒྱུག་ཡིག་གམ་འཁྱུག འཁྱུག་ཆེན། འབྲུ་ཚ་བཅས་དང་། ཁམས་བྲིས་ཕལ་ཆེ་བ་དཔེ་ཚུགས་ཤས་ཆེ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཐད་ལྡན་དུ་མཐོང་། དཔེར་ན་ཁམས་ཁྱུང་པོའི་ཁུལ་དུ་རྒུར་ཚ་དང་། ཁྱུང་བྲིས་རིགས་འགའ་ཤས། ཁམས་ནང་ཆེན་ཉེར་ལྔའི་ཁུལ་དུ་ནང་བྲིས་ནོར་བུ་མ་གཙོས་དཔེ་ཚུགས་རིགས་འདྲ་མིན། ཁམས་སྡེ་དགེའི་བྲིས་ཁྲིག་དང་པད་མ་འཁྱུག མགོ་ལོག་དང་ཨ་མདོའི་ཁུལ་གྱི་དཔེ་ཚུགས་བཅས་ཁྱད་ལྡན་དུ་མ་ཡོད། གཞན་ཡང་མཁས་མཆོག་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་མཇ༹ད་པའི་བློ་ལྡན་ཡིག་གསར་སྣ་ཚོགས་དང་། ལྷ་བབ་ཡི་གེ མཁའ་འགྲོའི་བརྡ་ཡིག གཏེར་ཡིག་འདྲ་མིན་སོགས་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད༎




#Article 26: དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། (115 words)


ཁོང་ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ། ༡༩༠༣ ལོར་རེབ་གོང་ཞོ་འོང་དཔྱི་ས་ཞེས་པར་ཡབ་སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་པདྨ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྡོར་བྲག་སྤྲུལ་སྐུ་ཡང་འབོད་པར་བཤད། དགུང་གྲངས་བཞི་ཙམ་ནས་ཡབ་ཀྱི་མདུན་དུ་འབྲི་ཀློག་སྦྱངས་ཤིང་། ཐོས་བསམ་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་པར་བཤད ། ལོ་གྲངས་བདུན་པའི་དུས་སུ་ཡབ་འདས་པར་གྱུར་པས་རང་གི་བླ་བྲང་དུ་བཞུགས། དགུང་ལོ་བརྒྱད་དགུའི་སྟེང་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་ཞེས་པའི་སར་ཡི་གེ་བསླབས་ཤིང་རིམ་བཞིན་དགོན་པའི་གྲྭ་གྲས་སུ་ཞུགས་ཏེ་སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག བརྡ་དག་སོགས་ལ་གསན། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་དུ་ངྷི་ཚ་དགོན་པར་ཕེབས་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ་དང་རིགས་ལམ་སྐོར་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས །དེ་རྗེས་དགུང་གྲངས་བཅུ་བདུན་ཙམ་དུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཚད་མའི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད་ཅིང་། རྩོད་པའི་དུས་སུ་རིགས་ལམ་ཕྲ་མོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇམ་བཞད་ཡིག་ཆ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པ་རང་གིས་ཅི་བསམ་སྨྲས་པ་སོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། དགོན་པའི་གྲྭ་པ་ཚོ་དང་འགལ་བ་དྲག་པོ་བྱུང་ནས་ས་དེ་དང་འབྲལ་དགོས་པ་བྱུང་། དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔ་ཙམ་ན་སྐུ་འབུམ་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་སར་ཕེབས། དེ་རུ་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་ཀླུ་འབུམ་ཁང་ཚན་དུ་ཞུགས་ནས་རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱས། མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་ཏེ་མཁས་པའི་སྙན་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར ། དེ་ནས་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གསེར་ཐང་ལས། འབྲས་སྤུངས་སུ་ལོ་བདུན་ཙམ་སོང་བ་ན། རྒྱ་གར་ནས་པཎྜི་ཏ་ར་ཧུ་ལ་བྱ་བ་ཞིག་བོད་དུ་བྱོན་པ་དང་འཕྲད་ནས་འགྲོ་བའི་སྐུལ་མ་བཏབ་པ་བཞིན་འདོད་ཐོག་ཏུ་སྨིན་ཏེ་ཆས་སོ། ། ཞེས་པ་ལྟར། དམ་པ་འདི་དེ་རུ་འདུག་འདོད་དེ་འདྲ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ལ་རྒྱུས་ལོན་གྱི་འདོད་པ་ཆེ་བས། སྔ་ཕྱིར་འཕན་ཡུལ་དང་སྟག་ལུང་། ར་སྒྲེང་། རྒྱལ་རྩེ། ཞ་ལུ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་སོགས་སུ་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཤིང་། དེ་ནས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་སྦྱོང་བའི་མགོ་ཚུགས་ལ ། དེ་འཕྲོར་རྒྱ་གར་ལ་བྱོན། རྒྱ་གར་དུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ར་མ་ཡ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད ། བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར། དཔལ་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ་སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། 
༡༩༣༨ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་རི་མོ་མཁས་པ་གཅིག་དང་། དཔར་འདེབས་མཁན་གཅིག་བཅས་ལྷན་དུ་བོད་དུ་བྱོན་ཏེ་ས་སྐྱ་སོགས་དབུས་གཙང་གི་དགོན་རྙིང་ཁག་ཏུ་རྒྱ་དཔེ་བཞུགས་པའི་དཔེ་ཐོ་ཞིབ་ཚགས་བཀོད་དེ་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ཤིང་། དེ་ག་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་རི་མོ་བ་རོལ་རིག་ཅེས་པ་དང་མཉམ་དུ༼དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།༽དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་རོགས་མཛད་དེ་ལོ་གསུམ་ལྷག་བཞུགས།

༡༩༤༢ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སྤྲོ་བ་རྒྱས་ཏེ་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་ལས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་རེ་འགའ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ཡིག་ཆ་སོགས་རྩ་ཆེ་བའི་སྐོར་བསྡུ་རུབ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་འབྲི་བའི་དགོངས་པ་ཤར་ཏེ། སྤྱི་ལོ༡༩༤༥ ལ་ཕྱིར་ལྷ་སར་ལོག  ལོ་དེར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ཐོག་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་དང་ཆབས་ཅིག་ར་མ་སྒང་གི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ངོ་བཤུས་དང་ལྡེབས་རིས་སོཊ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་མོད། ༡༩༤༦ ལོའི་ཟླ་པ་བཞི་པའི་ནང་བཀའ་ཤག་དང་དབྱིན་ཇི་བའི་མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་གི་དབང་གིས་བཙོན་དུ་བཟུང་སྟེ་ལོ་གསུམ་ཙམ་ལ་སྡོད་དགོས་བྱུང་། དེའི་རིང་ལ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཐད་མནར་བར་བྱས་པས། ༡༩༤༩ ལོར་བཙོན་གྲོལ་བྱུང་མོད་ཐུགས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་སྟེ་ཆང་རག་སོགས་ཚད་མེད་དུ་བཏུང་ལ། སྤྱོད་ལམ་སོགས་ལ་ཆ་འཇོག་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཤིང་། ཁོང་གི་གསུང་ལས། འཛམ་གླིང་ན་དཀོན་པའི་བཻཌཱུརྱའི་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་རྡོ་ལ་བརྡབས་སོང་། ཟེར་བ་ལྟར་གྱུར། དེ་རྗེས་བཀའ་ཤག་གིས་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་དེའི་མཇུག་བསྐྱངས་དགོས་པར་བཀའ་ཕབ་ཀྱང་། རྐྱེན་དེ་དག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་གྲགས་ཅན་དེ་ཡང་མཇུག་མ་གྲུབ་པར་ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་འདི་ལྟར་ལགས།

 
༡༩༥༡ ལོ་དུས་ཙམ་ན། བཞེས་རག་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ལུས་ལ་ཆུ་སྐྲང་གསོག་ཅིང་། ཉིན་ཞིག་ན་རང་གི་སྐུ་ཟླ་ཚེ་བརྟན་གཡུ་སྒྲོན་ལ་སྡེ་བ་གཞུང་གིས་ཕྱིར་སྤྲད་པའི་གསུང་རྩོམ་ལྕགས་སྒམ་གང་པོ་བཅོལ་གདམས་བྱེད་ཞོར། གསུང་རྩོམ་དག་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་ལ་སྐུར་དགོས་པར་གདམས ། ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ༨ ཚེས༡༤ ཙམ་དུ་ལྷ་ས་རུ་སྐུ་གཤེགས་སོ ། ། 

ཁོང་གིས་བརྩམས་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ལ་མང་པོ་ཞིག་བོར་བརླག་ཏུ་གྱུར་ཚར་བར་བཤད་ཅིང་། ཕལ་ཆེ་བའི་མིང་ཞིག་བཀོད་ན།༼ ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག༽༼དེབ་ཐེར་དཀར་པོ།༽༼ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན།༽༼རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་བསྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ།༽༼ སིངྒ་ལའི་ལམ་ཡིག༽༼རྒྱ་གར་གནས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ལམ་ཡིག༽ ༼རྒྱ་གར་གནས་ཡིག༽༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད།༽༼ ཧི་མ་ལ་ཡའི་བསྟན་བཅོས།༽༼སྒྲའི་ཟིན་བྲིས།༽སྙན་ངག་སོགས་མང་དུ་འདུག་ལ།
བོད་འགྱུར་སྐོར་ལ༼ ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།༽༼ར་མ་ཡ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད།༽༼ ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་གླུ༽༼བྱ་ལེན་མ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཟློས་གར་༽
དབྱིན་འགྱུར་སྐོར་ལ༼ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། ༽༼ སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ། ༽སོགས་ཡོད་པ་ཞིབ་ཏུ་མ་སྤྲོས་སོ། །

དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི། བོད་རེབ་གོང་ཞོ་འཕོང་དུ་ཡབ་ཨ་ལགས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་གཡའ་མ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཆོས་ཞུགས་བྱས། དེར་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག་སོགས་སྦྱངས། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ནས་ལྡི་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་སྐབས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གསོལ། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཚད་མ་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་སྐབས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས། རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྟེན་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སྦྱངས་པས་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུའི་སྐབས་པཎྜི་ཏ་ར་ཧུ་ལས་གདན་ཞུས་ལྟར་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། ཝ་ར་ནཱ་སི་སོགས་ལས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལ་སྦྱངས། སིང་ག་ལའི་སཾ་སྐྲི་ཏའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་ལོ་གཅིག་ལྷག་ལ་སློབ་གཉེར་མཛད་པས་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་སོན། པཎྜི་ཏ་ར་ཧུ་ལ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ས་སྐྱ་སོགས་དགོན་གནས་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་རྒྱ་དཔེ་ཇི་ཙམ་བཞུགས་པ་གཟིགས་ཞིབ་ཐོག་དཔེ་ཐོ་དཀར་ཆག་ཞིབ་ཚགས་བཀོད་དེ་སླར་ཡང་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པར་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀ་ཤོད་པ་གཉིས་ཀས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟ་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་པར་བཙོན་དུ་བཅུག ། དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པར་བཙོན་ཁང་ནས་བཏང་རྗེས་སློབ་མ་སྐོར་ཞིག་ལ་སློབ་ཁྲིད་མཛད་ནས་དུས་འདའ་བར་མཛད། ཁོང་ནི་ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་། ཐོས་རྒྱ་ཆེ་བ། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་གང་ལའང་མཁས་པའི་རྩེར་སོན་པ་ཞིག་སྟེ། ཁོང་གིས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་མཛད་པའི་གྲགས་སྙན་འཛམ་གླིང་དུ་ཁྱབ་ཡོད།  ༡༩༥༡ ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་༡༤ དགོང་དྲོ་དུས་ཚོད་བཞི་པ་ཙམ་ལ་ལྷ་ས་དགའ་རུ་ཤར་དུ་སྐུ་གཤེགས་སོ། །ད་ལྟ་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལག་སོན་བྱུང་བ་ཆོས་ཚན་ཉེར་བཞི་བཞུགས་ལ། བསྒྱུར་རྩོམ་ལ་ཆོས་ཚན་དགུ་བཞུགས།




#Article 27: ཁ་ཆེ་ (105 words)


ཁ་ཆེ་藏族穆斯林 Khacheཞེས་པ་འདི་ བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མིའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
མི་འདི་རྣམས་ལ་ཁྱད་ཆོས་འདི་འདྲ་ཡོད་པ་སྟེ།

༡ ཁ་ཆེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༦༡༧ལོའི་གོང་ནས་ལྷ་སར་གནས་ཆགས་ཟིན་ཅིང་ མང་ཆེ་བ་ཚོང་པ་དང་ གཤན་པ་ དེ་ཞིན་འཁྲབ་སྟོན་པ་རིག་རྩལ་ཅན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཞིན་   ཡིན་ཡང་ དེ་སྐབས་ཀྱི་བོད་སུ་ནངས་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་ཟོ་ད་ལྟ་ལས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིན་ ཁ་ཆེ་རྣམས་རང་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གོམ་སྲོལ་ལག་ལྟར་བྱེད་པར་དཀའ་བ་དང་ བོད་མི་ཚོས་དང་མཐུན་འབྲེལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ བོད་མི་ཚོའི་འཚོ་བར་ཞུགས་ཐུབས་ཀྱི་མེད་པ་རེད་  སྤྱི་ལོ་༡༦༡༧-༡༦༨༢པའི་སྐབས་ ཁ་ཆེའི་ཐུན་མི་ འ་ཧུང་དང་སོགས་དེ་སྐབས་ཀྱི་གོང་ས་ཕྱོགས་ྋཏྰ་ལའི་བླ་མ་ྋསྐུ་ཁྲེངས་ལྔ་པའི་ཟུར་དུ་བཅར་ཏེ་  ཁོ་རྣམས་ཚོ་གོང་དུ་ཞུས་པའི་རྒྱུ་སྐྱེན་པས་ད་ལྟ་ལྷ་ས་ནས་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་ཡུལ་ཁ་ཤི་རྨི་རི་克什米尔ལ་ལོགས་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པས་  གོང་ས་ཕྱོགས་ཀྱིས་ ཁྱེད་རྣམས་ལྷ་སར་མུ་མཐུད་ནས་ཞུགས་རོགས་དང་ ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་སར་ཚོང་རྒྱབ་ཞིན་དཔལ་འབྱོར་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད་ ད་ལྟ་བོད་མི་རྣམས་ཆོས་ལ་དལ་པ་ཧ་ཅང་ཆེ་བཞིན་ སྤྱིར་བཏང་གཤན་པ་བྱེད་འདོད་མེས་པས་ ཁྱེད་རྣམས་འདི་གར་གཤན་པ་བྱེད་པར་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག་ བརྗེས་སུ་ད་དུང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་རྒན་འམ་ཡང་ན་ འ་ཧུང་ལ་ ཁྱོད་ཚོའོ་ནང་གི་ལག་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཞིག་འབོད་ཏེ་ ཕྱོགས་བཞི་ལ་མདའ་གཅིག་རེ་རྒྱབ་ནས་ རྒྱང་མདའ་གང་གི་ས་ཆ་ཞིག་ཁྱོད་ཚོར་སྤྲད་ནས་ ཁ་ཆེ་སྤྱིའི་གླིང་ཁ་དང་ ཆོས་ཁང་སོགས་བྱེད་ཆོག་ཞེས་ ད་ལྟ་ལྷ་སའི་ནུབ་ངོས་ ནོར་བུ་གླིང་ཁ་མ་ཟིན་ཙམ་ 海关འགག་སྒོའི་འཕྲོད་སུ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ཞིག་སྤྲོད་པ་རེད་།  ས་ཆ་འདིའི་མིང་ལ་ཡང་རྒྱང་མདའ་གང་ཞེས་ ཁ་སྐད་དུ་ཕལ་ཆེར་ཀྱང་ལྟའི་ཁང་ཞེས་འབོད་འདྲ་  ད་ལྟ་བར་ཁ་ཆེའི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ །   སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་ ཁ་ཆེ་རྣམས་ལྷ་སར་དངོས་སུ་གནས་ཆགས་པ་ཡིན་།

༢ གནའ་སྔ་མོ་བོད་རིགས་ཀྱིས་ཀ་ཤི་རྨི་རི་ཡི་མི་ལ་ཁ་ཆེ་ཞེས་འབོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་
དཔེར་ན་  ཁ་ཆེ་ཤ་སྐམ་藏红花 ནི་ ཀ་ཤི་རྨི་རི་ལ་མང་བ་སྐྱེས་པས་སོ། །

༣བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དུ་ཡོད་པའི་ གར་གླུ་དང་ ནང་མ་ སོགས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ནི་ བོད་ཀྱི་གླུ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ མཐོ་སྒྲ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ དེ་ནི་Persis ཕོར་སི་ དང་ ཁ་ཤི་རྨི་རའི་ལ་དགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་སོ་།

༤བོད་ཡིགས་ནང་ ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་ ཞེས་པ་དེ་ནི་ པན་ཆེན་སྐུ་ཁྲེང་བདུན་པ་ བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ ཁ་ཆེའི་ཕ་རྒན་ཞིག་གིས་རང་གི་ཕྲུ་གུར་བརྒྱབ་པའི་སློབ་གསོ་དག་སྙན་ངག་དུ་བཀོད་ནས་མི་རྣམས་ལ་སློབ་གསོ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་།

༥སྔ་མོ་ནས་ཁ་ཆེའི་ནང་  ལེགས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་འཛུགས་སྐྲུན་པ་  དགེ་རྒན་  ཚོང་པ་   རྒྱུ་རྩལ་ལྡན་པའི་མི་རིགས་རི་མོ་མཁས་ཅན་ མི་རིགས་རོལ་དབྱང་མཁས་པ་ འཁྲབ་སྟོན་པ་ སོགས་མང་པོ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་  ད་ལྟ་ཡང་ ཁ་ཆེའི་ནང་ མི་རིགས་རྒྱུ་རྩལ་ཅན་དང་ མི་རིགས་རིག་གཞུང་ལ་མཁས་པའི་མི་རྣ་མང་པོ་ཡོད་པས་   ཁ་ཆེས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ དཔལ་སྦྱོར་ ལོ་རྒྱུས་བཅས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོང་བ་སོགས་ལ་ལེགས་འཕུལ་མང་པོ་བྱས་ཡོད་དོ་།




#Article 28: ཆབ་མདོ་རྫོང་། (163 words)


ཆབ་མདོ་རྫོང་‎

སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཆབ་མདོར་ཁམས་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། ཆབ་མདོའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་སྔ་སྟེ། 1977ལོ་དང1980ལོར་སྔ་ཕྱིར་རྡོ་ཆས་གསར་པའི་དུས་ཀྱི་ཤུལ་རྗེས་ཆབ་མདོའི་མཁར་རོ་དང་དངུལ་མདའི་མཁར་ཤུལ་རྙེད་པ་དེས་ཆབ་མདོར་ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་གོང་ནས་མིའི་རིགས་འཚོ་བཞིན་པ་མ་ཟད་གྲོང་ཚོའི་དབྱིབས་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་།   འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལ་སྒོ་ཕྱུགས་གསོ་བ་དང་མཉམ་དུ་རི་དྭགས་ཀྱང་རྔོན་པ་མཚོན།  སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས13པར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་མེས་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའི་རྗེས། ཆབ་མདོ་དང་དཀར་མཛེས་སུ་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཞོན་ཝེ་སི་ཞེས་པའི་ལས་ཁུངས་བཙུགས།  མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་བོད་ལ་ཞྭ་སེར་གྱི་བསྟན་པ་དར་ཏེ་ཁམས་ཁུལ་ལའང་དེའི་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་།  ཆབ་མདོའི་ཁུལ་དུ་ཧུ་ཐོག་ཐུ་སྟེ་བླ་སྤྲུལ་རིམ་པ་མང་པོ་བྱུང་།མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གིས་ཁམས་ཁུལ་དུ་མདོ་ཁམས་བཀོད་འདོམས་སི་བཙུགས་ནས་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ཚོ་པ་དང་འགོ་དཔོན་ནམ་དགོན་བདག་དོ་དམ་པར་བཀོད།

ཆབ་མདོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་མང་བའི་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་ཏེ།གདོད་མའི་བོན་ཆོས་ནས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དགོན་པ་ཧ་ལམ་མ་འདུས་པ་མེད།  ད་བར་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྦོ་སྤེལ་ས530ལྷག་ཙམ་ཡོད། གྲུབ་མཐར་དབྱེ་ན་དགེ་ལུགས་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པ། རྙིང་མ་བ། བོན་པོ་སོགས་ཡོད་པ་དང་།ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་བཙུན་པ་དང་བཙུམ་མ་ཁྱོན་བསྡོམས23000ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཡིས་ས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ3.9ཟིན།  རྩེ་དྲུག་དགོན་དང་། སྟེང་ཆེན་དགོན་པ།  གཡུང་དྲུང་དཔལ་རི་སོགས་པ་ནི་གྲགས་པ་ཆེ་བའི་བོན་དགོན་ཡིན་པ་དང་། རྩེ་དྲུག་དགོན་ནི་ད་ལྟ་ཁམས་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཤོས་དང་། དད་ལྡན་པ་མང་ཤོས། བོན་ལུགས་ཆ་ཚང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ལ་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་སུམ་སྟོང་གི་གོང་ནས་བྱུང་བར་གྲགས།  བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དུས་སུ་བཞེངས་པའི་སྨར་ཚང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མ་དགོན་ཝེ་སེ་དགོན་པ་དང་།  ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མ་དགོན་ཀརྨ་དགོན། སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྟག་ལུང་དགོན་པ་དང་དེའི་ཡང་དགོན་རི་བོ་ཆེ་དགོན་པ་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་གོ་བབ་གལ་ཆེན་བཟུང་ཡོད།  ལྷག་པར་དུ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ་ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་ཁམས་རི་བོ་ཆེར་ཀརྨ་ལྷ་སྟེང་གི་དགོན་ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་བྱོན་སྲོལ་ཐོག་མ་བྱུང་།  ཀརྨ་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་རིར་བརྟེན་དེ་བཞེངས་ཤིང་། ཐོག་ཁར་གཡུ་རྩི་ཅན་གྱི་རྫ་གཡམ་བཏང་ཡོད།   མདའ་གཡབ་ནི་བོད་བཟོའི་སེང་གེའི་དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་འདབ་དང་།  གཡོན་ངོས་ནི་རྒྱ་བཟོའི་འབྲུག་དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་འདབ། གཡས་ངོས་ནི་འཇང་བཟོའི་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་འདབ་བཅས་ཡིན། འདུ་ཁང་ཆེན་མོར་བྱམས་མགོན་གྱི་འཇིམ་སྐུ་སྨི་17ཙམ་ཟིན་པ་ཞིག་ཡོད།  ཤོད་རྒྱུན་དུ་ཀརྨ་པཀྴི་ཆོས་ཀྱི་བླ་མས་རྒྱ་ནག་ནས་བསྣམས་པའི་རྒྱ་ལྕང་ད་ལྟའི་དུས་སུའང་ལོ་འདབས་རྒྱས་ཏེ་ཡོད་སྐད་མ་ཟད་ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་སོགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཡང་ཉམས་མེད་དུ་ཡོད་དོ།    བྲག་གཡབ་བྱམས་མདུན་གྱི་རང་བྱོན་བྱམས་པ་ནི་བོད་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། བཤད་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཁམས་ཁུལ་གྱི་ཐང་སྐྱ་དགོན་དང་། ཝ་ར་དགོན། ཤངས་ཐོ་དགོན།  རྒྱས་རི་དགོན་སོགས་ནི་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའམ་རབ་གནས་གནང་སྟེ་བཞེངས་པ་ཡིན་ཟེར།  1444ལོར་(ཆབ་མདོ་བྱམས་པ་གླིང་དགོན་ནི་ཕྱག་བཏབ་པའི་ལོ་ཁམས་ནི་སྦྲུལ་ཡིན་པར་ལོ་རྒྱུས་མང་པོའི་ནང་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ཡིན་ན། མེ་མོ་སྦྲུལ་ནི་ 1437 ཁེལ་ཡོད།)བཞེངས་པའི་ཆབ་མདོ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་ཁམས་ཁུལ་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།  དགོན་པ་དེའི་གདན་རབས་རིམ་པར་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་ནས་མཚན་གནས་གནང་བ་ཡིན་ཞིང་།  གོང་མ་གནམ་སྐྱོང་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་ང་བརྒྱད་པར་འཕགས་པ་ལྷར་གནང་བའི་ཟངས་ཀྱི་ཐམ་ག་དང་ཁྲི་ལོ་ང་དྲུག་པར་གནང་བའི་བྱང་བུ་ནི་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ནས་ཡོད།

སྤྱི་ལོ1473ལོར་བཞེངས་པའི་དཔའ་ཤོད་དགོན་པ་ནི་བོད་ས་གནས་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཆེ་བཞིའི་གྲས་ཀུན་བདེ་གླིང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན། དགོན་པ་དེས་རྒྱ་བོད་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞེག་པ་སྤྱི་དང་།  ལྷག་པར་དུ་དེ་གའི་སྐྱེ་རབས་བདུན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་པེ་ཅིན་གཡུང་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་གནང་ནས་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཐད་ནང་ས་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་མང་གནང་།  དགོན་པ་དེས་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུའང་རིག་དངོས་རྩ་ཆེན་མང་པོ་བདག་ཚགས་བྱས་ཡོད་དེ། རྒྱ་བོད་བལ༼  རྒྱ་གར༽ གསུམ་སོ་སོས་ལུགས་སུ་བླུགས་པའི་ཟངས་སྐུ་སོགས་པ་ཡོད།  དགོན་པ་དང་རྒྱང་ཐག་མི་རིང་བའི་སར་མཆོད་རྟེན་གྲུ་བཞི་སྨི25ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཁམས་ཁུལ་གྱི་གནའ་བོའི་མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཤོས་གྲས་ཡིན།  བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གནམ་བདག་མཆོད་ཁང་གཅིག་པུ་ཚྭ་ཁའི་གནམ་བདག་མཆོད་ཁང་དེར་བོད་རིགས་དང་འཇང་རིགས་དད་ལྡན་པ་མང་པོ་ཡོད།

གཞན་ཡང་ཆབ་མདོ་ཁུལ་དུ་གནས་རི་གྲགས་ཅན25ཡོད་པའི་ནང་ནས་འཇོ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གུ་རུ་ལ་ནི་སློབ་དཔོན་པངྨ་དང་། བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་གླིང་པ།  ཀརྨ་པཀྴི་སོགས་པའི་གྲུབ་གནས་སམ་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་པའི་གནས་རི་རྩ་ཆེན་ཡིན། ལོ་རེའི་བོད་ཟླ6ཚེས15ཉིན་མང་ཚོགས་དུ་མས་ཉེ་འགྱངས་ལ་མ་བལྟོས་པར་གནས་རི་མཇལ་ལམ་གྱི་གནས་ཁག་མཇལ་བཞིན་གནས་རིར་འབྱོར་རྗེས་རི་བསང་བཏང་སྟེ་ཡུལ་ལུང་དུ་མི་ནད་ཕྱུགས་ནད་མི་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་།    རི་སྒང་གི་བསང་འཐུ་བ། དར་ལྕོག་འཛུགས་པ་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་མི་ཚོས་ཆར་ཆུ་བཟང་ལ་མི་ཕྱུགས་བདེ་བའི་རེ་སྨོན་མཚོན་ལ་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་བོད་དུ་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་མཚོན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན།

འཕྲེད་རྒྱུག་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བབ་དབང་གིས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ལྡན་པའི་གནས་རི་དང་བླ་མཚོ་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དུ་འཁོད་གསལ་ལྟར་ན།  ཁམས་ཁུལ་དུ་གནས་རི་གྲགས་ཅན25ཡོད་པ་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་ཆབ་མདོ་ཁུལ་དུ་ཡོད་སྐད།

གཞན་ཡང་ཁམས་ཁུལ་དུ་བྲག་རི་གྲགས་ཅན18ཙམ་ཡོད་པ་ལས་སྟེང་ཆེན་རྫོང་གི་རྩེ་དྲུག་དཔལ་རི་ནི་བོན་པོའི་གནས་རི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་མིན་རི་བོ་ཆེའི་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དང་།   དཔའ་ཤོད་ཁོངས་ཀྱི་པད་ཆེན་སྐུ་ལྷ་སོགས་གནས་རི་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་སྐོར་གནང་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན།

ཆབ་མདོར་གནས་རི་ཙམ་མ་ཟད་བླ་མཚོའང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། དཔའ་ཤོད་ཁོངས་ཀྱི་ར་འོག་མཚོ་ནི་ལྷག་པར་ཡིད་དུ་འོང་བས་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ལྡན་གྱི་མཚོ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས།  སྨར་ཁམས་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད་ཀྱི་འབུམ་མཚོ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ལ་མཐའ་ལ་སྤང་ཐང་གིས་བརྒྱན། མཚོའི་དཀྱིལ་དུ་གླིང་ཕྲན་གཉིས་མཆིས་ཤིང་།   དེའི་ཐོག་ཆུ་བྱ་དཀོན་རིགས་སྣ་ཚོགས་མཆིས།   དཔའ་ཤོད་ཁོངས་ཀྱི་རེའུ་མཚོའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཁར་མཚོའི་ནང་དུ་ཆུ་བྱ་དང་ཉ་རིགས་མང་པོ་ཡོད། དཔལ་འབར་གྱི་མཚོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་གྱིས་ཡིད་དབང་རབ་ཏུ་འཕྲོག་ངེས་པ་མ་ཟད་དེ་ཁུལ་ལྷ་སྒྲུང་གི་བཤད་རྒྱུན་མང་པོའང་རྣ་བར་འཇེབས། ལྷོ་རོང་ཁོངས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་བླ་མཚོར་འབོད་པའི་མཚོ་ཕྲན་དེ་དག་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་བཀྲམས་པ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བས་དེ་ལས་བྲལ་མི་སྤྲོ་བའི་སྣང་བ་འཆར་ངེས་ཡིན།

ཆབ་མདོར་ནད་བཅོས་ལ་ཕན་པའི་ཆུ་ཚན་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། རི་བོ་ཆེའི་གཡས་རུའི་ཆུ་ཚན་དང་། ཁ་རུབ་ཆུས་ཀྱི་ཝ་མེ་ཁའི་ཆུ་ཚན། འཇོ་མདའི་ཆུ་གཉིས་མདོའི་ཆུ་ཚན། སྟེང་ཆེན་གྱི་སྤུ་ཐོག་ཁའི་ཆུ་ཚན།   མཛོ་སྒང་གི་སྨད་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཚན་བཅས་ཡོད།

གཞན་ཡང་ད་བར་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ནས་ལྔ་སྟོང་བར་འདས་པའི་ཆབ་མདོའི་མཁར་རོ་ནི་བོད་ཁོངས་སུ་རྙེད་པའི་རྡོ་ཆས་གསར་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་གནའ་ཤུལ་ཡིན་ཞིང་།དཔའ་ཤོད་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ནི་ལོ་དུས་མང་པོ་འདས་ཤིང་། ནང་དོན་ཕུམ་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྐོ་སྟབས་བདེ་བའི་ཐོག་ནས་གནའ་དུས་ཀྱི་རི་དྭགས་རྔོན་ཚུལ་དང་གཡུལ་འཐབ་ཚུལ་སོགས་བརྐོས་ཡོད།  གོ་འཇོའི་ཀོ་བཏུམ་དུར་ཁང་ནི་བོད་ཤར་ཁུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཞིང་།   ད་བར་ལོ་ངོ2200འདས། བོན་དགོན་རྩེ་དྲུག་དགོན་པ་བཞེངས་ཆས་ལོ་ངོ་2000ཡན་འདས་ཞིང་།   ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་བཻ་རོ་ཙ་ན་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དུ་སྤྱུགས་རྗེས་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་ཕྱག་རྗེས་ཁམས་ཁུལ་མང་པོར་ཁྱབ།  སྤྱི་ལོ1100ལོའི་གོང་ནས་བརྐོས་པའི་བྲག་གཡབ་རི་མདའི་བྲག་བརྐོས་ནི་ཁམས་ཁུལ་དུ་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་སྔ་ཤོས་དང་ཆ་ཚང་ཤོས་ཡིན། སྨར་ཁམས་བྱིས་གྲོངས་ཀྱི་བྱམས་སྐུ་ཆེན་མོར་གནའ་བོའི་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།

ཁམས་ཁུལ་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཆབ་མདོར་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སྟེང་ཆེན་གྱི་རལ་པ་དང་།   ཆབ་མདོའི་བྲོ།  སྨར་ཁམས་ཀྱི་སྒོར་གཞས་བཅས་པ་མ་ཟད་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་ཏུ་དྲངས་པའི་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་བྱུང་བ་དང་ཁྱབ་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན།  ཀྲུང་གོའི་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་པས་རྒྱལ་ནོར་དུ་འབོད་པའི་སྒྲུང་པ་བགྲེས་པོ་གྲགས་པ་ནི་དཔལ་འབར་རྫོང་ནས་ཡིན། རི་མོར་ཆ་མཚོན་ན།  བོད་ཁུལ་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ཐང་ག་བཞེངས་སྲོལ་ཁག་གསུམ་ལས་སྟེང་ཆེན་དང་བྲག་གཡབ། གོ་འཇོ་ཁུལ་གྱི་སྨན་རྙིང་ལུགས་དང་།  ཁ་རུབ་ཆུས་ཚེར་དབད་རྒྱུད་ཀྱི་སྨན་གསར་ལུགས།  ཀརྨ་རྒྱུད་ཀྱི་རྐརྨ་སྒར་ལུགས་བཅས་ཡོད།    གཞན་ཡང་བོད་ཁུལ་ཡོངས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་མར་རྒྱན་དང་། འཆམ། གར་སོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་མིག་གི་དགའ་སྟོན་ཡིན།  ཁྱད་པར་དུ་ཁམས་པའི་གཡོ་བྲལ་གྱི་གཤིས་ཀ་དང་།  དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཉེན་སྟོན།   འདས་མཆོད། ཟས་གོས།  དམངས་སྲོལ་གྱི་དུས་ཆེན་སོགས་བབ་ཆགས་པ་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བོའི་དང་བ་ངང་གིས་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ།།

སྨན་རྩྭ་ཁག1200ཡོད་པ་ལས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ750ལྷག་ཙམ་ཟིན་པ་དེ་དག་གཙོ་བོ་ནི་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། སྙི་བ། ལྕུམ་རྩ། མྱང་རྩི་སྤྲས། སྲོ་ལོ་དམར་པོ། ལྕ་བ། ཨ་མི་ཤ།  གླང་ཆེན་ཆིག་ཐུབ་སོགས་ཡིན།  བོད་སྨན་གྲགས་ཅན་མུ་ཏིག་བདུན་ཅུ་དང་། རིན་ཆེན་མང་སྦྱོར་སོགས་ཁམས་ཀྱི་ཁུལ་ཙམ་མ་ཟད་ལྗོངས་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པ་ཆེ། རི་དྭགས་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་ནི་གླ་རྩི་དང་།  ཤ་བའི་ཁྲག་རྭ། གི་ཝང་། གངས་སྦལ་སོགས་གྲངས་ངེས་ཅན་ཡོད།   ལྷག་པར་ཆབ་མདོའི་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ནི་རྡོག་ཆེ་ལ་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དང་ནང་དཀར་བས་གང་སར་བྲིན་པོ་ཡོད།

ཆབ་མདོ་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ནི་བཟོ་རྩལ་རྩེར་སོན་ཞིང་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་བས་ཁམས་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ། ལྷག་པར་རྫ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དང་ཆབ་མདོ་རྫོང་ཁོངས་ཀརྨ་ཁུལ་གྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ནི་ཁམས་ཁུལ་དུ་གྲགས་པ་ཆེ་བས་ཆབ་མདོའི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད།   གནའ་དུས་སུ་དབར་ཁྲི་དང་། གླ་ཁྲི། རླིད་ཐོག བེའུ་རུ་བཅས་པ་ཀརྨ་ཁུལ་ཁོངས་སུ་གཏོགས།   ཀརྨ་ཁུལ་གྱི་རི་མོའི་སྐོར་ལ་མ་མཐའ་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ལོ་བདུན་བརྒྱ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད།  དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་གསུམ་བྱུང་བ་སྔོན་མའི་སྨན་ལུགས་དང་།  སྨན་གསར་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཞིབ་བྲིས་རི་མོ་གསར་བསྣན་མཛད་དེ་སྒར་བྲིས་ཀྱི་ལུགས་གསར་དུ་གཏོད་པས་ཀརྨ་སྒར་བྲིས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ་བོད་ཀྱི་ཐང་ག་འབྲི་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།  སྒར་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་ལྷ་སྐུ་ཁམས་གཙང་ཞིང་འབྲི་རྒྱུན་སྙོམས་པ།   ཚོན་མདངས་རྣམ་པར་བཀྲ་བས། ན་བཟའི་སུལ་ཤུལ་ཡང་གསལ་པོར་མངོན་ཐུབ།  གཞན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག་ཏུ་འཁོད་གསལ་ལྟར་ན།  ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཀརྨ་པཀྴི་ཆོས་ཀྱི་བླ་མའི་དུས་སུ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་རྫ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཀརྨ་དགོན་གྱི་ཁོངས་སུ་བཙུད།   ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བག་ཆགས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཕྱིར་ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པས་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ།  ལྷ་ས་སོགས་དང་རྒྱ་ནག་ནས་རིམ་པར་བཟོ་བོ་མང་པོ་བསྡུས་ནས་ཀརྨ་ཁུལ་དུ་བཟོ་རིག་དར་རྒྱས་བཏང་། བོད་དང་།  རྒྱ། སོག་པོ། འཇང་།  བལ་པོ།  རྒྱ་གར་བཅས་པའི་བཟོ་བོའི་བློ་གྲོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་མདོ་གྲ་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་།  ཆོས་ལུགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ནོར་མཛོད་དུ་གྱུར་ཏེ་རིམ་བཞིན་ཆབ་མདོ་ཁུལ་གྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པར་གྱུར་ཡོད།  དེང་སྐབས་ཀརྨ་ཁུལ་དུ་མགར་བཟོ་བརྐོ་དཀྲོལ་མཁན་གྱི་བཟོ་བོ་མང་ཙམ་ཡོད་པ་ཁོང་རྣམ་པས་རང་གི་བློ་གྲོས་དང་ལག་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་གྲ་རྒྱས་པོར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།  ཁོང་ཚོའི་ལག་རྗེས་དེ་དག་ཆབ་མདོ་ཁུལ་ཙམ་མ་ཟད་མཚོ་སྔོན་དང་།དཀར་མཛེས། རྔ་བ། ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་བཅས་པའི་ཁུལ་དུའང་ཁྱབ་ནས་ཡོད་དོ།།

ཆབ་མདོའི་རྒྱུད་དུ་ནགས་ཚལ་སྟུག་ལ་རྩི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁུལ་དེ་གར་རི་དྭགས་དཀོན་རིགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཡོད།   ཆབ་མདོ་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་རི་དྭགས་སྣ་ཁ17དང་།  རིམ་པ་གཉིས་པའི་རི་དྭགས་སྣ་ཁ54  དེ་མིན་རྒྱུན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྣ་ཁ400ལྷག རྩི་ཤིང་ལེགས་གྲས་སྣ་ཁ1000ལྷག  སྨར་ཁམས་ཀྱི་ལྷུང་ལ་རི་བོའི་སྤྲེའུ་སྤུ་སེར་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་དུ་སྤྲེའུ་སྤུ་སེར600ལྷག་ཡོད་པ་དེས་འཛམ་གླིང་གི་སྤྲེའུ་སྤུ་སེར་གྱི་བརྒྱ་ཆ60ཙམ་ཟིན་ཡོད། རི་བོ་ཆེའི་ཤ་བ་སྤུ་རིང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་ཁབ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ལྟེ་གནས་དུ་སྲུང་བྱའི་རི་དྭགས་དང་གཅན་གཟན་རིགས30ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ཤ་བ་སྤུ་རིང1001ལྷག་ཙམ་ཡོད།    ཤ་བ་སྤུ་རིང་འདུལ་གསོ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ལོ་རབས70པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁུལ་དེའི་ནགས་སྟེང་ཐང་དུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཤ་བ་སྤུ་རིང་འདུས་ར་དང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད།

ཆབ་མདོ་ནས་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ40ཆོད་པའི་འབྲུག་རྒྱལ་རིར་འཇར་མན་གྱི་རིགས་གཅིག་མཁས་པས་གནའ་བོའི་ཤུག་སྡོང་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། ཁོང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་མཐར་དེ་ཁུལ་གྱི་ཤུག་སྡོང་སྐྱེས་ནས་ལོ་ངོ1200ལྷག་ཙམ་འདས་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང་།  དེས་སྐབས་དེའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་སྐྱེ་ཁམས་དར་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད།  1976ལོར་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ཕྱོགས་བསྡུས་བརྟག་དཔྱད་རུ་ཁག་ཁོངས་གནའ་བོའི་སུག་བཞིའི་སེམས་ཅན་ཚོ་ཆུང་གིས་ཆབ་མདོ་རྫོང་རྟ་གཡེར་ཤང་དུ་འབྲུག་གི་འགྱུར་རྡོ་ཁག5རྙེད་པས་བོད་དུ་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་སྟོང་ཆའི་ཁ་སྐོང་ཐུབ་ཡོད་ལ་ཆབ་མདོ་ཁུལ་གྱི་གནའ་བོའི་ས་གཤིས་དང་གནམ་གཤིས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་དཔྱད་གཞི་རིན་ཐང་བྲལ་བའང་ཡིན་ནོ། །




#Article 29: དཔའ་ཤོད་རྫོང་། (520 words)


དཔའ་ཤོད་རྫོང་།
ཚ་བ་དཔའ་ཤོད་རྫོང་‎། ཚ་བ་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། ་་་་་་་་་་་་་་ དེ་ཡང་བརྒྱགས་རྔན་ཆེན་མོ་ལས། ལྷོ་ཡི་རོང་ལྷ་རྒྱལ་མཚན་དང་། རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ་བརྔན། དབང་ལྷ་མོན་ནོམ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། དམག་དཔོན་དགྲ་འདུལ་དབང་ཕྱུག་དང་། རྨུ་རི་རྨུ་བཙན་ལ་སོགས་པའི། ཚ་བ་སྒང་གི་གཞི་བདག་བརྔན། ཞེས་པ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཚ་བ་སྒང་གི་གཞི་བདག་གྲགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཡིན། ཚ་བ་སྒང་ལ་ཀུན་གླིང་གི་འཛིན་ཁོངས་དཔའ་ཤོད་ཚང་དང་ཆབ་མདོའི་མངའ་ཁོངས་གཉིས་ཡོད། དཔའ་ཤོད་ནི་ཚ་བ་གུར་ཅན་ཐང་གི་གཡས་ཕྱོགས་དང་ཚ་བ་ལྔ་སྒང་གི་བར་ལ་ཡོད། ཕལ་ཆེར་ཡུལ་འབྲོག་འདྲེས་མ་ཡིན། ཚ་བ་གུར་ཅན་ཐང་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འབྲོག་སྡེ་མང་པོ་ཆགས་ས་ཞིག་རེད། ཐང་དེའི་ལྟ་བར་རྨི་རི་རྨུ་བཙན་ནམ་རྨོ་མུ་ལྟེ་བ་ཟེར་བའི་གཞི་བདག་ཤིན་ཏུང་གཉན་པོ་དེ་ཡོད། རི་འདི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་འགྲུལ་ཚོས་དེ་རིང་འགྲོ་ན་རྨོ་བོ་རི། སང་ཉིན་འགྲོ་ན་རྨོ་བོ་རི་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། ཚ་བ་དབུས་ཆུ་ཟེར་བའི་ཆུ་ཕུགས་ཀྱང་འདི་ནས་ཡིན། དབུས་ཆུའི་རྒྱུད་ནས་ཆགས་པའིཡུལ་ལུང་རྣམས་ལ་ཚ་བ་སྒང་རོང་གཉིས། སྤོམ་མདའི་གཡས་ཕྱོགས་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་རྒྱུད་ནས་ཆགས་པ་རྣམས་རྔོ་སྟོད་དང་རྔོ་སྨད་ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད།། 

གུར་ཅན་ཐང་ནས་ཕར་བྲག་གཡབ་དང་ས་འབྲེལ། མར་ཤོ་སྟར་ལྷོ་གསུམ་དང་ས་འབྲེལ། དེང་སང་༼༡༩༨༧༽རྒྱ་དམར་གྱིས་གུར་ཅན་ཐང་དུ་གནམ་གྲུའི་འབབ་ཐང་བཟོས་ཡོད་སྐད། གུར་ཅན་ཐང་ནས་ས་ཚིགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་ན་ཚ་བ་སྤོམ་མདའ་ཡོད། འདིར་ས་ཚིགས་ཟེར་བ་ཁལ་བཀལ་ནས་འགྲོ་བའི་ཉིན་ལམ་གཅིག་ལ་ཟེར་བར་གོ་དགོས། སྤོམ་མདའ་དགེ་དགོན་ལ་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། དགོན་པ་འདི་བཞིན་འཕགས་པ་ལྷ་སྐུ་ཕྲེང་ཞིག་གིས་ཕྱག་བཏབ་པར་གྲགས། ཚ་བ་སྤོམ་མདའ་ལ་ཤོག་ཁག་དགུ་ཡོད། ག་མ་དང་ཐང་གཉེར་ཟེར་བ་གཉིས། ལོབ་དང་སྤིར་ཕྱིར་ཟེར་བ་གཉིས། འདི་གཉིས་སོ་སོར་ས་དགོན་དང་ཁ་ཐེག་དགོན་ཟེར་བའི་བོན་དགོན་གཉིས་ཡོད། འདི་རྣམས་སྤོམ་མདའི་ལ་རྒྱབ་རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་འགྲམ་རོང་ས་ཡིན། ཁེ་སི་དང་སོག་ཁྲི་གཉིས་ཡོད། སྤོམ་མདའ་རང་ལ་ཤོག་ཁག་གསུམ་ཡོད། སྤོམ་མདའ་ལ་ཞལ་ངོ་གཅིག་ཡོད་པ་མཛོ་སྒང་ནས་གཏོང་དགོས། འདི་ནས་ས་ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་སར་ཚ་བ་ཐེམ་ཐོག་དགེ་དགོན་ཡོད་པར་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད། ཐེམ་ཐོག་ལ་ཤོག་ཁག་དྲུག་ཡོད། སྡེ་མདའ་ཟེར་བ་དང་བྱེ་མདའ་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད། སྡེ་མདའ་ཚང་ཟེར་བའི་མི་ཚང་ཞིག་ལ་བཀའ་བཏན་ཡོད་སྐད།། 

དེ་ནས་མཛོ་སྒང་ས་ཚིགས་གཅིག མཛོ་སྒང་དགེ་དགོན་དུ་དགེ་འདུན་པ་གྲངས་༣༦༠སྐོར་ཡོད། དགོན་པ་འདི་བོད་གཞུང་ནས་བཞེངས་པ་རེད། འདིའི་མཁན་པོ་སེར་བྱེས་བསམ་བློ་ནས་བཏང་དགོས། མཛོ་སྒང་རྫོང་གི་འགོ་བྱེད་རྩེ་དྲུང་གཅིག་ཡོད། རྫོང་འདི་སྔར་གླིང་གི་དུས་སུ་ཨ་ཁུ་ཁྲོ་ཐང་གི་སྟག་རོང་དངུལ་ཆུ་ཁྲོ་རྫོང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། རྫོང་རྙིང་པ་ཉམས་གསོའི་སྐབས་རྩིག་པའི་གསེང་ནས་དངུལ་ཆུ་མང་པོ་ཐོན་པར་གྲགས། མཛོ་སྒང་ལ་ཤོག་ཁག་གསུམ་ཡོད། མཛོ་སྒང་ནས་དབུ་ཡག་བར་ས་ཚིགས་གཅིག་ཡོད། མཛོ་སྒང་ནས་རྡོ་ལི་འབིལ། སྤང་ལུང་། ལྷ་མདའ། འབོ་ཞུ། སྤོས་ཤུ། སྲི་གྲུ་ཁ་ལ་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱལ་མོ་གདོང་། འདིར་བཙུན་དགོན་གཅིག་ཡོད། གློ་དག་རྒྱལ་པོའི་ཐང་ཟེར་བ་སོགས་དབུ་ཡག་བར་གྲོང་ཚོ་གྲོང་ཚོ་མ་ཆད་པ་བརྒྱད་ཡོད། དགོན་པ་དང་རི་ཁྲོད། ལྕང་མ་རི་ཁྲོད། དགུ་ཡག་དགོན། ཉི་མ་གླིང་། ནགས་ཚལ་དགོན་པ་ཟེར་བ་སོགས་མཛོ་སྒང་དགོན་པའི་དགོན་ལག་ཁང་ཚན་བརྒྱད་ཡོད། དུས་དུས་སུ་མཛོ་སྒང་ལ་ཚང་ལ་ལྷན་ཚོགས་གནང་། དབུ་ཡག་ནས་མ་ཁུ་ས་ཚིགས་གཅིག དབུ་ཡག་གི་མར་ཙམ་ཚ་བ་སྒྲུབ་ར་ཟེར་བ་སྔ་ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་ནའི་སྒྲུབ་གནས་ཤིག་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་དམར་གྱི་མཛོ་སྒང་ཤན་ཟེར་བ་དེ་ཆགས་ཡོད་སྐད། མ་ཞུ་ལ་གྲོང་ཚོ་ཆེ་ཙམ་ཡོད། དེའི་གཡོན་གྱི་ལུང་ཕུགས་ན་དམར་ཕུག་དགོན་ཟེར་བའི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡོད། མ་ཞུ་ནས་ཕོ་བྲང་བར་ས་ཚིགས་གཅིག ཕོ་བྲང་ལ་དབུས་ཆུའི་ཕར་ཚུར་གྲོང་ཚོ་ལྔ་ཙམ་ཡོད། རྒྱབ་རིའི་རྩེ་ལ་མདའ་དེར་དགོན་ཟེར་བའི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡོད། ཕོ་བྲང་ནས་ཕྲི་འདུ་ས་ཚིགས་གཅིག འདིར་ཡང་ཆུ་ཕར་ཚུར་གྲོང་སྡེ་གསུམ་ཡོད། རིའི་ངོས་གདུགས་དཀར་དགོན་ཟེར་བའི་བོན་དགོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད།། 

དེ་ནས་ཚ་བ་བྲག་ཡུལ་བར་ས་ཚིགས་གཅིག དེང་སང་རྒྱ་ལུགས་ཆུས་གཅིག་བརྩི་གི་ཡོད་པ་འདྲ། བྲག་ཡུལ་ཞལ་ངོ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་རྩེ་གསོལ་དཔོན་གཞོན་པའི་ཐབ་རྟེན་ཡིན། འདིའི་འོག་ཡུལ་དགོན་བདུན་ཡོད། བྲག་ཡུལ་གྲོང་སྡེ་བཅོ་ལྔ་ལྷག་ཡོད། རགས་དང་། ལ་འོག དུལ་དང་། བར་ཚིགས། ལུང་བཟང་དང་རག་འགིལ། འདི་རྣམས་རོང་ས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་སྟེང་དུ་ཤོག་པ། འདིར་དགེ་དགོན་ལྷུན་གྲུབ་དགོན་ལ་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ལུང་བཟང་སྔགས་རམས་པས་ཕྱག་བཏབ། སྟེ་སྒོང་། རྫོ་ཤོད། མདའ། འོག་ས། འདིར་འོག་ས་ཚང་ཟེར་བ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བཀའ་གཏན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིད། ཚ་ཞུ། ཡུལ་སྐད། ཤ་ཁོ། སྦལ་བ་ཐང་། དབར། འདིར་དབང་མཁར་ཟེར་བའི་བྲག་ཡུལ་དགོན་ལག་སྔར་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སློབ་མ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། དགོན་པ་འདིར་སྐྱེ་བདུན་སྐུ་ཤ་དང་བང་སོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དབུ་ཐོད་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་རང་བྱོན་ཅན་སོགས་ནང་རྟེན་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་ཡོད། བྲག་ཡུལ་དགེ་དགོན་ལ་དགེ་འདུན་ཕྱེད་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། འདི་ནི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་རྒྱལ་ལམ་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། བྲག་ཡུལ་གཡོན་ཕྱོགས་མངས་ལི་རྒྱབ་ཏུ་མདུན་དང་ས་སྦེ་ཟེར་བའི་གྲོང་ཚོ་ཁག་ཡོད། འདིར་ཚ་བ་དགེ་དགོན་ཉི་སྟེང་དགོན་ལ་གྲྭ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཡོད། དེ་ནས་མར་ཚ་བ་མཆོད་རྟེན་ཡོད། འདིར་གྲོང་ཚོ་ཁག་ལྔ་ཙམ་ཡོད། སྤང་འགོ་དགོན་པད་ང། རིན་ཆེན་གླིང་ཟེར་བའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་གཉིས་ཡོད། མཆོད་རྟེན་འདི་སྔོན་བྱང་སེམས་ཟླ་བའི་དཔལ་གྱིས་བཞེངས།ནང་རྟེན་རྩ་ཆེན་ཡོད་སྐད། མཐོ་ཚད་དང་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད། གངས་དཀར་གདོན་བགེགས་ཀྱིས་བརླམས་པའི་མི་དང་། ནང་གཅོང་། ཤེས་པ་རང་བཞིན་མི་གནས་པ་རྣམས་ཕྱག་བསྐོར་ལ་འཁྲིད་དུས་ཕན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཡོད། མཆོད་རྟེན་འདིའི་མཚན་ལ་མཐོང་བ་རང་གྲོལ་ཟེར།། 

དེ་ནས་མར་སྤྲུལ་འགར་ལ་ཟེར་བའི་གྲོང་ཚོ་ཁག་གཉིས་ཙམ་ཡོད། འདིར་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་གཅིག་ལ། སྔོན་གྲུབ་ཆེན་དྲིལ་བུ་པ་རྒྱ་གར་ཨོ་རི་སར་ཐོག་མར་རབ་བྱུང་གི་ཆ་ལུགས་མཛད་ནས་རིའི་ཕུག་ཅིག་ལ་སྒྲུབ་པ་གནང་སྟེ་བཞུགས་དུས། ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཉམས་སད་པའི་ཕྱིར་པད་མ་ཅན་གྱི་བུ་མོ་ཞིག་གྲུབ་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་གཡོག་ལ་བཞག ནམ་ཞིག་གྲུབ་ཆེན་གྱིས་དེ་བདག་མར་བཞེས་ཏེ་སྲས་ཀྱང་གཉིས་ཙམ་བྱུང་འདུག དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གྲུབ་ཆེན་ལ་དམའ་འབེབས་ཀྱི་སླད་དུ་གྲོང་དུ་གདན་ཞུས། ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱང་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་འཕྱ་སྨོད་ཞུ་བར་བསྐོང་སྟེ་ཆང་མང་པོ་འདྲེན་དུ་བཅུག གྲུབ་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པའི་ཕེབས་ལམ་ནས་བ་གླང་གི་རྭ་ཞིག་ནང་ནས་ཆང་མཆོད་བཞིན་ཕེབས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་དང་ཡུལ་མི་ཚོས་དམའ་འབེབས་དང་། བརྙས་ཐབས་དུ་མ་མཛད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གྲུབ་ཆེན་གྱིས་བ་གླང་གི་རྭ་ས་ལ་ལན་ཁ་གཡར་བརྡབས་པས་་སའི་འོག་ནས་ཆུ་ཆེན་པོ་དོན་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནུབ་ལ་ཉེ་བ་ན་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་དང་། ཡུལ་མི་ཚོ་སྐྲག་སྟེ་གྲུབ་ཆེན་ལ་བཟོད་པར་གསོལ་ཏེ་དེའི་ས་ཤུལ་ནས་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཞིག་ཐོན་པར་གྲགས། སྐབས་དེར་གྲུབ་ཆེན་ཡབ་ཡུལ་ཕན་ཚུན་འཁྱུད། སྲས་གཉིས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུར་གྱུར་ཏེ་རྫུལ་འཕྲུལ་གྱིས་མཁའ་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་ཏེ། འདིར་བབས་ནས་བཞུགས་པ་ཡིན་ཟེར་མི་ཕལ་པ་མི་ཐར་བའི་བྲག་གི་བྱ་སྐྱིབས་ཤིག་གི་འོག་ན་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྡོ་དཀར་པོ་ཡིན་པ་ལ་ཡུམ་གྱི་དབུ་སྐྲ་ནག་ཤིག་གེ་དང་། ཡབ་ཀྱི་དབུ་ལ་རས་ཀྱི་ཐོད་དཀྲི་བཅིངས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།ཚེས་བཅུ་འབུལ་མཁན་དང་མཇལ་ཁར་ཡོང་མཁན་ཆད་མེད་ཡོད། སྔར་སོ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཞུས་མྱོང་།འོ་དེ་གསལ་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད་པ་འདྲ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཇལ་མྱོང་ངམ་གསུངས་བྱུང་། འདིའི་ཡས་མས་རྣམས་བྲག་ཡུལ་རྫོང་ཁོངས་ཡིན།། 

བྲག་ཡུལ་གྱི་རི་འགོར་དམག་དཔོན་དགྲ་འདུལ་དབང་ཕྱུག་ཟེར་བའི་གཞི་བདག་མཐུ་རྩལ་ཆེན་པོ་དེ་ཡོད། བྲག་རི་རྩེ་མོ་རྣོན་པོ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་མཁའ་ལ་བསྙེགས་པ་ལྟ་བུ་རྩེ་མོར་དབྱར་དགུན་མེད་པ་གངས་ཀྱིས་གཡོགས་ནས་ཡོད་པ། མདུན་དུ་མི་རིང་བར་མཚོའི་རྫིང་བུ། མཆོད་ཡོན་ལྟ་བུ་ཡོད་པ། སྐེད་པར་ནགས་གསེབ་དང་སྤང་བཀྲ་སྟག་ཤམ་གྱི་རི་མོ་དོད་པ་འདྲ་བ་བརྗིད་རྔམ་ཆེ་བ་ཡོད། གཡས་གཡོན་ནས་བྱང་དམར་བར་ས་ཚིགས་གཅིག་ཡོད། བྱང་དམར་དགེ་དགོན་ལ་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། འདིའི་ཕྱག་བཏབ་མཁན་ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་རྒྱལ་ལམ་བློ་བྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། འདིར་གྲོང་ཚོ་བེར་བརྫི་ཁམས་གསུམ་དང་།སིང་། རག་མེ་འབའ་ཡུལ། རྒྱས་ཕུད། གཡོན་ཕྱོགས་ལི་རྒྱབ་ཏུ་ཀུ་ལི་སྟོད་དང་གྲོང་ཟེར་བ་གཉིས ཀུ་ལི་ཐང་ཤོད་ལ་ས་སྐྱའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡོད། མེས་པ་དང་བོར་བ་ཟེར་བ་གཉིས་ཡོད། འདིར་ཡང་ས་དགོན་ལ་བ་དགོན་ཟེར་བ་ཡོད། དེའི་བརྒྱུད་ནས་མར་སྟག་གཟིག་ཟེར་བའི་གྲོང་ཚོ་ཕྲབ་པ་དང་ཀེང་རུས།འདིར་འབའ་མ་ས་སྐྱའི་དགོན་ཡོད། དེ་ནས་ཁག་སྡེ། ལ་ཁ་བ། སྤག་བ། འདིར་ཡང་ས་སྐྱ་དགོན་ཞིག་ཡོད། འདི་རྣམས་རོང་ས་ཡིན། ཚ་བ་བྱང་དམར་ཁོངས་ཡིན།།
 བྱང་དམར་ནས་དཔའ་སྐད་བར་ས་ཚིགས་གཅིག་ཡོད། འདིར་དཔའ་འཛམ་ཟེར། རྫིང་ཕུད་དང་དཔའ་སྐད་ཟེར་བའི་གྲོང་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད། དེ་ནས་ཏོག་ལ་རྒྱབ་ནས་བསགས་དང་དུལ་ཟེར་བའི་གྲོང་ཚོ་གཉིས་ཡོད། ཏོག་ལཱ་རི་བྲག་མཐོ་པོ་དུང་གི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། འདི་ཁ་བ་དཀར་པོའི་སྒོ་སྲུང་དམར་ནང་མ་གནས་རི་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད།་གོང་འཁོད་ཚ་བ་སྒྲུབ་ར་འདི་ཁབ་དཀར་པོའི་སྒོ་སྲུང་ཕྱི་མ་དེ་ཡིན། འདི་ཡང་གནས་ཆེན་ཟིག་ཡིན་པ་བུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེའི་རྙིང་མའི་ཆོས་འབྱུང་དུ་བཀོད་འདུག ཏོག་ལ་དང་བྲག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ཤོག་དུང་རི་གཉིས་ལ་དུང་ཆ་གཅིག་ཟེར། ཏོག་འདིར་ཆབ་མདོ་ས་དབང་ནས་བསྐོས་པའི་ཏོག་ས་དམག་དཔོན་ས་སྲུང་དམག་མི་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ས་མཚམས་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཙང་རྒྱུན་གནས་ཡར་བྲག་ཡུལ་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རང་རེ་ཞི་བདེ་དང་ཡུལ་དུས་འཇམ་པའི་སྐབས་ལ་ནི་ཁ་ཕོ་འབྲུག་ལྟར་སྒྲོགས་ཤིང་། དོན་མེད་ཉེས་བརྡུངས་བཏང་བ་སོགས་མི་སེར་བརྡབས་གསིག་མང་པོ་བཟོ། དམག་ཟེར་བ་མི་སེར་བཅོམ་བྱེད་འདྲ་བྱེད། ས་མཚམས་ཟིང་འཁྲུག་ཕྲན་བུ་བྱུང་ནའང་རྒྱབ་ཀྱི་མེད་མདའ་ཡང་དགྲའི་ལག་ཏུ་བཞག་ནས་ཉིན་ལམ་མང་པོས་ཆོད་པའི་ས་ལའང་ཉིན་གཅིག་གིས་གོམ་པ་བརྒྱབ་ནས་ཕྱིར་མིག་མི་བལྟ་བར་དམག་མིའི་ངང་ཚུལ་བཟུང་ནས་བྲོས་ཐེངས་མང་པོ་བྱས་ཡོད། ཏོག་དམག་དཔོན་གྱི་ཨ་ལྕོ་གནས་བསྐོར་བ་དང་འགྲུལ་པ་ཚོར་སྒ་ཁྲལ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཏོག་ནས་ཚ་བ་བུལ་ཐོག་ཚིགས་གཅིག་སར་བུལ་ཐག་དགོན་པ་ཡོད། གྲྭ་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། ས་ཁུལ་འདི་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཞིག་བྱུང་། ད་ལྟ་བལ་བཞུགས་པ་དེ་བུལ་ཐོག་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། སྐུ་ཕྲེང་ག་ཚོད་ཡིན་མིན་གྱི་གནས་འབྲེལ་ཐེངས་གཉིས་ཙམ་ཞུས་ཀྱང་གནས་ལན་མེད་པ་ཧ་ལམ་ཤོད་རྒྱུ་མེད་པ་འདྲ། དགོན་པ་འདི་ཕྱག་འདེབས་མཁན་བྲག་ཡུལ་དང་གཅིག་བུལ་ཐོག་ལ་གྲོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཡོད།། 

ཚ་བ་བུལ་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ལམ་ས་ཚིགས་གཅིག དེ་ནས་ཚ་བ་ཤུག་ལ་རྒྱབ་ནས་མཇལ་པ་ཟེར། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་སྡེ་ཡིན། བུལ་ཐོག་ནས་གྲོང་སྡེ། ལ་གྲོང་། སྐལ་བུ་དང་། དབབ་བུ་འདིར་མ་ཎི་དུང་འཁོར་དང་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་ཡོད། དེ་ནས་ཤོད་པ་དང་འདིར་བོན་དགོན་ཞིག་ཡོད། སྒྲོལ་ཤོད་འདིར་ཡང་བོན་དགོན་གཅིག་ཡོད། དེ་ནས་རག་ལྷ་དང་ཧ་གདོང་ བྲག་སྒོ་དང་ལུང་ཕུགས་འདིར་ལོ་ཙ་བ་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་སྒྲུག་ཕུག་རྩ་ཆེན་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ལོ་ཙཱ་བ་འདིས་སྔར་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་གི་སྐབས་བཀའ་བསྟན་མང་པོ་བསྒྱུར་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་སྔ་ཤོས་ཤིག་ཡིན ལོ་ཙཱ་བ་བཞིན་བཟང་བས་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དེར་ཆགས་ཏེ་སྒེག་ཉམས་དང་ཆགས་པའི་དུས་བཏབ་མང་པོརབྱས་ཀྱང་ལོ་ཙཱ་བས་མ་གསན་པར་བཙུན་མོ་ཁྲོས་ཏེ་དབྱེན་མང་པོ་བཅོས་ཏེ་རྒྱལ་པོས་ལོ་ཙཱ་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་ཚ་བ་རོང་དུ་བཙོན་ལ་བརྫངས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཕུག་གམ་བཞུགས་གནས་ཡིན་པ་འདྲ། ཚ་བ་སྒྲུབ་ར་དང་འདི་གཉིས་སྐྱེས་རབས་ལས། འབྲུག་སྒྲ་དྲག་པོའི་སེར་བ་འདྲ་བ་ཡི། དབྱེན་གྱིས་སེར་བ་རྡོ་རྗེ་བབས་ན་ནི། མིང་ཙམ་ཚོད་ཀྱི་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང་། ཉམས་ཤིང་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་སུ་ཞིག་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པ་ལོས་བདེན། ཆོས་རྒྱལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་གོ་སྐབས་ཐོབ་ན་གཞན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདིར་མ་ཎི་དུང་འཁོར་དང་ལྷ་ཁང་ཡང་ཡོད། དེ་ནས་རྫི་ནག བྲག་སྣ། འདིར་ཡང་མ་ཎི་དུང་འཁོར་དང་། ཨ་སྦ་ལྷ་ཁང་ཡོད་པ་དེ་ནས་ཞག་ཙེ་དང་། ཨ་སྨན། འདིར་ཡང་མ་ཎི་དུང་འཁོར་དང་། ས་སྦབ་ཆུ་འཛོམས་ལྷ་ཁང་ཟེར་བ་ཡོད། རྔོ་ཆུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྲ་བུ་དང་། རྩབ་བུ། སྨན་ཁུངས་ཞེས་པ་ནི་གྲོང་སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན། འདི་ལ་སྨན་ཁུངས་ཞལ་ངོ་གཅིག་ཡོད། ཀུན་གླིང་བླ་བྲང་ནས་གཏོང་སྲོལ། དེ་ནས་ཁུ་པ་དང་། བྲབ་སྤྱི་དང་། འགྲམ་སྔོན་ཟེར་བ་སོགས་གྲོང་སྡེ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཡོད།། 

སྨན་ཁུངས་སུ་ལོ་རེ་བཞིན་གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་ནས་དྲུང་སྐྱ་སེར་གཉིས་གཞུང་ཁྲལ་བསྡུ་ལེན་ལ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད། ས་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྲལ་འཇལ་གྱི་ཡོད་པར་ངེས། སྨན་ཁུངས་དར་རྒྱས་གླིང་ཟེར་བའི་ས་སྐྱའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡོད། ཨ་སྦན་ཆུ་འཛོམས་ལྷ་ཁང་ནས་ཚ་བ་དབུས་ཆུ་དང་། རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུ་འདྲེས་ཏེ། འགྲམ་སྔོན་ཟེར་བ་དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་འབར་མའི་ཕྱོགས་སུ་འབབ། ཚ་བ་རོང་གི་ཡུལ་རྣ་ཤུག་ལ་བཙན་རྒོད་དམར་པོ་ཟེར་བ་འདི་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀའ་པོའི་གནས་སྲུང་ཡིན། མཐུ་རྩལ་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གཉན་པ་ཞིག་ཡིན། གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་ཟེར་བ་ཕྱི་ལྟས་ས་འཛིན་མཐོ་ཞིང་རྩེ་མོ་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གངས་རྒན་ཤེལ་དཀར་ལྷུ་པོ་ལ་ཟླ་འོད་འབུམ་གྱིས་འཁྱུད་པ་ལྟ་བུ། ཕྱོགས་བཞིའི་རིའི་ཕྲག་ཏུ་ཡོན་ཆབ་བསྒྲིགས་པ་ལྟ་བུའི་མཚོའི་རྫིང་བུ་ངང་པའི་ཁྱུ་ཚོགས་གྲངས་མེད་ལྡིང་ཞིང་འཁོར་བ་ཁ་བ་དཀར་པོ་ནང་གནས་དང་། ཕྱི་བསྐོར་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གནས་སུ་ཆུ་རྦ་ཤར་དང་། མེ་ལོང་གི་གོང་ཁྲོད་འོག་ཁྲོད་ཟེར་བ་སོགས་མཇལ་ཞུ་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། གནས་འདི་ནང་བལྟས་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་གནས་ཉེར་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ལྷུན་གྲུབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བཀོད་པ་སྐྱེ་བོ་ཐ་ལམ་པའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ནས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་ལ། ལུག་ལོ་ནམ་ཤར་ལ་འདིའི་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བར་གྲགས་ཤིང་རྒྱུན་དུའང་གནས་སྐོར་བ་ཟླ་བ་མང་པོའི་ལམ་བྱས་ནས་ཡོང་མཁན་རྒྱུན་ཆད་མི་འོང་། འདིའི་གནས་བདག་རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ་མི་དཀར་རྟ་དཀར་ཕྱག་གཡས་མ་གནོན་བ་དན་ལྷབ་ལྷུབ་དང་བཅས་ཏེ་འཛིན་པ། གཡོན་རིས་འགར་ནོར་གཞིང་རིན་པོ་ཆེ་གང་བ་བསྣམས་པ། དབུ་ལ་དངུལ་དཀར་གྱི་དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་རུ་དར་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པར་གསོལ་བ། གངས་རིའི་མདངས་ལ་འཁུ་བའི་དངུལ་གྱི་ཁྲབ་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚག་ལྡན་གསོལ་བ།་གཞན་ཡང་མདའ་མདུང་རལ་གྲི། དགྲ་སྟ། ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་ཅིང་། རྟ་དང་། འབྲོང་གཡག སྟག་གཟིག དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་རང་འདྲའི་མཆེད་འཁོར་མཛེས། ཡུམ་སྲས་དང་བཅས་པ་དུས་མས་བསྐོར་བ་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་འདུག འདིས་མཚོན་གོང་འཁོད་ཡུལ་ལྷ་རྣམས་སྔོན་ཚེ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ནས་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་རིམ་པའི་སྤྱན་སྔར་གཡར་དམ་གཉན་པོ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས། དམ་ལྡན་བུ་བཞིན་སྐྱོང་། དམ་མེད་ཆམ་ལ་ཕབ་པའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཁྱད་པར་ཅན་མཐུ་རྩལ་གཞན་འགྲན་མ་མཆིས་ཀྱང་། སྐྱེ་འགྲོའི་བསོད་ནམས་ཆུ་ལས་དམའ་ཞིང་ལས་འབྲས་བརྩི་སྲུང་ཆུང་བའི་དབང་གིས་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་རྣམས་དབུ་འཕང་དམས་ནས་གཤོག་པ་ཆག་པའི་འདབ་ཆགས་མཁའ་ལ་འཕུར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་ཡང་རྩལ་འདོན་མི་ནུས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།། 
འོན་ཀྱང་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་རྣམས་དབུ་འཕང་དགུང་དུ་འདེགས་སླད་འཕྲིན་བསྐུལ་མ་སྨད་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བ་ནས་ཡུལ་ལྷ་ཆ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་རང་གནསརང་འཁོད་ཐོག་ལས་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡངས་པོར་ཕྱེས་ཡོད་པར་མངོན་ནོ།། 

ཚ་བ་སྒང་རོང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཚ་བ་མཛོ་སྒང་ཡན་མན་ལ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད། ཡང་ཚ་བ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་བརྩི་དུས་ཚ་བ་རོང་སྦལ་ཐོག་གི་མར་ཙམ་རེད། གང་ལྟར་སྤོམ་མདའ་ཤོག་དགུའི་ལུང་ནས་འཇག་ལུང་བཞི་ཡན་ལ་ས་ཚིགས་ཉིན་ལམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པར་གྲགས། འདི་ཡན་ཚ་བ་དབུས་ཆུའི་བརྒྱུད་ཕར་ཚུར་ཆགས་པའི་དགོན་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་རོབ་ཙམ་བཀོད་ཟིན། ད་ནི་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་རྒྱུད་དང་། དེ་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་དགོན་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་བཀོད་པ་ལ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་ཆུ་ཕུགས་ནི་བྱང་རིགས་ལྡན་སྡེ་བཞིའི་ལུང་པའི་ཆུ་ཕྲན་བསྡོམས་ཏེ་བྱང་ནག་ཆུའི་བརྒྱུད་ནས་བབས་པ་ཞིག་ཡིན། ཚ་བ་སྤོམ་མདའི་གཡས་ཕྱོགས་གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་མངའ་ཁོངས་ཚ་བ་མངའ་སྒང་ཡོད། འདིར་དགེ་དགོན་གནས་སེར་པོ་དགོན་པར་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་མ་ལོངས་ཙམ་ཡོད།། 

གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་ལ་རྫོང་འགོ་དྲུང་སྐྱ་སེར་གཉིས་ཡོད། དེ་ནས་མར་གྲོང་སྡེ། རྫོང་དཀར་དང་། ཝ་ཤོད། འགོ་པ། ཕུགས་ལུང་། འ་འུར་ཏཱ་ཞེས་པའི་དགོན་པ་འདིར་ཆགས་ཡོད། ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་ནི་ཚ་ཁོ་ངག་དབང་གྲགས་པའོ། དེ་ནས་བཞད་པ། འདིར་དུམ་རྭ་དགོན་པ་ཡོེད། གོང་འགོ་གཉིས་སྨོས་ཀྱི་དགོན་པ་དགེ་ཁོངས་ཡིན། དེ་ནས་གཡག་སྟག་ཏུ་གཡག་སྟག་དགོན་ཞེས་པ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་གནས། དེ་ནས་ཨ་སྟོད་དང་། ཨ་སྨད། ཏུལ་དང་། འོ་པགས་ཛོ་དང་། ཛོ་ཤོད། འཁྲུངས་ཡུལ་ཟེར་བའི་གྲོང་རྣམས་ཡོད། འདིར་གླ་བ་གར་ཞལ་ངོ་གཅིག་ཡོད། གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་འོག་ཞལ་ངོ་གསུམ་ཡོད་པའི་གཅིག་ཡིན། འདིར་དགེ་ལུགས་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནས་ཕར་ཙམ་འགོ་ཡུལ་གྲོང་ཡོད། འདིར་ཡག་དགེ་དགོན་འབོ་མི་ཐེ་པ་ཟེར་བ་མཆིས། དེ་ནས་བོན་དགོན་འགའ་ཤས་ཆགས་ཡོད། འདི་ཡན་ལ་རྔོ་སྟོད་ཟེར། སྒོ་དང་སྒོ་རྣ་འབེལ་ཟེར་བའི་མི་ཚང་རྟེན་ཁང་དུ་བཀའ་བསྟན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོད། འདི་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ་རོང་ས་སྟོན་ཐོག་གཉིས་རེ་ལེན་ཆོག་པ་ཡིན།  ཁུལ་འདིར་འོག་ཐོག་འཁྲུངས་ཡུལ། གཡག་སྟག བྱང་རྭ་དགོན་ལ་སོགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་དྲུག་གི་མཁན་པོ་འབྲས་སྤུངས་ཚ་བ་ཁང་ཚན་ནས་གཏོང་སྲོལ་ཡོད། འདི་ནས་གཡས་ཕྱོགས་ས་ཁ་མཐོ་སར་ཚ་བ་ཁང་ཚན་ནས་གཏོང་སྲོལ་ཡོད། འདི་ནས་གཡས་ཕྱོགས་ས་ཁ་མཐོ་སར་ཚ་བ་རབ་ལོ་ཟེར་བའི་ཡུལ་འབྲོག་སྦྲགས་མའི་གྲོང་སྡེ་མང་ཙམ་ཡོད། རབ་ལོ་དགོན་པ་ཞེས་པའི་དགེ་ལུགས་དགོན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་སྐྱེ་བུ་དམ་པ་དེ་དགོན་གནས་དེ་ནས་ལགས། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་དྲུག་ཅུ་པ་དེ་ཡིན། ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༡༧༡༠ལོར་མདོ་སྟོད་ཚ་བ་རོང་དུ་འཁྲུངས། ཕྱི་ལོ་༡༧༧༢ལོར་གསར་ཁྲིར་ཕེབས།ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས ཧ་ཅང་མཁས་སྙན་ཆེ་བས་༧རྒྱལ་བ་འཇམ་དཔལ་རྒྱལ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་ཡང་མཛད།། 

དེ་ནས་ཚུར་ཡང་རྔུལ་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་རྩེབས་དང་། རབ་ཅན་ཟེར་བའི་གྲོང་སྡེ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡོད། འདིར་རབ་ཅན་བྱང་རྭ་དགོན་གྲྭ་གྲངས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ཡོད་པའི་དགེ་ལུགས་དགོན་ཞིག་སྟེ། འདི་ནས་གཡས་ཕྱོགས་ལ་འགའ་ཤས་རྒྱབ་ན་རྒྱ་གར་ཤར་དང་ཉེ་བ་ན་ཚ་བ་རྫ་ཡུལ་གྲོང་སྡེ། དགའ་དང་སྐྱིད་སྒང་གཉིས། དཔལ་ས་སྐྱའི་འགྲོ་བ་དགོན་ཞེས་པ་མཆིས། དགྲ་བླ་དང་། གཞི་ཁ་ཐང་། འདིར་ཁྲ་ཡུལ་གནས་ཆེན་གངས་རྭ་ཟེར་བའི་གནས་ཆེན་ཞིག་ཡོད། དེ་ནས་རི་མ་དང་། ལ་སྡེ་གྲོང་གཉེར་ཞེས་པའི་རྫ་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་བ་རྣམས་ཡིན། དེ་ནས་མར། སེང་གེ་དང་། ས་མང་། དུང་ཐང་། བུང་ཐང་། རོང་སྟོད། རོང་སྨད། ཨ་སྲབ། འདིར་དཔལ་ས་སྐྱའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡོད། སོག་ཞུ་དང་། བུ་གཙང་། འདི་སྦས་ལུང་ཞིག་ཡིན། འདིར་ཡང་དགོན་པ་ཡོད། འདི་ནས་ཡར་པདྨ་བཀོད་དང་ཉེ། ཕར་རྒྱ་ཤར་དང་བར་དུ་རྩེད་ཐང་། གཙང་ཆུ་འདི་ནས་རྒྱུགས་པས་བཅད་པ་མ་གཏོགས་འགྱངས་ཆེ་བ་མེད། 

སྔར་ཚ་བ་རོང་པ་རྣམས་ས་ཁུལ་འདི་ནས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་རྡོ་རྭ་སྒང་དང་། སྒོ་ཧ་ཊི། ཚོང་གི་འགྲུལ་བཞུད་མང་པོ་བྱེད་ཡོད། ཕར་གླ་རྩི་དང་། སྨན་སྣ་རིགས། ལུག་བལ། ཕག་སྤུ་སོགས་དང་། ཚུར་རྒྱ་ཟོག་མང་པོ་ཚོང་ཟོག་གི་ཚུལ་དུ་བཏོན་ཡོད། དེ་ནས་ཚུར་ཚ་བ་འགི་ལ་ཡོད། འདི་ལ་གྲོང་སྡེ། ནང་ཤོག དངུལ་ཡུལ། ཟླ་སྣང་། བརྩིས། འདིར་དཔལ་ས་སྐྱའི་ཐང་ཅེན་དགོན་ཡོད། དེ་ནས་ཚག་དང་ཨ་ཞུ། མདའ་ཆེན་དང་གླ་པ། ཚེ་བུམ་ངར། ག་ཞག འཇོ། སྦུག་ཟོག་དང་། བཞད། འདིར་༧རྙིང་མའི་འགི་ལ་ཆུ་ཤོད་དགོན་ཡོད། གཡུ་དང་འདྲ་ཤན། ཚ་ཁོངས། སྦྱང་གཉིས། སྒེར་པ། ས་ཡུལ། ཟེར་བ་སོགས་ཡོད། འགི་ལར་གནས་ཆེན་རི་རབ་ཕག་ཞལ་ཟེར་བའི་ཕག་མོ་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་གནས་རྩ་ཆེན་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ངོ་བོ་བྲག་རི་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོ་ལ་མདོག་དམར་པོ་རྟ་མགོའི་རང་བྱོན་ངོ་མཚར་ཅན་ཡོད། མཐའ་སྐོར་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཡོད་པ་ཕག་ལོ་གང་ཡིན་ལ་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བར་གྲགས་ཀྱང་རྒྱུན་དུའང་མཇལ་མཁན་མི་ཆད་པ་ཡོང་། གལ་སྲིད་ལུང་པ་ལ་དམག་འཁྲུག་དང་མུ་གེ ནད་ཡམས། ལོ་ཉེས། རྩ་ཐན་སོགས་འབྱུང་ན་འདི་ནས་ལྟས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་མང་། དེ་ནས་ཚ་བ་འབྲོག་སྒང་ཆགས་ཡོད། འདིར་ཆ་ཧ། རྨུ་རམ་དུ་དཔལ་ས་སྐྱའི་དགོན་སེར་ལགས།། 

དེ་ནས་སྤྲུལ་སྨད། སྤྲུལ་སྟོད། འདིར་དཔལ་སྔ་འགྱུར་གསང་ཆེན་ཐེག་པའི་རྙིང་མ། མཁའ་སྤྱོད་རྡོ་རྗེ་དགོན་ཞེས་པ་དེ་བཞུགས། ལྷོ་ཡི་རོང་ལྷ་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་བའི་གཞི་བདག་གཉན་པོའང་འདིར་གནས་བཅས། རི་བྲག་གང་ཡིན་དང་། མཐོ་ཚད་ཇི་ཡོད་སོགས་མ་ཤེས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་དགྲ་འདུ་ཟེར་བའི་གནས་ཤིག་ཡོད། འབྲོག་སྒང་འདི་ཡུལ་འབྲོག་སྦྲགས་མ་ཡིན། འདི་ནས་མར་ཡང་སྨན་ཁུངས་ལ་ཐུག སྨན་ཁུངས་ཁོངས་ཤོད་ནོར་ཚང་ཟེར་བའི་མི་ཚང་གནས་ཁག་བཀའ་གཏན་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་གི་མངའ་འོག་མི་སེར་སྤྱི་བསྡོམས་ལྔ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་། ཞལ་ངོ་གསུམ་ཡོད་པར་གྲགས། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུའི་རྒྱུད་གང་ཡིན་དང་། རྫ་ཡུལ་བཅས་ཁྱོན་ཚ་རོང་ས་ཡིན། འབྲོག་སྒང་། འགི་ལ། རབ་ལོ། འགོ་ཡུལ་ཟེར་བ་སོགས་ཡུལ་འབྲོག་སྦྲགས་མ་ཡང་མང་པོ་ཡོད། རོང་ས་རྣམས་ལ་འབྲུ་རིགས་ཐོན་ཁུངས། གྲོ་ནས། སྲན་མ་ཁག མ་རྨོས་ལོ་ཏོག བྲའུ། ཕྲེ་རྫེ། བརྩི་བརྩིས། སོ་བ། ཏིལ། ཡུངས་དཀར་སོགས་འབྲུ་རིགས་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོད། ཕལ་ཆེར་སྟོན་ཐོག་གཉིས་འབྱུང་ས་ཡིན་པ་རེད། ཤིང་འབྲས་ཚ་ལུ་མ། ཀུ་ཡུང་། བསིལ་འབྲུ། ཁམ་བུ། སྟར་ཁ། རྒུན་འབྲུམ། ཞ་སེ་ཟེར་བ་སོགས་ཤིང་ཏོག་མང་པོ་འབྱུང་གི་ཡོད། ཚལ་རིགས། ཡུངས་མ། ལ་ཕུག སྔོ་རིགས། སི་པན། སྒོག་བཙོང་། འོ་སི་ཟེར་བ་སོགས་ཡོང་གི་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་ལེགས་པ་ལུང་པ་གཞན་ནས་འཁྱམས་ཀྱི་སྤྲང་པོ་དང་། འབྲུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོང་རིགས་དང་། གླ་མི་མང་པོ་འཁོར་ས་ཞིག་རེད། རྫོང་འགོ་ཚོས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཁྲལ་ལ་མི་གཏོགས་པའི་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་སླད་མི་སེར་ལ་སྤུས་འདོན་རྒྱག་པ་དང་། དུ་བ་གནམ་གཏོང་བསྡུ་བ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་མིང་འདགས་མང་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡུ་ལེན་གྱིས་བརྡབས་བསིགས་གང་ལ་གང་འཚམས་བཟོས་ཡོང་།། 

ལྷག་པར་བར་ཁམས་འདིར་འབྲས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་རྫ་ཡུལ་ལས་མེད་སྟབས་འབྲས་འདོན་སྤེལ་མང་པོར་ཕོག་ནས་མི་སེར་ཧ་ཅང་ཉམ་ཐག་པར་ཆགས་ཡོད་སྐད། ཕྱིན་ཆད་རང་རེ་འདིའི་རིགས་མི་འབྱུང་བར་སྨོན་ལམ་རྒྱབ་དགོས། རོང་ས་འདི་རྣམས་ཡུལ་ལུང་རྣམས་ཕན་ཚུན་བར་བར་དུ་བྲག་རི་དང་། ནགས་རི་སྟུག་པོ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བོ་དག་གིས་བཅད་དེ། ལ་ཐུར་དང་། རི་རླུང་མང་བས་འགྲུབ་བཞུད་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཙམ་ཡོད། ལ་ཡི་གོང་གི་ཡུལ་ཁངས་རྣམས་སུ་སྟོན་ཐོག་གྲོ་དང་། ནས།སྲན་མ། ཡུངས་མ། ལ་ཕུག སྔོ་ཚལ། འོ་སི་སྒོག་བཙོང་སོགས་ཚལ་གྱི་རིགས། སྟར་ཁ། ཁམ་བུ་ཡང་ཕྲན་ཙམ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་བའི་ནགས་རི། སྤང་རི་ཚོམ་བུ། བར་བར་ཧ་ཅང་འགྱངས་མི་ཆེ་བ་དག་གིས་ཕྲེང་བསྒྲིགས་པ་ལྟ་བུ། ཤེལ་དཀར་མདངས་ལྟར་འཚེ་བའི་རྩེ་མོར་གངས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་གཡོགས་པ། སྐེད་པར་གཡའ་ཆུ་བསིལ་མའི་གཡུ་ཡི་ཕྱེ་མར་འཐོར་བ་ལྟ་བུ་རི་བོའི་བར་གྱི་སྤང་གཤོང་རྣམས་སུ་མ་བཅོས་རང་གྲུབ་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་གཤིན་པའི་རྩྭ་བཟང་དང་། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་བུང་བའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཅི་དགར་རོལ་པའི་བསྟི་གནས། གཞན་ཡང་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ། དབྱར་གྲོ། བེ་རྨུག་སོགས་སྨན་རྩྭའི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་། དབྱར་གཞུང་གི་དུས་མཚམས་སུ་སྨན་གྱི་དྲི་ངད་ཕྱོགས་ཀུན་འཐུལ་བའི་བསུང་ཞིམ་པོར་དགའ་སྐྱིད་ཚོར་བ་མི་ཟད་པར་མྱོང་ཆོག་པ་ཡོད། རིའི་གཡས་གཡོན་རྣམས་སུ་གནག་ཕྱུགས་གྲངས་མེད་སྐྱོང་བའི་རུ་བ་སྦྲ་གུར་ཅན་མང་པོས་དུ་བ་ཆུ་འཛིན་མཁའ་ལ་འཛིངས་པ་བཞིན་གནས་པ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ནས་ལྷུང་ལྷུང་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པའི་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་བཟང་པོ་མང་བ། གཡས་གཡོན་རེས་མོས་སུ་བསྐོར་ཞིང་འཁྱིལ་ནས་འབབས་པ། གཞན་ཡང་ལྟེང་ཀ་དང་། ལུ་མ་རྣམས་སུ་ངང་པ་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་འཕྱོ་ཞིང་རྩེན་པ། མཐའ་འཚམས་རྣམས་སུ་རྩི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་པའི་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོར་བག་ཕེབས་རྒྱུ་བའི་བྱ་དང་རི་དྭགས་མང་པོས་བསྟི་གནས་འཆའ་བ། གངས་རིའི་ཕྲག་པ་དག་ཏུའང་མཚོའི་རྫིང་བུ་མཆོད་ཡོན་ཆེད་དུ་བསྒྲིགས་པ་ལྟ་བུ། དེ་ལྟར་ཚ་བའི་བར་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་རྣམས་ཁྱོན་ཆེ་འདི་ལྟ་བུའི་མཛེས་སྡུག་གི་བཀོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཆ་ཤ་སྟག་གིས་ཡུལ་མི་ཚོས་བརྗོད་སྲོལ་ཕུར་རུ་བ་དང་མདའ་ས་ཞིང་གི་བདག་པོ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད།  

ཚ་བ་སྒང་རོང་གཉིས་ལས་སྒང་གི་ཡུལ་ལྗོངས་རྣམས་ཐང་རྒྱ་ཆེ་སྤང་ཁ་ཡངས་པོ་ཡོད། སྨད་སྡེ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཡུལ་འབྲོག་སྦྲགས་མ་ཡིན། སྟོང་སྡེ་ཚང་མ་འབྲོག་སྡེ་ཡིན། སྤང་ལྗོངས་ཚ་མ་མདོག་བསྒྱུར་ནུས་པའི་གནག་ཕྱུག་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་རེད།དབྱར་དགུན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་འབྲོག་ལས་ཀྱིས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། བཟའ་བཅའི་རིགས་ཁྱོན་ཆེ་ཤ་མར་ཐུད་ལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། དབྱར་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ངད་ཐུལ་བའི་མེ་ཏོག དཀར་སེར་དམར་སྔོ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་རང་ཐད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡང་མདོག་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱི་དྭངས་མ་ཆེད་དུ་ངོམ་པའི་ལས་ལ་བྲེལ་བ་ལྟ་བུ་དག་གིས་སྤང་ལྗོངས་ཀྱིས་མཐའ་དབུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ནས་ཡོད།  དྭངས་བསིལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་ལྟ་བུ་ལྟེང་ཀ་དང་། ལུ་མ། ནེའུ་གསིང་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆུ་མཚོ་དང་བསྟི་གནས་འབད་རྩོལ་གྱིས་སྒྲུབ་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་རང་གྲུབ་བརྩོན་མི་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ལྡན་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ། སྤྲོ་ཉམས་ཡང་འཕེལ་དུ་འདྲེན་པའི་གཟུགས་ཁམས་ལྟེ་འདྲེན་པའི་གཟུགས་ཁམས་ལྷའི་དཔལ་འབར་ཕུན་ཚོགས་མི་ཡུལ་དུ་གཏམས་པ་བཞིན་ཀུན་གྱི་མིག་འབྲས་སུ་འགྱུར་ངེས་འབྲོག་སྡེ་ཚོས་སྟོན་དུས་སུ་ཀོ་བ་དང་། བལ། ཤ་མར་སོགས་ཁྱེར་ནས་རོང་ས་རྣམས་སུ་འབྲུ་སྒྲུབ་ལ་ཡོང་གི་ཡོད། གཡག་ལུག་བརྒྱ་ཕྲག་དེད་ནས་བཤད་ཚོང་རྒྱག་གི་ཡོད། འབྲོག་ས་འདི་རྣམས་དགུན་དུས་ནི་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁ་བའི་གོས་ཀྱིས་གཡོགས་ནས་དགུན་དུས་འུར་སྒྲ་ཆེ་བའི་ཆུ་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་ཁྱགས་རུམ་སྦུག་ནས་ཤུབ་བུའི་སྒྲ་ཙམ་ལས་མི་མངོན་པར་འགྲུལ་བཞུད་ཐམས་ཅད་འཁྱགས་ཐོག་ནས་བྱེད་ཆོག་པ་ཡོང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་ངར་ཆེ་བས་ཤ་ཕོ་ཆེན་གྱི་རྭ་ཡང་གས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།། 

འདི་ལྟ་ཚ་བ་སྟོད་སྨད་བ་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་འདི་རྣམས་ཁྲིམས་སྲོལ་དམ་པོ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་གྱི་རྐུ་ཇག་ཉུང་བ། ནངས་ནུབ་བཞོ་དགོས་མེད་པའི་མཛོ་གཡག་ཚང་མ་ཟླ་བ་གཉིས་གསུམ་རིང་རྩྭ་བཟང་གི་སྤང་ཁ་དང་གངས་ཁྲོད་རྣམས་སུ་མིག་མི་བལྟ་བར་བདག་མེད་དུ་གྱུར་ནའང་རྐུན་ཇག་གི་ཉེན་ཁ་མེད་པ། ཁང་པ་ཐག་རིང་ན་ཡོད་པའི་ས་ཞིང་རྣམས་ཕར་འདེབས་བསྡུ་ལེན་སྐབས་མ་གཏོགས་རྒྱུན་དུ་གཏན་འཇགས་བྱ་ར་བྱེད་མི་མེད་ཀྱང་ལོ་ཏོག་བོར་བརླག་མི་འགྲོ་བ་ལུང་པ་ནང་ཁུལ་ཤོག་ཁག་དཔུང་བསྒྲིལ་གྱིས་འཁྲུག་རྩོད་རྒྱག་པ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱེད་པ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་ཡིན། རང་གི་ལུང་པར་ལྟོ་གོས་མི་འཁྱོལ་བར་ཡུལ་ཁམས་གཞན་ལ་སྤྲང་འཁྱམས་མི་ཚེ་གང་བུད་བྱེད་པར་འགྲོ་མི་ཧ་ལམ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། རི་ཀླུང་ལས་སྐྱེས་པའི་རྩ་ཤིང་ཐམས་ཅད་རང་འདོད་ཐུན་མོང་དུ་མཉམ་སྤྱོད་ཆོག་པ་མ་གཏོགས་དབང་ཤེད་ཀྱིས་བདག་བཟུང་བྱེད་མི་མེད། རྟ་དྲེལ་བརྒྱ་སྐོར་དེད་ནས་ཡར་ལྷ་ས་དང་མར་ས་དམ་བར་ཇ་ཟོང་། ཟོག་སྤུས་སྣ་བཀྲག་ལེགས་སོགས་འོར་འདྲེན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོང་རིགས་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད། ཡུལ་མི་རྣམས་དམག་ཤུགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད། སྔར་གླིང་གི་དུས་སུ་གཡོལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་ཡང་སྡེ་པ་གཞུང་ནས་ཉག་རོང་དང་། སྤོ་བོ་ཀ་གནམ་སྡེ་པ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་ཆམ་ལ་ཕབ་པའི་སྐབས་སུ་དམག་བསྐུལ་ནས་དགྲ་ལ་ཡ་ལན་སྤྲོད་མཁན་གཙོ་བོ་ཡང་ཚ་བ་རོང་ནས་ཡིན། དེ་དུས་དཔའ་བོ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་དཔའ་ཁ་ལེན་མཁན་ཚ་བ་བྱང་དམར་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ་དང་དོམ་མགོ་ཟེར་བ་སོགས་དཔའ་བོ་འགའ་ཞིག་གི་མིང་ད་དུང་ཡང་མ་ཉམས་པར་འབོད་སྲོལ་ཡོད། གྲོང་པའི་སྐད་ལའང་ཁྲལ་གྲང་འཇལ། དམག་ཚ་འཐབ། ཚ་པོ་ཁྱེར་ཤོག་ཟེར་ན་རླངས་པ་ཐུལ་ཐུལ། གྲང་མོ་ཁྱེར་ཤོག་ཟེར་ན་འཁྱགས་པ་བསིལ་བསིལ་ཟེར་བ་ནང་བཞིན་ཁྲལ་རྟ་འུ་ལག་གི་བདག་པོ་ཡིན་པ་རེད།། 

ཚ་བ་རོང་གི་དགོན་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཕྱག་འདེབས་མཁན་དང་། གྲྭ་གྲངས་ཇི་ཡོད། གྲྭ་རྒྱུན་ཐོབ་ཁོངས། སོ་སོའི་གདན་རབས་སོགས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་དུ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་ཡོད། སྡེ་སྲིད་འདིས་ཨ་ལྕོ་གནས་སྐོར་བའི་ཟོལ་གྱིས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ས་སྐོར་ལ་ཕེབས་དུས་དགོན་པ་སོ་སོའིི་ནང་ཉིན་ཞག་འགར་བཞུགས་ནས་བཀའ་འདྲི་གནང་སྟེ་ཆོས་འབྱུང་གི་ཟིན་བྲིས་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་དུས་སྣང་མེད་ཡིས་སྣེ་ལེན་ལེགས་པོ་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིས་སུ་དབུས་ནས་བདག་རྐྱེན་བཀའ་གཏན་སོགས་སྩལ་ཡོད་པ་རེད། གོང་གི་གནས་ཁག་དེ་ཚོའི་བཀའ་གཏན་ཡང་དེ་དུས་བྱུང་བ་ཡིན། ཡལ་མི་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཡང་དུས་ཆེན་ཁག་བརྩི་སྲུང་། སྤྱི་སྒེར་སོ་སོའི་བཀའ་གཏན་དག་སྒྲོགས ཡུལ་ཚོ་སོ་སོའི་སྒྲོལ་འདོན། ས་ཚྭ་འདེབས་པ། ལོ་ཏོག་རིམ་གྲོ་སོགས་ལོ་དུས་ཆག་མེད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། མདོར་ན་མི་སྡེ་རྣམས་གྲངས་མང་། སྡེ་ཤོག་ཐ་དད། ལ་ལ་ཐང་མ་ལྟར་བརྟལ་ཆེ་བ། འགའ་ཞིག་ཚོམ་བུ་ལྟ་སྤུངས་ལེགས་པ། དབྱར་ཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཡུལ་འཛོམས། ཕྱུག་པོ་མང་། མེད་པོས་བཙལ་སླ། སློང་མོས་རྙེད་སླ། མི་ལ་མཁས་པ་མང་། ཡ་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ཤེས། མི་ཆོས་ལ་ཤེས་སྒོ་ཡངས། ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཟང་། རིག་གནས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཞིབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། 

ས་མཚམས་གཡོན་ཕྱོགས་ནས་སྟོད་རྣམས་བྲག་གཡབ། ཡར་དཔའ་ཤོད། བར་རྨ་ཁམས། སྨད་རྣམས་ཀོང་ར་དང་། མར་འཇུས། གཡས་ཕྱོགས་ནས་གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་ནས་ཡར་སྤོ་དང་པདྨ་བཀོད། རྫ་ཡུལ་ནས་ཕར་རྒྱ་ཤར། སྨན་ཁུང་ནས་ཕར་འབར་མ་དང་ས་འབྲེལ་ཡོད་རེད། མདོ་ཁམས་སྟོད་ཕྱིས་སུ་གཞུང་སྡེར་གཏོགས་པ་འདི་ལ་ཚ་བ་རོང་སྐོར་བཅུ་གཉིས། རྨ་ཁམས་སོགས་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད། ཆབ་མདོ་བརྒྱ་ཤོག་བཅོ་བརྒྱད། བྲག་གཡབ་འདོམས་ཚོ་བཅུ་གཉིས། ཤོ་སྟར་ལྷོ་གསུམ། སྤོ་ཆུ་ལུང་དྲུག ཀོང་པོ་ངར་ལ་བརྒྱ་ཤོག་བདུན་ཞེས་རྒན་རབས་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལ་ཡོང་ངོ་། སྤོ་འདིར་མདའ་ཞིང་དགོན་པ། སུམ་རྫོང་དགོན་པ། ཆུ་མདོ་དགོན་པ་ཟེར་བ་སོགས་དགེ་ལུགས་དགོན་པ་མང་པོ་ཡོད། རྙིང་དགོན་ཡང་མང་པོ་ཡོད། དགེ་ལུགས་རྣམས་ཀྱི་གྲྭ་རྒྱུན། འབྲས་སྤུངས་ཚ་བ། དགའ་ལྡན་ཚ་བ། སེར་ར་སྤོ་ཁང་ཚན། དེ་བཞིོན་སེར་བྱེས་ཚ་བ་དང་། སེར་སྨད་ཚ་བ་བཅས་ལ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གོང་འཁོད་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སྤྱི་དང་ནང་རྟེན་ཁྱད་འཕགས་ཇི་ཡོད་དང་། བླ་བྲང་ཁག་ཇི་འདྲ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་པར་བྲིས་མ་འོངས་སོ།།   །། 

     




#Article 30: ཉིང་ཁྲི། (296 words)


ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་407མཚམས་ཏེ། ཆུ་བོ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་སྨད་རྒྱུད་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། ཧ་ལམ་སའི་གོ་ལའི་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག26°52′ནས30°40′དང་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག92°09′ནས8°47′མཚམས་ན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ནི་བྲག་ཡིབ་ཆུས་སུ་ཡིན།  ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཤར་ནུབ་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ647དང་། ལྷོ་བྱང་གི་ཞེང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ353ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི11.7ཡོད་རུང་དོན་དངོས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་མུས་ཡིན་པའི་ས་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི7.6ཡིན། མཐའ་མཚམས་ཁོ་ནའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ1000ཙམ་ཡོད། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གནས་ཡུལ་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད2986ཡོད་པ་དེའི་ཤར་ངོས་ན་སྤོ་བོ་རྫོང་དང་། ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་མེ་ཏོག་རྫོང་དང་རྫ་ཡུལ་རྫོང་། ལྷོ་ངོས་སུ་སྨན་གླིང་རྫོང་།ལྷོ་ནུབ་ཏུ་སྣང་རྫོང་། ནུབ་ངོས་སུ་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་བཅས་ཡོད།

ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་ནི་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཔའ་ཤོད་རྫོང་དང་མཛོ་སྒང་རྫོང་། ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་བཅས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ནུབ་ངོས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་དང་། ལྷོ་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱ་ཚ་དང་ཟངས་རི་རྫོང་བཅས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་ཡོད། བྱང་ངོས་ནི་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་ལྷ་རི་རྫོང་དང་ཆབ་མདོའི་དཔལ་འབར་རྫོང་དང་ལྷོ་རོང་རྫོང་བཅས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཅིང་། ལྷོ་ངོས་ནི་འབར་མ་དང་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་འབྲེལ་ཡོད།

ཉིང་ཁྲི་ཞེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ་ཐད་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཡོད་པ་སྟེ།གཅིག་ནི《བོན་གྱི་མདོ་དྲི་མེད》ལས། བདག་ཅག་སྔ་བ་རྒྱལ་སྔ་ཡང་། །བསྟན་པ་གོང་ནས་གཤེན་གཉན་པས། །རྒྱལ་གྱི་གོང་དུ་གཉན་བཏེགས་པས། །རྒྱལ་གྱི་གཉན་ཁྲི་སྟེང་དུ་བཏགས་ཞེས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཐོག་མའི་མིང་ལ་གཉན་ཁྲི་སྟེང་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཕྱིས་ཉིང་ཁྲི་ཞེས་འབྲི་བ་ཡང་གཉན་ཁྲི་ཞེས་པའི་སྒྲ་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། གཉིས་ནི་ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱིས་བརྩམས་པའི《ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད》ལས། རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་གྱི་སྲས་གསུམ་སྤྱུགས་པ་ལས་ཤ་ཀྲི་ཀོང་པོར་སྤྱུགས་པ་ཀོང་རྗེ་དཀར་པོ་ཡིན་ཏེ་གདུང་ཆད།ཉང་ཁྲི་ཉང་པོར་སྤྱུགས་པས་ཉང་བཙུན་རྒྱལ་པོ་ལགས་ཏེ་དེ་ཡང་གདུང་ཆད། བྱ་ཁྲི་སྤྲེའུ(སྤུ)བོར་སྤྱུགས་པས་སྤུ་བོ་ནས་སྤྱན་དྲངས་པས་སྤུའི་རྒྱལ་པོ་རྩད་པ་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱུང་བའི་སྲས་ཉང་ཁྲིའི་མིང་ལས་ཐོགས་པར་འདོད་པ། གསུམ་ནི་མདོ་ཁམས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་རྒྱུན་དུ་ཀོང་པོ་ཉི་ཁྲི་ཞེས་ཀྱང་འབོད་སྲོལ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་དེར་འགྲེལ་པ་བྱེད་སྐབས་སྔར་སྐུ་ཤུག་ལྡེམ་དྲུག་ཏུ་འབོད་པ་ད་ལྟའི་ཉི་ཁྲི་གྲོང་ཚོ་ཆགས་ཡུལ་གྱི་གནས་དེར་ཉི་འོད་ཕོག་ཡུན་རིང་བ་དང་གྲོང་དེ་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་མཐོ་བས་ཉི་མ་ལྡེ་སའི་ཁྲི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་བས་ཉི་ཁྲི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཟེར། དེང་གི་དུས་སུ་ཉིང་ཁྲི་ཞེས་འབྲི་བའི་གོམས་སྲོལ་ཆགས་ཡོད་ལ།དེ་ཡང་ཉིང་ཁྲི་ནི་ཉི་ཁྲིའི་སྐད་ཟུར་ཆག་ཏུ་འདོད།

ད་ལྟ་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་སུ་ཆུས1དང་། རྫོང6གྲོང་རྡལ20ཤང34སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ498ཡོད་པར་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་ཁྲི21.24ཡོད། དེའི་ནང་བོད་རིགས་མི་འབོར150449ཡོད་པ་དེས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ80ཟིན་པ་དང་། རྒྱ་རིགས། མོན་པ། ལྷོ་པ། ཏུའུ་ལུང་རིགས། འཇང་རིགས། ནུའུ་རིགས། ལི་སུའུ་རིགས(ཏེང་པ་བ་ཚུད་ཡོད)བཅས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ20ཟིན་ཡོད།  སྤྱི་ལོ2015ལོའི་ཟླ3པར་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་དེ་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཉིང་ཁྲི་རྫོང་དེ་རྫོང་རིམ་པའི་ཆུས་ཏེ་བྲག་ཡིབ་ཆུས་སུ་མིང་བསྒྱུར་བྱས། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་སུ་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་དང་། སྨན་གླིང་རྫོང་། མེ་ཏོག་རྫོང་། སྤོ་བོ་རྫོང་། རྫ་ཡུལ་རྫོང་། སྣང་རྫོང་། བྲག་ཡིབ་ཆུས་བཅས་རྫོང6དང་ཆུས1ཡོད།

སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པའི་ནང་། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་བོད་ཡུལ་འདི་ཉིད་རུ་ཆེན་ལྔ་དང་ཁྲི་སྡེ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་སྐབས་ཉིང་ཁྲི་འདི་ཉིད་གཡོ་རུའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཀོང་དཀར་པོ་རྗེ་ཉིད་ནི་བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱིས་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གནང་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆ་སྦྱིན་ཚུལ་ད་ལྟ་ཉིང་ཁྲི་གཡུང་དྲུང་འཛིན་གྲོང་ཚོའི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེའི་ནང་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་དུས་དཀྱིལ་བར་ཡོན་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ལས་དོན་གལ་ཆེན་མཐའ་དག་ལ་བཀོད་འདོམས་ཀྱིས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་གླིང་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དང་། གླིང་སོ་སོར་ཤོན་ཝུའི་ཧྲི་སི་ཏུའུ་ཡོན་ཧྲའོ་ཧྥུའུ་ཞེས་པའི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་རེ་བཙུགས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ལ་ཤོན་ཝུའི་སི་ཟེར། དེང་བོད་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་བཙུགས་པའི་“དབུས་གཙང་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཤོན་ཝུའི་ཧྲི་སི་ཏུའུ་ཡོན་ཧྲའོ་ཧྥུའུ་”ཞེས་པ་དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ས་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡིན།སྐབས་དེར་ཉིང་ཁྲི་ནི་ལས་ཁུངས་དེའི་དོ་དམ་ཁོངས་སུ་གཏོགས།

མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ1375ལོར་ཧ་ཀྲའུ་(དེང་ཀན་སུའུ་ལིན་ཞ་རྫོང་)ཞེས་པར་ཤིས་ཨན་ཞིང་ཏུའུ་བཀོད་འདོམས་ཧྲེ་སི་ཞེས་པ་མངའ་འོག་ཏུ་ཧ་ཀྲའུ་དང་། མདོ་ཁམས། དབུས་གཙང་བཅས་འུད་གསུམ་ཡོད་པའི་བཀོད་འདོམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་བཙུགས།སྐབས་དེར་ཉིང་ཁྲི་དེ་དབུས་གཙང་བཀོད་འདོམས་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། སྤྱི་ལོ1642ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་སོག་པོའི་འགོ་དཔོན་གོ་ཤྲི་ཧན་གྱི་དཔུང་རོགས་འོག་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་བཙུགས་ནས་བོད་ཡོངས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས། བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྔ་རྗེས་སུ་ཉིང་ཁྲིའི་ཁུལ་དུ་རྩེ་ལྷ་རྫོང་དང་། ཇོ་མོ་རྫོང་། ཞོལ་ཁ་རྫོང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་། སྤོ་བོ་རྫོང་། གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་སོགས་བཙུགས།

སྤྱི་ལོ1955ལོའི་རྗེས་སུ་དེ་སྔའི་ཀོང་པོ་སྤྱི་ཁྱབ་དེ་དྭགས་ཀོང་སྤྱི་ཁྱབ་ཅེས་པར་མིང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཡང་དེའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས། སྤྱི་ལོ1960ལོའི་ཟླ2པར་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཀུང་ཧྲུའུ་དངོས་སུ་བཙུགས་པ་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་སྤོ་བོ་དང་། ཉིང་ཁྲི། རྒྱ་མདའ། སྨན་གླིང་། མེ་ཏོག ལྷ་རི། ཞོལ་ཁ་བཅས་རྫོང་བདུན་ཡོད། སྤྱི་ལོ1964ལོའི་ཟླ5པའི་ནང་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཀུང་ཧྲུའུ་མེད་པ་བཟོས་རྗེས་སྤོ་བོ་རྫོང་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་ཀུང་ཧྲུའུ་ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དེ་མིན་མེ་ཏོག་རྫོང་དང་། སྨན་གླིང་རྫོང་། ཉིང་ཁྲི་རྫོང་།རྒྱ་མདའ་རྫོང་བཅས་རྫོང་བཞི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུགལྷ་རི་རྫོང་དེ་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བཅུག་པ་དང་།སྣང་རྫོང་དེ་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བཅུག སྤྱི་ལོ1986ལོའི་ཟླ2པར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཆོག་མཆན་གནང་བ་བཞིན་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་བསྐྱར་བཙུགས་བྱས་པ་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་སྣང་རྫོང་དང་། སྨན་གླིང་རྫོང་། སྤོ་བོ་རྫོང་། རྫ་ཡུལ་རྫོང་། མེ་ཏོག་རྫོང་།ཉིང་ཁྲི་རྫོང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་བཅས་རྫོང7ཡོད།

ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ལོ་འཁོར་མོའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད7℃ནས16℃བར་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ཆར་ཆུ་འབབ་ཚད་ཁྱོན་ཧོའོ་རྨིད650ཡས་མས་ཟིན་གྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ1981ལོར《མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་གནམ་གཤིས་ཁུལ་དབྱེ་བ》ཞེས་པའི་ནང་འཁོད་པ་ལྟར་ན། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཤར་ལྷོའི་ཚ་ཁུལ་དང་ཕྱེད་ཚ་ཁུལ་གྱི་རི་མ་ཐང་གི་བརླན་གཤེར་ཅན་གྱི་ཁུལ་དུ་གནས་ཡོད། 

དེའི་བྱང་ངོས་སུ་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་དང་། ལྷོ་རུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད། ནུབ་བྱང་དུ་གངས་ཏི་སིའི་རི་རྒྱུད་ལྷག་འཕྲོའི་འཕྲེད་བཅད་བར་བརྒལ་གྱི་རི་རྒྱུད་མཆིས། རི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་གསུམ་ལས་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་བསྲིངས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་ལྷོ་ནས་བྱང་དུ་བསྲིངས་ཡོད། རི་རྒྱུད་དེ་དག་གི་ཁ་ཞེང་ཆེ་ཆུང་མི་གཅིག་པའི་བར་ན་ཆུ་རྒྱུན་བཞུར་ཤུལ་གྱི་གྲམ་ཐང་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ནང་གི་ཆེས་ཆེ་བ་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་གངས་ཏི་སིའི་རི་རྒྱུད་བར་ན་བཞུར་བའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་། ཉང་ཆུ་གཙང་པོ། ཕར་ལུང་གཙང་པོ། རྫ་ཡུལ་གཙང་པོ་བཅས་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་གྲམ་ཐང་ཡིན། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རོང་ཆེན(ཀོང་འཕྲང་རོང་)ནི་འཛམ་གླིང་གི་གྲོག་རོང་ཟབ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཕར་ལུང་གཙང་པོའི་གྲོག་རོང་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གྲོག་རོང་གཏིང་ཟབ་ཚད་ཨང་གསུམ་པ་དེ་ཡིན། དེ་དག་གི་ས་དབྱིབས་ནི་ནུབ་བྱང་ནས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་གསེག་སྟེ་བརྐྱངས་ཡོད་པས། ས་བབ་ཀྱི་མཐོ་དམའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཤར་ངོས་ཀྱི་སྨན་གླིང་དང་མེ་ཏོག་རྫོང་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་རི་བོ་གནམ་ལྕགས་འབར་བར་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད7756ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཉིང་ཁྲིའི་ས་ཁོངས་ནས་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་སྨད་དུ་ཆགས་པའི་མེ་ཏོག་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་སྦ་ཤི་ཁ་ནི་ས་བབ་དམའ་ཤོས་ཡིན་པ་སྟེ། དེར་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད152ལས་མེད།  ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ་ནི་བྱང་ནས་ལྷོར་གསེག་སྟེ་བརྐྱངས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གཙང་ཆུ་ཕལ་ཆེ་བ་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ནས་ཕྱི་ལ་བཞུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དེའི་ཁྲོད་དུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཆུ་བོ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རྒྱས་ཐར་ཆུ་བོ་དང་། རྫ་ཡུལ་གཙང་པོ། སྟོན་ལུང་གཙང་པོ་སོགས་ཀྱང་ཡོད།

ད་དུང་དེ་ཁུལ་དུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རི་བོ་དང་ལ་སོའི་གྲས་སུ་རི་བོ་གནམ་ལྕགས་འབར་བ་དང་། རྒྱ་ལ་དཔལ་རི། འདན་མ་ལ། སྤོ་བོ་དུང་ལ། ཁྱུང་ཐོར་ལ། དགའ་བ་ལུང་ལ། གསེར་སྐྱེམས་ལ། དེ་མོ་ལ། སྤུ་དམ་ལ། ཀོང་པོ་བར་ལ་རྡོ་གཞོང་ལ་སོགས་ཡོད།

《ཉིང་ཁྲིའི་ས་མིང་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་བརྡ་འགྲེལ་》ལས་བཏུས།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་འཁྱགས་རོམ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁྱགས་རོམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་དང་སྣང་རྫོང་གི་ནུབ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་འཁྱགས་རོམ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་སྐམ་སའི་བར་བརྒལ་རང་བཞིན་གྱི་འཁྱགས་རོམ་ཞིག་ཡིན། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ཤར་ངོས་ཆད་མཚམས་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་སྤོ་བོ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གངས་དཀར་གངས་རྒན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ32དང་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ170ཡོད་ལ་འཁྱགས་རོམ་ཁུལ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད2530ལས་ཟིན་གྱི་མེད་པས། རྒྱལ་ཡོངས་ནས་བརྗོད་ན་རྒྱ་མཚོའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁྱགས་རོམ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་ཕུང་གསོག་ཐེབས་པའི་གངས་རྒན་མང་བས། ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་ནའང་དབྱར་དུས་སུ་འཁྱགས་རོམ་ཕོན་ཆེན་ཞུ་བར་བརྟེན་རྟག་ཏུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་འདམ་རྡོའི་ཆུ་རུད་སོགས་ཀྱི་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་མང་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད།

ཉིང་ཁྲིའི་ས་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་མཚེའུའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་མུའུ་ཁྲི38.23ཡོད་པ་དེས་ས་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆ0.22ཟིན་ཡོད། དེའི་ནང་མཚེའུ་ཅུང་ཆེ་བ་ནི་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའི་བྲག་གསུམ་མཚེའུ་དང་སྤོ་བོ་རྫོང་གི་ཡིད་འོང་མཚེའུ། ཕར་ལུང་མཚེའུ། རྒུ་ཤང་མཚེའུ། རྫ་ཡུལ་གྱི་བར་བཀག་མཚེའུ། སྣང་རྫོང་གི་ལ་ཐོག་རྫང་མཚོ་སོགས་ཡོད།

ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནགས་ཚལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཆིང་ཁྲི246ཡོད་པ་དེས་ས་ཁོངས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆ53ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་། ནགས་ཚལ་གྱི་ཁེབས་ཚད་བརྒྱ་ཆ46.09ཡིན་པས། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན།ཚ་བའི་ཁུལ་དང་། ཚ་བ་བར་མའི་ཁུལ། དྲོད་ཁུལ་དང་། དྲོ་གྲང་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཁུལ། བཞའ་ཚན་དང་ཕྱེད་བཞའ་ཚན་ཅན་གྱི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ཡོད་པར་བརྟེན་རྩི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་འཚར་སྐྱེས་བྱེད་པས། འཛམ་གླིང་གི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དཔེ་མཚོན་ཅན་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ནང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རྩི་ཤིང་རིགས2000ལྷག་ཡོད། ཤིང་ནགས་རིགས་གཙོ་བོ་ནི་གསོམ་ཤིང་དང་། གསོམ་ནགཐང་དཀར། སྡོང་རིང་ཐང་ཤིང་། ཐང་ནག ཡུན་ནན་ཐང་ཤིང་། ཤུག་པ། སྟག་པ་དཀར་པོ། ཙན་དན།དཔྱིད་སྡོང་དྲི་ཞིམ། རྒྱ་ཤིང་། ག་བུར་ཤིང་སོགས་ཡོད་པའི་ནང་སྡོང་རིང་ཐང་ཤིང་དང་ཤུག་ཆེན། ཧི་མ་ལ་ཡའི་གསོམ་ཤིང་ནག་པོ་བཅས་ནི་ཤིང་རིགས་རྩ་ཆེན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།

ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ད་ལྟ་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རིགས340ལྷག་ཡོད་པའི་ནང་འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་རིགས་མི་འདྲ་བ63དང་། འདབ་ཆགས་རིགས232ལྟོ་འཕྱེའི་སྲོག་ཆགས་རིགས25སྐམ་ཆུ་གཉིས་འཚོའི་སྲོག་ཆགས་རིགས20འབུ་སྲིན་རིགས1800ལྷག་ཙམ་ཡོད། ནགས་གསེབ་ཏུ་སྔོ་སྨན་རིགས་མི་འདྲ་བ2400ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། བཟའ་བཅའི་ཤ་མོ་རིགས120ལྷག་ཡོད་ལ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རོང་ཆེན་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་དང་། རྫ་ཡུལ་ལུང་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ། སྤོ་བོ་སྒང་པའི་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་དང་། བྲག་ཡིབ་ཆུས་སྟོང་མཇུག་རྩི་མྱག་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ། བྲག་ཕྱི་ཤུག་སྡོང་ཆེན་མོའི་(སྟག་ལའི་སྐུ་ཤུག)རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་སོགས་ཡོད།

ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་གྲོ་ནས་སྲན་གསུམ་དང་། མ་རྨོས་ལོ་ཏོགཆུ་འབྲས། བྲ་བོ། མོན་རྒྱགས། སྲན་སེར་སོགས་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་འབྲས་ནི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་རྫ་ཡུལ་དང་མེ་ཏོག་རྫོང་གཉིས་སུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད2000མན་གྱི་རོང་ངོགས་གཉིས་ནས་ཐོན་གྱི་ཡོད། ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་ཁུལ་དུ་སྒོ་ཕྱུགས་རིགས་ནོར་ནག་དང་། རྟ་དྲེལ་བོང་གསུམ། ར་ལུག་ཕག་གསུམ། རི་བོང་། ཁྱིམ་བྱ། ཡཱ་ཙེ་སོགས་གསོ་ཚགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་བྱ་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། འཛམ་གླིང་གི་གྲོག་རོང་ཆེན་པོ་ཨང་དང་པོ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་རོང་ཆེན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའིАབཞི་ཅན་གྱི་ཡུལ་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་བྲག་གསུམ་མཚོ། མཐོ་སྒང་གི་སུའེ་ཙེ་ཡུལ་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཀླུ་ནང་ནགས་ཀླུང་རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ། གནས་སྟོད་འཁྱག་རོམ་གནས་ཆེན་གངས་ར། ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི།གནས་ཡུལ་ལུང་པ། པདྨ་བཀོད།སོགས་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ཡོད་ལ་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་གྱི་ཁོངས་སུ་སྣང་རྫོང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་འཁྲུངས་ཁང་། ཐའེ་ཀྲའོ་གནའ་གྲོང་། ཤོ་པའི་སོ་མཁར། གནའ་བོའི་མཁར་རྫོང་། བུ་ཆུ་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་། སླེབས་རིའི་བང་སོའི་ཚོགས། དེ་མོ་གཡུང་དྲུང་འཛིན་གྱི་རྡོ་བརྐོས་བཀའ་གཙིགས། བླ་མ་གླིང་དགོན་སོགས་ཡོད། གཞན་ཡང་ད་དུང་ཡིད་འོང་དམག་སྤྱིའི་ཐོག་ཁང་། གསར་བརྗེའི་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོའི་བང་སོ་སོགས་རིག་སྐྲུན་ཡུལ་ལྗོངས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མེ་ཏོག་རྫོང་དུ་གནས་པའི་དུས་རབས17པའི་སྐབས་ཀྱི་སྦ་ཟམ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གཙོ་གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བཅུག་ཡོད།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ས་འོག་ནས་གནའ་རབས་ཀྱི་རིག་དངོས་མང་པོ་ཐོན་པའི་ནང་ནས་བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་ཉང་ཆུའི་འགྲམ་ན་གནས་པའི་འབེན་གྲོང་གནའ་ཤུལ་ནས་གནའ་རབས་ཀྱི་མིའི་རུས་པ་ཐོན་པ་དེ་དག་ལ་རིགས་གཅིག་མཁས་པས་ཚན་རིག་གི་བརྟག་ཞིབ་བྱས་རྗེས། རུས་པ་དེ་ཚོ་ནི་སྤྲ་མིའི་རང་རྟགས་མེད་པར་དེང་རབས་མིའི་རུས་པར་གྱུར་ཟིན་པ་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྔ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གོང་སྟེ། རྡོ་ཆས་གསར་མའི་དུས་རབས་དང་། ཡང་ན་རྡོ་ལྕགས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་མིའི་རུས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། དེ་ལས་ཀོང་ཡུལ་ཉིང་ཁྲིའང་བོད་མིའི་འབྱུང་སའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ།ཕྱིས་སུ་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་དང་བསྟུན་ཉིང་ཁྲིའི་ཀོང་པོ་དང་། སྤོ་བོ། དྭགས་པོ་སོགས་སུ་གདོད་མའི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ཚོ་པ་ཁག་གཅིག་ཐོན་ཡོད།

ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཉིང་ཁྲིའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་དང་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་སྟེ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། ཀོང་དཀར་པོ་མང་པོ་རྗེ། མཆིམས་བཟའ་ཀླུ་རྒྱལ་ངན་བུ་མཚོ། མཆིམས་རྒྱལ་ཟིགས་ཤུག་ཏེང་། ཟུར་མཁར་མཉམ་ཉིད་རྡོ་རྗེ། ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། འཕགས་པ་ལྷ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་བཞི་པ་བར །ཀཿགནམ་སྡེ་པ་རིམ་བྱོན། དེ་མོ་ལྷ་དབང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་བསྟན་པའི་མགོན་པོ་དེ་མོ་ངག་དབང་འཇམ་དབྱངས། ང་ཕོད་ངག་དབར་འཇིགས་མེད། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། འབྲོག་མི་བྱམས་པ་བློ་གྲོས་སོགས།

གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ས་ཁོངས་སུ་དགོན་སྡེ་སོགས་གནས་མཆོག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། སྤོ་བོའི་ས་ཁོངས་སུ།གཡུ་རི་དགོན་དང་།ཤུལ་མོ་དགོན། ཕུ་ལུང་དགོན། ཆུ་མདོ་དགོན། རྡོ་དུང་དགོན། དགའ་བ་ལུང་དགོན། མདའ་ཞིང་དགོན། རྒྱ་རྫོང་དགོན། སུམ་འཛོམས་དགོན། ལྕགས་རྟ་དགོན། ཆོས་རྫོང་དགོན། བསམ་གླིང་དགོན། འབྲུ་འབུམ་དགོན། རྦ་ཁ་དགོན། ཡར་འབྲོག་དགོན། ཁྲོམ་གཟིགས་དགོན།མཁར་ཤུལ་དགོན། རྫ་ཡུལ་རྫོང་གི་ས་ཁོངས་སུ། ཐིག་འཕགས་དགོན། ཐང་ཆེན་དགོན། བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱི་ས་ཁོངས་སུ། ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་རིན་པོ་ཆེ། བྲག་ཕྱི་ལ་ཁ། སྲིད་རྒྱལ་དགོན་ཆེན། ཉིང་ཁྲི་སྐུ་ཤུག་ལྷ་ཁང་། (སོ་མོ་བོན་ཐང་། སྐུ་ཤུག་ལྡེམ་དྲུག)ལྷ་རི་གྱང་ཏོ། བུ་ཆུ་གཏེར་གྱི་ལྷ་ཁང་། དེ་མོ་དགོན། སྟག་རྩེ་གོན། རྒྱལ་རི་དགོན། བླ་མ་གླིང་། མེ་ཏོག་རྫོང་གི་ས་ཁོངས་སུ། རིན་ཆེན་སྤུངས། དགོན་དང་།བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་། སྨན་གླིང་རྫོང་གི་ས་ཁོངས་སུ། གཡུ་ཐོག་སྒྲུབ་ཕུག བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་། ཆབ་ནག་དགོན། སྣང་རྫོང་ཁོངས་སུ། བང་རིམ་ཆོས་སྡེ་དགོན། དགའ་ལྡན་རབ་བརྟན་དགོན། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ། གླང་རུ་དགོན། དུང་མགོ་དགོན། བྲག་དཀར་དགོན། ཀ་ཏོག་དགོན། བཀྲ་ཤིས་ཆོས་ལུང་དགོན། འབྲུ་ལ་དགོན། ལྷ་བྲག་དགོན་སོགས་ཡོད།

གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་གནས་གྲགས་ཅན་ཁོངས་སུ། གཡུང་དྲུང་འཛིན་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ བྲག་གསུམ་མཚོ། མཁར་སྟེང་རྦབ་ཆུ། ཤུག་སྡོང་ཆེན་མོ། (སྟག་ལྷ་སྐུ་ཤུག)ཀོང་པོ་ཀླུ་ནང་། གྲོག་རོང་ཆེན་མོ། (ཀོང་འཕྲང་རོང)རི་བོ་གནམ་ལྕགས་འབར་བ། ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་བཞུགས་ཁྲི། (ཡང་ལ་ལས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་ཡིན་ཟེར)གནས་སྟོད་གངས་རི་སོགས་ཡོད།

གཞན་ཡང་ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གྲགས་ཅན་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དེ། ཉིང་ཁྲིའི་སྨན་གླིང་གནམ་གྲུ་ཐང་དང་། མཁར་ལྟག་ཟམ་པ། སྟོང་མཇུག་ཟམ་པ། ཐང་སྨད་གནམ་ཟམ།འཕྲུལ་ལུང་ཟམ་ཆེན། ཉིང་ཁྲི་ཟམ་པ། བྲག་ཡིབ་ཟམ་ཆེན། (ལྕགས་པ་གྲུ་སོ )བྲག་ཡིབ་ཟམ་ཆེན་གཉི ས་པ། གོང་དཀར་ཟམ་པ། བྲག་ཆུ་ཟམ་པ། རྒྱ་མདའ་ཟམ་པ། སྟག་ཁ་(དངོས་ཧ་འཕྲང)གློག་ཁང་། རྡོ་ཕུག་ གློག་ཁང་། བྲག་ཡིབ་གློག་ཁང་། སྤོ་སྟོད་གློག་ཁང་། ཡ་དུང་གློག་ཁང་། ཀོང་རྫི་རོང་གློག་ཁང་། ཉིང་ཁྲི་ གློག་ཁང་། རྒྱས་ཐར་གློག་ཁང་། གནས་ལུང་གློག་ཁང་སོགས་མང་པོ་ཡོད་དོ། །




#Article 31: རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ (157 words)


རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ།

ངའི་བསམ་པའི་བརྩེ་དུངས་ཀྱི་རྩིག་ལྡེབས་ངོས་སུ་ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་དྲན་འཛིན་གྱི་རི་མོ་སྟེ་ — ལོ་ཟླའི་རླུང་འཚུབ་ཀྱིས་བསུབ་མི་ཐུབ་ཅིང་དུས་ཀྱི་ཆར་ཆུ་ཡིས་འཇིག་མི་ནུས་པ་ནི་ང་ཚོའི་སྡེ་འདབས་ཀྱི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་ནི་ངའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ལམ་ཉག་ཅིག་ཡིན་ལ། དུས་རབས་ཅི་འདྲ་མང་པོའི་རིང་ལ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལམ་ཕྲན་འདིའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཡོད་པ་དང༌། དཀའ་ཚེགས་ཆེ་ཞིང་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྔུལ་ཆུ་ཅི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་རྐང་ལམ་འདིའི་སྟེང་དུ་སིམ་ཡོད་པ་རེད་ཨང༌། དེའི་ཕྱིར།ངས་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་ཡིད་ལ་དྲན་ཐེངས་རེར། བསམ་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡོལ་བའི་ངོས་ལ་འཆར་ཡན་གྱི་སྣང་བརྙན་མང་པོ་ཞིག་དབང་མེད་དུ་འཆར་འོངས་པ་དང༌། བརྗོད་བྱ་མི་གསལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲོས་སྙན་མོ་ཞིག་ངའི་ཐོས་འཛིན་གྱི་བུ་ག་བརྒྱུད་དེ་སེམས་ཀྱི་གཏིང་དང་གློ་རྒྱུའི་མཚམས་ན་ལྷང་ལྷང་དུ་གྲགས་པའི་སྣང་བ་སྟེར་ཅིང་མཆིས། ངོ་མ་དེ་ནི་ང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་གནའ་སྔ་མོའི་དུས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་རེད། ཡིད་འཛིན་ཆེ་ཞིང་ཁ་བརྡ་ལ་དགའ་བའི་རྒན་རྒོན་དེ་དག་གིས་སོས་དུས་ཀྱི་ཉི་མ་འཕུད་ཐབས་བྱེད་སྐབས། སྐྱིད་སྡུག་གི་གཉེར་མ་ཤ་ཤུར་བབས་པའི་ནང་དུ་དགའ་སྐྱོ་འདྲེས་མའི་མིག་ཆུ་དང་བཅས་ཏེ། “གནའ་མི་གླེན་པ་དེ་ཚོ། ཨེ་ན། ས་རྩུབ་པོ་འདི་འདྲ་བ་ནས་གཞི་ཆགས་རྒྱུ་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་ནམ། ཞེས་གདུང་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་འཁང་ར་རེ་བྱེད་པ་དང༌། དེའི་མོད་ལ། སྡེ་འདབས་ཀྱི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེའི་སྐོར་ལ་ལབ་གླེང་བྱས་ཏེ་ཉི་མ་མ་ནུབ་བར་དུ་འདུག་པ་དང༌། སྐབས་རེར་ལྟ་བ་མ་མཐུན་པར་ཚིག་རྩོད་བྱེད་པའང་ཡོད། “ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཤེས། ང་ལྡོང་གི་རུས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱུད་པ། བོད་རུས་ཆེན་བཞི་ཡི་ནང་ཚན། རུས་ཆུང་སྟོང་གི་ཡ་གྱལ། རུས་མཐུན་རྣམས་ཀྱི་ཐུ་བོ། ངའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཀྱི་རིང་ལ། ལྡོང་གཟུ་བ་དགེ་ལེགས་ཟེར་བ་སུ་ཆིབས་རྟ་ཁྱུང་ཆེན་ཟིལ་གནོན་ལ་ཞོན་ཏེ་དབྱངས་རྟ་རུས་ཆེན་མགོ་གནོན་བྱ་བ་བླངས་ལས་བརྒྱུགས་པའི་ཤུལ་ནི་མ་གིའི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་ཡིན། རུས་ལྡོང་ཅན་གྱི་རྒད་པོ་དེས་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཤད།

རྒན་རྒོན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རྩོད་དེས་ངའི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟའང་ད་དུང་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་ངའི་མིག་ལམ་དུ་གསལ་གྱི་ལེར་འཆར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ཁོ་ན “ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ཆར་བ་ཟིམ་ཟིམ་དུ་འབབ་པའི་ཉིན་ཞིག་ལ། ངས་ཐེངས་དང་པོར་དཔེ་ཁུག་ཁུར་ཏེ་ང་ཚོའི་སྡེ་འདབས་ཀྱི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་དེད་ནས་སློབ་གྲྭར་སོང་བ་ཡིན། རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་སྡེ་འདབས་ནས་ཐུར་དུ་སྐྱ་ཐག་གེར་ཡོད་ཀྱང༌། ཉིན་དེར་ཆར་བས་བྲན་པར་བརྟེན་སྣུམ་ཤིག་གེ། སྨུག་སེང་ངེར་འདུག ལམ་དཀྱིལ་གྱི་རྡེའུ་ཟེགས་རྣམས་བརླན་ཞིང་
འཇམ་ལ། སྣུམ་ཞིང་འོད་འཕྲོ་བ་དང༌། ལམ་འགྲམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཐོར་བུ་དང༌། དྲ་མ་དང་ལྕང་མ་ལ་སོགས་པ་ཆར་རླུང་འཇམ་པོའི་གྲོགས་དང་བསྡེབས་ནས་དལ་བུས་གཡོ་ཞིང་ཡོད་པས། རི་སྐེད་དུ་ཕར་གུག་ཚུར་ཡོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་དེ་ ལའང་སྲོག་གི་དབང་བོ་ཞུགས་ཏེ་གཡུ་འབྲུག་གསོན་པོ་ཞིག་འཁྱུག་ལྡེམ་བྱེད་པ་དང་ཨ་ན་མ་ན་རེད། དེར་བརྟེན། ང་རང་ཕ་ཡུལ་ལ་དགའ་བའི་འདུན་མ་ཞིག་བཅོས་མིན་དུ་སྐྱེས་འོངས་པ་དང༌། རྒན་རྒོན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རྩོད་དེའང་དབང་མེད་དུ་དྲན་འོངས་པས། འགུལ་ཤེས་པའི་ལམ་ཕྲན་གསོན་པོ་དེས་ངའི་ཡིད་ལ་ངོ་མཚར་བའི་འཆར་སྣང་སྣ་ཚོཊ་སྐྱེས་སུ་བཅུག རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་གཤགས་མཁན་ནི་ལྷ་མི་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་མ་རླབས་ཆེ་བ་རེད། གཡང་གཟར་བའི་བྲག་རི་འདི་ལྟ་བུའི་ངོས་ནས་ལམ་བཏོད་རྒྱུའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བློ་གྲོས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཡིན་ལ། བློ་དེ་ལག་ལེན་དུ་བཏབ་པ་ནི་གསར་སྐྲུན་གྱི་ཉིང་བཅུད་རེད། གྱ་གྱུའི་རྐང་ལམ་འདི་ཁྱོན་དོག་ཅིང་ལ་གཟར་ལ་ཁུག་པ་མང་ན་ཡང༌། ཐེངས་དང་པོར་ལམ་ཕྲན་འདིའི་ཐོག་ཏུ་རྐང་རྗེས་བཀོད་པའི་གནའ་མི་དེའི་སྤོབས་པ་ཅི་འདྲ་མཐོ་ཞིང་སྙིང་སྟོབས་ཅི་འདྲ་ཆེ་བ་དང༌། ཐེངས་དང་པོར་ལམ་ཕྲན་འདི་དེད་ནས་རི་རྩེ་ལ་སླེབས་པའི་དཔའ་བོ་དེའི་བློ་རྒྱ་ཅི་འདྲ་ཆེ་ཞིང་མིག་རྒྱང་ཅི་འདྲའི་རིང་བ་ཞིག་རེད་ཨང༌། རྒྱུ་མཚན་ནི། གནའ་མི་དེས་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ལམ་དང་པོ་བཏོད་པ་དང༌། དཔའ་བོ་དེས་མིའི་རེགས་ལ་འཚོ་བའི་ལམ་དང་མ་འོངས་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་དང་པོ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ཁོང་གིས་ང་ཚོ་ལ་དཔའ་བོའི་མཛད་རྗེས་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མ་བཞག་ལ། ཐ་ན་རང་གི་མཚན་ཡང་འཇོག་མ་འདོད་པར་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་འགྲོས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་བྱེ་མའི་ནང་དུ་སྦས་པ་རེད། ཁྲེལ་མེད་ཀྱི་མི་རྣམས་ཨ། ཁྱོད་ཚོ་དཔའ་བོས་བཏོད་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་ཤེས་པ་ལས། དཔའ་བོའི་མཛད་རྗེས་དང་མཚན་སྙན་ལ་མོས་གུས་དང་བསྔགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་འཁང་ར་དང་སྡང་སེམས་འཛིན་དོན་ཅི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་གནའ་མིས་བཏོད་པའི་ལམ་འགྲམ་དུ་རྐུབ་བཞག་སྟེ“གནའ་མི་གླེན་པ་དེ་ཚོ ”ཞེས་དམོད་པ་བོར་དུས་ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་མི་རྒྱུག་གམ།
ངོ་མ། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོ་ལ་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་ཞིག་མ་གཏོགས་འཇོག་མ་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང༌། ལོ་ངོ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་རིང་ལ། ལམ་ཕྲན་འདི་རྒྱ་ཇེ་ཆེ་དང་ཁོད་ཇེ་སྙོམ་ཁྱོན་ཇེ་ཡངས་སུ་གཏོང་མ་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་ངོ་ཚ་ཡིན་པ་ལས་གནའ་མིའི་གླེན་རྟཊ་ག་ལ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོར་བཞག་པའི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ལམ་དཀྱུས་མ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཕྲན་འདིས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མར་བསྐྲུན་ཏེ་རིག་དར་གྱི་བོད་རིགས་འདི་སྔོན་ཐོན་གྱི་རི་རྩེར་བསྐྱལ་བ་དང༌། ལྔ་རིག་གི་གླེགས་མཛོད་ཀྱིས་ལྕགས་རི་བསྐོར་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་ནས་ཁྱིམ་གཞི་བཙུགས་ཤིང༌། དེ་ནས་བཟུང་གདོང་དམར་བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་རྣམས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་དར་བ་ཡིན། ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མི་རྣམས་ཨ། ཁྱོད་ཚོ་དཔའ་བོས་བཏོད་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་ཕོད་པར་མ་ཟད། དཔའ་བོའི་མཛད་རྗེས་དང་མཚན་སྙན་ལ་མོས་གུས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱང་མཛད་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་མཁས་མཛངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་མི་བྱེད་པའམ་ཡང་བྱེད་རྫི་མཁས་པའ། རྨོངས་ཚོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔའ་བོའི་མཛད་རྗེས་རྣམས་ངག་གི་ཕྲེང་བར་བཟློ་བ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལ་ཕན།

ངའི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་དྲན་པའི་མོད་ལ། གདོང་ཚ་ལམ་ལམ་དུ་གྱུར་བ་དང་ཡིད་ལ་ནོངས་འགྱོད་ཀྱིས་གདུངས་ཏེ་སེམས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་བྱུང༌། —ང་རང་ཡང་བོད་གདོང་དམར་གྱི་རྒྱུད་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང༌། གནའ་མིས་བཏོད་པའི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་ལ་ས་འཇོར་གཅིག་བརྐོས་མ་མྱོང་ལ་ཁེམ་གང་ཡང་བཅུས་མ་མྱོང༌། རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདིའིཐོག་ཏུ་གོམ་པའི་འདེགས་འཇོག་ཅི་ཙམ་བསྒྱུར་བ་ནི་བགྲང་གིས་མི་ལང་ན་ཡང༌། རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདིའི་ཕན་ཡོན་དང༌། ནང་སྒོས་སུ་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་ལ་གཟི་བརྗིད་དང་ལ་རྒྱ་སྣོན་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ལའང་དྲན་མ་མྱོང༌། ངོ་ཚ་འདི་ལས་ཆེ་བ་དང༌། འགྱོད་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་གང་ན་ཡོད།

ད་ལྟ་གཞུང་ལམ་དང༌། ལྕགས་ལམ། མཁའ་ལམ། མཚོ་ལམ་སོགས་ཡོད་ལ། ཐ་ན་ཟླ་བའི་ཁང་བཟང་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་ཡོད་པས། ང་ཚོའི་ཡི་རིགས་འདི་ད་དུང་བོང་བུར་ཞོན་ནས་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདིའི་ཐོག་ཏུ་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ཀྱིས་འགྲོ་ཞིང་མཆིས། འོ། ལམ་སྐེད་ཀྱི་མི་དེ་ནི་བླ་མ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིསབརྟན་ཅིང་བརྗིད་པའི་ཞབས་རྗེས་རྐང་ལམ་འདིར་བཀོད་པ་དང༌། “བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ ”ཞེས་པའི་གསུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོའི་བར་སྣང་དུ”ཁེངས་འདུག དེའི་རྗེས་སུ་ཛབྲངས་པའི་མི་དེ་ནི་བཙུན་པ་ཞིག་རེད། “དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ ”ཞེས་པའི་གསུང་སྐད་དེ་བླ་མའི་གསུང་དང་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་དང༌། བྲག་ཅའི་སྐད་དང་བསྡོངས་ནས་བླ་བཙུན་གཉིས་ཀྱི་གསུང་སྐད་དེ་ “ཆོས་ལ་སྐྱོབས་སུ་མཆིའོ”ཞེས་པར་གྱུར་སོང༌། ངོ་མ། ཁོང་ཚོ་ལ་བསམ་བློའི་རྒྱབ་རྩ་བརྟེན་སའི་རྟེན་
གཞི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རྐང་བའི་འདེགས་འཇོག་བསྒྱུར་ས་ནི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་རེད།

ལམ་ཕྲན་འདི་བརྒྱུད་མྱོང་མཁན་དང་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདིའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ངའི་བློ་ངོར་མི་ཤོང་བའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་དང་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདིའི་བར་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་མ་ཞིག་རེད། གཅིག་བྱས་ན་སེམས་ཀྱི་རྟ་ལ་བཅིབས་ཏེ་ཐར་བའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པའི་དམ་པ་ནི་ཡོད་དུ་སྲིད་ཀྱང༌། ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་ནས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་མགོན་སྐྱབས་ནི་དཀའ་ཙམ་གདའ། དེ་ཚོ་ནི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་ཡིན་དུ་ཆུག ང་རང་དགའ་ས་ནི་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་ཡིན་ལ། ང་རང་སྐྱོ་ས་ཡང་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་ཡིན།

ལོ་ཞིག་ལ། ཆར་ཆུ་ཤིན་ཏུ་མོད་པས་ཆུ་ལོག་བྱུང་སྟེ་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་ཁ་ཤོ་སྣ་ལོ་ཅན་དུ་བཏང་སོང༌། ཡ་མཚར་བ་ནི། ལམ་ཕྲན་འདི་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་མེད་པ་དང༌། རྐང་ལམ་འདི་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་མཁན་ཡང་མ་བྱུང༌། ཉིན་ཞིག་ར་རྫི་ཞིག་གིས་ར་ཁྱུ་ཞིག་དེད་ནས་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་འདི་བརྒྱུད་པས། ཆུ་ལོག་གིས་གཤོས་པའི་ཁ་ཤོ་དེའི་ཉག་ཁུག་ཏུ་སླར་ཡང་མི་བགྲོད་ཆོག་པའི་ལམ་ཕྲན་ཞིག་བཏོད་པ་དང༌། མ་གཞི་ནས་གྱ་གྱུ་མང་བའི་ལམ་ཕྲན་དེ་སྔར་བས་ཀྱང་གྱ་ཁ་གྱུ་ཁུག་མང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང༌། སྐབས་དེར། སོས་དལ་གྱི་རྒན་རྒོན་ཚོས་སླར་ཡང་ཚིག་རྩོད་བྱེད་མགོ་བརྩམས་སོང༌།
རུས་ལྡོང་ཅན་གྱི་རྒན་པོ་དང༌། གླིང་ཚང་གི་སྒྲུང་བ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སུ་སེམས་པའི་རྒན་མོ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པ། རི་དྭགས་ལ་མོས་པའི་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱིས་གཅིག་ཚིག་གཅིག་གིས་དགག་ནའང་རྒྱལ་ཕལ་གྱི་ཤན་ནི་འབྱེད་མ་ཐུབ། ལམ་འགྲོ་བ་ཞིག་གིས་ཁོ་ཚོའི་གཏམ་དེ་ཚོར་ནས་ “ཁྱོད་ཚོའི་རྐང་ལམ་འདི་གུ་དོག་དྲགས་པས་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ན་ཅི་མ་རུང༌། ”ཞེས་ཟེར་བ་ལ། རྒན་རྒོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ། “ཅི་ཟིར། འདི་གཉན་དང་བཙན་གྱི་རྒྱུ་ལམ་ཡིན་པས་ས་ཁེམ་གང་བརྐོས་ན་ཡང་མཛེ་བུད་ནས་འཆི་ངེས་རེད”ཟེར། དེ་ནས་བཟུང༌། རྐང་ལམ་འདི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་ཕོད་མཁན་མ་བྱུང་ལ། རྒན་རྒོན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རྩོད་ནི་སྔར་མུས་བཞིན་མཚསས་ཆད་མ་མྱོང༌།

བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་རྗེས། འདི་གར་གཏེར་ཁ་མང་བས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏེར་འདོན་པའི་ཆེད་དུ་རླངས་འཁོར་བགྲོད་སའིགཞུང་ལམ་ཞིག་ལས་པ་དང༌། གཞུང་ལམ་དེ་རྐང་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་རྒྱ་ཡང་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་རི་སྡེ་འདིའི་མི་རྣམས་རྐང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བ་ལས། གཞུང་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་མ་བྱུང༌། ཕྱིས་སུ་མིས་འདྲུད་འཁོར་ལོ་དང༌། ཤིང་རྟ། འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོ་རླངས་འཁོར་སོགས་འཁོར་ལོའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བས། ཕོ་གསར་མོ་གསར་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ཐོག་མར་རྟོགས་ན་ཡང༌། སླེ་བོ་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་བའི་མི་ཕལ་ཆེར་ད་དུང་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་ཞིང་འདུག ཁོང་ཚོའི་སེམས་ལ། ལམ་ཆེ་ཡང་ལ་གཟར་བས་འཁོར་ལོའི་རིགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང༌། བསྐོར་ཐག་རིང་ལ་ས་གཞི་ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པས་རྐང་བ་ན་བའི་རྒྱུ་རེད་སྙམ། ལོ་མཇུག་གི་བསྡོམས་རྩིས་བྱེད་སྐབས་འཕྲུལ་ཆས་བཀོལ་མཁན་དང་སླེ་བོ་འཁུར་མཁན་བར་ཚིག་རྩོད་དྲག་པོ་ཞིག་ལངས་པ་དང༌། འགལ་བ་དེ་ནི་ལོ་མུས་སུ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཞིང་གདའ།





#Article 33: འབར་ཁམས་ (1528 words)


འབར་ཁམས་་  Barkham 马尔康 

རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་ལྟེ་གནས།

འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་བོད་རིགས(རྒྱལ་རོང་བ)གཙོ་བྱས་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་འདུས་སྡོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། འབར་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་འབར་ཁམས་དགོན་པ་ཞེས་པ་ལས་མིང་ཐོགས་ཤིང་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡིན། མིང་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སོ་མང་དང་ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག་དང་དམ་པ་སོགས་རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་དུས་སུ་ལིས་ཧྥན་རྫོང་ཏའོ་ཅེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། བཅིངས་འགྲོལ་མ་བཏང་སྔོན་དུ། ཅོག་ཙེ་རྒྱལ་བོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་བོད་རྒྱ་ཧུའེ་སོགས་མི་རིགས་ཀྱིས་ཕྱུགས་རིགས་དང་། ཇ། ཚྭ། རས། འབྲུ་རིགས། སྨན་རྫས་ལ་སོགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉིན་མཁོའི་དངོས་རྫས་སྣ་མང་ཉོ་ཚོང་བྱེད་ས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཉེན་ཁར་མི་འཛེམ་པའི་ཚོང་བས་ཉལ་ཐ་དང་མེ་མདའ་སོགས་ལྐོག་ཚོང་བྱེད་ས་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་ཅུང་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སྤྱི་ལོ1935ལོར་ཀྲུང་གོ་བཟོ་ཞིང་དམར་དམག“རྒྱལ་ཁག་བཞིའི”ས་ཁུལ་ནང་ཞུགས་པས་གྲོང་གསེབ་སུའུ་ཝེ་ཨེད་སྲིད་དབང་ལས་ཁུངས་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1951ལོར་ཞི་བདེའི་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་། སྤྱི་ལོ1953ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འབར་ཁམས་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་སོ་མང་དང་། ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག དམ་པ་བཞིའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆུས་ཀྱི་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1956ལོར་འབར་ཁམས་རྫོང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1991ལོར་གྲོང་རྡལ1དང་ཡུལ་ཚོ13གྲོང་སྡེའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང104སྡེ་ཁུལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང4ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། སྤྱི་ལོ2005ལོར་མངའ་འོག་ཏུ་འབར་ཁམས། ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག་བཅས་གྲོང་རྡལ3དང་། གྲོང་སྡེའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང104གྲོང་དམངས་ཚན་ཆུང234དང་སྡེ་ཁུལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང3བཅས་བཙུགས་ཡོད། སྤྱི་ལོ2015ལོ་ཟླ10པར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཡིད་མཐུན་ཐོབ་ནས་རྫོང་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར། རྫོང་ཨུ་དང་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་འབར་ཁམས་གནས་ཚུལ་དངོས་གཞིར་བཟུང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་བ་སྤེལ་པས། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད།

འབའ་ཐང་གླིང་དཀར་གཤིས་མཚོ་ཕུ་དགོན་དུ་མགྲོན་ཁང་ཡོད་ལ་རང་རང་གིས་ཟ་མ་བཟོས་ན་ཡང་ཆོག་པ་རེད།

འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནུབ་བྱང་ས་རྒྱུད་དང་། རྔ་བ་བོད་རིགས་ཆའང་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དབུས་སུ་གནས་ཡོད། འབར་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་འབར་ཁམས་དགོན་པ་ཞེས་པ་ལས་མིང་ཐོགས་ཤིང་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡིན། མིང་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སོ་མིང་དང་ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག་དང་དམ་པ་སོགས་རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་དུས་སུ་ལིས་ཧྥན་རྫོང་ཏའོ་ཅེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། བཅིངས་འགྲོལ་མ་བཏང་གོང་དུ། ཅོག་ཙེ་རྒྱལ་བོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཆ་ཡིན། སི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གསུམ་གྱི་ཧུའེ་རྒྱ་བོད་སོགས་མི་རིགས་ཀྱིས་ཕྱུགས་རིགས་དང་། ཇ། ཚྭ། རས། འབྲུ་རིགས། སྨན་རྫས་ལ་སོགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉིན་མཁོའི་དངོས་རྫས་སྣ་མང་ཉོ་ཚོང་བྱེད་ས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཉེན་ཁར་མི་འཛེམ་པའི་ཚོང་བས་ཉལ་ཐ་དང་མེ་མདའ་སོགས་ལྐོག་ཚོང་བྱེད་ས་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་ཅུང་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སྤྱི་ལོ1935ལོར་ཀྲུང་གོ་བཟོ་ཞིང་དམར་དམག“རྒྱལ་ཁག་བཞིའི”ས་ཁུལ་ནང་ཞུགས་པས་གྲོང་གསེབ་སུའུ་ཝེ་ཨེད་སྲིད་དབང་ལས་ཁུངས་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1951ལོར་ཞི་བདེའི་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་། སྤྱི་ལོ1953ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འབར་ཁམས་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་སོ་མང་དང་། ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག དམ་པ་རྒྱལ་པོ4མངའ་ཁོངས་སུ་ཆུས་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1956ལོར་འབར་ཁམས་རྫོང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1991ལོར་གྲོང་རྡལ1དང་ཡུལ་ཚོ13གྲོང་སྡེའི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང104སྡེ་ཁུལ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང4ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། སྤྱི་ལོ2005ལོར་མངའ་འོག་ཏུ་འབར་ཁམས། ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག་གྲོང་བརྡལ3དང་། སོ་མང་། བྲག་བར། དམ་པ། འབྲོང་རྫོང་། ཀྱོམ་ཀྱོ།  གསར་རྫོང་། ད་ཚང་། གདོང་བརྒྱད། ཚོ་བདུན། རྫོང་འབུར།  ཁང་སར་བཅས་ཡུལ་ཚོ11བཙུགས། གྲོང་ཁྱེར་ནང་བོད་མི་གཙོ་བྱས་པའི་བོན་པོ་དང་རྙིང་མ། ཇོ་ནང་དང་དགེ་ལུགས། ས་སྐྱ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དད་པའི་དགོན་པ་སོ་སོ་རེ་གཉིས་ཡོད། རྫོང་ཨུ་དང་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་འབར་ཁམས་གནས་ཚུལ་དངོས་གཞིར་བཟུང་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་བ་སྤེལ། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཞིང་། སྤྱི་ལོ2015ལོ་ཟླ10པར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་ཡིད་མཐུན་ཐོབ་ནས་རྫོང་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར། 

འབར་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་འབར་ཁམས་དགོན་པ་ཞེས་པ་ལས་མིང་ཐོགས།《ལིས་ཧྥན་ཐན་གཏོགས་ཐིང་གི་དེབ་ཐེར》《直隶理番厅志》ཞེས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ལས་འཁོད་པ་ལྟར་ན་འབར་ཁམས་ནི་གནའ་སྔ་མོར冉རན་གྱི་ས་ཞིག་ཡིན། སའེ་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ“ཞི་ཧྲན་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱད”ཅེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་ཐང་དང་སུང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་ཅི་སྨི་ཀྲོའུ་བཙུགས། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐུ་བྷོད་ཞོན་ཝེ་སིའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡུང་ལོའི་ཞེས་པའི་ལོར་བཀྲ་ཤིས་གླིང་ཨན་ཧྥུའུ་སའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཆན་ལུང་སྐབས་བཀྲ་ཤིས་གླིང་ཐད་གཏོགས་ཐིང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཅ་ཆིང་སྐབས་སུ་ལིས་ཧྥན་ཐད་གཏོགས་ཐིང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་ཐོག་མར་ཞི་ཁྲོན་ཏའོ་ལིས་ཧྥན་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།  སི་ཁྲོན་གྱི་ནུབ་བྱང་མཐའ་མཚམས་སུ་གནས་པས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཀྲུང་དབྱང་གོང་མའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་དབང་འོག་ཡིན་མོད།  ས་ཁུལ་དེར་དབང་སྒྱུར་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཞན་རྐྱེན་ཐད་ཀར་བདག་སྐྱོང་བྱེད་མ་ཐུབ་སྟབས་ཚོ་དཔོན་དང་དེ་མིན་གྱི་རྒྱལ་པོས་སྐྱོང་བའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གྱུར།  ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཁང་ཞི་ཁྲོ་ལོ་ཉེར་གསུམ(སྤྱི་ལོ1684)པར་རྫོང་འགག་ཀྲང་ཀོན་སི་བསྐོས(ད་ལྟའི་འབར་ཁམས་རྫོང་གི་རྫོང་འགག་ཡུལ་ཚོ)ཁང་ཞི་ཁྲི་ལོ་དྲུག་ཅུ་བར་སོ་མང་ཀྲང་ཀོན་སི་བསྐོས(ད་ལྟའི་འབར་ཁམས་རྫོང་གི་སོ་མང་ཡུལ་ཚོ)ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་བཅོ་ལྔའི(སྤྱི་ལོ1570)ཨན་ཧྥུའུ་སིའི་གོ་ས་བསྩལ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་སོ་དྲུག་པར་ཞོན་ཝེ་སི་ཞེས་པར་གོ་གནས་འཕར།  ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་བཅུ་གསུམ(སྤྱི་ལོ1748)པར་ཅོག་ཙེ་ཀྲང་ཀོན་སི་དང(ད་ལྟའི་འབར་ཁམས་རྫོང་གི་ཅོག་ཙེ་ཡུལ་ཚོ)དམ་པ་ཀྲང་ཀོན་སི(ད་ལྟའི་འབར་ཁམས་རྫོང་གི་དམ་པ་ཡུལ་ཚོ)གོ་གནས་གནང་།  འདིའི་ཐུའུ་སི་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་བོ་བཞི་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སོ་མང་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་དཔོན་གྱི་བུ་གསུམ་དང་བུ་མོ་གཅིག་ཡོད་པས་དམ་པ་དང་། རྫོང་འགག ཅོག་ཙེ་གསུམ་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་སྟབས། རྒྱལ་ཁག་བཞི་ཡི་རྒྱལ་ཁག་ཞེས་སོ། ། སྤྱི་ལོ1950ལོའི་ཟླ10པར། མའོ་རྫོང་ཀྲོན་ཆུས་ཏེ་ཆེན་ལས་ས་ཁུལ་ནས་ལས་སྒྲུབ་ཚན་ཆུང་མངགས་ཏེ་རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་ས་ཁུལ་དུ་སླེབས། སྤྱི་ལོ1951ལོའི་ཟླ8པར་རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་ས་ཁུལ་ཞི་བདེའི་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་ཞེས་བསྒྲགས། ཟླ9བར་རྒྱལ་ཁག་བཞི་དང་རྔ་བ་ཁྲོ་སྐྱབས་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཞེས་པ་བཙུགས།  སྤྱི་ལོ1953ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་འབར་ཁམས་དོན་གཅོད་ཁང་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་སོ་མང་དང་། ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག དམ་པ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆུས་ཀྱི་རིམ་པའི་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1956ལོར་འབར་ཁམས་རྫོང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ1960ལོར་ཚོ་བཞི་དང་ཟངས་དཀར། ལུང་ཟི་བཅས་ཧུང་ཡོན་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་རྗེས་ད་ལྟའི་འབར་ཁམས་སྲིད་འཛིན་མངའ་ཁོངས་འདི་ཆགས་པ་དང་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ6633ཡོད། སྤྱི་ལོ2005ལོར་མངའ་འོག་ཏུ་འབར་ཁམས། ཅོག་ཙེ། རྫོང་འགག་གྲོང་རྡལ3དང་། སོ་མང་། བྲག་བར། དམ་པ། འབྲོང་རྫོང་། ཀྱོམ་ཀྱོ  གསར་རྫོང་། ད་ཚང་། གདོང་བརྒྱད། ཚོ་བདུན། རྫོང་འབུར། ཁང་སར་བཅས་ཡུལ་ཚོ11བཙུགས། མི་གྲངས་ནི་སྤྱི་ལོ2013ལོར་ཁྱོན་ཁྲི6ལྷག་ཡོད། རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་ནི་འབར་ཁམས་གྲོང་རྡལ་ཡིན།  ཁུལ་གཞིས་གནས་ཡུལ་དང་གཅིག་ཡིན་ཞིང་ཞིང་ཆེན་གྱི་གནས་ཡུལ་ཁྲེང་ཏུའུ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ395ཡོད་དོ། །

སྤྱི་ལོ2014ལོའི་ཟླ་མཇུག་བར། འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲི56166ཡོད་ལ། སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲོད་སྐྱེས་པའི་མི་གྲངས་ཁྲི28862ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི52.5%ཟིན་ཡོད། སྐྱེས་མའི་མི་གྲངས་ཁྲི27304ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི47.5﹪ཟིན་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་རིགས་མི་གྲངས་ཁྲི43103ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི72.7﹪ཟིན་ཡོད། ཆའང་རིགས་མི་གྲངས1659ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི2.6﹪ཟིན་ཡོད། རྒྱ་རིགས་མི་གྲངས་ཁྲི1053ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཀྱི23.1﹪ཟིན་ཡོད། མི་རིགས་གཞན་པའི་མི་གྲངས959ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས1.6﹪ཟིན་ཡོད།

འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མངའ་ཁོངས་དང་ས་མཚམས་སུ་གནས་པའི་རི་བོ་གྲགས་ཅན་སྤོ་དཀར་ལ་རི་བོ་དང་ཁ་བ་རྟ་རི་བོ། འབུམ་འགྲོ་ལམ་རི་བོ་དང་བཞག་ར་རི་བོ་སོགས་ཡོད། ཆུ་ཚན་གྲགས་ཅན་སོ་མང་ཆུ་བོ་དང་ཀྱོམ་ཀྱོ་ཆུ་བོ་གཉིས་ཡོད།

འབར་ཁམས་རྫོང་ནང་དུ་ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ཤིང་ཆ་ཐོན་སྐྱེད་རྟེན་གཞི་གཙོ་གྲས་ཤིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ1985ལོར་ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་རིགས་གཉིས་པའི་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ནགས་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཆིང193665.4ཡོད། དེའི་ནང་། རྒྱུ་ཆའི་ཤིང་ནགས་ནི་སྤྱི་ཆིང61730.8ཡོད། གསོག་པའི་ཤིང་ནི་སྨི་གྲུ་བཞི་མ14894588ཡོད། འགོག་སྲུང་ནགས་ནི་སྤྱི་ཆིང131857.1ཡོད། གསོག་པའི་ཤིང་ནི་སྨི་གྲུ་བཞི་ལྷག་མ33094572ཡོད། བུད་ཤིང་དང་སོལ་བ་ཐོན་སའི་ནགས་ཚལ་ནི་སྤྱི་ཆང36.9ཡོད།  གསོག་པའི་ཤིང་ནི་སྨི་གྲུ་བཞི་ལྷག་མ8773ཡོད། དེ་ལས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཤིང་རིགས་ནི་གསོམ་ནག གསོམ་ཤིང་། ལོ་སྐྱུར་ཐང་ཤིང་། སྒྲོན་ཤིང་། སྟག་པ་ཤིང་། བེ་ལོ། སྦྱར་པ་བཅས་ཡིན།

འབར་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་སྡེ་གྲགས་ཅན་མང་བོ་ཡོད་པ་ལས་རྒྱལ་རོང་ཁྱི་སོ་གནས་རི་དང་ཁ་བ་རྟ་གཞི་བདག བེེ་རོ་བྲག་ཕུག་དང་ཚ་ཁོ་དགོན་དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་། མཚམས་གནས་དགོན་པ་དང་ད་ཚང་དགོན་པ་བཅས་ནི་གྲགས་ཆེ་བ་དང་། འབར་ཁམས་ཡུལ་ཚོ་རུ་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་ཡོད་པའི་འབར་ཁམས་དགོན་པ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་དང་ཇོ་ནང་བ་ཛ་འགོ་དགོན་པ། རྙིང་མ་བ་བྱ་རོང་དགོན་པ། ས་སྐྱ་བ་སྦས་གཏེར་དགོན་པ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ལྷ་ཚེ་དགོན་པ། བོན་གྱི་གཡུང་དྲུང་དགོན་པ་ལ་སོགས་ཡོད་དོ། །

གླིང་དཀར་གཤིས་ཀྱི་གནའ་བྲོ།
༈ ཤར་རྒྱ་གར་རི་ཡི་རི་མགོ་ན། །གུར་དཀར་ཆུང་ཕུར་མ་རླུང་གི་སྐྱོད། ། མདོང་ཡག་མོ་སེར་འབྲས་སྒར་གསུམ་རེད། །ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་ས་རེད། ཤར་རྒྱ་གར་རི་ཡི་རི་རྐེད་ན། །གུར་དམར་པོ་ཕུར་མ་རླུང་གིས་སྐྱོད། ། ཤར་རྒྱ་གར་རི་ཡི་རི་མཐའ་ན། །གུར་སེར་པོའི་ཕུར་མ་རླུང་གིས་སྐྱོད། དཀར་འོ་མ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་རེད། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་གཡང་གཞི་ཡ་དཀུག་རེད།།གསེར་ཉི་ལྷ་ག་ཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད །། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་བུམ་པའི་ཁ་རྒྱན་རེད།།གཡང་གཞི་བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་གསུམ། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམ་སི།།ས་ཡས་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད།། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་བུམ་པའི་ཁ་རྒྱན་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམ་སི། ། ས་ཡས་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམ།།བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ཤེལ་དཀར་སྒོ་ཡག་མ།།སྒོ་ཁྲ་མོའི་ནང་ནས་ཡར་སོང་ཏེ། ། ལོ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་འདྲ་མཉམ་རེད། །འདྲ་མཉམ་ཞིང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་པར་ཤོག ། བྲག་དཀར་ རྫོང་ཤེལ་དཀར་སྒོ་ཡག་མ། །ཤེལ་སྒོ་མོའི་ནང་ཡར་སོང་སྟེ། ། ལོ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་འདྲ་མཉམ་རེད། །དྲ་མཉམ་ཞིང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་པར་ཤོག ། ལོ་ཆུང་ཆུང་ན་ནད་མེད་པར་ཤོག །དེ་ཡང་ཡང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ནང་གི་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་ཕྱེ་ཚད་གྱིས། །ནང་གི་ནོར་བུ་མཇལ་ཚད་གྱིས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ནང་གི་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་ཕྱེས་ཚད་གྱིས། །ནང་གི་ནོར་བུ་མཇལ་ཚད་གྱིས།། ༈སྡེ་རྒྱ་གྲོང་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །སྡེ་ཡག་མོ་མཎྜལ་སྤུང་འདྲ་སྣང་། ། སང་ཕ་རོལ་ད་ཡི་དུས་ཚོད་ན། །སྡེ་དེ་ལ་ཆག་གྲུམ་མ་འགྲོ་དགོས། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །ལྷ་བླ་ལུ་གྲལ་བཞུགས་བཅུ་གསུམ་སྣང་། །ལྷ་བླ་ལུའི་དམ་ཚིག་མ་གྲོལ་དགོས།། རྫོང་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །གོང་དཔོན་ལུ་གྲལ་བཞུགས་བཅུ་གསུམ་སྣང་། ། དཔོན་དེ་ལ་ཆགས་ཁྲུག་མ་འགྲོ་དགོས། །ཚེ་གཅིག་འཛོམ་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། ། སྐྱ་རེངས་ནམས་དང་མི་ལྡན་བར།། ཕྱི་སྐར་རྒྱའི་འཛོམ་རར་མ་ཞིག་དགོས།། ༈དགའ་དོ་ནུབ་བྲོ་གཡང་ག་ནས་བྱུང་། ། ༈ རི་མཐོ་འདུག་ཟེར་བདེན་འདུག་སྟེ། །དགུང་ཐུག་འདུག་ཟེར་ན་རྫུན་པ་རེད། རྟ་མགྱོགས་འདུག་ཟེར་ན་བདེན་འདུག་སྟེ། །བྱ་སླེབས་འདུག་ཟེར་ན་རྫུན་པ་རེད།། ༈ བྲོ་འདི་གང་བྱུང་ཤར་ནས་བྱུང་། །ཤར་རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་འདུན་ནས་བྱུང་། ། ཤར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྲོ་ལ་དགའ། །བྲོ་ལ་དགའ་ནས་བྲོ་རེ་རྡུང། ། ༈ ཨ་སྔོན་སྔོ་མོ་གཡུ་ཡི་རྒྱན། །ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་ཆགས་སའི་གདན་ཞིག་བཏིང་། རྩེད་ཁ་མཚར་སྐར་ཚོགས་གྲངས་ཀ་ཡོད། ། ས་གཞི་སེར་པོ་གསེར་གྱི་རྒྱན༎རྩ་རྩི་ཤིང་ཆགས་སའི་གདན་ཞིག་བཏིང་།། རྩེད་ཁ་འཚར་ རྩི་ཤིང་གྲངས་ཀ་ཡོད།། ༈བྲག་དཀར་འཛངས་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་མཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་ཞིག་མ་བཀོད་ན། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་འཛོམ་སར་མི་ཤོང་འདུག ། སྡེ་རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་ཆེར་སྤོམ་མཐུག་མ། ། རྒྱ་ཆེ་སི་སི་ཞིག་མ་བཀོད་ན། ། ལོ་ཆུང་ཆུང་འཛོམ་ར་མི་ཤོང་འདུག ། ། ༈ཐང་དཀར་རྒོད་པོ་ཁྱུང་གི་བུ། །བྲེལ་བྲེལ་མ་བྱེད་དལ་དལ་གྱིས། ། སྟོད་རྒྱ་གར་མན་ཆད་བྲ་རི་ཡིན། །དལ་དལ་བྱས་ནས་བྲག་རི་འགྲིམ།ས། ། ཟི་ལིང་ཁ་དཀར་རྐྱང་གི་བུ། །བྲེལ་བྲེལ་མ་བྱེད་དལ་དལ་གྱིས། ། ཤར་རྒྱ་གར་མན་ཆད་སྤང་རི་ཡིན། །དལ་དལ་ངང་ནས་སྤང་རི་འགྲིམ། ། ༈ དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །གསེར་ཉི་ཟླ་བྲིས་པ་སྤུན་གསུམ་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲི་ནོར་མ་བྱེད་དང་། །འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན། བྲག་དཀར་རྫོང་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་བྲིས་པ་སྤུན་གསུམ་རེད།། བྲིས་མཁས་པས་བྲི་ནོར་མ་བྱས་ན། །འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན།། ༈འཇམ་པོ་བརྒྱ་དང་བཤིབས་མྱོང་ཡིན།།བུད་མྱོང་མེད་དེ་འདྲ་མྱོང་ཡིན།།བྲག་དཀར་དེ་དང་འདྲ་འདྲ་རེད། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོ་བཞེང་ན་སླ་མོ་མེད། །མགོ་རྩེ་ཞྭ་བརྒྱ་དེ་དཔྱང་སར་དགོས། ། ལྷ་བླ་ལུ་བརྒྱ་དེ་བཞུགས་ས་དགོས། །ཁང་སྐྱ་རིལ་བཞེང་ན་སླ་མོ་མེད།། གོས་འཕྲུག་ཆུང་བརྒྱ་དེ་དཔྱང་སར་དགོས། །སྟག་ཤར་ལུ་བརྒྱ་དེ་བཞུགས་ས་དགོས།། ༈ཁང་སྐྱ་རིལ་ལྟག་མགོ་བརྒྱད་སྐོར་མ། །སྒོ་རབ་གསལ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛོམ་རེད།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཡན་ན་ཨེ་མཐོ་ཤེ །

རླུང་སེར་བུའི་མགྱོག་ན་ཚེ་སྔོན་ལས། ༈ཨ་མཚེ་ལྷ་མཚེས་པད་མའི་མཚེས། །པདྨའི་མཚེ་ཆེན་གོང་མའི་སྟེང་། ། འབྲི་ཨ་ཟེས་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། །བ་བེའུ་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། ། བ་བེའུ་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། །ཨ་མཚེ་ལྷ་མཆེས་པད་མའི་མཚེས། ། པད་མའི་མཚེས་ཆེན་བར་མིའི་སྟེང་། །རྐྱང་ཨ་མདོ་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། ། རྟ་རྟའི་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། །རྟ་རྟའི་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེད་མོ་རྩེ། ། ༈ལྕགས་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྲབ་ཅིག་རྡུང་། །དགའ་དོ་ནུབ་རྐྱང་ཕྲུག་ཁྱོད་ལ་ཀོན།། རྐྱང་ཨ་མདོ་ཁ་ཤད་ཅི་འདུག་ལྟ། །

རྩིད་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྣ་ཐག་བཟོས། །དགའ་དོ་ནུབ་ཨ་ཆུང་ཁྱོད་ལ་ཀོན། མཛོ་ཨ་ཆུང་སྣ་ལོ་ཅི་འདུག་ལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་པོ་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། དགུང་ཨ་སྔོན་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན། ། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན།། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། །བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག ། ༈དགུང་སྔོན་ཕྱོགསབཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། །་ ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་བརྩེད་་་ ༈་དགུང་སྔོན་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། དྲིལ་ལྕེ་མ་བརྡུང་སྙན་ལུག་ཤེ། །དྲིལ་ལྕེ་བརྡུང་ན་ཅི་འདྲ་སྙན།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཚ་ལུ་ཚ་གཞང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ཚ་ཞི་གཞང་བརྒྱད་རེད། ། ཚ་གཞང་ཁྲག་འཁྲུག་མ་བྱས་ན། །ཕྱི་སྐར་བརྒྱས་ལྟད་མོ་ཅི་ལ་བལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུ་གྲ་མཉམ་ཡོ། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོ་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་མནའ་ཆགས་རྙིང་པ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ད་འགྲུལ་གསར་པ་རེད། ། མནའ་ཆགས་རྙིང་པས་མ་ཤེས་ན། །ད་ཆགས་གསར་པས་སློབ་རོགས་དགོས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། མཚོ་ནང་ནོར་བུ་མ་འགྱུར་དང་། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །་གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་བུམ་བ་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛམས་སི། །ས་འདིར་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེ། །་བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད་། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། །

༈ དགུང་ཨ་སྔོན་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། དེ་ཡང་ཡང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། སང་ཕ་རེས་འཛོམས་བའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུང་གྲ་མཉམ་ཡོ།། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་གཡང་གཞི་ཡར་ཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། ་ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་གཡང་ཐོག་བུམ་རེད། །གཡང་གཞི་བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། །ས་འདི་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། ༈རྒྱ་གླིང་སྙུག་གླིང་གསེར་གླིང་གསུམ། །འདུག་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་འདུན་ལྕོག་སྟེང་། ཆུ་ལྕུམ་མེ་ཏོག་གུར་གུམ་གསུམ། ། སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། །འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་མཆོད་ཁང་ནང་། ། ༈མེ་ཏོག་རྩི་ཤིང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བཟང་དྲུག་སྨན་གྱི་ནང་། །ཁྲ་སིང་སིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོར་མཆོད། ། བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག །

༈འཛོམ་ཡག་བྱུང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག། ཁ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གུ་གུམ་གསུམ། །
སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་།།འཛོམ་སར་མཆོད་ཁང་ཁྲ་མོའི་ནང་། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །ལྷ་བླ་ལུ་གསེར་སྐུ་གྲལ་བཞུགས་རེད། ། དར་དཀར་པོ་རྐྱང་དགའ་རྒྱང་སྐྱིད་སྣང་། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། ཆོས་སངས་རྒྱས་པ་དར་བར་ཤོག ༈སྡེ་རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད།།གོང་དཔོན་ལུ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། མགོ་ཝ་ཟོ་ལོ་ཡག་སྙི་མ་རེད། །ཁ་ཟ་རྒྱུ་ཨ་འབྲུ་སིལ་མ་རེ། ། སྐྱིད་ཨེ་ཤེ་རང་གི་དཔོན་ལུ་རེད། །སོང་ཕ་རེས་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག།

༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས།། ། གསེར་ཁྲི་དྲུག་མ་ཤར་ལོ་གྲངས་མང་། །གླིང་བཞི་སྐོར་ས་ལྟད་མོས་ལྟོས།། བྲག་དཀར་རྫོང་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས། ། རྒོད་ཐང་དཀར་མ་ལྡིང་ལོ་གྲངས་མང་། །སྒྲོ་གཤོག་དྲུག་ངོམས་ས་ལྟད་མོ་ཡོད། ། ༈རི་འབམ་ཆེན་འབམ་ཆུང་འབམ་འབྲིང་གསུམ། །རི་འབམ་ཆེན་འགོ་ན་ལུག་བརྒྱ་གྲམ།། དཀར་ཅི་བསོག་ཨ་ཟེར་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས།།གསོ་ཨེ་ཆོག་མ་བསུ་ཁ་ལ་དྲིས་ ༈འགྱོག་པ་རྐྱང་དང་བདེ་མོའི་སྒ །རྐང་ར་བཞི་རྡོ་ལ་མ་བརྡུང་ན། ། རྐྱང་བྲིམ་པོ་རྒྱུགས་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། །དཀུ་པའི་གཞུ་དང་འཕེན་པའི་མདའ་། ། མདའ་མདེལ་རྩེ་རྡོ་ལ་མ་རྡུང་ན། །མདའ་དྲང་མོར་འཕེན་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ཐུགས་ལ་མ་ཕོག་དགོས།། ༈རྒྱ་བོད་གཉིས་གི་ས་མཚམས་ན། །ཤིང་མ་གཙུགས་ཤིང་རྩི་ལྗང་སེ་སྐྱེས། ། ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་རྩེ་མོར་ལ། །བྷོ་དྷི་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་ཞག་བདུན། ། ཆོས་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྐེད་པ་ན། ། ཤིང་མ་སྐྱེས་རྩེ་མོ་རང་འགུག་ཡོད། ། ཤིང་དེར་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྟིང་པ་ན། །དཀར་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། །གསེར་ཉི་ལྷ་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །
མ་ཎི་དུང་ཅིག་མི་སོག་བར། །འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། ། སྟེང་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ན་མཉམ་འགྲོ་བྱེད། །བྲག་དཀར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། ། བྱ་རྒོད་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །མ་ཎི་དུང་གཅིག་མ་ཚར་བར། ། འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། །ཟངས་མདོག་པ་རི་ཕྱོགས་འགྲོ་བྱེད།། དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྲིས་པ་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན།། ༈བྲག་དཀར་འཛངས་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན། ། ༈དབུས་ནས་འོང་བའི་བན་ཆུང་ངས། །ཆུང་ལོ་ཆུང་གོང་ནས་ཡིག་ཆུང་སྦྱོང་། ། འདོན་ཀློག་རྫུན་བྱེད་འོང་བསམ་དོན་མེད། །ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེ་མོ་རྩེད། ། ༈རྐྱང་ཨ་མདོ་ར་ཁ་བརྒྱད་་་་ སྒ་གསེར་སྲབ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛམ་རེད།། ས་གར་བསམ་སར་ན་འཁོར་སོང་ན།།རྐྱང་ར་ཁ་བརྡུང་ན་འགྱོད་པ་མེད། ། ༈མ་ཐོ་མ་མཐོ་ཐང་དཀར་རྒོད། །མ་ཐོ་ཆེ་ན་སེར་བུ་རླུང་གི་སྤྱོད། །མ་དམའ་མ་དམའ་ཆུ་ནང་ཉ། ། དམའ་ཆེ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཞབས་མེད་རེད། །ཁང་སྐྱ་རིལ་ལྟག་མགོ་རྒྱད་འཁོར་མ། །སྒོ་རབ་གསལ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛོམ་རེད། །

རླུང་སེར་བུའི་མགྱོག་ན་ཚེ་སྔོན་ལས། ༈ཨ་མཚེ་ལྷ་མཚེས་པད་མའི་མཚེས། །པདྨའི་མཚེ་ཆེན་གོང་མའི་སྟེང་། ། འབྲི་ཨ་ཟེས་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། །བ་བེའུ་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། ། བ་བེའུ་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། །ཨ་མཚེ་ལྷ་མཆེས་པད་མའི་མཚེས། ། པད་མའི་མཚེས་ཆེན་བར་མིའི་སྟེང་། །རྐྱང་ཨ་མདོ་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། ། རྟ་རྟའི་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། །རྟ་རྟའི་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེད་མོ་རྩེ། ། ༈ལྕགས་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྲབ་ཅིག་རྡུང་། །དགའ་དོ་ནུབ་རྐྱང་ཕྲུག་ཁྱོད་ལ་ཀོན།། རྐྱང་ཨ་མདོ་ཁ་ཤད་ཅི་འདུག་ལྟ། །

རྩིད་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྣ་ཐག་བཟོས། །དགའ་དོ་ནུབ་ཨ་ཆུང་ཁྱོད་ལ་ཀོན། མཛོ་ཨ་ཆུང་སྣ་ལོ་ཅི་འདུག་ལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་པོ་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། དགུང་ཨ་སྔོན་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན། ། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན།། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། །བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག ། ༈དགུང་སྔོན་ཕྱོགསབཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། །་ ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་བརྩེད་་་ ༈་དགུང་སྔོན་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། དྲིལ་ལྕེ་མ་བརྡུང་སྙན་ལུག་ཤེ། །དྲིལ་ལྕེ་བརྡུང་ན་ཅི་འདྲ་སྙན།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཚ་ལུ་ཚ་གཞང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ཚ་ཞི་གཞང་བརྒྱད་རེད། ། ཚ་གཞང་ཁྲག་འཁྲུག་མ་བྱས་ན། །ཕྱི་སྐར་བརྒྱས་ལྟད་མོ་ཅི་ལ་བལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུ་གྲ་མཉམ་ཡོ། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོ་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་མནའ་ཆགས་རྙིང་པ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ད་འགྲུལ་གསར་པ་རེད། ། མནའ་ཆགས་རྙིང་པས་མ་ཤེས་ན། །ད་ཆགས་གསར་པས་སློབ་རོགས་དགོས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། མཚོ་ནང་ནོར་བུ་མ་འགྱུར་དང་། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །་གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་བུམ་བ་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛམས་སི། །ས་འདིར་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེ། །་བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད་། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། །

༈ དགུང་ཨ་སྔོན་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། དེ་ཡང་ཡང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། སང་ཕ་རེས་འཛོམས་བའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུང་གྲ་མཉམ་ཡོ།། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་གཡང་གཞི་ཡར་ཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། ་ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་གཡང་ཐོག་བུམ་རེད། །གཡང་གཞི་བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། །ས་འདི་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། ༈རྒྱ་གླིང་སྙུག་གླིང་གསེར་གླིང་གསུམ། །འདུག་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་འདུན་ལྕོག་སྟེང་། ཆུ་ལྕུམ་མེ་ཏོག་གུར་གུམ་གསུམ། ། སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། །འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་མཆོད་ཁང་ནང་། ། ༈མེ་ཏོག་རྩི་ཤིང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བཟང་དྲུག་སྨན་གྱི་ནང་། །ཁྲ་སིང་སིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོར་མཆོད། ། བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག །

༈འཛོམ་ཡག་བྱུང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག། ཁ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གུ་གུམ་གསུམ། །
སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་།།འཛོམ་སར་མཆོད་ཁང་ཁྲ་མོའི་ནང་། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །ལྷ་བླ་ལུ་གསེར་སྐུ་གྲལ་བཞུགས་རེད། ། དར་དཀར་པོ་རྐྱང་དགའ་རྒྱང་སྐྱིད་སྣང་། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། ཆོས་སངས་རྒྱས་པ་དར་བར་ཤོག ༈སྡེ་རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད།།གོང་དཔོན་ལུ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། མགོ་ཝ་ཟོ་ལོ་ཡག་སྙི་མ་རེད། །ཁ་ཟ་རྒྱུ་ཨ་འབྲུ་སིལ་མ་རེ། ། སྐྱིད་ཨེ་ཤེ་རང་གི་དཔོན་ལུ་རེད། །སོང་ཕ་རེས་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག།

༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས།། ། གསེར་ཁྲི་དྲུག་མ་ཤར་ལོ་གྲངས་མང་། །གླིང་བཞི་སྐོར་ས་ལྟད་མོས་ལྟོས།། བྲག་དཀར་རྫོང་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས། ། རྒོད་ཐང་དཀར་མ་ལྡིང་ལོ་གྲངས་མང་། །སྒྲོ་གཤོག་དྲུག་ངོམས་ས་ལྟད་མོ་ཡོད། ། ༈རི་འབམ་ཆེན་འབམ་ཆུང་འབམ་འབྲིང་གསུམ། །རི་འབམ་ཆེན་འགོ་ན་ལུག་བརྒྱ་གྲམ།། དཀར་ཅི་བསོག་ཨ་ཟེར་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས།།གསོ་ཨེ་ཆོག་མ་བསུ་ཁ་ལ་དྲིས་ ༈འགྱོག་པ་རྐྱང་དང་བདེ་མོའི་སྒ །རྐང་ར་བཞི་རྡོ་ལ་མ་བརྡུང་ན། ། རྐྱང་བྲིམ་པོ་རྒྱུགས་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། །དཀུ་པའི་གཞུ་དང་འཕེན་པའི་མདའ་། ། མདའ་མདེལ་རྩེ་རྡོ་ལ་མ་རྡུང་ན། །མདའ་དྲང་མོར་འཕེན་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ཐུགས་ལ་མ་ཕོག་དགོས།། ༈རྒྱ་བོད་གཉིས་གི་ས་མཚམས་ན། །ཤིང་མ་གཙུགས་ཤིང་རྩི་ལྗང་སེ་སྐྱེས། ། ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་རྩེ་མོར་ལ། །བྷོ་དྷི་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་ཞག་བདུན། ། ཆོས་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྐེད་པ་ན། ། ཤིང་མ་སྐྱེས་རྩེ་མོ་རང་འགུག་ཡོད། ། ཤིང་དེར་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྟིང་པ་ན། །དཀར་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། །གསེར་ཉི་ལྷ་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །
མ་ཎི་དུང་ཅིག་མི་སོག་བར། །འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། ། སྟེང་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ན་མཉམ་འགྲོ་བྱེད། །བྲག་དཀར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། ། བྱ་རྒོད་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །མ་ཎི་དུང་གཅིག་མ་ཚར་བར། ། འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། །ཟངས་མདོག་པ་རི་ཕྱོགས་འགྲོ་བྱེད།། དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྲིས་པ་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན།། ༈བྲག་དཀར་འཛངས་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན། ། ༈དབུས་ནས་འོང་བའི་བན་ཆུང་ངས། །ཆུང་ལོ་ཆུང་གོང་ནས་ཡིག་ཆུང་སྦྱོང་། ། འདོན་ཀློག་རྫུན་བྱེད་འོང་བསམ་དོན་མེད། །ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེ་མོ་རྩེད། ། ༈རྐྱང་ཨ་མདོ་ར་ཁ་བརྒྱད་་་་ སྒ་གསེར་སྲབ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛམ་རེད།། ས་གར་བསམ་སར་ན་འཁོར་སོང་ན།།རྐྱང་ར་ཁ་བརྡུང་ན་འགྱོད་པ་མེད། ། ༈མ་ཐོ་མ་མཐོ་ཐང་དཀར་རྒོད། །མ་ཐོ་ཆེ་ན་སེར་བུ་རླུང་གི་སྤྱོད། །མ་དམའ་མ་དམའ་ཆུ་ནང་ཉ། ། དམའ་ཆེ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཞབས་མེད་རེད། །ཁང་སྐྱ་རིལ་ལྟག་མགོ་རྒྱད་འཁོར་མ། །སྒོ་རབ་གསལ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛོམ་རེད། །

གླིང་དཀར་གཤིས་ཀྱི་གནའ་བྲོ།
༈ ཤར་རྒྱ་གར་རི་ཡི་རི་མགོ་ན། །གུར་དཀར་ཆུང་ཕུར་མ་རླུང་གི་སྐྱོད། ། མདོང་ཡག་མོ་སེར་འབྲས་སྒར་གསུམ་རེད། །ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་ས་རེད། ཤར་རྒྱ་གར་རི་ཡི་རི་རྐེད་ན། །གུར་དམར་པོ་ཕུར་མ་རླུང་གིས་སྐྱོད། ། ཤར་རྒྱ་གར་རི་ཡི་རི་མཐའ་ན། །གུར་སེར་པོའི་ཕུར་མ་རླུང་གིས་སྐྱོད། དཀར་འོ་མ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་རེད། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་གཡང་གཞི་ཡ་དཀུག་རེད།།གསེར་ཉི་ལྷ་ག་ཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད །། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་བུམ་པའི་ཁ་རྒྱན་རེད།།གཡང་གཞི་བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་གསུམ། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམ་སི།།ས་ཡས་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད།། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་བུམ་པའི་ཁ་རྒྱན་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམ་སི། ། ས་ཡས་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམ།།བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ཤེལ་དཀར་སྒོ་ཡག་མ།།སྒོ་ཁྲ་མོའི་ནང་ནས་ཡར་སོང་ཏེ། ། ལོ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་འདྲ་མཉམ་རེད། །འདྲ་མཉམ་ཞིང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་པར་ཤོག ། བྲག་དཀར་ རྫོང་ཤེལ་དཀར་སྒོ་ཡག་མ། །ཤེལ་སྒོ་མོའི་ནང་ཡར་སོང་སྟེ། ། ལོ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་འདྲ་མཉམ་རེད། །དྲ་མཉམ་ཞིང་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་པར་ཤོག ། ལོ་ཆུང་ཆུང་ན་ནད་མེད་པར་ཤོག །དེ་ཡང་ཡང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ནང་གི་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་ཕྱེ་ཚད་གྱིས། །ནང་གི་ནོར་བུ་མཇལ་ཚད་གྱིས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ནང་གི་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་ཕྱེས་ཚད་གྱིས། །ནང་གི་ནོར་བུ་མཇལ་ཚད་གྱིས།། ༈སྡེ་རྒྱ་གྲོང་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །སྡེ་ཡག་མོ་མཎྜལ་སྤུང་འདྲ་སྣང་། ། སང་ཕ་རོལ་ད་ཡི་དུས་ཚོད་ན། །སྡེ་དེ་ལ་ཆག་གྲུམ་མ་འགྲོ་དགོས། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །ལྷ་བླ་ལུ་གྲལ་བཞུགས་བཅུ་གསུམ་སྣང་། །ལྷ་བླ་ལུའི་དམ་ཚིག་མ་གྲོལ་དགོས།། རྫོང་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །གོང་དཔོན་ལུ་གྲལ་བཞུགས་བཅུ་གསུམ་སྣང་། ། དཔོན་དེ་ལ་ཆགས་ཁྲུག་མ་འགྲོ་དགོས། །ཚེ་གཅིག་འཛོམ་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། ། སྐྱ་རེངས་ནམས་དང་མི་ལྡན་བར།། ཕྱི་སྐར་རྒྱའི་འཛོམ་རར་མ་ཞིག་དགོས།། ༈དགའ་དོ་ནུབ་བྲོ་གཡང་ག་ནས་བྱུང་། ། ༈ རི་མཐོ་འདུག་ཟེར་བདེན་འདུག་སྟེ། །དགུང་ཐུག་འདུག་ཟེར་ན་རྫུན་པ་རེད། རྟ་མགྱོགས་འདུག་ཟེར་ན་བདེན་འདུག་སྟེ། །བྱ་སླེབས་འདུག་ཟེར་ན་རྫུན་པ་རེད།། ༈ བྲོ་འདི་གང་བྱུང་ཤར་ནས་བྱུང་། །ཤར་རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་འདུན་ནས་བྱུང་། ། ཤར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བྲོ་ལ་དགའ། །བྲོ་ལ་དགའ་ནས་བྲོ་རེ་རྡུང། ། ༈ ཨ་སྔོན་སྔོ་མོ་གཡུ་ཡི་རྒྱན། །ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་ཆགས་སའི་གདན་ཞིག་བཏིང་། རྩེད་ཁ་མཚར་སྐར་ཚོགས་གྲངས་ཀ་ཡོད། ། ས་གཞི་སེར་པོ་གསེར་གྱི་རྒྱན༎རྩ་རྩི་ཤིང་ཆགས་སའི་གདན་ཞིག་བཏིང་།། རྩེད་ཁ་འཚར་ རྩི་ཤིང་གྲངས་ཀ་ཡོད།། ༈བྲག་དཀར་འཛངས་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་མཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་ཞིག་མ་བཀོད་ན། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་འཛོམ་སར་མི་ཤོང་འདུག ། སྡེ་རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་ཆེར་སྤོམ་མཐུག་མ། ། རྒྱ་ཆེ་སི་སི་ཞིག་མ་བཀོད་ན། ། ལོ་ཆུང་ཆུང་འཛོམ་ར་མི་ཤོང་འདུག ། ། ༈ཐང་དཀར་རྒོད་པོ་ཁྱུང་གི་བུ། །བྲེལ་བྲེལ་མ་བྱེད་དལ་དལ་གྱིས། ། སྟོད་རྒྱ་གར་མན་ཆད་བྲ་རི་ཡིན། །དལ་དལ་བྱས་ནས་བྲག་རི་འགྲིམ།ས། ། ཟི་ལིང་ཁ་དཀར་རྐྱང་གི་བུ། །བྲེལ་བྲེལ་མ་བྱེད་དལ་དལ་གྱིས། ། ཤར་རྒྱ་གར་མན་ཆད་སྤང་རི་ཡིན། །དལ་དལ་ངང་ནས་སྤང་རི་འགྲིམ། ། ༈ དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །གསེར་ཉི་ཟླ་བྲིས་པ་སྤུན་གསུམ་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲི་ནོར་མ་བྱེད་དང་། །འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན། བྲག་དཀར་རྫོང་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་བྲིས་པ་སྤུན་གསུམ་རེད།། བྲིས་མཁས་པས་བྲི་ནོར་མ་བྱས་ན། །འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན།། ༈འཇམ་པོ་བརྒྱ་དང་བཤིབས་མྱོང་ཡིན།།བུད་མྱོང་མེད་དེ་འདྲ་མྱོང་ཡིན།།བྲག་དཀར་དེ་དང་འདྲ་འདྲ་རེད། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོ་བཞེང་ན་སླ་མོ་མེད། །མགོ་རྩེ་ཞྭ་བརྒྱ་དེ་དཔྱང་སར་དགོས། ། ལྷ་བླ་ལུ་བརྒྱ་དེ་བཞུགས་ས་དགོས། །ཁང་སྐྱ་རིལ་བཞེང་ན་སླ་མོ་མེད།། གོས་འཕྲུག་ཆུང་བརྒྱ་དེ་དཔྱང་སར་དགོས། །སྟག་ཤར་ལུ་བརྒྱ་དེ་བཞུགས་ས་དགོས།། ༈ཁང་སྐྱ་རིལ་ལྟག་མགོ་བརྒྱད་སྐོར་མ། །སྒོ་རབ་གསལ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛོམ་རེད།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཡན་ན་ཨེ་མཐོ་ཤེ །

རླུང་སེར་བུའི་མགྱོག་ན་ཚེ་སྔོན་ལས། ༈ཨ་མཚེ་ལྷ་མཚེས་པད་མའི་མཚེས། །པདྨའི་མཚེ་ཆེན་གོང་མའི་སྟེང་། ། འབྲི་ཨ་ཟེས་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། །བ་བེའུ་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། ། བ་བེའུ་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། །ཨ་མཚེ་ལྷ་མཆེས་པད་མའི་མཚེས། ། པད་མའི་མཚེས་ཆེན་བར་མིའི་སྟེང་། །རྐྱང་ཨ་མདོ་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། ། རྟ་རྟའི་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། །རྟ་རྟའི་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེད་མོ་རྩེ། ། ༈ལྕགས་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྲབ་ཅིག་རྡུང་། །དགའ་དོ་ནུབ་རྐྱང་ཕྲུག་ཁྱོད་ལ་ཀོན།། རྐྱང་ཨ་མདོ་ཁ་ཤད་ཅི་འདུག་ལྟ། །

རྩིད་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྣ་ཐག་བཟོས། །དགའ་དོ་ནུབ་ཨ་ཆུང་ཁྱོད་ལ་ཀོན། མཛོ་ཨ་ཆུང་སྣ་ལོ་ཅི་འདུག་ལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་པོ་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། དགུང་ཨ་སྔོན་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན། ། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན།། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། །བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག ། ༈དགུང་སྔོན་ཕྱོགསབཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། །་ ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་བརྩེད་་་ ༈་དགུང་སྔོན་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། དྲིལ་ལྕེ་མ་བརྡུང་སྙན་ལུག་ཤེ། །དྲིལ་ལྕེ་བརྡུང་ན་ཅི་འདྲ་སྙན།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཚ་ལུ་ཚ་གཞང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ཚ་ཞི་གཞང་བརྒྱད་རེད། ། ཚ་གཞང་ཁྲག་འཁྲུག་མ་བྱས་ན། །ཕྱི་སྐར་བརྒྱས་ལྟད་མོ་ཅི་ལ་བལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུ་གྲ་མཉམ་ཡོ། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོ་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་མནའ་ཆགས་རྙིང་པ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ད་འགྲུལ་གསར་པ་རེད། ། མནའ་ཆགས་རྙིང་པས་མ་ཤེས་ན། །ད་ཆགས་གསར་པས་སློབ་རོགས་དགོས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། མཚོ་ནང་ནོར་བུ་མ་འགྱུར་དང་། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །་གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་བུམ་བ་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛམས་སི། །ས་འདིར་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེ། །་བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད་། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། །

༈ དགུང་ཨ་སྔོན་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། དེ་ཡང་ཡང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། སང་ཕ་རེས་འཛོམས་བའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུང་གྲ་མཉམ་ཡོ།། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་གཡང་གཞི་ཡར་ཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། ་ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་གཡང་ཐོག་བུམ་རེད། །གཡང་གཞི་བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། །ས་འདི་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། ༈རྒྱ་གླིང་སྙུག་གླིང་གསེར་གླིང་གསུམ། །འདུག་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་འདུན་ལྕོག་སྟེང་། ཆུ་ལྕུམ་མེ་ཏོག་གུར་གུམ་གསུམ། ། སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། །འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་མཆོད་ཁང་ནང་། ། ༈མེ་ཏོག་རྩི་ཤིང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བཟང་དྲུག་སྨན་གྱི་ནང་། །ཁྲ་སིང་སིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོར་མཆོད། ། བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག །

༈འཛོམ་ཡག་བྱུང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག། ཁ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གུ་གུམ་གསུམ། །
སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་།།འཛོམ་སར་མཆོད་ཁང་ཁྲ་མོའི་ནང་། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །ལྷ་བླ་ལུ་གསེར་སྐུ་གྲལ་བཞུགས་རེད། ། དར་དཀར་པོ་རྐྱང་དགའ་རྒྱང་སྐྱིད་སྣང་། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། ཆོས་སངས་རྒྱས་པ་དར་བར་ཤོག ༈སྡེ་རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད།།གོང་དཔོན་ལུ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། མགོ་ཝ་ཟོ་ལོ་ཡག་སྙི་མ་རེད། །ཁ་ཟ་རྒྱུ་ཨ་འབྲུ་སིལ་མ་རེ། ། སྐྱིད་ཨེ་ཤེ་རང་གི་དཔོན་ལུ་རེད། །སོང་ཕ་རེས་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག།

༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས།། ། གསེར་ཁྲི་དྲུག་མ་ཤར་ལོ་གྲངས་མང་། །གླིང་བཞི་སྐོར་ས་ལྟད་མོས་ལྟོས།། བྲག་དཀར་རྫོང་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས། ། རྒོད་ཐང་དཀར་མ་ལྡིང་ལོ་གྲངས་མང་། །སྒྲོ་གཤོག་དྲུག་ངོམས་ས་ལྟད་མོ་ཡོད། ། ༈རི་འབམ་ཆེན་འབམ་ཆུང་འབམ་འབྲིང་གསུམ། །རི་འབམ་ཆེན་འགོ་ན་ལུག་བརྒྱ་གྲམ།། དཀར་ཅི་བསོག་ཨ་ཟེར་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས།།གསོ་ཨེ་ཆོག་མ་བསུ་ཁ་ལ་དྲིས་ ༈འགྱོག་པ་རྐྱང་དང་བདེ་མོའི་སྒ །རྐང་ར་བཞི་རྡོ་ལ་མ་བརྡུང་ན། ། རྐྱང་བྲིམ་པོ་རྒྱུགས་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། །དཀུ་པའི་གཞུ་དང་འཕེན་པའི་མདའ་། ། མདའ་མདེལ་རྩེ་རྡོ་ལ་མ་རྡུང་ན། །མདའ་དྲང་མོར་འཕེན་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ཐུགས་ལ་མ་ཕོག་དགོས།། ༈རྒྱ་བོད་གཉིས་གི་ས་མཚམས་ན། །ཤིང་མ་གཙུགས་ཤིང་རྩི་ལྗང་སེ་སྐྱེས། ། ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་རྩེ་མོར་ལ། །བྷོ་དྷི་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་ཞག་བདུན། ། ཆོས་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྐེད་པ་ན། ། ཤིང་མ་སྐྱེས་རྩེ་མོ་རང་འགུག་ཡོད། ། ཤིང་དེར་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྟིང་པ་ན། །དཀར་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། །གསེར་ཉི་ལྷ་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །
མ་ཎི་དུང་ཅིག་མི་སོག་བར། །འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། ། སྟེང་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ན་མཉམ་འགྲོ་བྱེད། །བྲག་དཀར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། ། བྱ་རྒོད་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །མ་ཎི་དུང་གཅིག་མ་ཚར་བར། ། འཁོར་ལོ་རང་འདུག་བྱེད་ལེ་མིན། །ཟངས་མདོག་པ་རི་ཕྱོགས་འགྲོ་བྱེད།། དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྲིས་པ་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན།། ༈བྲག་དཀར་འཛངས་རྒྱ་ཤོག་ཁ་གོང་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མ་ཎི་འབྲུ་དྲུག་རེད། ། བྲིས་མཁས་པས་བྲིས་ནོར་མ་བྱས་ན།།འདོན་མཁས་པས་ཀློག་རྫུན་བྱེད་ལེ་མིན། ། ༈དབུས་ནས་འོང་བའི་བན་ཆུང་ངས། །ཆུང་ལོ་ཆུང་གོང་ནས་ཡིག་ཆུང་སྦྱོང་། ། འདོན་ཀློག་རྫུན་བྱེད་འོང་བསམ་དོན་མེད། །ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེ་མོ་རྩེད། ། ༈རྐྱང་ཨ་མདོ་ར་ཁ་བརྒྱད་་་་ སྒ་གསེར་སྲབ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛམ་རེད།། ས་གར་བསམ་སར་ན་འཁོར་སོང་ན།།རྐྱང་ར་ཁ་བརྡུང་ན་འགྱོད་པ་མེད། ། ༈མ་ཐོ་མ་མཐོ་ཐང་དཀར་རྒོད། །མ་ཐོ་ཆེ་ན་སེར་བུ་རླུང་གི་སྤྱོད། །མ་དམའ་མ་དམའ་ཆུ་ནང་ཉ། ། དམའ་ཆེ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཞབས་མེད་རེད། །ཁང་སྐྱ་རིལ་ལྟག་མགོ་རྒྱད་འཁོར་མ། །སྒོ་རབ་གསལ་གཉིས་དང་བཅུ་འཛོམ་རེད། །

རླུང་སེར་བུའི་མགྱོག་ན་ཚེ་སྔོན་ལས། ༈ཨ་མཚེ་ལྷ་མཚེས་པད་མའི་མཚེས། །པདྨའི་མཚེ་ཆེན་གོང་མའི་སྟེང་། ། འབྲི་ཨ་ཟེས་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། །བ་བེའུ་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། ། བ་བེའུ་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། །ཨ་མཚེ་ལྷ་མཆེས་པད་མའི་མཚེས། ། པད་མའི་མཚེས་ཆེན་བར་མིའི་སྟེང་། །རྐྱང་ཨ་མདོ་མ་བརྒྱ་བུ་སྟོང་རེད། ། རྟ་རྟའི་ཆུང་མ་བརྩིས་ལོ་གྲངས་མང་། །རྟ་རྟའི་ཆུང་བརྩིས་ན་དུང་ཁ་ལོང་། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་རྩེད་མོ་རྩེ། ། ༈ལྕགས་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྲབ་ཅིག་རྡུང་། །དགའ་དོ་ནུབ་རྐྱང་ཕྲུག་ཁྱོད་ལ་ཀོན།། རྐྱང་ཨ་མདོ་ཁ་ཤད་ཅི་འདུག་ལྟ། །

རྩིད་རྒྱ་བརྒྱ་གི་སྣ་ཐག་བཟོས། །དགའ་དོ་ནུབ་ཨ་ཆུང་ཁྱོད་ལ་ཀོན། མཛོ་ཨ་ཆུང་སྣ་ལོ་ཅི་འདུག་ལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་བལ་སྒྲོ་ཁ་ཕྱེས་རེད། །བལ་དཀར་པོ་ལེན་ཀོ་ནག་པོ་ལེན། ། བལ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། ། དགུང་ཨ་སྔོན་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན། ། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མདའ་དུང་ཁ་ཕྱེས་རེད། །མདའ་སྒྲོ་ཡོད་ལེན་དང་སྒྲོ་མེད་ལེན།། དེ་ཅི་ལེན་ཁྱེད་ཚོའི་ལག་ན་ཡོད། །བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག ། ༈དགུང་སྔོན་ཕྱོགསབཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། །་ ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་མ་འགྱུར་དང་། །སྒོ་བཞིའི་དྲིལ་ཆུང་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ཨ་ལ་མི་བདེན་བརྩེད་་་ ༈་དགུང་སྔོན་ཕྱོགས་བཞི་སྒོ་བཞི་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་སྒོ་བཞིའི་དྲི་ཆུང་རེད། ། དྲིལ་ལྕེ་མ་བརྡུང་སྙན་ལུག་ཤེ། །དྲིལ་ལྕེ་བརྡུང་ན་ཅི་འདྲ་སྙན།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཚ་ལུ་ཚ་གཞང་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ཚ་ཞི་གཞང་བརྒྱད་རེད། ། ཚ་གཞང་ཁྲག་འཁྲུག་མ་བྱས་ན། །ཕྱི་སྐར་བརྒྱས་ལྟད་མོ་ཅི་ལ་བལྟ།། དགུང་ཨ་སྔོན་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ཨ་ལུང་སྒར་འཕེན་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་བྱི་རུའི་དཀྱིལ་ཁྲ་རེད། ། ཁྲ་དཀྱིལ་ན་བཞག་དོ་ཟུར་ན་བཞག །དེ་ཅི་བཞག་ཁྱོད་ཚོའི་ལག་ནང་ཡོད། ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུ་གྲ་མཉམ་ཡོ། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། བྲག་དཀར་འཛངས་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ལོ་ཡག་སྙེ་མ་རེད། ། མགོ་གར་དཀུག་སེར་བུ་རླུང་གི་ཤེས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོ་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། ། བྲག་དཀར་རྫོང་གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། གཡང་གཞི་ཡར་དཀུག་མ་འགྱུར་དང་། །གཡང་ཐོག་བུམ་པ་འགྱུར་བསམ་མེད། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་མནའ་ཆགས་རྙིང་པ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ད་འགྲུལ་གསར་པ་རེད། ། མནའ་ཆགས་རྙིང་པས་མ་ཤེས་ན། །ད་ཆགས་གསར་པས་སློབ་རོགས་དགོས། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། མཚོ་ནང་ནོར་བུ་མ་འགྱུར་དང་། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་འགྱུར་བསམ་མེད། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེད། །་གསེར་ཉི་ལྷ་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་བུམ་བ་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛམས་སི། །ས་འདིར་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་མཚོ་མོ་ཡར་འཁྱིལ་རེ། །་བྱ་རྒོད་ཕྲུག་མཚོ་ནང་ནོར་བུ་རེད་། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་མཚོ་ཁའི་མེ་ཏོག་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། །

༈ དགུང་ཨ་སྔོན་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། བྲག་དཀར་རྫོང་དར་དཀར་ཡུག་གཅིག་རེད། །བྱ་རྒོད་ཕྲུག་དར་ཐོག་རི་མོ་རེད། ། ཕྱི་བྱ་བརྒྱ་དར་འདབ་ཚར་ལོ་རེད། །ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། ། ས་འདི་ན་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། དེ་ཡང་ཡང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། སང་ཕ་རེས་འཛོམས་བའི་སྨོན་ལམ་ཤོག ། དེ་ཨེ་རེད་ལོ་ཆུང་གྲ་མཉམ་ཡོ།། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་གཡང་གཞི་ཡར་ཀུག་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་གཡང་ཐོག་བུམ་པ་རེད། ། ་ཕྱི་སྐར་བརྒྱ་གཡང་ཐོག་བུམ་རེད། །གཡང་གཞི་བུམ་པ་ཁ་རྒྱན་གསུམ། ། ས་གར་ཡི་ཁོག་ན་མ་འཛོམས་སི། །ས་འདི་ཕྱོགས་ལས་དབང་ཆེ་བྱས་འཛོམས། ། ༈རྒྱ་གླིང་སྙུག་གླིང་གསེར་གླིང་གསུམ། །འདུག་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་འདུན་ལྕོག་སྟེང་། ཆུ་ལྕུམ་མེ་ཏོག་གུར་གུམ་གསུམ། ། སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། །འཛོམ་ས་བླ་ལུའི་མཆོད་ཁང་ནང་། ། ༈མེ་ཏོག་རྩི་ཤིང་འབྲས་བུ་གསུམ། །སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་། ། འཛོམ་ས་བཟང་དྲུག་སྨན་གྱི་ནང་། །ཁྲ་སིང་སིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོར་མཆོད། ། བཀྲ་ཤིས་པའི་བྲོ་ར་ཡར་རྒྱས་ཤོག །

༈འཛོམ་ཡག་བྱུང་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག། ཁ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གུ་གུམ་གསུམ། །
སྐྱེས་ས་མི་གཅིག་ལ་རི་ལུང་།།འཛོམ་སར་མཆོད་ཁང་ཁྲ་མོའི་ནང་། ། ༈དགོན་ཁྲ་མོའི་ཟུར་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། །ལྷ་བླ་ལུ་གསེར་སྐུ་གྲལ་བཞུགས་རེད། ། དར་དཀར་པོ་རྐྱང་དགའ་རྒྱང་སྐྱིད་སྣང་། ། ༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད། །གསེར་ཉི་ལྷ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། ཆོས་སངས་རྒྱས་པ་དར་བར་ཤོག ༈སྡེ་རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་ཞིང་ཆུ་མ་རེད།།གོང་དཔོན་ལུ་ལྗང་ཆུང་ཡར་སྐྱེས་རེད། ། མགོ་ཝ་ཟོ་ལོ་ཡག་སྙི་མ་རེད། །ཁ་ཟ་རྒྱུ་ཨ་འབྲུ་སིལ་མ་རེ། ། སྐྱིད་ཨེ་ཤེ་རང་གི་དཔོན་ལུ་རེད། །སོང་ཕ་རེས་འཛོམས་པའི་སྨོན་ལམ་ཤོག།

༈དགུང་ཨ་སྔོན་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས།། ། གསེར་ཁྲི་དྲུག་མ་ཤར་ལོ་གྲངས་མང་། །གླིང་བཞི་སྐོར་ས་ལྟད་མོས་ལྟོས།། བྲག་དཀར་རྫོང་རྒྱ་ཆེ་སྤོམ་འཐུག་མ། །རྒྱ་ཆེ་སི་སི་གྱི་བཀོད་རོགས་དགོས། ། རྒོད་ཐང་དཀར་མ་ལྡིང་ལོ་གྲངས་མང་། །སྒྲོ་གཤོག་དྲུག་ངོམས་ས་ལྟད་མོ་ཡོད། ། ༈རི་འབམ་ཆེན་འབམ་ཆུང་འབམ་འབྲིང་གསུམ། །རི་འབམ་ཆེན་འགོ་ན་ལུག་བརྒྱ་གྲམ།། དཀར་ཅི་བསོག་ཨ་ཟེར་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས།།གསོ་ཨེ་ཆོག་མ་བསུ་ཁ་ལ་དྲིས་ ༈འགྱོག་པ་རྐྱང་དང་བདེ་མོའི་སྒ །རྐང་ར་བཞི་རྡོ་ལ་མ་བརྡུང་ན། ། རྐྱང་བྲིམ་པོ་རྒྱུགས་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། །དཀུ་པའི་གཞུ་དང་འཕེན་པའི་མདའ་། ། མདའ་མདེལ་རྩེ་རྡོ་ལ་མ་རྡུང་ན། །མདའ་དྲང་མོར་འཕེན་ན་ཨེ་སྐྱོན་ཤེ། ། བྱ་རྒོད་ཕྲུག་ཐུགས་ལ་མ་ཕོག་དགོས།། ༈རྒྱ་བོད་གཉིས་གི་ས་མཚམས་ན། །ཤིང་མ་གཙུགས་ཤིང་རྩི་ལྗང་སེ་སྐྱེས། ། ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་རྩེ་མོར་ལ། །བྷོ་དྷི་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་ཞག་བདུན། ། ཆོས་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །ཤིང་དེ་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྐེད་པ་ན། ། ཤིང་མ་སྐྱེས་རྩེ་མོ་རང་འགུག་ཡོད། ། ཤིང་དེར་ཕྱོགས་དེ་ཡི་སྟིང་པ་ན། །དཀར་ངས་གསོ་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དགོས། །

༈དགུང་ཨ་སྔོན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེན། །གསེར་ཉི་ལྷ་འཁོར་རྡེལ་རང་བྱོན་རེད། །




#Article 34: བྱང་ཀོ་རི་ཡ། (286 words)


བྱང་ཀོ་རི་ཡ ནི་ ཨེ་ཤེ་ཡ་ ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན།  North Korea  དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཕོང་ཡང་རེད།

སྤྱིར་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ལྐོག་གྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།     གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཁང་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཡོངས་རྫོགས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་ཅིང་དུས་ད་ལྟའང་དྲྭ་རྒྱའི་ཆ་རྐྱེན་ཞན་ལ་གཞུང་གིས་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན་ནང་ལོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་དཀའ་བ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕོ་འགྱུར་ཐད་ནས་ཀྱང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མི་སེར་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་འབྱུང་གི་མེད་པ་རེད།         བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་ཚད་ལྡན་དམར་ཤོག་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འདོད་མོད།   འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་དང་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་མ་ཟད་གདོན་མའི་གནམ་བསྐོས་སྲིད་གཞུང་ལམ་ལུགས་ད་དུང་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད།     ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་ནང་ཀིམ་ཕ་བུ་གསུམ་པོའི་སྐུ་པར་སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་ཡོད་ཅིང་མི་མང་པོས་ཀིམ་ཨིལ་སུང་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དང་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་ནི་འབྱོར་བ་སྡུད་མཁན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད།      རྒྱལ་ཁབ་དེའི་གླུ་གར་དང་རི་མོ། རྩོམ་རིགས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཀིམ་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་རེད།     ཁྱེད་མེད་ན་མ་ཡུལ་གང་ན་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་ཡོངས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཤིག་ཡིན། 

མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རུལ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཏེ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།     ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་བཀག་སྡོམ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་འགྲུལ་སྐྱོད་རང་དབང་མེད་པ།    ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ནས་རང་དབང་མེད་པ།   སྲོག་ཐོག་ཉེས་ཆད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་བ་2009 གཅིག་པོར་བཙོན་པ་1193 ཙམ་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་ཡོད་པར་བཤད།   བཙོན་པ་རྣམས་བྲན་གཡོག་ལྟར་གནས་ཤིང་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པ་དང་ཚོད་རྩིས་ལྟར་ན་ལོ་རེར་བཙོན་པ་ཁྲི་རེ་ཤི་བཞིན་ཡོད་ཅིང་དེའི་ནང་ནས་བརྒྱ་ཆ་40 ལྷག་ཟས་བཅུད་ཞན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་རེད། བྲོས་བྱོལ་ཐུབ་པའི་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མི་སེར་དུ་མས་སྲིད་དབང་དམ་བསྒྲགས་ཆེ་བའི་ཡུལ་དེར་གཉའ་གནོན་དང་།  མུ་གེ། བཙན་གཡེམ། དམར་གསོད།  མིའི་ལུས་ལ་རྫས་སྦྱོར་གྱིས་བརྟག་ཚོད་བྱེད་པ།   ངལ་རྩོལ་བཙན་སྐུལ་བྱེད་པ། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་སྙན་ཐོ་དུ་མ་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད།   
 

འཇར་པན་གྱི་དབང་བསྒྱུར།
སྤྱི་ལོ་1910 ལོར་འཇར་པན་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོས་ཀོ་རི་ཡའི་ཉེ་བའི་གླིང་ཕྲན་Korean Peninsula ཡོངས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས།   འཇར་པན་གྱིས་ཡུལ་དེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་པར་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཞིང་དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་ལས་ཐད་ལ་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱས།     ཀོ་རི་ཡའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་ཅེས་པའི་འཇར་འགོག་རུ་ཁག་ཅིག་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རི་ཡའི་ས་མཚམས་ནས་འཇར་འགོག་དམག་འཐབ་བྱས་པ་རེད།       ཀོ་རི་ཡའི་དམག་དཔུང་རེ་འགའ་རྒྱ་ནག་དང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་འཇར་འགོག་དམག་དཔུང་དུ་ཞུགས།      དྲག་རྒོལ་རུ་ཁག་གཅིག་གི་འགོ་དཔོན་ནི་ཕྱིས་སུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་དུ་གྱུར་བ་ཀིམ་ཨིལ་སུང་ Kim il-Sung ཡིན་པ་རེད།      
འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ནང་འཇར་པན་ཕམ་པར་བརྒྱབས་རྗེས་མཉམ་འགྲོས་དྲང་ཐིག་སོ་བརྒྱད་པར་38th Parallel འབོད་པའི་ས་མཚམས་བཅད་དེ་ཀོ་རི་ཡའི་ཉེ་བའི་གླིང་ཕྲན་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་ཕྱེས།  བྱང་མ་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཟུང་ཞིང་ལྷོ་མ་ཨ་རི་ཡིས་བཟུང་།         དམག་དཔོན་ཀིམ་ཨིལ་སུང་ Kim II Sung  བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྐབས་འཕྲལ་མི་དམངས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དུ་བསྐོས།   ཨུ་རུ་སུའི་དམག་སྤྱི་ Terentii Shtykov ཊེ་རན་ཊིཤི་ཊའེ་ཀོ་ཧྥི་ཡི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་སྤྱི་ཚོགས་གྲལ་རིམ་མེད་པར་བཟོས་ཤིང་ས་གཞི་བཅོས་བསྒྱུར་དང་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་ཚང་མ་གཞུང་བཞེས་བཏང་།      སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ས་བདག་རྣམས་དང་འཇར་པན་གྱི་ལག་སྦྲེལ་ཚོང་གཉེར་བ་དག་འདུག་མ་ཐུབ་པར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་བྲོས་དགོས་ཐུག་པ་རེད།        སྤྱི་ལོ་1946 ལོའི་མོ་སི་ཁོའི་ཚོགས་ཆེན་ Moscow Conference སྟེང་དུ་ཨ་རི་ཡིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་ལྟར་ཨ་ཨུ་གཉིས་ལ་ཀོ་རི་ཡའི་དབང་འཛིན་ཐད་ལོ་ལྔའི་དོ་དམ་འགན་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་བྱས།     དེ་ནི་ཀོ་རི་ཡ་ལོ་ལྔའི་རྗེས་ནས་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྟ་གོན་ཡིན་པ་རེད།  
ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཐག་གཅོད་པར་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་ཁ་མ་མཐུན་པར་རྩོད་གཞི་དེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཕུལ།       རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐབས་འཕྲལ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཟུར་དུ་བཙུགས་ཏེ་ཀོ་རི་ཡ་ལ་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་འཛུགས་རྒྱུའི་དཔྱད་ཁྲ་བཏང་།     དཔྱད་ཁྲ་དེར་ཨུ་རུ་སུས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པར་བརྟེན་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་གཅིག་པོའི་ནང་དཔྱད་ཁྲ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1948 ལོའ་ཟླ་ 8 ཚེས་15 ཉིན་ཀོ་རི་ཡའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ Republic of Korea (ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ) དབུ་བརྙེས།     དེ་དང་དུས་མཚུངས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་དུའང་ཆེས་མཐོའི་མི་དམངས་ལྷན་ཚོགས་ཞེས་པ་བདམས་ཏེ་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས།  1448 ལོའི་ཟླ་9 པའི་ཚེས་9 ཡི་ཉིན་ཀོ་རི་ཡའི་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་Democratic People's Republic of Korea (བྱང་ཀོ་རི་ཡ)ཅེས་པ་དབུ་བརྙེས་ཤིང་ཀིམ་ཨིལ་སུང་དབུ་ཁྲིད་དུ་བདམས། ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཀིམ་སྲིད་གཞུང་གཅིག་པོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཀོ་རི་ཡའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་པོ་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་གི་ཁྲིམས་མཐུན་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས།  
གང་ལྟར་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུའི་ལྟ་གྲུབ་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་དབང་གིས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་པའི་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡང་1948 ལོ་ནས་བཟུང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིི་སོགས་ཡོངས་སུ་མི་གཅིག་པའི་སྲིད་གཞུང་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར་བ་རེད།

སྤྱི་ལོ་1949 ལོ་ཙམ་ལ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་དུ་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་བ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་དང་མང་འདུས་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཕ་ས་གཅིག་སྒྲིལ་དམངས་གཙོའི་ཚོགས་པ་ Democratic Front for the Reunification of theFatherland ཞེས་པ་བཙུགས།  ཚོགས་པའི་མིང་བྱང་ཙམ་ནས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་རུང་དོན་དུ་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་བས་དབང་ནོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཀོ་རི་ཡ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད།     སྤྱི་ལོ་1949 ལོར་ཨ་རི་ཡི་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་ཤུལ་དུ་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་ནི་དམག་ཤུགས་ཞན་ཞིང་ཉམས་མྱོང་གིས་དབུལ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པ་རེད།  དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་ཞིང་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་གྱིས་གཙོས་པའི་དམག་དོན་ལ་སྦྱོར་བརྡར་ཐོབ་པའི་མི་སྣ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།    གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཀིམ་གྱིས་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་ནས་དམག་རོགས་བསླངས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1950 ཟླ་6 པའི་ཚེས་25 ཉིན་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་རྒྱལ་ས་སོལ་ Seoul དབང་དུ་བསྡུས།    བྱ་སྤྱོད་དེར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་ཨ་རི་སོགས་ནས་དགག་པ་ནན་པོ་བྱས་ཀྱང་མ་ཉན་པར་བརྟེན་ཨ་རི་ཡིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་མཉམ་འབྲེལ་དམག་གིས་ཕར་རྒོལ་དྲག་པོ་བཏང་སྟེ་ཀིམ་གྱི་དམག་དཔུང་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རི་ཡའི་ས་མཚམས་བར་དུ་དེད།    སྐབས་དེར་གཙོ་འཛིན་མའོ་ཡིས་རྒྱའི་དམག་མི་ཕོན་ཆེན་ཞིག་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱབ་སྣོན་དུ་བཏང་སྟེདམར་ཤོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས།   དམག་འཁྲུག་དེ་ལོ་གསུམ་ལ་མཚམས་མ་ཆད་པར་དམག་མི་དང་མི་སེར་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཟོ་ལས་འཛུགས་བསྐྲུན་སོགས་གཏོར་བཅོམ་ཚད་མེད་བཏང་།       
དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་གུད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ལྕི་བ་སྟེ་ལོ་རེའི་ཐོན་སྐྱེད་ཡོང་འབབ་བརྒྱ་ཆ་70% ཙམ་མར་ཆགས།      ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག་འདི་ནི་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལངས་བའི་གྲང་དམག་སྐབས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་དང་པོ་དེ་ཡིན་ཞིང་འདི་ལ་ཚབ་མཚོན་དམག་འཁྲུག་དང་ནང་འཁྲུག་སོགས་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་མིང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བཏགས་ཡོད་པ་རེད།      སྤྱི་ལོ་ 1953 ལོའི་ཟླ་ 7 ཚེས་ 27 ཉིན་དམག་འཁྲུག་མཚམས་འཇོག་གི་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ནའང་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་རྙོག་དྲ་མུ་མཐུད་དུ་གནས།          

སྤྱི་ལོ་1956 ལོར་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྐབས་གསུམ་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་གཉིས་པའི་སྟེང་ཨུ་རུ་སུའི་གནོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཨུ་རུ་སུ་ཤོག་སྒྲིལ་Soviet Faction དང་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཡ་ནན་ཤོག་སྒྲིལ་Yanan Faction གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཀིམ་གྱི་དབང་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱས་ཏེ་སྲིད་ས་ནས་ཕབས་རྩིས་བྱས་ཀྱང་ཀིམ་གྱིས་སྔོན་ཚུད་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པ་ལྟར་གཞུང་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་མང་ཆེ་བ་ཁོང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ལངས།    མ་ཟད་ཁོས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྐྱོན་འཛུགས་ཁ་ཤས་ལ་ངོས་ལེན་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་ཁས་བླངས།    ཕྱིས་སུ་ཤོག་སྒྲིལ་གཉིས་པོའི་འགོ་ཁྲིད་གཏེ་པོ་རྣམས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཤིང་ཕལ་ཆེ་བ་སྲོག་ཐོག་བཏང་བ་རེད།    འདི་ལ་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཤོག་སྒྲིལ་དོན་རྐྱེན་ནམ་August Faction Incident བགྲོད་དཀའ་བའི་དཔུང་སྐྱོད་The Arduous March ཡང་ཟེར་ཞིང་ཆབ་སྲིད་དཔྱད་བརྗོད་པ་མང་པོས་ཀིམ་གྱིས་ཨ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱབ་བརྟེན་ཡོད་པའི་ཤོག་ཁག་གཉིས་པོར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱས་པ་དེས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་ཁེར་ཚུགས་ལྡན་པའི་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད་པར་བརྗོད།      

སྤྱི་ལོ་1960 ཙམ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལ་འགལ་འདུ་བྱུང་ཞིང་འབྲེལ་ལམ་རིང་དུ་སོང་སྐབས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཤོག་སྒྲིལ་སྤངས་བའི་སྲིད་ཇུས་ Non Alignment policy ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གང་ལའང་མི་གཏོགས་པའི་ཇུ་ཆེའི་Juche (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཐོག་ནས་ཇུ་ཆེ་ཟེར་ན་རང་ཁ་རང་གསོ་ལ་ཟེར་ཞིང་ལམ་ལུགས་དེའི་དམིགས་འབེན་ཡང་དེ་ལྟར་རོ)སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས།     དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་ནས་དཔལ་འབྱོར་སོར་ཆུད་ཀྱི་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་པ་སྟེ་ལོ་བཞིའི་ནང་སྔ་མོའི་1949 ལོའི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་བར་སོན་ཐུབ་པ་བྱུང་།   ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་བར་མུ་མཐུད་ས་མཚམས་རྩོད་རྙོག་དང་དབུ་ཁྲིད་ལྐོག་གསོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་བསླངས་བའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་བྱུང་བས་ཕ་ས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་རྨི་ལམ་རིང་དུ་དོར་དགོས་བྱུང་།      སྤྱི་ལོ་1972 ལོར་ཞི་བའི་ཆིག་སྒྲིལ་ཞིག་ཏུ་ལས་དོན་གཏད་Working toward a Peaceful Reunification ཅེས་པའི་རྩ་འཛིན་ཞིག་ལ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཀྱང་དེའི་ཕྱི་ལོར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡས་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཚོགས་མིའི་བདག་ཐོབ་ཁ་ཁ་འཚོལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།

ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་ལམ་གསར་བ་བཞག་པ་དེས་རྒྱ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་ཅུང་ཙམ་བྱུང་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཇུ་ཆེའི་དཔལ་འབྱོར་ལྟ་གྲུབ་ལྟར་རང་འགོ་རང་ཐོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་བྱས།     ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་ཆགས་འགོ་བཙུགས་ཤིང་སྤྱི་ལོ་1991 ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་འཐོར་བའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཨ་རུ་སུའི་རོགས་རམ་མཚམས་ཆད་དེ་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་ཚབས་ཆེན་ཐེབས།     སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་དང་ཚོང་འབྲེལ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་བཟའ་ཆས་འདང་ངེས་ཡོད་པ་ཞིག་ནང་འདྲེན་བྱས་མ་ཐུབ། 

རྒྱལ་ཁབ་གཉན་འཕྲང་དུ་ལྷུང་བའི་སྐབས་དེར་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་སྙིང་ནད་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ 1994 ལོར་འདས་གྲོངས་གྱུར།    བུ་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་ Kim Jong il གྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལོ་གསུམ་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མྱ་ངན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས།     ལོ་དེར་ཨ་རི་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་བར་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་དང་འབྲེལ་བའི་མོས་མཐུན་ཡིག་ཆར་ Agreed Framework ས་རྟགས་བཀོད་པ་དེས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྡུལ་མཚོན་ལས་གྲར་བཀག་འགོག་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།     ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་བར་ལའང་འབྲེལ་ལམ་ཅུང་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཉི་ཤར་སྲིད་ཇུས་ Sunshine policy (ལྷོ་ཀོ་རི་ཡས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་བཟུང་བའི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས།)  ལྟར་མཉམ་ལས་དང་ཚོང་འབྲེལ་ཅུང་ཙམ་བྱུང་།     འོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་གྱིས་དམག་དོན་དང་པོའི་སྲིད་ཇུས་ Military First Policy ཞེས་པ་གཏན་ལ་ཕབས་ཏེ་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་སྤེལ་དང་ས་མཚམས་དམ་སྲུང་།   འགྲོ་སྐྱོད་ཚད་བཀག  རྒྱལ་སྲུང་ནན་ཏན་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་འགོ་བརྩམས་པས་སྲིད་ཇུས་སྔ་མ་རྣམས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཆུང་དུ་སོང་།      ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་སྟོན་ཐོག་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཏང་།    གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བཟའ་ཆས་དུས་ལྟར་མཁོ་འདོན་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་མུ་གེ་བྱུང་སྟེ་མི་མང་ཁྲི་ཚོ་དུ་མའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང་མཐར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོབ་གསོ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཐུག་པ་རེད།      འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་བགྲོད་དཀའ་བའི་དཔུང་སྐྱོད་གཉིས་པ་ཟེར།   མུ་གེ་བྱུང་བའི་གཞུག་ནས་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཁྲིམས་འགལ་ནག་ཚོང་བ་ཚོ་ལ་ཅུང་ཙམ་ལྷོད་ཡངས་བྱས་ཤིང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།      

སྤྱི་ལོ་2001 ལོརཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་བྷུ་ཤིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཨེ་རག  ཨེ་རན་བཅས་ལ་གདོན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲིལ་Axis of Evil ཟེར་ཞིང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཉི་ཤར་སྲིད་ཇུས་དང་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་མཚོན་གྲོས་མོལ་གྱི་མོས་མཐུན་ཡིག་ཆ་སོགས་ལ་རྩིས་མེད་གསལ་བསྒྲགས་བྱས།     ཨེ་རག་ལུང་པའི་ནང་ལྷག་པའི་ཆགས་འཇིག་དེ་བཞིན་རང་གི་མགོ་ཐོག་ཏུ་ལྷུང་བར་དོགས་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་རིམ་པ་ལྡབ་ལོག་གིས་སྤར་ཞིང་སྤྱི་ལོ་ 2006 ལོའི་ཟླ་བཅུ་པར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།       
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མའི་སྐབས་སུ་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀའི་རྙོག་འཛིང་ཞི་འཇགས་ཡོང་བར་དམིགས་ཏེ་ཨ་རི་ཡིས་བཟོད་སྲན་ཐབས་ཇུས་Strategic Patience ཟེར་བ་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་རང་རང་གི་ས་ནས་འདུག་ཐབས་བྱས་མོད།    འོན་ཀྱང་2010 ལོའི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་མཚོ་དམག་གྲུ་གཟིངས་ཆོ་ནན་ཞེས་Cheonan ཆུ་ལ་ནུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྩོད་རྙོག་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡས་མཚོ་འོག་མེ་སྒྱོགས་སྦྱོང་བརྡར་ཞིག་སྤེལ་བར་རང་གི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་དྲག་པོའི་དཔུང་ངོམ་བྱས་པར་བསྙད་དེ་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ལྷོའི་ས་ཁོངས་ཡེན་པི་ཡོན་གླིང་ཕྲན་ Yeonpyeong Island སོགས་སུ་མེ་སྒྱོགས་170 ཙམ་འཕངས་ནས་གླིང་ཕྲན་ཁུལ་དུ་གཏོར་བཅོམ་ཚབས་ཆེན་བཏང་བ་དེས་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་བར་ཚོུད་འགའི་རིང་དམག་འཁྲུག་བསླངས་ཤིང་ཤི་རྨས་ཀྱང་ཅུང་ཙམ་བྱུང་བས་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐད་ནས་ཨ་རི་ཡིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བསྟན།   དེ་ནི་ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཀྱང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཤིང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་དྲག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།    

སྤྱི་ལོ་2011 ལོའི་ཟླ་12 པའི་ཚེས་17 ཉིན་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཁོའི་བུ་ཆུང་ཤོས་ཀིམ་ཇོང་ཨན་གྱིས་སྲིད་དབང་རྒྱུད་འཛིན་བྱས།     སྤྱི་ལོ་2013 ལོར་ཀོ་རི་ཡའི་ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཀིམ་ཇོང་ཨན་གྱིས་ཐབས་ཇུས་གསར་པ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རྡུལ་མཚོན་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོམ་གཞིར་དཔེ་བླངས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས།     ཁེ་ལས་ཚན་པར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གུ་ཡངས་ངེས་ཅན་གྱི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་ཏེ་བཟོ་ལས་དང་ཚོང་དོན་གྱི་ཐད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་།     གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་དེ་ལ་སྟབས་བསྟུན་འོས་པའི་མཉམ་འདུས་ལམ་ལུགས་ Flexible Collective System ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་རེད།   ཀིམ་གྱིས་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་གཞི་ཡང་མུ་མཐུད་རྒྱ་བསྐྱེད་དུ་བཏང་སྟེ་2013 དང་2016 ལོའི་ནང་རྡུལ་མཚོན་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་གསུམ་བྱས།   2016 ལོའི་9 པའི་ཚེས་9 ཡི་ཉིན་ཉེ་འཁོར་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་ནང་ཚད་གཞི་5.3 ཅན་གྱི་ས་འགུལ་བྱུང་བ་དེ་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་སའི་འོག་ཏུ་ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཤུགས་རླབས་ཡིན་པ་རེད།   

བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནོན་ཤུགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དམ་བསྒྲགས་བཀའ་བཅད་སོགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་2017 གཅིག་པོའི་ནང་སྒྱོགས་མདེལ་གྱི་ཚོད་ལྟ་ལྔ་ཙམ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།   འདི་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་སྒྱོགས་མདེལ་བཞི་འཕངས་བའི་ནང་ནས་གསུམ་འཇར་པན་གྱི་མཚོ་ཁ་ནས་ལེ་བར་ཉིས་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་ལྷུང་།     ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་གྱིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ལ་ཨ་རི་བར་སྙོབ་ཐུབ་པའི་གླིང་སྦྲེལ་སྒྱོགས་མདེལ་Intercontinental ballistic missile ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་ཨ་རིའི་གཞུང་འཛིན་གསར་པའི་ངོས་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱེད་དགོས་འཁེལ་བ་རེད།   
སྤྱི་ལོ་2017ཟླ་4 པའི་ཚེས་13 ཉིན་ཨ་རི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ནིག་རི་བེ་རོ་Nick Rivero ཡིས་ཨ་རི་ཡིས་ཕར་རྒོལ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་བརྗོད་ཅིང་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལ་ཀྲམ་ཧྥི་ཡིས་ཀྱང་བློས་གཏོང་ཅི་ཞིག་བྱ་དགོས་རུང་དྲག་སྤྱོད་པར་དམག་འཐབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བཤད།  
སྤྱི་ཟླ་4 པའི་ཚེས་ 15 ལ་ཉི་མའི་ཉིན་མོ་ཞེས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་མཁན་ཀིམ་ཨིལ་སུང་གི་སྐྱེས་སྐར་ཐེངས་105 པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་སྟེང་གོ་མཚོན་འགྲེམ་སྤེལ་དང་དཔུང་ངོམ་ཤིན་ཏུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱས་པས་ཨ་རི་དང་འཇར་པན།  ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མས་དེའི་གཞུག་ཏུ་རྡུལ་མཚོན་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་དྲུག་པ་དེ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བྱས་པ་རེད།       ཨ་རི་ཡིས་ཨོ་བྷ་མའི་སྲིད་གཞུང་གི་བཟོད་སྲན་ཐབས་ཇུས་ཡོངས་སུ་མཇུག་སྒྲིལ་བར་བརྗོད་དེ་ཕར་རྒོལ་བྱ་རྒྱུར་འགོ་བརྩམས་པ་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཀྱང་དམག་འཁྲུག་གི་གྲ་སྒྲིག་དང་དཔུང་ངོམ་མུ་མཐུད་དུ་བྱས་ཏེ་དུས་ལ་བབས་ཚེ་དགྲ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཐ་ཚིག་ཡང་ཡང་སྒྲོག་བཞིན་པར་བརྟེན་མྱུར་དུ་གྲོས་མོལ་ལ་མ་ཞུགས་ཚེ་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་དབར་དུས་ངེས་མེད་དུ་དམག་ཆེན་གསུམ་པའམ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་རྡུལ་མཚོན་དམག་འཁྲུག་ཅིག་འབྱུང་སྲིད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ལ་གྱར་ཡོད་པ་ཡིན།

བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དམངས་གཙོ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནི་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཤར་ནུབ་ཁུལ་དུ་གཞིས་ཆགས་ཡོད།

རྡོ་སོལ་དང་ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་རྡོ་དང་གཏེར་མཛོད་སྣ་འཛོམས་ཅན་གྱི་གཏེར་ཁུང་ལྟ་བུ་དང་ས་ཆ་ཕལ་ཆེར་རི་བོ་དང་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། 

དུས་རབས་བདུན་པའི་ཕྱིས་སུ་ཀོ་རི་ཡ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་དང་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྙོག་ཟིང་ཅན་ཡི་yi ཟེར་བའི་ནུས་མཐུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༣༩༢ བར་དུ་གནས། 
དེ་ནས་༡༩༡༠ ལོར་ཀཱུ་རི་ཡ་ཉི་ཧོང་གཎསྣྲཎརྣདང་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བ་རེད། ཡིན་ནའང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཉི་ཧོང་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ལོར་ཉིཧོང་གིས་ཀོ་རི་ཡ་བདག་བཟུང་བྱེད་རྒྱུའི་མཚམས་འཇོག་བྱེད་པ་རེད། 

དེ་ནས་ཀཱུ་རི་ཡ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དམར་པོས་དབང་བསྒྱུར་༼ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱོགས༽ཁུངས་སུ་བསྡུས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ནུབ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས། ཕྱི་ལོ་༡༩༤༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་མོར་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ཨུ་རུ་སུའི་དཔུང་དམག་གིས་བཙན་འཙུགས་བྱས་པའི་གླིང་ཞིག་ཏུ་ཐོག་མར་གྱུར་ཅིང༌། དེ་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་དཔུང་དམག་གིས་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་བཙན་འཛུལ་བྱས་མགོ་བཙུགས་པ་རེད། ལོ་གསུམ་གྱི་དམག་གིས་རྗེས་འབྲས་ལ་མི་ས་ཡ་བཞི་ལྷག་ཚེ་ལས་འདས་པ་དང༌། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་ཞི་མོལ་གྱིས་ཐོག་ནས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་གྲོས་མོལ་བྱུང་ཡང༌། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་མ་གཏོགས་མེད། 

སྟོབས་ཆེན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང༌། ཨུ་རུ་སུ་བཅས་ཀྱིས་ཀཱུ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་རླབས་ཆེན་ཐེབས་ཡོད། སོ་ཝེ་ཏའི་ལྷན་ཚོགས་Soviet Unionགྱེལ་བ་ནས་བཟུང་བྱང་ཀཱུ་རི་ཡིའི་འབྲེལ་མཐུན་གཙོ་བོ་བརླགས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ཚ་ལུད་དང་རྫས་སྦྱོར་དངོས་རིགས་མང་པོ་བརླགས་པ་རེད། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་དམར་ཤོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་དང་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་སམ་ཆོས་ལུགས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆ་སྙོམས་ཀྱི་མི་འབོར་ཀཱུ་རི་ཡའི་མི་རིགས་རྐྱང་པ་ལས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མི་དམངས་ལ་རིན་མེད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སྡོད་ཁང་དང་ཤེས་ཡོན་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར། སྒེར་བདག་གིས་ཞིང་ལས་འདེབས་གཙུགས་བྱེད་ན་འཕྲལ་དུ་རྩ་མེད་གཏོང་གི་ཡོད། ཞིང་ལས་ཞིང་པ་ཚང་མ་མཉམ་ལས་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོན་བསྐྱེད་རྣམས་གཞུང་གིས་ཞིང་པ་རྣམས་ལ་བགོ་བཤའ་རྒྱག་གི་ཡོད། འབྲས་ནི་ཟས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་གཙོ་བོ་དང༌། ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་རྡཱུ་ནི་གལ་ཆེན་གྱི་གཏེར་ཁུངས་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

ཕུལ་བྱུང་སྤྲུལ་སྐུས་བསྒྱུར། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང༌།




#Article 35: མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་སྲུང༌། (166 words)


༄༅།།མགར་སྟོང་བཙན་གྱི་སྐོར། 
བསེ་རུ།
རང་ཅག་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེར་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་ཉི་གཞོན་ཤར་བ་ནས་བཟུང༌། བཙན་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་རྒྱལ་ཐོག་ཞེ་གཉིས་པ་ཁྲི་དར་མ་ཨུ་དུམ་བཙན་གྱི་བར་རིམ་པར་བྱོན་པའི་དབུས་ནས་སྙན་གྲགས་ཀྱི་བ་དན་ཕྱོགས་བཅུར་བསྐྱོད་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཏོག་ལྟ་བུ་སུམ་གཉིས་དབང་དུ་བསྒྱུར་བར་མཛད།
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་རླབས་ཆེན་མི་སྣ། བོད་ཁམས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྟེ་བོད་རྒྱལ་སོ་གསུམ་པ་དེའི་སྐབས་ནས་བཟུང་གུང་རི་གུང་བཙན་དང༌། མང་སྲོང་མང་བཙན་བར་རྒྱལ་ཐོག་གསུམ་རིང་བཙན་པོའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མྱོང་བའི་མགར་གྱི་མི་རྒྱུད་དང་བཅས་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱའོ།། དེ་ཡང་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་མཚན་སྙན་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཅིག་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་ནི་སྐབས་དེའི་མེད་ཐབས་མེད་པའི་བློན་ཆེན་བཞི་སྟེ་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་ལ་སོགས་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལྷག་བསམ་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་སྨྲོས་མེད་ལགས་དེར་བརྟེན་མེད་ཐབས་མེད་པའི་བློན་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་གི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ཐོག་མར་བརྗོད་པར་འདོད། མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་ནི་༡ སེ་རྨུ་ལྡོང་སྟོང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ནང་ཚན་ཞང་པོ་ལྷ་རིགས་སྒོ་ལས་མཆེད་པའི་འགར་ཀེ་འགོས་གསུམ་ལ་སོགས་རུས་ཚན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པའི་ནང་ནས་མགར་གྱི་རུས་ཚན་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་གི་མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་ནང་གི་བློན་པོའི་རབ་གསུམ་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ནང་གསལ་ཁ་མེད། འཁྲུངས་ཡུལ་ལ་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་བ་ནི། ༡བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་ཁོངས་གཉལ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་འཁྲུངས་པར་བཞེད་ཚུལ་ཞིག་དང༌། ༢ལྷ་སའི་ཉེ་འདབས་སྟོད་ལུང་ལྡིང་ག་དགོན་པའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མགར་ཚང་གོག་ཅེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་འཁྲུངས་པར་བཞེད་ཚུལ་གཅིག་བཅས་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་མས་འདོད་པའི་ཡུལ་དེའི་ནང་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡིན་ཟེར་བའི་གྱང་རོ་མང་པོ་ཡོད་ཅིང༌། དགོན་པ་དེའི་རྡོ་གཅལ་དབུས་སུ་ཤུག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མགར་གྱིས་བཙུགས་པ་རེད་ཅེས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཤོད་རྒྱུན་ཞིག་ཡོད། དེས་ན། ཁོ་བོ་ནི་སྟོད་ལུང་མགར་ཚང་གོག་ཏུ་འཁྲུངས་པར་འདོད་ཅིང༌། དེ་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད་པ་དང༌། མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་ཤུལ་ཡིན་ཟེར་བའི་མཚན་དོན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པར་རམ་འདེགས་བྱེད་ནུས། མགར་གྱི་མི་རྒྱུད་སྔ་མས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་བློན་པོ་བྱེད་མྱོང་བ་ནི། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཉེར་དྲུག་པ་ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་མགར་སྒྲ་རྫི་མུན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དེའི་བློན་པོ་བྱས་ཞེས་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ནས་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་པོར་གྱུར་ཚུལ་ནི། ༢སྲོང་བཙན་དགུང་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ཐོག་ཁྲི་ལ་འཁོད་ཅིང༌། བློན་ཆེན་མྱང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་དང༌། མགར་མང་ཞང་སུམ་སྣང༌། ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེ། དབས་དབྱི་ཚབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་སྐབས་བཙན་པོར་རམ་འདེགས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་ཤིང༌། དུས་ཡུན་གང་འཚམ་སོང་བའི་རྗེས་བཙན་པོ་དང་མྱང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་གི་བར་དུ་ཁྱུང་པོ་སྤུང་ཟད་ཟུ་ཙེས་ཕྲ་མ་བཅུག་སྟེ། བཙན་པོ་དང་བློན་པོ་མྱང་གི་བར་འགལ་ཟླ་བཟོས་ནས་ཁོང་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོའི་གོ་གནས་བཟུང༌། དེ་ནས་ཁྱུང་པོ་སྤུང་ཟད་ཟུ་ཙེ་བགྲེས་ཡོལ་ལྟ་བུར་བཏང་རྗེས་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་བཙན་པོའི་བཀའ་ཡི་བློན་པོར་བཀུག་གནང་བ་ཞིག་རེད། མགར་གྱི་མཛད་རྗེས་ནི། ཁྱུང་པོ་སྤུང་ཟད་ཟུ་ཙེས་བློན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་བཟུང་བ་དང་སྟབས་བསྟུན་ཁོང་གིས་བཙན་པོ་བཀྲོང་རྩིས་བྱེད་སྐབས་མགར་གྱིས་རྣམ་དཔྱོད་རིག་པའི་རྩལ་གྱིས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་ཚེ་གསང་བ་དེ་ཤེས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བླ་སྲོག་སྐྱབས་ཐུབ་པ་དེ་མི་རིགས་ཤིག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆག་འཇིག་གི་ཉེན་ཁ་ལས་བསྐྱབས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་ཟུར་བལྟས་ལེབ་མཐོང་རེད། ས་ཕག་༦༣༩ལོར་བལ་ཡུལ་ནས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་དང༌ལྕགས་གླང་༦༤༡ལོར་རྒྱ་ནག་ནས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་གཉིས་གདན་དྲངས་པའི་སྐབས་སུའང་མགར་སྐུ་ངོ་མ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང༌། ༣མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་དང༌། ཐོན་མི་སམ་བྷོཊ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་བློན་འཁོར་རྟ་པ་བརྒྱ་ལམ་དུ་ཆས་ནས་མཐར་བལ་པོའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་ལས་མགར་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་བསྟན་ཅིེང༌། ཡང༌། དེ་ཡང་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གདན་དྲངས་པའི་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་ལྷ་གཅིག་དེ་ཡང་གདན་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་བཀའ་ཡི་གནང་བ་ཞུ་ཞེས་པས་མགར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཡོད་པ་ནི་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་ཀོང་ཇོ་གདན་འདྲེན་སྐབས་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཀྱང་ཀོང་ཇོ་སློང་མཁན་བསླེབས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་བློན་པོ་རྣམས་རིག་རྩལ་འགྲན་དུ་བཅུག་པས་མགར་ཉིད་བློན་པོ་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་ལྡན་པས་བྱ་སྒོ་མཐའ་དག་ཐོགས་མེད་དུ་བསྒྲུབས་ཐུབ་པས་ཀོང་ཇོ་བཙུན་མོར་མི་སྟེར་རང་སྟེར་ལྟ་བུར་ཐུག་སྟེ་སྟེར་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་བོད་མིའི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད། བཙུན་མོ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྲ་བརྟན་དང༌། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། ཚོང་འབྲེལ་སོགས་གང་ཅིར་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ༤མགར་སྟོང་བཙན་ཡིག་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ངང་ཚུལ་བརྟན་པ། གཡུལ་གྱི་བྱ་བར་མཁས་པ། བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་ཁོང་ལ་བཅོལ་ཏེ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཉིད་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ནི་བློན་ཆེན་མགར་ནི་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། དེའི་སྐབས་བཙན་པོ་དང་བློན་པོའི་བར་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ངང་རྒྱལ་ཁམས་ཆོས་བཞིན་སྐྱོང་གི་ཡོད་པ་ནི་་༥བླ་ན་རྗེ་སྒམ་ཁྲི་སྲོང་བཙན། འོག་ན་བློན་མཛངས་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང༌། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་རྒྱལ་བློན་གཉིས་ཀྱིས་འབངས་ཚུལ་བཞིན་སྐྱོང་གི་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད། ༦༥༠ལྕགས་ཁྱི་ལོ་སྲོང་བཙན་དགུང་གྲངས་སོ་བཞིའི་ཐོག་གྲོངས། ༦༥༡ལྕགས་ཕག་ལོར་སྲོང་བཙན་གྱི་འདས་མཆོད་བྱས་ཤིང༌། མགར་གྱིས་གཙོ་འགན་འཁུར་ཏེ་ཞིང་འབྲོག་སྐོར་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཐེངས་གཅིག་མཛད། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་འདས་རྗེས་བོད་འབངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་ལེགས་ཉེས་ཅི་ཡོང་ཚང་མ་བློན་པོར་རག་ལས་པས་བློན་ཆེན་མགར་གྱིས་གཙོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་ཐུག་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བཙན་པོ་བཞུགས་པའི་སྐབས་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱངས་པ་མ་ཟད། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཕྲན་འགའ་ཞིག་གིས་ངོ་ལོག་བྱས་ཀྱང་དཔའ་འཁུམས་པར་བྱས་པ་དང༌། ༦༥༢ཆུ་བྱི་ལོར་གློ་བོའི་ཡུལ་དང་རྩང་ཧྱང་བོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་བཅུག་༦༥༣ཆུ་གླང་ལོར་གཡུག་ཅེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཤ་ཁྲལ་འཇལ་བའི་སྲོལ་ཐོག་མར་བཙུགས། ༦༥༤ཤིང་སྟག་ལོར་མོང་པུ་ཧྲལ་རྫོང་དུ་ཆབ་འོག་གི་འགོ་གཙོ་རྣམས་བསྐོངས་ནས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར། རིག་གཞུང༌། དམག་དོན་དང་བཅས་པའི་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་གནང་བ་མ་ཟད། རྒོལ་གཡུང་དབྱེ་བ་བཀར་ཏེ་ཁྱིམ་གྲངས་བརྩི་བའི་སྲོལ་བཙུགས་ཤིང༌། ༦༥༥ཤིང་ཡོས་ལོར་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བྲིས། ༦༥༦མེ་འབྲུག་ལོར་གཙམ་གྱི་ཡུལ་མར་ཞེས་པ་ནས་ཤ་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བསྡུས། དེ་ནས་༦༥༧མེ་སྦྲུལ་ལོ་ནས་༦༦༦ ཤིང་ཡོས་ལོ་བར་མགར་གྱིས་རྒྱལ་ཕྲན་འ་ཞ་དང་ཞང་ཞུང་གཉིས་ཀྱི་འཁོས་ཀ་མཛད་ཅིང༌། ༦༦༦ས་རྟ་ལོར་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས། ༦༦༥མེ་རྟ་ལོར་དམག་ཐོག་ཏུ་གྲོངས་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ༧ཁོང་ཉིད་འ་ཞའི་ཡུལ་དུ་ལོ་ངོ་བརྒྱད་རིང་བཞུགས་ཤིང༌། ༦༦༦ཤིང་ཡོས་ལོར་རིམས་ནད་དམ་གཉན་གྲོག་ཚང་ཕོག་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ༦༦༧མེ་ཡོས་ལོར་རིས་པུ་ས་ཆར་སྐུ་གྲོངས། ༨མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མང་སྲོང་མང་བཙན་ཁྲིར་འཁོད་པའི་ལྕགས་ཁྱི་ལོ༦༥༠ལོ་ནས་མེ་ཡོས་༦༦༧ལོ་བར་ལོ་ངོ་ཧྲིལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་རིང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་ཤིང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ལ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་ལམ་ཟམ་མི་ཆད་པར་བྱས་ཤིང༌། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིའི་རིག་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་ནང་འདྲེན་མཛད་ཅིང༌། མི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་པར་བྱས་རྗེས་རླབས་ཆེན་བཞག་གནང་ཡོད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མེ་ལོང་ནང་ནས་བསུབ་ཐབས་བྲལ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཞིག་རེད། བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་ལ་སྲས་བཞི་ཡོད་པ་ནི། མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་དང༌། མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད། མགར་བློན་ཟི་མདོ་ཡེ།མགར་འབལ་བློན་ནམ་མགར་བཙན་གཉན་སྲུང་སྟོན་བཅས་ཡོད་པ་སྔར་གྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཞལ་མཐུན་ཡང༌། ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་དུ་མགར་ལ་སྲས་ལྔ་ཡོད་པར་བཞེད་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟར། བུ་ཆེ་བ་བཙན་གཉའ་ལྡོམ་བུ་དང༌། འབྲིང་བ་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད། གསུམ་པ་བཙན་བྲོད། བཞི་པ་ཟི་མདོ་ཡེ། ལྔ་པ་འབལ་བློན་ཞེས་གསུངས་འདུག་པས་དཔྱད་གཞིར་སྣང༌།
མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་གི་སྲོང་བཙན་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གཡུལ་གྱི་ལས་ཐབས་ཐོག་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེན་བཞག་ཡོད་ཅིང༌། གུང་སྲོང་གུང་བཙན་སྐབས་སུའང་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྐྱངས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱའི་དེབ་ཐེར་ལས་སྲོང་བཙན་སྐུ་འདས་་་་ཞེས་པ་ནས་སྲོང་བཙན་ལ་སྲས་མེད་པས་ཚ་བོ་ཞིག་ཁྲི་ལ་འཁོད་དེ་ན་སོ་ཆུང་སྟབས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་བསྐྱངས་སོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཅིང༌། མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཡོད་པ་ནི་༩ཁོང་ནར་མ་སོན་བར་ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་གིས་འགན་འཁུར་ཏེ་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་རིང་བོད་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལས་བློན་ཆེན་མགར་དེ་ཉིད་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གསུམ་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་རྐང་བཞེས་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།། བློན་ཆེན་མགར་གྱི་སྲས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་སྐོར། ཡབ་བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་བུ་ཆེ་བ་མགར་བཙན་གཉེན་ལྡོམ་བུ་བཙན་པོས་ཡབ་ཀྱི་གོ་སར་བསྐོས་ཏེ་བློན་ཆེན་གྱི་མཚན་གནས་བཟུང་ཞིང༌། གཅུང་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་སོགས་གཞན་གསུམ་གྱིས་དམག་དཔོན་བྱས་ཏེ་ལོ་དེ་རང་ལ་རྒྱའི་ས་མཚམས་སུ་དམག་དྲངས། འཇང་རིགས་ཡུལ་ཚན་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བཅོམ་པ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་གུ་མཚོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས་བོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་བཅུག༡༠ལྕགས་ཕག་༦༧༠ ལོར་ཐང་ལ་དམག་དྲངས་ཤིང༌། ཤིན་ཅང་བོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་བཅུགརྒྱའི་ཡུལ་མཚོ་བཅོ་བརྒྱད་དབང་དུ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་རྗེས་ཁག་ལ་མགར་གྱི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཞུགས་ཤིང༌། བུ་ཆེ་བ་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་ནི་མེ་སྤྲེལ་༦༨༥ ལོར་མང་ཉེན་སྟག་ཚབ་ཟེར་བའི་བློན་པོ་ཞིག་དང་ཁ་མཆུ་བྱུང་སྟེ། ཤངས་ཀྱི་སུམ་ཆུའི་ཁར་མང་ཉེན་སྟག་ཚབ་ཀྱིས་བསད་པ་ཞིག་རེད་འདུག་ལ་དེ་ནི་མགར་རུས་རྒྱུད་ནང་ཁུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེའི་རྗེས་བཙན་པོས་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་ལ་བློན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་བསྩལ་བས་ཁོང་གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས། ༡༡འདིས་མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་རང་གི་གཅེན་པོ་མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་དམག་དོན་དང༌། ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ཐུགས་འགན་ཆེན་པོ་འཁུར་བ་མ་ཟད། རང་གི་གཅེན་པོ་འདས་རྗེས་བཙན་པོའི་བཀའ་བཞིན་བློན་ཆེན་གྱི་འགན་འཁུར་ནས་བཙན་པོར་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་རོགས་ཞུས། སྤྱི་ལོ་༦༩༥མེ་ཁྱི་ལོར་མགར་བཙན་ཉེན་གུང་རྟོན་བཙན་པོར་ངོ་ལོག་པ་དང༌། ལོ་དེའི་དགུན་དུས་སུ་ཁོང་ལ་བཀའ་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་གནང་ནས་ཉེན་ཀར་ལྕང་བུ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་སྲོག་ཐོག་ཏུ་བཏང་བ་དང༌། ལོ་དེར་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་ནི་འ་ཞའི་ཡུལ་དུ་དམག་རྒྱག་ཏུ་བསྐྱོད་ཅིང་རྒྱ་དམག་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་ཁམས་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་བཞིན་ཡོད་འདུག བཙན་པོས་མགར་གུང་རྟོན་སྲོག་ཐོག་ཏུ་བཏང་བ་དེས་བཙན་པོ་དང་མགར་མི་རྒྱུད་བར་འགལ་བ་དང༌། འཐབ་རྩོད་ཛ་དྲག་ཆེ་ཆེར་འགྱུར་བའི་འགོ་བརྩམས།
མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་དམག་དཔུང་ཁྲིད་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་བཞིན་པའི་སྐབས་བཙན་པོས་རི་དྭགས་རྔོན་པར་ཕེབས་རྒྱུར་ཞལ་གཡར་ཏེ་ཕྱོགས་དེར་དཔུང་བསྐྱོད་ཀྱིས་གཡུལ་བསྲེས་ནས་ཁྲི་འབྲིང་གི་དམག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བསད་པས་བཙན་པོས་ཁྲི་འབྲིང་སོགས་འགུག་པར་བཏང་ཡང་བཀར་མ་བརྩིས་པར་མ་བྱོན་པས་བཙན་པོས་དམག་སྣ་འཁྲིད་དེ་བྱོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཟིལ་ཤུགས་ཀྱིས་དམག་རྒྱག་མི་དགོས་པར་ཁྲི་འབྲིང་དཔུང་ཁ་འཐོར་དུ་སོང་བས་ཁྲི་འབྲིང་རང་སྲོག་དོར་བ་མ་ཟད་བློས་ཐུབ་ཀྱི་དམག་མི་སོགས་མི་བརྒྱ་ལྷག་ཀྱང་མཉམ་དུ་ལྕེབས་པས་སྤུན་བཙན་པོའམ་སྟག་ར་ཁོང་ལོད་ཟེར་བ་རང་གི་དམག་དཔུང་དང༌། གཅེན་པོའི་བུ་མང་རྗེ་སྟག་ཚབ་སོགས་འཁྲིད་ནས་ཐང་གི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་བྲོས་ཏེ་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུས་རྗེས་ཐང་གི་བསུ་བ་དང་བཅས་གོང་མའི་སྐུ་སྲུང་གཡོན་རུའི་དམག་སྤྱི་སོགས་ཀྱི་གོ་མིང་གནང་ཚུལ་ནི། ཐང་ཡིག་གསར་མ་དང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་སོགས་སུ་གསལ་ཡོད། གོང་དུ་བཙན་པོས་ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སྟོང་གིས་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་ལ་ཁ་གཏད་ཐོག་ཁྲི་འབྲིང་ཕམ་ཉེས་སུ་གཏོང་དགོས་དོན་ནི། མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་རྒྱབ་རྩ་གནོན་རེས་བྱས་ཏེ་བློན་པོ་གཞན་དག་ལ་གླགས་འཚོལ་བའི་གོ་སྐབས་མ་བྱིན་པ་དང༌། མགར་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་བློ་ཐབས་དང་འཇོན་ཐང་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་དང༌། ཁྲི་འདུས་སྲོང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་བཟུང་ཡོད་པའི་སྐབས་བཙན་པོ་རང་ཉིད་བོད་འབངས་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་མགར་རུས་རྒྱུད་ཚོའི་དབང་ཤུགས་བཙན་པས་སླད་མར་བཙན་པོ་རང་ཉིད་བོད་འབངས་སྤྱི་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་དབང་ཞིག་འཛུགས་པར་དེ་རྣམས་གེགས་ཤིག་ཡིན་པར་གཟིགས་ཏེ་སྲོག་ཁྲིམས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐབས་རྣམས་བརྩམས་པ་ཞིག་རེད།
དེ་ནས་བཟུང་མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་བློན་པོ་བྱ་རྒྱུ་མཇུག་སྒྲིལ་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང༌། མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད་མིན་ཆ་མི་འཚལ། རྒྱལ་ཐོག་གསུམ་གྱི་རིང་བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་དང༌། བུ་ཆེ་བ་མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་སོགས་ཀྱིས་བློན་ཆེན་གྱི་འགན་དབང་བསྟུད་མར་ཤུལ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན་སོགས་གང་ཅིར་བྱས་འབྲས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ང་ཚོས་འདས་ཟིན་པའི་བྱུང་རབས་ལས་འབྱུང་འགྱུར་ལ་སྨན་པའི་བསླབ་བྱ་ལེན་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེའི་ནང་གི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཙམ་ཤོད་པ་དང་། མཛད་རྗེས་ཙམ་ལ་ཡིིད་སྨོན་ནས་འདུག་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟའི་ལས་འགན་ངོ་མ་ཞིག་མིན་པར་སེམས་སོ། །
 



#Article 36: ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌ (478 words)


བོད་ཡིག་མིང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཐོབ་ཐང་གི་གསལ་བསྒྲགས།
རྒྱ་ཡིག་མིང་། 世界人权宣言
དབྱིན་ཡིག་མིང་། Universal Declaration of Human Rights

ཟིན་བཀོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི།
Dr. Charles Malik(ལེ་པ་ནོན་)Alexandre Bogomolov(སུ་ལན་)Dr. Peng-chun Chang (རྒྱ་ནག）René Cassin(ཧྥ་རན་སི་)Eleanor Roosevelt (ཨ་རི་)Charles Dukes(དབྱིན་ཇི་)William Hodgson(ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་)Hernan Santa Cruz (ཆི་ལི་)John P. Humphrey(ཁ་ན་ཊ་)

དེ་གའི་བསྒྲགས་ཡིག་ཉིད། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༨ལོའི་ཟླ་༡༢ཚེས་༡༠ཉིན། རྒྱལ་ཚོགས་ལ། འོས་འབུལ་ཞུས། མཐའ་མར། ཁོངས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་༥༦ལས། རྒྱལ་ཁབ་༤༨ཀྱིས་མོས་པའི་འོས་ཤོག་འཕེན་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱད་(སུ་ལན།Soviet苏联 ཡུག་རེན།Ukrainian乌克兰，བྷེ་ལ་རུ་སི།Byelorussian白俄罗斯 ཡུ་གོ་སི་ལ་ཝི་ཡ།Yugoslavia南斯拉夫 ཕོ་ལན།Poland波兰 ལྷོ་ཧྥེ།South Africa南非 ཆེ་ཁི།Czechoslovakia捷克斯洛伐克 ས་དི་ཨ་རབ།Saudi Arabia沙特阿拉伯 )ཀྱིས་འོས་འཕེན་དབང་ཆ་དོར། ཧོན་ཏུ་ར་སི་(Honduras)དང་། ཡེ་མེན་(Yemen) རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་འོས་འཕེན་དུ་འཛུལ་མེད།  ལྷོ་ཧྥེུས་(South Africa)འོས་འཕེན་དབང་ཆ་དོར་བ་ནི་ཁོ་རེའི་རིགས་བརྒྱུད་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་ཆེད་དང་། དེ་ལྟར་ན། བསྒྲགས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་མང་དག་ཅིག་དང་འགལ་ཡོད་པར་རེད། ས་དི་ཨ་རབ་(Saudi Arabian)ཀྱིས་འོས་མི་འཕེན་དོན་ནི། གཙོ་བོ་བསྒྲགས་ཡིག་གི་དོན་ཚན་གཉིས་ལ་ཐུག་ཡོད་རེད་ཟེར། དེ་གཉིས་ནི། དོན་ཚན་༡༨ནང་གི སུ་ཡིན་ཡང་རུང་ཆོས་ལུགས་སམ། དད་མོས་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅེས་པ་དེ་དང་། དོན་ཚན་༡༦ནང་གི་གཉེན་སྒྲིག་རང་དབང་ཐད་ཀྱི་ནང་དོན་དེ་གཉིས་རེད། ཡང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་གིས་འོས་འཕེན་དབང་ཆ་དོར་དོན་ནི། ཁོ་ཚོས་དེ་གའི་བསྒྲགས་ཡིག་ཏུ་ན་ཙི་དང་ཧྥ་ཤི་ཟི་ལ་དགག་བཞག་ནན་པོ་རྒྱབ་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གི་ཡོད་རེད། ཨེ་ལེ་ནོར་ རོ་སེ་ཝེལ་ཐི་ཡིས་བསམ་ན་ཁོ་ཚོས་འོས་མི་འཕེན་དོན་ནི་དོན་ཚན་༡༣ནང་གི་ཆབ་འབངས་མི་སེར་གང་ཉིད་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་དང་ཕྱིར་ལོག་གི་རང་དབང་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཚན་ཁས་ལེན་དགོས་པས་རེད་ཟེར། དང་པོའི་ཟིན་བཀོད་ཀྱི་ལས་ཀའི་ནང་དུ། ཅོ་ཧན་ ཕེ་ཐེར་སི་ ཧུམ་ཧྥེ་རེ་(John Peters Humphrey 约翰·汉弗莱)ནི་གཙོ་སྒྲིག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཟིན་བཀོད་ཀྱི་དང་པོའི་འོས་འཕེན་ནང་དུ། ཁ་ན་ཊས་འོས་འཕེན་དབང་ཆ་དོར་བར་རེད། འོན་ཀྱང་། མཐའ་མའི་ཟིན་བཀོད་དུ་འོས་འཕེན་བྱས་ཡོད།
མོས་པའི་འོས་ཤོག་འཕེན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག
ཨབ་གྷན་སི་ཐན། Afghanistan 阿富汗ཨ་གིན་ཐིན། Argentina 阿根廷ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ། Australia 澳大利亚 བྷེལ་ལྗམ། Belgium 比利时 བྷོ་ལི་ཝི་ཡ Bolivia 玻利维亚 བྷུར་ཟེལ Brazil 巴西འབར་མ། Burma 缅甸ཁ་ན་ཊ། Canada 加拿大ཆི་ལི། Chile 智利རྒྱ་ནག China 中国ཁོ་ལོམ་པི་ཡ། Colombia 哥伦比亚ཁོ་སི་ཐ་རི་ཁ། Costa Rica 哥斯达黎加ཁུ་པ། Cuba 古巴ཏན་མག Denmark 丹麦Dominican Republic多明尼加共和国ཨེ་ཁོ་དོར། Ecuador 厄瓜多尔ཨེ་ཅིབ། Egypt 埃及སེལ་ཝ་དོ། Salvador 萨尔瓦多ཨེ་སེ་ཨོ་ཕི་ཡ། Ethiopia 埃塞俄比亚ཧྥ་རན་སི། France 法国གྷི་རི་སི། Greece 希腊གྷ་ཐཉ་མ་ལ། Guatemala 瓜地马拉ཧེ་ཐི། Haiti 海地འཁྱགས་གླིང་། Iceland 冰岛 རྒྱ་གར། India 印度 ཏ་ཟིག Iran 伊朗 དབྱི་རག Iraq 伊拉克ལེ་པ་ནོན། Lebanon 黎巴嫩ལི་པེ་རི་ཡ། Liberia 比里亚ལུ་སེམ་པག Luxembourg卢森堡མེག་སི་ཁོ། Mexico 墨西哥ཧོ་ལན། Netherlands 荷兰ནེའུ་ཟེ་ལན། New Zealand 新西兰ནི་ཁ་ར་གྭ Nicaragua尼加拉瓜ནོར་ཝེ། Norway 挪威པ་ཀི་སི་ཐན། Pakistan 巴基斯坦ཕ་ན་མ། Panama 巴拿马ཕ་ར་གུ་ཝེ། Paraguay 巴拉圭ཕེ་རུ། Peru 秘鲁ཧྥི་ལི་ཕིན། Philippines 菲律宾སི་ཨམ། Siam 暹罗སི་ཝེས་དན། Sweden 瑞典སི་རི་ཡ། Syria 叙利亚ཏུར་ཁེ། Turkey 土耳其མཉལ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ། United Kingdom 联合王国 ཨ་རི། United States 美国ཡུ་གུ་གྷེ། Uruguay 乌拉圭ཝེ་ནེ་ཟུ་ཝེ་ལ། Venezuela 委内瑞拉

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་བཙུགས་ནས་དེ་གའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་དོན་ཚན་ཁག་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་ལ་ལྟ་བསྐུལ་བྱ་གིན་ཡོད།

དབྱིན་ཡིག་ཏུ། Human Rights Day སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ནས་བྱས་པའི་ལོ་རེའི་སྤྱི་ཟླ་༡༢ཚེས་༡༠ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཉིན་མོ་རུ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

Unicodeསྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག་ཏུ། གང་དེ་ཉིད་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་ཆེས་བསྒྱུར་མང་ཤོས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།

སྤྱོ་ལོ་༡༩༤༨ལོའི་ཟླ༡༢ཚེས༡༠ཉིན།

སྔོན་བརྗོད།
འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གི་ནང་མི་ཡོངས་ལ་རང་བཞིན་ཉིད་ནས་ཡོད་པའི་ཆེ་མཐོངས་དང་འདྲ་མཉམ། སུས་ཀྱང་འཕྲོག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་གི་རང་དབང་དང་། དྲང་བདེན། ཞི་བདེ་བཅས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ལྟེ་བ་ཡིན།
འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྣང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་དང་། དམའ་འབེབས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླ་ཀློའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་གཏམ་བརྗོད་དང་། དད་མོས་ཀྱི་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ། དགོས་མཁོ་སྒྲུབ་པའི་རང་དབང་བཅས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་འབྱུང་ཐབས་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་རེ་འདོད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངེས་པ་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན།
སྐྱེ་བོ་དག་གིས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་བཙན་དབང་དང་། གཉའ་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱེད་པའི་མཐའ་མའི་བྱ་ཐབས་ལག་བསྟར་མི་དགོས་པ་ཞིག་བྱེད་ན། དེ་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་དྲང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་དེ་རང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཡིན།
རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།
མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་རང་དབང་རྒྱ་ཆེའི་ཐོག་ནས་སྒྲིག་ཡིག་གི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོངས་དང་འོས་མཐོངས། ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་བཅས་ལ་བློ་མོས་གདེངས་འཁེལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ལ་ནུས་ཤུགས་འདོན་པ་དང་། འཚོ་བའི་གནས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་མར་བཅད་ཡོད།
འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་མཉམ་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་མོས་བཀུར་དང་བརྩི་འཇོག་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དེ་དག་ཁོང་ཚོ་རང་ཉིད་ནས་ལག་ལེན་ལེགས་པར་བསྟར་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད།
གོང་གསལ་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་འདི་རྣམས་ཚང་མས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁས་ལེན་བྱས་པའི་དོན་སྙིང་ལག་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་བསྟར་བའི་ཐབས་ཚུལ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།
གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་ལ་སོང་ད་ཆ་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར། མི་མང་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འདི་དག་ཀུན་གྱི་མིག་དཔེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་དོན་སྙིང་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་ནས་གསལ་བསྒྲགས་འདི་དོན་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་རྒྱུན་དུ་བཟུང་སྟེ་མྱོང་འཁྲིད་དང་། སློབ་སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་འདི་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཏུ་དེའི་གནས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང་། དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་དང་། ཤེས་རྟོགས་དང་བརྩི་བཀུར་དངོས་སུ་འབྱུང་ཐབས་སུ་འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་མང་ཚོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་ཁྲིམས་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་མི་མང་བཅས་ཚང་མས་འདི་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་དང་པོ།
འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ལ་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་ཆེ་མཐོངས་དང་། ཐོབ་ཐང་གི་རང་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོར་རང་བྱུང་གི་བློ་རྩལ་དང་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་འདོན་པའི་འོས་བབས་ཀྱང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བུ་སྤུན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་གཉིས་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་བཀོད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་སྟེ། མི་རིགས་དང་། ཤ་མདོག ཕོ་མོ། སྐད་ཡིག ཆོས་ལུགས། སྲིད་དོན་བཅས་སམ། འདོད་ཚུལ་གཞན་དག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། མཁར་དབང་། རིགས་རྒྱུད། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བར་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་བམ། ས་གནས་གང་ཞིག་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་རྟོག་འོག་ཏུ་གནས་པ། རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་མ་ཡིན་པ། གཞན་དག་བདག་དབང་ཚད་འཛིན་ཡོད་པ་བཅས་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་སྲིད་དོན་དང་། ཁྲིམས་དབང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཁྱད་པར་མི་དབྱེ་བ་ཡིན།

དོན་ཚན་གསུམ་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་སྲོག་འཚོ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པ། ལུས་པོ་བདེ་སྲུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་བཞི་པ།
སུ་ཡིན་རུང་ཚེ་གཡོག་དང་། བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བ་དང་། ཚེ་གཡོག་དང་བྲན་གཡོག་ཉོ་ཚོང་བཅས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ལག་ལེན་མི་ཆོག་པའི་བཀག་བསྡོམས་བྱས་ཡོད།

དོན་ཚན་ལྔ་པ།
སུ་ཡིན་རུང་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་དང་། ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་བྲལ་ཞིང་མི་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའམ། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཅས་ཏེ། སྡིག་ཉེས་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་འཛིན་པའི་རིགས་མི་ཆོག

དོན་ཚན་དྲུག་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་ས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུའང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཆ་འཇོག་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་བདུན་པ།
སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་འདྲ་མཉམ་གྱི་རྒྱབ་གཉེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཚང་མས་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་སྙིང་དོན་འདི་ལས་འགལ་བའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་གང་ཡང་བྱེད་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ངན་འགུལ་ལའང་ངོ་རྒོལ་གང་ཡང་བྱེད་པ་བཅས་ལ་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད།

དོན་ཚན་བརྒྱད་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྩ་ཁྲིམས་སམ། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྲད་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་དང་། ཕྱོགས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་བྱུང་ཚེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ནས་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་གུན་གསབ་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་དགུ་པ།
སུ་ཡིན་ཡང་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་འཛིན་བཟུང་དང་། དོ་དམ། ཡང་ན་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་མནར་གཅོད་མྱོང་དུ་བཅུག་མི་ཆོག

དོན་ཚན་བཅུ་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་དབང་ལྡན་ལ་དྲང་ཚུགས་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ནས་གང་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྐྱོན་གང་ཡང་བཙུགས་པ་དེ་དང་། གང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་འོས་འགན་སྐོར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་ཞིང་ཀུན་གྱིས་གསལ་ཤེས་ཐུབ་པ་བཟོ་དགོས་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད།

དོན་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྐྱོན་བཙུགས་རིགས་ལ་གང་གི་བདེན་པ་དག་སྐྱེལ་གྱི་འགན་ལེན་དང་འབྲེལ་ཡོངས་གྲགས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཐོག་ནས་འགལ་འཛོལ་བྱས་ཉེས་ར་འཕྲོད་མ་བྱུང་བར་ཉེས་མེད་དུ་སྡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ སུ་ཡིན་ཡང་བྱ་ངན་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་བམ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་མ་གསལ་བའི་འགལ་ཉེས་སམ། ཡང་ན་བྱ་སྤྱོད་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྟེ། སྙིང་པོ་ཁྲིམས་འགལ་དོན་རྩར་མ་གཏོགས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རུང་ཉེས་ཅན་དུ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པའི་ཁར། དེ་འབྲེལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་ངན་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་སྐབས་དེར་ཉེས་ཆད་ཇི་བཏང་དེ་ལས་ལྕི་རུ་གཏོང་བའི་རིགས་ཀྱང་མི་ཆོག

དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས་པ།
སུ་ཡིན་རུང་དབང་ཤེད་ཀྱིས་སྒེར་དོན་དང་། ནང་ཚང་། ཁང་ཁྱིམ། ཡིག་འགྲུལ་འབྲེལ་གཏུགས་བཅས་ལ་ཐེ་བྱུས་མི་ཆོག་པ་དང་། གཟི་མཐོངས་དང་མིང་དོན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བའི་རིགས་ཀྱང་མི་ཆོག སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་དེ་འདྲའི་ཐེ་བྱུས་སམ། གནོད་སྐྱོན་བྱུང་རིགས་ལ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ས་མཚམས་ནང་ཁོངས་སུ་འགྲིམས་འགྲུལ་བྱེད་པ་དང་། གནས་སྡོད་ཀྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་ཡུལ་ཐེ་བས་ཡུལ་ལུང་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་ཕྱིར་ཐོན་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་བཅུ་བཞི་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་ཉིད་གནོད་འཚེ་ལས་གཡོལ་ཆེད་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་སྐྱབས་འཚོལ་གྱི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ ཐོབ་ཐང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཁྲིམས་འགལ་ལམ། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱོགས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལས་དངོས་སུ་བྱུང་བའི་རྩོད་གཞིའི་རིགས་ཞུ་གཏུགས་མི་ཆོག

དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ སུ་གང་གིས་གང་ཞིག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོབ་ཐང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་འཕྲོག་པ་དང་། ཡང་ན་དེའི་རྒྱལ་ཁབ་བརྗེ་བསྒྱུར་གྱི་ཐོབ་ཐང་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག

དོན་ཚན་བཅུ་དྲུག་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ན་ཚོད་ལོན་པ་རྣམས་ལ་རིགས་རུས་དང་། རྒྱལ་ཁབ། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ཚད་འགོག་གང་ཡང་མེད་པར་ཆང་ས་རྒྱག་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་འཛུགས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཆང་སའི་སྐོར་དང་། བཟའ་ཚང་བྱེད་པའི་རིང་། ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་བཅས་སུ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
༢ བཟའ་མི་གཉིས་ཀས་རང་དབང་ཁས་ལེན་ཆ་ཚང་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་ཆང་ས་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན།
༣ ཁྱིམ་ཚང་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཞི་རྩ་ལྡན་པའི་སྡེ་ཚན་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཚོགས་སྡེ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད།

དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་པ།
༡ སུ་ཡིན་རུང་རང་གི་མཁར་དབང་ཇི་ཡོད་རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་དང་སྐྱིད་སྡུག་འདོད་སྒྲིལ་ཇི་བྱེད་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ སུ་གང་གིས་གང་ཞིག་གི་མཁར་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག

དོན་ཚན་བཅོ་བརྒྱད་པ།
སུ་ཡིན་ཡང་རུང་བསམ་བློ་དང་། དཔྱད་ཤེས། ཆོས་ལུགས་བཅས་ལ་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེའི་ནང་ཆོས་ལུགས་སམ། དད་མོས་བསྒྱུར་ཆོག་པ་དང་། རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ངམ། གཞན་དག་མཉམ་སྦྲེལ་དང་སྤྱི་ཡོངས་སམ། ཡང་ན་སྒེར་ཁག་བཅས་ནས་ཆོས་དང་དད་མོས་སློབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང་། ཉམས་སུ་ལེན་པ། ཆོས་སུ་སྤྱོད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་བཅས་མངོན་གསལ་དུ་ལག་ལེན་ཆོག་པའི་རང་དབང་བཅས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད།

དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་། བསམ་ཚུལ་ཐད་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེའི་ནང་གཞན་གྱིས་ཐེ་བྱུས་བྲལ་བའི་མནོ་བསམ་གཏོང་བ་དང་། ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་འགོག་མེད་པར་གནད་དོན་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་གནས་ཚུལ་དང་བསམ་གཞི་སྤེལ་བའམ། འཚོལ་བ། ལེན་པ་བཅས་ཀྱི་རང་དབང་རྣམས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད།

དོན་ཚན་ཉི་ཤུ་པ།
༡ ཚང་མར་གཞི་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འདུ་འཛོམས་བྱེད་པ་དང་། སྐྱིད་སྡུག་གསར་འཛུགས་ཀྱི་རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ སུ་ཡིན་ཡང་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་ཏུ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ནན་གྱིས་བདག་ཉར་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག

དོན་ཚན་ཉེར་གཅིག་པ།
༡ ཚང་མར་རང་ཉིད་ནས་ཐད་ཀར་རམ། ཡང་ན་རང་དབང་གིས་འདེམས་བསྐོས་འཐུས་མི་བརྒྱུད་དེ་རང་ཡུལ་གྱི་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་དོ་འཁུར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ ཚང་མར་རང་གི་ཡུལ་ལུང་ནང་དུ་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད།
༣ མི་མང་གི་འདོད་པ་ནི་གཞུང་གི་དབང་ཆའི་གཞི་རྩར་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་། འདོད་པ་དེ་ནི་དུས་སྐབས་སོ་སོར་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་པའི་ཐོག་གསལ་བར་འདོན་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཡོངས་ཁྱབ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་འོས་བསྡུའམ། གསང་བ་དང་། རང་དབང་ཅན་གྱི་འོས་བསྡུ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་ཉེར་གཉིས་པ།
སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པར་སོང་རང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྲུང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། ཐོན་རྫས་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བསྟུན་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གཤིས་སྤྱོད་འགོག་མེད་རྒྱས་ཐབས་དང་། རང་གི་ཆེ་མཐོངས་ཀྱི་སླད་དུ་ངེས་པར་དགོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་དང་། སྤྱི་ཚོགས། རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དོན་འཁེལ་ཡོང་བའི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།

དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང་། ལས་རིགས་འདོད་འདེམས་བྱེད་པ། དེ་ཡང་དྲང་ལ་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་པ། ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པའི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ ཚང་མར་དབྱེ་འབྱེད་གང་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དོན་འདྲ་མཚུངས་ལ་གླ་ཕོགས་འདྲ་མཉམ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༣ ལས་དོན་བྱེད་པོ་ཚང་མར་འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོངས་ཀྱི་དངོས་དོན་དང་འཚམས་པར་རང་ཉིད་དང་། རང་གི་ནང་མིར་འོས་ཤིང་འདོད་མཐུན་གྱི་གླ་ཕོགས་འགན་ལེན་ཡོང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་དགོས་ངེས་བྱུང་ན་སྤྱི་ཚོགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་གནད་གཞན་དག་ཐོག་ནས་ཀྱང་འཚོ་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
༤ སུ་ཡིན་རུང་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཚོང་སྦྲེལ་མཉམ་ཚོགས་འཛུགས་པ་དང་། ཚོང་སྦྲེལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཞུག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་ཉེར་བཞི་པ།
སུ་ཡིན་རུང་ལས་ཀའི་དུས་ཚོད་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་། དུས་སྐབས་སོ་སོར་གླ་ཕོགས་ཅན་གྱི་དགུང་སེང་ཡོད་པས་མཚོན་ངལ་གསོ་རྒྱག་པ་དང་། ལྷོད་དལ་དུ་སྡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་ཉེར་ལྔ་པ།
༡ སུ་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་དང་། རང་གི་ནང་མི་བཅས་པར་ཟས་གོས་དང་། སྡོད་ཁང་། སྨན་བཅོས། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དགོས་ངེས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་པོ་ཐང་ཞིང་། བདེ་ཐབས་འགྲིགས་ངེས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང་། དེ་འབྲེལ་ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་མནར་བ། དབང་པོ་ཡན་ལག་ཉམས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ཤོར་བ། བཟའ་ཟླ་གྲོངས་པའི་ཕོ་ཧྲེང་དང་མོ་ཧྲེང་། རྒས་འཁོགས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སམ། གཞན་དག་རང་གི་ནུས་པས་ལྡེང་མིན་གྱིས་རྐྱེན་པའི་འཚོ་ཐབས་ཐོག་དཀའ་ངལ་བྱུང་སྐབས་དེ་ལ་འཚོ་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ ཨ་མ་དང་། བུ་ཕྲུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལྟ་རྟོག་དང་། རོགས་རམ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང་། ཆང་ས་བརྒྱབ་ནས་སམ། དེ་མིན་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ལས་བཙས་པ་གང་ལྟར་ཡང་བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་འདྲ་མཚུངས་དགོས་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།

དོན་ཚན་ཉེར་དྲུག་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། མ་མཐའ་ལའང་སྔོན་འགྲོ་དང་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་དགོས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་སྔོན་འགྲོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་མེད་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། མང་ཆེ་བར་བཟོ་ལས་དང་། འཚོ་ཐབས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། འོས་བབས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་ཚང་མར་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན།
༢ ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་གཤིས་སྤྱོད་ཆ་གང་ས་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་གྱི་ཤུགས་ནུས་ཀྱང་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སུ་དམིགས་པ་ཡིན། དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་། རིགས་རུས། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་བཅས་ཚང་མའི་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་ཤེས་རྟོགས་དང་། བློ་ཡངས་བཟོད་འཁུར། མཛའ་གྲོགས་མཐུན་འབྲེལ་བཅས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
༣ ཕ་མ་ཚོས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གང་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་དགོས་འདོད་འདེམས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡོད།

དོན་ཚན་ཉེར་བདུན་པ།

༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཚོ་བའི་ནང་རང་དབང་གིས་གཞུག་པ་དང་། རྩོམ་རིག་ལ་སྤྱོད་པ། ཚན་རིག་ཡར་ཐོན་དང་། དེའི་ཁེ་ཕན་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།
༢ སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཚན་རིག་དང་། ཡི་གེའི་རིག་གནས། རྩོམ་རིག་བཅས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ། རྩོམ་པ་པོ་གང་གི་ཐོན་སྤེལ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྟོབས་དང་། དངོས་པོའི་ཁེ་ཕན་སྲུབ་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད།

དོན་ཚན་ཉེར་བརྒྱད་པ།
སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་ཇི་བཀོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་ཁག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་གཞུག་རྒྱུའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
དོན་ཚན་ཉེར་དགུ་པ།
༡ སྐྱེ་བོ་རེ་རེས་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་འཁུར་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་རང་གི་གཤིས་སྤྱོད་ཆ་གང་ས་ནས་འགོག་མེད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡིན།
༢ རང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་རྣམས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བོ་རེ་རེས་མི་མང་དབང་གཙོའི་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་ནང་མི་མང་གི་སྒྲིག་ལམ་དང་། སྤྱོད་བཟང་། སྤྱིར་བཏང་བདེ་ཐབས་བཅས་སུ་དགོས་ངེས་དང་། དེ་མིན་ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་རྣམས་ཁས་ལེན་དང་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པར་སྲུང་འདོམས་ཆེད་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟར་གཏན་འབེབས་རྒྱས་དཔྱད་ཟིན་རིགས་དེ་རང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན།
༣ ཐོབ་ཐང་དང་། རང་དབང་འདི་དག་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་དམིགས་ཡུལ་ཕྱོགས་འགལ་གྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིགས་གཏན་ནས་མི་ཆོག

དོན་ཚན་སུམ་ཅུ་པ།
རྒྱལ་ཁབ་བམ། ཚོགས་པ། མི་སྒེར་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཆེད་དུའང་འདི་ནང་ཞིབ་བཀོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་བསྟོར་བཤིག་གཏོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ལས་དོན་གང་ཡང་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང་། ལས་འགུལ་གང་རུང་ལ་གཞུག་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་གོ་དོན་བརྗོད་བྱ་གང་ཡང་གསལ་བསྒྲགས་འདིའི་ནང་བཀོད་མེད་པ་བཅས་སོ།




#Article 37: སྒྲ་སྙན། (381 words)


སྒྲ་སྙན་ནི་རོལ་ཆའི་རིགས་གཅིག་རེད།

ང་པོ། སྒྲ་སྙན་གྱི་བཟོ་བཀོད།
 
   སྒྲ་སྙན་ནི་སྤྱིར་རྒྱུ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་པེད་ཕྱེད་བཤགས་བཏང་བ་ལྟ་བུའི་རྫིང་དང་། ཕྲ་ཞིང་རིང་བའི་མདའ། གུག་གུག་སྒོར་ཕྱེད་གཟུགས་ཀྱི་རྟ་མགོ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་མིན་ད་དུང་རྒྱུད་སྐུད་དང་། སྒ གཅུས་ཕུར། སེན་ལྡེ། འཐེན་ཐག་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད།
 སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་ངམ་རྫ་མ་ཤིང་ཁོག་དྲུས་བརྒྱབ་ནས་བཟོས་པ་དང་། དེར་ཡང་རྫིང་ཆེན་དང་རྫིང་ཆུང་ཞེས་པའི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཡོད། རྫིང་ཆེན་གྱི་བཟོ་དབྱིབས་ནི་སྒོར་དབྱིབས་སམ་འཇོང་དབྱིབས་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ངོས་སུ་ར་ལྤགས་གཡོགས་པ་དེར་ཏི་པི་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ད་དུང་ཉ་ལྤགས་དང་སྦྲུལ་ལྤགས་གཡོགས་སྲོལ་ཡོད།①རྫིང་ཆུང་གི་དབྱིབས་ནི་འཇོང་དབྱིབས་སམ་གཟེད་དབྱིབས་ཡིན་ཞིང་དེ་མདའ་ཡི་སྦོམ་ཆ་དང་འབྲེལ་ཡོད། སྲོལ་རྒྱུན་སྒྲ་སྙན་གྱི་བཟོ་རྩལ་ལྟར་ན་“སྒྲ་སྙན་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རྡོ་ཕྱེ་དང་། རྫ་ཕྱེ། ཤེལ་ཕྱེ་སོགས་སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་ནང་དུ་སྤྱིན་གྱིས་སྦྱར་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤིང་གིས་སྒྲ་འཇིབ་རྒྱུར་སྔོན་འགོག་དང་། སྒྲ་ཤུགས་དེ་བས་ཆེ་བ་གྲགས་ཐུབ།”〔༡〕རྫིང་ཆེ་ཆུང་གི་ལྟག་རྒྱབ་ཏུ་ཐིག་རིས་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་སྤ་ལོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སྤྱིར་ཐིག་རིས་བདུན་ཡོད། ཐིག་རིས་དེ་དག་ལ་དོན་སྟོན་དང་རྒྱན་སྤྲོས་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ལྡན་ཡོད་པ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཤུགས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ། ཁོག་སྟོང་ཡིན་པའི་རྫིང་དེ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། “དེ་མིན་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་སྐབས་སྒྲ་སྙན་མི་འདྲེན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།”〔༢〕
སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་གི་བཟོ་ལྟ་མི་འགྱུར་བ་དང་། མི་གས་པའི་ཆེད། ཆབས་ཅིག་རོལ་ཆའི་སྒྲ་བསྐྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་ཆེད་སྐུ་ཞབས་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་ཆའི་བཟོ་རྩལ་རྣམ་གཞག་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་ཕན་འབྲས་དེ་བས་ཆེ་བའི་བྱ་ཐབས་གསར་པ་ཞིག་ཕྱོགས་བསྡོམས་གནང་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་ནང་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་དབྱངས་རྟེན་ཞིག་རྫིང་ཆེན་གྱི་མཐིལ་ནས་རྫིང་ཆེ་ཆུང་གི་སྦྲེལ་མཚམས་སུ་སྒྲིག་ཡོད། བྱ་ཐབས་དེས་གཅིག་ནས་ཁོག་སྟོང་ཡིན་པའི་རྫིང་གིས་རྒྱུད་སྐུད་ཀྱི་འཐེན་ཤུགས་དེ་བས་ཆེ་བ་ཐེག་ཐུབ་པ་དང་། གཉིས་ནས་དབྱངས་རྟེན་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་འོག་པགས་པ་གཡོགས་པའི་རྫིང་ཆེན་དང་། ཤིང་ལེབ་བཀབ་པའི་རྫིང་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་བེར་སྒྲ་འབྲེལ་མཐུད་ཡག་པོ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། མཉམ་བསྲེས་བེར་སྒྲ་དེ་མདའ་ཤིང་ཁོང་སྟོང་ནང་ཁྱབ་ནས་རོལ་ཆའི་སྒྲ་སྤུས་དང་། སྙན་ཆ། སྒྲ་ཤུགས་བཅས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཐུབ། ༼ དབྱངས་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ནི་རྫིང་གི་ནང་ཤིང་གི་དབྱངས་རྟེན་ཞིག་གསེག་ཏུ་བསྒར་ཐོག གང་དེ་རྫིང་གི་མཐིལ་ནས་གསེག་ཟུར་ཏུའུ་༤༥ཡི་ཚད་གཞིའི་ཐོག་ནས་རྫིང་ངོས་ཀྱི་ཁ་ཤིག་འོག་བཀར་ཏེ། སྒའི་སྟེང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་རྫིང་གི་པགས་པར་སྤྲད་པའི་གནོན་ཤུགས་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་། དབྱངས་རྟེན་སྤྱིན་གྱིས་མ་སྦྱར་བར་རྩེ་མོ་ཁུང་བུའི་ནང་བཅུག་སྟེ་བརྟན་པོར་གནས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་གཞིགས་ན་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་དེ་ནི་ཕྱོགས་བསྡོམས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་དགོས། ཡིན་ན་ཡང་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་གཞིགས་ན། ལྷ་སར་དེ་སྔ་ཨོ་ལོ་ཕུར་ཚེ་ཞུ་བའི་སྒྲ་སྙན་བཟོ་བོ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་སྐུ་འདས་ཟིན་ཀྱང་ཁོང་གི་བུས་སྔར་བཞིན་སྒྲ་སྙན་བཟོ་བ་དང་། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། དེ་སྔའི་སྒྲ་སྙན་བཟོ་རྩལ་ནང་དབྱངས་རྟེན་སྒྲིག་སྲོལ་མེད་པ་རེད། གཞན་ཡང་། སྒྲ་སྙན་སློབ་ཁྲིད་དང་། ཞིབ་འཇུག་གི་ཕྱག་ལས་ལོ་མང་གནང་བའི་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་སྐལ་བཟང་གིས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་གཞིགས་ན། དེ་སྔ་སྒྲ་སྙན་བཟོ་བོ་རྣམས་ལ་དབྱངས་རྟེན་ཞེས་པ་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་མེད། མ་གཞི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒྲ་སྙན་འགའ་རེའི་རྫིང་གི་ནང་དབྱངས་རྟེན་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུག་དུམ་ཞིག་སྒྲིག་པ་དང་། ཐ་ན་རྫིང་གི་ནང་རྡོ་རྗེ་གྲམ་ལྟ་བུའི་ཤིང་སྒྲིག་པར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་ནི་གཙོ་བོ་རྫིང་གི་བཟོ་ལྟ་མི་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་ལས། སྒྲ་བསྐྱེད་ཐད་བསམ་གཞིགས་བྱས་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་མིན། ༽
   སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་ཆུང་ནས་རྟ་མགོའི་བར་ཤིང་ཁོག་སྟོང་ངོས་སུ་ཁ་ཤིང་སྒྲིག་པ་དེར་མདའམ་གཞུང་ཟེར་བ་དང་། དེའི་ཕྲ་ལ་རིང་བའི་ཆ་དེར་མཐེབ་པར་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་ཙན་དན་དང་། སེང་ལྡེང་། སྟར་ཤིང་སོགས་མཁྲེགས་ལ་ངོས་འཇམ་པའི་ཤིང་གིས་བཟོ་བར་བྱེད། རྫིང་ཆུང་དང་ཉེ་བའི་སྦོམ་ཆ་ཡི་མདའ་དང་། རྫིང་ཆུང་གི་ཁ་ཤིང་དེ་སྦྱར་དཀར་སོགས་ཅུང་སོབ་པའི་ཤིང་ལས་བཟོས་ནས་སྒྲ་སྐད་མཉེན་ཆ་ལྡན་པར་བྱེད། མཐེབ་པང་དང་རྟ་མགོའི་བར་དུ་ད་དུང་ཅུང་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་འཕྲེད་སྒ་ཞིག་བསྒར་ཡོད་པ་དེར་ཡས་སྒའམ་ཐེམ་སྒ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ཡང་མཁྲེགས་ཤིང་གིས་བཟོ་བར་བྱེད།
   སྒྲ་སྙན་བཟོ་སྐབས་རྫིང་ཆེ་ཆུང་གི་བར་དུ་སྒྲ་ཁ་ཞེས་པ་ཚེས་གསུམ་ཟླ་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཁུང་བུ་ཞིག་འཇོག་པ་ཕུད། ད་དུང་རྫིང་ཆུང་གི་ཁ་ཤིང་ངོས་སུ་མཛེས་རྒྱན་རང་བཞིན་གྱི་ཁུང་བུ་འབིགས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེས་ཀྱང་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དེ་བས་བསང་བར་བྱེད།
   སྒྲ་སྙན་གྱི་མགོར་རྟ་མགོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ༼ ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་འབྲུག་མགོ་ཡང་ཟེར། ༽དེ་མདའ་ཡི་མཇུག་སྣེར་བསྒྲིགས་པར་བྱེད། རྟ་མགོ་ནི་སྒོར་མོ་ཕྱེད་གཟུགས་རྒྱབ་ཏུ་གུག་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ངོས་སུ་རྒྱུད་སྐུད་དཀྲི་བྱེད་ཀྱི་ཕུར་པ་དྲུག་བསྒར་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་གཅུས་ཕུར་ཟེར་ཞིང་། དེ་དག་ལ་རྒྱུད་རྟེན་པ་དང། སྒྲ་སྒྲིག་པའི་ནུས་ཡོད་པ་ཕུད། ད་དུང་རྒྱན་སྤྲོས་པའི་ནུས་པ་ཡང་ལྡན་ཡོད། བཟོ་དབྱིབས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་གཅུས་ཕུར་དེ་དག་གིས་རོལ་ཆའི་གྲུབ་ཆ་དེ་བས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེར་བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟོ་རྩལ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་ཆོས་ལྡན་པའི་དབང་གིས་དེས་མི་རྣམས་ལ་རྗེས་དཔག་གི་མཛེས་ཚོར་སྦྱིན་པར་བྱེད། སྲོལ་རྒྱུན་སྒྲ་སྙན་གྱི་མགོར་རྟ་མགོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་དོན་དངོས་ཐོག་རྟ་མགོ་དང་། འབྲུག་མགོ། ཤྭ་བའི་མགོ ཁྱུང་གི་མགོ བྱ་རྒོད་ཀྱི་མགོ དེ་བཞིན་ནོར་བུ་མེ་འབར་དང་། མདུང་རྩེ་སོགས་ཀྱིས་མཛེས་རྒྱན་སྤྲོས་སྲོལ་ཡོད་ལ། ད་དུང་མཐེབ་པང་གི་ངོས་དང་འདྲ་བའི་འཇམ་གཟུགས་མ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ཁྲོད་ནས་འཇམ་གཟུགས་མ་དེ་མིག་སྔར་སྤྱོད་མང་ཤོས་ཡིན།
   སྒྲ་སྙན་གྱི་རྒྱུད་སྐུད་ནི་རྒྱུ་ཆ་མང་དག་ཅིག་གིས་བཟོ་ཆོག་པ། དེ་ཡང་ར་ལུག་གི་རྒྱུ་མ་དང་། གཡག་གི་རྒྱུས་པ། དར་སྐུད། ལྕགས་སྐུད་སོགས་ཀྱིས་བཟོས་ཆོག དེ་དག་ཁྲོད་ནས་ལྕགས་སྐུད་ཀྱིས་བཟོ་མཁན་ཅུང་ཉུང་བར་མཐོང་། སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་གི་འོག་ཏུ་ཅུང་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་རྒྱུད་ལུང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུད་སྐུད་དེར་བཏགས་རྗེས་རྫིང་དང་། མཐེབ་པང་། ཡས་སྒ་བཅས་བརྒྱུད་རྟ་མགོའི་གཅུས་ཕུར་ལ་དཀྲིས་ནས་འཇོག་གི་ཡོད། པགས་པ་གཡོགས་པའི་རྫིང་ཆེན་གྱི་ངོས་དང་། པགས་པ་གཡོགས་པའི་རྫིང་ཆེན་གྱི་ངོས་དང་། ཁ་ཕྲལ་ནས་བཏང་བའི་རྒྱུད་སྐུད་བར་དུ་གསེག་ཤུར་བཏོན་པའི་ཤིང་སྒ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་སྒའམ་མས་སྒ་ཞེས་ཟེར། དེ་མིན་རྫིང་གི་མཐིལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུད་ལུང་དེ་ནས་སྐུད་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་བཏང་སྟེ་དེའི་ཐོག་སེན་ལྡེ་འདོགས་ཅིང་། སེན་ལྡེ་ནི་མཁྲེགས་ཤིང་དང་། རྭ་ཅོ། རུས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཟོས་ཆོག
   སྒྲ་སྙན་ནི་ནམ་རྒྱུན་གླུ་གར་དང་བསྡེབས་ནས་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་པས་སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་ཆེན་དང་མདའ་ཡི་སྟོད་ཆའི་གཞོགས་སུ་ཐག་པ་ཞིག་སྒྲོག་པ་དེར་འཐེན་ཐག་ཅེས་ཟེར་ཞིང་། དེ་སྒྲོག་དོན་ཡང་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་སྐབས་འཁྲབ་སྟོན་པས་སྒྲ་སྙན་འཁྱེར་བདེ་བ་དང་གཏོང་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན།༼ ཟུར་བཀོད་གསུམ་པ། ༽

 གཉིས་པ། སྒྲ་བསྐྱེད་ཁྱད་ཆོས།
  སྒྲ་སྙན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བཟོ་དབྱིབས་དང་གྲུབ་ཆ་ལྡན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཁོག་དྲུས་བརྒྱབ་པའི་མདའ་དང་། པགས་པ་དང་ཤིང་ལེབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྫིང་། དེ་བཞིན་ལྡེམ་ཤུགས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་སྐུད་བཅས་ལྡན་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྐད་སྒྲ་གྱ་ནོམ་པ་དང་། རྣ་བར་འཇམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་མིའི་སྐད་དང་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཐུབ་པ་དང་། ཆབས་ཅིག་སྒྲ་སྙན་ནི་དཀྲོལ་བྱའི་རོལ་ཆའི་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་དཀྲོལ་ཐབས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་ཕྲེང་བ་སྟར་བརྒྱུས་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྐད་དང་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་ཁུག་བར་ཕན་ཚུན་གསབ་རེས་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡང་ལྡན་ཡོད། དེ་མིན་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲ་བསྐྱེད་ཁྱད་ཆོས་དེ་ད་དུང་སྒྲ་སྙན་གྱི་རྒྱུད་སྐུད་སྒྲིག་ཐབས་དང་། དཀྲོལ་ཐབས་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱུད་སྐུད་གཉིས་རེ་ཆ་སྒྲིག་པ་ཡིན་པས་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དེ་བས་གྱ་ནོམ་པའམ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཡོད།
   སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒྲ་སྙན་ལ་སྤྱིར་རྒྱུད་སྐུད་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་ཀྱང་གཙོ་ཆེར་བྱས་ན་ཁག་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་བསགས་སྒྲིག་དང་དཀྱུས་སྒྲིག་གམ་དབུས་སྒྲིག་གཉིས་ཡིན། དང་པོ། བསགས་སྒྲིག བསགས་སྒྲིག་ཅེས་པའི་དོན་ནི་རྒྱུད་སྐུད་སྟར་པ་དང་པོའི་སྒྲ་མཐོ་དམན་གཏན་འཁེལ་ཟིན་རྗེས་དེའི་སྟེང་གི་དཀྱུས་རིམ་བཞི་ལྡན་གྱི་འཚམས་འགྲིག་སྒྲ་ཐག་ལ་གཞིགས་ནས་རྒྱུད་སྐུད་སྟར་པ་གཉིས་པཔའི་སྒྲ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ། དེ་རྗེས་མུ་མཐུད་ཐབས་ཤེས་དེ་ལྟར་སྤྱད་ནས་རྒྱུད་སྐུད་སྟར་པ་གསུམ་པའི་སྒྲ་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས་པར་ཟེར། དེའི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་ནི་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་wi/wi, La/La, Re/Reཡི་རྣམ་གཞག་ལྟར་སྒྲ་མཐོ་དམའ་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས་པ་དང་། ཆེས་མང་ཆེ་བ་ལྔ་པའམ་Gགདངས་དང་མཚུངས།

  མངའ་རིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་མང་ཆེ་བའི་འགོ་འཇོག་ནི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་དེའི་རྒྱུད་སྟོང་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུད་སྐུད་རེ་རེའི་མཐེབ་གནས་དང་པོ་བསྣན་པ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་རིམ་བཞིན་འགོག་འཛུགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་དཀྲོལ་གཏོང་གོང་གི་སྒྲ་མཐོ་དམན་བརྟག་ཐབས་དང་། མཛུབ་མོའི་འགུལ་སྐྱོད་སྦྱོང་བརྡར་བྱ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་བའི་གོམས་གཤིས་ནས་འགོ་འཇོག་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་བ་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་ལྟ་བུ་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གཞུང་དངོས་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་འདེགས་དབྱངས་༼ 起句 ༽ཀྱི་དུམ་བུ་དེ་རིགས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་ཀྱང་གཞུང་དངོས་ཀྱི་འགོ་འཇོགས་ལས་རང་མོས་དེ་བས་ཆེ་བ་ཡོད།
  དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བསགས་སྒྲིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་ཡང་བསགས་ལོག་ཅེས་བྱ་བའི་གདངས་བསྒྱུར་ཐབས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ན། བསགས་སྒྲིག་ནི་བསྟུད་མར་དཀྱུས་རིམ་བཞི་ལྡན་ཀྱི་འཚམས་འགྲིག་སྒྲ་ཐག་གི་འབྲེལ་བར་གཞིགས་ནས་སྒྲ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱུད་སྐུད་ཆ་སོ་སོའི་བར་གྱི་སྒྲ་ཐག་གི་འབྲེལ་བ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེར་བརྟེན། ཐོག་མའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྣམ་གཞག་ལྟར་ཅུང་སྟབས་བདེ་པོའི་ངང་ནས་གོང་འོག་གཉིས་སུ་གདངས་བསྒྱུར་ཐུབ།
  གཉིས་པ། དཀྱུས་སྒྲིག་གམ་དབུས་སྒྲིག དཀྱུས་སྒྲིག་གམ་དབུས་སྒྲིག་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་སམ་དབུས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་ལ་ཟེར་བ་དང་། དཀྱུས་རིམ་བཞི་ལྡན་གྱི་འཚམས་འགྲིག་སྒྲ་ཐག་གི་འབྲེལ་བར་གཞིགས་ནས་སྒྲ་སྒྲིག་པ། དེ་ཡང་རྒྱུད་སྐུད་ཆ་དང་པོའི་སྒྲ་མཐོ་དམན་གཏན་འཁེལ་ཚར་རྗེས་སྟེང་གི་དཀྱུས་རིམ་བཞི་ལྡན་གྱི་འཚམས་འགྲིག་སྒྲ་ཐག་གི་འབྲེལ་བར་གཞིགས་ནས་རྒྱུད་སྐུད་ཆ་གཉིས་པའི་སྒྲ་གཏན་འཁེལ་བྱ་དགོས་པ།

  དེ་རྗེས་མུ་མཐུད་ཐབས་དེ་རང་སྤྱད་ནས་རྒྱུད་སྐུད་ཆ་གསུམ་པའི་སྒྲ་ཚད་བཟང་དགོས་པ། ཡིན་ནའང་རྒྱུད་སྐུད་ཆ་གསུམ་པའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྒྲ་དེ་དཀྱུས་རིམ་བརྒྱུད་ལ་ཕབ་ནས་སྒྲིག་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་བའི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་ནི་La/La, Re/Re,Sol,/Solཀྱི་རྣམ་གཞག་ལྟར་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ་དང་། མང་ཆེ་བ་ནི་དྲང་སྲོང་ངམ་Dགདངས་དང་མཚུངས།
   དེའི་ཐོག་ནས་གསལ་པོ་མཐོང་ཐུབ་པར། རྒྱུས་སྐད་ཆ་གསུམ་པའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྒྲ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་སྐབས་དཀྱུས་རིམ་བརྒྱད་དུ་ཕབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཁུལ་དེར་དཀྱུས་རིམ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྒྲ་ཐག་ཆེ་བ་གཅིག་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་ཆེད་ཡིན། དེར་བརྟེན། དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་འདྲ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ནང་མའི་འགོ་འཇོག་གི་དབྱངས་དང་པོ་དེ་དཀྲོལ་ཆེད་ཡིན་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་དབྱངས་དེས་ནང་མའི་གཏན་འཇགས་འགོ་འཇོག་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནང་མའི་གཏན་འཇགས་འགོ་འཇོག་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་བས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཟད། དབྱངས་དེ་ནི་ནང་མའི་རོལ་དབྱངས་ནང་ཐེངས་གཅིག་ལས་མི་ཐོན་པའི་དབྱངས་ཤིག་རེད།①
    དེ་མིན་སྔར་ད་དུང་གོང་གི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ། དེ་ཡང་དཔྱད་ཡིག་ནང་འཁོད་པའི་སྒྲ་སྙན་རྒྱུད་བདུན་པའི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་དེ་རེད། སྒྲ་སྙན་གྱི་རིགས་དེའི་རྒྱུད་བདུན་པོ་ཁག་སོ་སོ་ནི་རྐྱང་རྒྱུད་ཁེར་དབྱངས་གཅིག་དང་། རྒྱུད་གཉིས་རེ་སྒྲ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ཆ་གསུམ་བཅས་ཁྱོན་སྒྲ་བཞིན་ཡོད་པ་དེའི་ནང་གོང་གི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་བཞི་པོ་ཚང་མ་ཚུད་ཡོད།② དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲ་གོང་མ་གསུམ་ནི་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། དཀྱུས་སྒྲིག་གམ་དབུས་སྒྲིག་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་མཇུག་མ་གསུམ་ནི་བསགས་སྒྲིག་གི་རྒྱུད་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཡིན།
 ཁྱད་མཚར་བ་ཞིག་ལ། སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེའི་རྒྱུད་སྟོང་བཞིའི་སྒྲ་དང་ནང་མའི་གཏན་འཇགས་འགོ་འཇོག་གི་དབྱངས་བཞི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།①༼ དེའི་ནང་སྒྲ་མཐོ་དམའ་དང་གོ་རིམ་ཡང་ཚུད་ཡོད ༽ཚོད་དཔག་བྱས་ན། དེ་ནི་འགོ་འཇོག་མ་དཀྲོལ་གོང་གི་སྒྲ་གནད་ལ་འཁེལ་མིན་བརྟག་པའི་གོམས་གཤིས་རང་བཞིན་གྱི་དཀྲོལ་གཏོང་དེ་རིགས་འགོ་འཇོག་རོལ་དབྱངས་ནས་ཚུད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། དེར་བརྟེན་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་རིགས་དང་ནང་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་རོལ་མོའི་འགྱུར་ཁུག་དང་། རོལ་ཆའི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་བར་དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རིག་འདེད་བྱས་ཆོག དེ་མིན་གོང་གི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་རིགས་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་པ་ལས་ཤེས་ཐུབ་པར། གོང་གི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་གཉིས་ཀྱང་སྒྲ་སྙན་རྒྱུད་བདུན་པའི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་ལས་གྱེས་པའམ་སྟབས་བདེ་རུ་བཏང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཐ་ན་ལེགས་བཅོས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་དབྱངས་རྟའི་གྲུབ་ཆ་དང་། འགྱུར་ཁུག་གི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་གཞིགས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། ས་གནས་དེ་གའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འཚམས་པའི་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་སུ་གྱུར་བར་སྣང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱུད་བདུན་དབྱངས་བཞིའི་རྒྱུད་སྐུད་རྐྱང་སྡེབ་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲིག་ཐབས་དེ་རིགས་རྒྱུད་དྲུག་དབྱངས་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་སྡེབས་སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་ལ་གྱུར་བ་དང་། ཐོག་མའི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྣམ་གཞག་ལྟར་དབྱངས་ཀྱི་ངག་འདྲེན་མིང་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེས་ད་དུང་སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲ་བསྐྱེད་སྔར་བས་གཅིག་གྱུར་དང་། དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མི་འདྲ་བ་དང་འགྱུར་ཁུག་གི་དབྱངས་རྟ་སྣ་ཚོགས་དཀྲོལ་བདེ་བར་འགྱུར་ཐུབ། དེར་བརྟེན། སྒྲ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་ཉིད་དམངས་གཞས་དཀྲོལ་གཏོང་དང་། གླུ་གར་གྱི་རམས་སྐྱོར། རོལ་ཆ་མཉམ་དཀྲོལ་དེ་བཞིན་རོལ་ཆ་རྐྱང་དཀྲོལ་སོགས་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པ་མང་ཆེ་བར་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད།
 གསུམ་པ་། དཀྲོལ་གཏོང་ཐབས་རྩལ།
   སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ཐབས་ཐད་ལ་ཡང་དཀྲོལ་གཏོང་སྐབས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཚུགས་ཀ་དང་། ལག་པ་གཡོན་མའི་སྡེབ་ཐབས། ལག་པ་གཡས་པའི་དཀྲོལ་ཐབས། ལག་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིགས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཐོག་ནས་འཁྲབ་དཀྲོལ་བྱེད་ཐབས་སོགས་མང་པོ་ཡོད།
   སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་སྐབས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཚུགས་ཀར་དབྱེ་ན། ལངས་ན་དཀྲོལ་བའི་ཚུགས་ཀ་དང་། བསྡད་ནས་དཀྲོལ་བའི་ཚུགས་ཀ་གཉིས་ཡོད། དེ་གཉིས་ནང་ནས་ལངས་ནས་དཀྲོལ་བའི་ཚུགས་ཀ་དེ་བསྡད་ནས་དཀྲོལ་བའི་ཚུགས་ཀ་ལས་མང་བ་ཡོད། ལངས་ནས་བཀྲོལ་བའི་ཚུགས་ཀར་དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་གཉིས་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་ནང་མངོན་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ནི་འཐེན་ཐག་སྤྱོད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དེ་ཡིན། དིང་རི་སོགས་གཙང་ཁུལ་གྱི་དམངས་ཁྲོད་འཁྲབ་དཀྲོལ་དང་། ཨ་མདོ་ཁུལ་གྱི་རྡུང་ལེན་ནང་སྤྱིར་འཐེན་ཐག་མཇིང་པར་བསྐོར་ཐོག་སྒྲ་སྙན་མདུན་དུ་དམ་པོར་ཉར་ཏེ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་སྐབས་སྒྲ་སྙན་ལ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་མི་ཐེབས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།①ཡིན་ན་ཡང་ལྷ་སས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོད་གཞས་དང་། ནང་མ། གར་གླུ་སོགས་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་སྟང་སྟབས་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་དལ་བ་ཡོད་པས། འཐེན་ཐག་དཔུང་པ་གཡས་པར་བསྐོར་ནས་གཏོང་བ་ལས་མཇིང་པར་བསྐོར་གྱི་མེད། འཁྱེར་སྟངས་དེས་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་སྟང་སྟབས་བལྟོས་བཅས་ཀྱིས་ལྷིང་བར་སྣང་གི་ཡོད།②
   ཚུགས་ཀ་གཞན་ཞིག་ནི་བསྡད་ནས་དཀྲོལ་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དཀྲོལ་སྟངས་དེ་གླུ་གར་གྱི་རམ་སྐྱོར་དང་། རོལ་ཆ་མཉམ་དཀྲོལ། དེ་བཞིན་རོལ་ཆ་རྐྱང་དཀྲོལ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སྣང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་རྫིང་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བར་གྱི་ཉག་ཁ་དེ་རྐང་པ་གཡས་པའི་བརླ་སྟེང་དུ་འཇོག་པ་དང་། དེ་མིན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་འཁྱེར་སྟངས་ཚང་མ་ལངས་ནས་འཁྱེར་བ་དང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། འཁྱེར་སྟངས་གཉིས་ཀར་རོལ་ཆ་ལུས་ཀྱི་མདུན་དུ་གསེག་ཏུ་ཉར་དགོས་པ་དང་། རྫིང་ལོང་ཁའི་གཡས་ཕྱོགས་དང་མདའ་བྲང་ཁོག་གི་མདུན་ནས་དཔུང་པ་གཡོན་མའི་ཕྱོགས་སུ་བསྣར་དགོས་པ། ལག་གཡོན་མའི་མཐེ་བོང་དང་གོང་མཛུབ་ཀྱི་བར་དུ་མདའི་ཡས་སྒ་དང་ཉེ་བའི་ཆ་ཤས་དེ་བཟུང་དགོས་པ། དེ་མིན་མཛུབ་མོ་བཞིས་རྒྱུད་སྐུད་བསྣན་དགོས་པ། ལག་པ་གཡས་པའི་མཐེ་བོང་དང་གོང་མཛུབ་བར་རམ་མཐེ་བོང་དང་། གོང་མཛུབ། དཀྱིལ་མཛུབ་བཅས་ཀྱི་བར་དུ་སེན་ལྡེ་འཁྱེར་ནས་དཀྲོལ་གཏོང་དང་ཆབས་ཅིག་གླུ་གཞས་བཏང་ཆོག ལངས་ནས་དཀྲོལ་སྐབས་ད་དུང་གླུ་ལེན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཞབས་བྲོ་ཡང་རྒྱག་དགོས། གོང་གི་ཚུགས་ཀ་དེ་གཉིས་ནི་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་གི་དཔེ་མཚོན་འོས་པའི་ཚུགས་ཀ་གཉིས་ཡིན།
  དེ་མིན་ད་དུང་དམིགས་བསལ་གྱི་འཁྱེར་སྟངས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རོལ་ཆ་ལྟག་རྒྱབ་ཏུ་འཁྱེར་ཐོག་ལག་གཉིས་ལྟག་རྒྱབ་ཏུ་བརྐྱངས་ནས་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་དང་ཆབས་ཅིག་གླུ་ལེན་གར་འཁྲབ་བྱེད་པ། དེ་ནི་དཀའ་ཚེགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྩལ་ངོམས་རང་བཞིན་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། ད་དུང་“ལ་ལ་ཞིག་གིས་རང་གི་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་རྩལ་ངོམས་ཆེད་མགོ་སྟེང་དུ་ཆང་གིས་བཀང་བའི་ཁྲུང་ཕོར་སོགས་ཁྱེར་ཏེ་ཆང་ཐིགས་གཅིག་ཀྱང་ཕྱི་ལ་མ་བོ་བ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་འདུག”〔༣〕
དཀྲོལ་གཏོང་གི་ཚུགས་ཀ་ཕུད། ད་དུང་སྒྲ་སྙན་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་ནུས་རྩལ་ནང་། ལག་གཡོན་མའི་མཐེབ་རྒྱག་རྩལ་དང་། ལག་གཡས་པའི་སེན་ལྡེ་བརྡར་རྩལ། དེ་བཞིན་ལག་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་པའི་རྩལ་བཅས་ཡོད།
   དང་པོ། ལག་གཡོན་མས་མཐེབ་རྒྱག་ཚུལ་ནི། སྒྲ་སྙན་གྱི་ལག་གཡོན་མའི་འཐེབ་རྒྱག་རྩལ་ཐད་ཐབས་རྩལ་སྣེ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གཙོ་བོ། མཛུབ་མནན་དང་། ལྡེམ་མནན། མཐེབ་སྟོང་། མཐེབ་ཙག འདྲེད་ཤུད་བཅས་ལྔ་ཡོད།
 ༡.མཛུབ་མནན། མཛུབ་མནན་ནི་སེན་ལྡེས་རྒྱུད་སྐུད་བརྡར་བར་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་མཐེབ་རྒྱག་པར་ཟེར།
 ༢.ལྡེམ་མནན། ལྡེམ་མནན་ནི་མཛུབ་མོས་རྒྱུད་སྐུད་ལ་ག་ལེར་གཡོ་འགུལ་བཏང་ནས་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་སྒྲ་གྲགས་པར་བྱེད་པར་ཟེར།
 ༣.མཐེབ་སྟོང་། མཐེབ་སྟོང་ནི་སེན་ལྡེ་རྒྱུད་སྐུད་ལ་བརྡར་རྗེས་མཛུབ་མོས་འགུལ་མཚམས་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུད་སྐུད་ཐོག་སྡེབ་སྟེ་འགྱུར་ཁུག་གི་སྒྲོམ་གཞིའི་དབྱངས་གྲགས་པར་བྱེད་པར་ཟེར།
 ༤.མཐེབ་ཙག མཐེབ་ཙག་ནི་སེན་ལྡེས་སྒྲ་དབྱངས་ཤིག་དཀྲོལ་རྗེས་དེའི་སྒྲ་ལྷག་མ་ཆད་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ལག་གཡོན་མའི་མཛུབ་མས་སྒྲ་གནས་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་སྡེབ་སྟེ་རྟེན་སྒྲའམ་རྒྱན་སྒྲ་གྲགས་པར་བྱེད་པར་ཟེར་ཞིང་། དེ་ཡང་མཐེབ་སྟོང་དང་ཅུང་འདྲ་བའི་དཀྲོལ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་གཉིས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཐབས་རྩལ་རིགས་གཅིག་ཏུ་འདུ། དེ་མིན་དཀྲོལ་རྩལ་དེ་རིགས་ལས་གྱེས་པའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། དེ་ཡང་སེན་ལྡེ་རྒྱུད་སྐུད་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བརྡར་རྗེས། རྒྱུད་སྐུད་གཅིག་གི་སྒྲ་མ་ཡལ་བའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས། རྒྱུད་སྐུད་གཞན་དེའི་ཐོག་མཐེབ་ཀྱིས་མནན་ན་འགྲོས་མཚུངས་དབྱངས་བརྩེགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་གྲུབ་ཀྱི་ཡོད།
 ༥.ཤུད་དམ་འདྲེན་ཤུད། དེ་ནི་རྒྱུད་སྐུད་ཐོག་མཛུབ་མོས་འདྲེན་ཤུད་བྱས་ནས་ཤུར་སྒྲ་གྲགས་པར་བྱེད་པར་ཟེར།①
སྲོལ་རྒྱུན་སྒྲ་སྙན་གྱི་དཀྲོལ་ཐབས་ནང་ལག་འཇུ་གནས་སྤོའམ་མཐེབ་གནས་སྤོ་བའི་ལུགས་སྲོལ་མེད་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་། ཡས་སྒའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ལག་འཇུའི་ངོས་ཁོ་ནར་མཐེབ་རྒྱག་པས། དེ་མིན་རྫིང་ཆུང་བར་གྱི་མཐེབ་པང་མང་ཆེ་བ་བེད་སྤྱོད་མེད་པར་ལུས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པ་ནས་བཟུང་ནང་སའི་རོལ་ཆ་དེ་བས་མང་བ་བོད་ལྗོངས་སུ་དར་བ་དང་བསྟུན་ནས་ལག་འཇུ་གནས་སྤོའམ་མཐེབ་གནས་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཆེད་ལས་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་པས་ངེས་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་བྱ་དགོས་པའི་རྩལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སན་ཞོན་༼ 三弦 ༽སོགས་རོལ་ཆའི་མཐེབ་གནས་བརྗེ་རྩལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་གང་དེ་དག་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་བས་སྒྲ་སྙན་གྱི་དཀྲོལ་གཏོང་རྩལ་ནུས་ཐད་གོང་འཕེལ་གསར་པ་བྱུང་ཡོད་ལ། སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ཁོངས་ཀྱང་ཇེ་ཡངས་སུ་གྱུར་ཡོད།
 མཐེབ་གནས་བརྗེ་རྩལ་དེ་བས་ལེགས་པ་སྤྱོད་ཐུབ་ཕྱིར། སྒྲ་སྙན་གྱི་བཟོ་རྩལ་དང་ལྷུ་ལག་སྒྲིག་སྦྱོར་ཐད་ལའང་ལེགས་བཅོས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ཡོད། དཔེར་ན། སྒྲ་སྙན་གྱི་རྫིང་ཆུང་དང་མདའི་བར་དང་། མདའ་དང་རྟ་མགོའི་བར་གྱི་གཅད་ཅེས་པའི་སྦྱར་ཁ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཕྱི་ནས་མི་མངོན་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པས། དེས་གཅིག་ནས་མིག་ལ་མཛེས་པ་དང་གཉིས་ནས་མཐེབ་གནས་བརྗེ་བསྒྱུར་བདེ་བར་བྱས་ཡོད།①དེ་དང་ཆབས་ཅིག མཐེབ་གནས་བརྗེ་བདེ་རུ་གཏོང་ཆེད། སྒྲ་སྙན་གྱི་མདའི་ཐོག་ཏུ་བསྒར་བའི་འཐེན་ཐག་སྒྲོག་ས་དེ་ཡང་རྫིང་ཆུང་དང་ཅུང་ཉེ་བའི་གནས་སུ་སྤོས་པ་དང་། འཐེན་ཐག་ཀྱང་བྲང་ངོས་ནས་དཔུང་པ་གཡས་པར་བསྐོར་ཏེ་མཇིང་པར་བསྐོར་མི་དགོས་པ་བྱས་ཡོད། དེས་གཅིག་ནས་ལག་གཡོན་མ་མདའ་ཐོག་ཏུ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་བདེ་བར་གྱུར་ཡོད་ལ། ཆབས་ཅིག་མཐེབ་གནས་བརྗེ་བསྒྱུར་ཡང་སྟབས་བདེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།
 གཉིས་པ། ལག་གཡས་པའི་དཀྲོལ་ཐབས་ནི། ལག་གཡས་པས་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ཐབས་ལ་སེན་ལྡེ་སྤྱོད་ཐབས་ཀྱང་ཟེར་ཞིང་། དེར་ཡང་མར་སྐྲོག་དང་། ཡར་སྐྲོག སྡེབ་སྐྲོག བརྩེགས་གཏོང་བཅས་བཞི་ཡོད།
 ༡.མར་སྐྲོག མར་སྐྲོག་ནི་སེན་ལྡེ་རྒྱུད་སྐུད་ཀྱི་སྟོད་ནས་སྨད་དུ་བརྡར་བར་ཟེར།
 ༢.ཡར་སྐྲོག ཡར་སྐྲོག་ནི་སེན་ལྡེ་རྒྱུད་སྐུད་ཀྱི་སྨད་ནས་སྟོད་དུ་ཡར་བརྡར་བར་ཟེར།
 ༣.སྡེབ་སྐྲོག སྡེབ་སྐྲོག་ནི་ཡར་བརྡར་དང་མར་བརྡར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ཟེར། ད་དུང་སེན་ལྡེ་བརྡར་བའི་གྲངས་ཚད་ལའང་གཅིག་བརྡུང་ཞེས་པ། དཔེར་ན། “མར་བརྡར”༼ ↓ ༽དང་། “ཡར་བརྡར་”༼ ↑ ༽ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་བརྡུང་། དཔེར་ན། “མར་གཉིས་བརྡར་”༼ ↓↓ ༽དང་། “མར་བརྡར་ཡར་བརྡར་”༼ ↓↑ ༽དང་། “ཡར་གཉིས་བརྡར་”༼ ↑↑ ༽༼ སྤྱོད་མཁན་ཉུང་ ༽“ཡར་གཅིག་མར་གཅིག”༼ ↑↓ ༽༼ སྤྱོད་མཁན་ཉུང་ ༽ལྟ་བུ། གསུམ་བརྡུང་དཔེར་ན། “མར་གཉིས་ཡར་གཅིག་”༼ ↓↓↑ ༽“མར་གཅིག་ཡར་གཅིག་མར་གཅིག་”༼ ↓↑↓ ༽༼ སྤྱོད་མཁན་ཉུང་ ༽“ཡར་གཅིག་མར་གཅིག་ཡར་གཅིག”༼ ↑↓↑ ༽༼ སྤྱོད་མཁན་ཉུང་ ༽ལྟ་བུ་ཡོད། བསྲེས་བརྡུང་དཔེར་ན། “མར་ཡར་ཟུང་འབྲེལ་”༼ ↓↑↓↑ ༽“ཡར་མར་ཟུང་འབྲེལ་”༼ ↑↓↑↓ ༽༼ སྤྱོད་མཁན་ཉུང་ ༽ལྟ་བུ་ཡོད། དེ་དག་ཁྲོད་ནས་མར་ཡར་ཟུང་འབྲེལ་དང་ཡར་མར་ཟུང་འབྲེལ་གཉིས་དཀྲོལ་གཏོང་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་ལ་དབྱངས་རྟགས་མང་བའི་རོལ་དབྱངས་དཀྲོལ་སྐབས་སྤྱོད་པ་དཔེར་ན། བཅུ་དྲུག་ཆའི་སྒྲ་རྟགས་བསྟུན་མར་དཀྲོལ་སྐབས་སྤྱོད་པ་དང་། ད་དུང་རེས་སྐོར་བསྟུད་དཀྲོལ་གྱི་ཐབས་རྩལ་གྱི་ངོས་ནས་སྒྲ་རིང་པོ་དཀྲོལ་སྐབས་སྤྱོད་པར་བྱེད།
 ༤.བརྩེགས་གཏོང་། བརྩེགས་གཏོང་ནི་འགྲོས་བརྡབ་ཀྱི་དྲག་གནས་ཀྱི་སྒྲ་དཀྲོལ་རྗེས། འགྲོས་བརྡབ་ཀྱི་ཞན་གནས་སུ་སེན་ལྡེ་ཡང་བརྡར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱན་སྤྲོས་སྒྲ་དབྱངས་ཤིག་གྲགས་པར་བྱེད་པའི་རྩལ་ལ་ཟེར། རྗེས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུན་སྤྲོས་སྒྲ་དབྱངས་དེའི་ནང་སྒྲ་བརྩེགས་ཀྱང་ཡོད།
 མ་གཞི་སྒྲ་སྙན་གྱི་སེན་ལྡེ་སྤྱོད་སྟངས་སྟབས་བདེ་བར་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་རྩལ་དངོས་མངོན་པའི་རྩལ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དཀྲོལ་གཏོང་གི་སྒྲ་སྤུས་དང་། སྒྲ་ཤུགས། མྱུར་ཚད། དེ་བཞིན་སེན་ལྡེ་རྒྱུད་སྐུད་ལ་བརྡར་བའི་གཏིང་རིང་ཐུང་དང་། མགྱོགས་མྱུར་ངང་དཀྲོལ་སྐབས་སྒྲ་དབྱངས་དོ་སྙོམས་པོ་ཡོད་མེད་སོགས་ནས་མངོན་གྱི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན། མྱུར་ཚད་ཅུང་དལ་བའི་རོལ་དབྱངས་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་སྐབས་མང་ཆེ་བ་མར་བརྡར་བའམ་ཡར་བརྡར་ལས་མར་བརྡར་མང་བ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དཀྲོལ་གཏོང་གི་སྒྲ་སྤུས་ཡག་པ་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་མར་བརྡར་གྱི་སྒྲ་ཤུགས་དང་སྒྲ་ཉམས་སོགས་ཡར་བརྡར་ལས་ཡག་པ་ཡོད་པས་རེད། ཡིན་ནའང་དཀྲོལ་གཏོང་མྱུར་ཚད་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བའམ་སྒྲ་རྟགས་མང་བའི་རོལ་དབྱངས་དཀྲོལ་སྐབས་ཡར་བརྡར་གྱི་གྲངས་ཚད་ཀྱང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྷག་པར་དུ། སྦྲེལ་དཀྲོལ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་རིང་པོ་དཀྲོལ་སྐབས་དེ་གཉིས་ཧ་ལམ་ཆ་སྙོམས་པར་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད།
 གསུམ་པ། ལག་གཉིས་པོས་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་ཚུལ།
  ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ལག་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ལམ་རོལ་ཆ་ཚང་མའི་དཀྲོལ་གཏོང་ཐད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱ་དགོས་པའི་རྩལ་ནུས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་སྐབས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན། དོ་སྣང་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བོད་ལྗོངས་ལྷ་རྩེ་རྫོང་གི་སྐུ་ཞབས་བཀྲ་ཤིས་དབང་ལགས་ཀྱིས་ལག་གཉིས་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་བསལ་ཞིག་འཚོལ་བསྡུ་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཆབས་ཅིག་ལེགས་བཅོས་བྱས་ནས་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་ནང་སྤྱད་ཡོད། དེ་ཡང་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་པའི་རུ་སྟར་ནང་གཞོགས་གཡོན་ནས་རྩིས་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་དང་པོ་དེའི་ལག་གཡོན་མས། དེའི་གཡས་སུ་ཡོད་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཉིས་པའི་སྒྲ་སྙན་གྱི་མཐེབ་རྒྱག་པ་དང་། འཁྲབ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་དེས་ཀྱང་ལག་གཡོན་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་གཡས་སུ་ཡོད་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གསུམ་པའི་སྒྲ་སྙན་གྱི་མཐེབ་རྒྱག་པ། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཕན་ཚུན་གཞོགས་འདེགས་བྱས་ནས་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། དཀྲོལ་ཐབས་དེ་རིགས་སྤྱད་པ་དེས་གཅིག་ནས་སྒྲ་སྙན་འདི་བཞིན་གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་ནང་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ལ། ད་དུང་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་ཐབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་ཡང་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ལག་གཉིས་གཞོགས་འདེགས་བྱེད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དཀྲོལ་ཐབས་དེ་རིགས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཐར་ཐོར་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མཉམ་སྡེབ་ཞབས་བྲོའི་ནང་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྤྱད་པ་ནི་སྔར་མཐོང་དཀོན་པའི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན།①
   རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན། སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་རྩལ་ཐད་དཀྲོལ་གཏོང་ཙམ་མ་ཟད། ད་དུང་གླུ་དང་གར་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ཚུད་པའི་དཀྲོལ་ལེན་འཁྲབ་གསུམ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་རྣམ་པ་མཚོན་ཐབས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཟུང་འབྲེལ་ལེགས་པར་བྱ་རྒྱུ་ཡང་ཚུད་ཡོད། མ་གཞི་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་གི་རྩལ་ནུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཁྱད་ཆོས་རང་བཞིན་དང་། ཉམས་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་དཀྲོལ་རྩལ་ནི་རྩལ་ངོམས་རང་བཞིན་གྱི་དཀྲོལ་རྩལ་ལས་མང་བ་ཡོད། དེ་ནི་རོལ་ཆ་དེ་རང་གི་གྲུབ་ཆ་དང་། ཁྱད་ཆོས། དཀྲོལ་རྩལ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ཀྱི་མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་བ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད། དེར་བརྟེན་གང་དེ་ཡང་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་ཐས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་གཞན་ཞིག་རེད།




#Article 38: སེ་ར་དགོན། (140 words)


༄༅།། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཅིག་གི་མིང་ལ་སེ་ར་ཟེར་གྱི་རེད། དེ་ནི་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་རིའི་གཤམ་ལ་ཡོད་པ་དང་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནས་སེ་རྭ་དགོན་པ་བར་དུ་མོ་ཊའི་ནང་ལ་ཕྱིན་ན་སྐར་མ་བཅོ་ལྔ་ཙ་ལ་སླེབས་ཀྱི་རེད། དགོན་པ་དེ་བཞངས་མཁན་གྱི་མཚན་ལ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤྰཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཞུ་གི་རེད། སེ་རྭ་དགོན་པ་ལ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་རེད་ཟེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད་དེ། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་ནང་ལ་བདུན་སྟོང་ཙ་ཡོད་རེད། དགའ་ལྡན་དགོན་པ་ནི་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སྟག་རྩེ་རྗོང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལ་དབང་པོ་རི་ཟེར་ལཁན་རིའི་ལྡེབས་ལ་ཡོད་རེད། དགོན་པ་དེ་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་གཅིག་རེས། དེ་ནོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་མེད་དགུ་ལ་ཕྱག་བཏབ་གནང་པ་རེད། 

སེ་ར་དགོན།  མཚན་རྒྱས་པར་ཆོས་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ཞེས་ཞུ།  རྭ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་
བྱང་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་པ་ཡིན།  སེ་ར་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་དགོན་དེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་ཤིང་སེ་བའི་ར་བས་བསྐོར་ནས་ཡོད་པས་སེ་ར་ཞེས་ཟེར།
དེའང་ཐོག་མར་དགོན་དེ་མ་ཆགས་གོང་སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཏེ་སློབ་མ་མང་པོར་ཆོས་གསུངས།  ལྷག་པར་དུ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཊིཀ་ཆེན་བརྩམ་པར་དགོངས་ཏེ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་
གཟིགས་སྣང་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཨ་ཡིག་གི་རྣམ་པར་ཆར་ལྟར་བབས་པས་
བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་རྭའི་ནང་གི་བྲག་གོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་འབུར་དོད་དུ་ཡོད་པ་དེང་སང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོ་ལ།  
མི་སོ་སོར་ཨ་ཡིག་མང་ཉུང་མཇལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅེས་ཟེར།  
རྗེ་ཙོང་ཁ་པར་དེ་ལྟའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང་སྟབས་མ་འོངས་པར་གནས་དེར་དབུ་མ་ལ་མཁས་པའི་
ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན།  དེ་ནས་མི་རིང་པར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ལ་ཆོས་སྡེ་
འདེབས་དགོས་པའི་བཀའ་བཀོད་མཛད་པ་བཞིན་
སྣེའུ་རྫོང་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་སྤྱི་ལོ༡༤༡༩ལོར་དགོན་དེ་བཏབ།  
ཐོག་མའི་ཚོགས་ཆེན་ནི་ད་ལྟའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ཡིན།  གྲྭ་ཚང་དེ་འདུ་ཁང་ཀ་རིང་༤དང་ཀ་ཐུང་༣༨
ཀྱི་གཙང་ཁང་གཡས་སུ་གནས་བཅུའི་ལྷ་ཁང་ཡོད།  དེའང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་རྒྱ་བག་ཏྰ་མིང་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོའི་
དབུ་བླར་ཐེངས་དང་པོ་གདན་ཞུ་བྱས་པར་མ་ཕེབས།  ཐེངས་གཉིས་པའི་གསེར་ཡིག་པའི་མདུན་རྗེ་ཉིད་
ཕེབས་མ་ཐུབ་ན་གང་ཉིད་དང་མཁྱེན་རླབས་མཚུངས་པའི་
སློབ་མ་ཞིག་གཏོང་གནང་མཛད་དགོས་ཕེབས་པ་བཞིན་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཕེབས་རྒྱུ་མཛད།  
བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེས་ཀྱང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཀའ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མཛད་འཕྲིན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བྱུང་།  གོང་མའི་གཟིགས་སྣང་དུ་བྱུང་བ་བཞིན་དབུ་ཞྭ་ནག་པོ་རིགས་ལྔ་ཅན་དང་།  ཙན་དན་དཀར་པོའི་གནས་
བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་བརྙན་ཕུལ་བ་གཟུངས་སུ་བྱས་ཏེ་ལྷ་བཟོ་
སྤྲུལ་སྐུ་སྣེའུ་ཆུང་པས་བཞེངས་པའི་ཐུབ་པ་བདུད་འདུལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐུབ་པ་གནས་བརྟན་
བཅུ་དྲུག་གི་གནས་བརྟན་ཡན་ལག་འབྱུང་འདི་གསུང་བྱོན་དུ་གྲགས་ཤིང་།  དེའང་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་
རིན་ཆེན་སེ་རར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་ཕེབས་སྐབས་“ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་བྱོན་པ་ལེགས་བསྟན་
པའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་པ་ལེགས་”གསུང་བྱོན་པ་དང་།  ཕྱག་ཀྱང་ཡར་ཕེབས་ཞུ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད། 
ཡང་དགེ་བསྙེན་དྷ་རྨ་ཏ་ལའི་སྐུ་བརྙན་དེས་ཀྱང་༼ ཕུག་པ་འི་ཅུང་དོག་འདུག༽
གསུངས་ནས་ཕུག་པའི་ཕྱིར་མར་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་ཡང་ཀརྨ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་དང་རིན་སྤུངས་
དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཀརྨ་དགོན་གསར་བཏབ། གསེར་གསོལ་ལ་ཁ་གཡར་
ཏེ་ནང་རྟེན་ཙནདན་གྱི་སྐུ་རྣམས་བསྔོག་རྩིས་བྱས་ཏེ་གནས་བརྟན་
མ་ཕམ་པའི་ཐུགས་ཀར་གྲི་བཙུགས་པས ༼ངེད་རྣམས་འདིར་བཞག་པུ་་འགྲོ་དོན་ཆེ༽  ཞེས་གསུངས་བྱོན་པས་ཙན་དན་གྱི་སྐུ་རྣམས་འདོན་མི་ཕོད་པར་རང་སོར་བཞག་དགོས་བྱུང་
བའི་ལྷ་ཁང་དང་།  གཙང་ཁང་ཤར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཕྱག་བཟོ་འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཀྱི་མགོན་
ཁང་།  འདུ་ཁང་ནང་དབུས་སུ་་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་དང་།  རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ། 
ཕ་བོང་ཁ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན།  ཡང་སྟེང་ཚེ་དཔག་ལྷ་ཁང་ནང་དབུས་སུ་ཚེ་དཔག་མེད་དང་།  
གཡས་སུ་གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་གདུང་རྟེན།  དེའི་གཡས་སུ་རྗེ་བཙུན་པའི་གདུང་རྟེན།  གཞན་ཡང་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་སོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་བཅས་དང་།  བྱེས་མཁས་
མང་གྲྭ་ཚང་ནི།  ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེང་གེས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད།  ཐོག་མར་
བཞུགས་གནས་གཏན་འཇགས་མེད་པར་ཚལ་གུང་ཐང་དང་།  དབུས་སྟོད་སོགས་སུ་ཆོས་ཐོག་
ཏུ་ཕེབས་པས་བྱེས་གྲྭ་ཚང་ཞེས་པར་གྲགས།  དེའང་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེངས་གེ་ནི།  ལ་སྟོད་བྱང་གི་ཡུལ་དུ་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས།  དབུས་སུ་ཕེབས་
ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་།  དགེ་འདུན་གྲུབ་པ།  འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས།  འབྲས་སྤུངས་ཟུར་ཁང་དུ་བཞུགས་ནས་གསན་བསམ་མཛད་སྐབས་སུ་འགྲན་ཟླར་འདུག་པ་འགའ་ཡིས་
ཐུགས་བསུན་ནས་འཁོར་མང་པོ་དང་བཅས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེསའི་བསྟོད་པ་གསུང་བཞིན་སེ་རར་ཕེབས། དེ་ནས་མཁན་ཐོག་ཁ་ཤས་སོང་རྗེས་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་གྲྭ་ཚང་འདིའི་མཁན་པོ་གནང་
སྐབས་སེ་རར་གཏན་འཇགས་སུ་བཞུགས་པས་གྲྭ་ཚང་འདི་ཆགས།  འདུ་ཁང་ཀ་རིང་༨ཀ་ཐུང་༩༢ཀྱི་དབུས་
སུ་རྭ་སྒྲེང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་དང་།  ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན།  འཇཛམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ།  རྗེ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།  
ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་དོབ་གྲུབ།  འདོད་ཡན་དངུལ་གདུང་སོགས་སྐུ་བརྙན་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་
དང་དེ་འབྲེལ་རྟ་མགྲིན་ཁང་ཡོད།  དེའང་གྲྭ་ཚང་འདི་མ་ཆགས་གོང་ད་ལྟའི་རྟ་མགྲིན་པང་གི་ཤུལ་དུ་དུར་
ཁྲོད་ཡིན་པ་དང་།  ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་ཞབས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རིམ་བཞིན་དེར་སྐྱེས་པའི་ཤིང་སེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞིག་སེ་
ཕུང་ལ་འཐིམ་པའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང་བས་ཞིབ་པར་གཟིགས་དུས་སེ་ཕུང་དེའི་དཀྱིལ་ནས་རྟ་མགྲིན་ཡང་
གསང་མཇལ་ཏེ་རྟ་སྐད་ཀྱང་སྒྲོག་པས་དེ་མར་ཆོས་གོས་ཕུད་ནས་ཤིང་དེ་ལ་དཀྲིས་ཏེ་ཡང་གསང་གི་སྐུ་བརྙན་
བཞེངས་གནང་བ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལགས།  འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་བྱིན་རླབས་ཆེ་ཞིང་གྲྭ་ཚང་
འདིར་ལེགས་ཉེས་དུས་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་སྔ་ལྟས་སུ་རྟ་སྐད་སའི་
གཏིང་ནས་སྒྲོག་པ་ཡང་ཡང་བྱུང་ཞེས་གྲགས་པའི་སྐུ་བརྙན་གྱིས་དབུས་མཐས་འཁོར་དུ་སྲུང་མ་ཁག་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།  གཞན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་གཞིས་ཀ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་པོར་བཞུགས་སྐབས་ཡབ་རྟོགས་ལྡན་ཡོན་
ཏན་མགོན་པོར་ཁྱོད་ཡི་དམ་འདི་དང་ཕུར་པ་འདི་མ་བྲལ་བ་བགྱིས་ཤིག་ཅེས་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཆོས་སྐོར་དང་།  
ཕུར་་པཆེད་དུ་སྐྱེལ་མི་བྱུང་།  ཕུར་པ་དེ་ནི་གྲུབ་ཐོབ་འདར་འཕྱར་གྱི་གཏེར་མ་བྱིན་ཅན་ཡིན་སྟབས་ལོ་ལྟར་
བོད་ཟླ༡༢ཚེས་༢༧ཉིན་སེ་ར་
ཕུར་མཇལ་ཞེས་མཇལ་ཁ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཕུར་པ་་དེའང་མགོན་ཁང་དེར་བཞུགས།  གདོང་གྲལ་དཀྱིལ་གྱི་
གཙང་ཁང་དབུས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་།  གཡས་སུ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གཡོན་དུ་འོད་དཔག་མེད།  
གདོང་གྲལ་གཡས་ཀྱི་གཙང་ཁང་ནང་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་དང་།  
ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ། དེའི་གཡོན་གྱི་གཙང་ཁང་ནང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་དང་།  བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་
སོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད་པ། ཡང་ཐོག་རྟ་མགྲིན་ལྷ་ཁང་ནང་གཙོ་བོ་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་དང་་
གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ།  རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་སོགས་དང་།  ཤར་གྱི་ལྷ་ཁང་ནང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་
སོགས་བཞུགས། གཞན་ཡང་གྲྭ་ཚང་དེ་ཁོངས་ཁང་ཚན་ཉེར་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། ༡ཧར་གདོང་ཁང་ཚན།  
༢བསམ་བློ་ཁང་ཚན།  ༣བྱ་བྲལ།  ༤ཀྲེ་བོ།  ༥བྲ་ཏི།  ༦ཚ་བ།  ༧ལྷོ་པ།  ༨རྒོམ་སྡེ།  ༩ལ་བ།  ༡༠འདན་མ།  
༡༡ཟངས་དཀར།  ༡༢གུ་གེ།  ༡༣དཔེ་ཐུབ། ༡༤སྟག་མོ།  ༡༥གཙང་པ།  ༡༦རྒྱལ་བྱེད།  ༡༧ཨེ་པ།  ༡༨གཉལ་པ།  
༡༩དྭགས་པོ།  ༢༠རྩེད་ཐང་།  ༢༡སྤོམ་འབོར་བཅས་ཡིན། 
 

སེ་ར་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།

གངས་ཅན་ཁྱད་ནོར་དཔེ་ཚོགས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ།




#Article 39: འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས། (587 words)


བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་གར་ལྷ་ས་བ་ཚོས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས་ཟེར་མཁན་ལྷ་གསོལ་ཡག་གི་དུས་ཆེན་བཏང་གི་རེད། ཉི་མ་དེར་གཟབ་སྤྲོས་བཏང་ནས་བསངས་བཏང་པ་དང་། གླིང་གའི་ནང་ལ་གུར་བརྒྱབ། ཆང་བཏུངས་། ཁ་ལག་རྒྱས་པོ་ཞེ་དྲགས་བཟས་བྱས་གཞས་རྣམ་ཐར་བཏང་བྱས་བསྡད་ཀྱི་རེད།

མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པའི་མཛད་སྒོ་དེ་ནི་མི་ལོ་སྟོང་གི་གོང་སྟེ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ། དཔལ་བསམ་ཡས་ལུགས་གསུམ་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ཁང་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས། སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཡོངས་ཀྱིས་དེ་ཕྱིར་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་གཟབ་རྒྱས་གནང་བ་དང་འབྲེལ། གུ་རུ་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ལྷ་སྲིན་གདུག་པ་ཅན་དམ་ལ་བཏགས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ནས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་ཀླུ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཀུན་ལ་བསང་གི་བརྔན་པའི་དུས་བཟང་དེར། འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་ཞེས་སུ་གྲགས།

དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་དྲངས།

གཙོ་བོ་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་ཞེས་པའི་དུས་སྟོན་ཞིག་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌།  དེ་ནི་ཟླ་བ་ལྔ་པ་སྤྲེལ་ཟླ་དེར་གུ་རུ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་ཐམས་ཅད་དམ་ལ་བཏགས་ནས་ལས་བསྐུལ་བས་བསམ་ཡས་ལེགས་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་གཏང་རག་ཏུ་ཧས་པོ་རིའི་རྩེར་རྒྱགས་རྔན་ལྷ་བསང་གི་འདོན་ཆོས་བརྩམས་ཏེ་བསང་མཆོད་རྒྱ་ཆེར་གནང་བའི་དུས་ཚོད་དང༌།  མུ་ནེ་བཙན་པོས་ཆོས་འཁོར་གསུམ(ལྷ་ས། ཁྲ་འབྲུག བསམ་ཡས)ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་མཆོད་རྒྱུན་བཙུགས་པའི་ཡ་གྱལ་ལྷ་ས་འདུལ་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་གྲགས་པ་དེའི་ལམ་སྲོལ་འཛིན་པའི་རྗེས་དྲན་གྱི་ཟླ་བ་དེའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་ཆ་གང་བཟང་ཞིག་ལ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་དབྱར་གསོལ་ཞེས་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང༌།  དགའ་གདོང་ཤིང་བྱ་ཅན་སོགས་གཞུང་བསྟེན་བསྟན་སྲུང་རྣམས་ལ་གཟབ་གསོལ་ལྷ་ཚེས་རྒྱས་པ་དང་འབྲེལ་རྩེའི་སྐུ་ཚབ་མཁན་ཆེ་དང༌།  ཡིག་ཚང་ནས་སྦུག་དམ་ལུང་ཞུ།  སྒྲོན་དར།  བཀའ་བློན་གྱིས་གཙོས་ཤོད་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོར་སྒྲོན་དར།  ཞལ་ཇ་གསེར་ཕུད་སོགས་འབུལ་གནང་གིས་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་སྐོར་བཀའ་ལུང་བསྩལ་ཏེ་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ཕྱིར་ལོག  དབྱར་གསོལ་རྗེས་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་སླད་ལས་ཁུངས་སོ་སོས་སྤྲོ་ཆུང་ཉིན་གསུམ་ནས་ལྔའི་བར་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་དུས་དེར་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་གནམ་གཤིས་དྲོ་ལ་རྩི་ཤིང་ལོ་འདབ་རྒྱས་པ།  མེ་ཏོག་བཞད་ཅིང་ཆརརྒྱུན་གྱི་འགོ་ཚུགས་པ།  ཁུ་བྱུག་གི་གྲེ་འགྱུར་རྣ་བར་འཇེབས་པ། ཞིང་ལས་བྲེལ་བ་འཇགས་ཐོག་ཟས་རིགས་སོས་པ་ཁྲོམ་རར་དོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་གྲོང་ཁུལ་ཁོར་ཡུག་གི་གླིང་ཁ་རྣམས་སུ་དབྱར་སྐྱིད་སྤྲོ་གསེང་ལ་རོལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གུར་རམ་རས་ཡོལ་གྱིས་བསྐོར་ནས་ཞིམ་མངར་བཟའ་བཏུང་ལ་རོལ་བཞིན་པར་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོས་ཁེངས་པ་དང༌།  ལ་ལས་གུར་ནང་ཞག་སྡོད་ཉིན་བཅུ་གྲངས་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ལྷག་པར་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ལྷ་སའི་སྐུ་རྟེན་ཡོད་རིགས་ལ་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་སྐུ་གསོལ་ཞུ་བ་དང༌།  ལྷ་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱན་གོས་གཟབ་འཕྱོར་གང་ལེགས་སྤྲས་ཏེ་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་དང༌།  གཙང་པོའི་འགྲམ། གླིང་བསྐོར། རི་རྩེ་སོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་ལྷ་སྲུང་སྤྱི་ལ་བསང་གསོལ་གཟབ་རྒྱས་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ལྷ་སའི་ཉེ་འདབ་གླིང་ཁ་སོ་སོར་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་ཁ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་ཅིང༌།  ད་དུང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་ཀརྨ་ཤག་གླིང་ཁར་གུར་ཕུབ་པའི་ནང་ཀརྨ་ཤག་ཆོས་སྐྱོང་དང་རགས་རྒྱབ་བཙན་ཁང་གི་ཆོས་སྐྱོང་གཉིས་ཁོག་ཞུགས་ལ་ལྷ་མི་བ(ལྷ་དེ་གཉིས་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ)ཚོས་ཆང་ཕུད་བཏེགས་ཤིང༌།  གླུ་གཞས་གཏོང་བ་སོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བ་དང༌།  དེ་མིན་ད་དུང་གྲོང་ཁུལ་གྱི་བཙན་ཁང་ཚང་མར་སོ་སོའི་ལྷ་མི་བ་འཛོམས་ཐོག་ལྷ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ནང་དར་པོ་གླིང་བཙན་ཁང་དུ་དགྲ་ལྷ་སོགས་ལྷ་ཁག་བདུན་ཕེབས་ཏེ་འཆམ་ཡང་རྒྱག་གི་ཡོད། །
 
འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དམག་འཁྲུག་མུ་གེ་དང་། །

གདུག་རྩུབ་བསམ་སྦྱོར་མིང་ཡང་མི་གྲགས་ཤིང་། །

ཡིད་ཅན་བྱམས་ལྡན་སྣོད་བཅུད་དགེ་མཚན་འཕེལ། །

བདེ་དགའ་རྒྱ་མཚོས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །

ཡངས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་སྤྱི་དང་གངས་ལྗོངས་འདིར། ། 

ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་ལ་སོགས་མི་འབྱུང་ཞིང་། ། 

འགྲོ་རྣམས་ཆོས་འབྱོར་བདེ་དགས་འཚོ་བ་དང་། ། 

ཕུན་ཚོགས་ཞི་བདེའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག  །

 ཀྱེེ། སྔོན་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོ་ལ། ། བསང་གི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད། ། སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ལ། ། འགགས་མེད་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་རྒྱལ་ཤར། ། སྐྱེ་འགགས་གཉིས་མེད་རོལ་པ་ལ། ། མཁའ་ལ་རླུང་བརྟེན་འབྱུང་བ་རིམ་བཞིན་ཆག །ཕྱི་སྣོད་འཇིག་རྟེན་གཞལ་ཡས་རང་གྲུབ་ལ། ། ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གྱུར། ། སྤྲུལ་པའི་ལྷ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བྱོན། ། རི་རབ་རི་བདུན་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། རོལ་པའི་མཚོ་བདུན་སྨོན་ལམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཆགས། ། མེ་ཤེལ་ཆུ་ཤེལ་སྣང་སྲིད་དཀར་དམར་ཤར། ། སྤོས་རི་ངད་ལྡན་འཛམ་བུ་གླིང་གི་རི། ། རི་བོ་དེ་ཡི་ཤར་ཕྱོགས་ན། ། ཤིང་ནི་བ་ལུ་དཀར་པོ་སྐྱེས། ། རི་བོ་དེ་ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན། ། ཤིང་ནི་གསེར་སྟག་སེར་པོ་སྐྱེས། ། རི་བོ་དེ་ཡི་ནུབ་ཕྱོགས་ན། ། ཤིང་ནི་ཙན་དན་དམར་པོ་སྐྱེས། ། རི་བོ་དེ་ཡི་བྱང་ཕྱོགས་ན། ། ཤིང་ནི་ལོ་བཟང་ཤུགས་པ་སྐྱེས། ། རི་བོ་དེ་ཡི་ནུབ་བྱང་ན། ། ཤིང་ནི་དེ་ཝ་ཌྰ་རུ་སྐྱེས། ། རི་བོ་དེ་ཡི་བྱང་ཤར་ན། ། ཤིང་ནི་མཁན་དཀར་གསེར་མགོ་སྐྱེས། ། རི་བོ་དེ་ཡི་དབུས་ཕྱོགས་ན། ། ཤིང་ནི་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་སྐྱེས། ། ཤིང་སྣ་དགུ་ཡི་དུད་པ་དང་། ། ཕྱེ་མར་ཟས་ཕུད་སྐོམ་དང་ནི། ། གཡག་ལུག་ར་གསུམ་གཟུགས་འགྲོས་དང་། ། དཀར་དམར་མདངས་ལྡན་ཤ་ཕུད་དང་། ། རྩི་སྨན་དར་ཟབ་སྣ་ཚོགས་དང་། ། རོལ་མོ་སྒྲ་སྙན་གདུང་བའི་དབྱངས། ། འདོད་ཡོན་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། ། ཀྱེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། རྙིང་མ་རྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ལ་སོགས་པའི། ། གསར་མ་རྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པའི། ། གཏེར་མ་རྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་སོགས་པའི། ། རིག་འཛིན་རྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི། ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམས་བསངས། ། དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ལ་སོགས་པའི། ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཤྰཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི། ། ད་ལྟའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། བྱམས་པ་མགོན་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཕྱིས་ནས་འབྱོན་པ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྣམ་པ་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི། ། བདེ་གཤེགས་རྒྱལ་བ་རིག་ལྔ་བསངས། ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི། ། རིགས་ཀྱི་ཡུམ་ཆེན་ལྔ་པོ་བསངས། ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པའི། ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་རྣམ་གསུམ་བསངས། ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི། ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བསངས། ། གདུང་བ་སེལ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། རང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་བསངས། ། བྷ་ར་དྷཱ་ཛ་ལ་སོགས་པའི། ། གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་བསངས། ། སློབ་དཔོན་ཐོག་མེད་ལ་སོགས་པའི། ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱན་དྲུག་བསངས། ། ཨིནྡྲ་བྷོ་དྷི་ལ་སོགས་པའི། ། རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་པོ་བསངས། ། ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། རྒྱ་གར་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ་བསངས། ། གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི། ། ཕ་རྒྱུད་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། མ་ཧཱ་མ་ཡ་ལ་སོགས་པའི། ། མ་རྒྱུད་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། བདེ་མཆོག་དགྱེས་རྡོར་ལ་སོགས་པའི། ། བླ་མེད་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི། ། ཞི་བའི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཆེ་མཆོག་ཁྲག་འཐུང་ལ་སོགས་པའི། ། ཁྲོ་བོའི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། སྐུ་ཡི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། པདྨ་དབང་ཆེན་ལ་སོགས་པའི། ། གསུང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས། ། ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པའི། ། འཕྲིན་ལས་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། བླ་མེད་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་སོགས། ། མ་མོ་རྦད་གཏོང་ལྷ་ཚོགས་བསངས། ། རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་སོགས་པའི། ། རིག་འཛིན་བླ་མའི་ལྷ་ཚོགས་བསངས། ། དྲེགས་པ་ཀུན་འདུལ་ལ་སོགས་པའི། ། འཇིག་རྟེན་མཆོད་བསྟོད་ལྷ་ཚོགས་བསངས། ། སྟོབས་ལྡན་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། དམོད་པ་དྲག་སྔགས་ལྷ་ཚོགས་བསངས། ། རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི། ། བཀའ་སྲུང་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། མགོན་པོ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཆོས་སྐྱོང་ཕོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་བསངས། །  དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཆོས་སྐྱོང་མོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཚངས་པ་དུང་ཐོད་ལ་སོགས་པའི། ། སྟེང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གཉན་རྒན་དེ་ཝ་ལ་སོགས་པའི། ། བར་སྣང་གནས་པའི་གཉན་རྣམས་བསངས། ། ས་བདག་དབང་ཆེན་ལ་སོགས་པའི། ། ས་ལ་གནས་པའི་ས་བདག་བསངས། ། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྡེ་བཞི་བསངས། ། ལྷ་དབང་རྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི། ། ཕྱོགས་སྐྱོང་གཉན་པོ་བཅུ་པོ་བསངས། ། མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ལ་སོགས་པའི། ། ལྷ་ཆེན་བརྒྱད་པོ་འཁོར་བཅས་བསངས། ། དགའ་བོ་འཇོག་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཀླུ་ཆེན་བརྒྱད་པོ་འཁོར་བཅས་བསངས། ། ཉི་མ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི། ། གཟའ་ཆེན་བརྒྱད་པོ་འཁོར་བཅས་བསངས། ། ཛམ་བྷ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། ནོར་སྲུང་བརྒྱད་པོ་འཁོར་བཅས་བསངས། ། སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི། ། རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བསངས། ། རྒྱལ་བློན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི། ། ལོ་ཡི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། མགྲོན་བུ་ལྷ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི། ། ཟླ་བའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། བྱི་ལིང་འཕར་མ་ལ་སོགས་པའི། ། ཞག་གི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཉུ་ལེ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི། ། དུས་ཚོད་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རི་བོ་མཆོག་རབ་ལ་སོགས་པའི།      །རི་བདུན་རོལ་པའི་མཚོ་བདུན་བསངས། ། ལྷོ་རྒྱལ་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སོགས། ། གླིང་ཆེན་བཞི་ལ་གནས་པ་བསངས། ། རྔ་ཡབ་གླིང་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་ལ་གནས་པ་བསངས། ། རི་བོ་པོ་ཏ་ལ་སོགས་པའི། ། རི་བོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་བསངས། ། ཆུ་བོ་གངྒ་ལ་སོགས་པའི། ། ཆུ་བོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་བསངས། ། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། རྒྱ་གར་གཙུག་ལག་སྲུང་མ་བསངས། ། ན་ལེནྡྲ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། རྒྱ་གར་ཆོས་གྲྭའི་སྲུང་མ་བསངས། ། ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། བསྒྲུབ་གནས་རྣམས་ལ་གནས་པ་བསངས། ། བསིལ་པ་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། དུར་ཁྲོད་རྣམས་ལ་གནས་པ་བསངས། ། འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི། ། བལ་པོའི་གཞི་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རི་བོ་གྷནྡྷོ་ལ་སོགས་པའི། ། བོད་ཀྱི་མགུལ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་བསངས། ། ཁ་རག་ཁྱུང་བཙུན་ལ་སོགས་པའི། ། བོད་ཁམས་སྐྱོང་བ་བཅུ་གཉིས་བསངས། ། ཨེ་ཛི་རི་དང་ཤིན་གྷ་དྷ། ། བྱང་ཕྱོགས་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ལ་སོགས་པའི། ། བྱང་གི་མཚོ་སྨན་ཐམས་ཅད་བསངས། ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་མཚོ་སྨན་བསངས། ། ལྷ་ས་བསམ་ཡས་ལ་སོགས་པའི། ། བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སྲུང་མ་བསངས། ། ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི། ། བོད་ཡུལ་དབེན་གནས་སྲུང་མ་བསངས། ། དགེ་བསྙེན་མཁའ་རི་ལ་སོགས་པའི། ། བོད་ཡུལ་གཏེར་སྲུང་ཐམས་ཅད་བསངས། ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི། ། ཆོས་གྲྭའི་སྲུང་མ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། སྒོམ་གྲྭའི་སྲུང་མ་ཐམས་ཅད་བསངས། །  གངས་དཀར་ཏི་སེ་ལ་སོགས་པའི། ། མངའ་རིས་ཡུལ་གྱི་ས་བདག་བསངས། ། གང་བ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། གཙང་གི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཡར་ལུང་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཐང་ལྷ་ཡར་བཞུད་ལ་སོགས་པའི།      །དབུས་ཀྱི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི། ། ཉང་པོའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། སྒམ་པོ་ས་རི་ལ་སོགས་པའི། ། དྭགས་པོའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཀོང་པོའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཁ་ཤ་སྙུག་རི་ལ་སོགས་པའི། ། མོན་ཡུལ་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གཡག་ལ་སེ་བོ་ལ་སོགས་པའི། ། སོག་གི་གཞི་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཁ་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཚ་བ་རོང་གི་ས་བདག་བསངས། ། རོང་ལྷ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི། ། རོང་གི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། དམག་དཔོན་དགྲ་འདུལ་ལ་སོགས་པའི། ། ཚ་བ་སྒང་གི་ས་བདག་བསངས། ། ཁྱུང་ཐོ་དུང་རི་ལ་སོགས་པའི། ། སྤོ་བོའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གཟི་ཡི་མ་ཡོ་ལ་སོགས་པའི། ། ལྕི་ཡི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། འབྲི་རྒྱལ་ཤེ་རི་ལ་སོགས་པའི། ། མདོ་ཁམས་སྒང་གི་གཞི་བདག་བསངས། ། རྩི་ཡི་ས་རྒོད་ལ་སོགས་པའི། ། ཟླ་བའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྡོ་ཐི་གངས་དཀར་ལ་སོགས་པའི། ། གནས་དྲུག་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཡོལ་རྒྱལ་མ་ཡོལ་ལ་སོགས་པའི། ། ཡོལ་གྱི་གཞི་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ངོམ་རྒྱལ་མཚོ་བཀྲ་ལ་སོགས་པའི། ། ངོམ་གྱི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཆབ་ལ་རྫོང་ཕྲོལ་ལ་སོགས་པའི། ། འབེ་ཡི་ས་བདག་ཐམས་ཅས་བསངས། ། སྒྱོགས་ཆེན་གདོང་ར་ལ་སོགས་པའི། ། འདན་གྱི་ས་བདག་ཐམས་ཅས་བསངས། ། མི་མགོན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། སྨར་ཁམས་སྒང་གི་ས་བདག་བསངས། ། གེར་མཛོ་གཉན་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཤར་ཟླའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར་ལ་སོགས་པའི། ། རྨ་ཡི་ས་བདག་ཐམས་ཅས་བསངས། ། དགེ་བསྙེན་གདོང་ར་ལ་སོགས་པའི། ། འབྲི་གུང་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། གཙང་གཉན་སྨྲི་ཏི་ལ་སོགས་པའི། ། གཙང་གི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྡོ་རྗེ་དཔལ་བརྩེགས་ལ་སོགས་པའི། ། སྤོམ་འབོར་སྒང་གི་ས་བདག་བསངས། ། ལྷ་ཆེན་སྐུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི། ། རྒྱལ་མོ་རོང་གི་ས་བདག་བསངས། ། བཞག་ར་ལྷ་རྩེ་ལ་སོགས་པའི། །  རབ་སྒང་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི། ། རྒྱ་ནག་ས་བདག་ཐམས་ཅས་བསངས། །  འཇང་རི་སྨུག་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། འཇང་ཡུལ་ས་བདག་ཐམས་ཅས་བསངས། །  ལྕོག་ལ་མཚལ་རྩེ་ལ་སོགས་པའི། ། ཧོར་ཡུལ་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། །  ཡུལ་ལྷ་གཉན་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། ཡུལ་འདིའི་ས་བདག་ཐམས་ཅད་བསངས། ། 
ཀྱེེ། ལྡོང་ལྷ་ཁྲོམ་ཁྲོམ་ལ་སོགས་པའི། ། གདོང་རིགས་སྲིད་པའི་དགྲ་བླ་བསངས།   །འགྲུ་མོ་ཕྲོམ་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི། ། འགྲུ་རིགས་སྲིད་པའི་དགྲ་ལྷ་བསངས། ། དབྲ་མོ་དབྲ་དཀར་ལ་སོགས་པའི།   །དབྲ་རིགས་སྲིད་པའི་དགྲ་བླ་བསངས། ། སྒ་མོ་ལེགས་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི། ། སྒ་རིགས་སྲིད་པའི་དགྲ་བླ་བསངས། ། དགུ་རྒྱུད་དགུ་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པའི། ། དགུ་རིགས་སྲིད་པའི་དགྲ་བླ་བསངས། ། མཚལ་སྟག་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། དབལ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་དགྲ་བླ་བསངས། ། སྨན་མི་དབུ་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། ཡང་མྱེས་བཙུན་རྒན་ཐམས་ཅད་བསངས། ། ཡབ་ལྷ་སྡེ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི། ། མེས་མཚུན་གཉན་པོ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེ་ལ་སོགས་པའི། ། ཕ་མཚུན་གཉན་པོ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། སྟག་ཆས་དཔལ་བུ་ལ་སོགས་པའི། ། གྲི་མཚུན་གཉན་པོ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། དེ་མོ་གངས་དཀར་ལ་སོགས་པའི། ། མ་མཚུན་གཉན་པོ་ཐམས་ཅད་བསངས། ། དེ་རྣམས་བསངས་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། ། བདག་ཅག་ཡོན་མཆོད་འཁོར་བཅས་ཀྱི། ། མི་ལ་ན་ཚ་མ་བཏང་ཅིག ། ཕྱུག་ལ་གོད་ཁ་མ་བཏང་ཅིག ། ཞིང་ལ་བཙའ་སད་མ་བཏང་ཅིག ། བསམ་པ་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ་པར་མཛོད། ། ཅེས་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་སོག་གི་ཆུ་ལ་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས་པའི་དུས་སུ་མཛད་པའོ། ། སརྦ་མངྒ་ལ། །




#Article 40: པ་སང་ས། (158 words)


པ་སང་ས་ནི་བོད་པའི་གཞས་མ་ཞིག་རེད།

རེག་དུག་དང་བོད།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་ཁྲིམས་གཞི། དཔལ་འབྱོར་ཁྲོམ་ར་སོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཕེལ་འགྱུར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཐ་ན་མི་རིགས་དང་ཡུལ་ལུང་གང་ཞིག་གི་དར་རྒྱས་དང་ཉམས་ཆགས་མཐའ་དག་གིས་ཐད་ཀར་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནུས་པའི་ཚོར་ཤུགས་བསྐྱེན་པའི་དུས་རབས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། འུ་ཚོས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་འགྱུར་དང་བསྟུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱུས་སུ་གཏོང་དགོས་པར་མ་ཟད། ཚོར་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཕྲད་ཉེན་གྱི་འཇིགས་པ་དག་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས་རྒྱུ་ནི་གནད་དམ་པའོ།  སྤྱིར་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་བཞིན། སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་རྩ་འཐོར་དུ་འགྲོ་བ་དེ་འང་གནོད་འཚེ་རིགས་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་ནས་འབྱུང་གིན་ཡོད། དེས་བས།  དེ་རིང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རེག་དུག་ཉིན་མོ་འདི་དང་བསྟུན་ནས། ང་རང་ཉིད་དུས་རྒྱུན་བློ་འཚབ་སྐྱེས་བཞིན་པའི་རེག་དུག་འགོས་ནད་ཀྱི་ཐད་ནས་བསམ་ཚུལ་འགའ་གླེང་མོལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་འདུན་བྱུང༌།  རེག་དུག་འགོས་ནད་ནི་འུ་ཚོས་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་མི་རུང་བའི་ཉེན་ཚབས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འགོག་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་བསམ། རྒྱུ་མཚན་ནི། རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་རྒྱུ་ལམ་དང༌། རེག་དུག་འབྱུང་འཕེལ་གྱི་གནས་སྟངས།  རེག་དུག་གིས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྤྲད་པའི་ཉེན་འཇིགས།  དེ་བཞིན་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང༌། བོད་མིའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སྟངས། བོད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་བབས་བཅས་ཀྱི་ཆ་ནས་ནད་གཞི་འདི་ནི་འུ་ཚོར་མཚོན་ན་ཧ་ཅང་ཉེན་ཚབས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འགོས་ནད་ཞིག་ཆགས་ཡོད། 

གཅིག  རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་རྒྱུ་ལམ་དང་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས།

རེག་དུག་འགོས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་གཙོ་བོ་ནི་ཕོ་མོའི་འཁྲིག་སྤྱོད་བརྒྱུད་འགོས་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཉམས་ཞིབ་པ་དག་གི་བསྡོམས་རྩིས་ལྟར་ན། རེག་འདུག་འགོས་ཁྱབ་སྤྱིའི་གྲངས་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆའི་ ༥༠ ནས་ ༦༠ ནི་ཕོ་མོིའི་འཁྲུགས་སྤྱོད་བརྒྱུད་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བཤད། དེར་བརྟེན། བལྟས་ས་བལྟས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། བོད་པའི་གཞི་རིམ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཕོ་མོའི་བར་གྱི་འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཧ་ཅང་གུ་ཡངས་པོ་དང༌། དེ་བཞིན་ཞིང་འབྲོག་གཞི་རིམ་བོད་མི་རྣམས་ནི་འགོས་ནད་སྔོན་འགོག་གི་འདུ་ཤེས་ཧ་ཅང་དམན་ལ། བོད་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཀྱང་ཆགས་ཡོད། གནས་སྟངས་འདིས་རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་འབྱུང་བར་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཉེན་ཚབས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རེག་དུག་གི་ཞིང་ས་འཛོམས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ནས་ཡོད། རེག་དུག་འགོས་ནད་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་འགྲོ་སའི་གཞི་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་འཁྲིག་སྤྱོད་རིགས་བྱེད་མཁན་དེ་སྨད་འཚོང་མ་དག་ཡིན།  བོད་ཁུལ་དུ་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་རླབས་དང་བསྟུན་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་ལོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་མོ་སྨད་འཚོང་མ་མང་པོ་སླེབས་པ་དང༌། ད་སྐབས་ཕལ་ཆེར་བོད་ཁུལ་གྱི་རྫོང་རིམ་པའི་གྲོང་བརྡལ་ཁུལ་དུའང་རྒྱ་མོ་སྨད་འཚོང་མས་ཁེངས་བསྡད་ཡོད།  དེ་མིན། བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་གཞང་འཚོང་ཁང་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་པར་འགྲོ་བ་དེ་ནི་རྩེད་མོའི་སྣང་བ་ཞིག་དང༌། དར་ལུགས་གསར་བ་ཞིག་གི་འདུ་ཤེས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། འདིས་རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བར་བསམ་བཞིན་མིན་པའི་སྒོ་ནས་ནུས་པ་འདོན་བཞིན་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེང་སྐབས་གཞི་རིམ་གྲོལ་བརྡལ་འཛུགས་བསྐྲུན་ལ་དམིགས་སྟེ་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ཕྱུགས་ཟོག་གི་ཁ་གྲངས་ཇེ་ཉུང་དང་ཕྱུགས་རྭ་གཏན་འཇགས་ཅན་དུ་སྒྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱུགས་རྫི་གསར་བུ་མང་པོ་ཞིག་ལས་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་དུས་རྒྱུན་རྫོང་གྲོང་དུ་འཁྱམས་ཉུལ་བྱས་ཏེ་བསྡོད་པ་དང་།  ཡང་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་བསྡུད་ཀྱི་ལམ་ཁ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་ཆེན་རྫོང་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཁུལ་སོགས་སུ་ཚོང་ལས་ཙག་ཙིག་གི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་མང་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ཁེ་སྤོགས་ཐོབ་པ་དང་དུས་ཁོམ་བྱུང་བར་བསྟུན་ནས་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཆེད་གཞང་འཚོང་སྤྲོ་ཁང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། འཁྲིག་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་རང་ངོས་ནས་སྔོན་འགོག་འདུ་ཤེས་འཆིང་རྒྱུ་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་གི་ཡོད། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱ་གྲོང་དུ་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་འཁྲིག་སྤྱོད་དེ་རིགས་ལ་ཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་གིན་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཁྲིག་སྤྱོད་ཐད་ཀྱི་འགོས་ནད་རིགས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་།  དེའི་ཐད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ་དག་ནི་ངོ་ཚའི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསམ་གྱིན་ཡོད་ལ། དུས་རྒྱུན་རང་ཉིད་ལ་འགོས་ནད་ཕོག་ཡོད་མེད་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་རྩ་བ་ནས་མེད། དེར་བརྟེན། རྒྱུན་གྱི་གོམས་གཤིས་འདི་དག་གི་དབང་གིས་འུ་ཅག་གི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རེག་དུག་འགོས་ནད་འདི་མགྱོགས་མྱུར་འགོས་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བར་ཉེན་ཚབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། དེར་མ་ཟད། དེང་སྐབས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱིའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ངོ་བར་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་བཞིན་པ་དང༌། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་ལས་མེད་དུ་གྱུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་རང་གི་ནང་དུའང༌། གཞོན་ནུ་མ་མང་པོ་ཞིག་གྲོང་ཁྱེར་ཁུལ་དུ་སོང་སྟེ་གཞང་འཚོང་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་འབྱུང་གིན་འདུག  དུས་རྒྱུན་ཟི་ལིང་གི་བོད་མིའི་ཁྲོམ་ར་ན་བོད་རིགས་སྨད་འཚོང་མ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་དབུས་ལྷ་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྒོ་ནས་བོད་མི་རང་གིས་གཉེར་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་བུད་མེད་ཀྱི་གཞང་འཚོང་ཁང་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད། གཞན་ཡང༌། རྫོང་གྲོང་ཁུལ་དུ་ལས་མེད་འཁྱམ་ཉུལ་གྱིས་བསྡོད་པའི་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མང་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་འགོས་ནད་ཀྱི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་འགན་ལེན་གྱི་འདུ་ཤེས་དམན་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཁོ་ཚོའི་ལོ་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་དགའ་བོ་སྒྲིག་པ་དང་ལས་འབྲེལ་ཆགས་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡོད་པའི་ན་ཚོད་ཅིག་ལའང་འཁེལ་བསྡད་ཡོད། དེ་བས་གཞོན་སྐྱེས་དེ་དག་ནི་བསམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རེག་དུག་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་གཏོང་མཁན་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

གཉིས། རེག་དུག་གི་ནད་རྟགས་དང་བོད་མིའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སྟངས།

རེག་དུག་འགོས་ནད་ནི་ཕྲ་ཕུང་རང་བཞིན་གྱི་ནད་དུག་ཅིག་ཡིན་པས། འགོས་ཁྱབ་སྐབས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ནད་ཚ་གཞན་ལྟར་ན་ཟུག་གཟེར་གཏོང་བ་དང་གློ་བུར་དུ་ལུས་ཁམས་བདེ་མིན་གྱི་ཚོར་བ་བསྐྱེན་པོ་མི་འབྱུང་ལ། དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་ནད་རྟགས་ཀྱང་ཕྱི་རུ་མངོན་དཀའ་བ་དང༌། འགོས་ནད་འདི་བྱུང་རྗེས་འཆི་བར་ཁ་ཕྱོགས་རྒྱུ་ལས་བཅོས་ཐབས་གཞན་མེད་པ་རེད། སྔར་བོད་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་གནམ་གཤིས་གྲང་བསིལ་ལྡན་པས་རྐྱེན་པས་འགོས་ནད་འདིའི་རིགས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་བརྟེན།  བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་གི་ཐད་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་མེད། དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚ་དྲོད་རྒྱས་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ཁྲོམ་ར་ཅན་དུ་ཁ་ཕྱོགས་ཟིན་ནའང༌། ད་དུང་གཞི་རིམ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཕྲོད་བསྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་པས་རྐྱེན་གྱིས་ནད་རྟགས་ཆུང་ཚེགས་བྱུང་རིགས་སྔར་བཞིན་སྣང་མེད་དུ་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིས། རེག་དུག་འགོས་ནད་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་འགྲོ་བར་རྐྱེན་ངན་འཇུག་བདེ་བའི་བར་གསེབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཕྱེ་ནས་ཡོད། དཔེར་བརྗོད་ན། དེང་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་ཁུལ་དུ་འགོས་ནད་ཀྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་རྐྱེན་གྱིས། མང་ཚོགས་རང་ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་ཡང་ཤུགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། མི་གང་ཞིག་དང་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་རེག་དུག་དང་འགོས་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་ཀྱི་ལག་ཐབས་སྤྱོད་རྒྱུ་ནི་རྒན་གཞོན་དར་མ་སུ་ཡིན་ཡང་སྤྱིའི་གོམས་གཤིས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཐ་ན་ལུས་པོ་བདེ་མིན་གྱི་ཚོར་སྣང་བྱུང་བ་ན་དེ་མ་ཐག་སྨན་ཁང་དུ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འགོས་ནད་ལ་དོགས་ཟོན་གྱི་ཚོར་བ་བསྐྱེན་པོ་ཡོད་པ་དེས་གཅིག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐང་དང༌། གཉིས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོའི་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རེག་དུག་གཙོས་པའི་འགོས་ནད་རིགས་ཀྱི་ཉེན་ཚབས་རང་བཞིན་དང་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དང་བསྟུན་ནས་འགོས་ནད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཀྱང་བརྒྱུད་སྤེལ་འབྱུང་བཞིན་པར་ངེས་ཤེས་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་པས་དབང་གིས། དུས་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་རེག་དུག་གཙོས་འགོས་ནད་སྔོན་འགོག་གི་ཚོར་བ་བསྐྱེན་པོ་མེད། ཁོང་ཚོས་དུས་རྒྱུན་མི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་འདྲིས་སྐབས་སྔོན་འགོག་གི་ལག་ཐབས་སྤྱོད་རྒྱུ་དེ་ནི་དོགས་བདེ་བོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ཚོར་གྱིན་ཡོད་ལ། ལུས་པོ་བདེ་མིན་གྱི་ཚོར་བ་ཙག་ཙིག་བྱུང་བར་ཡ་མེད་སྣང་ཆུང་གཏོང་གི་ཡོད། བོད་མིའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སྟངས་འདིས་རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བར་གསེབ་མང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་འདུག

གསུམ། རེག་ཏུག་གི་ཉེན་ཚབས་དང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག

རེག་དུག་ནི་འཛམ་གླིང་འཁྲུགས་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ཚན་རིག་པ་དག་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་སྨྱོ་ནད་ཕོགས་ཏེ་ས་ཆེན་འདི་འགོས་གཏོར་བྱས་པའི་བྱས་ཉེས་ཀྱི་དུག་རླངས་ལས་བསྐྱེད་པའམ། ཡང་ན་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་འཁྱོལ་བའི་ལས་འབྲས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་གསལ་རྟོག་དཀའ་ནའང༌། ལོ་རབས་བརྒྱད་བཅུ་བ་ནས་བཟུང་ས་སྒང་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་གདོང་ལེན་ཕར་བརྒོལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཉེན་ཚབས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེང་སྐབས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁ་གླིང་དུ་འགོས་ནད་འདིས་རྐྱེན་པས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཤེས་རིག་དར་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལའང་འགོག་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཏེ། གཞོན་སྐྱེས་ཕལ་ཆེ་བའི་རང་འཚོ་མ་ཐུབ་པ་དང་ཁྱིམ་གཞི་རྩ་སྟོང་དུ་འགྱུར་བཞིན་པ། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བའི་ངལ་རྩོལ་ཐོན་བསྐྱེད་མཚམས་ཆད་ལ་ཉེ་བའི་གནས་བབ་སུ་ལྷུང་ཡོད།  ད་ལྟ་ས་སྒང་རིལ་མོ་འདིའི་སྟེང་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ ༢༤ རིང་རེག་དུག་གིས་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་བཞིན་པའི་མི་གྲངས་ ༨༠༠༠ ་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། མི་གྲངས་ ༡༥༠༠༠ ལ་རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད། རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ད་ལྟ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་དུ་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་མིའི་ཚེ་ཚད་ནི་ལོ་ ༢༣ ནས་ ༣༢ བར་ཡིན་པ་རེད།  འུ་ཅག་བོད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་དང་བོད་མིའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་སྟངས་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་འདྲ་ཤོས་ཆེ་བས། བོད་ཡུལ་ཀྱང་རེག་དུག་འགྱོག་མྱུར་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་སླ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།  

བཞི། འུ་ཚོས་ཀྱང་འགན་ལེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཁྱེར་དགོས།

རེག་དུག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་འཕྲད་ཀྱིན་པའི་ཉེན་ཚབས་ཅན་གྱི་འཇིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། འུ་ཚོས་ཀྱང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་འགན་དེ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། འུ་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་དེང་རབས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་ལ། འགོས་ནད་སྔོན་འགོག་གི་འདུ་ཤེས་དམན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས།  འུ་ཅག་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ལྡན་པ་དག་གིས་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་འོས་འགན་ཞིག་འཁྱེར་དགོས་པར་སེམས།  འོ་ན་ང་ཚོས་རེག་དུག་འགོས་ཁྱབ་བཀག་སྡོམ་ཐད་བྱ་གཞག་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་བམ། ཡང་ན་བྱ་གཞག་གང་ཞིག་སྒྲུབ་ན་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཐུབ་བམ། འདིའི་ཐད་འུ་ཅག་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ལྡན་པ་དག་གིས་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་སྤྱད་དེ་ལྟ་ཚུལ་ཅི་རིགས་ཤིག་འདོན་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་བསམ་ཚུལ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འུ་ཚོ་གཞོན་ནུ་རྣམས་མཉམ་རོབ་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའི་དཔོག་ཚོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལག་ལེན་ལ་གཞོལ་གང་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཕྲན་གྱི་རེ་བའི་དམིགས་སྒོ་ཉག་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། 

སྤྱིར་སྨད་འཚོང་མ་དང་དུ་ནག  ནང་རུལ་གསང་མྱུལ་བ། ཇག་རྐུན་ནག་ཚོགས་བཅས་ནི་དབང་བསྒྱུར་མཁན་དག་གི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ།  དེ་སྔོན་འཇར་ཕན་གྱིས་ཀྲུང་གོར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་ལག་ཆ་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དུ་ནག་ནང་འདྲེན་དང་སྨད་འཚོང་སྤྲོ་ཁང་བཙུགས་ཏེ་ཆེད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཟང་ཟིང་བདེ་འཇགས་མེད་པ་དང༌། མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཉ་ཉོག་འཁྲིག་ཆ་དོད་པ། མི་རིགས་ནང་ཁུལ་དུ་འཁོན་འཛིན་ཆགས་སྡང་སློངས་པ། ཇག་རྐུན་ནག་ཚོགས་ཀྱི་དཔུང་ཤུགས་འདྲ་མིན་བསྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ་མི་མང་མགོ་རྙོག་ཐེབས་སུ་འཇུག་པ་དང༌། ནག་ཚོགས་དང་སྨད་འཚོང་མ་བེད་སྤྱད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་པ་དག་གིས་མི་དམངས་ལ་གོ་རྟོག་སྤེལ་བའི་བྱ་གཞག་ལ་བར་ཆད་གཏོང་པར་མ་ཟད། མི་མང་གྱིས་གོང་བཀུར་ཡི་རང་བྱེད་པའི་གནད་ཡོད་ཤེས་ལྡན་པ་དག་དམར་གསོད་གཏོང་བའི་རིགས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། དེས་རྐྱེན་གྱིས་འུ་ཅག་ཤེས་ལྡན་པ་དག་གིས་ནག་ཉེས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་འདིའི་རིགས་གཙང་ཕྱག་བྱེད་པར་བློ་རིག་གྲུང་པོས་འབད་དགོས་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་རེག་དུག་འགོས་ནད་སྔོན་འགོག་གི་བྱ་གཞག་འདི་ནི་རིགས་དང་རུས་སུ་མ་ཆད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ལྡན་པ་སྤྱིའི་ཕྲག་པར་བབས་པའི་འོས་འགན་ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གྱིས་རང་འགན་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་སྨྲས་མེད་རེད། 
ཡིན་ནའང༌། གསོན་ཤུགས་ལྡན་ལ་ཚོར་ཤུགས་བསྐྱེན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གཙང་ཉར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་བོའི་བྱ་གཞག་ཅིག་ཡིན་མི་སྲིད། དེས་རྐྱེན་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་གཞོན་ནུ་ཤེས་ལྡན་པའི་མཉམ་རོབ་ནི་འགུལ་ཤུགས་ལྡན་པའི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། མང་མོས་དཔྱད་ཞིབ་ལས་ཐོན་པའི་ཐབས་ཤེས་ནི་ལག་ལེན་དངོས་དང་འཚམས་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད། དེ་བས་ང་ཚོས་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་གཞི་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་མཉམ་རོབ་ཀྱི་ནུས་པ་འདོད་རྒྱུ་དང༌། དགག་སྒྲུབ་དཔྱད་བསྡུར་གྱི་ཆ་གཉིས་འཛོམས་པའི་ཀུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་དེ་ཐབས་ཤེས་འཚོལ་དགོས། 

ལྔ། རེག་དུག་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ཤེས་གཉིས།

ངའི་བསམ་པར་ད་ལྟའི་འུ་ཅག་གི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་བབས་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བལྟས་ན་རེག་དུག་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་འདུག གཅིག  གོང་རིམ་ལ་ཁྲིམས་གཏུགས་སྙན་ཞུ་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། གཉིས། གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ལ་རེག་དུག་འགོས་ནད་ཀྱི་ཉེན་ཚབས་སྐོར་གྱི་གོ་རྟོག་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་རེད།  གོང་རིམ་ལ་ཁྲིམས་གཏུགས་སྙན་ཞུ་འབུལ་ཕྱོགས་ནི། ས་གནས་སོ་སོའི་ཤེས་ལྡན་པ་དག་མཉམ་རོབ་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཏེ་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཡོད་པའི་སྨད་འཚོང་སྤྲོ་ཁང་དག་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་ཏེ་སྨད་འཚོང་མའི་བསྟི་གནས་དག་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། གཉིས་ནས་ས་གནས་བདེ་འཇགས་ལས་ཁུངས་གིས་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་གྱི་འགན་འཁྲི་གཙང་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་མེད་པའི་དངོས་དོན་ཐེར་འདོན་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་ལ་གོ་རྟོག་སྤེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནས། རེག་དུག་འགོས་ནད་སྐོར་གྱི་དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་འགྲེགས་སྤེལ་དང་གཞི་རིམ་ས་ཁུལ་དུ་དངོས་སུ་སོང་སྟེ་རེག་དུག་འགོས་ནད་ཀྱི་ཉེ་ཁའི་རང་བཞིན་དང་སྔོན་འགོག་ལག་ཐབས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། མི་མང་རང་ངོས་ནས་འགོས་ནད་ལ་འཛེམས་དོགས་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་སྨད་འཚོང་མའི་རིགས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་ཚེ་རེག་དུག་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་པ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྤྱི་ཚོགས་སྤྱིའི་ཤེས་ཡོན་དར་རྒྱས་དང་ཀུན་སྤྱོད་དག་གཙང་ཡོངས་པར་ཀྱང་ནུས་བ་གལ་ཆེན་འདོན་ཐུབ་པར་སེམས། དེ་བས། མཇུག་མཐར་ངས་ཡང་བསྐྱར་ཟིན་བྲིས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་མཐའ་དག་ཁོག་ཏུ་སྦོས་མི་འདུག་པར། སྤྱི་ཚོགས་སུ་བཏོན་དེ་འུ་ཅག་གཞོན་སྐྱེས་ཚང་མས་རང་རེའུ་སྤྱི་ཚོགས་འདིར་མཉམ་རོབ་ཀྱི་ནུས་བ་ཞིག་འདོན་ཐུབ་རྒྱུར་རེ་བ་ཡོད་ལ། ཡིད་ཆེས་ཀྱང་ཡོད།




#Article 41: ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ། (238 words)


འདི་ཐོག་མར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ནས་བྱུང་བར་བཤད། གནའ་བོའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་རྒྱ་ནག་ལ་ Cina (चीन) ཞེས་འབོད་ཀྱིན་འདུག འདི་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ལྔ་བའི་ནང་གི་འབོད་སྟངས་རེད་ལ། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ལ་དབྱིན་སྐད་དུ་ China ཞེས་འབོད་པའི་ཁུངས་ངོ་མ་ཡང་འདི་པར་ཤི་ཡའི་སྐད་ཡིག་(چین) ནས་བྱུང་བ་དང། འདི་ལྟར་ཐོགས་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གོང་མའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་དང་པོ་ཆིན་ Qin (秦) ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ཀློག་ལ་ Cina ཞེས་མཆེད་པར་བཤད། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འདབས་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཧོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་ (སི་ན་) དང་ (ཤི་ན་) ཞེས་འབོད་པ་རེད། དེང་སྐབས་དྲ་ཚིགས་གྲགས་ཅན་ཞིག་གི་མིང་ལ་ sina.com ཞེས་བཏགས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། བོད་སྐད་དུ་རྒྱ་ཟེར་བའི་གོ་དོན་ནི་ཐག་རིང་དང་ཞེང་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན། ནམ་རྒྱུ་གོས་མདོག་ནག་པོ་གྱོན་པ་ཤས་ཆེ་བས་སོ། དེང་གི་ཆར་ཀྲུང་གོ་ཞེས་འབོད་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན། 

ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་འདིར་གཟིགས་རོགས།

ཀྲུང་གོ་ནི་སྐམ་སའི་ཐོག་མཐའ་མཚམས་རིང་ཤོས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་དང། རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ ༢༢༡༡ ཙམ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བཞི་དང་ས་མཚམས་སྦྲེལ་ཡོད། ཤར་ལྷོ་མཚམས་སུ་ཝིཏི་ནམ།། ལའོ་སུ། འབར་མ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་གར། འབྲུག་ཡུལ། འབལ་ཡུལ། པ་ཀི་སི་ཐན  ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཨ་ཧྥུའུ་རྒན་སི་ཐན། ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན། ཀེ་རེ་གེཛུ་སུཏེན། ཀཛ་ཀིསུ་གཏན།  བྱང་ཕྱོགས་སུ་སོག་ཡུལ་དང། ཨུ་རུ་སུ། བྱང་ཤར་འཚམ་སུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ། ད་དུང་མཚོ་ཐོག་གི་ས་འཚམ་སྦྲེལ་གནས་པ་ནི་ ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ། ཉི་ཧོང། ཕི་ལི་པིན། ཝིཏི་ནམ། ཐེ་ཝན་བཅས་ཡིན།

ཀྲུང་གོའི་སའི་ཆགས་ཚུལ་ནི་འཕྲེད་ཐིག་ ༡༨° ནས ༥༤° N  བར་དང། གཞུང་ཐིག་ཤར་མ་ ༧༣° ནས་  ༧༣° བར་ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཤར་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་དང། རྒྱ་མཚོ་སེར་པོའི་མཐའ་ཁོབས་སུ་མི་འབོར་ཧ་ཅང་གི་མང་བའི་ཁུལ་དང། ས་གཤིས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གི་བཟང་པོ་ཡོད། བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་ནང་སོག་གི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྩ་ཐང་གི་ཁྱབ་པ་དང། ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནི་རི་རྒྱུད་ཆུང་གྲས་ཁ་ཅིག་གི་ཁྱབ་ཡོད། དབུས་ཤར་ཁུལ་དུ་ཆུ་ཆེན་ཁ་ཅིག་གི་ཆུ་འབབ་ཁུལ་འཁེལ་ཡོད། མ་ཟད་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་དང། སེང་གེ་གཙང་པོ། གླང་ཆེན་གཙང་པོ། སོགས་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི་དང། འབྲི་ཆུ། རྨ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་མི་འབོར་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་འཁོ་བའི་ཆུ་ཆེན་ཁག་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག། སོགས་ལ་རྒྱུག་བཞིན་ཡོད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆེས་མཐོ་བའི་རི་རྒྱུད་མང་དག་ཞིག་གི་རྟེན་གནས་ཡིན། ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་བལ་ཡུལ་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་འཚམ་སུ་ཡོད་པ་དང། དེ་མིན་གི་མཐོ་ཚད་རྨིད་༨༠༠༠ བརྒལ་བའི་རི་ཆེན་ཁག་བཅུ་ཙམ་ཡོད། ཏུར་ཕན་གཤོངས་ Turpan Depression. ཁུལ་གི་ཨའི་ཏིང་མཚོ་སྐམ་ Ayding Lake (−154m) ནི་རྒྱལ་ཁབ་གི་ཆེས་དམའ་ཤོས་གི་ས་ཁུལ་དང། འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་དམའ་ཤོས་གསུམ་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།

ཀྲུང་གོའི་ནམ་དུས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་དང་སྐམ་ཤས་ཆེ་བའི་ནམ་དུས་དང། ཡང་ན་ཆར་ཤོད་ཆེ་བའི་ནམ་དུས་ཀྱི་དབང་ཡོད། དེར་བརྟེན་དབྱར་དུས་དང་དགུན་དུས་བར་དྲོད་ཚད་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། དགུན་དུས་སྐབས་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བའི་མཐོ་སྒང་གི་ལྷགས་རླུང་ནི་གྲང་ངར་དང་སྐམ་ཤས་ཆེ་ཙམ་ལྡན། དབྱར་དུས་སྐབས་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བའི་མཐའ་ཁོབས་ཁུལ་གྱི་ལྷགས་རླུང་ནི་རླན་གཤེར་དང་དྲོད་ཆེ་ཙམ་ལྡན། སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཀྲུང་གོའི་ཕྱིའི་ཆགས་དབྱིབས་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བས་ཁྱོན་ཡོངས་གི་ནམ་དུས་ནི་ཁྱད་དཔག་ཧ་ཅང་ཆེ། 
ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ཆེ་ཤོས་ནི་བྱེ་ཐང་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང། དམིགས་བསལ་གི་གྰོ་པི་བྱེ་ཐང། དེ་མིན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཁུལ་དུ་འཁྱགས་རོམ་ཤུགས་ཆེ་བཞུར་བཞིན་ཡོད་པ་དང། གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་གི་རླུང་འབག་འཙོག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ། རྒྱུག་ཆུ་མང་དག་ཞིག་ཀྱང་འབག་འཙོག་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པ།  ས་བརྡིབས་སོགས་ཧ་ཅང་མང་དག་ཞིག་ཐོན་བཞིན་ཡོད།

ཀྲུང་གོ་ནི་སྐྱེ་དངོས་སྣེ་མང་ཧ་ཅང་གི་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བདུན་ནས་གཅིག་ཡིན། ཀྲུང་གོར་ཁྱོན་ སྲོག་ཆགས་དང་རྩེ་ཤིང་རིགས་མི་འདྲ་བ་ ཙམ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཆེས་མང་ཤོས་གསུམ་པར་སླེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་མིན་སྐྱ་དངོས་རིགས་ཆེས་མང་ཤོས་གཞན་གཉིས་ནི་ སྦར་ཛིལ་དང་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་ནི་ནུ་གསོས་སེམས་ཅན་རིགས་ ༥༥༡ ཙམ་དང། བྱ་རིགས་ ༡༢༢༡  འགོག་འགྲོའི་སྲོག་ཆམས་རིགས་ ༤༢༤  ས་ཆུ་གཉིས་སྤྱོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་རིགས་ ༣༣༣ སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞིས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མི་འབོར་མང་ཤོས་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན་པས། གཉམ་གནས་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཉུང་མཐར་ཡང་སྲོག་ཆགས་རིགས་ ༨༤༠  ཙམ་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་མིན་རྔོན་རྒྱག་པ་དང། སྤུ་རིགས་ སྲོལ་རྒྱུན་སྨན་སྦྱོར་སོགས་ཆེད་མིའི་བྱ་སྤྱོད་མང་པོས་སྲོག་ཆགས་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་གནོད་འཚེ་ཆབས་ཚེན་བཟོ་བཞིན་ཡོད། ༢༠༠༥  རྗེས་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་གི་ཁྲིགས་ལུགས་བཞིན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་བྱུད་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་ ༢༣༤༩  ཡོད་པ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་བརྒྱ་ཆ་ ༡༥  ཟིན་ཡོད། 
ཀྲུང་གོར་ཁྱོན་རྩ་བུག་གི་རྩེ་ཤིང་ ཙམ་ཡོད། ཚ་ཡུལ་ནགས་ཤིང་གི་དབུས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་ནས་ཡོད། རྒྱན་ལྗང་གི་ནགས་ཤིང་ཡང་ཧ་ཅང་གི་འབོར་ཆེན་ཡོད། ཤ་མོ་དང་མོག་རོའི་རིགས་ ༡༠༠༠༠   ཙམ་དང། རྩེ་ཤིང་ནགས་ཚལ་རིགས་༡༠,༠༠༠  ཙམ་ཡོད། 

ཀྲུང་ཧྭ་མི་འམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཞིང་ཆེན་ ༢༢ དང། གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་གི་ཆེད་དུ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔ། ཐད་ཀར་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་བཞི། རང་སྐྱོང་གི་ཁེ་དབང་ཆ་ཙམ་ཡོད་པས་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་གཉིས་བཅས་ཡོད། དེ་དག་ལས་ཞིང་ཆེན་ ༢༢ དང་ རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔ། ཐད་ཀར་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་བཞི་བཅས་ཁྱོན་ལ་ཀྲུང་གོའི་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད། འདིའི་ཁོངས་ཤང་ཀང་དང་ཨོ་མན་གཉིས་ཚུད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ཐེ་ཝན་ནི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་རྙོག་འཛིངས་ཆེ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན། 

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ནས་བཟུངས་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཨང་རིམ་གཉིས་པར་སླེབས་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཚད་གཏན་འབེབ་ཁང་ནས་གསལ་སྟོན་བྱས་པར་གཞིགས་ན་ཁྱོན་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ $༩.༤༦༩  ཙམ་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་ཡོད། ཉོ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་དོ་མཉམ་ (PPP)  གཞིར་ན་ཨ་སྒོར་ $༡༦.༡༤༩   ཀྲུང་གོ་ནི་ཨ་རི་ཕུད་པའི་འཛམ་གླིང་ཨང་རིམ་གཉིས་པ་ཡིན། ཆ་སྙོམས་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་ནི་ཨ་སྒོར་$༦,༩༥༩. ཙམ་ཡིན་པས་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་རིམ་དགུ་བཅུ་ཙམ་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་ 1949 ནས་བཟུང་1978 ཀྱི་ལོ་མཇུག་བར་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ལམ་ལུགས་ལྟར་དབུས་གཞུང་གི་འཆར་འགོད་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་ཡིན། མའོ་འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་དང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཡང་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་སྐབས་བསྟུན་ ཏིང་ཞའི་ཕིན་དང་ཀྲུང་གོའི་འཛིན་སྐྱོང་འགོ་འཁྲིད་གསར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྱུར་བཅོས་སྒོ་དབྱེ་ཡི་ལམ་བུ་གཏོད། ཁྲོམ་རྭའི་དགོས་མཁོ་མཐུན་པའི་མཉམ་འགྲོད་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་སྒོ་བཙུགས། དེ་མིན་གཞུངཁོངས་ས་ཁང་མང་དག་ཅིག་ཀྱང་སྒེར་བདག་ཅན་དུ་སྒྱུར་ཡོད། མ་ཟད་ཕྱི་རྒྱལ་ཁེ་བདག་ཀུང་སི་མང་པོས་མ་འཇོག་བྱས་ཏེ་དམིགས་བསལ་ཚོང་འབྲེལ་ཁུལ་སོགས་བཙུགས། ཉམ་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་གཞུང་གི་ཚོང་ལས་སྒྲིག་འཛུགས་རྣམས་ཀྱང་སྒེར་བདག་ཁེ་ལས་དུ་བསྒྱུར། ལྷག་པར་ཐོན་སྐྱེད་ལེགས་པོ་མ་ཐུབ་པའི་ཚོང་ལས་སྒྲིག་འཛུགས་མང་པོ་ཞིག་དེ་མ་ཐག་སྒོ་རྒྱབ་པས་ལས་མི་མང་དག་ཞིག་གི་ལས་གནས་ཤོར།
དེང་དུས་གི་ཀྲུང་གོའི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཁྲོམ་རྭའི་དགོས་འཁོར་མཐུན་པའི་སྒེར་བདག་ཁེ་ལས་གི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཡིན། ནུས་ཤུགས་ཐོན་སྤེལ་སོགས་ཙ་བའི་མ་ལག་གི་སྒྲིག་འཛིགས་རྣམས་མུ་མཐུད་རྒྱལ་ཁབ་གི་བདག་དབང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༨ ལོའི་ནས་བཟུངས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གུ་ཡངས་སྲིད་ཇུས་རྐྱེན་པས་ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་ཤོས་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཡིན། མ་འཇོག་དང་ཕྱིར་འཚོང་གི་ལམ་བུའི་ཐོག་མདུན་བྲལ་དུ་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་ཚད་གཏན་འབེབ་ཁང་གི་གྲངས་གཞིར་གཞིགས་ན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ནས་ ༢༠༡༠ བར་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་གི་འཕར་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་ ༡༠.༥% ཙམ་ཡིན། མ་ཟད་ཐོན་སྐྱེད་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དང། ངལ་རྩོལ་འགྲོ་གྲོན་ཆུང་བ་ རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ལེགས་པོ་ཡོད་པས་ཀྲུང་གོ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་ཁོངས་རྩེ་མོར་སོན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཀྲུང་གོའི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ནུས་ཤུགས་ཡོངས་ཁུངས་ལ་བརྟེན་དགོས་རྐྱེན་འདི་མི་འདངས་བའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་ཡོད། 

ཀྲུང་གོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ ལོར་འཛམ་གླིང་གི་ནུས་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་མང་ཤོས་གཏོང་མཁན་སུ་འགྱུར། རྡོ་སོལ་གྱི་བེད་སྤྱོད་བརྒྱ་ཆ་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། མ་ཟད་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༢ ལོར་ཨ་རི་ལས་ཀྱང་རྡོ་སྣུམ་གྱི་ནང་འདྲེན་མང་བར་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོར་སླེབས། དེས་རྐྱེན་པས་འཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེ་འཚབ་ཆེ་བྱུང་འཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་དངུལ་ཙའི་ཉམས་ཉེས་དང་དཔལ་འབྱོར་གི་ཉམས་རྒུད་སོགས་རྐྱེན་པས་ཀྲུང་གོའི་ཕྱིར་འདྲེན་གྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང། ཆ་རྐྱེན་ཡང་ཉམས་ཡོད།
དྲ་རྒྱའི་ཚོང་ལམ་དང་ཉོ་འཚོང་ཐད་ཀྲུང་གོའི་གོམས་སྟབས་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལས་དལ་བ་ཡོད། ཨ་ལི་ཕེ་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་འཚོང་ལམ་ནི་ མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་ཐེར་འབུམ་4 ཙམ་ཀྱི་ཉོ་འཚོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་དྲ་ཐོག་གི་ཉོ་འཚོང་ཕྱེད་ཀ་ལས་མང་བ་ཞིག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ ཏྲན་སན་ཀྱི་ Tenpay's  བརྒྱ་ཆ་ ༢༠ཙམ་དང། ཀྲུང་གོ་ཡུ་ནེན་ཕེ་ China UnionPay's  ཡི་བརྒྱ་ཆ་ ༡༠ ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། 

ཀྲུང་གོ་ནི་འཛམ་གླིང་ཚོང་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཡིན་པ་དང་ཚོང་འབྲེལ་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ༢༠༡༢ ལོར་ཉོ་འཚོང་གི་ཆ་སྙོམས་བསྡུར་གྲངས་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ $3.87  ཟིན་ཡོད། 

ཀྲུང་གོའི་ནང་རྒྱལ་སིལ་ཚོང་གི་ཁྲོམ་རྭའི་རིན་ཐང་ནི་ ཐེར་འབུམ་ ༢༠ ཙམ་ཟིན་ཡོད། ལོ་རེའི་སྤྱིའི་འཕར་ཚད་ནི་བརྒྱ་ཆ་12% ཡིན། མ་ཟད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱས་སྤྲོས་དངོས་པོའི་ཁྲོམ་ར་ནི་རྒྱ་སྐྱེད་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་བརྒྱ་ཆ་༢༧.༥% ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ཆར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་སྐྱེད་ཆེ་བའི་དབང་གི་མཛད་སྤྱོད་ཡུལ་ཐང་གོང་ཚད་ཡང་འཕར་འཞིན་ཡོད། དེས་རྐྱེན་ཡོང་འབབ་ཁྱད་འབག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། 




#Article 42: བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ། (505 words)


བོན་བསྟན་ཕྱི་དར་དང་འབྲེལ་བའི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ།
མངའ་རིས་ཁུལ། 
སྒར་རྫོང་། སྟོད་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ གུར་གྱམ་མདོ་སྔགས་གྲགས་རྒྱས་གླིང་། སྤོས་རི་ངད་ལྡན་གྱི་སྒྲུབ་སྡེ། སྤུ་རོང་རྫོང་། བྱ་རི་གཙུག་ལྡན་འཕགས་ཕུའི་སྒྲུབ་སྡེ། ལ་ཏི་བོན་དགོན། 
གཞིས་རྩེ་ཁུལ།
ས་ག་རྫོང་། བྱ་དུར་དགོན་གོང་མ། བྱ་དུར་གཡུང་དྲུང་ཀུན་གྲགས་གླིང་། ཏྲེ་བ་དགོན། ལ་ཕུག་གཡུང་དྲུང་བདེ་ཆེན་དགོན། པ་ནམརྫོང་། སྐྱིད་མཁར་སྔོ་ཕུག་ཟོ་བོ་ཁྱུང་ལག་དགོན། ཞུ་དབང་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་དགོན། ཞུ་རི་ཞང་དགོན། འབྲིག་མཚམས་མང་ལ་རྩེའི་དགོན་པ། འབྲིག་མཚམས་གཉེན་རྩེ་གད་དམར་གྱི་ལྷ་ཁང་། མཐོང་སྨོན་རྫོང་། འཇེད་དར་ལྡིང་དགོན། ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུ་རྩེ། རི་རྒྱལ་དགོན། གྲོ་མོ་རྫོང་། གྲོ་ མོ་བོན་དགོན་གོང་མ། གྲོ་མོ་བོན་དགོན་འོག་མ། གནམ་གླིང་རྫོང་། གཡས་རུ་དབེན་དགོན་བདེ་ཆེན་གླིང་། བཀྲ་ཤིས་སྨན་རི་གླིང་།buzi མཁར་སྣ་བསམ་གཏན་གླིང་། རབ་ལེགས་གཡུང་དྲུང་གླིང་། 
ལྷ་ས་ཁུལ།
སྙེ་མོ་རྫོང་། བཟང་རི་རྨེའུ་ཚང་ དགོན། སྟོད་ལུང་རྫོང་། འབྲི་ ལུང་དགོན། ལྷ་ས། ཤེལ་གྱི་བྲག་ དཀར་རྩེ་རྫོང་། 
ཉིང་ཁྲི་ཁུལ། ཉི་ཁྲི་རྫོང་། སྲིད་རྒྱལ་དགོན་ཆེན། ཉི་ཁྲི་སྐུ་ཤུག་དགོན། སྟག་བྲོ་དགའ་ཚལ་གཡུང་དྲུང་གླིང་། སྟག་རྩེ་རི་ཁྲོད་དགོན། བཀྲ་ཤིས་དུང་དཀར་རྫོང་དགོན། རྒྱལ་རི་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། སྲིན་མཐའ་བསམ་གཏན་གླིང་། དགོན་སྟེང་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། ཡང་དགོན་མཐོང་གྲོལ་ཉི་མ་གླིང་། 
ནག་ཆུ་ཁུལ། 
ཉི་མ་རྫོང་། དྭང་ར་གཡུ་དུན་དགོན། འོམ་བུ་བསམ་གཏན་གླིང་། དྭང་ར་ཕྱུག་གཙོ་དགོན། རྟ་སྒོ་སེ་ཞིག་དགོན། ནག་ཆུ་རྫོང་། ཤག་གོང་དཀར་དགོན།  དཀར་ལྡེམ་དགོན།   འབའ་རོམ་དགོན།
སྙན་རོང་རྫོང་། སོག་སྡེ་རྟིང་རྔུལ་ བོན་དགོན་ནོར་བུ་གླིང་། ཨ་བྲག་སྣང་གསལ་གཡུང་དྲུང་གསལ་བའི་གླིང་། ཆབ་མདོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་གཡུང་དྲུང་བདེ་ཆེན་གླིང་། རྫ་དམར་ཤ་རུ་དར་རྒྱས་གླིང་། དཔལ་མགོན་རྫོང་། དཔལ་གཤེན་ བསྟན་ཤེལ་བྲག་ཕུག་པ་དགོན། འབྲི་རུ་རྫོང་། རྒྱལ་ཤོད་གསའ་མདའ་བོན་དགོན་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་། སེན་ཚ་རྣམ་རྒྱལ་ཀུན་གྲགས་གླིང་། རྡོ་རྟིང་ངོ་མཚར་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། དངུལ་ཁོ་གཡུང་དྲུང་དར་རྒྱས་གླིང་། དཔལ་ལྡན་ཀླུ་མཁར་དགོན། སྦྲ་ཆེན་རྫོང་། ཀླུ་ཕུག་གཡུང་དྲུང་ བདེན་ཆེན་གླིང་། ཉི་མ་ལྷ་རྩེའི་རི་ཁྲོད་བསམ་གཏན་སྨིན་གྲོལ་དགོན། ཨ་དཀར་དགོན་ཐེག་ཆེན་གླིང་། རྐྱང་འཐེང་གོང་སྒྲུབ་གྲྭ་གསར་བ། སོག་གྲུ་ཁུག་ཞུ་ཚང་དགོན། བོན་ཐ་སྨན་རག་གཡུ་མཚོ་དགོན། གཡམ་གཞུང་གཤེན་སྒར་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་སྟེང་དགོན། ཕུར་ནག་གཡུང་དྲུང་འོ་མཚོ་གླིང་། ཨ་ཀྲོང་རི་ཁྲོད་དགོན། སོག་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ལུང་བཟང་ལྷ་རི་ཤེལ་བྲག་གླིང་། གཡུ་ལུང་དགོན། ལུང་དཀར་གཤེན་བསྟན་རིན་ཆེན་གླིང་། སྤ་ཚང་གཡུང་དྲུང་རབ་བརྟན་གླིང་། སྤུ་བླ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་འཕེལ་གླིང་། སྤུ་བླ་དར་ལུང་དགོན། ཁྲོམ་ཚང་གཡུང་དྲུང་ཀུན་གྲགས་གླིང་། རྨ་རོང་གཡུང་དྲུང་ལྷ་བྲག་གླིང་། སྒང་རུ་སྒྲ་རྒྱལ་དགོན། སོག་རྫོང་། དཀར་ཤོད་གཟུ་བོན་དགོན། ཁྲི་རུ་བོན་དགོན། 
ཆབ་མདོ་ཁུལ། 
སྟེང་ཆེན་རྫོང་། སྟེང་ཆེན་གཡུང་ དྲུང་བསྟན་རྒྱས་གླིང་། སྟེང་ཆེན་ཀུན་ཁྱབ་གླིང་། ཀུན་གྲགས་མཐོང་གྲོལ་རི་ཁྲོད་དགོན། གཡུང་དྲུང་དཔལ་རི་དགོན། རྩེ་དྲུག་ཤེལ་བྲག་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གླིང་། ཀོ་དགོན་རྣམ་རྒྱལ་ཀུན་གྲགས་གླིང་། ཀ་ལེགས་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ངད་པ་མར་ཁུ་དགོན། རྐྱང་རུ་དགོན། ཁ་བུམ་དགོན། ག་རིའི་གཡུ་མཚོ་དགོན། ག་ཤེལ་ཤ་འདྲ་དགོན། སྤ་ཟླ་ཞུ་ཚང་དགོན། རུ་གསར་མཁར་ཚང་དགོན། རུ་སྣེ་དགོན། ཕུག་དམར་དགོན། སྒང་རུ་དར་རྒྱས་དགོན། གཡུ་ཁྲ་ལྷ་སྟེང་དགོན། མར་རྫོང་དགོན། སྒར་ཁོང་མི་འཇིག་རྣམ་རྒྱལ་དགོན། ཕུག་ལེབ་དགོན། ཚ་ནེ་རི་ཁྲོད་དགོན། རུ་ཐ་དགོན། འབོ་དར་སྡེབ་དགོན། དམུ་ལྷ་ལུང་དགོན། གཡམ་བྱ་ཆེན་དགོན། བྱ་ཟེ་ཡང་རྫོང་དགོན། འབྲོང་རྫོང་དགོན། ལྡོང་རྫོང་ཞུ་ཚང་དགོན། རི་དམར་སྨིན་རྒྱལ་དགོན། གཏམ་སྟོད་རྒྱལ་སྒོ་དགོན། གཏམ་སྨད་བེ་སྒོ་དགོན། སྦྲི་གནམ་སྟེང་དགོན། ལྷོ་རྒྱལ་བ་ཉིན་དགོན། ལྷོ་རྒྱལ་བ་སྲིབ་དགོན། ཁྱུང་ནག་ཝ་ཤོད་དགོན། མཎྜལ་རི་ཁྲོད་དགོན། ཟླ་ཤེལ་བུམ་སྟེང་རྣམ་རྒྱལ་དགོན། ལྗང་ཤོད་བོན་དགོན། ཝ་དགེ་ཤུག་ཞབས་དགོན། སྦྲ་ཁོ་དབྲ་དགོན་དར་རྒྱས་གླིང་། ལྷོ་རོང་རྫོང་། ཤོག་ལྔ་ལམ་ལྷ་གཡུང་དྲུང་གཏམ་གྲགས་གླིང་། ཁྲ་རྒན་དགོན། ཤིང་རོང་ནར་དགོན། བིས་ཐོ་དགོན། བུ་བདེ་དགོན། དཔའ་ཤོད་རྫོང་། འབུ་ལང་དགོན། དབེན་མཛོ་དགོན། ཝ་དག་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་དགོན། གནས་གནང་རྩེ་དགོན། མཛོ་སྒང་རྫོང་། ཁྲི་འདུ་དགོན། དབྱི་དྲག་པོ་ཁྱུང་རྫོང་དགོན། དབའ་མདའ་དགོན། ས་ལ་བོན་དགོན། གུར་མདོ་དགོན། ལ་ངོས་དགོན། མདོ་དར་དགོན། རྟགས་མཚན་དགོན། གོ་རེ་དགོན། ཕུག་ལྷ་དགོན། རོགས་དགོན་པ། གདོང་ཚ་དགོན། རིན་སྣེ་དགོན། ཀི་ཏི་དགོན། གསར་ཡུལ་ལྷ་རྟ་དགོན། ཆབ་མདོ་རྫོང་། ལྷ་ཐོགས་ཕྱོགས་གླ་བྲོ་དགོན། ཀེ་རོང་ཐང་ཁང་དགོན། མང་རི་མཐོང་སྨོན་གཡུང་དྲུང་གླིང་། འཇོ་མདའ་རྫོང་། ཀེ་སྟོད་རྒྱལ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དགོན། ཀེ་སྟོད་སྐྱ་ཕུ་དགོན་ཆེན་། སྲིབ་མདའི་གནས་ར་དགོན། ཉག་གི་དཀར་ཡག་དགོན། ཡི་མདའི་སྟག་མོ་དགོན། སྐམ་ཚང་དགོན། བླ་ཁྲི་དགོན་དཔལ་ཕུན་ཚོགས་ཀུན་གྲགས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་། སྤང་སྒམ་དགོན། ཡོག་ཆུང་སྒྲུབ་སྡེ། སྟག་ཞིག་དགོན། ཞེ་ཞོལ་དགོན། སེ་ཁོ་བོན་དགོན། འགྲུ་ནོར་བུ་ལྷ་རྩེ་དགོན། 
དཀར་མཛེས་ཁུལ། 
སྡེ་དགེ་རྫོང་། རྫ་ཁྲོ་ཚང་དགོན། སྨོན་རྒྱལ་དགོན། སྨོན་རྒྱལ་རྒྱལ་སྲས་རི་ཁྲོད་དགོན། འབུམ་སྨད་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་། ཤར་རྫ་རི་ཁྲོད་གཡུང་དྲུང་ལྷུན་པོ། དཔལ་གྱི་སྟེང་ཆེན་མདོ་སྔགས་གཡུང་དྲུང་བསྟན་རྒྱས་གླིང་། སོང་ཁྲོ་དགོན། བོན་དགོན་དགོན། རོང་རྒྱབ་དགོན། ཐར་བདེ་དགོན། རུ་དཔོན་དགོན། དཔལ་ཡུལ་རྫོང་། གཙུག་འོད་དགོན། ཟླ་ཡི་དགོན། འཛིན་ཁ་རག་དགོན། འཛིན་བླ་དབུ་དགོན། ལྕང་ལུང་དགོན། དབྲ་མཐོ་དགོན། ཨ་མཐོང་དགོན། ངོ་ཤོ་དགོན། སྤྲེའུ་ཟླའི་བོན་དགོན། སྒོ་ཐི་དགོན། ཉག་རོང་རྫོང་། རྒྱ་ ཞིག་དགོན། གོང་རྒྱལ་དགོན། ཡེ་ཤེས་དགོན། མུ་ནེ་དགོན། ཀླུ་འབུམ་དགོན། ལ་ཁ་དགོན། དབལ་ཁྱུང་དགོན། དབྲ་ཡི་དགོན། རུ་ཀ་ངུར་ཟ་དགོན། ཟིལ་གནོན་དགོན། ཁྲོ་ཚང་ནོར་ཁྲུ་དགོན། ལི་ཆུ་བོན་དགོན། འདྲ་རྩིས་ལ་རྒྱབ་བོན་དགོན། དཀར་མཛེས་རྫོང་། གོ་ལག་གཡུང་དྲུང་ གླིང་། ལི་ཐང་རྫོང་། དགོན་རྙིང་དགོན། གཞའ་གསལ་དགོན། ཉག་ཆུ་རྫོང་། ནགས་ཚལ་གཡུང་དྲུང་དགོན། མེ་ཉག་འདུ་ར་དགོན། འགའ་ཐར་དགོན། དམ་པ་རང་གྲུབ་དགོན། བྲག་མགོ་རྫོང་། མི་མྱ་དགོན། ལྕོག་རོ་དགོན། ཤུག་སྒང་དགོན། འཇང་སྒང་དགོན། གཙང་མདའ་དགོན། ལྕམ་བླ་དགོན། སྟོད་དགོན་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ཁྲི་ཚོ་དགོན། སྟོད་ལུང་ཡང་དབེན་དགོན། སྟོད་ལུང་ས་སྔོན་དགོན། བདེ་ཆེན་བསམ་གཏན་གླིང་། ལུག་ཁལ་དགོན། ཆུ་རོང་དགོན། གཞི་རུང་གཡུ་རུ་དགོན། རྟའུ་རྫོང་། འགི་རྫ་དགོན། ཆུ་སྨྱུག་དགོན། རོང་བྲག་རྫོང་། ཝ་ལོ་དགོན། གནས་འགོ་དགོན། བྲག་སྟེང་དགོན། པེན་ཡུལ་དགོན། སྟག་གསུམ་དགོན། 
རྔ་བ་ཁུལ།
འབར་ཁམས་རྫོང་། སྟོབས་ལྡན་གླང་ཆེན་ དགོན། འབར་ཁམས་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ཆུ་ཆེན་རྫོང་། གཡུང་དྲུང་ལྷ་སྟེང་དགོན། ཀུབ་རོ་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ལྷུན་གྲུབ་དཔག་བསམ་གླིང་། ཁྲོ་ཆུ་རྫོང་། མཚོ་ཏོ་ནོར་བུ་གླིང་དགོན། འུ་ཟེ་དགོན། ཁྲོ་སྐྱབས་ཕོ་བྲང་ལྷ་ཁང་དགོན། དྲུག་ཟུར་འབྲུག་མོ་རྫོང་། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རོང་དུ། ཉི་ཤུ་དགོན། རྡེ་རྡེའུ་དགོན། ཕུ་དུ་དགོན། ཚེམ་མདོ་གཡུང་དྲུང་གླིང་། བྲག་སྟེང་ཆུ་ལུང་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ། བྲག་སྟེང་དར་རྒྱས་གླིང་། བྲག་མཆོད་རྟེན་རི་ཁྲོད་དགོན། རོང་མི་རྒྱ་མཚོ་དགོན། གཡུང་དྲུང་རིང་མོའི་རི་ཁྲོད་དགོན། དགེ་བཤེས་རྩ་རུ་ཝ་ལུང་དགོན། སྦ་ར་དགོན། སྟག་ཟུང་དགོན། བཱེེ་རོའི་དབེན་དགོན། ངོ་མཚར་ནོར་བུ་གླིང་། ཟུང་ཆུ་རྫོང་། དམུ་དགེ་དགོན། བྱ་དུར་དགོན་ཆེན། དགའ་མལ་གཡུང་དྲུང་དར་རྒྱས་གླིང་། སྣང་ཞིག་གསེར་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་ཀུན་གྲགས་གླིང་། སྐྱོང་ཚང་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་གླིང་། རིན་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། ལྕགས་མདུད་བཀྲ་ཤིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་། དུང་རི་གསང་ཆེན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། གཙོ་ཚང་སྨིན་གྲོལ་བསྟན་རྒྱས་གླིང་། གཉན་ཡུལ་དགོན། ས་འབྲུག་དགོན། ཞང་ངུ་གསེར་གླིང་དགོན། གླང་རོ་གཡུང་དྲུང་དགོན། བྲག་གཡུང་དྲུང་དགོན། ཚ་ཚ་དགོན། སྐྱོང་ཚང་ནུབ་གྲོང་དགོན། སྐྱོང་ཚང་ཤར་མའི་དགོན། རྒྱ་མདུད་དགོན། ཁྲི་སྨོན་འཁོར་ལོ་དགོན། སྐྱིད་འཛོམས་བདེ་ཆེན་དགོན། གདོང་སྤེལ་འཁོར་ལོ་དགོན། ཤིང་ཆུ་ནག་རིང་སྒྲུབ་གྲྭ། ཆུ་སྟོད་ཨ་འབེལ་དགོན། ཧ་འཕན་འཁོར་ལོ་དགོན། མཁའ་སྐྱོང་བྱ་འཕུར་དགོན། ཚོ་ཚིས་རྐྱང་ནག་དགོན། མཁར་ཡག་དགོན། བརྒྱ་ཞིང་བསྟན་རྒྱས་གླིང་། རྒྱལ་བཙན་གཡུང་དྲུང་གླིང་། རིན་སྤུངས་དགོན་གསར། དག་བྱིས་དགོན། གཤོ་བྱིས་དགོན། གྲབ་དགོན། དབྲ་ཙའི་དགོན། གཙོ་ཚང་སྔགས་དགོན། ཕི་ཧུ་རྫོང་། ཏོ་པོ་རོང་དགོན། ཇ་ར་རོང་དགོན། ལང་མངར་བོ་ངེས་དགོན། མཛོ་དགེ་རྫོང་། མདའ་ཆེན་དཀར་མོ་དགོན། དཀར་མོ་རི་ཁྲོད་དགོན། བསམ་འགྲུབ་དགོན། རི་ལུང་དགོན། ཨ་སྐྱིད་རྐྱང་ཚང་དགོན། དཔལ་སྐྱིད་ཏྲེ་ཚང་དགོན། དགའ་བ་དགུ་གཞུང་དགོན། རྟག་རྐྱང་དགོན། ལྟག་ལོ་དགོན། སྟག་ར་ཆགས་རི་དགོན། རྐྱང་བཙན་ཆགས་སྣང་དགོན། ཨ་བྱ་ནག་ལྕོག་དགོན། ཐེབ་ཆུ་བྲག་དཀར་བྱ་རྒོད་དགོན། ནན་ཕིང་རྫོང་། གཡུང་དྲུང་དར་རྒྱས་དགོན། ར་གོར་ཐང་དགོན་ཀུན་ཁྱབ་གླིང་། ཟངས་ལྕོག་སྔགས་དགོན། ཆུ་འབྲུག་སྔགས་དགོན། རི་སྐེད་སྔགས་དགོན། འཕར་ཆེན་དགོན། ཧོང་ཡོན་རྫོང་། ཚ་ལུ་སྟག་ཚང་དགོན། གདུང་ལེགས་དགོན། སེ་ཞིག་དགོན། སྣང་ཞིག་རྒྱ་བོ་དགོན། ཚ་ལུང་དགོན། རྔ་བ་རྫོང་། སྣང་རྒྱལ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། རྟོགས་ལྡན་སྨིན་གྲོལ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། ཅོག་ལོ་རྣམ་རྒྱལ་བསམ་གཏན་ནོར་བུའི་གླིང་། གདོང་ལི་དགོན། བ་ཞིག་དགོན། 
ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ།
ཡུལ་ཤུལ་རྫོང་། རྒྱམ་མཚལ་མདོ་ དགོན། གཡམ་དམིགས་མདོ་དགོན།  ནང་ཆེན་ཁང་ནེ་དགོན།  ནང་ཆེན་རྫོང་སྐུ་འབུམ་དགོན།   ནང་ཆེན་རྗོང་སྐྱོ་བྲག་དགོན།   ནང་ཆེན་རྫོང་ཚངས་གསར་དགོན།    བེ་རུ་དགོན། ཙོང་མདའ་དགོན།  དེང་ཐོག་དགོན།  བླ་ཆེན་དགོན། 
ནང་ཆེན་རྫོང་རྟ་རྣ་དགོན།   ནང་ཆེན་རྗོང་ཤོར་ཕུ་དགོན།   ནང་ཆེན་རྫོང་ཇ་པ་དགོན།  རྫ་སྟོད།  ལུང་དཀར་དགོན།  རྫོགས་ཆེན་དགོན།  སེར་རྩ་དགོན།  སྒེའུ་སྣ་དགོན།  

མཚོ་ལྷོ་ཁུལ། ཁྲི་ཀ་རྫོང་། སེ་བརྒྱའི་བོན་དགོན་ བདུད་འདུལ་མེ་རི་འཁྱིལ་བའི་གླིང་། སྟོང་ཆེ་ཁྱུང་མོང་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། གུང་ཧོ་རྫོང་། དུང་དཀར་གཤེན་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་། སྐ་སར་ལྷ་ཁང་། ཀོས་ནན་༼མང་རྫོང་༽། བོན་ བརྒྱ་ཁྱུང་སྨན་མདོ་སྔགས་བཤད་སྒྲུབ་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་། སྟོང་སྐོར་གསས་ཁང་། ཐུན་ཏེ༼འབའ་རྫོང་༽། སེ་བཟའ་དགོན། 
རྨ་ལྷོ་ཁུལ། རྩེ་ཁོག་རྫོང་། སོ་ནག་བོན་དགོན། རེབ་གོང་རྫོང་། བོན་བརྒྱ་སྨན་རི་ བཤད་སྒྲུབ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། བོན་བརྒྱ་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་། མག་སར་གཡུང་དྲུང་བསྟན་དར་གླིང་། སྤྱི་རྟིང་ཀུན་ཁྱབ་གཡུང་དྲུང་གླིང་། ཨརྒ་སྟེང་ན་ཐེག་ཆེན་བོན་འཁོར་ལྷུན་ གྲུབ་གླིང༌། གད་པ་སྐྱ་བོ་ན་གསང་སྔགས་རིག་འཛིན་དར་རྒྱས་གླིང༌། གདོང་མགོ་ཚང་ན་ཐེག་ཆེན་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང༌། ངོ་མོ་རྒྱལ་བསྟན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་། གྱང་རུ་རིག་འཛིན་ཐུགས་རྗེ་བྱང་ཆུབ་གླིང་། གླིང་བརྒྱའི་མདོ་སྔགས་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་གླིང་། ཉིན་ཐ་ཀུན་འདུས་གཡུང་དྲུང་འགྱུར་མེད་གླིང་། དར་གྲོང་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་མི་འགྱུར་གླིང་། ཁྱུང་བོ་ཐང་ཁྱུང་དཀར་རིག་འཛིན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། སྡོང་སྐམ་གསང་སྔགས་བདུད་འདུལ་ལྷུན་གྲུབ་གླིང་། ཧོར་ནག་ཐེག་ཆེན་གསང་སྔགས་གཡུང་དྲུང་བདུད་འདུལ་གླིང་། ཧོར་ནག་གསང་ཆེན་སྨིན་གྲོལ་དཔལ་ལྡན་གླིང་། གནམ་སྟེང་ཞྭ་དཀར་གླིང་། སྟོང་ཆེ་རིག་འཛིན་ཀུན་འདུས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང༌། ཁྱུང་བོ་ལ་ཁ་ཁྱུང་དཀར་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་། ནོའུ་རོང་གཡུང་དྲུང་གསང་སྔགས་གླིང་། 
ཀན་ལྷོ་ཁུལ། 
ཐེ་བོ་རྫོང་། རྒྱ་ཉག་རྩྭ་རིང་དགོན། གཙོ་ཚང་གསང་སྔགས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་། ཁ་པ་བསམ་འགྲུབ་མི་འགྱུར་དགེ་འཕེལ་གླིང་། སྟག་ར་ཆགས་རིང་དགོན། འ་ཞ་ན་ཀོ་དགོན། རྨ་རྒྱུད་སྐུ་བླ་བྲག་དཀར་རི་ཁྲོད་དགོན། བླ་བྲང་རྫོང་། རྩེ་དབུས་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་། 
ཁྲིན་ཏུའུ་ཁུལ། འོ་མིན་རྫོང་། ཝན་ཉན་ཟི་དགོན། 
བལ་ཡུལ། 
རྒྱལ་ས་ཡམ་བུའི་ཁུལ། 
དཔལ་ཁྲི་བརྟན་ནོར་བུའི་རྩེ། དོལ་པོ་རྫོང་། ཡང་སྟོན་གྱི་གདན་ས་བདེ་ལྡན་བསམ་གཏན་གླིང་། ཟུར་དཀར་ཡུལ་བའི་དགོན། བཀྲ་བའི་རྣམ་རྒྱལ་དགོན། བན་ཚང་ཕུག་དཀར་དགོན། ཚཱ་དགའ་རྐོག་ལང་དགོན། སྟར་རྫོང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། ཡང་དགོན་མཐོང་གྲོལ་གླིང་། རྟ་ར་སྨེར་བུ་གླིང་། རྟ་ར་སྲིབ་ཕྱོགས་དགོན། བར་གླེ་བླ་བྲང་བར་པ། བར་གླེ་གཡུང་དྲུང་ཤུག་ཚལ་གླིང་། བར་གླེ་བྲག་དགོན། མཐའ་སྲུང་མཚོ་གླིང་དགོན། ཤུག་རི་ཉི་ཤར་དགོན། གཡུང་དྲུང་ཕྱུག་མོ་དགོན། སྤུངས་མོ་པད་གླིང་དགོན། གཡུང་དྲུང་བདེ་ཆེན་གླིང་། གཟིམ་ཁང་དགོན། ཧྲོས་ཀྱི་དམུ་དཀར་དགོན། ཚེར་ལུང་སྲིད་རྒྱལ་དགོན། ལྗགས་འདུལ་དགོན། ཡུལ་རི་སྐོར་གཡུང་དྲུང་འགྲོ་འདུལ་གླིང་། གློ་མོན་ཐང་རྫོང་། ཙ་རྭང་དགོན། ཀླུ་བྲག་ཡང་དགོན་ཕུན་ཚོགས་གླིང་། ཀླུ་བྲག་ཡུལ་དགོན། ལྕང་ཤར་ར་དགོན། རྫོང་གསར་བྲག་གཡུང་དྲུང་དགོན། སྣར་དགོན། སྤྱི་གླིང་དགོན། གསང་སྟག་དགོན། བྲག་དཀར་རྫོང་དགོན། སོམ་པོ་དགོན། བྷག་ ལུང་རྫོང་། བཀྲ་ཤིས་དགེ་རྒྱས་མཐའ་བརྟན་གླིང་། 
འབྲུག་ཡུལ། འབྲུག་འབུམ་ཐང་བོན་དགོན། 
རྒྱ་གར། 
ཧི་མ་ཅལ་ཁུལ། དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་། ཁུ་ནུ་གསེར་གླིང་དགོན། ལ་དྭགས་ཁུལ། བླ་མ་གཡུ་རུ་དགོན། འབྲས་ལྗོངས་ཁུལ། ཞུ་རི་ཞིང་གཡུང་དྲུང་ཀུནགྲགས་གླིང་། 
དྷེ་ར་ཌུན་ཁུལ། རྫ་སྨོན་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་གླིང་།

སྔ་འགྱུར་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་།

བྱེ་ཐང་དགོན།

༼དཔལ་དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་།༽

རྒྱ་སྟོན་བདེ་ཆེན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་།

 

 

བོད་ནག་ཆུ་ཉི་མ་རྫོང་ཁོང་ལ་བོན་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ་ནང་ད་ལྟ་མེད་པ་ཡར་གཅུས་དགོས་པ་ནི་《ཕྱུག་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རྒྱལ་གླིང་》དང་། མིང་ནོར་བཅོས་དྭང་ར་གཡུ་དུས་《བུན་》དགོན་པ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།    གཡུ་བུན་སྤྲུལ་སྐུ་ནས།

ཚང་མ་དྲ་མཛོད། འདའི་ཁྲོད་ན་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འདུས་སོ།།  www.bo1376.com




#Article 43: ར་རྒྱ་དགོན། (870 words)


བོད་བརྒྱུད་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ནང་ཚུན་དགེ་ལུགས་པ་རེད།

མདོ་སྨད་འབྱུང་དང་། རྭ་རྒྱའི་གདན་རབས་སོགས།

༧ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།

སྐུ་འབུམ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

      ངེས་པ་དོན་གྱི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནི།  མདོ་སྨད་ཨ་རིག་ཁྱེབ་ཀྱི་སར་ཡབ་མ་ཁྱེ་འཕགས་པ་སྐྱབས་དང་།  ཡུམ་ཨ་སྐྱིད་བཟང་བོ་ཅོག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་རྟ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༢༦ ༽ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།  ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་མི་གཤིས་དང་ཤེས་རབ་བཟང་པོས་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ལི་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་དར་གྱིས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལས་བསླངས་ཏེ་རྒྱ་ལི་ཚང་གིས་བུ་ཆུང་འདི་སྤྱན་གྱི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་ཡུན་རིང་བསྐྱངས།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་རྣམ་གཡེང་རྩེད་འཇོ་སོགས་རིང་དུ་དོར་ནས་ཆོ་ག་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་འཛིན་སྐྱོར་རྒྱུན་དུ་གནང་བས་ན་མཉམ་ཆོས་གྲོགས་ཀུན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་གྱུར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་ཆུ་ཁྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༤༢ ༽ལོར་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ལི་ཚང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་དང་བཀས་བསྐུལ་ཏེ་བོད་དབུས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པར་མངགས།  སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་།  མཁས་མང་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་ལ་སློབ་གཉེར་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་གནང་ཞིང་དཀའ་སྤྱད་ཤུགས་དྲག་གིས་བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་བསྟེན།  
    སློབ་གཉེར་གནང་སྐབས་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན་དང་མཛོད་ཊཱིཀ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དང་། རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན།  མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཐུགས་འཛིན་མཛད།  མཁས་པ་དུ་མའི་སྤྱན་སྔར་བྱམས་ཆོས་ལྔ་དང་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག  ཚད་མ་སྡེ་བདུན།  འདུལ་བ།  མངོན་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་དུ་མའི་ཚིག་དོན་ལ་ཕྲ་ཞིབ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འབད་པས་ཡུན་རིང་སྦྱངས།  དགེ་བཤེས་གྲགས་ཅན་དུ་མས་ཀྱང་གཞུང་གི་དཀའ་གནད་འགའ་ཞིག་འཆད་དཀའ་བ་དང་། ཆོས་གྲྭར་རྩོད་དཀའ་བ་འགར་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་མཁྱེན་རབ་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་མཁའ་ལ་གདེངས་པ་ཙམ་གྱིས་དཀའ་གནད་ཀྱི་མདུད་པ་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་གྲོལ་བར་མཛད། སྐབས་དེར་དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་མཚན་སྙན་འབྲུག་སྒྲའི་སྒྲ་དབྱངས་དབུས་གཙང་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་པས་མཁས་པ་དང་དགེ་བཤེས་གཞན་གྱི་སྙན་གྲགས་ཀྱི་གོ་འགོག་པར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་རྟག་ཏུ་དམན་ས་དང་ཞི་དུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པས་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱི་བསྟོད་བསྔགས་དང་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར།  གྲྭ་ཚང་རང་གི་ཡིག་ཆ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་མ་ཚིམ་པར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དར་ཊཱིཀ་དང་།  མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་དགེ་ཊཱིཀ་གཉིས་ཐུགས་ལ་བྱང་བར་བཟུང་སྟེ་སྐྱོར་སྦྱངས་རྒྱུན་དུ་མཛད། བཀའ་པོད་ལྔའི་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ལྷ་རམས་དམ་བཅའི་མཚན་བཏགས་གཏད།  ལྷ་རམས་དམ་བཅའི་ཉིན་དང་པོར་ཀླུ་འབུམ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་བཏང་བས་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ལ་ཨ་རིག་ལུང་བར་རྩ་མི་སྐྱེ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཚིག་འཁྲིར་བརྩིས་ཏེ་འགང་ཆུང་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བདག་སྐྱེས་འགོག་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཇོག་མཚམས་ཡིན་པས་དཔྱད་བྱ་སྣང་།  ཉིན་གཉིས་པར་གཞུང་བརྒྱ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཐང་རིང་བ་རྒྱ་སེང་གེ་སོགས་མཛོད་འདུལ་གྱི་དགེ་བཤེས་གཞོན་པ་མང་པོ་ལངས་པས་མཛོད་ནས་འཛིན་མཚམས་ལ་ནང་འགལ་འགའ་ཞིག་བྱུང་ཡང་སྤྱིར་སློབ་གཉེར་བ་གྲགས་ཅན་ཡིན་པས་ཤོར་གྲས་སུ་མེད་པར་དམ་བཅའ་ཨང་དང་པོ་བྱུང་།  དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ནས་སྔགས་ལ་སྦྱངས།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་སོགས་སུ་ཟླ་མེད་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བདུན་ཙམ་བསྟེན་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ངོམས་མེད་བཞེས། སྐབས་དེར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གདུང་འཚོབ་དམ་པ་ཕུར་བུ་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་པད་བསྟེན་ནས་ཕུར་ལྕོག་རི་ཁྲོད་དུ་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་ཟབ་ཆོས་གསན་པ་དང་། སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞོར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་གཉིས་ཐུགས་འཛིན་གནང་སྟེ་སྐུ་འདའ་ཁའི་བར་དུ་ཞལ་འདོན་མཛད། ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་ཁོང་གིས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་དང་།  བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་།  ཀུན་རིག་གི་དབང་།  རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལྷ་བཅུ་བདུན་གྱི་དབང་།  འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོ་ལྷ་ལྔའི་དབང་།  གདུགས་དཀར་ལྷ་མང་གི་དབང་སོགས་གསན།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ཕུར་ལྕོག་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེར་རྟག་ཏུ་ངུ་ཡིས་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་བསྟེན་པ་ལྟར་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མཉེས་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཉེས་པར་མཛད་པས་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཕུར་ལྕོག་བླ་མའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར།  རི་ཁྲོད་དེར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་གི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས།  སྐབས་དེར་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེས་འཁོར་སློབ་རྒྱུ་སྐར་དབུས་ན་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་སྐྱེས་མཆོག་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་དགོངས་ནས་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར། རྒྱལ་སྲས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བསྙེན་རྫོགས་སྒྲུབ་སྐབས་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ལས་སློབ་ཀྱང་གནང་། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་བླ་མའི་རྒྱལ་ཚབ་མཛད་དེ་ཡོངས་འཛིན་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་སོགས་ལ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་ཕུལ་བ་སོགས་འཆད་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་གནང་།  
  པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བླ་མའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་གསན་སྐབས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ་འབུལ་བའི་དམ་བཅའ་མཛད་པ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་ཡང་ཕུལ།  དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཞུས་སམ་སྙམ། རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་ཆོས་འབྲེལ་གསན།  ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཇལ་ཁ་ལན་གཅིག་ཞུས།  ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ལས་བཀའ་ཆོས་མང་པོ་གསན།  དབང་གནང་ན་དགེ་བཤེས་འདྲ་མང་དུས་དབང་བརྡ་སྤྲོད་ཙམ་མཛད།  གཞན་པའི་དུས་ཆ་གསུམ་གཅིག་གི་ཐུགས་བྲེལ་ལས་མི་སྣང་།  སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ཅེས་གསུངས།  གཞན་སྔགས་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ་ཚང་གི་མདུན་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དབང་སོགས་གསན་བཞེས་གནང་ཞིང་།  ལྕང་ར་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མདུན་ནས་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་མགོན་པོ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་ཁྲིད་གསན།  པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀས་རང་ཡུལ་དུ་དགོན་པ་འདེབས་པར་བསྐུལ་བ་བཞིན་མདོ་སྨད་དུ་འབྱོན་ཁར་སྒོ་ལའི་ནང་དུ་ཀློང་བརྡོལ་བླ་མ་ཕེབས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཕྱག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐུགས་སྨོན་གནང་། ཕ་ཡུལ་གྱི་གཉེན་ཉེ་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྨད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕོ་ཉ་བཏང་བར་བརྟེན་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས།  
   རང་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་མཚོ་སྔོན་བོད་སོག་གི་བླ་དཔོན་སེར་སྐྱ་ཆེ་ཕྲ་མང་པོས་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་བླ་མར་བསྟེན་ཞིང་སྤྱི་བོར་བཀུར།  བླ་དཔོན་སེར་སྐྱ་མང་པོས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད།  ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་འབལ་མདོ་ན་བཞུགས་སྐབས་སུ་ཤིང་བཟའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་ཐོག་མར་མཇལ་བར་ཕེབས་ཏེ།  ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་འཇིགས་བྱེད་དང་ཀུན་རིག  གསང་འདུས་སོགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་དེར་བཞུགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་བསྩལ།  དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་བ་ས་གླང༼ ཕྱི་ལོ༡༧༦༩ ༽ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཏབ།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བར་ཨེར་ཏི་ནི་མེར་གན་མཁན་པོའི་ཆོ་ལོ་དང་། མཚན་ཉིད་ཚུགས་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ཕེབས་བཞིན་སེར་བྱེས་ལྟར་གྱི་འཆད་ཉན་བཙུགས།  བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགེ་བཤེས་ཁྲི་རྒན་དུས་ཀྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡི་ངོགས་བླ་མ་ཀུན་བཟང་ཁྲིར་བསྐོས་ཏེ་བརྩི་བཞག་གཏོང་དུ་བཅུག  ལོ་ཤས་ནས་ས་གནོད་ཆེ་བ་ལ་སྟོང་ཆེའི་མཁར་ནག་བོན་པོས་ས་འདུལ་བྱས། དང་པོར་གྲྭ་ཚོགས་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་འདུས་པ་ཨ་རིག་དང་སོག་པོའི་རུ་འཐོར་བས་བརྒྱ་མ་ལོངས་ཙམ་ལ་བབས།   
     རྗེ་ཉིད་འབྲོག་ཁྲོད་ཕེབས་བཞུད་ཀྱི་སར་ཐུད་གང་བྱུང་མཉམ་བརྫི་བྱས་པའི་ཐུད་གདར་གཉིས་རེ་མཛོ་ཁལ་བྱས་ཏེ་གྲྭ་མང་ལ་བགོས།  ཇ་མར་ནས་གསུམ་གྱི་ཕོག་བུད། ཕྱིང་བ་དང་རས་ཁ་གང་རྙེད་ཀྱིས་གྲྭ་བ་རང་རང་གི་ལུས་ཚད་དང་བསྟུན་ཕྱིང་འགག་བཟོས།  གཟན་ཤམ།  ཞྭ་ཟླམ།  ཐ་ན་འཚེམ་སྐུད་ཡན་ཆད་དགེ་བཤེས་ཉིད་ནས་གནང་། རྐང་བྲོ་ཙམ་གྱི་གྲྭ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་ངས་བཙེམས་པའི་གྱོན་པ་ཞོག་ལ་སོང་། གཉོམ་ཆུང་སྡོད་མཁན་རེ་བྱུང་ན་དགོས་གསུངས།  འདི་ལས་དགའ་བྱས་ན་ངས་ཐུབ་ཀྱང་ཧ་ཅང་བརྒྱག་ན་གྲྭ་བ་འདི་ལ་དྲན་རྒྱུ་མང་། རན་ཙམ་ཡིན།  གླ་བ་མི་ཚོ་རི་རྫད་ཙམ་གྱི་དཔེ་ལྟར་ངས་གསོ།  མཚན་ཉིད་ཟེར་རྒྱུ་དེ་མི་མང་པོས་རྩོད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།  རྩོད་པ་དཀའ།  རྗེའི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་བ་ལ་བག་ཆགས་ཅི་ཐེབས་གྱིས། སྐྱོར་སྦྱངས་ལ་རེམ་གསུངས་པས་ལོ་གཅིག་ལ་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན་སྐྱོར་མཁན་ཉེར་ལྔ་དང་།  གཞན་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ།  རྗེ་བཙུན་པའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་སྐྱོར་མཁན་མང་ཞེས་ཨ་རིག་གསུང་རབ་ཚང་གིས་གསུངས་ཟེར། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ཐུགས་བཀོད་གནང་སྟེ་གཙང་ཁང་དང་འདུ་ཁང་། ཆོས་གྲྭ་སོགས་གསར་བཞེངས་མཛད། གྲྭ་མང་ལ་རྒྱུན་དུ་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་དང་བསླབ་གསུམ་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ་བའི་ངོས་ནས་གཞུང་ཆེན་རྣམ་བཞི་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་སྟོན་གནང་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་།  
     རྒྱུད་པ་དང་དུས་འཁོར་སོགས་འཛུགས་པའི་སྟ་གོན་ཡང་མཛད། ལྷ་ཁང་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་མང་དུ་བཞེངས་ནས་དགོན་པ་ལོ་ཉེར་བཞི་འམ་ཉེར་ལྔའི་བར་དུ་བསྐྱངས།  མཁས་དབང་གཙང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་གཙོ་མཛད་དེ་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་གསན་མཁན་མང་པོར་དབང་ལུང་མན་ངག་རིགས་མང་དུ་བསྩལ་ཅིང་གཙང་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་གདན་ས་གཙང་དགོན་དོན་གྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ནས་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་མཐའ་དག་ཁུར་དུ་བཞེས། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་རྒྱུན་དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རིམ་གཉིས་གཙོར་བཏོན་ནས་ཐུགས་དམ་ཟབ་མོའི་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་མཛད་ཅིང་འཚོ་བའི་ཞལ་ཏ་ཙམ་ཡང་རང་གིས་བསྒྲུབས། སྔར་ཐུགས་ལ་བཟུང་བའི་མདོ་སྔགས་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་དང་།  དངོས་གྲུབ་སྙེ་མ་གཉིས་ཐུགས་ལ་བཟུང་ནས་མཛད་པ་ཐ་མའི་བར་དུ་ཞལ་འདོན་ཆགས་མེད་མཛད།  
      དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་བ་ཤིང་ལུག༼ ཕྱི་ལོ༡༧༧༥ ༽ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་སོགས་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་མཁན་མང་པོར་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བ་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ། ལམ་རིམ་དམར་ཁྲིད་མྱུར་ལམ། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས།  བེའུ་བུམ་སྔོན་པོའི་འགྲེལ་བ། ཐོག་མའི་བློ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད།  དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་ཡིག  རྟོགས་བརྗོད་མདུན་ལེགས་མའི་འགྲེལ་བ་སོགས་གསུང་ཆོས་མང་དུ་བསྩལ།  དགུང་ལོ་ང་ལྔ་བ་ལྕགས་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༠ ༽ལོར་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་མང་པོའི་ཆེད་དུ་སོག་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས།  དེ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་སོགས་ལ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་དང་སྨན་ཆོག་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་ལུང་གནང་།  སྐབས་ཤིག་རོང་བོ་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་པས་རེབ་གོང་རོང་བོར་གདན་དྲངས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་ཅོད་པན་དུ་བཀུར།  ཤར་སྤྲུལ་སྐུས་གཙོས་བླ་གྲྭ་མང་པོར་དབང་ལུང་རྗེས་གནང་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གནང་།  རེབ་གོང་ཕྱོགས་ཀྱི་དད་ལྡན་མང་པོའི་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད། 
      དགུང་ལོ་ང་བདུན་པ་ཆུ་སྟག༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༢ ༽ལོའི་དབོ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་གསན་མཁན་ཆེས་མང་པོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་ཡོད་དོ་ཅོག་དང་།  པོ་ཏོ་བ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་གནམ་ཐིག་དང་།  དཔེ་ཆོས་རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྩ་འགྲེལ།  བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་རྩ་འགྲེལ།  བློ་སྦྱོང་རྨ་བྱ་དུག་འཇོམས་སོགས་བློ་སྦྱོང་གི་སྐོར་དང་།  གོང་ས་ལྔ་བའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཀུན་རིག་གི་བསྙེན་ཡིག་སོགས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཟླ་བ་གསུམ་ལྷག་གི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བར་མཛད།  དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་བ་ཤིང་སྦྲུལ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༥ ༽ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་ཆོས་གསན་མཁན་མང་པོར་མདོ་སྡེ་མཛངས་བླུན་དང་།  བྱམས་པའི་ཞུས་པའི་མདོ།  བྱམས་པས་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ།  ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སེན་རིང་གི་ཞུས་པའི་མདོ།  མི་ལའི་རྣམ་ཐར།  བསྐལ་བཟང་རྒྱན་འཕྲེང་།  བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོའི་འགྲེལ་བ།  རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་། མཁས་གྲུབ་ཆིག་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བཤད་ཁྲིད་སོགས་གནང་།  དགུང་ལོ་རེ་གཉིས་པ་མེ་ལུག༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༧ ༽ལོའི་དཔྱིད་ཀར་གཡེར་གཤོང་དགོན་པར་ཕྱག་ཕེབས།  གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཙོས་གསན་མཁན་མང་པོར་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་དང་།  རྗེ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་།  ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཆོས་ཐུན་བདུན་མ།  བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་བའི་དབང་ཆེན།  རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་ཆེན།  སྙིང་བོ་དོན་གསུམ་གྱི་ཁྲིད།  བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་བཤད་ལུང་བཅས་ཟླ་བ་གཉིས་ལྷག་གི་རིང་ལ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་དགུང་ནས་ཕབས།  སྐབས་དེར་དགེ་བཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཚོགས་པའི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་དང་བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྡོམ་ཁྲིམས་འབོགས་པ་སོགས་གནང་།  རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་དང་དཔང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་བ།  གཟའ་ཡུམ།  རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ།  བློ་སྦྱོང་ཆིག་ལབ་རིང་མོ།  བརྒྱ་རྩའི་ལུང་སོགས་གནང་།  རྗེ་གསེར་ཁང་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཡས་མས་སུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་མདུན་ནས་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན་དང་།  བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ།  མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་།  རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་སོགས་གསན་བཞེས་གནང་། 
     དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་རི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་ཁར་གྲྭ་མང་ལ་རྣམ་རྒྱལ་མ་དང་སྒྲོལ་མའི་ལུང་གནང་སྐབས།  སྒྲོལ་མ་འདི་ང་ལ་ཨ་མས་བསླབས་པ་ཡིན་དག་རྒྱུ་མེད།  འོན་ཀྱང་།  ངེད་ཀྱི་ངག་སྒྲོས་མ་བྱས་ཁྱེད་ཚོའི་འདི་བཞིན་འདོན་མི་དགོས་གསུངས།  དེའི་མཇུག་ཏུ་ངེད་ཀྱི་དགོན་པ་འདིར་གྲྭ་བ་མང་པོ་མི་དགོས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མང་ན་མི་བཟང་།  འདུ་ཁང་འདིར་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་ཡང་བྲིས་ཡོད།  སངས་རྒྱས་སྟོང་བོ་དེ་དག་མང་ཇ་བཟང་ན་ཡང་འཛུམ་མེ་རེ་ངན་ན་ཡང་འཛུམ་མེ་བཞུགས་ཡོད་གསུངས།  གཞན་ཡང་སྐུ་སྐྱེ་ཟེར་བ་འདི་སྲོལ་བཟང་པོ་མིན་ཚུལ་དང་།  མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ང་ལ་གཅིག་གདམ་དུ་བཅུག་ན་བཙུན་པ་འདེམས་ཞེས་གྲྭ་མང་ལ་ཚོགས་གཏམ་མང་དུ་གནང་བ་མ་ཟད།  ཕྱི་སྐོར་ཞིག་ལ་བྱོན་དུས།  དགོན་པའི་མཐའ་ན་ཡོད་པའི་རུས་པ་ཐམས་ཅད་བཏུས།  ཐུ་བ་གང་ཁྱེར་ཡོང་ནས་འདུ་ཁང་གི་སྒོར་སྤུངས་ཏེ།  གྲྭ་བ་རྣམས་བོས་ཏེ་འདི་ལ་ལྟོས་ཨང་ལས་ངན་པོ་ངས་དགོན་པ་འདི་ཅི་ལ་བཏབ་བཞག་པ་རེད།  མ་བཏབ་ན་ཨང་།  དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱེད་ཚོས་བན་རྒན་བླ་མ་ཞིག་ལ་བརྩི་ན་འདི་འདྲ་མ་བྱེད་གསུངས་པས།  དེ་ནས་བཟུང་དགོན་པའི་མཐའ་ཚོ་གཙང་སིང་ངེར་གནས་སྐད།  སྐབས་ཤིག་ལ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་ཤིང་བཟའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་ཕྱག་ཕྱིར་ཁྲིད་ནས་ཁྲི་ཀ་དང་།  ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་།  བྲག་བྱ་ཁྱུང་།  སྐུ་འབུམ།  ཟི་ལིང་སོགས་སུ་ཕེབས།  ཟི་ལིང་དུ་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་བཞུགས་གནས་མཁར་ནང་གི་གྲྭ་ཚང་བཞི་སོ་སོའི་རྟེན་སོགས་མཇལ་ནས་ཟི་ལིང་མཁར་ལ་སྐོར་བ་ལན་མང་མཛད། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བྱམས་པ་འབུམ་གླིང་དང་།  རི་བོ་དན་ཏིག  ཡང་ཏིག  མཛོ་མོ་མཁར།  ཀ་ཅུའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ།  ཨ་འགང་རྟ་མགྲིན་རང་བྱོན།  ལོ་ཀྱྰ་ཏུན་སོགས་ལ་མཇལ་སྐོར་དུ་ཕེབས།  ཕྱིར་ལམ་ཙོང་ཉིན་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་གསེར་ཁོག་བཙན་པོ་དགོན།  དགོན་ལུང་།  ཆུ་བཟང་།  དམར་གཙང་བྲག  བ་ཝོན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ།  ཤ་བར་འོད་དཔག་མེད།  བྲ་སྟི་སྒྲོལ་མ་རང་བྱོན།  སྟོང་སྐོར་དགོན་པ།  སྒོ་མེ་བར་ཝོན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་སུ་ཕེབས།  ཐེངས་ཤིག  ཁོང་རེབ་གོང་རྫོང་དཀར་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་རྗེ་མ་ཎི་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་ཚང་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གླེང་མང་དུ་མཛད།  རྣམ་པ་གཉིས་སྔར་ནས་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་འདྲེས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཁར་ཕན་ཚུན་ཡོན་ཏན་མཛད་སྤྱོད་ལ་དད་གུས་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ཚང་གིས་རྗེ་མ་ཎི་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་ཚང་གི་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་བརྗོད་པ།  
      ཕུན་ཚོགས་ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་སྩོལ་བའི། ཞེས་པའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཚིག་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་བརྩམས།  རྗེ་མ་ཎི་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་ཚང་གིས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ཚང་ལ་ན་བཟའ་སྤུས་ལེགས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཕུལ་ཏེ།  ཕྱིང་སེར་དང་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་ནས་འཚང་རྒྱ་ན་ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་དགོས།  ད་རེབ་ན་བཟའ་འདི་རྣམས་བཞེས་དགོས་ཞུས་པར།  ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་ན་བཟའ་རྣམས་སྐུ་ལ་མནའ་ནས་རྫོང་དཀར་དགོན་པའི་རྟེན་རྣམས་ལ་ཞིབ་མཇལ་གནང་སྐབས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལུང་བསྟན་ཡང་གསུངས།  དགུང་ལོ་རེ་བདུན་པ་ཆུ་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༢ ༽ལོར་ལ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་གི་མཁན་ཁྲིར་བཞུགས་བཞིན་པའི་སྐབས། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་འབའ་ཞིག་ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ་གྱིས་གཙོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཇག་རྐུན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་ཇེ་ལོད་དུ་སོང་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་བར་དགོངས་ནས། དགེ་བཤེས་ཁོང་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོས་དགོངས་པ་གཅིག་དྲིལ་གྱིས་རྐུན་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞེས་གསུང་བསྐུལ་མཛད་པ་བཞིན། 
      ལ་མོ་བློ་བཟང་ཕན་བདེའི་དབང་ཕྱུག་མཁས་བཙུན་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤར་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛོམས་ཏེ་ཇག་མི་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ། ཁྱེད་ཚོས་བྱ་ངན་སྤྱོད་ངན་འདི་དག་གི་འཕྲོ་བཅད་ན་ལེགས་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ནན་ཏན་དུ་བསྩལ་བས་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་བདེ་འཇགས་ལ་བཀོད།  དེའི་སྐབས་སུ་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་དེར་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་མདོ་སྡུད་པ་དང་།  སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་སོགས་བསྩལ། དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པ་ཆུ་གླང༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༣ ༽ལོར་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་མཆོག་གིས་གཡེར་གཤོང་དགོན་པར་གདན་དྲངས། བླ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་རྣམ་བཤད་ཕུལ་བྱུང་བཞད་པའི་དགའ་སྟོན། དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་གསུང་རྒྱུན་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས།  འཇམ་དཔལ་ཞིང་བཀོད་ཀྱི་མདོ།  ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན།  གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་རྗེས་གནང་སོགས་གནང་།  དགོན་གནས་དེར་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་ཆེན་ཉིན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཟངས་ཀྱིས་བཞེངས་ཡོད་པ་ལ་རབ་གནས་གནང་།  
      དགུང་ལོ་དོན་གཉིས་པ་མེ་སྦྲུལ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༧ ༽ལོར་སྟོང་སྐོར་དགོན་དུ་བཞུགས་སྐབས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དབལ་མང་པནྚི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་པ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་།  ཉིན་དུ་མར་ལམ་རིམ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མདོ་སྔགས་དང་།  སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།  ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གསུང་གླེང་སོགས་ཕན་ཚུན་བྲག་ཐོག་ནས་ཆུ་འཇོ་བ་ལྟ་བུ་གནང་རེས་མཛད་པས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཐུགས་བློ་ཁེངས་པ་བྱུང་།  ཞེས་དང་།  དགུང་ལོ་དོན་གསུམ་པ་ས་རྟ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༨  ༽ལོར་ཡང་དབལ་མང་པནྚི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་པ་དབུས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་སྟོང་སྐོར་དགོན་དུ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་དང་མཇལ་འཛོམས་མཛད།  སྔར་བཞིན་གང་ཅིའི་གསུང་གླེང་འཕེལ་ཞིང་།  ཕེབས་ཁར་མཐེ་བོང་གེར་ཏེ།  ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རིག་ལ་ང་མགུ་བ་ཡིན།  ཆོས་ཤིག་བྱ་ཨེ་དགོངས།  དགོངས་ན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ནས་མ་བཞུགས།  ཕ་ཡུལ་བློས་མ་བཏང་བའི་ཆོས་པ་མེད།  རྨ་ཆུའི་ཚུར་ཁ་འདིར་ཕེབས། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཐུགས་འཛིན་མཛོད།  འདིའི་ཚིག་རེ་རེ་དང་གཞན་པོ་ཏི་རེའི་ནུས་པ་མི་འདྲ།  དུས་ཕྱིས་ངས་གང་བཤད་གཞན་གྱིས་བློ་ལ་འབབ་ཀི་མེད།  འཇིག་རྟེན་ཅིག་བྱེད་ཨེ་དགོངས།  དགོངས་ན།  ཁྱེད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ་ཚང་གི་རྐང་ལག་གི་རྡིག་སྒྲ་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད།  དེའི་སྟེང་དུ་དགོས་པ་ཅིག་ཡོད།  གང་ཡིན་ཟེར་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན།  ལྷ་སྡེ་ཁག་གསུམ་ལ་ཇག་ཁྲིམས་རྐུས་ཁྲིམས་ཤིག་དང་།  དགོན་པ་ལ་ནག་ཆང་རྐུས་གསུམ་གྱི་འགྲིག་ལམ་དམ་པོ་ཞིག་འོང་ན་དེས་མི་ཆོག་རྒྱུ་མེད། ང་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཕྱིང་སེར་ཅན་གྱི་གདམས་ངག་གི་སྙིང་བོ་ཡིན་ནོ་གསུངས་བ་ཐུགས་ལ་འཇགས་ཞེས་དབལ་མང་ཚང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་གསུང་འདུག   དགུང་ལོ་དོན་གསུམ་པ་ས་རྟ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༨ ༽ལོར་གཅན་ཚའི་ཐང་དུ་ཕེབས།  ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་མཁན་མང་པོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་།  ལམ་གཙོ།  ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ།  རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཞི་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལུང་།  ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་རྗེས་གནང་།  རྣམ་འཇོམས་བྱབས་ཁྲུས་སོགས་གནང་།  ད་དུང་ལོ་འདིར་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕེབས།  བླ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་སོགས་ཆོས་རྒྱུན་མང་པོ་གནང་།  དགོན་པར་ཆུ་ཅུང་ཟད་དཀོན་པས་ལུང་བསྟན་ཞུས་པར་བྲེལ་བ་མི་དགོས།  སྡོང་རའི་རྔ་མ་ན་རང་འཐག་བསྐོར་དུས་ཡོང་གསུངས།  ནན་ཞུས་བྱས་པས་མདུན་རིའི་རྐེད་པའི་རྩེར་ས་བརྟག་གནང་བ་བཞིན་ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོ་སྟེ་ཀླུ་མ་དྲོས་པའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས།  དགེ་བཤེས་ཁོང་བྱ་ཁྱུང་བྲག་ཏུ་ཕེབས་ནས་གསན་མཁན་མང་པོར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་དང་།  གསང་འདུས་སོགས་ཆོས་བཀའ་ཅི་རིགས་བསྩལ།  
     དགེ་བཤེས་ཚང་དགུང་ལོ་དོན་ལྔ་བ་ལྕགས་སྤྲེལ༼ ཕྱི་ལོ༡༨༠༠ ༽ལོར་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཡེར་གཤོང་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་གདན་དྲངས།  གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཙོས།   མཁན་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་།  སྟག་གེ་སྤྲུལ་སྐུ།  བྲག་དཀར་ཞབས་དྲུང་སོགས་ཕྱོགས་ནས་བྱོན་པ་དང་།  གཞིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་མང་པོར།  བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་དང་།  ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་ཆོག་དངུལ་དཀར་མེ་ལོང་ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་དབུ་ནས་ཆོས་ཐུན་གཅིག  ཇོ་བོའི་བསྟོད་པ་སུམ་ཅུ་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་།  དགོན་པའི་རིམ་གྲོར་དྲུག་ཅུ་བའི་གཏོར་བཟློག་དང་།  ཚོམས་ཆེན་གྱི་རྟེན་གསར་རྙིང་རྣམས་ལ་རབ་གནས་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་སྤྱན་དམིགས་ཀྱང་གནང་།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ལྕང་སྐྱ་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་གིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བཀུར།  དབང་ལུང་རྗེས་གནང་སོགས་ཟབ་ཆོས་མང་པོ་ཡང་ཡང་གསན་ཏེ་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀ་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར།  དགུང་ལོ་དོན་དྲུག་པ་ལྕགས་བྱ༼ ཕྱི་ལོ༡༨༠༡ ༽ལོར་རྡོ་སྦིས་དགོ་རིའི་གྲྭ་ཚང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་ཚང་དང་།  ལ་ཁ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གནང་།  དགོན་དེ་གའི་བླ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་ཀུན་རིག་གི་དབང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་བོའི་མདོ།  ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་གི་དབུ་ནས་ཆོས་ཐུན་གཅིག  གདུགས་དཀར་མཆོག་གྲུབ་མ།  རྣམ་རྒྱལ་གཟུངས་རིང་གི་ལུང་བཅས་བསྩལ།  
     དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ཆུ་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༢ ༽ལོར་ཤིང་བཟའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་ལ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་གདན་ས་གཏད་དེ་ཁོང་ཉིད་བྱ་བཏང་གི་ཚུལ་གྱིས་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་ཕལ་ཆེར་དང་། མ་ཧཱ་ཙི་ནའི་ཡུལ་གྲུ་སོགས་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་སྟེ་དད་ལྡན་བོད་སོག་གི་གདུལ་བྱ་བགྲང་ལས་འདས་པའི་བློ་ཁ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བསྒྱུར།  ཡང་ཁོང་ཉིད་ཐེངས་ཤིག་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་དག་ཐེར་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕྱིར་དགོན་པར་གདན་དྲངས་ནས་དགུན་གཅིག་ལ་བཞུགས། ཤིང་བཟའ་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་ཁ་ཤོམ་ལག་ཤོམ་མ་བྱས་ན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་ཐ་སྙད་མེད་ཅེས་རྣམ་འགྱུར་སོགས་བསླབ་སྟེ་རྩོད་གྲྭ་ཤོག་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་པར།  ཁོང་གིས།  འདང་རྒྱོབས།  བསམ་བློ་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བཏང་ན་ཀི་བཏབ་པའི་ཉེས་བྱས་གཅིག  ཐལ་མོ་བརྡབ་པའི་གཅིག  ཧབ་ཆ་བརྒྱབ་པའི་གཅིག་སོགས་འབྱུང་གསུངས།  འགྲིག་འགལ་མང་པོ་བྱུང་བར་ཐུགས་སྐྱོ་སྟེ།  ངས་འདིར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་པ་གྲྭ་བ་གཉོམ་ཆུང་དཔེ་ཆ་རེ་ལྟ་མཁན་ཨེ་ཡོང་བསམ་པ་ཡིན་པ་ལས་ཚོང་དང་ཁེ་ཕོག་གི་ཆེད་དུ་མིན།  ཁྱོད་རང་ཚོས་ཚོང་ཁེ་ཕོག་དང་རྒྱུ་ནོར་གསོག་གི་བསྡད་ན་གྲྭ་བ་ཡ་རབས་ཚོའི་མིག་ལྟོས་ལ་གནོད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ངེས།  ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་སྐུ་ཁམས་བདེ་མོ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་ནས་སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་མཛད་དེ་དབེན་གནས་གང་འགོལ་རྣམས་སུ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུས་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་མཛད་པས་ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་ཁ་ཀློང་དུ་བརྡོལ་བ་བྱུང་།  ཀ་མདོ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་དང་ཨ་རིག་ཆུ་སྔོན་ཁའི་ཙོ་མོ་ངོ་། ཨ་རིག་ཞོ་མ་ཕུག  འདམ་བུའི་བྲག་དཀར།  ཏེ་ཐུང་བྲག་དགོན་སོགས་སུ་ཡུན་རིང་བཞུགས།  ཉན་ཐོས་འགོག་སྙོམས་པ་བཞུགས་པར་གྲགས་པའི་གནས་ལྷ་ཁང་ལུང་བའི་བྲག་ཕུག་དང་།  སྟོང་སྐོར་མཁར་ནང་གཉིས་སུ་དབྱར་དགུན་རེས་མོས་ཀྱིས་བཞུགས་སའི་མཐིལ་མཛད།  སྟོང་སྐོར་དགོན་ནས་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་སྣམ་ཕྲུགས།  རྩེ་ཞྭ་སོགས་ཀྱི་འགྱེད་ཡང་ཡང་བསྐུར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་ཕྱག་ཏུ་གསེར་གང་བྱུང་དབུས་གཙང་དུ་མང་འགྱེད་དང་།  རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ལ་དངོས་འབུལ་གྱི་ཆེད་དུ་བསྐུར་གནང་མཛད།  ལྷག་མ་གང་ཡོད་ཀྱིས་གསུང་རབ་དང་ཐང་ག་མང་དུ་བཞེངས།  ཆོས་བྲིས་པ་ཨ་མཆོད་གསེར་ཞག་གི་བསམ་པ་ཡིན་གསུངས།  སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ་གྱི་རྐུས་ཁྲིམས་གཅོད་རྒྱུར་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཞུས། དོང་ཙེ་གང་རྙེད་བསགས་ནས་ཐེ་གུ་གང་འཚམས་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་སྤྲང་བོ་ལྔ་བརྒྱ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་ལ་སྤྲང་འགྱེད་གཏོང་།  ཐེ་གུ་ཕྱིར་བླངས་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་སྐྱོང་གསོག་བྱེད་པ་སོགས་ཁོང་གི་ཕྱག་གི་དངོས་རྫས་གང་ཡོད་རྣམས་གསེར་དང་དོང་ཙེར་བསྒྲིལ་ནས་བྱ་བཏང་གི་ཚུལ་དུ་གནས་སྐོར་མཛད་དེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་མང་འགྱེད་སྤྱི་འཇོག་སོགས་བབ་བསྟུན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་མཛད་དེ་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་བོ་རྣམས་རྫོགས་བྱང་གི་གཏེར་དུ་སྦས། 
      དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་ཆེན་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དང་བཙན་པོ་དགོན།  བྱ་ཁྱུང་བྲག  ཆུ་བཟང་དགོན།  ཟན་གྲོན།  སྟོང་སྐོར་དགོན།  དགོན་ལུང་སོགས་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་ཕལ་ཆེ་བར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ཞིང་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད།  ཁོང་གི་དངོས་སློབ་དུ་གྱུར་བ་ཡང་།  བོད་སོག་གི་བླ་དཔོན་ཆེ་ཕྲ་དུ་མ་དང་།  ལྕང་སྐྱ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་།  ཤར་སྤྲུལ་སྐུ།  སྨིན་གྲོལ་སྤྲུལ་སྐུ།  ལ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ།  སྟོང་སྐོར་སྤྲུལ་སྐུ།  བྱ་ཁྱུང་མཁན་པོ་ཇུ་ནང་ངག་དབང་སྙན་གྲགས་།  ཆེ་ཤོས་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ།  ལ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་མར་ཁུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། ལ་མོ་གཡོན་རུ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས།  ཤིང་བཟའ་པནྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས།  རྐ་ཕུག་པནྚི་ཏ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ།  གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས།  དགེ་བཤེས་བྱམས་པ་ཟླ་འོད།  ཉི་ཟུར་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་སོགས་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་བླ་ཆེན་མཁས་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་སློབ་མར་གྱུར་ཏོ།།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་སྐུ་ན་མཐོན་པོའི་དུས་སྟོང་སྐོར་ལྷ་ཁང་ལུང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲེངས་པའི་མཐར།  དགུང་ལོ་དོན་བརྒྱད་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་ཕག༼ ཕྱི་ལོ༡༨༠༣ ༽ལོའི་སྟོན་དུས་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཟད་ལྟེམས་པའི་ཚུལ་མཛད་པ་ན།  སྒོ་མེ་ཕྱོགས་སུ་འབྱོན་བཞེད་ཀྱིས་དད་ལྡན་དུ་མའི་རེ་བ་སྐོང་བཞིན་ཤུག་ཆུའི་རི་ཁྲོད་དུ་དེ་གའི་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་བའི་དབང་སོགས་ཆོས་བཀའ་འགའ་ཞིག་བསྩལ་ཅིང་། རིམ་གྱིས་བར་ཝོན་ཏིང་ཀྱྰ་དགོན་པའི་ལྟག་གི་རི་ལྡིངས་སུ་ཕེབས། སྒོ་མེ་ཏིང་ཀྱྰ་དཔོན་སློབ་ཀུན་བཟང་སྙན་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ང་རང་ཤི་སོང་ན་སྤུར་འདི་ཀར་བཞག་ཨེ་ཆོག་གསུངས་པར།  དཔོན་སློབ་བས་ཕྱག་ཕུལ་ཏེ།  ང་སྒོ་མེ་ཚང་ལ་དེ་འདྲའི་བསོད་ནམས་ཞིག་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་།  ཐུགས་བཞེད་ལྟར་གནས་འདི་ཀར་བཞུགས་ན་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་ཚིག་ཕུལ།  རྭ་རྒྱ་ནས་ཤིང་བཟའ་པནྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་གྲྭ་མང་བཅས་ཕེབས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བར།  ང་ལ་རང་དབང་མེད།  ཡོད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་འདི་སོས་ཐབས་མེད།  
       གལ་སྲིད་རང་དབང་ཞིག་ཡོད་ན་སྟེང་ཡ་གིར་ལྷ་ཡུལ་ནས་རྩེད་མོ་རྩེ་གི་བསྡད་ན་སྙམ་གསུངས།  ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་འབྱོན་རྒྱུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར།  རང་དབང་མེད་པས་སྤྲུལ་སྐུ་མི་ཡོང་།  ཡོད་ན་ལྷག་པར་མི་ཡོང་།  འཐབ་རྩོད་འཁྲུགས་ལོང་འདིའི་ནང་དུ་ཡོང་ནས་ཅི་བྱེད།  ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཁྱི་གཏུམ་པོས་དེད་ཀྱང་ཁ་ནས་མི་འཆོར་བ་འདི་ངའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས།  ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་བློ་ནས་ཤར་ཤར་འདོན་མཁན་གྱི་བྱིས་པ་ཞིག་རྙེད་ན་ཁྱེད་ཚོས་བླུས་ཆོག་ཚུལ་དང་། གསོན་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར་ཤི་དུས་ཀྱི་རོ་ལའང་ཆོས་བརྒྱད་བྱེད་བཅུག་པར་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་སྟབས།  ང་ཤི་རྗེས་ངའི་ཕུང་བོ་འདི་ཙོག་ཙོག་བྱས་ནས་མ་འཇོག  འཆི་དུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ལྟར་ཞོག་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་གད་པ་འདི་ཐོག་ཏུ་ཁོབས་ཞེས་ཞལ་ཆེམས་གནང་།  ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཉིན་དགོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་སོ། གསན་ཡིག་འགར་ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ལ།  བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་དང་།  བྱམས་པ་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར།  རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་སོགས་ཀྱང་ཟེར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ་ཀུན་རིག་གི་བསྙེན་ཡིག་དང་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས།  གསང་འདུས་བསྙེན་ཡིག  རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག  གོང་མའི་བརྟན་གསོལ།  ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་མའི་གསུང་ཟིན་བྲིས་སུ་མཛད་པ་ལ་ཤོག་གྲངས་དགུ་སོགས་ཡོད་དོ།།

རྭ་རྒྱ་བློ་དབང་།

མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤིང་བཟའ་བློ་བཟང་དར་རྒྱ་མཚོ་ནི་མདོ་སྨད་ཨ་རིག་གི་ས་ཆར་སྤྱི་ལོ་༡༧༥༩ ལོར་ཡབ་མགོན་ཤུལ་ཕྱག་རྡོར་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་རིག་བཟའ་ཚེ་དབང་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་། དགུང་ལོ་བརྒྱད་བཞེས་པ་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༦ལོར་བླ་མ་གཙང་པ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་བཅུ་བ སྤྱི་ལོ་༡༧༦༩ ལོར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོར་མཇལ་ཞིང་། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཤིང་བཟའ་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པ་སྤྱི་ལོ་ ༡༧༧༢ ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་ཁྲི་འདོན་དང་གསན་བསམ་གནང་།  

དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦ལོར་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་བཀའ་བཞིན་དབུས་ལ་ཕེབས་ནས་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་། བྱ་བྲལ་དགེ་བཤེས་དངོས་གྲུབ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་ལ་གཞོལ། དབུ་སེམས་ཀྱི་རང་གཞུང་གཙོ་བོར་མཛད་པའི་ཤོག་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཐུགས་ལ་བཟུང་ནས་ཚོགས་རྒྱུགས་སུ་སྤྲད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ལས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གསན་པ་ནས་གསུང་རབ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ཅུང་ཞིག་རྙེད་པ་བླ་མའིབཀའ་དྲིན་ཡིན་གསུངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༧༩ ལོར་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང༌། མཚན་ལ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ། ཀུན་བཤད་ཀྱི་མཚན་ལ་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་བློ་གྲོས་སུ་གནང༌།  སྤྱི་ལོ་༡༧༨༦ ལོར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་ཅིང་ལོ་དེའི་ལྷ་རམས་ཨང་དང་པོ་དང༌། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་གྲགས་རྣམ་པར་རྒྱས་པས་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནས་པཎྜི་ཏའི་ཆོ་ལོ་དང་ལྷ་རམས་ཨང་པོའི་བཀའ་ཤོག་སོགས་བདག་རྐྱེན་གཏོས་ཆེ་བ་ཐོབ། གཟིམ་ཁང་ཆོས་མཛད་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ངོ་མཐོང་བཞིའི་རིང་གསང་སྔགས་ལ་ཐུགས་གཉེར་གྱིས་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཆེན་མོ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་ཀྱི་དགེ་བསྐོས་ཐོན་པར་མཛད། སྔ་ཕྱིར་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། ཀློང་རྡོལ་ངག་དབང་བློ་བཟང༌་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་དམ་པ་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བཤད་ལུང་དང༌། མི་ཏྲ་རྡོར་འཕྲེང༌། རིན་འབྱུང་བརྒྱ་རྩ། དུས་འཁོར་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་བཀའ་མན་ངག་གི་རིམ་པ་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན། སྤྱི་ལོ་༡༧༩༠ ལོར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེས་མདོ་སྨད་དུ་གདན་འདྲེན་པར་མངགས་པས་རྗེ་འདིས་བླ་མ་ཀློང་རྡོལ་རིན་པོ་ཆེར་དེ་དོན་གསོལ་བས། ཀློང་རྡོལ་རིན་པོ་ཆེས་གདམས་ངག་ཆིག་དྲིལ་གྱི་བཀའ་སློབ་དང༌། ཉིད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ནས་པཎ་ཆེན་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཤངས་མཚལ་ལས་བཞེངས་པའི་འཇིགས་བྱེད། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། ལྷ་མོ་བཞིའི་ནག་ཐང་པཎ་ཆེན་ཕྱག་ནས་མ་དེ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་གསར་འཛུགས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང༌། གཞན་དུས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ཐང༌། ཆོ་ག བསྐྱེད་རྫོགས་སོགས་གནང་སྟེ་ཆོས་བདག་པོ་ལ་འཕྲོད་པ་ཡིན། ཨ་མདོར་སོང་ལ་འདི་ཚོར་རྡུལ་སྤྲུག་ཡག་པོ་གྱིས་གསུངས་ནས་གནང་བས། རྗེ་ཉིད་དང་རྒྱུད་སྨད་བྱིངས་འདྲེན་ཏྲེ་ཧོར་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་གསར་དུ་བཙུགས། 

སྤྱི་ལོ་ ༡༧༩༡  ལོར་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་རྒྱུད་གྲྭ་དང་མཉམ་དུ་མདོ་སྨད་དུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། ལམ་བར་ནག་ཆུ་ཨོ་ཐོག་དགོན་པར་གཞི་གསུམ་དག་ཐོན་དང༌། རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་མཉམ་ལེན་བཙུགས་ཏེ་འཆད་ཉན་གྱི་ངང་ལོ་གཅིག་ཙམ་བཞུགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༩༢  ལོར་མདོ་སྨད་དུ་འབྱོར་ཞིང་། དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ནས་ཀྱང་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བགྱི་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་རྗེ་འདི་ལ་ཕུལ། ཁོང་ནས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་སྔར་ཡོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་དབུས་ནས་མདོ་སྨད་དུ་འབྱོན་ཁར་བཙུགས་པའི་རྒྱུད་གྲྭ་ལ་གྲྭ་རྒྱུན་བསྣན་ནས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང༌དང་། དུས་འཁོར། སྨན་པ་བཅས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་གསར་དུ་བཙུགས།  

རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ལྕགས་ལུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༠༧ ལོའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ནས་མགོ་བརྩམས་མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་སྦྱངས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོ་གསར་དུ་བཞེངས་ཤིང།  ཆུ་བྱ་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༡༣ ལོར་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་ཁྲི་རབས་ཞེ་བཞི་བའི་ཁྲི་འཕང་ལ་མངའ་གསོལ། །  མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༡༦ ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་ཤིང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ཚུགས་བཞིན་ཡོད་པས་དགོངས་ཁྲོལ་ཞུས་པ་དང༌། ཆེ་ཤོས་རིན་པོ་ཆེ་ཁྲི་བར་བསྐོ་བཞག་གནང༌། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ཤིང་ཕོ་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༡༣ ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་དམིགས་ཏེ་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བ་བཟང་པོའི་དབུ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོའི་པར་བརྐོའི་ལས་གྲྭ་གསར་དུ་ཚུགས་ཤིང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༡༩ ལོར་མཇུག་ཡོངས་སུ་གྲུབ། བཀའ་འགྱུར་པར་ཤིང་འདིའི་མ་དཔེ་ལ་བཀའ་འགྱུར་པར་མ་བཞི་ཙམ་ལས་བདམ་གསེས་ཀྱིས་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་གཞིར་བཟུང་ཐོག་རྗེ་ཉིད་དང༌། སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། སེར་བྱེས་བཀའ་བཅུ་བ་བྱམས་པ་དཔལ་འབྱོར་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མཁས་པ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མས་ཤོག་བུ་རེ་རེ་ལའང་ཞུ་དག་ལན་བདུན་ཙམ་རེ་མ་བྱས་པ་མེད་པས་བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་པར་མ་རྣམས་ལས་དག་ཤོས་སུ་གྱུར་བས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མས་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་དག་པར་བྱས་པའི་མཛད་པ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས། གཞན་ཡང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་གསུང་འབུམ་དང་། རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ་སོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གསུང་རབ་བགྲང་ལས་འདས་པའི་པར་ཤིང་བཞེངས།  

རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༡༨ ལོར་རེབ་གོང་རོང་པོ་དགོན་ཆེན་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བར་བཞུགས།

སྤྱི་ལོ་ ༡༨༢༣  ལོར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དུས་སྐབས་དེ་དག་ལ་མདོ་སྨད་དུ་རྗེ་འདི་པ་དང༌། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང༌། དབལ་མང་པཎྜི་ཏ་སོགས་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་བའི་དམ་པ་རྣམས་ཞལ་འཛོམས་པའི་དུས་སྐབས་ཡིན་ཞིང༌། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང་རྗེ་འདི་བ་ལྷ་མོ་གསེར་ཁྲི་དགེ་འདུན་མཁྱེན་རབ་སོགས་ཕན་ཚུན་ལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་བསྐུར་རེས་དང་ཐུགས་དམ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་དང༌། སོག་ཡུལ་བཅས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡབ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་གསེར་སྦྱངས་ལྟ་བུས་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ནི་ཕྱི་རབས་པ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཆེ། སྐབས་དེའི་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་ཆོས་སྡེ་ཕལ་མོ་ཆེའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་གྲྭ་མང་བཅས་རྗེ་འདིའི་དངོས་སློབ་ཏུ་མ་གྱུར་མེད་པའི་ཚོད་དུ་ཡོད་མོད་རེ་རེ་ནས་བྲི་བར་མང་དུ་དོགས་ལ། སློབ་ཚོགས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོའི་ཁྲོད་ཆུང་དུས་ནས་སྤྱན་གྱི་འབྲས་བུ་ལྟར་བསྐྱངས་པའི་ཞལ་སློབ་གཙོ་བོ་ནི་རྗེ་གསེར་ཁང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་པར་བཤད། སྒྲ་སྙན་སྨན་རྩིས་སོགས་རིག་གནས་ཁྲིད་རྒྱུན་ཡང་མང་དུ་སྤེལ་བས་རྗེ་འདིའི་དངོས་སློབ་རོང་པོ་དགོན་ཆེན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བིས་པ་མི་ཕམ་ཟླ་བ་དང༌། ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས། བཀའ་བཅུ་དགེ་འདུན་ཤེས་རབ་སོགས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་བ་མང་དུ་བྱུང༌། 

རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༢༣  ལོའི་མགོ་ཙམ་ནས་སྐུ་བསྙུང་བཞེས་ཤིང༌། ཉིན་གཅིག་ཁྲི་གུང་ཐང་བ་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་གཤེགས་པ་གསན་པས། ངེད་རྣམ་གཉིས་ནས་ལོ་རྒན་པ་ནི་ང་ཡིན་ཏེ། ཁོང་ཕེབས་ཚར་བ་རེད། ང་ནི་ད་དུང་ལུས་འདུག་པ་འདི་ཨང་གསུངས་ནས་ཐུགས་སྐྱོ་ཉམས་ཆེ་བ་མཛད། ཉིན་ཞིག་འབྲོམ་སྟོན་པ་ཤྭ་བ་ཞིག་ལ་ཆིབས་ཏེ་ཕེབས་འདུག་གསུངས་ནས་ཐུགས་དགྱེས་ཉམས་ཆེས་ཆེར་མཛད་ཅིང་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་ཐོ་རེངས་ལ་དགོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། ། 

རྗེ་འདི་ཉིད་གྲྭ་ས་ནས་ཕེབས་རྗེས་ཙམ་ལ་གཞུང་འགའ་ཞིག་རྩོམ་པར་དགོངས་ཚེ། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞུང་རྩོམ་འདྲ་བྱས་ན་དགོན་པ་འདིར་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ལ་ས་རྡུལ་ཆགས་པའི་ཉེན་འདུག་པས་མ་རྩོམ་གསུངས་པས། དེ་ནས་བཟུང་གཞུང་ཆེན་མོའི་འགྲེལ་བ་རྩོམ་པར་དེ་ཙམ་མི་དགྱེས་ན་ཡང༌། དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་བཤད་ཁྲིད་ཅིག་གི་སྐབས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་༼དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཟབ་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་༽དང༌། བརྒྱད་སྟོང་བའི་བཤད་ལུང་གནང་སྐབས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་སུ་བཏབ་པ་༼བརྒྱད་སྟོང་བའི་བཤད་ལུང་༽ ༼སྒྲོལ་བསྟོད་གདུང་རྔའི་སྒྲ་དབྱངས༽ ༼མན་ངག་ཐིག་རྩ་ཟུང་འཇུག་བགྲོད་པའི་ཐེམ་སྐས་༽  ༼གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཨི་བའི་ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་ལྷ་སོ་གཉིས་པའི་ནང་ཐིག་འདེབས་ཚུལ་༽ ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་རྣམ་ཐར་གསོལ་འདེབས་༼བླ་མའི་བྱིན་རླབས་མྱུར་འཇུག༽ ༼རྡོར་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོ་ག༽   ༼ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མངོན་རྟོགས།༽ མདོ་སྨད་ཀྱི་སྙན་ངག་པའི་ཁྲོད་ཕོ་ཉ་འཕྲིན་དུ་བསྐུར་བ་ཐོག་མར་བརྩི་རུང་བའི་༼འཕྲིན་ཡིག་ངང་པའི་རྒྱལ་བོ།༽ ༼ལམ་རིན་ཟིན་བྲིས།༽ ལྷ་མཆོག་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་རའི་གསོལ་མཆོད་༼བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་ཆར་འབེབ༽ མདོ་སྔགས་རིག་གནས་སོགས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་བ་མང་དུ་བྱུང་བའི་དྲིས་ལན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་༼ཤིང་བཟའི་དྲིས་ལན།༽ ༼ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་བཞི།༽ ༼སྒྲོལ་མའི་རླུང་རྟ།༽སོགས་པོ་ཏི་འགའ་ཤས་བཞུགས།  

ད་ལྟ་ཡང་སྐྱབས་རྗེ་ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་སྤྲུལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་དུ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་བཏགས་བཞེས་ཤིང་། བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་བཞིན་བཞུགས་པ་ལགས་སོ། །

རྗེ་བཙུན་གསེར་ཁང་བ་ཞུ་བ་འདི་ཉིད་མདོ་སྨད་ཨ་རིག་ཆུ་སྟོད་དུ་ཡབ་ནོའི་རིགས་དང་། ཡུམ་ཛ་ཏི་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་བྱི་（༡༧༨༠）ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ལ་ཀ་ཀོར་སྤྲུལ་སྐུའི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་བཞེས་། མཚན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ་། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཐོག་རྭ་རྒྱ་སྒར་གྱི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ནས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔར་གསན་བཞེས་མཛད་། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པར་ཤིང་བཟའ་པཎྜ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབས་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤིང་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་རྭ་བླ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་གསན་། དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་ཐོག་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་མཇལ་། ཕྱིར་ཕེབས་རྗེས་རྭ་རྒྱའི་ཉེ་འགྲམ་རྒོད་པོ་རྫོང་དང་། གསེར་ཁང་རྩེའི་སྒྲུབ་གནས་སོགས་ཁག་བརྒྱད་ལ་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་། ལྷག་པར་དུ་གསེར་ཁང་ལ་འདག་སྦྱར་གྱིས་ལོ་མཚམས་ཁ་ཤས་གནང་བས་གསེར་ཁང་བར་གྲགས་། རོང་པོ་དགོན་ཆེན་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་། ཙོང་ཆུ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་མཆོད་རྟེན་ཐང་དང་། དགོན་ལུང་། གསེར་ཁོག་སོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དབང་ལུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་། པེ་ཅིང་དུ་ཙན་དན་གྱི་ཇོ་བོ་མཇལ་། སྤྱིར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་ཐེངས་འགའ་ཤས་དང་། སྐྱ་ཕྱག་བུམ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གཏོང་བ་གནང་། མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྡེ་མང་པོར་ཞབས་ཀྱི་བཅགས་ཏེ་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་རྗེ་བླ་མའི་ལུགས་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་མཛད་རྗེས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་། གསུང་རྩོམ་ལ་མཚོན་ན་《བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པའི་ཆོ་ག་བསྡུས་པ་འདོན་ཚུལ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་དངོས་གྲུབ་བདེ་ཆེན་འབྱུང་གནས་》《བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བསྙེན་ཆེན་》སོིགས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་རྣམས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསགས་ཚུལ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱི་ཁྱེར་བདེ་དངོས་གྲུབ་ཀུན་འབྱུང་》《བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་བསྙེན་ཡིག་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ་》དང་《བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཐོ་ཡིག་བདེ་ཆེན་མཆོག་སྦྱིན་》སོགས་ལྗགས་རྩོམ་མང་དུ་བཞུགས་། དགུང་ལོ་རེ་དགུ་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ས་སྤྲེལ་（༡༩༤༨）ལོ་སྤང་ལུང་རི་ཁྲོད་དུ་སྐུ་བཤེགས་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།

ཕྱག་མཛོད་བྱམས་གསུང་རབ། གནས་ལྔ་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕྱག་མཛོད་བྱམས་པ་གསུང་རབ་མཆོག་ནི་ཡབ་ཨ་རིག་རྒྱབ་ཚང་ཙིག་དམར་དང་། ཡུམ་དམེར་སྐ་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་ཕག་སྤྱི་ལོ1791ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་ཀྱང་ཐུགས་རིག་རྣམ་པར་བཀྲ་བས་གཞན་ ཕལ་བ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་ཚོགས་ཞུགས་ གནང་། ཨ་རིག་ཁྲི་རྒན་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་བྱམས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ཉིད་ལས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ པའི་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དྭངས་མ་སྙན་ངག་དང་ མངོན་བརྗོད། གཞན་ཡང་ཟློས་གར་དང་སྐར་རྩིས་འབྱུང་རྩིས་སོགས་ཤེས་ བྱའི་གནས་ཀུན་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་ཞིང་། རྗེ་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་སོགས་ལ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ དབང་ལུང་མན་ངག་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཅིང་། སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ལས་རྗེའི་ལམ་རིམ་དང་། འབྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས། གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་སྨན་དབང་སོགས་ཟུར་ དབང་མཐའ་ཡས་པ་གསན། གཞན་ཡང་བཅའ་འབུད་རྡུང་གསུམ་དང་། གར་དབྱངས་ཐིག་རྡུལ་སོགས་ལ་ཡང་བསླབས། སྤྱི་ལོ1827ལོར《ཕྱི་དུས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རི་མོས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་རིགས་ལྡན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ》ཞེས་པ་བརྩམས་གནང་མཛད། ལོ་རེ་བཞིན་གླང་རྩིས་འགྲེམ་སྦྱོར་དང་ ལི་ཐོ་གསར་སྤེལ་གནང་། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ནས་འགྲོ་བ་ནད་ པ་གྲངས་མེད་པ་འཆི་བདག་གི་གཡུལ་ལས་བསྐྱབས། རྒྱ་གར་དང་། སོག་པོ། རྒྱ་ནག་བཅས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དང་ཡིག་རིགས་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་གྲགས་ལ། ལུགས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་ཐུགས་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏའི་ཕྱག་མཛོད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་པས་མཚན་ལ་ཡང་ཕྱག་མཛོད་དུ་གྲགས་ལ། ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་དགོན་གྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཆེ་དགུའི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར། ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་སྐུ་གཤེགས་པའི་དགོངས་ རྫོགས་དང་། དེའི་ཡང་སྲིད་ཤིང་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོས་འཛིན་ཁྲི་འདོན་ བདག་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས། དགོན་འདིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པ་དང་། གསུང་རབ་པར་བརྐོ། འདུས་གྲྭ་སྤྱིའི་ ཆོས་མཐུན་གྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་སྦྱོར། དགོན་སྡེ་གཞན་དང་བླ་དཔོན་ཆེ་དྲག་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་སྐྱེལ་བསུ། འཕྲིན་གཏོང་སོགས་ལས་དོན་མཐའ་དག་ལ་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གསུང་རྩོམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་འཕྲིན་ལས་ཆེ་སྟེ། 《རིགས་ལྡན་ སྙིང་ཐིག》དེ་ཉིད་སྔར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་ཤིང་པར་བཞུགས་པ་དུས་ཟིང་སྐབས་མཇུག་བྱང་ཤོག་ལེབ་གཅིག་སྟོར་བར་གྱུར། སླད་ནས་རབ་རྒྱལ་མེ་ཡོས་ 1927ལོར་སྨན་རྩིས་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་རྩིས་མགོ་བསྟུངས་ཤིང་དཔར་ཏུ་ བཏབ་ནས་མཇུག་བྱང་དུ། རྩིས་གཞི་ལྷ་ཡི་སྐྱེད་ཚལ་ལས། ། རིགས་ལྡན་ སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་འདི། ། ཨུ་དུམ་ཝ་ར་ལྟར་མཐོང་ནས། ། དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བླངས་ཏེ་བསུས། ། གཞི་རྩ་བཞག་ཐོག་མཆོད་བརྗོད་ཕྲེང་། ། འཁྲུགས་པ་བསྡེབས་ཤིང་རྩིས་མགོ་བསྟུངས། །ཞེས་སོ། ། རབ་རྒྱལ་མེ་སྟག་ལ་རྩིས་རམས་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའམ་མཚན་གཞན་ཧྭང་སྨིན་ཞིན་དང་། ཁྲིན་ཅེའུ་ཅིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་བསྒྱུར་ཡིག་དང་ལྷན་ཅིག་པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་ནས་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱིས་ལྕགས་པར་དུ་བཏབ། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ནའང་འདིའི་པར་གཞི་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐོས། གཞན《ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ལས་བཤད་པའི་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་གསལ་ བར་སྟོན་པ་ དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་བཀླགས་པའི་ཀུན་ཤེས》ཞེས་པ་དང་། 《ནག་རྩིས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་རེའུ་མིག་བཅས། 《དཔལ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་ རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་དོན་དབྱངས་འཆར་ཆེན་མོ》ཞེས་བམ་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ སྔར་མགོ་ལོག་ཁང་སར་དཔོན་ཚང་དུ་ཡོད་སྐད་དེ་ད་ལྟ་མ་ངེས།

༄༅།།ཁྱབ་བདག་འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་སྐྱབས་རྗེ་ཤིང་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་ནི།  རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ཤིང་བྱ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༢༥  ༽ལོར་ཤར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་ཁད་ཉེ་བའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས།  གེ་ཐོ་དམར་ཡག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཉེ་འདབས།  ཕ་བོང་དུང་དཀར་འདྲ་བའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡབ་ཇ་སག་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་།  ཡུམ་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས།  སེར་བྱེས་ཕྱག་ཤུལ་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་རྣམ་རྒྱལ་ཚང་གིས་དགེ་འདུན་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ།
དགུང་ལོ་གསུམ་པ་མེ་ཕག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༢༧  ༽ལོར་སྨན་ཤུལ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཨུ་རྒེར་ཕེབས་པའི་དྲུང་ནས་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་དང་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གི་དབང་ཐོབ།  སྐབས་འདིར་རྗེ་འདི་ཉིད་ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུར་གྲགས་ཆེ་བ་བྱུང་ཞིང་།  སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང་།  སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མས་ཡང་བསྐྱར་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ངོ་ཤར་བས།  གཙང་སྦྲ་གལ་ཆེ་ཚུལ་གྱི་བཀའ་ཤོག་བསྩལ།
དགུང་ལོ་ལྔ་བ་ས་གླང༼  ཕྱི་ལོ༡༨༢༩  ༽ལོར་སྒོམ་ཐར་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆོས་འཕེལ་ལས་ཡིག་གཟུགས་དང་སྐྱབས་འགྲོ།  སྨོན་ལམ་སྣ་ལྔ་སོགས་ཐུགས་འཛིན་མཛད།  དགུང་ལོ་བདུན་པ་ལྕགས་ཡོས༼  ཕྱི་ལོ༡༨༣༡  ༽ལོར་འདུལ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཨ་རིག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་དཔལ་བཟང་བོའི་དྲུང་ནས་དགེ་བསྙེན་དང་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་གསོལ།  དགེ་བཤེས་ཆོས་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་དུ་བཅར་བཞུགས་མཛད་དེ་རྒྱན་འཇུག་སོགས་ཐུགས་འཛིན་གནང་།
དགུང་ལོ་བརྒྱད་པ་ཆུ་འབྲུག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༣༢  ༽ལོར་གདན་ས་ནས་དབོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང་དཔོན་ཁག་མང་པོས་ཕེབས་སྐྱེལ་གྱིས་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་སེན་གྱི་པདྨོ་བཀོད།  ཁྲི་སྟོན་གྲུབ་རྗེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་སོགས་གཞུང་ཆེན་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད།  གྲུབ་དབང་སྨན་ཤུལ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ནས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་གསན་པ་དང་།  ཨ་རིག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་གཟུངས་རུལ་མཁན་པོ་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སྒྲོལ་མ་དཀར་ལྗང་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ལུང་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན།
དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཤིང་ལུག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༣༥  ༽ལོར་སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཁང་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཐོག་མར་སྲད་རྒྱུད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་དང་བདེ་མཆོག་གི་དབང་སོགས་གསན།  དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་བ་ས་ཁྱི༼  ཕྱི་ལོ༡༨༣༨  ༽ལོར་རྗེ་གསེར་ཁང་པ་ཆེན་པོ་ལས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསན།  བླ་མས་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་དགོས་པའི་བཀའ་བཞིན་གཟུངས་རུལ་མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་བསེའི་བསྡུས་གྲྭའི་སྟེང་ནས་མཛུབ་ཁྲིད་ཞིབ་རྒྱས་དང་བགྲོ་གླེང་བྱེད་ཚུལ་སོགས་ལ་སྦྱངས།      
དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ལྕགས་བྱི༼  ཕྱི་ལོ༡༨༤༠  ༽ལོར་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཀུན་སྤངས་པ་བློ་གྲོས་རབ་ཡངས་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཚན་སོ་སོར་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས།  འདི་ནས་བཟུང་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆ་སོགས་གཞན་མང་པོར་གཟིགས།  སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཁང་པ་ཆེན་པོས་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་བར་དུ་གྲོང་ཆོག་ལ་མ་ཕེབས་ན་ལེགས་ཚུལ་གྱི་གསུང་བཀོད་ནན་ཅན་མཛད་པ་ལྟར་སློབ་གཉེར་ཁོ་ན་ལ་འབད་པས་ན་བཟའ་བཞེས་ཆས་སོགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་བྱུང་།
དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ་ཤིང་སྦྲུལ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༤༥  ༽ལོར་རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ཐུགས་འཛིན་ཐོག་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ།  ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་།  ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་སོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་ཁ་བཤད་ཙམ་ཚིག་སྤྱིའི་ན་ཡམ་ཙམ་དུ་མ་ལུས་པར་དོན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ངེས་ཀྱི་སྦྱངས་པ་གནད་སྨིན་མཛད།
དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པ་མེ་ལུག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༤༧  ༽ལོར་མཚོ་སྔོན་གྲྭ་ཚང་ཁིའད་ཀྱི་ལྟག་ཐཱ་ཡན་རི་ཁྲོད་དུ་ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཁང་པས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང་།  དཔའ་རིས་དགེ་བཤེས་དངོས་གྲུབ་པས་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན།  ཀུན་སྤངས་ཐུབ་མཆོག་སོགས་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས།  དེ་ནས་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་འདུལ་བ་མདོ་རྩ་སྔར་ནས་ཐུགས་འཛིན་མཛད་གྲུབ་པས་མཚོ་ཊཱིཀ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་གཉིས་བསྡུར་ནས་གཟིགས་རྟོག་དང་།  ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བདེ་ལེགས་ཉི་མའི་འདུལ་བར་དཔེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ཆོས་གྲྭར་མ་ཆག་པ་མཛད། 
དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་བ་ས་བྱ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༤༩  ༽ལོར་ཆོས་གྲྭར་བཀའ་པོད་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གསན་སྦྱང་མཛད་པའི་སེང་བར་གང་ཡོད་དུ་གཞུང་བརྒྱ་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་མ་ཁྱེ་ལྷ་རམས་པ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་ལས་གཙང་བརྒྱུད་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་ཉམས་ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས་དང་ཀུན་རིག་གི་དབང་སོགས་དང་།  གྲུབ་ཆེན་བརྩི་བཞག་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་དང་བཅུ་གསུམ་མ།  གཤེད་དམར་སོགས།  གྲུབ་དབང་མོན་ཤུལ་དགེ་འདུན་ཕུན་ཚོགས་ལས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་རྗེས་གསུམ་མང་དུ་གསན།   
ལོ་འདིར་དགོན་འདིའི་ཁྲི་སྲི་གཅོད་དཀའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིར་ཞབས་སེན་གྱི་པདྨོ་ཉེ་བར་བཀོད་དེ་སྒྲིག་ལམ་གྱི་རྟིང་བསྐུལ་དང་།  འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གསུམ་ལ་བརྩི་བཞག་གནང་བ།རྒྱུགས་བཞེས་པ།  རྩོད་མཚམས་ལ་གཟིགས་རྟོག་གནང་བ་སོགས་གང་ཅིར་ཐུགས་བརྩོན་མ་ལྷོད་པ་མཛད། 
དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་པ་ལྕགས་ཕག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༥༡  ༽ལོར་བྱམས་མེ་དཔོན་པོ་བསོད་རྒྱལ་སོགས་ཀྱིས་སྔ་ལོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དང་ཀུན་རིག་གི་དབང་སོགས་བསྩལ། རང་དགོན་དུ་སྐུ་མཆེད་བློ་བཟང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་ཉམས་ཁྲིད་གསན།  ཀོའུ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཉི་མས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཀོའུ་བ་དགོན་དུ་ཕེབས།  ཞོར་དུ་ལ་མོ་བདེ་ཆེན་དང་།  བྱ་ཁྱུང་སོགས་སུའང་མཇལ་སྐོར་དུ་ཕེབས།
དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་བ་ཤིང་སྟག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༥༤  ༽ལོ་ནས་བཟུང་དབལ་ཤུལ་ཁྲོ་ཁོ་དང་མགོ་ལོག་ཁང་རྒན།  མཚོ་སྔོན་པོ་ཨ་རིག  རྗེ་སྐུ་འབུམ་དགོན་པ་སོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ནས་ཀུན་རིག་གི་དབང་དང་འཇིགས་མཛད་དུས་དགྲའི་དབང་བོ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ།  སྣར་ཐང་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་གནང་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་བསྩལ།
དགུང་ལོ་སོ་བདུན་པ་ལྕགས་བྱ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༦༡  ༽ལོར་གདན་ས་ཆེན་པོ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་མི་འཇིགས་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་དགེ་ལེགས་འདབ་སྟོང་གྲོལ་བའི་ཞབས་སེན་གྱི་པདྨོ་ཉེ་བར་བཀོད་དེ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གཟབ་བཤད་ཆོས་ཐུན་གཅིག་གནང་།  དེ་ནས་བཟུང་བརྩི་བཞག་གཏོང་བ་དང་།  ཚིག་རྒྱུགས་དང་རྩོད་རྒྱུགས་བཞེས་པ།  དམ་བཅར་གཟིགས་རྟོག་མཛད་པ།  སྤྱིའི་སྒྲིག་ལམ་ལས་བརྩམས་པའི་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་ལ་ཚོགས་གཏམ་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བས་སྒྲིག་ལམ་ཉམས་པ་རྣམས་སོར་ཆུད་ཅིང་འཆད་ཉན་ཡར་རྒྱས་སུ་གྱུར།  
དགུང་ལོ་སོ་དགུ་བ་ཆུ་ཕག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༦༣  ༽ལོར་རྒྱ་ལི་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཤེས་རབ་དཔལ་བཟང་བོའི་དྲུང་ནས་དྲུག་པའི་ཡར་ཚེས་ནས་བཟུང་རྭ་རྒྱའི་བླ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ།  རྗེ་འདི་ཉིད་དང་དགོན་པའི་ཁྲི་གདན་ཟུར་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་གསན་མཁན་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩའི་དབང་ཆེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསན།
དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ་ཤིང་གླང༼  ཕྱི་ལོ༡༨༦༥  ༽ལོར་ཁྲི་ཀའི་བོད་ཇོའི་གྲྭ་ཚང་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཐར་ཤུལ་དགེ་འདུན་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་དུས་དགྲའི་དབང་བོའི་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཟབ་ཁྲིད་རྒྱབ་ཁྲིད་ལུང་གི་སྐོར་བཅས་གསན།
དགུང་ལོ་ཞེ་ལྔ་བ་ས་སྦྲུལ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༦༩  ༽ལོར་མཛོད་དགེའི་ཐང་ཟ་བུ་བརྒྱུད་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་དེ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ནས་གྲོ་ཚང་པཎྜི་ཏའི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བྱམས་མེའི་དཔོན་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ།  སོག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་ཆུང་།  བྱམས་མེའི་ཁྲི་ཟུར་སྨྲ་ཁམས་ཚང་སོགས་བླ་གྲྭ་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་དང་།  ཐང་ཟ་བུ་བརྒྱུད།  ཚ་ཁོ་ཟངས་དཀར་སྟོད་སྨད།  རྔ་བ།  དམུ་དགེ  དབལ་ཤུལ་ཁྲོ་ཁོ།  ཟུང་ཕན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁྱོམ་ཚ་སོགས་ཕྱོགས་རིས་མེད་ནས་དད་པས་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཉེ་བ་ལ་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་མི་ཏྲ་ཛོ་ཀའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་ཕྱུང་བའི་ཉིང་ཁུ་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩར་གྲགས་པའི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་རྫོགས་པར་གནང་།  གཞི་བྱེས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལྔ་བཅུ་བསྙེན་རྫོགས་ལ་བཀོད།  ཇག་ཁྲིམས་དང་རྐུས་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་གནང་།  ཡང་སྔར་ནས་ཟམ་ཚར་ཕེབས་དགོས་པའི་གསོལ་བཏབ་པ་ལྟར།  སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་སྐུ།  དབལ་ཤུལ་པ། རྩེ་དབུས་ཚེ་མཚམས་པ།  གཞུང་ལས་པ་སོགས་སེར་སྐྱ་སུམ་སྟོང་ཙམ་ལ་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩའི་དབང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྩལ།
དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་པ་ལྕགས་ལུག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༧༡  ༽ལོར་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་མགོ་བརྩམས་ནས་དེའི་ཕྱི་ལོར་སྟེང་ཁང་རྣམས་དང་སྤེན་པད་བཅས་ལས་མཇུག་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་དང་།  ཆུ་བྱ་ལོར་གསེར་ཚོན་ཕུལ་བ་སོགས་ལ་དངུལ་སྲང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ལྷག་ཙམ་སོང་བར་གླེང་།
དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་བ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ཆུ་བྱ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༨༣  ༽ལོའི་བཞི་བའི་ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཉིན་རོང་བོ་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཁྲིར་ཕེབས་ཤིང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གཟབ་བཤད་དང་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་གྱི་དབུ་ནས་བརྩི་བཞག་གནང་།  འདི་དུས་བཤད་པ་གནང་བའི་ཐོག་མར་འོ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་ལྷན་དུ་སྟག་ལུང་གི་དབུ་རྩེ་ནས་འབྲུག་གྲགས་པ་དང་འཇའ་ཤར་བ་སོགས་མཚན་ལྟས་ལེགས་པོ་བྱུང་།  དེ་ནས་ཨ་རོལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་དྲུང་དུ་མཇལ་བར་བྱོན་ནས་གུར་ལྷ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་གནང་གསན།  ལོ་རྗེས་མར་རོང་བོ་དགོན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་ཏེ་གསུང་བཤད་དང་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་གསོ་སྦྱོང་གི་མགོན་དུའང་བྱོན།  དཔྱིད་ཆོས་ཆེན་མོའི་བརྩི་བཞག་གི་རྒྱུགས་བཞེས་སྐབས་ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་གྱི་ཐབས་མཁས་མཛད།  ཁྲི་བས་ཚོགས་གཏམ་གྱི་སྲོལ་ཉམས་ནས་རིང་ཞིག་སོང་སྟབས་སྒྲིག་ལམ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བརྩམས་པའི་ཚོགས་གཏམ་ཞིབ་རྒྱས་གནང་།  
དགུང་ལོ་ང་ལྔ་བ་ས་ཡོས༼  ཕྱི་ལོ༡༨༧༩  ༽ལོར་ཧལ་ཧའི་ཕྱོགས་ནས་ཛ་ཡ་པཎྜི་ཏས་གདན་ཞུས་ལྟར་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནས་རིམ་པར།  ཏེའུ་ཐུང་དང་དགོན་ཆེན་དགའ་ལྡན་དགེ་རྒྱས་གླིང་།  ཧལ་ཧ་དཔོན་ཁག་རྣམས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ཐག་ཉེ་རིང་གི་ཧོ་ཤུའུ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་།  ཞབས་པུ་རད་ཚུན་ཆད་ནས་འདུས་པའི་མཇལ་བ་རྣམས་ལ་དབང་ལུང་བཤད་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ།  ཙན་དན་ཇོ་བོ་སོགས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་མཇལ་བཞེད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ལྕགས་རི་ཕྱི་མའི་རྒྱ་སྒོ་ཅང་ཀྱ་ཁུ་བརྒྱུད་ནས་པེའི་ཅིང་གི་ནུབ་ངོས་ཧལ་ཧ་དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས།  གཟིམ་ཁང་སེར་པོ།  མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ།  ཙནྡན་ཇོ་བོ་སོགས་ལ་མཆོད་མཇལ་ལེགས་པར་གནང་།  གོང་མའི་བློན་ཆེན་ཧར་ཆིན་པྰོ་ཝང་མཇལ་འཛོམས་ཐོག་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཐད་ནས་གསུང་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བས།  གོང་བློན་ཆེན་པོ་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ།  ཁྱེད་བླ་མ་བཟང་བོ་རེད།  ངས་གོང་དུ་ཞུས་ནས་ཁྱེད་ཧུ་ཐོག་ཐུའི་གྲས་སུ་བཞུགས་དགོས་ཞུས་པར།  ང་བྱ་བྲལ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་ཁ་ཏོན་གང་ནུས་དང་གཞན་ལ་ཆོས་སྦྱིན་འདྲ་གཏོང་ཕྱིར་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ཉུལ་ན་དགོས་པ་ཆེ།  ཧུ་ཐོག་ཐུའི་ཁ་སྟབས་དང་འདུན་པ་བདག་ལ་མེད་ཅེས་ཐག་ཆོད་པའི་ཞལ་གསུང་གནང་སྟེ་གསན་དགོངས་ཡེ་མ་མཛད།  ཚུལ་འདི་ནི་ད་ལྟ་ཡུལ་ཁམས་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུ་བར་འདོད་ནས་རྒྱ་དཔོན་ཚོར་དངུལ་སྲང་ཁྲི་ཕྲག་ཕངས་མེད་དུ་བསྟབས་ཀྱང་འདོད་བྱའི་འབྲས་བུ་སྨིག་རྒྱུའི་རྫིང་བུ་བསྙེགས་པ་ལྟར་སོང་བའི་བླ་ཆེན་དག་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེས་ངོ་མཚར་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཡིན།
དེ་ནས་ཨུ་ཅུ་མུ་ཆིན་ཏྰ་ཝང་ནས་གདན་འདྲེན་ལྟར་བློན་འབངས་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་གྱིས་བསུ་བ་དང་བཅས་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ནས་དབང་ལུང་སོགས་མང་དུ་བསྩལ།  ཝང་གི་ཡ་མིན་དང་ལྕང་ལུང་པཎྜི་ཏའི་དགོན་པ།  དགོན་སྡེ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་མཆོག་གྲུབ་གླིང་སོགས་དགོན་སྡེ་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཕེབས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ནས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བཞེད་ཀྱིས་ཡ་མིན་ནས་ཕྱག་བཏེགས།  མཚོ་བདུན་དགོན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ཕེབས་ནས་དེ་གའི་རྟེན་རྣམས་ལ་ཞིབ་མཇལ་དང་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད།  མཁར་སྔོན་པོ་དང་ཨ་ལག་ཤ  ཏེའི་ཐུང་སོགས་བརྒྱུད་དེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ནས་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོ་སོགས་ལ་མཆོད་མཇལ་མཛད།  རང་དགོན་དུ་ཕེབས་བཞེད་ཀྱིས་བཞི་བའི་ཚེས་མགོར་བཏེགས་སྟེ་འབལ་གཞུང་སོགས་བརྒྱུད་དེ་བླ་བྲང་ཆེན་མོར་ཕྱག་ཕེབས།  ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་པ་ཆེན་པོའི་གདུང་མདུན་དུ་མཆོད་ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་ཏེ་མཁའ་ཁྱབ་བསྟན་འགྲོར་ཕན་པའི་སྨོན་འདུན་ནན་ཏན་མཛད།   
དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་པ་ཆུ་རྟ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༨༢  ༽ལོར་གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དང་ཆེ་ཤོས་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ།  རྗེ་ཀུན་སྤངས་འཇིགས་མེད་བསམ་གཏན།  མཁན་ལས་ཐོགས་པ་ཁྲི་རྒྱ་ནག་པ་མཆོག་སྤྲུལ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་བཀའ་རམས་མང་པོས་གཙོས་དོན་གཉེར་བ་མང་པོར་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་དབང་།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་སོགས་བསྩལ།  གྲུབ་དབང་འཇིགས་མེད་བསམ་གཏན་རིན་པོ་ཆེར་སྔ་སོར་སྙན་སྒྲོན་ཕུལ་བ་བཞིན་ཆེད་གཉེར་གྱིས་ཕེབས་བྱུང་བར།  ཁྲི་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆེ་ཤོས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སོགས་གསན་མཁན་ཉུས་བསྡུས་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེ་བཙུན་ཏྰ་ར་ནྰ་ཐས་བསྒྲིགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་གནང་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་དང་།  རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་སོགས་མང་པོ་གསན།  དཔལ་ལྡན་བྱ་ཁྱུང་དགོན་དང་ཁྲི་ཀའི་རི་ཁྲོད་པའི་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ལའང་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ།
དགུང་ལོ་རེ་དྲུག་པ་ལྕགས་སྟག༼  ཕྱི་ལོ༡༨༩༠  ༽ལོར་སྦྱིན་བདག་གསོན་གཤིན་རྣམས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་དཀོར་རྫས་རྣམས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པའི་གཏེར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བཞེད་པ་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་ཞིག་གསར་བཞེངས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་གཤིས།  བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཨུ་ཅུ་མུ་ཆིན་ཝང་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྐལ་བཟང་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་ཐེབས་སུ་དངུལ་སྲང་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཚོ་བདུན་ཕུལ་བ་གཞིར་བྱས་ཏེ།  རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུའི་ལྷ་ཁང་ངམ་སྐལ་བཟང་ལྷ་ཁང་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གསར་བཞེངས་མཛད་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ།
དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་བ་ཤིང་རྟ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༩༤  ༽ལོར་འགྲོ་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་རྭ་རྒྱར་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་ཐུགས་འདུན་བཞིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་ཕྱག་བཞེས་དང་གསུང་བཤད་ངོ་མཚར་བས་བརྒྱན་པ་བསྩལ།  སྐྱབས་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་གཟབ་བཤད་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་མཆོད་ཆོག་སོགས་བཀའ་རྩོམ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལུང་གསན།  འགྲོ་མགོན་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གདན་འདྲེན་གྱི་སྙན་བསྐུལ་ནན་ཆེ་བར་བརྟེན།  ཟླ་བདུན་པའི་ནང་དུ་སྟག་ཚང་ལྷ་མོའི་གདན་ས་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་དང་མཛོད་དགེའི་དཔོན་ཁག་མང་པོར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལ་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་སྩོལ་བཞིན་ཡུལ་དེར་བཞུགས།  
ཕྱི་ལོའི་ཟླ་དྲུག་པར་མཛོད་དགེའི་དམར་མོ་ཐང་ནས་སྐྱབས་རྗེ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་དང་གཙོས་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ།  ལྷ་མོའི་གསེར་ཁྲི་མཆོག་སྤྲུལ།  བྱམས་མེ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སྐོར་གྱིས་དབུ་མཛད།  དགོན་ཁག་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་སྟོངཙམ།  དཔོན་འབངས་མཐའ་ཡས་པ་བཅས་ཚོགས་པ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒལ་བར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང་།  བྱིས་པ་འཇུག་པའི་དབང་བདུན།  གོང་མ་གོང་ཆེན།  རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་དང་བཅས་པ་སྨིན་རྒྱས་སུ་བསྩལ།  སྔ་སོར་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་དགོན་ཆེན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས་དགོས་ཚུལ་གྱི་ཞུ་ནན་ཕུལ་བ་དོན་ལྡན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཞིའི་ཉིན་གདན་སའི་ཆོས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་དགེ་འདུན་འདུས་པའི་ཚོགས་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་གཟབ་བཤད་ཐུན་གཅིག་དང་བརྩི་བཞག་གནང་།  དེ་ཀའི་ཁྲི་ཟུར་ཞིག་ཁྲི་ཚབ་ཏུ་བཞག་སྟེ་ཕྱིར་གདན་སར་ཕྱག་བཏེགས།
དེ་ལྟར་དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རང་དགོན་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་དང་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་།  རོང་བོ།  བྱ་ཁྱུང་།  ཀིརྟི་སོགས་གཙོས་བོད་སོག་རྒྱ་གསུམ་གྱི་དགོན་སྡེ་མང་པོ་དང་།  མཛོད་དགེ་སྟོད་སྨད།  ཚ་ཁོ་ཟངས་དཀར་སྟོད་སྨད།  རྔ་བ།  དམུ་དགེ  དཔལ་ཤུལ།  ཁྲོ་ཁོ།  སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ།  གཅན་ཚ་ཉིན་སྲིབ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བདུན་ཡས་མས་དང་རྡོར་ཕྲེང་གི་དབང་ཐེངས་བཅུ་བདུན་ཙམ།  མི་ཏྲའི་དབང་ཐེངས་བརྒྱད་ཙམ།  སྣར་ཐང་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་གནང་ཐེངས་ལྔ་ཙམ།  དབང་ལུང་རྗེས་ཁྲིད་སོགས་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པའི་འདོད་མོས་བཞིན་བསྩལ་བ་སོགས་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ནས་འབྲིར་མ་སྤོབས་སོ།།
མཐར་དགུང་ལོ་དོན་གསུམ་པ་མེ་བྱ༼  ཕྱི་ལོ༡༨༩༧  ༽ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ལ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་སྒར་བར་བཞུགས།  བཞི་བའི་ཚེས་ལ་གདན་སར་ཕེབས།  རྗེ་གོང་མས་མཛད་པ་ཐ་མ་སྟོན་ཁར་གུང་ཐང་མགར་བར་བཞེངས་བཅུག་པའི་ལུང་སྟོན་བྱམས་པའི་མདུན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་གནང་བའི་མགོན་དུ་བྱོན་ནས་ཐུགས་སྨོན་ནན་ཏན་མཛད་པ་དགོངས་གཞི་ཅན་དུ་མངོན།  དགུ་བའི་ཚེས་ལ་ཁྲི་ཀའི་བོད་ཇོའི་གྲྭ་ཚང་གི་གཟིམས་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས།  ལོ་དེའི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་ཞིང་འདིར་གཟུགས་སྐུ་རགས་པའི་བཀོད་པ་རེ་ཞིག་བསྡུས་ནས་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་འདུན་ས་ཞིང་མཆོག་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་གཤེགས་སོ།།
ཁོང་ལ་གསུང་ལས་སྐྱེས་བའི་སློབ་བུ་ཡང་བགྲང་གིས་མི་ལངས་མོད།  རེ་འགའ་ཙམ་ཞུ་ན།  ཞྭ་དམར་པཎྜི་ཏ་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང་།  ཀིརྟི་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ།  ཆེ་ཤོས་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ།  ཨ་ཀྱྰ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ།  གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ།  ལ་མོ་གསེར་ཁྲི་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ།  ལ་མོ་ཞབས་དྲུང་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ།  ཤར་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།  རྒྱ་ཡག་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་ཉི་མ།  ཛ་ཡ་པཎྜི་ཏའི་ཡང་སྤྲུལ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག  སྒོ་མང་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས།  ཨ་རིག་ཡོན་ཤུལ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།  ལ་ཁ་བློ་བཟང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་མང་དུ་བྱུང་ངོ་།།
རྗེས་འཇུག་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་དུ་གསུང་རྩོམ་མཛད་པ་ལའང་།  བླ་མ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་མདོར་བསྡུས་བསམ་འཕེལ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། བླ་མ་དང་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དབྱེར་མེད་པའི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དངོས་གྲུབ་འགུགས་པའི་ལྕགས་ཀྱུ། བསྟན་པའི་རྩ་ལག་ཆེ་ཤོས་ངག་དབང་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་རྣམ་ཐར་མཁས་པའི་མགུལ་རྒྱན་པད་དཀར་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨད་ཆ། སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པའི་འདོན་བསྒྲིགས་དང་ཟིན་ཐོ།  སྐྱབས་མགོན་ཤིང་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་ཤོས་སྐྱེས་མིང་བས་དྲི་བ་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན།  འཛམ་གླིང་གནས་ཆེན་ཀུན་གྱི་ཕུལ་བྱུང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་མཆོག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྲག་དགོན་མཆོག་དགའ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དཀར་ཆག་གསལ་བར་བརྗོད་པ། ཕྲེང་ཀྲྀ་ཆུ་བོ་གཉིས་འདྲེས་ཀྱི་དབང་གི་བརྒྱུད་འདེབས།  འཇམ་དབྱངས་ནག་པོའི་བསྒོམ་བཟླས། གསོ་སྦྱོང་གི་ལག་ལེན་འཁྲུལ་མེད་ཁུངས་དག  དམ་པའི་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ཚིག  རྫུན་པ་ཉི་ཤུའི་གཏམ་སྦྱོར།  དབེན་ས་ལུགས་ཀྱི་གཅོད་སྟན་ཐོག་གཅིག་མའི་སྒོ་ནས་གཉན་ཁྲོད་ལ་འགྲོ་ཚུལ་གྱི་ཡིག་ཆུང་རྙེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ཟིན་བྲིས་ལ་ཡིག་སྐྱོན་ཕྲན་བུའི་རིགས་རྣམས་རྗེ་ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བསལ་ཏེ་ཞུས་དག་བྱས་པ་སོགས་མང་པོ་མཛད་མོད་ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་གཞན་དག་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་མེ་ལྷའི་ཞལ་དུ་ཐིམ་སོང་ངོ་།།
ཕྱི་ལོ༢༠༡༥ལོའི་ཟླ༡༢པའི་ཚེས༡༥ཉིན་རྫོགས་པར་བྲིས།
                                                    རྩོམ་སྒྲིག་པ།  ཤེས་རབ་རལ་གྲི། 

སྨན་ཤུལ་ཨེར་ཏི་ནི་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
རྭ་རྒྱ་བློ་དབང་།
དམ་པ་འདི་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་གླིང་སྤྱི་ལོ་༡༨༠༥ལོར་ཡབ་ཨ་རིག་སྨན་ཤུལ་དུ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་དང་ཡུམ་བློ་བཟང་ཆོས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་ལྔ་བ་སྤྱི་ལོ་༡༨༡༠ ལོར་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྭ་རྒྱའི་ཁྲི་རབས་དང་པོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་བཟང་གི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་དྲུག་པར་རྗེ་དེ་ཉིད་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱིས་སྡོམ་པ་བླངས་ཤིང་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་དུ་གསོལ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་སྤྱི་ལོ་༡༨༡༧ ལོར་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་སུ་ཁྲི་སྟོན་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཞུགས་གནང༌། བསྡུས་གྲྭ་ནས་ཕར་ཕྱིན་བར་གསན་སྦྱོང་མཐིལ་ཕྱིན་པ་གནང་བ་དང་ཁྲི་རྒྱལ་མཚན་སེངྒེ་ལས་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་ལྷ་དགུའི་དབང་ཆེན་སོགས་ཆོས་བཀའ་ཅི་རིགས་དང༌།དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་པ་སྤྱི་ལོ་༡༨༢༧ ལོར་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། ལོ་དེ་ལ་དབུས་གཙང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སེ་རར་ཕེབས་འཕྲལ་མཁན་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་སྟེ་སྨིན་པར་མཛད། ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་དང་བསྟུན་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་བསྡུས་ཆུང་འཛིན་གྲྭ་ནས་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་གཞུང་གསར་བར་དུ་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ་ཐོད་བརྒལ་གྱིས་འཕར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་བསྟེན་ཏེ་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་ལ་འབད་པའི་ཞར་ལ་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་མ་ཆག་པར་མཛད་པ་དང་གཞན་ལ་བསླབ་བྱ་གསུང་མགུར་སྣ་ཚོགས་དང་༼རྗེ་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་གསོལ་འདེབས་དད་པའི་པད་མོ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་༽སོགས་ལྗགས་རྩོམ་མཛད། རབ་བཅུ་བཞི་བའི་ཆུ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༨༣༢ ལོར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང༌། བྱ་བྲལ་ཁམས་ཚན་བཅས་ཀྱིས་རྒན་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་འབུད་སྡུད་ལ་ཕེབས་དགོས་པའི་སྙན་བསྐུལ་གནང་བ་ལྟར་ཁོང་གི་དེ་དོན་ཤར་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཞུས་པས། ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་ལེགས། ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཡུན་རིང་བཞུགས་དགོས་ཞུ་མཁན་འདྲ་ཡོད་ན་སླར་འབྱོན་ཆད་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཐེངས་འདིར་ལོ་གསུམ་ལྷག་མ་བཞུགས་པ་ལེགས་ཚུལ་བཀའ་བསྩལ། ཆུ་སྤྲུལ་སྤྱི་ལོ་༡༨༣༣ ལོར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་རིམ་ཕེབས་ཀྱིས་སེར་ཤུལ་དཀར་ཆེན་ཐང་དུ་འབྱོར་བ་ན་དགེ་རྩེ་བླ་མ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་དེར་བྱོན་པ་དང་དུས་འགྲིག ཁོང་གིས་མཚམས་སྦྱོར་ལྟར་སེར་ཤུལ་ཐེག་ཆེན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཕེབས་པ་དང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དབྱར་གནས་ལ་འདུ་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བྱུང༌། དེར་ཟླ་བ་དྲུག་ལྷག་ལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཟབ་ཁྲིད་ཀྱིས་དབུ་བརྩམས་འདོད་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཇི་འདོད་དུ་བསྩལ། དགོན་པའི་དྲག་ཞན་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་བཞུགས་དགོས་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པས་ད་ལན་ཁམས་ཚན་དང་གྲྭ་ཚང་གི་མཁོ་ཆས་འདི་ཡར་རྩིས་འབུལ་བྱེད་དགོས་མོད་ཕྱིས་སུ་འོང་ངེས་ཀྱི་ཞལ་བཞེས་གནང་སྟེ་རྟ་མགྲིན་ཁང་གསར་དུ་བཙུགས། དུས་ཚེས་དགེ་བར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ཁྲིད་དང་ཆོས་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བའི་བརྩི་བཞག་གནང་བ་སོགས་མཛད། ལོ་དེར་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་དང་ཁམས་ཚན་ལ་དངོས་འབུལ་མཛད།ཁྲི་ཆེན་འཇམ་དཔལ་ལྷུན་གྲུབ་དང་ཤར་རྩེ་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཀྱིས་གྲྭ་སའི་མིང་བཏགས་ལེན་པ་ལས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ནས་ྋཔཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ན་ལེགས་ཚུལ་གྱིས་ལུང་བསྟན་ལྟར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས། ྋཔཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མདུན་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གསན་པ་དང་ཐེངས་ཤིག་ྋཔཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་ལྟར་མཁན་ཆེན་ཐོགས་མེད་པ་དང་ལྷན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཚོགས་གླེང་མཛད་པའི་རྩོད་ལན་གཉིས་ཀར་རྗེ་འདི་ཉིད་ལེགས་ཐོན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཨེར་ཏི་མེརྒན་མཁན་པོ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོ་བསྩལ་ཏེ། མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་སྐྱོང་བར་ཕེབས་དགོས་ཚུལ་གྱི་བཀའ་གནང༌། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷན་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གླེང་རྒྱ་ཆེན་དང་ཁྱད་པར་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཁམས་སུ་ཕེབས་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་དད་བརྩོན་ཞུས་ན་འདི་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་བར་ཕེབས་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་ཚུལ་གྱི་བཀའ་སློབ་མང་དུ་གནང་བ་དང༌། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་གདུགས་དང་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་ཁྱད་འཕགས་བཅས་རྟེན་དུ་གནང༌། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ལྕགས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༨༤༠ ལོར་མདོ་ཁམས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཤད་སྒྲུབ་ཐར་བ་གླིང་དུ་ཕེབས། ཕྱི་ལོར་སྔར་གྱི་ཞལ་བཞེས་ལྟར་རྫ་སེར་ཤུལ་ཐེག་ཆེན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་ཆོས་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བ་དང་དགོན་ལྷ་འབངས་དང་བཅས་པ་བརྩེ་བའི་བུ་བཞིན་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བར་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ལ། རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེའི་བཀའ་དྲིན་ལས་ནག་ཆུའི་ཨོ་ཐོག་དགོན་དང་རྫ་བ་རོད་དགོན་སོགས་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དཔལ་ལ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྨན་ཤུལ་ཨེར་ཏི་ནི་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་གདན་སའི་མཐིལ་དུ་བཟུང་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོའི་ཆར་འབེབ་བཞིན་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དང་བཅས་སྐུ་གཤེགས་སོ།
སྐུ་ཚེ་སྨད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཞིབ་གསལ་མ་ངེས་ཀྱང་དགུང་ན་མཐོན་པོའི་སྐབས་གཤེགས་ཚུལ་ཨོ་ཐོག་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ་ཞེས་ཐོས། རྣམ་ཐར་རགས་བསྡུས་འདི་ནི་སེར་ཤུལ་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་སེར་ཤུལ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོག་འཛར་ལས་བཏུས།

རྭ་རྒྱ་བཀའ་འགྱུར་པར་མ།
རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཤིང་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ༡༨༡༤ལོར་མདོ་སྨད་ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་གདན་ས་བ་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེདཔར་མ་གཞིར་བཟུང་ནས་དཔར་བརྐོ་གནང་བ་ལོ་ངོ་དྲུག་གི་རིང་བཀའ་འགྱུར་ཁ་ཚང་དཔར་བརྐོས་གྲུབ་ནས་རྭ་རྒྱའི་དཔར་ཁང་ཆེན་མོར་བཞུགས་པ་དང་། འདིའི་དཀར་ཆག་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མས་མཛད་པ་ཅེས་པར་བཞུགས།




#Article 44: འབྲས་སྤུངས་དགོན། (218 words)


འབྲས་སྤུངས་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།

མཚན་རྒྱས་པར་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ནམ།  དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ཞེས་ཞུ། 
གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དན་བག་ཏུ་འབྱོར་ཞིང་།  
དེ་ནས་རི་ལྡེབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་གསུམ་བཞི་ཙམ་འཛེགས་ན་དགོན་དེར་སླེབས།  
འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པ་ནི།  སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་
གསུང་སའི་གནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་དང་ཉེ་བར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་
ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་དེའི་མཚན་བཏགས་པའམ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་དན་བག་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ། 
རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན་ནས་མར་ཕེབས་པ་དང་མཇལ་བས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དགོན་པ་གང་འདྲ་
བཏབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པར།  ངའི་དགོན་པ་འབྲས་སྤུངས་པ་ལྟར་བཏབ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པས།  
བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ད་ལྟའི་དན་བག་ལ་ཐོག་མར་བདེན་པ་ཞེས་པ་དང་།  རྗེས་སུ་དན་བག་ཅེས་
པར་རིམ་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་དང་།  འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་གྲགས། དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༦ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་
གྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད།  དེའང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་དུང་ཞིག་ཕུལ།  སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོར་ཆོས་དུང་འདི་འདི་
ནས་རྩིས་པའི་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་འགོག་པ་རི་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་དེར་གཏེར་དུ་སྤོས་ཤིག 
མ་འོངས་པ་ན་དགེ་སློང་པདྨའི་ངང་ལྡན་གྱི་ཚོགས་དུང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཆོས་དུང་དེ་རྗེ་ཙོང་
ཁ་པས་གཏེར་ལས་བཞེས་ཏེ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེར་གནང་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དུང་འདི་ཁྱེར་ཏེ་སོང་ཞིག་
གང་དུ་འབུད་སར་དགོན་རེ་ཆགས་ཡོང་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་དན་བག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་འདིར་དགོན་
པ་ཞིག་བཏབ་ན་གྲྭ་ཚོགས་ཆེ་ཡང་སྤུས་ཀ་མི་འོང་།  དེ་ནས་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་རྒྱབ་རིའི་ཐུབ་པ་རིར་
བཏབ་ན་དགོངས་པར་འདིར་བཏབ་ན་སྤུས་ཀ་ལེགས་ཀྱང་གྲྭ་ཚོགས་མི་འོང་དགོངས།  དེ་ནས་ད་
ལྟའི་དགོན་ཆགས་ཡུལ་དེར་འདེབས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་བཅད།   འོབ་ཀྱང་ས་དེར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་
རྗེས་སྔ་ས་ནས་དགོན་པ་འདེབས་སའི་ས་བདམས་ནས་འདིང་བ་
བཏིང་གནང་ཡོད།  འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ཀྱང་དགོན་པ་དེ་རང་དུ་འདེབས་དགོས་དགོངས་ནས་
འདིང་བའི་འོག་ཏུ་ཕྱག་ཕྲེང་འཇོག་པར་མཛད།  དེ་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཕེབས།  འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ངའི་དགོན་པ་གནས་འདིར་འདེབས་ཀྱི་ཡིན་ཞུས་པར།  
བྱམས་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་གནས་འདི་ངའི་དགོན་པ་འདེབས་རྒྱུར་འདིང་བ་བཏིང་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པས།  འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདིང་བ་མ་བཏིང་གོང་ནས་ངས་ས་འདི་བདམས་ཏེ་ཕྲེང་བ་བཞག་
ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་འདིང་བའི་འོག་ནས་ཕྱག་ཕྲེང་བཏོན་གནང་བས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་དགོན་
པ་དེར་འདེབས་རྒྱུ་མཛད།  སྣེའུ་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ལ་ཆོས་སྡེའི་སྦྱིན་བདག་མཛད་དགོས་པའི་
བཀའ་མངགས་སྔ་ཕྱིར་གནང་།  ཐོག་མར་ད་ལྟའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་ཤར་ངོས་སྒོ་ཆུང་ཤར་དུ་གཏོད་
པའི་ནང་རང་གཤོང་སྤྱིལ་བུ་དང་།  དེ་ནས་དེའི་རྒྱབ་ཏུ་ད་ལྟའི་འཇམ་དབྱངས་ལྷ་ཁང་ནང་དགེ་འདུན་
བདུན་ཚོགས།  ཚང་མས་འཚང་ཁ་བསྐྱོན་པས་གཅིག་གི་ཞབས་ཆག དགེ་འདུན་བདུན་ཚོགས་པ་དེས་
འབྲས་སྤུངས་བདུན་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལོན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་
འགྲིགས་ཞེས་ཟེར།  དེ་ནས་སྣེའུ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་དགོན་དེ་བཏབ།  
དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་དང་།  སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན།  སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་
མཐུ་སྟོབས།  ལྷ་བཟང་།  ཕོ་ལྷ་མི་དབང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ།  
རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་བཅས་བར་རིམ་བཞིན་རྒྱ་སྐྱེད་མཛད་དེ་ད་ལྟའི་འབྲས་སྤུངས་དགོན་
གྱི་གཞི་ཁྱོན་འདི་ཉིད་བྱུང་།  ད་ལྟའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་ཐུང་༡༥༩དང་ཀ་རིང་༢༤ཅན་རྒྱས་
བསྐྲུན་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནུབ་
གྲལ་གྱི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་སྨན་འདམ་གྱི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐོག་སོ་སོ་ཉིས་ཐོག་ལ་འཁོར་
ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ།  འདུ་ཁང་གདོང་གྲལ་གྱི་དབུ་ལ་སྐུ་རྒྱུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་
རྗེ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག་དང་།  དེའི ་གཡས་སུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་བྱམས་
པ་ཆོས་འཁོར་ཐོག་སོ་སོ་ཉིས་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆ་བྱད་ཅན་དང་།  འདུ་ཁང་ནབ་ངོས་ལྷ་མོ་ཁང་
ནང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ།  བར་ཐོག་ཏུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དང་བཞི་པའི་དངུལ་གདུང་དང་།  
ཀླུ་འབུམ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་པ་གཉིས།  མི་དབང་ལྷ་ཁང་ནང་མི་དབང་བྱམས་པའི་ཞལ་རས་མཇལ་བ་
དང་།  སྣེའུ་དཔོན་མོ་ཨ་འཛོམས་ཀྱི་གདོང་ཤེལ། གཞན་ཡང་བླ་སྐུ་ཁག བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་ནང་
གསེར་བྲིས་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་ལ་ཙནྡ་གྱི་གླེགས་ཤིང་།  གདོང་བ་སོ་ལ་རྒྱན་སྤྲོས་དང་ལྡན་པ་དབུས་སུ་
རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་དང་ཆོས་རྒྱལ་རྣམ་པའི་སྐུ་བརྙན།  བྱམས་པ་མཐོང་སྒྲོལ་ལྷ་ཁང་ནང་སྐུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་
ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་གཉིས་ལྡན།  དེའི་མདུན་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་འཇམ་དབྱངས་
ཆོས་རྗེར་གནང་བའི་གཏེར་དུང་།  
དེའི་ཞོགས་ཀྱི་ཇོ་བོ་ལྷ་ཁང་ནང་དབུས་སུ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་དངུལ་སྐུ་སྲིད་ཞིའི་འཇིགས་སྐྱོབ་ཞེས་
མི་ཚད་མ་དང་དངུལ་གྱི་བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད།  གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ནང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་
ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་པ་གཙོ་འཁོར་དང་།  ཙན་དན་དཀར་པོ་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་
ཡང་སྟེང་དུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་གཉིས་དང་།  གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫིར་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དང་ལྡན།  ཐོག་མར་ཚོགས་ཆེན་གཅིག་དང་གྲྭ་ཚང་བདུན་ཡོད་པ་ལས་རྗེས་སུ་བློ་གསལ་གཏིང་གྲྭ་ཚང་དང་
སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་།  སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་།  བདེ་ཡངས་གྲྭ་ཚང་བཅས་གྲྭ་ཚང་བཞི་རུ་བསྡུས།  
བློ་གསལ་གླིང་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་ཀ་བ་༡༢༠ལ་ཀ་རིང་༡༢ཅན་གྱི་གཙང་ཁང་སྔུག་མར་རྒྱལ་བ་བྱམས་
པའི་སྐུ་བརྙན་དང་།  འདུ་ཁང་ནང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་
དང་།  འདི་ཁོངས་ཁང་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ་ནི། ཚ་བ་ཁང་ཚན་དང་།  ཀོང་པོ།  ཕུ་ཁང་།  རོང་པོ།  
ལྷོ་པ།  མི་ཉག  སྤོམ་འབོར།  ཊེ་ཧྲོར།  ཉག་ཏེ།  རྒྱ།  ཚུལ་ཁང་།  གཙང་པ།  རྩེད་ཐང་།  དཔེ་ཐུབ།  གོ་བོ།  
ཕ་ར།  ཉང་པོ།  གླིང་།  ལྡན་མ།  གུ་གེ རྒྱལ་རོང་།  རྒྱལ་པ།  དབུ་སྟོད་བཅས་དང་ད་དུང་ཚ་བ་ཁང་ཚན་
ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚན་མཚོ་སྨད་མི་ཚན་དང་།  སྡིང་ཁ་མི་ཚན།  གཉེར་པ་མི་ཚན་བཅས་དང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མི་ཚན་
མོད་པ་གཞུང་མི་ཚན་སོགས་ཡོད།  སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་བློ་གསལ་གླིང་དང་རྒྱ་ཁྱོན་སྙོམ་པ་ལ་
གཙང་ཁང་སྦུག་མར་རྒྱལ་བ་མི་འཁྲུག་པའི་སྐུ་བརྙན་རྡུལ་མི་བཞེས་པ་ཞེས་པ་དང་།  
འདུ་ཁང་ནང་རྒྱལ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བརྙན་དང་།  རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས།  རྗེ་ཞབས་སྙུན་མ་སོགས་གསུང་བྱོན་མས་གཙོས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་དང་།  
འདིའི་ཁོངས་ཧར་གདོང་ཁང་ཚན།  བསང་བློ། གུང་རུ།  བྲ་སྟེ།  ཀླུ་འབུམ།  རྟ་དབོན།  
གཞུང་པ།  མངའ་རིས།  ཟུང་ཆུ།  གྲྭ་ཉི།  འཆད་པ།  བྱ་བྲལ།  འདའ་ཤིང་།  རི་ཙ།  ཆུ་བཟང་།  
ཐེ་བོ་བཅས་ཁང་ཚན་བཅུ་དྲུག་ལ་ཁར་ཁ་མི་ཚན།  བི་དོ། ཐག་རིང་།  ལྕང་སྐྱ།  གུ་ལུང་།  
ལམ་པ་བཅས་བསམ་བློ་ཁང་ཚན་གྱི་ཁོངས་དང་།  ཉན་པོ་མི་ཚན།  བྱུ་བྱུས།  ཝ་ཤུལ།  ཧོར།  
མཚོ་ཁག་ཐོར་བགོས་བཅས་ཧར་གདོང་ཁང་ཚན་གྱི་ཁོངས།  བོད་པ་གཞུང་མི་ཚན་དང་།  
དགའ་གདོང་མི་ཚན་ནི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་མི་ཚན་བཅས་་་ ཡིན།  སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་ཀ་བ་
༤༨ལ་ཀ་རིང་བརྒྱད་ཀྱི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་རྭ་ལོ་ཙའི་སྐུ་
དམར་གདུང་བཞུགས་པའི་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་མཅུ་གསུམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་ཡ་མ་ར་ཛྲའི་འཁོར་ཆེན།  
བདེ་ཡངས་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་ཀ་བ་༦༤ལ་ཀ་རིང་བཞིའི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་
མགོན་པོ་དང་།  ཡང་ཐོག་སྲུང་མ་ཁང་ནང་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་པོ་སོགས་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་ལྷ་སྲུང་རྣམས་
བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།  གཞན་ཡང་འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་ནི་ཐོག་མར་ཕག་གྲུའི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པ་ལ་རྒྱལ་བ་
སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པར་ཕུལ།  
དེ་རྗེས་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གཙང་པ་རྒྱལ་པོ་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་སྲིད་དབང་གཏོར་
ཏེ་བོད་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་དབང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པར་ཕུལ་བ་ནས་བཟུང་གཞུང་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་
ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ།  སྔོན་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཆིག་ཁྲིར་ཉེ་བས་གཙོ་བོ་གཞུང་ཆེན་ཀ་པོད་ལྦ་
སློབ་གཉེར་གནང་བ་ལ་སྔགས་པ་
གྲྭ་ཚང་གིས་དགེ་ལྡན་ལུགས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་གནང་བ་ཡིན། དགོན་དེར་འབྲས་སྤུངས་ཞོ་སྟོན་ཞེས་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༦ཚེས་༣༠ཉིན་དབྱར་གནས་ཞལ་བཞེས་བསྒྲུབས་ཏེ་
གྲྭ་དམངས་ལ་ཞོའི་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་བ་དང་།  གོས་སྐུ་བཀྲམས་ཏེ་དེའི་མདུན་ཨ་ལྕེ་ལྷ་མོ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པ་ཡིན།  དེ་རྗེས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་འབྲས་སྤུངས་ཞོ་སྟོན་ཚར་བ་དང་མུ་མཐུད་ནོར་གླིང་དུའང་ལྷ་མོ་
འཁྲབ་སྟོན་བཞེས་པས་ནོར་གླིང་ཞོ་སྟོན་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་།  ཡང་བོད་ཟླ་༡ཚེས་༨ཉིན་འབྲས་སྤུངས་སྐུ་འབུམ་ཞེས་ཀླུ་འབུམ་མཆོད་རྟེན་ཁང་དུ་ཆོས་མཇལ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད།  ཀླུ་འབུམ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུས་ཚོད་དེའི་ཉིན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཚོགས་ཕེབས་གནང་བ་དང་།  མཁས་གྲུབ་རྗེ་དང་འཇམ་
དབྱངས་ཆོས་རྗེ་ཚོགས་ལངས་ཆོས་རྩོད་མཛད་པས།  སྐབས་དེར་ཀླུ་འབུམ་ཁང་ནས་ཀླུ་འབུམ་གཅིག་གིས་ཆོས་མཇལ་
ཞུས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་དེར་ཀླུ་འབུམ་
མཆོད་རྟེན་གཉིས་བཞེངས་པ་དང་།  འབྲས་སྤུངས་ཀླུ་འབུམ་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་།  ད་དུང་ཀླུ་འབུམ་ལྷ་ཁང་ནང་
རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།  གསུམ་པ།  བཞི་པ བཅས་ཀྱི་གདུང་རྟེན་ཡོད།  ད་ལྟ་བདེ་ཡངས་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གསུམ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་ལས་གཞན་ཚོགས་ཆེན་གཅིག་དང་གྲྭ་ཚང་གསུམ་
གྱི་རྟེན་སྔོན་གྱི་དེ་རང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ།  ཁང་ཚན་ཁག་གཅིག་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་
གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  དགོན་དེའི་རྒྱབ་རིར་རྨ་རི་རབས་འབྱམས་བསྟན་སྐྱོང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་རྒྱལ་མའི་བླ་རི་དགེ་འཕེལ་རི་ཞེས་པ་དེར་
སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་མཁན་ལ་དགེ་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞེས་ཟེར།  དགོན་དེའི་ཤར་ནུབ་སོ་སོ་ནས་བབ་རྒྱུན
་རེ་བབས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་ཤར་ཆུ་བབས་སའི་རི་ལྡེབས་སུ་དཔེ་
མཚམས་བཞུགས་སའི་མཚམས་ཁང་མང་པོ་ཡོད།  དགེ་འཕེལ་རི་ཁྲོད་ནི་རྒྱབ་རིའི་སྐེད་པའི་མཚམས་སུ་ཡོད།  
ཐོག་མར་གནས་དེར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ།  ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ།  དཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་
ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་ཡོད།  དེ་རྗེས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་དུས་དགེ་སློང་ཞལ་གྲངས་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་བར་གཏན་འབེབས་གནང་།  
རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གནས་དེར་ཕེབས་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས་རྒྱལ་བའི་གཟིམས་ཆུང་དང་སྒྲུབ་ཁང་
ཁག་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ།  གཞན་ཡང་རི་དེའི་རྩ་ཆུ་བཟང་ཞིང་ལྟག་ཏུ་རྩྭ་ཀླུ་
བདུད་རྡོ་རྗེ་དང་།  ཆུ་འགྲོ་བ་འདྲེན་པ་སོགས་ཡོད་པས་རི་དེའི་ལྡེབས་ཀྱི་བཞོན་མའི་འོ་མ་བཅུད་ཆེ་ཞེས་
མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། ད་ལྟ་གནས་དེར་ཡང་ཉམས་གསོ་གང་འཚམས་གནང་ཡོད། 

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།




#Article 45: དགའ་ལྡན་དགོན། (152 words)


དགའ་ལྡན་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད་།

འབྲོག་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་པའི་གླིང་ཞེས་པ་འདི་ནི་ལྷ་ས་
གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུ་འདས་པའི་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་
ཀྱི་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་ཞེས་པའི་གནས་སུ་ཆགས་ཡོད།འདི་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་
ཆེན་པོས་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༤༠༩ལོར་ཆོ་འཕྲུལ་
སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་གྲོལ་མ་ཐག་སློབ་མ་ཉུང་ཤས་དང་བཅས་གནས་དེར་
ཕེབས་ནས་བརྟག་པར་མཛད་པས་གནམ་ས་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་བཤད་
སྒྲུབ་འཆད་ཉན་འཕེལ་བའི་གནས་བཟང་པོར་གཟིགས་ནས་ས་དེར་
དགོན་པ་འདེབས་པའི་ལྗགས་བཀོད་གནང་བ་ལྟར་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྒྱལ་
ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་དང་།འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་
ནས་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཁྲིད་པ་དང་། 
དེའི་ཉེ་སྐོར་གྱི་སྐྱ་བཙུན་དང་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དང་བ་ཆེན་པོས་
ཞབས་འདེགས་ཞུས་པར་བརྟེན་ལོ་དེ་རང་ལ་གཟིམ་ཁང་གི་ཐོག་དྲངས་
བྲང་ཁང་(གྲྭ་ཤག་) བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ལ་གཞི་
བཏིང་བའང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ། བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་བྱ་སྤྱི་ལོ་
༡༤༡༧ལོར་རྗེའི་ལྗགས་བཀོད་བཞིན་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་གཙང་
ཁང་དང་། མགོན་ཁང་། ཁྱིམ་ཀ་བ་བདུན་ཅུའི་ས། སྒྲུབ་མཆོད་ཁང་བཅས་
གྲུབ། ལྕགས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༤༢༠ལོར་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེ་དང་། འདུལ་འཛིན་
གཉིས་ནས་རྗེའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་ནང་རྟེན་དུ་བཞུགས་པའི་གསེར་
གདུང་ཁང་བཞེངས། དགོན་པ་འདིར་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གཅིག་དང་།
གྲྭ་ཚང་གཉིས།ཤར་རྩེ་དང་བྱང་རྩེ།ཁང་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དེ་བཞིན་
ཡངས་པ་ཅན་དང་། ལི་མ་ལྷ་ཁང་། བླ་མ་ལྷ་ཁང་། ཁྲི་ཐིག་ཁང་། 
ལྔ་མཆོད་ཁང་། བྱང་རྩེ་གཟིམ་ཁང་། 
པར་ཁང་སོགས་ཡོད་ཅིང་དགོན་པའི་དབྱིབས་རི་ལྡེབས་སུ་ཆགས་
སྟབས་ཐོག་བརྩེགས་སུ་གནས་ཏེ་རང་གཞི་ཡངས་པ་ལ་པིར་གྱིས་
བྲིས་པ་ལྟར་མངོན་ལ་གདན་སའི་མིང་ལ་ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ལས་ཀྱི་
རྡོ་རྗེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དགའ་ལྡན་ཞེས་མིང་བཏགས་ཏེ་དགེ་
ལུགས་པའི་དགོན་ནམ་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གཏོགས། 
དགོན་འདིའི་འདུ་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ནང་བཞུགས་
པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཙོང་ཁ་
པའི་སྐུ་བརྙན་ཆེ་བ་དང་། བྱམས་པའི་གསེར་སྐུ་ཆེ་བ།འདུ་ཁང་
ཆེན་མོའི་སྦུག་ཏུ་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་ཙོང་ཁ་པ་
ཆེན་པོའི་བཞུགས་ཁྲི་དང་།གསེར་ཁྲིའི་དབུ་ཐོད་དུ་དགའ་ལྡན་ལྷ་
བརྒྱའི་ཞིང་བཀོད།དེ་བཞིན་མི་དབང་ཕོ་ལྷས་བཞེངས་པའི་གསེར་
ཁྲིའི་སྟེང་གི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཆེས་ལེགས་བཟོ་དབྱིབས་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།དེའི་འོག་ཏུ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་འབའ་
ཞིག་ལས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་འཛམ་
གླིང་གཡས་བཞག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ཡོད། 
ཡངས་ཅན་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་གི་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་གདུང་
བཞུགས་པའི་གསེར་གདུང་ཡིན།དེ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་
༡༤༡༩ལོར་ཐོག་མར་རྒྱལ་ཚབ་དང་འདུལ་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་དངུལ་ཆེན་
བཅོ་བརྒྱད་ལྷག་ཙམ་ལ་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྲས་ཏེ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་
རྟེན་གྱི་དབྱིབས་སུ་བཞེངས།ཕྱིས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ནས་ཁྲི་ཐོག་
ལྔ་བཅུ་པ་བྱ་བྲལ་དགེ་འདུན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དངུལ་གདུང་གི་ཕྱི་ནས་གསེར་
སྦྱངས་བརྡུངས་ཀྱིས་བཏུམས་ཏེ་གསེར་གདུང་དུ་བསྒྱུར།དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་བཅོ་
ལྔ་པའི་ལྕགས་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོའི་ནང་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་དགུ་བཅུ་པ་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་བྱ་བ་གཙོ་བོར་བསྐོ་འཛུགས་
མཛད་དེ་གསེར་གདུང་ཉམས་གསོ་མཛད་པས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་བཟོ་བཀོད་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར།གསེར་གདུང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་
དང་མཁས་གྲུབ་རྗེས་སོགས་འཇམ་དབྱངས་གཙང་པ་བདུན་བརྒྱུས་ག་སོགས་པའི་
གདུང་རྟེན་དང་།རྗེ་རང་གི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་བྱིན་ཅན་སྐུ་རྒྱ་གར་མ་རྒྱ་ནག་མ་
གཉིས་བཅས་བཞུགས་ཡོད་ལ་གསེར་གདུང་ཁང་ནང་དུ་གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་པ་
དང་།འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་བཅས་སེའུ་ཐང་དགའ་ལྡན་
སེའི་ཐང་སྐུ་ངོ་མཚར་ཅན་བཞུགས།དེ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཏྰ་མིང་གི་
སྲས་ཟོན་ཏི་ཡིས་རང་གི་ཏི་ཤི་སེ་ར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་སློབ་མ་ཨ་མོ་གྷ་དང་
བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་གཉིས་ལ་ཕུལ་བ་དང་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གསེར་གདུང་
ཁང་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན།ཡངས་ཅན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྤུག་གི་གཙང་ཁང་ལྷོ་མའི་རྟེན་
གཙོ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་པ་བདུད་འདུལ་ཆེན་པོ་
སྐུ་ཚད་ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་ལས་མཐོ་གང་ཙམ་གྱིས་ཆེ་བ་ཐུབ་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་མར་གྲགས་
པ་བཞུགས།དེའི་བཞུགས་ཁང་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཕིབས་ཉིས་བརྩེགས།
རྒྱལ་ཡོལ་ཁྲི་དྲུག་འགྱོགས།མདུན་དུ་འབྲུག་ཤ་འགྱུར་དང་བཅས་པ་འདི་ཕོ་ལྷ་མི་
དབང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བཞེངས་།གཙོ་བའི་མཐའ་སྐོར་དུ་རྒྱལ་ཚབ་
དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་གསེར་སྐུ་དང་།
མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་བཞེངས་པའི་ཐུམ་དབང་གི་གསེར་སྐུ་
ཆེ་བ་སོགས་བཞུགས།ཡངས་པ་ཅན་གྱི་འོག་ཤོད་མགོན་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་དཔལ་
རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བ་གཅིག་དང་།བཀའ་སྡོད་ལས་ཀྱི་གཤིན་རྗེ་ཡབ་ཡུམ་
བཅས་པ་འདི་རྣམས་ནི་ཙོང་ཁ་པ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་བཞེངས་པ་བ་ཟད་རབ་གནས་
ཀྱང་མཛད།གཙོ་བོའི་མཐའ་སྐོར་དུ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང་།ལྷ་མི་ཕྱག་བཞི་མ།གནོད་
སྦྱིན་བཞི་དང་བཅས་པ་བཞུགས།ཡངས་པ་ཅན་གྱི་སྟེ་ཐོག་ཏུ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་
པའི་བློས་བསླངས་ལྷ་ཁང་ནང་གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་པ་ལྷ་སོ་གཉིས།དེའི་ཤར་དུ་
རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་གསུམ་བཅས་ཀྱི་བློས་བསླངས་ཀྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད།དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་ནང་གི་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་དངུལ་བྲེ་ཆེན་གཉིས་རེ་
དང་།འཁོར་ནང་མ་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལའང་དངུལ་ཆེན་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་གར་བླུགས་
དང་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྲས་པ་དང་།ལྷ་གཞན་རྣམས་གསེར་ཟངས་ལས་བཞེངས་
པ་བཅས་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད།ལི་མ་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་བོ་སྣེ་གདོང་མི་དབང་
གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཙོང་ཁ་པར་ཕུལ་བའི་ཐུབ་དབང་བདུད་འདུལ་མའི་སྐུ་ལི་མ་དང་།
དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བློས་བསླངས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱིས་གཙོས་ཙོང་ཁ་པའི་ཐུགས་དམ་
རྟེན་ལི་མའི་སྐུ་དང་། གསེར་ཟངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་རྣམས་ཡོད། 
ཡང་བློ་གྲོས་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཞེངས་པའི་གསར་བ་ཁར་དུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་
ཐུབ་དབང་གི་གསེར་སྐུ་ཆེ་མོ་གཅིག་དང་།ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་བྱམས་པ།འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་
སྐུ་སོགས་གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྐུ་ཆེ་བ་བཅུ་ཕྲག་སྐོར་ཡོད། བླ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་
དངུལ་སྐུ་ཆེ་བ་གསུམ་དང་།གསེར་ཟངས་སྐུ་ཆེ་བ་གཉིས། 
ཇོ་འབྲོམ་ཡབ་སྲས།རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་དངུལ་སྐུ་རེ།སྡེ་སྲིད་ཟངས་རི་པས་
ཕུལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ།རྗེའི་གསུང་འབུམ་དམ་འབྱར་མ།གནས་
བརྟེན་བཅུ་དྲུག་གི་སེའུ་ཐང་ངོ་མཚར་ཅན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུགརྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་།ཇོ་བོ་རྗེ་
རྣམ་ཐར་ཞིང་བཀོད་སྐུ་ཆེ་བ་རེ་བཅས་བཞུགས།རྗེའི་གཟིམ་ཁང་ཁྲི་ཐོག་ཁང་དུ་རྟེན་
གཙོ་བོ་གོང་གསལ་བློས་བསླངས་གསུམ་གྱི་ལུགས་ཕུད་ད་དུང་དཔའ་བོ་འཇའ་ཚོན་མ་
སྟེ་ཥཀ་པྰ་ལ།རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་མེད།རྣམ་རྒྱལ་མ། གདུགས་དཀར། འཇམ་དབྱངས་སོགས་
ཀྱི་གསེར་སྐུ་བཞུགས། 
ལྔ་མཆོད་ཁང་དུ་ཙོང་ཁ་པའི་ཚེམས་འོད་ཟེར་མ་དང་།འཇམ་དབྱངས་རང་བྱོན་རིང་
བསྲེལ་མང་དུ་འཕེལ་བར་གྲགས་པ་དང་།རྗེའི་ཐུགས་དམ་གདུགས་དཀར་ཕྱག་སྟོང་
དབུ་སྟོང་གི་ཞག་ཐང་ཆེ་བ་གཅིག་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་བཞེངས་པའི་རྗེའི་འདྲ་
སྐུ་སོགས་བཞུགས། བྱང་རྩེའི་གཟིམ་ཁང་དུ་སྔོན་བཅོག་ལྡན་འདས་གླང་པོའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་སྐུ་རུས་
ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་།རྗེས་བཀྲ་ཤིས་གདོང་ཁ་མ།
གསང་འདུས་དང་།བདེ་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གསེར་ཟངས་སྐུ།འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་
ཆེའི་རྟེན་སྐལ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྐུ་གསུང་བྱོན་མ་སོགས་བཞུགས། པར་ཁང་དུ་རྗེ་
རང་གི་གཟིགས་དཔེ་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་། སྔགས་རིམ། 
རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་བཅས་ཀྱི་པར་ཤིང་རྗིའི་ཕྲག་གནས་བ་བཞུགས་སོ།།སྐོར་ལམ་
གྱི་ཁྱོན་དུ་རིམ་པ་བཞིན་བདུད་རྩིའི་ཆུ་མིགཕྱག་མཁར་བུམ་པ།ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་། 
ཡིག་དྲུག་རང་བྱོན། 
དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྗེས་རྣམས་དང་།ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་འབག་དུང་དཀར་གཏེར་ནས་
བཞེས་པའི་རྗེས་ཤུལ།རྗེ་རང་གི་ཕྱག་མཛུབ་ཀྱིས་བྲག་ལ་བྲིས་པའི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།
སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པའི་སྐུ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་།

དགོན་འདིའི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོར་མི་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན།འབྲི་གུང་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ།
སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ།གཞིས་ཀ་སྣེའུ་པ་སོགས་དང་ཕྱིས་སུ་རིམ་པར་བྱོན་པ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་
རྒྱན།རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།གུ་ཤྲྰི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ། སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ། 
སྡེ་སྲིད་ཟངས་རི་པ། ལྷ་བཟང་། བཤད་གྲགས་ཕོ་ལྷ་བ།རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པ།གཞན་ཡང་
རྒྱ་སོགས་བོད་ཡོངས་ནས་བསྙེན་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་པའི་
གླིང་ཞེས་པ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
འདི་ནི་ཐོག་མར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་རྗེ་ཉིད་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་
བརྩིས་པ་ནས་ཁྲི་ཆེན་ཀུན་དགའ་བར་གདའ་ལྡན་ཁྲི་པ་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་བྱོན་ཡོད་ཅིང་།
དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ལ་སོགས་པ་མཁང་དབང་མང་པོས་གསར་དུ་
སྐྲུན་དང་ཉམས་གསོ་གནང་ནས་འདུས་སྡེ་རིམ་འཕར་གྱིས་གྲྭ་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ནས་
མཁང་པའི་དབང་པོ་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟར་ཐོན་ཞིང་ས་གཞིའི་ཁྱོན་དུ་འབྲུག་ལྟར་གྲགས། 

དགོན་འདིར་གནའ་བོའི་རིག་དངོས་རྩ་ཆེའི་རིགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་
སེའུ་ཐང་དེ་རྣམས་རིན་ཐང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཡིག་རྫས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན།ངག་རྒྱུན་དུ་སེའི་ཐང་
དེ་དག་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་འཚེམ་དྲུབ་ཡིན་སྐད་ཀྱང་སྐུ་ཐང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་བཟོ་སྟངས་ལ་
གཞིགས་ན་ཡིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་འགོད་ཐོན་པའི་ཅང་སུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གོས་སྐུ་འཚེམ་དྲུབ་
མ་འདྲ།སེའི་ཐང་དེ་རྣམས་བཟོ་སྤུས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་རིག་རྫས་
གཞན་མཚུངས་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ཡིས་ལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༡ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་
གནད་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས།ཡིན་ནའང་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོའི་རིག་གནས་
གསར་བརྗེའི་དུས་ཟིང་ནང་དགོན་པ་འདི་རྩ་གཏོར་དུ་སོང་ཡང་།༩༧༩ལོད་ཆ་ཏང་དང་
རྒྱལ་ཁབ་ནས་འགྲོ་གྲོན་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་སྤྱི་ཞི་༡ར་སླར་ཡང་བསྐྱར་གསོ་མཛད་ནས་
ལྔ་མཆོད་ཁང་དང་།གསེར་སྡོང་ཁང་།ཡངས་པ་ཅན།ཁྲི་ཐོག་ཁང་།གསེར་ཁྲི་ཁང་།མངའ་རིས་
སོགས་རགས་ཙམ་གྲུབ་སྟེ་གྲྭ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་
སྐོར་བ་དང་།དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་ཅིང་དོན་དང་མཐུན་པའི་
གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་གྱུར།




#Article 46: བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན། (129 words)


གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནི་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནུབ་ངོས་ཉེ་སྐོར་ཉི་མ་
རིའི་ལྷོ་འདབས་སུ་ཆས་ཤིང་།དེ་ནི་གཙང་ཁུལ་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་
སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཡིན།གདན་ས་དེ་ནི་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་ཞལ་སློབ་ཏཱ་བླ་སྐུ་ཕྲེང་
དངཔོ་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༤༤༧ལོར་ཐོག་མར་ཕྱག་བཏབ།
རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༣༩༡ལོར་གཙང་གི་སྲས་གུར་མེ་ཞེས་པའི་
འབྲོག་ཁྱིམ་དུ་འཁྲུངས།སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་ལ་
སྦྱང་བརྩོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ།སྐུ་ནར་སོན་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སོགས་རྩ་བའི་བླ་མ་མང་
པོ་ལས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན་ཞིང་རིག་པའི་གནས་བཅུར་མཁས་
པའི་ཆོས་ལུགས་ཐད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་མི་སྣར་གྱུར།སྤྱི་ལོ་༡༤༤༧ལོར་ཕྱུག་གཞུང་
དར་རྒྱས་པ་ དཔོན་བསོད་ནམས་དཔལ་བཟང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་ས་ཡི་
དགེ་བཅུ་སོགས་ཚང་བའི་ས་དཔྱད་ དཔྱད་པར་ཅན་དུ་ལྡན་པའི་གནས་དེར་
བཀྲིས་ལྷུན་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་ཕྱག་བཏབ་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་
འགོར།རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་ཆོས་སྡེ་འདིའི་ཁྲི་པ་དང་པོ་མཛད་ནས་༡༩༥༩
ལོ་བར་ཁྱོན་བསྡོམས་ཁྲི་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འཕོས།སྤྱི་ལོ་༡༦༠༠ལོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་
ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཆོས་སྡེ་འདི་རྒྱས་སྐྲུན་མཛད་པ་ནས་
བཟུང་པན་ཆེན་སྐུ་ཐོག་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཉམས་གསོ་རྒྱས་སྐྲུན་མཛད་ནས་དེང་གི་གཞི་
ཁྱོན་འདི་ཙམ་བྱུང་ལ་།གསེར་འོད་ཆེམ་ཆེམ་དུ་འཕྲོ་བའི་གསེར་ཕིབས་དང་།རྒྱལ་མཚན།
གཉྫིར་བཅས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཛེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་
ཕྱོགས་འདིར་འཕོས་པ་ལྟ་བུའི་བརྗིད་ཉམས་དང་ལྡན་ཞིང་།ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞིག་
དང་།གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀུན་ནས་མཛེས་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་ཅིང་།གཞིས་
རྩེའི་ནུབ་ངོས་ཉི་མ་གདོང་གི་རི་རྒྱུད་རྒྱབ་རི་གླང་ཆེན་འགྱིངས་པ་དང་འདྲ་བའི་ལྷོ་
འདབས་སུ་རྔམ་བརྗིད་དང་ལྡན་པར་གནས་ཡོད།བཀྲིས་ལྷུན་དགོན་དུ་ཤར་རྩེ་དང་།
དཀྱིལ་ཁང་།ཐོས་བསམ་གླིང་།སྔགས་པ་སོགས་གྲྭ་ཚང་བཞི་ཡོད་ཁོངས་ནས་སྔགས་པ་
གྲྭ་ཚང་ནི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དུས་ཕྱིས་ཕྱག་
བཏབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་སྔར་ཡོད་མི་ཚན་ཉེར་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་རྗེ་
དིའི་སྐུ་དུས་སུ་གསར་འཕར་མི་ཚན་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་བྱུང་བ་བཅས་བསྡོམས་མི་ཚན་
ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་།ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་ཐད་ལི་མ་ལྷ་ཁང་།བཀའ་འགྱུར་
ལྷ་ཁང་།ཡང་རྩེ་ལྷ་ཁང་།མངོན་དགའ་ལྷ་ཁང་།རྒྱ་ནག་ལྷ་ཁང་།རིན་ཆེན་ལྷ་ཁང་།
ངུར་སྨྲིག་ལྷ་ཁང་།པཎ་གྲུབལྷ་ཁང་།དགའ་གདོང་ལྷ་ཁང་།བླ་མ་ལྷ་ཁང་།གཡབ་བར་
ལི་མ་ལྷ་ཁང་ནུབ་མ།གཡབ་བར་ལི་མ་ལྷ་ཁང་དབུས་མ།གཡབ་བར་ལི་མ་ལྷ་ཁང་ཤར་
མ།གཡབ་བར་དངུལ་གདུང་ལྷ་ཁང་སོགས་དང་།གཞན་ཡང་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་གསུམ་དང་།དབྱེན་སྡུམ་མཆོད་རྟེན་ཤར་མ་དང་།བཀག་སྣེ་སྒོ་བཞི་
བཅས་ཀྱང་གསར་བཞེངས་མཛད་པས་དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་པཎ་ཆེན་
རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་བཞུགས་བླ་བྲང་དུ་གྱུར།ཆོས་སྡེ་འདིའི་གྲྭ་གྲངས་ཐད་དར་རྒྱས་ཆེ་ཤོས་
ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲིག་བཞུགས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བཞི་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཟིན།དགོན་པ་འདིའི་
འདུ་ཁང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང་། 
དེའི་གཙང་ཁང་དབུས་མར་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་བལ་བོད་ཀྱི་བཟོ་བོ་བཀུག་ནས་
བཞེངས་པའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་བཞུགས་ཤིང་།
ནང་བཞུགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རིང་བསྲེལ་དང་།ཙོང་ཁ་པའི་དབུ་སྐྲ།རྗེ་དགེ་
འདུན་གྲུབ་པའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཤེས་རབ་སེང་གེའི་དབུ་ཐོད་བཅས་ཡོད།དེའི་གཡས་གཡོན་
དུ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱི་འཇིམ་སྐུ་བཞུགས་པ་དེ་ནི་བཀྲིས་ལྷུན་དགོན་གྱི་རྟེན་གཙོའི་གྲས་ཡིན།
དེའི་གཡས་ཀྱི་བྱམས་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་
སྐུ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ།ནང་བཞུགས་སུ་རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་མཚོན་པའི་དམ་
པ་མང་པོའི་རིང་བསྲེལ་ལྡན་པ་བཞུགས།བྱམས་མགོན་གྱི་གཞོགས་གཉིས་སུ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་
པའི་ཕྱག་བཟོའི་སྨན་འཇིམ་གྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་།འཇམ་དབྱངས་བཞེངས་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ་
གཉིས་བཞུགས།གཡོན་གྱི་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་ནང་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྒྲོལ་དཀརཡིད་བཞིན་
འཁོར་ལོའི་སྣང་བརྙན་སྐུ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་གསུམ་ལྡན་མ་བཞུགས་ཤིང་། དེའི་ནང་བཞུགས་སུ་
སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་པོའི་རིང་བསྲེལ་དང་།སྒྲོལ་མ་རང་བྱོན་མཐོ་གང་པ་
བྱིན་རླབས་ཅན་ཞིག་བཅས་བཞུགས། 
དགོན་པའི་ནུབ་ངོས་བྱམས་ཁང་ཆེན་མོ་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བྱས་པ་ཞིག་
ཡོད་པ་དེར་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱད་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད།བྱམས་ཁང་ཆེན་མོའི་
རྟེན་གཙོར་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོ་སྐུ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་དང་
སྐར་མ་བདུན་ཅུ་ལྡན་པ་བཞུགས་ལ་དེའི་ཕྱག་མགོ་གཅིག་པུར་རིང་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་གསུམ་ཙམ་
དང་།ཕྱག་དཔུང་གཡས་གཡོན་བར་གྱི་ཕྲག་ཞེང་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་བཅུ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཟིན།
དེའི་དབུ་དཔལ་གྱི་དཀྱིལ་དུ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་སྒོ་ང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་།
སྐུ་གཟུགས་ཧྲིལ་པོར་གཡུ་མུ་ཏིག་དང་གཟི་བྱུ་རུ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་རྒྱན་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ལ་མཐོ་ཁྱད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ན་དཔེ་ཟླ་བཙལ་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་
རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་སྐུ་བཪྙན་འདི་ནི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་
རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཤིང་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༤ལོར་བཞེངས་མཛད་ཅིང་།བཞེངས་ཡུན་ལོ་
བཞི་འགོར་བ་དང་སྐུ་རྒྱུར་ཟངས་དམར་འདེགས་རྒྱ་སུམ་འབུམ་ཉིས་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་སྤྱད་པ་
སོགས་གསེར་ཐང་ལ་ཕབ་ན་རྒྱུ་གྲོན་གསེར་རྒྱ་མ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དུས་ཡུན་ལོ་
གསུམ་ལ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད། 

 

བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་གཅིག་རེད།

ལ་རྩེ་འམ་དཔའ་མཁར་བསྟོད་པ།
	 
ལབ་ཙེའམ་ལ་རྩེ་ཡང་ན་དཔའ་མཁར་ནི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནའ་སྲོལ་རང་ བཞིན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་དང་དམག་འཐབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཕམ་སོགས་ལའང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ ཞིག་རེད་ལ་དེ་བས་ཀྱང་རིགས་རུས་ཐད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ ཀྱང་རེད། སྤྱིར་ལབ་ཙེའམ་དཔའ་མཁར་ནི་བོད་ཡུལ་དབུས་དང་དེ་བཞིན་དུ་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་དུ་གནས་ པའི་རུ་སྡེ་དག་གིས་སྔོན་དང་པོའི་དུས་ནས་རི་མཐོན་པོ་དག་གི་རྩེ་མོ་རུ་ལབ་ ཙེའམ་དཔའ་མཁར་རྩིག་སྲོལ་ཡོད་པས། དེང་གི་དུས་སུའང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ན་ལབ་ཙེ་བགྲང་གིས་མི་ལང་པ་ཡོད་པ་ རེད། ལབ་ཙེ་ཞེས་པའི་ཙེ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དེ་སྣོད་དང་། ཕོ་བྲང་ངམ། མཁར་སོགས་རྟེན་གཞིའམ་འདུག་སར་གོ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལབ་ཙེ་ལ་དབྱེ་ན་ཀྱེ་ཏུ་དང་། ལབ་ཙེ། དཔའ་མཁར་བཅས་རིགས་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། རི་ཡི་མགོ་ནས་བརྩིགས་ན་ཀྱེ་ཏུ་དང་། རི་སྐེད་ནས་བརྩིགས་ན་ལབ་ཙེ། མདོ་ནས་བརྩིགས་ན་དཔའ་མཁར་ཟེར་བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། དེའི་མཚོན་བྱེད་ནི་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཕ་རོལ་པོའི་དགྲ་ལ་འཐབ་ཏེ་ རྣམ་པར་རྒྱལ་རྗེས་བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་གཅེས་སྲོག་ཤོར་བའི་ དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་བསམ་བློའམ་སྙིང་སྟོབས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ དང་། ཁོང་ཚོ་སྐྱེ་བ་རྗེས་མར་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ལ་མཐུན་རྐྱེན་དང་གདོང་གྲོགས་ མཛད་པས་ལྷ་ལ་བཀུར་ནས། མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ་གྱི་རྫོངས་པ་མང་པོ་བྱིན་ཏེ་རི་བོ་མཐོན་པོ་དང་། ཉག་ག་ཁིས་ཁ། འགག་འཕྲང་དོག་མོ་སོགས་སུ་དཔའ་བོའི་བཙན་རྫོང་གི་ཚུལ་དུ་ཕོན་པོར་སྤུངས་པ་དང་། རི་དེ་ལ་གནས་ཤིང་ཡུལ་དེ་ལ་ཕན་པའི་གྲོགས་མཛད་པའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཏུ་བསྐོས་ ནས་མཐའ་མཚམས་དང་ཡུལ་ལུང་སྲུང་བའི་ཡབ་མེས་སུ་འབོད། ཡུལ་མདོ་སྨད་ས་ཆར་ཆ་བཞག་ནས་བཤད་ན་ལབ་རྩེ་ཡོད་སར་ཕལ་ཆེར་ཨ་མྱེས་རེ་བཞུགས་ ཡོད་ངེས། དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་ལྷའམ་སྐྱེས་ ཁུངས་རིགས་རུས་སོགས་ཀྱང་ལབ་རྩེ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་དུ་སྦྲེལ་ཡོད། སྐྱེས་ལྷ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་རུས་ཁུངས་གང་ཡིན་ཐད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་ དམ་པ་གང་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་པ་ནི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཚོས་དེ་དག་ལ་ཨ་མྱེས་ཅེས་ འབོད་པའི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་བ་འདིས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། ལབ་རྩེ་སྟོད་པའི་སྐབས་སུ་དང་པོ་ཡབ་མེས་གང་གནས་སའི་ཡུལ་ལུང་དེའི་སར་གུར་ སོགས་མགོ་སྦྲ་ཕུབ་ནས་མི་མང་པོ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྒྲུབ་པ་ དང་། རིམ་པའི་ལབ་རྩེ་སྟོད་སའི་ས་ཆ་གཏན་ཁེལ་རྗེས་ཕོ་བྲང་གཤོང་བ་དང་། དེའི་ནང་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་མང་རྫ་མ་སོགས་སུ་བཅུག་ནས་འཇོག་པ། བལ་དང་ཤུག་པ་འོམ་བུ། ཉ་རུག་ཞེས་པའི་ཤིང་སྣ་མང་པོའི་བཏུམས་པ་དང་། སྟེང་དུ་རྡོ་ཡི་ཁྲི་བརྩིགས་རྗེས་ལྕགས་དང་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་མདའ་གྲི་ མདུང་གསུམ་ཕོན་པོར་སྤུངས་བ་དང་ཤིང་སྣ་མང་པོས་བཏུམས་ནས་ལུག་བལ་དཀར་པོའི་རྨི་ ཐག་གིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ལབ་རྩེ་ཆེ་ཆུང་མ་བུ་བཅུ་གསུམ་དང་བཅུ་བཞི་སོགས་བན་བོན་ལུགས་སུ་ཅུང་མ་འདྲ་བ་ ཡོད། བན་ལུགས་སུ་མ་བུ་བཅུ་གསུམ་དང་བོན་ལུགས་སུ་མ་བུ་བཅུ་གསུམ་མམ་བཅུ་བཞི་གང་རུང་ སྤུངས་སྲོལ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ལབ་རྩེ་ཡི་ཁྲི་རྩིག་བྱེད་ནི་ཡུལ་ལུང་གང་དེའི་རང་བྱུང་རྡོའི་རིགས་ཀྱིས་བཟོས་ པ་ཞིག་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཁང་ཁྱིམ་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་རྩིག་རྒྱག་སྟངས་དང་གཉིས་ སུ་མེད་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན་གྲུ་རྡོ་དང་སྟེང་རྡོ། ཕོ་འཇོག་མོ་འཇོག ངོས་ལེགས་ཤོམས་འཇོག རྟ་རྨིག་དང་ཆུ་འཐུང་སོགས་ཀྱི་འཇོག་སྟངས་དང་། ཇ་ལ་ཁ་འཁྱིལ། ཧྲ་ཧྲུག་དང་ཁོག་རྡོ་ངོ་རྡོ་སོགས་འཇོག་སྟངས་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་ དངོས་སླད་མེད་པ་གང་མང་ཞིག་མ་ཉམས་པར་ད་དུང་ཡང་གསོན་པོར་གནས་ཡོད།

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།




#Article 47: སྣར་ཐང་དགོན། (1333 words)


དཔལ་སྣར་ཐང་ཆོས་སྡེ་ནི་པོ་ཏོ་བའི་ཡང་སློབ་གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ཀྱིས་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་བྱ་ལོར་བཏབ་པའི་བཀའ་གདམས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེར་ཤ་ར་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་གདམས་གཞུང་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་དང་། ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་ནས་བརྒྱུད་པའི་འདུལ་བ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཅིང་། རབ་བྱུང་བཞི་པའི་དུས་སུ་མཁན་པོ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་གཙུག་ལག་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གཉིས་སུ་བསྒྲིགས་ཏེ་པར་དུ་བསྐྲུན་པར་གྲགས་ཀྱང་། ད་ལྟ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་བྱི་ལོར་ཕོ་ལྷ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་མཐུན་རྐྱེན་མཛད་དེ་པར་དུ་བསྐྲུན་པ་དེ་ཡིན།

རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཆུ་རྟ་(1092)ལོར་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་མངའ་རིས་ནས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་སྣར་ཐང་གི་སའི་འདབས་གཞོགས་ལའི་རྩེར་ཉེ་གནས་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་འདྲ་བའི་རི་ཕ་གིའི་འཇག་ཐང་སྟེང་དུ་གང་འདུག་ལྟོས་ཤིག་གསུངས་པར། ཉེ་གནས་ཀྱིས་འཇག་ཐང་གི་བྲག་རྡོག་ཐོག་ལ་གསེར་སྦྲང་བཅུ་དྲུག་འདུག་ཅེས་ཞུས། ཇོ་བོ་རྗེས་ཁྱོད་རང་ལས་སྣང་མ་དག་པས་མ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་དེར་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ཀྱིན་ཡོད། མ་འོངས་པ་ན་གནས་དེར་དགོན་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཅིང་། ཕྱིས་སྣར་ཐང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མངོན་ནོ། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ལས་ཀྱང་། 

ཤར་བ་ཇི་བཞིན་རྩྭ་ཆུ་དང་ ། །

ཤིང་དང་གྲོང་པ་དག་གིས་དབེན། །

སྐྱ་བོ་རྒྱ་ཆེན་ཞག་མེད་ཅིང་ ། །

སྣུམ་ཞིང་སྐལ་བཟང་དུ་མ་འདུ ། །  ཞེས་གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ཀྱིས་ཤ་ར་བའི་ཞལ་ཆེམས་བཞིན་དུ་གོང་གསལ་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ལྡན་པའི་གནས་དེར་དགོན་པ་འབྱུང་བ་དང་། ། དགོན་པ་འདེབས་པ་པོ་དང་དེར་འདུ་བའི་བཅུད་ཀྱི་གང་ཟག་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ ། །

བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཤ་ར་བ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་གཏུམ་སྟོན་ལ་གཙང་པ་འདུལ་འཛིན་པ་ཞེས་འབོད་པར་མཛད་ནས་གདམས་ངག་གི་འཕྲོ་ཅུང་ཟད་གནང་སྟེ་ལྷག་མ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སློང་བཞི་སྡེ་རེ་དང་འགྲོགས་ཤིག་ཅེས་ཤ་ར་བའི་ཞལ་ཆེམས་སུ་གནང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགོན་པ་འདེབས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་བཅད་དོ ། །

བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཚུལ་བསྟན་ནས་ལོ་1984?(བུ་སྟོན་ལུགས་གཞིར་བྱས་)དང་། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་བྱ་(1153)ལོ། རྭ་སྒྲེང་དགོན་པ་བཏབ་ནས་ལོ་96པ། དཏུམ་སྟོན་རང་ཉིད་དགུང་ལོ་48བཞེས་པའི་ཚེ། སྣར་ཐང་གི་ཐང་སྟོད་ལ་ལོ་ར་ཞིག་ཡོད་པའི་གནས་དེར། སྤྱིལ་བུ་བརྩིགས་ཏེ་འན་བུ་འདིར་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས་ནས་དགེ་སློང་བཞི་སྡེ་དང་བཅས་ཕྱག་ཕེབས་སོ། སྣར་ཐང་དགོན་པ་བཏབ་པའི་ཐོག་མ་འདི་ནས་བཟུང་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་ཕག་༡༩༨༣ལོ། རབ་ལོ་9583པ་བར་ལ་ལོ་829སོང་ནས་830སྟེང་ན་ཡོད། །

རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ལས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་ཇོ་བོ་རྗེ་བཀའ་གདམས་པའི་ཚང་ལ་མ་ནོར་བའི་བསྟན་ཁྲོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད་གཙང་ཕྱོགས་སོགས་སུ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡོན་ནོ

གླེགས་བམ་ལས། མདོར་ན་གནས་མཆོག་དེ་དག་ཏུ། །

དང་པོ་བཞི་གྲྭ་ནས་བཟུང་སྟེ། །

ཐ་མར་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ། །

བསླབ་པ་གསུམ་ལྡན་ཤཱཀྱའི་སྲས། །

འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་མགོན་དུ་གྱུར། །

གནས་དེར་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ནས། །

འདུ་ལྡན་དཔག་མེད་འདུ་བར་འགྱུར། །

ཕྱིར་ཡང་ལས་ཅན་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོས། །

ཕྱི་ཡི་རྒྱ་མཚོ་དག་དང་མཚུངས་། །

ཆུ་བོ་བརྒྱ་ཡིས་གང་མི་ནུས། །

དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་དམའ་མི་ནུས། །  ཞེས་དང་། བླ་རབས་འབྱོན་ཚུལ་ཡང་། ད་ནི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་མཆོག། གསུམ་གསུམ་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་། ཞེས་གསུམ་ཚན་གསུམ་ཕྱིར་འབྱུང་བར་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་མཚན་ལྡན་མཚུངས་པ་མེད། ཅེས་སོགས་བྱུང་བ་བླ་རབས་སོ་སོའི་རྣམ་ཐར་བཤད་པའི་སྐབས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སུ་སྤྱིལ་བུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བརྩིགས་པ་དང་། དགེ་སློང་བཞི་སྡེ་རེ་འདུས་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་ཚུལ་དང་གཤམ་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ནང་བརྗོད་རྒྱུའི་བྱུང་བ་དེ་དག་ཙམ་ལས་ཕྱག་རྗེས་གཞན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁ་གསལ་ཞིག་མ་རྙེད་ལ་དེ་བཞིན་གདན་རབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཆོས་སྡེའི་གནས་ཚུལ་ཡང་སྐབས་འདིར་མ་རྙེད་དོ། 

གདན་རབས་འདིའི་སྐུ་དུས་སུ་ཐུབ་དབང་གསུམ་སྦགས་མ་ཞེས་པའི་རྟེན་གྲགས་ཅན་དེ་བྱུང་།  རྟེན་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་གྲོ་སྟོན་བདུད་རྩི་གྲགས་དང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གསོལ་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞེས་སྐབས་ཕུད་མཆོད་ལས་གྲུབ་ཅིང་རྟེན་དེས་གསུངས་པར་མ་འོངས་པ་ན་ལས་ངན་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ང་ཟས་ཡོང་བ་དང་། འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཚོགས་གསོག་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱི་ལ་གསེར་ཟངས་སྒྲོན་གསུངས་པ་དང་། དེ་ཟིན་པ་དང་ཡང་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོང་འགྱུར་བྱེད་ཡོང་བས་ཕྱི་ལ་འཇིམ་པས་ཞལ་བར་བྱོན་གསུངས་པ་ལྟར་འཇིམ་པ་བསྒྲོན་པས་ཐུབ་དབང་གསུམ་སྦགས་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཆགས་སོ། འཇང་ཀ་ནུབ་མའི་སྟེང་གི་ཐུབ་དབང་གསུམ་སྦགས་མའི་ལྷ་ཁང་དེ་དུས་ཕྱིས་བཞེངས་པར་མངོན་ཞིང་། རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཞི། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐུབ་དབང་གསུམ་སྦགས་མ་དང་། གཡས་གཡོན་དུ་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཇོ་བོ་འབྲོམ་ཡབ་སྲས་མི་ཚད་མ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ལི་སྐུ་མང་དུ་བཞུགས་ཤིང་། ད་དུང་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་ཕྱག་མཛུབ་ཀྱིས་འབྲི་གནང་མཛད་པའི་མ་ཎིའི་གཟུགས་དབྱིབས་དོད་པའི་རྡོ་ནག་གཅིག་ཀྱང་བཞུགས། གཡས་གཡོན་དུ་བཀའ་འགྱུར་གསེར་ཆོས་ཆ་ཚང་བཞུགས། ཁང་སྟེང་དུ་ཐུགས་བཞི། གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫི་ར་གཅིག་བཅས་ཡོད། འཇང་ཀ་དཀྱིལ་མའི་སྟེང་གི་ཁམས་གསུམ་ལྷ་ཁང་(དུས་ཕྱིས་རྒྱལ་པོ་མི་དབང་གི་གཟིམ་ཆུང་དུ་བྱས་པར་གྲགས)ནི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་དྲུག། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་མཆིམས་ལྷ་རྗེ་གོ་ཆའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ལི་མ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་མི་འཁྲུགས་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག་ཙམ་དང་།  གཡས་གཡོན་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་སར་པ་ཎི་དང་། བྱམས་མགོན་མི་ཚད་མ་བཞེངས་སྐུ་གཉིས་སོགས་དང་ལི་སྐུ་མང་པོ། བསྟན་འགྱུར་སྐྱ་ཆོས་པར་མ་ཆ་ཚང་ཡང་བཞུགས། ཁང་སྟེང་དུ་ཐུག་བཞི་དང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫི་ར་གཅིག་ཡོད། པར་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་གི་མགོན་ཁང་ནི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་གཉིས། ནང་རྟེན་དུ་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་མགོན་པོ་གུར་(སྣར་ཐང་གི་དཔལ་མགོན་ཞེས་པའི་རྟེན་གྲགས་ཅན་ཞིག)དང་། ཨེ་ཀཛཱ་ཏི། དུད་གསོལ་མ་བཅས་ཐོག་ཚད་ཅན་གྱི་གཙོ་འཁོར་གསུམ་བཞུགས་ཤིང་ཕྱག་མཚན་བསྐང་རྫས་བཅས་པ་ཡང་བཤམས་ཡོད། 


མཁས་པ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ཡང་སྐབས་དེར་སྣར་ཐང་གི་ཆོས་སྡེར་ཕེབས། རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་ནི་འདི་ལྟར། ཁོང་ནི་ལྷོ་ཁ་ཡུལ་ཕུ་དང་གི་བན་བཙུན་ཡིན་ལ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བསམ་ཡས་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་བཙུན་པ་མཛད། དེ་ནས་སྐྱིད་ཤོད་དགའ་བ་གདོང་དུ་དབྱར་གྱི་དུས་ཉི་མ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཕར་ཕྱིན་སློབ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཚེ་ས་ནད་ཀྱི་ཐུགས་རྟོག་ཅིག་བྱུང་བས་སྣར་ཐང་སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སར་ཁམས་བཅོས་སུ་ཕེབས། སྐབས་དེར་སྣར་ཐང་གི་རྒྱལ་སྒོའི་ཐེམ་པར་ཞབས་བཞག་པ་དང་དུས་མཚུངས། དབུ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་ཚོགས་དུང་འབུད་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་ཁེལ་བས་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་བར་དགོངས། འདིས་སངས་རྒྱས་སྒོམ་པ་བ་དང་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་གཉིས་ཀའི་ཞབས་ལ་གཏུག་ཅིང་། སྐྱོ་སྟོན་པ་ལ་ཁམས་བཅོས་སུ་ཞུས་པ་ན། སྐྱོ་སྟོན་པའི་བཀའ་ལྟར་སྣར་ཐང་གི་གྲོག་ཁུག་ཅིག་ཏུ་ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་གཞུང་ཚར་སྟོང་བཤར་བས་ཁོང་གི་མཛེ་ནད་ཀྱང་སངས། དེ་ནས་སྣར་ཐང་གི་ཆེས་གྲྭར་སྦྱང་པ་མཛད་པས་རིག་གནས་མཐའ་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཁས་པར་གྱུར། མི་གཡོ་བའི་བསྙེན་པ་དུང་ཕྱུར་བཅུ་གསུམ་བསྐྱལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནང་ལངས། ཆོས་སྐྱོང་ཞལ་བཞི་བས་ཀྱང་ཞབས་ཏོག་བསྒྲུབས། འཆད་ཉན་མཛད་པས་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་མང་པོ་བྱུང། དུས་སྐབས་དེར་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་གསུམ་གཉིས་ཙམ་སྣར་ཐང་དུ་འདུས་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་སོ། བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་པཀྣི་ཡང་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཡིན། ཉིན་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་བར་སེང་ལ་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་འདྲེ་བརྫུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་པ་ལ་སྡིག་བསྐུར་བས་བཅོམ་ལྡན་པ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ནས་ཐུགས་མི་བདེ་བ་བྱུང་བ་ན། བཙུན་པས་བདག་ཡིན་པས་ཐུགས་མི་བདེ་བ་གེ་འཚལ་ཞེས་ཞུས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཀའ་བཀྱོན་ཏེ་དེ་ནས་བཟུང་བསྡོམ་ལྡན་པའི་དྲུང་དུ་འདུག་དབང་བ་བྱུང་བར་ས་སྐྱར་བྱོན་ནས་དེར་བཞུགས་སྐབས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མས་བྷུ་ཡན་དུ་རྒྱལ་རྒྱལ་པོའི་མཆོད་གནས་ལ་གདན་དྲངས། ཕོ་བྲང་ཤང་དོར་བཞུགས་སྐབས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཊིཀྐ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཀྱང་བརྩམས། ཁོང་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཞུགས་རིང་གསེར་ཡིག་པ་བརྒྱུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་པ་ཐུགས་མཉེས་ཐབས་སུ་འབུལ་བ་གང་མང་ཕུལ་ཡང་ཐུགས་ཟིན་པ་མ་བྱུང་ཞིང་མཐར་སྣག་ཚ་དང་། སྨྱུ་གུ། སྨྱུག་གྲི་སྒམ་ཆུང་གང་སོགས་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཚན་ཆེན་པོ་བསྐུར་བས་བཅོམ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་མཉེས་ནས་འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་གསུངས་ནས་ཐུགས་ཁྲེལ་སངས། སྤྱིར་བཅོམ་ལྡན་པས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་པོ་ཏི་བཅུ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་ཅིངཉ། ལྷག་པར་བཅོམ་ལྡན་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་དང་། བམ་ཚད་འགྱུར་བྱང་སོགས་ངེས་ངེས་མཛད་ཅིང་། བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་ཕྱེ་ཁྲེས་ཚན་ཚན་དུ་བསྡུ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཀྱང་མགྱིད། མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལ་སྟོད་འོལ་རྒོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་པའི་ཕྲན་ཚེགས་སྒོ་བརྒྱད་ཀ་ཚང་བའི་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་ཚང་ཞིང་དག་པ་ཡང་སྣར་ཐང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞག་པར་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པར་བསྐྲུན་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནས་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་པཀྣིས་དབུས་པ་བློ་གསལ་སོགས་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་བོད་དུ་བསྒྱུར་རོ་ཅོག་བཞེངས་ལ། དཔལ་སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁག་དུ་བཞུགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ལན་བསྐུར་བས་ཀྱང་རྐྱེན་བྱས་དབུས་པ་བློ་གསལ་བ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་དང་། ལོ་ཙ་བ་བསོད་ནམས་འོད་ཟེར། རྒྱང་རོ་བྱང་ཆུབ་འབུམ་གསུམ་གྱིས་འབད་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་གང་ཡོད་བསྡུས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་པ་དང་མཉམ་དུ་ལེགས་པར་བཞེངས་ནས་འཇམ་དབྱངས་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པར་མཛད་དོ། ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་བཀའ་བསྟན་གྱི་མ་ཕྱི་ཐོག་མ་ནི་བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྣར་ཐང་གི་བཀའ་བསྟན་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལས་མཆེད་དེ་སྟོད་དུ་ས་སྐྱ་དང་གུང་ཐང་། སྨད་དུ་ཚལ་གུང་ཐང་སྟག་ལུང་སོགས་དང་། མཁས་པ་ཆེན་པོ་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྣར་ཐང་གི་བསྟན་འགྱུར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཟློས་པ་རྣམས་དོར། གོ་རིམ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལེགས་པར་བསྒྲིགས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གསར་པ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་བསྣན་ནས་ཞ་ལུའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་པར་མཛད། དེ་ལ་མ་ཕྱི་བྱས་ནས་རྩེ་ཐང་དང་། གོང་དཀར། གདན་ས་མཐིལ། ཁམས་དབུས། མཚུར་ཕུ་སོགས་སུ་བགྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་རྩ་བ་མཐར་གཏུག་ན། བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་དང་དེའི་སློབ་མ་བཙུན་པ་འཇམ་དབྱངས་པཀྣི་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལས་བྱུང་བས་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག


པར་ཁང་ཆེན་མོའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ལྷོ་ནས་བྱང་བར་ཀུང་ཁྲེ་50དང་ནུབ་ནས་ཤར་བར་ཀུང་ཁྲེ་31ཡོད་ཅིང་། ཁྱོན་ཁོར་ཡུག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀུང་ཁྲེ་162ཡོད་པ་དེར་སྔོན་དགེ་འདུན་ཁྲི་ཙམ་འདུས་པའི་འདུ་ཁང་བྱེད་མྱོང་བ་དང་། དེའི་ཁང་པའི་ཀ་བའི་གྲས་སུ་སྤེན་མ་དང་། འཇག་མ། ཙན་དན། ཤུག་པ། རམ་པ་སོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་སྐད། པར་ཁང་གི་གདུང་དབུས་སུ་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལ་ཏཱ་མིང་གོང་མས་ཕུལ་བའི་སྒོ་པན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། སྤུ་མ་དམར་པོའི་ཀ་འཕན་རྒྱ་ཡིག་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་གཙང་ཁང་དབུས་མ་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཅུ། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་སྐུ་རྒྱུ་ལི་མ་ལས་གྲུབ་པའི་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོའི་སྣང་བརྙན་ཐོག་ཚད་མ་དང་། གཞན་ཡང་མཐའ་སྐོར་དུ་སྐུ་འདྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། བཀའ་བསྟན་སྐྱ་བྲིས་ཆ་ཚང་ཁ་ཤས་བཅས་བཞུགས། གཙང་ཁང་ནུབ་མ་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཞི།  དེའི་ནང་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ཀྱི་པར་ཤིང་བཀྲུས་པའི་སྣག་ཚ་འདྲེས་པའི་སྨན་འཇིམ་གྱི་ཐུབ་དབང་གཙོ་འཁོར་མི་ཚད་མའི་མཐའ་སྐོར་དུ་བཀ་བསྟན་སྐྱ་ཆོས་ཆ་ཚང་འགའ་ཞིག་བཞུགས། གཙང་ཁང་ཤར་མ་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་གཉིས། རྟེན་གཙོར་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་བླ་མ་འཇམ་དགའ་བའི་སྣང་བརྙན་མི་ཚད་མ་ཙམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་ཆོས་རྩིགས་སྔར་བཞིན་བཞུགས། འདུ་ཁང་ནང་གི་མགོན་ཁང་དེ་ནི་སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཉི་མ་མིག་གིས་མ་མཐོང་བར་ལོ་བཅུ་གཅིག་རིང་བསྙེན་སྒྲུབ་མཛད་པའི་སྒྲུབ་ཁང་དེ་ཡིན་ལ། དེར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་དང་། གཏེར་ཐོན་དུ་གྲགས་པའི་ཁྲོ་ལུང་བཙོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཁྲོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། པར་ཁང་དེའི་ནང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་པོད་བརྒྱ་དང་བཅུ་མེད་གཉིས་ཀྱི་པར་ཤིང་ངོས་གྲངས་50019དང་། བསྟན་འགྱུར་པོད་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་པར་ཤིང་ངོས་གྲངས་76726དང་། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་འཁྲུངས་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་སྐུ་ཐང་གི་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་བཅོ་ལྔ། ཐུབ་དབང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་ཐང་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་བདུན་སོགས་བཞུགས་ཡུ་མཆོད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ཐོག་ཚད་མ་བཞུགས། འདིས་སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་མོ་དང་ལྕགས་རི་ཆེན་མོ་བཞེངས །  །

      
སྐུ་དུས་འདིར་ཉེ་གནས་པ་སྙན་གྲགས་བཟང་པོས་མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་གྲགས་ཀྱི་གདུང་རྟེན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་མཐོ་ཚད་ཐོག་ཚད་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་བཞེངས།  དེའི་ནང་བཞུགས་སུ་སངས་རྒྱས་གླང་པོའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་སྐབས་ཀྱི་མཆེ་བ་ཡ་གཅིག་དང་། ཉན་ཐོས་མཆོག་ཟུང་གི་གསོལ་ལྷུང་དང་འཁར་གསིལ། ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་ཉིན་གཅིག་ལ་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་བཞེངས་པའི་གྲས་ཀྱི་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་བཞི་བཅུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་བྲེ་བོ་ཆེ་བ་གང་། གཞན་ཡང་དམ་པ་མང་པོའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྟེན་དང་གདུང་རུས་ཇི་མང་བཞུགས། ཕྱིའི་ལྕགས་རི་བར་པར་གྱང་རིམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བརྩིགས་ཤིང་། མཐོ་ཚད་ལ་ཀུང་ཁྲེ་9དང་ཚོན་8ཡོད། དགོན་ཕྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་ལྕགས་རིའི་ལྷོ་ནས་བྱང་གི་བར་ཀུང་ཁྲེ་181དང་ཚོན་༣དང་། ནུབ་ནས་ཤར་བར་130དང་ཚོན་5ཡོད། གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་(ཕྱིས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཁང་མཛད་པ་)ནི་མཆིམས་བློ་བཟང་གྲགས་ཀྱི་དགོངས་རྫོགས་སུ་བཞེངས། རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཅོ་ལྔ། ནང་གི་གཙང་ཁང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་གཉིས། རྟེན་གཙོར་མཆིམས་བློ་བཟངས་གྲགས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་རྟེན་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཞེས་པ་མི་ཚད་ཙམ་དང་། མཐའ་སྐོར་དུ་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་བཅུ་བྲག་རི་མ་རྒྱལ་ཆེན། ངྷརྨ། ཧ་ཤང་དང་བཅས་པ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་ཆོས་ཆ་ཚང་། འདུ་ཁང་དུ་བཀའ་འགྱུར་སྐྱ་ཆོས་ཆ་ཚང་། 
དེའི་གཙོ་བོར་དངུལ་གར་བླུག་གི་སྒྲོལ་མ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཁྲི་རྒྱབ་ཡོལ་ལྡན་པ་ཁྲུ་གང་ཙམ་དང་། འདུ་ཁང་གི་དབུས་སུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་ཁྲི། དེའི་གཡས་སུ་སྨན་འཇིམ་གྱི་ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མ་གཅིག་དང་། བཞུགས་ཁྲིའི་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་འདུལ་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོའི་པུར་རས་ཀྱི་གཞིར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱ་བྲིས་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ་གཅིག་བཅས་བཞུགས་། འདུ་ཁང་གི་ལྡེབས་ངོས་སུ་གནས་བཅུ་ཆ་ཚང་གཉིས། མགོན་ཁང་ནང་དུ་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྐྱོང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ལས་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་སུ་གསོལ། ཁང་སྟེང་དུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫིར་གཅིག་དང་། རྔ་རལ་གྱི་ཐུགས་དྲུག་བཅས་འཛུགས་པར་མཛད། ཀ་སྦུག་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཞི་ཙམ་གྱི་སྐྱ་ལྡེབས་ངོས་སུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་། རྗེ་མི་ལ་རས་པ། སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཆ་ལྔ་པ་བཅས་ཀྱི་ཚོན་རིས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། འདུ་ཁང་གི་ཕྱི་སྐྱའི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་ཤར་ནས་བགྲང་བའི་རྩིགས་པའི་འབར་འབུར་བདུན་པར་གསང་ཆུར་གྲགས་པ་བོད་ཟླ་དགུ་པའི་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་གྲུབ་མ་ཐག་མི་སེར་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ལོའི་ལོ་བརྟག་བྱེད་པའི་གསང་ཆུ་འབབ་པ་མི་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ། བླ་མ་ལྷ་ཁང་ནི་དུས་ཕྱིས་བཞེངས་པར་མངོན་ཞིང་། རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་གཉིས། ནང་རྟེན་དུ་ཆོས་སྡེ་འདིའི་བླ་རབས་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་གཙོ་བཞུགས་ཀྱི་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྣང་བརྙན་གཞོན་དུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚད་ཅན་ཉི་ཤུ་བཞུགས་ཤིང་། ཁང་སྟེང་དུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫི་ར་གཅིག་དང་། གཏེར་བདག་པའི་ཟངས་ཐུག་དང་བཅས་ཐུག་དྲུག  རས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གཅིག་བཅས་འཛུགས་པར་མཛད། ཐང་ལ་བྲག་སྐྱེས་སུ་གྲགས་པ་སྔར་ཇོ་བོ་རྗེས་ལུང་བསྟན་མཛད་སྐབས་ཀྱི་གསེར་སྦྲང་འཁོར་བའི་གནས་དེ་ཡིན་པས་དེ་ནས་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བྲག་དེ་ནས་ཡིན་རིང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཁྱེར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟད་ལ་ཉེ་བ་ན། དེ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱིས་དེར་ཁང་བུ་བརྩེགས་པ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད

ནང་རྟེན་ཐད་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོའི་རྟེན་དམ་འབྱར་མ་ཡིན་པས་དམིགས་བསལ་ཅན་འགའ་རེ་མ་གཏོགས་དམངས་ཀྱིས་མཇལ་མི་ཆོག་པའི་དངོས་པོ་རྩ་ཆེ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་སྐལ་དུ་ཕུལ་བའི་ཀླུ་འཇིམ་གྱི་ཐུབ་དབང་གཙོ་འཁོར་གསུམ་པར་ལེབ་ཚོན་གང་ཙམ་པ་དངུལ་གྱི་བཞུགས་ཁང་དང་བཅས་པ་གཅིག་དང་ །  རྡོ་ཀ་མ་རུ་པ་ལ་འབུར་བརྐོས་ཀྱི་ཐུབ་པའི་མཛད་བཅུ་ཚོད་དོ་ཙམ་ཡོད་པ་ཤུབས་བཅས་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་འཁྲུལ་མེད་རྒྱ་སྲན་ཙམ་ནང་བཞུགས་ཀྱི་ཁྲོའི་མཆོད་རྟེན་ཀུང་ཚོན་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་གཅིག  བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་གྱི་ཚེམས་རིང་བསྲེལ་ཤུབས་དང་བཅས་པ་གཅིག  སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་རྟེན་མགོན་པོ་གུར་གྱི་སྐུ་ཐང་གཅིག   འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཐུགས་དམ་རྟེན་སྐུ་ཐང་རྙིང་སོང་རྣམས་ཀྱི་འཐུབ་བུ་ཐེལ་འབྱར་གཉིས།  འབྲོམ་སྟོན་པའི་ཕྱག་འཁར་ཚིགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཚང་བ་ཏོག་ཧྲུའི་ཅིན་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཚང་བར་གྲགས་པ།  དགེ་ཤེས་པོ་ཏོ་བའི་ཕྱག་འཁར་མཚོ་གླང་གི་རྭ་ཅོ་གཅིག་དང་། རྡོ་སྟོན་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱི་ཙན་དན་གྱི་ཕྱག་འཁར་ལ་བ་སོའི་འབུར་དཀྲིས་ཅན་གཅིག  གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་།  གཏུམ་སྟོན་འོད་འོད་ཡུག་རམ་ལྡིང་པ་འབྱུང་གནས་རྡོ་རྗེ། འོད་ཡུག་བྲག་དཀར་བ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་ཞབས་ལྷམ་ཁ་ཤས་བཅས་ནང་རྟེན་གྲས་སུ་བཞུགས།  །

ཆོས་སྡེ་འདིར་སྔར་དཔལ་འབར་དང་ཟུར་ཁང་ཟེར་བའི་སྡེ་ཁག་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིས་ཁང་པ་གསར་རྒྱག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁྲོན་སྦུག་གྲྭ་ཚང་དང་།  ལེགས་བཤད་གླིང་གྲྭ་ཚང་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པའོ།  ཁྲོན་སྦུག་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཅུ་གཉིས།  དེའི་ནང་གི་གཙང་ཁང་ཀ་བ་གཉིས།  རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་མགོན་པོའི་སྣམ་བརྙན་མི་ཚད་མ་དང་།  མཐའ་སྐོར་དུ་གནས་བཅུ་དང་ཏཱ་མིང་ཡིག་དྲུག་འཁོད་པའི་དངུལ་གར་བླུག་གི་སྒྲོལ་མ་ཚོད་དོ་ཙམ་ཡོད་པ་གཅིག   བཀའ་འགྱུར་སྐྱ་ཆོས་ཆ་ཚང་ཀུན་དགའ་རྭ་བ་དང་བཅས་པ་བཞུགས་།  དེ་བཞིན་ཤར་གྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ་གཙོ་བཞུགས་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཕོ་བརྒྱད་མོ་བརྒྱད་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཚོད་རིས་བཀྲ་བའི་རི་མོ་དང་།  ནུབ་ཀྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལྡེབས་བྲིས་ཀྱང་ཡོད།  མགོན་ཁང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་གཅིག   ནང་རྟེན་དུ་འཇིམ་པ་ལས་གྲུབ་པའི་གཤིན་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་གཙོས་ཆོས་སྲུང་གི་ཚོགས་དང་།  བསྐངས་རྫས་དང་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་རྫས་ལེགས་པར་བཤམས་པའི་ཁང་སྟེང་དུ་ཕོ་ལྷ་གཅིག་དང་།  ཐུག་བཞི་ཡང་འཛུགས་པར་མཛད།  ལེགས་བཤད་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཅུ་དྲུག   རྟེན་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོ་སྣང་བརྙན་མི་ཚད་མ་གཅིག་དང་།  མཐའ་སྐོར་དུ་གནས་བཅུ།  རྒྱལ་ཆེན།  དགེ་བསྙེན་། ཧ་ཤང་བཅས་དང་སྨན་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་འདུལ་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོའི་སྣང་བརྙན་མི་ཚད་མ།  བཀའ་འགྱུར་སྐྱ་ཆོས་ཆ་ཚང་བཞུགས་ཡུལ་ཤིང་གི་གྲྭ་མིག་དང་བཅས་པ་བཞུགས།  ཤར་གྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་འདུལ་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོའི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བྲིས་པའི་ལྷ་མོ་དམག་ཟོར་མའི་ལྡེབས་བྲིས་ཤིན་ཏུ་བཀའ་གཉན་པ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་འོད་འབར་བ་ཞིག་དང་མཐའ་སྐོར་དུ་དུས་བཞིའི་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔ་བཅས་ཀྱི་རི་མོ་ཡང་ཡོད།  ཁང་སྟེང་དུ་ཕོ་ལྷ་གཅིག་དང་ཐུག་བཞི་ཡང་འཛུགས་པར་བཛད། །  

གདན་རབས་དང་པོ་གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ནས་བཟུང་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་གྱི་ལུང་གི་ཟིན་པ་བཅུས་གཙོས་གདན་རབས་ཉི་ཤུ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་དག་ཅིང་སྡེ་སྣོད་ལ་ནང་བྱན་ཚུད་པ་།  འཆལ་པ་དང་།  དམ་སེལ།  འདྲེས་འཁྱེར་བཅས་ཀྱིས་མ་བསླད་པ།  བཤེས་གཉེན་སྟོན་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་དྲི་མེད་འཛིན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན།  སྔོན་དུས་ཆོས་སྡེ་འདིར་བཀའ་གདམས་གཞུང་པ་བའི་བཤད་སྲོལ་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱར་དགུན་གཉིས་ཚོགས་ཆོས་སུ་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་གསུང་བར་མཛད།  ལྐོག་ཆོས་སུ་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལམ་མཆོག་དང་།  རྡོ་སྟོན་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་དེའི་འགྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པར་མཛད་པའི་ཕྱག་ལེན་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ཅིང་།  གཞན་ཡང་ལྕགས་རིའི་ནང་དུ་ཁྱི་དང་།  དུད་འགྲོ་མི་བརྟེན་པ་དང་།  ནག་ཁྲིམས་དང་ཆང་ཁྲིམས།  ཤ་ཁྲིམས་བཅས་དམ་པར་མཛད་པ་སོགས་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་བཞིན་ཕྱག་ལེན་ལེགས་པར་མཛད།  ཚོགས་སུ་དོན་ཞགས་ཀྱི་གཟུངས་སྒྲུབ་དང་།  སྐྱེ་བོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་བུམ་པའི་བྱིན་རླབས་།  དུས་བཟང་ལ་སྒྲོལ་མ་མཎྜལ་བཞི་པའི་ཆོ་ག   ལོ་དུས་ཀྱི་བྱམས་པ་གསུང་འབྱོན་མའི་དྲུང་དུ་བྱམས་པའི་སྨོན་ལམ།  མགོན་པོའི་བསྐང་གོས།  གཏོར་སྒྲུབ་སོགས་སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་མཛད་སྲོལ་རྣམས་མ་ཉམས་པར་གནས་པས་བཀའ་གདམས་པའི་བསྟན་པའི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱི་མཛད་སྲོལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།  གླེགས་བམ་ལས་།  དཔལ་ཆོས་ཀྱི་ཐང་ཞེས་གྲགས་པ་འབྱུང་ཞེས་དང་།  

འོང་ཀྱང་ལྔ་བརྒྱའི་མཐའ་མར་ཡང་།   །

བསྟན་པའི་མེ་རོ་དེ་ན་གནས།   །

རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི།   །

རིང་བསྲེལ་སྐྱེ་རྒུས་་མཆོད་པར་བྱེད་སོགས་རྒྱ་ཆེར་ལུང་བསྟན་ཏོ།   གཞན་ཡང་ཆོས་སྡེ་འདིར་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་སོགས་དང་།  ཉེ་བའི་དུས་རབས་སུའང་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང་།  རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབབ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་དུ་བྱོན་ཞིང་།  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེས་སྟོད་དུ་སྲད་རྒྱུད་དང་།  དབུས་སུ་སྨད་རྒྱུད་བཙུགས་པ།  རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་གཙང་དུ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་འདེབས་པར་མཛད།   དེ་དག་གི་མ་དགོན་ནི་སྣར་ཐང་གི་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།  
སྔོན་དུས་ཆོས་སྡེ་འདིར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་རྣམ་ལྔའི་རྩོད་གྲྭ་ཤིན་ཏུ་དར་བ་དང་།  དུས་ཕྱིས་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟེ་བར་བྱས་པའི་ལོ་ལྟར་འཇིགས་བྱེད་དང་།  ཀུན་རིགས།   ཚེ་ཆོག་སྨན་བླ་བཅས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་།  གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད།  ཆོས་སྐྱོང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བསྐང་གསོ་བཅས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་མ་ཉམས་པ་ཡོད།  ཁྱད་པར་སྣར་ཐང་བུམ་དབང་ཞེས་པ་གྲུབ་ཆེན་གྷ་ན་དྷ་རའི་བུམ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དབེན་གནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཞགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་བོད་ཟླ་3 ཚེས་14 ཉིན་པར་ཁང་ཆེན་མོར་སེར་སྐྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་བུམ་པ་དེའི་བྱིན་རླབས་དང་།  སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚེ་བུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་དབང་བསྐུར་བ་དང་།  ཚེས་14ཉིན་གདུགས་དང་བ་དན་སོགས་ཀྱི་མཆོད་རྫས་དང་།  དུང་རྒྱ་རྔ་རོལ་སོགས་ཀྱ་སྤྱན་འདྲེན་སྔོན་བསུ་དང་འབྲེལ་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་གླིང་སྐོར་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བ་དང་།   ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལའང་མཆོད་གཏོར་འབུལ་ཞིང་ཕྲིན་ལས་བཅོལ་བའི་སྲོལ་ལམ་ཡོད། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ཉིན་ལྟར་ཚོགས་ཐུན་བཞི་ཆག་མེད་དང་།  ལོ་རེའི་ནང་ཆོས་ཐོག་བརྒྱད།  དེའི་རིང་སྐུ་རིམ་འཕར་མ་ཡང་ཡོད།   ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་12 ཚེས་29ཉིན་ལྕགས་མཁར་གཏོར་རྒྱག་དང་འབྲེལ་བའི་དགུ་གཏོར་འཆམ་གཟིགས་ཐོག་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོའི་ཚོགས་རྒྱན་གོས་གཟབ་འཆོར་དང་བཅས་ཞལ་མཇལ་དང་འབྲེལ་སྤྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་དགའ་སྟོན་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ།   །

གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ཐོག་མ་བཞི་གྲྭ་ནས་བཟུང་དུས་ཕྱིས་སུམ་སྟོང་ཙམ་དུ་འཕེལ་བས་ཚོགས་ཁང་གི་མིང་ལ་ཡང་སུམ་སྟོང་སྡིངས་ཞེས་གྲགས་པ་དང་།  དེ་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་ཏེ་སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐབས་ལ་དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་ཙམ་བར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བས། དེ་སྐབས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་ནི་དུས་ཕྱིས་པར་ཁང་་ཆེན་མོར་གྲགས་པ་དེ་ཡིན །  དེ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྨད་སྨད་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐུ་དུས་ལ། དགེ་འདུན་པ་ཞལ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ཚད་གཞིར་མཛད་ནས་སྐབས་དེར་ཚོགས་ཁང་ཡང་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དུ་བྱས།  རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་བྱི་(1960) ལོར་སླེབས་དུས་ཞལ་གྲངས་170ཙམ་ལས་མེད་དོ། །

གདན་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་རྗེས་ཙམ་ནས་ལོ་160ལྷག་གི་རིང་ཆོས་སྡེ་འདིའི་བསྟན་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཐད་ཆེས་ཉམས་རྒུད་སུ་སོང་བ་དང་།  དེ་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་ཕེབས་སྐབས།  རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་། གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ།  སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་བཅས་ཀྱིས་སྣར་ཐང་མཐིལ་པ་དང་།  ཕྱུག་གཞུང་ཁང་གསར།  ལྷ་ཁུད་ལྷ་ཆུང་།  གུར་མེ་དང་།  གཅེན་ལུང་གྲུ་གསར་སོགས་ཕུལ་བ་ནས་ཆོས་སྡེ་འདི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁོངས་སུ་ཆོད་ཅིང་།  དེ་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཞེས་སྐབས།  ཆོས་སྡེར་དག་ཐེར་དང་།  དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་གྲངས་དང་།  འཚོ་བའི་ཡོང་ཁུངས་བཅས་གཏན་འཁེལ་མཛད་དེ་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་ཕྱག་རྗེས་བཟང་པོ་འཇོག་གནང་མཛད་པ་དང་།  གཞིས་ཁོངས་དེ་དག་གི་ཡོང་འབབ་ཐོག་ནས་ལོ་རེའི་ཆོས་ཐོག་བརྒྱད་ལ་དགེ་འདུན་རེར་ཟླ་ཕོགས་འབྲུ་ཁལ་གསུམ་རེ་དང་། ཆོས་ཐོག་གསར་མར་ཡང་འབྲུ་ཁལ་གསུམ་རེ་ཡོད་ཅིང་།  ཉིན་ལྟར་ཚོགས་ཐུན་བཞི་ར་ཆག་མེད །   གྲྭ་ཚང་སོ་སོ་ནས་ཀྱང་དགེ་འདུན་རེར་ལོ་རེར་འབྲུ་ཁལ་གསུམ་རེ་ཡོད།  གཏོར་སྤོས་ཉིན་བཞིའི་རིང་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་ཆོས་སྡེའི་གྲྭ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཚོགས་བཞུགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།  ཟླ་བ་1ཚེས་15ནས་བཟུང་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་གྲྭ་ཇ་ཞེས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་ཙམ་རིང་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་ལ་བཀའ་འགྱུར་གསུང་སྒྲོག་མཛད་སྲོལ་ཡོད།  གཙུག་ལག་ཁང་དང་ལྷ་ཁང་གི་རྒྱུན་ལྡན་དཀར་མེའི་ཡོངས་ཁུངས་ནི་འབྲོག་གུར་མེ་ནས་ལོ་རེར་མར་ཁལ་700ཙམ་ཡོང་བ་གཞིར་བྱས་པའོ །  ། 

དཔལ་སྣར་ཐང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་བྱ །   རབ་ལོ་127 (1153) ལོར་གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་ རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་བྱི་(1960 ལོ་བར་ལོ་807 སོང་ནས་བཅུ་མེད་བརྒྱད་པའི་སྟེང་ནས་ཡོད་པའི་གོ་རིམ་ནང་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་དུས་སྐབས་དེར་སྣར་ཐང་ཆེས་སྡེའི་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཀུང་ཁྲེ་835 དང་ཚོན་6ཡོད་པ་དང་།  ལྕགས་རིའི་མཐོ་ཚད་ལ་ཀུང་ཁྲེ་9 དང་ཚོན་8ཡོད །  དེར་ཚོམས་ཆེན་གསུམ་ཚུད་པའི་ལྷ་ཁང་བཅོ་ལྔ།  པར་ཁང་ཆེན་མོར་ཁོར་ཡུག་རྒྱ་ཁྱོན་ཀུང་ཁྲེ་162དང་།  གྲྭ་ཚང་2གདན་རབས་རིམ་བྱུང་གི་གདུང་རྟེན་12དང་།  བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་གྱི་གདུང་རྟེན་1ཐང་ལ་བྲག་སྐྱེས་ཀྱི་ཁང་བུ་བརྩེགས་པ་ཚུད་པའི་ཁང་བུ་བརྩེགས་པ་3གསེར་ཆོས་པོད་324 སྐྱ་ཆོས་པར་མ་པོད531  བཀའ་འགྱུར་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་50019   བསྟན་འགྱུར་པར་ཤིང་ངོ་གྲངགས་26726  གནས་བཅུའི་ཐང་པར་ངོ་གྲངས་7  རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང་དེའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དཔེ་ཐུང་པར་ཤིང་ཆ་ཚང་།  མཆིམས་བློ་བཟང་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་ཀྱི་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་10།  མགོན་པོ་གྲི་ཁུག་པའི་བསྐང་གསོའི་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་9།  གཏེར་བདག་པའི་བསྐང་གསོའི་པར་ཤིང་ངོ་གྲངས་5།  རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་སྐུ་ངོ་མས་བཞེངས་པའི་མ་ཎི་ཁྲི་སྐོར་མ་ཆེ་བ་3།  སྤྱི་ཁང་རྩེ་ཤོད་དང་བྲང་ཁང་36།   ཁང་སྟེང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫིར་5།   ཐུག་གྲངས་42།  དར་ཆེན་གྲངས་6།  ལྕགས་རིའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བུམ་པ་ཆེན་པོ་2བཅས་བཞུགས་པའི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པ་དཔལ་སྣར་ཐང་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་གདུགས་དཀར་སྲིད་གསུམ་གྱི་བླ་ན་འཕགས་པ་ཞིག་མངོན། །

གླེགས་བམ་ལས།  བློ་གྲོས་མཚན་ལྡན་མཚུངས་པ་མེད།  ཅེས་པ་ལྟར།  གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ནི་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་མེ་ཁྱི་(1106) ལོར་ཤབ་སྒོ་ལྔའི་ལྕགས་མཁར་རྩེའི་དབུ་མང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་གཏུམ་ཡིན།  རྔོག་མཚོའི་མཁན་པོ་ལྡོག་པ་ཆེན་པོའི་མཁན་བུ་རྒྱ་འདུལ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་བསླབ་སྟེ་འདུལ་བའི་བཤད་པའང་མཛད།  དེ་ནས་དབུས་སུ་བྱོན་ཏེ་དགེ་བཤེས་ཤ་ར་བ་ཆེན་པོ་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་བསྟེན་ཅིང་བཉེས་པར་མཛད་ནས་བཀའ་གདམས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད།  དགེ་བཤེས་ཤ་ར་བའི་བཀའ་བབས་ཀྱི་བུ་ཆེན་བཞིའི་ནང་ནས་རྣམ་ཐར་གྱི་བཀའ་བབས་ཆེན་པོར་གྱུར།  ཆུ་བྱ་ནས་བཟུང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་བར་སྣར་ཐང་གི་གདན་ས་མཛད།  དེ་ནས་རྡོ་སྟོན་ཤེས་རབ་གྲགས་གདན་སར་བསྐོ་བཞག་གནང་སྟེ་ལ་སྟོད་བྱང་གི་རྟ་སྡེ་ཆོས་ལུང་དུ་བྱོན་ནས་ཐུགས་དམ་མཛད ། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་མེ་ཁྱི་(1166) ལོའི་རྒྱལ་གྱི་ཟླ་བའི་ཚེས་༢༣ ཉིན་མྱ་ངན་ལས་འདས།  (འདི་ལ་ཆོས་ལུང་སྐུ་གཤེགས་ཀྱང་ཞུ་) གདུང་རྟེན་ནི་བྱམས་ཁང་གི་ཤར་གྱི་གྱང་སྦུག་ནང་དུ་བཞུགས། །

གླེགས་བམ་ལས། ཤེས་རབ་མཚན་ལྡན་ཀུན་ལས་མཁས།  །  ཞེས་པ་ལྟར། རྡོ་སྟོན་ཤེས་རབ་གྲགས་ནི་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་མེ་མོ་ལུག་(1127) ལོར་ཤབ་ཀྱི་དྲང་མདའི་ཐུ་ལུང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  དགེ་བཤེས་གོང་མ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ནས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གདམ་པ་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད།  དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་སྣར་ཐང་གི་གདན་ས་མཛད་དེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུའི་བར་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ཚོགས་དཔོན་མཛད་པས་སྣར་ཐང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པས་ཁྱབ། ཚོགས་པའང་ཆེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཀའ་གདམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད།  དགུང་གྲངས་ང་དགུ་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་སྦྲུལ(1185)ལོར་མྱ་ངན་ལས་འདས།  གདུང་རྟེན་ནི་གདན་ས་དང་པོའི་གདུང་རྟེན་གྱི་ཤར་ན་བཞུགས་སོ།  །

གླེགས་བམ་ལས།  རྡེ་རྗེ་མཚན་ལྡན་མི་ནུབ་འཛིན།  ། ཅེས་པ་ལྟར།  ཞང་བཙུན་རྡོ་རྗེ་འོད་ཟེར་བ་ནི་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ཆུ་སྟག (1122) ལོར་ཤབ་སྟོད་དར་ལུང་གི་ར་ཞགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་ཞང་ཡིན།  དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པའི་སྐུའི་སྐྱེ་བར་གྲགས།  གཏུམ་སྟོན་དང་རྡོ་སྟོན་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྐྱངས།  བཀའ་གདམས་པའི་རྣམ་ཐར་དྲི་མ་མེད་པ་འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།   ལོ་བརྒྱད་རིང་གདན་ས་བསྐྱངས། དགུང་གྲངས་73 བཞེས་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་སྟག་(1194)ལོའི་སྣྲོན་ཟླའི་ཚེས་14 ཉིན་མྱ་ངན་ལས་འདས།  གདུང་རྟེན་མཁན་རབས་གདུང་རྟེན་བཞུགས་ཡུལ་དགའ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ཐར་པ་གླིང་གི་ནུབ་ནས་བརྩིས་པའི་དང་པོ་ན་བཞུགས་སོ།   །

གླེགས་བམ་ལས།  བདུད་རྩིའི་མཚན་ལྡན་དཔལ་མངའ་བ།  ཞེས་པ་ལྟར།  གྲོ་སྟོན་བདུད་རྩི་གྲགས་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་བྱ་(༡༡༥༣) ལོར་ཆུ་སྒོ་ལུམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་གྲོ་ཡིན། རྩིས་པ་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། རྡོ་སྟོན་ཆེན་པོ་དང་ཞང་བཙུན་རྡོ་རྗེ་འོད་ཟེར་ལས་ཤ་ར་བ་ལས་བརྒྱུད་པའི་གདམ་པ་མ་ལུས་པ་མནོས་ཤིང་།  ལུམ་པ་བའི་ཐུགས་སྲས་ཆུ་མིག་པ་ཤེས་རབ་གྲགས་པ་ལས་ཀ་མ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡང་གསན་ནས། སྣར་ཐང་གི་ལམ་རིམ་འདི་ལ་ཤ་ར་བ་དང་། ཀ་མ་བའི་གདམ་པ་གཉིས་ཀ་ཚང་བར་ཡོད།  གཞན་ཡང་བྱ་ཡུལ་པའི་སློབ་མ་མུ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་དང་།  སངས་རྒྱས་དབོན་སྟོན་སོགས་མཁས་གྲུབ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་གསན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད།  སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཏུ་གྲགས། བྱང་རྭ་སྒྲེང་དུ་འབུལ་མོ་ཆེ་ཐེངས་གསུམ་མཛད་དེ་རྭ་སྒྲེང་དབུ་རྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྟེང་དུ་གསེར་ཏོག་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་བཞེངས།  ལམ་མཆོག་གི་རྩ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་དེ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་སྐལ་བ་ལྡན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་།  འདི་འཕྲིན་ལས་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་སྣར་ཐང་གི་དཔལ་མགོན་ཡང་འདིའི་སྐུ་རིང་ལ་བྱུང་།  གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གསན་འཛོམས་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དོན་ཚན་དང་པོའི་ནང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པས་འདིར་མི་བཤད་དོ། གདན་ས་ལོ་39མཛད་དེ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་འབྲུག་(1232) ལོའི་ས་ཟླའི་མར་ངོའི་ཚེས་9ཉིན་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། གདུང་རྟེན་ནི་གདན་ས་གསུམ་པའི་གདུང་རྟེན་གྱི་ཤར་ན་གཞུགས་སོ།  །

གླེགས་བམ་ལས།  ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ།  ། ཞེས་པ་ལྟར།  མངའ་བདག་ཆོས་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག་(1184)ལོར་ཤབ་སྒོའི་ལྔའི་སྣ་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་།  དཔལ་ལྡན་གྲོ་མོ་ཆེ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། མཁན་པོ་གོང་མ་གཉིས་ནས་གདམ་ངག་ཕལ་མོ་ཆེ་གསན་ཏེ་མཁྱེན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཞང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྲགས།  འདིས་མཛད་པའི་བཤེས་གཉེན་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་ཡོད་ཅིང་། པོ་ཏོ་བ་དང་ཤ་ར་བའི་རྣམ་ཐར་ཡང་འདིས་མཛད་ཚོད།  གདན་ས་ལོ་བཅུ་མཛད་དེ་དགུང་ལོ་58 བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་གླང་(1241) ལོའི་ས་ཟླའི་ཚེས་21ཉིན་མྱ་ངན་ལས་འདས། གདུང་རྟེན་ནི་གདན་ས་བཞི་པའི་གདུང་རྟེན་བར་དུ་གཞུགས་སོ།  །

གླེགས་བམ་ལས།  ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་འཛིན།  ། ཅེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྒོམ་པ་སེང་གེ་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་མོ་ཕག་(1179)ལོར་ལྕགས་ཀྱི་སྐྱོ་ལུང་དྲོའི་ཕུ་ཁའུ་བྱ་བར་ གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་གི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དཔལ་ལྡན་གྲོ་མོ་ཆེ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས།  མཁན་པོ་གོང་མ་གཉིས་ལས་གདམ་ངག་མ་ལུས་པ་གསན། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་གཞེས་པ་ལྕགས་གླང་ལོར་གདན་སར་ཕེབས།  བློ་སྦྱོང་ཚོགས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་ཀྱང་རྩོམ་པར་མཛད།  གདན་ས་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་བསྐྱངས།  དེ་ནས་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྦ་འཁར་བཙུགས་ཏེ་དགེ་སློང་ནམ་མཁའ་གྲགས།  དེ་རིང་ནས་འོ་སྐོལ་གཉིས་སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་བཞག་མཛད། དེ་ནས་ཀུན་སྤང་མཛད་ཏེ་རྟ་ཤི་ལུང་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དབེན་གནས་སུ་ཕེབས་སྐབས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེལ་མ་ཞུས་པས་ས་མཚམས་སུ་བླ་མས་མ་ཎི་སྐུལ་ཅིག་གསུངས་པ་དེང་དུས་ཀྱང་མ་ཎི་སྐུལ་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་རྡོ་ཕུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད།  བླ་མ་འདིས་སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པར་མཛད་ནས་མཐར་དགུང་ལོ་དོན་གཉིས་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་ཁྱི་(1250) ལོའི་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཚེས་15 ནམ་ཕྱེད་ཡོལ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  དེ་ནས་བླ་མའི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་གདུང་རྟེན་གཉིས་སུ་བགོས་ཏེ་གཅིག་བྲག་སྐྱིབས་མངོན་གསལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཆོན་རྟེན་ནང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དབེན་གནས་(བྱང་ཆེན་སྒང་རི་) ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།  གདུང་རྟེན་གཅིག་ནི་ཆོས་སྡེའི་གདུང་རྟེན་གྱི་གྲལ་བཞི་པ་ན་ཞུགས་སོ།  །

གླེགས་བམ་ལས།  ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཀུན་ཁྱབ་པའི།   ། ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པས་འགྲོ་བ་འཛིན།   ཅེས་པ་ལྟར།  མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་རྟ་(1210) ལོར་མྱང་སྟོད་སྨོན་འགྲོའི་ཁའུར་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་བདེ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་མཆིམས་རྡོ་རྗེ་སྤྲེལ་ཆུང་གི་རྒྱུད་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་། དཔལ་གྲོ་མོ་ཆེ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས།  དཔལ་ལྡན་གྲོ་དང་།  ཞང་སྟོན།  མཆིམས་བློ་བརྟན།  མཉམ་མེད་སངས་རྒྱས་སྒོམ་པ་བ་བཞི་ལས་བཀའ་གདམས་པའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་མནོས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཀྲ་ཤིས་སྒང་པ་ལ་བྱང་སེམས་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ལས་བརྒྱུད་པའི་ལྟ་བའི་མན་ངག་ལ་སོགས་པ་གསན་པས་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར།  གཙུག་ལག་མ་ལུས་པ་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་ཡངས་པར་གྱུར་ཏེ།  ཆོས་མངོན་པར་མཛོད་ཀྱི་ཊིཀྐ་ཆེན་པོ་(མཆོམས་མཛོད་) ལ་སོགས་པའི་རྩོམ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མང་དུ་མཛད་ཅིང་གྲོ་མོ་ཆེས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་རྩ་ཚིགས་བཅད་མ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྲིད་ཡིག་ལམ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་མཛད།  ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་གྱི་གྲལ་གཙོ་ཡང་མཛད་དེ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་སོགས་གངས་ཅན་གྱི་ཆེ་རྒུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར།  སྐྱེལ་ནག་བྲག་སེང་དང་།  རྒྱང་རོ་མཁས་པཎ་ཆེན། བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མ་མང་དུ་བྱོན།  འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་དང་།  སངས་རྒྱས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྤྲུལ་པར་གྲགས་ཤིང་བསྟན་པའི་རྩ་ལག་ཆེན་པོ་དང་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་མཁས་པའི་གྲགས་པས་ས་སྟེང་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་མཛད།  བྱམས་མགོན་གསུང་བྱོན་མ་ཡང་འདིའི་སྐུ་དུས་སུ་ཕེབས།  ལོ་སོ་དྲུག་གི་བར་དུ་གདན་ས་བསྐྱངས་ནས་དགུང་ལོ་76པ་།  རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་བྱ་(1285)ལོའི་ས་ཟླའི་ཚེས་14 ལ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། གདུང་རྟེན་ལྔ་པ་གཡུ་རྩི་ཅན་དེ་ཡིན་ནོ།  ། 

གླེགས་བམ་ལས།   སྨོན་ལམ་དག་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན །  ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར།  ། ཞེས་པ་ལྟར།  སྐྱོ་སྟོན་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ས་ཡོས་(1219) ལོར་གཡས་རུའི་བྱང་གི་རྟ་ནག་ཡང་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་སྐྱོ་ཡིན།  དགེ་བཤེས་གོང་མ་གཉིས་ལས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གདམ་པ་མ་ལུས་གསན།  འདིས་ཉི་མ་མིག་གིས་མ་མཐོང་བར་ལོ་བཅུ་གཅིག་གི་རིང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་བསྙེན་པ་མཛད་པས་མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བས་གཞན་གྱི་ནད་གདོན་བསལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་དུ་སྣང་།  བླ་མ་འདི་ཕྱག་རྡོར་དང་།  སྒོམ་པ་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས།  མཆིམས་ཆེན་མོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཏེ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་གྲགས།  འདིས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཀྱང་མཛད།  སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་མོ་དང་།  ཕྱིའི་ལྕགས་རི་ཆེན་མོ་ཡང་བཞེངས། འབྲོམ་ཀུ་མ་ར་ཏི་དང་།  བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་ཡང་འདིའི་སློབ་མར་གྱུར།  གདན་ས་ལོ་12མཛད་དེ་དགུང་ལོ་81བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་ཕག (1299) ལོའི་དབོ་ཟླའི་ཚེས་14 ལ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  གདུང་རྟེན་ནི་ནུབ་ནས་བརྩིས་པའི་དྲུག་པ་ན་བཞུགས་སོ།  །

གླེགས་བམ་ལས།  ཚ་ཟེར་དཔལ་ལྡན་མཚན་མངའ་ཞིང་།  །  གསུམ་གྲགས་ཐ་མར་འགྲོ་བ་འཛིན།  ཅེས་པ་ལྟར།  མཁན་ཆེན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཤིང་བྱ་(1225) ལོར་སྣར་ཐང་གི་ཕུའི་སྟེང་ཀརྨ་ཁ་རིར་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་རམ་ཡིན།  གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་།  འབྲོམ་ཀུ་མ་ར་ལས་གླེགས་བམ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་གསན་ཅིང་།  ཁྱད་པར་མཆིམས་དང་སྐྱོ་སྟོན་པ་གཉིས་ནས་གདམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བཀའ་དྲིན་མནོས།  འདིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྟག་བརྒྱས་བསྐོས།  ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱང་དམ་པར་མཛད།  གདན་ས་ལོ་བདུན་བར་དུ་བསྐྱངས་ནས་དགུང་ལོ་81བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་སྤྲུལ་(1305) ལོའི་ས་ཟླའི་ཚེས་24ལ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  གདུང་རྟེན་གདན་ས་གོང་མའི་གདུང་རྟེན་གྱི་ཤར་ན་བཞུགས་སོ།  །

འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་གླང་(1253) ལོར་མྱང་སྟོད་རྒྱ་བྲག་སྤེལ་སྟོད་ཆུ་མིག་ལུང་བྱ་བར་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་ཟེའུ་ཡིན།  གདན་ས་མ་མཛད་གོང་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བྱོན། སེ་ཆེན་ཇིམ་གྱི་ཨོལ་བྱང་དུ་རྒྱལ་བུའི་བླ་མཆོད་མཛད།  དེ་ནས་ཡར་ཕེབས་ཏེ་ཤིང་སྦྲུལ་(1305) ལོ་ནས་གདན་ས་ལོ་བཅུ་གཉིས་མཛད་དེ་དགུང་ལོ་64 བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་འབྲུག་(1316) ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  སྐུ་ཤུན་ཏུ་བཙན་པར་གྲགས་སོ།  ཁ་ཅིག་གིས་གླེགས་བམ་ལས།  བསོད་ནམས་མཆོག་གི་མཚན་ལྡན་པས།  ། བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་བར་བྱེད།  ། གསུངས་པའི་ལུང་བསྟན་ནི།  འདིའི་སྐུ་དུས་ཁོ་ན་སྣར་ཐང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བས།  བསོད་ནམས་མཚན་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་བརྙེས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་།  ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་སྣར་ཐང་སྤྱན་སྔ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཕུལ་བ་ལ་བསམས་ནས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཟེར་བ་དང་།  གཞན་དག་སྣར་ཐང་མཁན་པོ་ཞིག་གི་མཚན་ལ་བསོད་ནམས་དར་ཞེས་པ་ཞིག་བྱུང་བས་དེ་ཡིན་ཟེར་བ་སྣང་ཡང་།  མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཞེས་པ་ལྟར་བར་གྱི་གདན་ས་ལྔ་དོར་བའི་མཁན་ཆེན་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གསུངས་པ་ནི་འཐད་པར་སེམས་སོ།  གདུང་རྟེན་ནི་གནད་ས་གོམ་མའི་གདུང་རྟེན་གྱི་བྱང་ན་བཞུགས།  །

མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་ཤེས་རབ་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ས་ལུག་(1259) ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།  མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་དང་འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ཡོངས་འཛིན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གཞུང་མན་ངག་རྣམས་གསན།  གདན་སར་ལོ་བཅུ་གཅིག་བཞུགས་རིང་སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དུ་མ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་དུ་བཀོད་དེ་དགུང་ལོ་67བཞེས་པ་ཤིང་གླང་(1325) ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  གདུང་རྟེན་ནི་གདན་ས་གོང་མའི་ནུབ་ན་གཞུགས་སོ།  །

མཆིམས་བློ་བཟང་གྲགས་ནི་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་ཕག་(1299) ལོར་མྱང་སྟོད་སྨོན་འགྲོའི་ཁའུར་མཆིམས་ཀྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས།  མཁན་ཆེན་འདུལ་འཛིན་པ་དང་།  མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་ཤེས་རབ།  རྒྱང་རོ་བྱང་འབུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མ་གཙུག་ཏུ་བཞེས་ཏེ་གཞུང་གདམ་ངག་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད།  རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མེ་གླང་(1337) ལོ་ནས་ལོ་39བར་གདན་ས་བསྐྱངས་ཏེ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད།  མདོ་སྨད་པ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མདོ་སྨད་དུ་ཡོད་པས་དེར་སོང་ལ།  བྱ་ཁྱུང་དང་ཤ་སྦྲང་དགོན་ཐོབ་ཤིག  ལྷག་ཏུ་ཁྱེའུ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་འབྱུང་བས་དེ་ཉིད་མིག་འབྲས་ལྟར་གཅེས་པར་སྐྱོངས།  ངའི་མིང་འདི་ཁྱེའུ་དེ་ལ་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་ཙོང་ཁ་པ་འཁྲུངས་པའི་ལུང་བསྟན་གསལ་བར་མཛད།  ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་བླ་མའི་བཀའ་དང་དུ་བཞེས་ནས་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ཤིང་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བྱ་ཁྱུང་དགོན་སོགས་བཏབ།  འཇམ་མགོན་བློ་བཟང་གྲགས་པ་སྐུ་འཁྲུངས་མ་ཐག་ཏུ་སྤྱན་གྱི་འབྲས་བུ་ལྟར་བསྐྱངས།  རིམ་བཞིན་བསྐྱེད་བསྲིངས་ཏེ་དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་པ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་བླ་མའི་གསུངས་བཞིན་མཚན་ཡང་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཞེས་གསོལ་བར་མཛད་དོ།  གཞན་ཡང་ཆོས་སྡེར་ཤ་ཁྲིམས་དང་ཕམ་པ་མི་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྲིམས་དམ་པར་མཛད།  གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད་དེ།  དགུང་ལོ་77བཞེས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་ཡོས་(1375) ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  གདུང་རྟེན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་ཆེན་པོ་འདི་ཡིན།  

མཁན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་སྟག་(1338) ལོར་ཆུ་སྒོའི་ཁུང་བྱ་བར་གྲོའི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།  མཆིམས་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ལས་བཀའ་གདམས་པའི་གདམ་པ་རྣམས་རྫོགས་པར་གསན།  དཀའ་བཅུ་པ་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་ལས་ཀྱང་གདམ་པ་གཞན་མང་པོ་གསན།  དཀའ་བཅུ་པ་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་ལས་ཀྱང་གདམ་པ་གཞན་མང་པོ་གསན།  རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་མོ་ཡོས་(1375) ལོར་གདན་སར་ཕེབས།  བསླབ་བཏུས་ཀྱི་ཊིཀྐ་ལ་སོགས་པའི་རྩོམ་པ་མང་དུ་མཛད།  རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཞབས་ལ་གཏུགས།  མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་གཅུང་པོ་ཆེན་པོ་སྙན་གྲགས་བཟང་པོས་ཉེ་གནས་ཆེན་པོའི་གོ་སར་བཞུགས་ནས་བསྟན་པའི་ཞབས་ཏོག་དུ་མ་མཛད་ཅིང་།  ཁྱད་པར་དཀར་ཕུགས་ལ་སོ་ནམ་མཛད་ནས་ནང་དུ་གནས་བརྟན་ལྷ་ཁང་དང་། མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་གདུང་རྟེན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱིའི་ལྕགས་རི་ཆེན་མོ་གྱང་རིམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བཞེངས་པར་མཛད། གདན་ས་ལོ་ཉེར་བདུན་བསྐྱངས་ཏེ་དགུང་གྲངས་རེ་བཞི་བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་འབྲུག་(1400) ལོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན།  

 

མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མེ་བྱ་(1357) ལོར་སྣར་ཐང་གི་ཉེ་འཁོར་རོང་གུ་ཞེས་བྱ་བར་དབང་གི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།  དགུང་ལོ་7ལ་ཀློག་ཡིག་མཁས་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་10པར་མཁན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཏུ་གསོལ། དགུང་ལོ་20པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད།  མཁན་པོ་དེ་ཉིད་དང་།  སློབ་དཔོན་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ།  ཆོས་རྗེ་ཡོན་ཏན་འོད། སློབ་དཔོན་སྐལ་བ་བཟང་པོ་སོགས་ཡོངས་འཛིན་དུ་མ་བཞེས་ནས།  མདོ་དང་།  རྒྱུད་སྡེ། མན་ངག་གི་སྐོར་རྣམས་ལེགས་པར་གསན་ཅིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད།  ཁྱད་པར་མཁན་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ལས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་རྫོགས་པར་མནོས།  དགུང་ལོ་32 བཞེས་པ།  ས་འབྲུག་ལོར་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  གཞུང་དང་གདམ་ངག་གི་སྒོ་ནས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཡིད་ཚིམས་པར་མཛད་ཅིང་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལའང་ཐར་པའི་ས་བོན་བཏབ་པར་མཛད།  དཔལ་ཡིད་བཟང་རྩེ་བ་དང་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེས་ཀྱང་ཞབས་ལ་གཏུགས།  ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལས་དགེ་བསྙེན་དང་།  དགེ་ཚུལ། དགེ་སློང་།  གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཅས་མནོས་ཤིང་ཟབ་ཆོས་ཀྱང་མང་དུ་གསན་ཏོ།  མཁན་ཆེན་དེ་ལ་མིང་གོང་མས་ཕུལ་བའི་སྤུ་མ་དམར་པོའི་ཀ་འཕན་རྒྱ་ཡིག་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེ་བཞིན་རྗེ་འདི་ལ་གོང་མས་ཕུལ་བའི་སྒོ་འཕན་ཞིག་ཡོད་པ་པར་ཁང་ཆེན་མོའི་གདུང་དབུས་སུ་བཀལ་ནས་ཡོད།  བརྩམས་ཆོས་ནི་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཊིཀྐ་སོགས་ཡོད།  གདན་ས་ལོ་བཅུ་བསྐྱངས་ཏེ་ས་ཕོ་ཁྱི་ལ་ཉིད་ཀྱི་དབོན་པོ་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་གདན་སར་བསྐོ་བཞག་མཛད་དེ་ལོ་ལྔའི་བར་ཟུར་བཞུགས་མཛད། དགུང་ལོ་67 བཞེས་པ་།  རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་ཡོས་(1423) ལོའི་ནག་ཟླའི་ཚེ21གི་ཐོ་རེངས་སུ་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་བེེཌཱུརྱ་སྣང་བའི་ཞིང་དུ་གཤེགས།  

གླེགས་བམ་ལས།  རྩོད་དུས་དགུ་ཡི་མཐའ་མ་ལ།  །  བསོད་ནམས་མཆོག་གི་མཚན་ལྡན་པ།  ། བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་བར་བྱེད།  ། ཅེས་པ་ལྟར།  བསོད་ནམས་མཆོག་མཆོག་གྲུབ་གྲགས་བཟང་ནི།  རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཡོ(1399) ལོར་ཤབ་དགེ་ལྡིངས་ཀྱི་སའི་ཆར་ཞུར་གྱི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་11བཞེས་པ་ས་གླང་ལ་མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་དང་།  སློབ་དཔོན་ཆོས་ལྡན་སྐལ་བ་བཟང་པོ་སོགས་དད་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་གྲགས་བཟང་ཞེས་གསོལ།  དགུང་ལོ་20བཞེས་པ་བྱ་ལོ་ལ་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་དང་།  དད་པའི་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་ལྩ་ལྔའི་དབུས་སུ་བསྙེན་རྫོགས་བཞེས། མཁན་ཆེན་གོང་མ་གཉིས་ནས་བཀའ་གདམས་ཀྱི་ཆེས་རྣམས་གསན།  གཞན་ཡང་བཀའ་བཅུ་པ་དང་དར་བཟང་དང་།  གྲུབ་ཆེན་བསོད་བློ་བ།  སྣར་ཐང་པ་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ།  རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ།  འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན།  མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེ། སྤྱན་སྔ་ཉེར་གཉིས་རིན་པོ་ཆེ།  གཙང་པ་བློ་བཟང་པ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན་ནས། མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ལ་མ་མཁྱེན་པ་མེད་པར་ནང་བྱན་ཚུད།  ས་ཁྱི་ནས་ཆུ་གླང་བར་ལོ་བཅུ་དྲུག་རིང་གདན་ས་བསྐྱངས།  དེ་ནས་དབུས་སུ་བྱོན་དེ་དཔལ་ཕག་མོ་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྒོའི་གོ་སར་བཞུགས། གོང་མ་ཕག་གྲུའི་བླ་མ་མཛད། ཆོས་རྗེ་ནམ་མཁའ་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་དཔལ། ཆོས་རྗེ་ལོ་ཆེན། ཆོས་རྗེ་འདུལ་བ་པ།  ཆོས་རྗེ་དགེ་འཕེལ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་མང་པོ་འདུས།  བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩོམ་པའང་མང་དུ་མཛད།  དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་(1452) ལོར་ཕག་གྲུའི་གདན་ས་རང་དུ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། 

མཁན་ཆེན་གྲགས་དོན་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མེ་སྦྲུལ་(1377) ལོར་གན་རྩར་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་ནི་གྲོ་ལ་ཚོ་བཞི་ཡོད་པའི་འབྲོག་ཚོ་ཡིན།  གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་སྐུ་ཤིན་ཏུ་བཙུན་པར་གྱུར།  མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྫོགས་པར་གསན།  (གདན་ས་གོང་མ་ཁྲོ་གཞོལ་མཛད་ནས་འདི་ཁྲི་ལ་མ་ཕེབས་བར་གདན་ས་ལོ་བཞི་སྟོང་)། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་རྟ་(1452) ལོར་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  ལོ་30 རིང་དུ་གདན་ས་བསྐྱངས་ཏེ་དགུང་ལོ་གོ་གཅིག་བཞེས་པ།  མེ་ཕག་(1467) ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྤྲུལ་པར་གྲགས་ཤིང་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སློབ་མའང་མང་དུ་བྱོན་ཏོ།  །

མཁན་ཆེན་བཟོད་པ་དཔལ་གྲུབ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ(1401) ལོར་ཆུ་སྒོ་གཞུང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་གྲོ་ཡིན།  མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ནས་རབ་བྱུང་བཞེས།  མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་དང་།  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ།  ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་སོགས་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བཞེས་ནས་སྡེ་སྣོད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར། སྣར་ཐང་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་ཉན་ཡང་མཛད།  དགུང་ལོ་68བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་བྱི་(1468) ལོར་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  གདན་ས་ལོ་གསུམ་བསྐྱངས་ཏེ་དགུང་ལོ་70བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་སྟག་(1470) ལོར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།  

འདུལ་འཛིན་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་རྟ་(1402) ལོར་རྟ་ནག་མདར་སྐུ་འཁྲུངས།  མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལས་རབ་བྱུང་བཞེས་ཤིང་།  བཀའ་གདམས་ཀྱི་གདམ་པ་ཡང་མང་དུ་གསན།  ཆེན་པོ་ལོ་ཙྭ་སམྒཤྲཱི་ལས་སྒྲ་དང་།  སྙན་ངག   མངོན་བརྗོད།  སྐར་རྩིས་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རྣམས་བསླབས།  དགེ་འདུན་གྲུབ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན།  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་ལས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་མང་དུ་གསན།  གཞན་ཡང་མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངའ་བརྙེས།  འདིས་སྣར་ཐང་ཉིད་ལ་ བརྟེན་ཅིང་གདན་ས་གོང་འོག་གཉིས་སུའང་ཆོས་གཞིས་མཛད་དེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་འཆད་ཉན་བཙུགས།  ཚོགས་པས་རྩ་རྒྱུད་ནར་མར་ཞལ་འདོན་མཛད།  མཁན་ཆེན་བཟོད་པ་དཔལ་གྲུབ་གཤེགས་ནས་སྣར་ཐང་གི་གདན་སར་གདན་འདྲེན་བྱུང་བ་ན།  ཕེབས་འདུན་ཆེར་མེད་ནའང་མནལ་ལམ་དུ་མཁས་པ་མི་ནག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་གིས་སྤོས་ཕོར་འཁྱེར་བྱུང་བ་རྨིས་པས།  ཆོས་སྲུང་གིས་གདན་འདྲེན་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་འཆད་ཉན་རོག་ཚོ་ཚོས་མཛད་ལ་ཕོག་སྟེ་དགུང་ལོ་69་བཞེས་པ།  ལྕགས་སྟག་ལོར་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  ལོ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་ནས་དགུང་ལོ་72བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་སྦྲུལ་(1473) ལོར་འབྲི་མཚམས་སུ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས།   

མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་གླང་(1421) ལོར་ཤབ་སྟག་ལ་དང་ཉེ་བའི་གྲོང་སྤོ་ཁརཞེས་པར་སྐུ་འཁྲུངས།  གདུང་རུས་དཀར་ཡིན།  གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་།  བཙུན་ཆུང་གི་དུས་ནས་ཐུགས་རབ་ཆེ་ཞིང་སྒོ་གསུམ་བག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པས།  འདི་སྣར་ཐང་གི་མཁན་པོ་འོང་ཞེས་ཀུན་གྱིས་གླེང་བ་བྱུང་།  དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ་རྩེད་ཐང་དུ་པོ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད།  མཐོལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་རྗེ་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་པ་དང་མཇལ།  ཆོས་རྗེ་བྱམས་པ་གླིང་པ་ལས་སྒྲ་བསླབས། ལོ་དེར་དགའ་ལྡན་དུ་བྱོན་ཏེ་རྒྱུད་ཆེན་སྦྱིན་པ་དཔལ་ལས་གསང་འདུས་ཀྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་རྫོགས་པར་གསན།  དེ་ནས་སླར་གཙང་དུ་བྱོན་ཏེ་སྣར་ཐང་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་ཉན་ཐོགས་ཤིག་མཛད།  དེ་ནས་ཚེ་འདི་ལ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ཞིག་བྱེད་གསུངས།  བཤད་ཉན་བཞག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དབེན་གནས་དང་།  རྐང་བཞི་ཕུའི་དབེན་གནས་སོགས་སུ་ཐུགས་དམ་གཙོ་བོར་མཛད།  དེ་ནས་ཉེ་གནས་ཆེན་པོས་སྣར་ཐང་གི་མཁན་པོར་གདན་དྲངས་ཀྱང་ཕེབས་དཀའ་བར་བྱུང་བ་ལ།  ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ནན་གྱིས་ཕེབས་པ་བཟློག་མ་ནུས་པར་དགུང་ལོ་53བཞེས་པ།  ཆུ་སྦྲུལ(1473) ལོར་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  ལོ་བཅུ་བཞིའི་བར་དུ་གདན་ས་བསྐྱངས།  དེ་ནས་ཟུར་བཞུགས་མཛད་དེ་དབེན་པའི་གནས་སུ་ཐུགས་དམ་དུ་བཞུགས་པ་ལས།  སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཚོད་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁ་གསལ་མ་རྙེད་དོ།  །

མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་ཤེས་རབ་ཕྱི་མ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཤིང་འབྲུག་(1424) ལོར་སྣར་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། གདུང་རུས་གཉན་ཡིན།  མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་དོན་གྲུབ་ནས་རབ་བྱུང་བཞེས།  ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་དང་།  རབ་འབྱམས་པ་སྨོན་ལམ་དཔལ་བ། མཁས་པ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་བླ་ཟུར་དུ་བསྟེན་ཅིང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསན།  མངོན་མཚན་ཆུང་ལ་ང་རྒྱལ་དང་། ཞལ་ཕོ་མི་མཛད་ཅིང་སྣར་ཐང་ཁྲོན་སྦུག་གྲྭ་ཚང་གི་འཆད་ཉན་ཡང་ཐོགས་ཤིག་མཛད།   དེ་ནས་མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་པ་ཟུར་བཞུགས་མཛད་རྗེས་དགུང་ལོ་63བཞེས་པ།  རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་རྟ་(1486) ལོར་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  རྣམ་པར་དཀར་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད།  སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ནི་མ་རྙེད་དོ།  གདན་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་རྗེས་ཙམ་ནས་ལོ་ངོ་160ལྷག་གི་རིང་། ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་རིམ་གྱིས་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་ནས་ཧ་ལམ་འཆལ་པ་དང་།  སེར་ཁྱིམ་པར་གྱུར་སྐད་དང་།  དེ་རྗེས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དགུང་གྲངས་80ལྷག་ཙམ་ལ་ཕེབས་དུས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་།  གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ།  སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་བཅས་ཀྱིས་སྣར་ཐང་ཁུལ་དེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་བཞིས་སུ་ཕུལ་བ་ནས་ཆོས་སྡེ་འདི་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁོངས་སུ་ཆོད་ཅིང་།  དེ་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དགུང་ལོ་60ལྷག་ཙམ་བཞེས་སྐབས་སྣར་ཐང་ཆོས་སྡེར་དག་ཐེར་མཛད་ནས་བཙད་དགོན་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་200ཙམ་དང་།  ཆོས་ཕོགས་གཏན་འཁེལ་མཛད།  དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྣར་ཐང་གི་མཁན་པོ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་གཏོང་བའི་སྲོལ་ལམ་ཆགས་ཡོད།  །

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བློ་བཟང་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་རྨད་པོ་ཆེའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་གཞི་གསར་བཞེངས་སྐོར་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་མཛད་པ་ལས། ཤེར་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་པོ་ཏི་28ཙམ་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་ཐོན།  འོད་ཀྱང་ལས་ཡུན་ལོ་7ཙམ་འགོར་བ་དང་།  བཟོ་བོ་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱང་ངལ་དུབ་དུ་མ་མྱངས་ཤིང་།  གན་མཛོད་ཆེན་པོའི་ཡོ་བྱད་ཀྱང་ཧ་ཅང་འཛད་ཆེས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་འཕྲོ་ཅན་དུ་ལུས་པ་དང་།  རྗེས་སུ་བོད་རྗེ་ལྷ་བཟང་ཁང་དང་། སྟག་རྩེ་ཐའི་ཇི། རྡ་ཆིང་ལ་སོགས་པས་འཕྲོས་མཐུད་ཀྱང་མཐའ་མ་འཁྱོངས་ངོ་།  །

དང་པོ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་གོང་མའི་སྐུ་ཚབ་བོད་དུ་མ་ཕེབས་པའི་སྔ་འབྱོར་གྱི་དམག་དཔོན་སོ་སོར་ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་མི་བདེན་བདེན་ཚུལ་དང་།  དངོས་པོས་བསླུ་བྲིད་བྱས་ནས་རྐུན་རྒྱབ་རྫུན་སྐྱོར་བྱས་ཏེ།  ཁོ་པ་ཚོ་རྒྱལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་འཆང་ཡོད་ཀྱང་མིའི་དབང་པོ་དམ་པའི་བསམ་སྦྱོར་རྙོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བའི་ངང་ཚུལ་དེ།  གནམ་བསྐོས་གོང་མ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འདྲེན་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་གསལ་བར་གཟིགས་པར་བརྟེན་ནས།  བདག་རྐྱེན་གཟེངས་བསྟོད་དང་བཅས། སྐུ་ཚབ་ཨ་ལི་ཨམ་བན་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་པས།  འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་གཏམ་དཔེ་ལྟར།  མི་སྨོན་རང་སྐྱིད་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགའ་བདེ་ཀུན་གྱི་ཕུལ་དང་རྩེ་མོར་སོན་ཞིང་།  
ལྷག་པར་སྐུ་ཚབ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་བྱ་བ་མཐའ་དག་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་།  བཀའ་གནང་གསེར་གྱི་རྩིབས་སྟོང་སུག་པར་སྨིན་པ་དང་གཅིག་གཉིས་པ་བསམ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་ལང་ཚོའི་མེ་ཏོག་ཉམས་པས་སྐྱོ་ཞིང་།  ལྷག་པར་དཀར་ནག་གི་ལས་འབྲས་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བས་།  སྡིག་ལྟུང་དུ་མ་ཞིག་སྔར་སྤྱད་ཟིན་པར་འགྱོད་པ་དང་།  ཡོངས་འཛིན་དུ་མའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་དགོས་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཐོབ་ཅིང་།  རྒྱལ་བའི་ལུང་ལ་ཚད་མའི་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པ་བཅས་ཀྱིས་སྙིང་སྟོབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འགོག་མེད་འཁྲུངས་སྟེ།  འགྲོ་བ་ཕན་བདེ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དམ་པ་ནི།  རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལུས་ཤིང་།  དེ་ཡང་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བ་ལ་རག་ལུས་པས།  དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་ཕྱི་མོར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལ་ཐུག་ཀྱང་།  ད་བར་འཕྲུལ་ཆེན་པར་གྱི་ཆོས་སྦྱིན་གྲུབ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་བྱུང་འདུག་པས་ད་རེས་བདག་གིས་ལུས་སྲོག་ཐད་དུ་བོར་དགོས་ཀྱང་བསྟན་འགྲོའི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་གཞི་གསར་དུ་བཞེངས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།   །

སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི།  གང་ཅིའི་ཐད་དཀའ་ངལ་གྱི་གནས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ་མི་སེར་རྣམས་ཁྲལ་དང་དམག་གི་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱོང་བ་དང་།  ཉེ་འབྲེལ་བལྟོས་བཅས་ནས་ཀྱང་བཀའ་འགྱུར་པར་བརྐོ་བྱས་ན་སྔོན་ཡང་མི་ཤིས་པ་མང་པོ་བྱུང་བས་གཤོལ་དགོས་པ་དང་།  གལ་ཏེ་བརྩམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་གླེང་བརྗོད་ཇི་སྙེད་བྱུང་ཡང་གོ་ཡུལ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་བདེན་རྫུན་མཐའ་དཔྱད་ཅིང་།  འདིའི་རིམ་གྲོར་རྟེན་གསུམ་མཆོད་པ་དང་།  ཆོས་སྲུང་ལ་འཕྲིན་བཅོལ།  བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་གང་མང་བཀླགས་པ་སོགས་ལ་འབད།  རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་འདིའི་གསུང་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྲོག་དང་།  ལོངས་སྤྱོད་མངའ་ཐང་གང་གཏོང་དགོས་ཀྱང་ཕངས་པ་དང་།  འགྱོད་པ་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་འཛུགས་པར་མཛད་དོ།  

ལས་བྱེད་ཀྱང་གང་བྱུང་མིན་པར་སྔ་ཕྱིར་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་རང་གཡོག་ལྷག་བསམ་ཅན་བསྐོས།  དངོས་པོ་ཡང་གསེར།  དངུལ། གོས་དར།  ཐ་མ་ག་སོགས་ལག་ཏུ་ཡོད་ཚད་བསྐུར།  མ་ཟད་ཤེལ་དཀར་རང་གི་སྒེར་པ།  དགོན་སྡེ།  གཙོ་དྲག་མཐའ་དག་གི་ཡང་རྐང་འགྲོ་ལག་འདོན་ཡོང་འབབ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁུ་བ་ཤ་ཐིམ་ཡོང་བའི་བཀོད་འདོམས་མཛད།  ནུབ་གཅིག་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་བུད་མེད་གཅིག་གིས། རྒྱ

ལ་སྲིད་དབང་བ་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་སྟེ། 

ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ཞིམ་བདེ་བར་སྐྱོང་།  

དེ་ཙམ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་ལས་བྱས་ཏེ། 

ད་ལྟ་ཡིད་རབ་མ་ཞུས་སྤོ་བ་སོམས།  ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱང་གླེང་བས་ཐུགས་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཆེས་ཆེར་བརྟས།  སྐབས་དེར་དབུས་གཙང་སོ་སོར་རང་རང་གི་ཆབ་འབངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་བསྟུན་པའི་པར་བརྐོའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པ་འདི་དང་དེ་ཙམ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་གསར་དུ་སློབ་པར་འོས་པ་རྣམས་སློབ་ཏུ་ཆུག་ཅིག  ཇི་ཙམ་ན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་པ་དེའི་ཚེ་ཤེལ་དཀར་རྫོང་དུ་ལས་བྱེད་ཀྱི་གྲྭར་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྤྲིང་ཡིག་ཏུ་མཛད་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ནས་པར་བརྐོའི་རིག་བྱེད་འཛིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་ཉེ་བ་འདུས་ཤིང་། པར་ཤིང་གི་ཡོང་ཁུངས་ནི་མང་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་དང་།  གཉའ་ནང་། རོང་ཤར།  མཁར་རྟ། གཏིང་སྐྱེས། ཕག་རི། ལྷོ་བྲག་ལྷ་ཁང་བཅས་གནས་བདུན་ནས་ལུ་གས་དང་། འཆུས་རུལ་སོགས་མ་ཡིན་པར་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚང་བའི་སྟག་པང་ཤ་སྟག་དྲངས་སོ།  །

རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་ཁྱི་(1730)ལོ་ཧོར་ཟླ་8ཚེས་14ཉིན་རྒྱལ་ཕུར་འཛོམས་པའི་འགྲུབ་སྦྱོར་བཟང་པོར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤེལ་དཀར་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་རྫོང་གི་འདབ་རོལ་པར་ཁང་བདེན་བཞི་ཆོས་འཁོར་ཁང་དུ་བཙུགས་ཤིང་། ཉིན་དེར་དཀོན་མཆོག་རྗེས་དྲན་གྱི་མདོ་དང་།  ཤིས་བརྗོད་ཀྱང་མཛད་དེ་ཐོག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིགས་སོ  །   །

འགོ་པ་ཇོ་རིགས་ཐུ་ལོ་ཤོར་ཆེ་དཔོན་སློབ་སྐུ་མཆེན་གཉིས་དང་།  རྫོང་དཔོན་གཉིས།  ཤེལ་དཀར་དུ་ཡོད་པའི་པར་པ།  ཤིང་བཟོ་དབུ་མཛད་ཚ་རོང་པ་ཕ་བུ།  ཨེ་དཔོན་ཚང་།  ཡིག་རྒན་དབུ་མཛད་བསྟན་འཛིན་བག་གྲོ།  པར་པ་དབུ་མཛད་བློ་བཟང་ཀུན་ཐུབ།  དབུ་ཆུང་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་རྟན་མགྲིན །  ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས།  སྙེ་མོ་པདྨ་ཚེ་རིང་སོགས་ཀུན་བསྡོམས་ན་ཆིག་སྟོང་ལ་ཉེ་བ་དང་།  ཞུས་དག་པ་ཤེལ་དཀར་ཆོས་སྡེའི་གྲྭ་པ་གཉིས་བཅས་ཡིན།  །

ལས་གྲྭ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་ལས་བྱེད་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བསྐུལ་ལ་མ་བལྟོས་པར་དགའ་ཤིང་སྤྲོ་ཉམས་ཆེ་ལ་དད་བརྩོན་དང་ལྡན་ཞིང་རྣམ་གཡེངས་ཀྱི་དབང་དུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གཏོང་བ་དཔེར་ན།  ཁམས་གསེང་འ་འགྲོ་སྐབས་ཀྱང་ཤར་མར་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་ལབ་གླེང་ཀྱང་མི་བྱེད།  ལག་རྩལ་མཁས་ཤིང་མགྱོགས་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཀྱང་མདུན་དུ་ཤ་ཕྲན་བུ་རེ་བཞག་ནས་ཟ་བ་ལས་དགོང་ཚིགས་ཀྱང་དགོང་མོའི་ལས་མཚམས་གཤོལ་ནས་ཟ་བར་བྱེད།  གསར་སློབ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཚུལ་མིན་ལའང་སྨྱུག་ལྕག་དང་། འགྲམ་ལྕག  ཐལ་ལྕག  ཧ་གད །  སྤྱོ་བ་ཙམ་ལས་གནག་ཆོས་སུ་བཀར་བའི་རིགས་གཏན་ནས་མེད།  རང་གི་བགོ་བབས་ལ་དད་གུས་ཀྱིས་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་པ་ལས །  ཕན་ཚུན་འཁོན་འཛིན་དང་།   རྩོད་ཚིག  ཕྱོགས་ལྷུང་གི་རྣམ་འགྱུར་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད།  བཟོ་བོའི་རིག་བྱེད་སྟོང་དུ་ཉེ་བ་དང་།  ལག་གཡོག་བརྒྱ་སྐོར་གྱི་མི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་རྒྱུན་ནད་ཅན་གྱི་རིགས་ཉུང་ཤས་ལས་དེ་བྱིངས་འ་འགོ་ནད་ཀྱི་རིགས་གཏན་ནས་མ་བྱུང་ །  །

སྔ་སོར་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་སྐབས་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་པར་བཞེངས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ཚུགས་ནས་ལོ་བདུན་སོང་ཡང་བཟོ་བོ་རྣམས་ལ་སྟོན་མོ་ཞུ་མཁན་ངམ་རིང་ཆོས་སྡེ་དང་།   རུ་ཐོག་རྒྱལ་པོ་གཉིས་ལས་དྲག་ཞན་སུས་ཀྱང་ཞུས་མེད་རུང་།   ད་ལམ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་རང་ནས་ཀྱང་སྟོན་མོ་ཐེངས་གཉིས་དང་།  གཞན་ཡང་ས་སྐྱ་སོགས་ཆོས་སྡེ་ཁག་དང་།  སྡེ་དཔོན་ཆེ་དྲག་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནས་ཀྱང་སྟོན་མོ་འབུལ་མཁན་ཆེས་མང་ངོ་ །   །

སྔོན་དུས་པར་བཞེངས་ཀྱི་ལས་གྲྭར་མི་རེས་ཟླ་རེར་པར་ཤིང་ལྔ་ནས་དྲུག་བར་མཐོ་ཤོས་ཡིན །  བཞི་དང་གསུམ་ནི་འབྲིང་།  གཉིས་དང་གཅིག་ཕལ་ཆེ་བ །  གཅིག་མ་ཚར་བ་ཡོད་སྐད །  ད་རེས་ཀྱི་པར་གཞི་གསར་བརྐོ་སྐབས་ཡང་རྩེའི་གྲས་ཚ་རོང་པ་ཕ་བུ་དང་།  ཨེ་དཔོན་ཚང་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས །   སྙེ་མོ་པདྨ་ཚེ་རིང་སོགས་མི་གྲངས་ལྔ་དྲུག་གིས་ཟླ་རེར་པར་ཤིང་བཅུ་དྲུག་ནས་གཉེར་གསུམ་བར་དང་།   འབྲིང་གྲས་ཀྱིས་བཅུ་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར །  བྱིངས་ཀྱིས་ལྔ་ནས་བདུན་བར་ཆག་མེད་དང་།  གསུམ་ནི་ཉུང་མཐའ་ཡིན་ནོ །  །

རང་རེའི་ལྗོངས་འདིར་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མ་སུས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་བྱ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་མིའི་དབང་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྕགས་ཁྱི་ལོ་ཟླ་བ་8ཚེས་26ཉིན་ནས་ཆུ་བྱི་ལོ་ཟླ་བ་1ཚེས་26བར་གཤོལ་ཟླ་གཅིག་དང་བཅས་ལས་རྒྱུན་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་དྲུག་གི་ཁོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སོ །   །

འགྲོ་སོང་ཀུན་བསྡོམས་ན །   གཤོར་འབོ་ཁལ་ཉག་གི་གྲོ་ཞིབ་བཙགས་མ་ཁལ་464 -5དང་།  སྣུམ་ཁལ་184 – 18 སྒྲོན་ནག་ཁལ་61 – 10   སྤྱིན་འདེགས་ཁལ་220 – 14 – 3 བལ་ལྕགས་འདེགས་ཁལ་5 – 8 -2 ལྕགས་འཛོག་འདེགས་ཁལ་18 – 4 – 3 སོལ་བ་ཁལ་4899 སྟག་པང་ངོ་གྲངས་27446ཤོག་བུ་ཉིས་སྦྱར་དྲས་ཆོག་བྲེ་ཁ་18291 ཤོག་བུ་བཞི་སྦྱར་དྲས་ཆོག་བྲེ་ཁ་40889  འཇམ་རྡར་ཝོལ་ཁོག་སྤུས་ལེགས་ཆེ་ཆུང་ཅི་རིགས་ངོ་གྲངས་408 རྩུབ་རྡར་ངོ་གྲངས་97  གེགས་སེལ་སྐུ་རིམ་ལ་སོང་བ་ནས་ཁལ་2072 – 5གོང་གསལ་དེ་རྣམས་རིན་གོང་ཡུལ་ཐང་ལ་རྩིས་ན་ས་སྐབས་དེའི་དངུལ་རྡོ་ཚད་120 – 25 – 6 – 9 སྲང་རེར་གཤོར་ཁལ་20 རེ་རྩིས་པ་བསྡོམས་ནས་ཁལ་120513 – 16 ཐོབ་བོ ། །

གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་ལས་གྲྭར་བཞུགས་མི་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་ནས་འགོ་པ་དང་།  ཤིང་བཟོ་དབུ་མཛད །  ཡིག་གེའི་དབུ་མཛད ། པར་བ་དབུ་མཛད ། དབུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ཟླ་ཕོགས་རྩམ་གཤོར་ཁལ་ལྔ།  ཆང་ནས་ཁལ་གཅིག་དང་བྲེ་བཅུ །  ཤ་ཆུང་ཁོག་གཅིག  སྦྲེ་ཚྭ་ཕུལ་ཕྱེད །  ཉིན་གླ །   གཤོར་བཅུ་བཅས་དང་ །  བྱིངས་ལ་རྩམ་གཤོར་ཁལ་ལྔ །  ཆང་ནས་ཁལ་གཅིག་དང་བྲེ་བཅུ །  ཤ་ཆུང་ཁོག་གཅིག  བྲེ་ཚྭ་ཕུལ་ཕྱེད །  ཉིན་གླ་བྲེ་བཞི་ཕུལ་ཕྱེད་བཞི་བཞི་ཆ་རེ་ཐོབ་པ་བཅས་བཟོ་བོ་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལ་ཉེ་བ་དང་ །  གཡོག་མི་གྲངས་100 སྐོར་ལ་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་དྲུག་ནང་གླ་ཕོག་འགྲོ་ཆ་བསྡོམས་ན་གཤོར་འབོ་ཁལ་ཉག་གི་བར་ཞིབ་170 རྩིང་ཁལ་49146 – 12 – 1 ཆང་ནས་ཁལ་13557 – 6 – 23 ཚྭ་ཁལ་405 – 19 – 3 – 4 – 1  སྣུམ་ཁལ་113 – 2 – 4 – 1 ཕྱུར་བ་ཁལ 605 - 1 – 12 – 1  དྲལ་ཆག་ཁལ་ 48 – 15  ཆུ་ལྡུར་ཁལ་ 292 – 10 རྒྱར་ངོ་སྤྲོད་ཤ་ཆུང་ཁོག་8823  ཤ་བཟང་ངན་ཕྱེད་འཁྱེར་ཆུང་ཁོག་ 220 – 5 – 2 བཟང་ཇ་འདེགས་ཁལ་ 693 – 9 – 3 མར་འདེགས་ཁལ་ 2962 – 8 – 2 – 20 – 1 ཤ་སྐམ་རུས་འཛོགས་འདེགས་ཁལ་ 648 – 16 – 3 ཡོན་འབྲུར་ཕབ་པ་ཁལ་99460 – 4 – 5 -32 – 1  ཤ་དོད་ཕོགས་ཕྲེང་གླ་ཡོན་བཅས་སྤུས་ཁལ་33285 – 17 – 2 – 10 – 1 གཟན་པ་འདེགས་ཁལ་ 1745 ལྕི་བ་འདེགས་ཁལ་ 188972 – 2 བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིན་གོང་སྐབས་དེའི་ཡུལ་ཐང་ལྟར་རྩིས་པ་ཁྱོན་བསྡོམས་དངུལ་རྡོ་ཚད་275 – 33 – 7ལ་སྲང་རེར་གཤོར་ཁལ་20རེ་རྩིས་ཁལ་275674ཐོབ་བོ །  །  

མིའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡག་ཉེས་ཀྱི་སྤུ་རིས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་གཟེངས་བསྟོད་དང་ །     འགལ་སྤྱོད་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་པར་ཚར་བཅད །  དེ་ཡང་ཐོག་མར་པར་པ་རྣམས་ལ་པར་ཤིང་མགྱོགས་རིམ་གྱི་མགྱོགས་དར་ཁ་བཤད་ལག་བཞག་ཏུ་སྤྲད་པས །  ཨང་དང་པོའི་གྲས་ལ་མཛོད་བཏགས་ཆེ་ལེགས་དང་ །  བལ་ཊམ །   ཨང་གཉིས་པའི་གྲས་ལ་བསོད་བཏགས་རི་དང་བལ་ཊམ །  ཡང་གསུམ་པའི་གྲས་བཀྲས་བཏགས་རེ་དང་བལ་ཊམ་ཕྱེད་རེ །  ཨང་བཞི་པའི་གྲས་ལ་བཀྲས་བཏགས་རེ་བཅས་ལས་རྒྱུན་གྱི་ཟླ་རེ་བཞིན་ཆག་མེད་ཀྱི་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པ་དང་ །   པར་བརྐོའི་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གེགས་མེད་གྲུབ་ཟིན་པའི་གྲོལ་སྟོན་གྱི་དགའ་སྟོན་སྐབས །  བཟོ་བོ་རྣམས་ལ་ཇ་ཆང་སོགས་མཁོ་དགུའི་ཡོ་བྱད་ལྷུག་པར་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ནི་རྗེས་སུ་ཡིད་རངས་པའི་གནས་སོ །  

མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་བཀོད་ན །  བདེ་ལྡན་ཞིང་གི་མགོན་པོ་གཤེས་གཉེན་མཆོག་གི་རྣམ་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཧྭ་པཎྜི་ཏ་བསྐལ་བརྒྱར་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པའི་གསོལ་འདེབས་རྟེན་འབྱུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསུང་པར་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་འབུལ་བར་མཛད་ཅེས་བྱུང་བ་ལྟར །  པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕུལ་ནས །  པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་བཀའ་འགྱུར་པོད་བརྒྱ་དང་གཉིས་ཀྱི་གསུང་པར་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་སྣར་ཐང་གི་པར་ཁང་ཆེན་མོར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏེ །   ཉིན་ཀྱི་གཙོ་བོ་མཛད་ནས །  དམ་པ་གོང་མའི་ཕྱག་ལེན་དང་མཐུན་པར །  དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་གྲྭའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རབ་གནས་མཛད་ཅིང་བཀྲ་ཤིས་པའི་མེ་ཏོག་འཐོར་རོ །   །

འདིར་སྨྲས་པ །  

གང་གི་སྙིང་སྟོབས་ཟླ་བའི་མ་མ་ལས །  །

རབ་འཁྲུངས་འཕྲུལ་པར་སྲིད་གསུམ་སྣང་བྱེད་འདི །   །

བསིལ་ལྗོངས་སྐྱེ་རྒུའི་ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ །   །

འབྱུང་བའི་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟར་གྲུབ །  །

ཐུབ་དབང་ཞལ་གྱི་ཟླ་དཀྱིལ་དངོས་ཤར་ཡང་ །  །

དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་འོད་སྟོང་འགྱེད་པ་ལས །   །

གཞན་པའི་འཕྲིན་ལས་གུད་ན་མེད་པས་ན །  །

བདེ་གཤེགས་སླར་ཡང་བྱོན་དང་ཅིས་མི་མཚུངས །  །

མི་དབང་ཀུན་གྱི་གཙུག་ན་རབ་མཛེས་པའི །   །

བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་མི་དམན་པ །  །

གང་དེས་གཞལ་དཀའི་དྲིན་གྱིས་ཉེར་འཚོ་བའི །   །

གངས་ལྗོངས་སྐལ་ལྡན་ཡོངས་ཀྱི་བློ་གྲོས་རྒྱས །  །

སྔོན་ཆད་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་པར་བརྐོ་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག་བྲིས་རྒྱུན་ཡམ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞིང་ །   པར་སྐྲུན་མཛད་རྒྱུ་ནི་སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་དང་ །  མཁས་བཅུན་གྲུབ་པ་སུས་ཀྱང་ཐུགས་ཡུལ་དུ་མ་དགོངས་པ་ནི །  མི་ཡི་བདག་པོ་འདིའི་སྐལ་བར་དགོངས་པར་སྣང་ངོ་ །  ཆོས་རྒྱལ་འདིས་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཞུ་དག་ལེགས་པར་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཞ་ལུ་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པར་ཕྱི་མོ་མཛད་དེ་རང་གི་གཉེན་བཀུར་སྙན་གྲགས་སོགས་ཚེ་འདིའི་ཉི་ཚེའི་དགོངས་པ་ཙམ་མིན་པར་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་གང་ལའང་ཕངས་པ་མེད་ཟང་ཟིང་གི་ནོར་ལས་དམ་པའི་ནོར་གྱི་སྙིང་པོ་བླངས །  དོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་དོན་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་སྦྱིན་གྱི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ་བའི་སྙིང་སྟོབས་འཛུགས་པར་མཛད་དོ །  །

པར་ཤིང་གི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནོར་འཛིན་སྐྱོང་བ་འབྲུག་པས་མཛད་ཅིང་ །  དེ་བྱིངས་ཤེལ་དཀར །  རྫོང་སྐྱིད །   གཉའ་ནང་ །  མཁར་རྟ །  རོང་ཤར །  གཏིང་སྐྱེས །  ཕག་རི ། དུ་རྫོང་ །  སེངྒེ་རྫོང་ །  ལྷ་ཁང་ །  དར་མ །  མཚོ་སྣ །  དྭགས་ཀོང་སོགས་ནས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་དྲངས་ཤིང་དེ་དག་ལ་ཤིང་ལུ་དང་ །  གས་འཆུས་འཛེར་རུལ །  འཁྱོགས་སོགས་མེད་པའི་སྟག་པང་ངོ་གྲངས་76400ཟིན །   །

རྣམ་པར་དཀར་བའི་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་དབུ་ཚུགས་པ་ནས་མཐར་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་ལ །  འགོ་པ །  ལས་བྱེད །  བཟོ་རིགས་དང་བཅས་པར་ཟུར་གཟོས་སུ །  འཛུགས་སྒང་གྲོལ་གསུམ་ཐེ་བའི་སྟོན་མོ་ཐེངས་ལྔ །  ཡོན་ཀུན་བསྡོམས་པ་དངུལ་ཐུར་སྲང་ཁྲི་ཚོ་བདུན་དང་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་དང་ཞོ་ལྔ་ལ་སྐབས་དེའི་ཡུལ་ཐང་ལྟར་བརྩིས་པའི་འབྲུ་ཁལ་ས་ཡ་གཅིག་དང་བཞི་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་སོང་ཞིང་ །  གཞན་ཡང་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་བར་བཅས་ནས་བར་སྟོན་དང་ཞལ་འདེབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན །  བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བར་གཟིགས་མཛོད །    །

ལས་ཀའི་སྤྱི་ཁྱབ་དོ་དམ་གྱི་མགོ་ཆིངས་ནི །  ངོར་དབེན་ཁང་བླ་མ །  ཇུ་རིགས་ཁོ་ཤོའུ་ཆི །   ལས་ཚབ་པའི་གྲས་མི་གྲངས་22  པར་ཡིག་པ་ཨེ་ནས་དབུ་མཛད་བསྟན་འཛིན་བག་གྲོ །  དབུ་མཛད་ཨ་བར་ནོར་བུ ། དབུ་མཛད་ཆོས་བསྟན་འཛིན །   བྲིས་པ་བྱིངས་145   སྙེ་མོ་ནས་དབུ་མཛད་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ །  དབུ་མཛད་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས །  དབུ་མཛད་ཚེ་རིང་བསམ་གཏན །    བྲིས་པ་བྱིངས་49  ཞུ་དག་པ་དགེ་སློང་གྲགས་པ་ཆོས་འཛིན་སོགས་དགེ་གཤེས་22   པར་བརྐོས་པ་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ནས་དབུ་མཛད་བདེ་ལེགས་བཀྲ་ཤིས །   དབུ་ཆུང་ཆོས་འབྱོར །   བྱིངས་77ཨེ་ནས་དབུ་མཛད་བློ་བཟང་ཀུན་ཐུབ །  དབུ་ཆུང་པདྨ་བསྟན་འཛིན །  བྱིངས་336  སྙེ་མོ་ནས་བྱིངས་176  དབུས་གཙང་དྭགས་ཀོང་དང་བཅས་པའི་རྫོང་གཞིས་ཁག་ནས་བསྡུས་པའི་བྱིངས་པར་བརྐོས་པ་335   ཤེལ་ཀར་ཤིང་བཟོ་བ་དབུ་མཛད་བློ་བཟང་།   བྱིངས་30     ལྕགས་བཟོ་བ་བསྟན་འཛིན་སོགས་མི་གྲངས་27  ཁྱོན་འགོ་པ་གཉིས་ཚུད་པའི་ལས་བྱེད་མི་གྲངས་952 དང་ལག་གཡོག་འུ་ལག་པ་མི་གྲངས་པ་མི་གྲངས་114ཟིན་ཏོ །   །

རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་བོད་ལྕགས་བྱ་ལོའི་(1741) ཟླ་3ཚེས་27ཉིན་འགོ་བརྩམས་(སྐབས་དེར་མི་དབང་དགུང་ལོ་53ཡི) ནས་བོད་ཆུ་ཁྱི་ལོའི་(1742) ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་25ཉིན་མཇུག་བསྒྲིལ་ཏེ་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་བདུན་ཙམ་གྱི་ནང་ལེགས་པར་གྲུབ་པའོ །   །

རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་སྟག་(1746)ལོར་ཕོ་ལྷའི་སྲས་ཝང་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་བརྒྱ་རྟོགས་བརྗོད་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་གི་ཐང་པར་གྲངས་31དང་ །   ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་ཐང་པར་ངོ་གྲངས་15   གནས་བཅུའི་ཐང་པར་གྲངས་7 བཅས་གསར་བཞེངས་དང་འབྲེལ་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དགུང་ལོ་དགུ་པའི་སྐབས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ །  (པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྣམ་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས་25 ཡི་རྒྱབ་ཤོག་ལ་གསལ་)

པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྣམ་དུ་འཁོད་པ་ནི །   བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་མི་དབང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ནས །   གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་པོད་ 225ཡི་གསུང་པར་དང་དེའི་པར་ཕུད་པོད་225ཕུལ་བར་སྣར་ཐང་ཆོས་སྡེའི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོར་ཁ་གསོ་དགོས་རིགས་འཕྲལ་དུ་གྲུབ་པར་མཛད་ནས་དེར་གསུང་པར་རྣམས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏེ །  རྒྱུད་གྲྭའི་དགེ་འདུན་31གིས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྒྱས་པར་མཛད་རྗེས །   རྒྱུད་གྲྭ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་སྡེའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་ཀྱང་ཤིས་བརྗོད་པའི་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་མཛད་ཅེས་པ་ལྟར་རོ །   །

ད་རེས་སྣར་ཐང་ཆོས་སྡེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་སྒྲིག་རོབ་ཙམ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོར་ཕྱི་ནང་གི་ཆ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཞན་པ་དང་ །  དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་དཀོན་ཅིང་ཉམས་མྱོང་ཆུང་བ་དང་ །  ཆ་རྒྱུས་ཞིབ་པའི་རྒན་རབས་དཀོན་པ །   ཁྱད་པར་ལྷ་ཁང་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་མི་གསལ་བ་དང་ །   གདན་རབས་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ །  ཡབ་ཡུམ་སོགས་ཀྱི་གསལ་ཁ་མ་རྙེད་པ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་འདང་བའི་གནས་ཚུལ་དུ་མ་ལྷག་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་ཁ་སྐོང་དང་དགོངས་འཆར་ཡོད་པ་ཞུ །   །

སླར་སྨྲས་པ །  རྩོམ་པའི་ཁུར་བཞེས་མཁས་མང་བགྲང་ལས་འདས །  །   ངེད་ཅག་དེ་གྲལ་སྙེགས་པ་གད་མོའི་གནས །   །   འོན་ཀྱང་རང་འཁྲིའི་བགོ་སྐལ་རྡོ་ཡིན་ཡང་ །  །  མུར་བའི་དཔེ་ལྟར་བསམས་ནས་འདི་བྱས་སོ །   །   མགྲིན་པ་གཡས་འཁྱིལ་དུང་གི་ཁོག་པ་ནས །    །    ཐོན་པའི་ང་རོའི་སྒྲ་ཡི་རྫིང་བུའི་ནང་ །   །   ཡོད་རྒུ་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དང་མི་ལྡན་ཡང་ །   །  སྤྱོད་པར་འོས་པའི་ཆ་ཡང་འགའ་རེ་མཆིས །   །

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།




#Article 48: དཔལ་སྤུངས་དགོན། (167 words)


 དཔལ་སྤུངས་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།

དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ།  
ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས།

   དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ་ནི།   རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་ལུག་སྤྱི་ལོ་1727ལོར་སྡེ་དགེ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གིས་སྦྱིན་བདག་དང༌།   བཀའ་མངགས་འོག་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ།    ལོ་དེའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ཉིན་ས་སློང་དང་ས་འདུལ་མཛད།    ཚེས་བདུན་ཉིན་སྡེ་དགེའི་གཉེར་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་སྐུ་དངོས་ཕེབས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་རྨང་གཏིང་བའི་ལས་དཔོན་མཛད།   དེ་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་འདུ་ཁང་གཙོ་བོ་དང༌།    གྲྭ་ཁང་ཉེར་ལྔ་ཙམ་གྲུབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་ལྡེབས་བྲིས་དང་ཚོན་རྩི་སོགས་ལེགས་པར་གྲུབ།    ས་བྱ་ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་བློན་སྐུ་འཁོར་རྣམས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང༌།    ལེགས་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནང་བ་དང༌།    དུས་མཚུངས་ཕྱི་འབྲོག་པདྨ་རུ་བའི་དཔོན་ཁག་རྣམས་དང༌།    ཨ་ལོ།   སེ་ཚ།    དཔེ་ཝ།   ལྷ་རུ་བཅས་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་ལྔ་བརྒྱའི་གྲྭ་ཁྲལ་དང༌།    སྡེ་འབངས་མང་པོ་བཅས་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་གནང་སྦྱིན་མཛད།    བོད་འདིར་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདན་ས་གོང་འོག་བར་གསུམ་ཞེས་གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བགྲངས་པའི་ཡ་གྱལ་གདན་ས་འོག་མར་གྱུར།    དེ་ནས་གདན་རབས་དང་པོ་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་(1700་1774A.D)ཀྱིས་དགོན་བདག་གཙོ་བོ་གནང་ཞིང༌།   ཁོང་གི་སྐུའི་གཅུང་པོ་དབོན་པོ་ཀརྨ་བསམ་འཕེལ་དང༌།    དབོན་ཀརྨ་ངེས་ལེགས།   དབོན་ཀརྨ་བསམ་གཏན་བཅས་ཐམས་ཅད་སྔ་རྗེས་སུ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་ཆོས་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གནང་བའི་ཕྲིན་ལས་པ་གཙོ་བོ་གྱུར།   སྤྱི་ལོ་1731པའི་ལྕགས་ཕག་ལོར་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གི་བཀའ་ལུང་བཞིན་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་སྤར་ཤིང་བརྐོ་རྒྱུའི་མ་ཕྱི་དག་སྒྲིག་དང༌།   ཞུ་དག་བཅས་ཀྱི་ཕྱག་འགན་བཞེས།   སྤྱི་ལོ་1738པའི་ས་རྟ་ལོར་ཆོས་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་པ་ཁྲིར་འཁོད་པའི་དབུ་བླ་གནང༌།   སྤྱི་ལོ་1751ལོར་ཆོས་རྒྱལ་བློ་གྲོས་ཕུན་ཚོགས་ཁྲིར་འཁོད་པ་དང་ཆོས་སྲིད་གང་ཐད་ཕྱག་རོགས་རྒྱལ་ཆེན་གནང་བས་སྡེ་དགེའི་བསྟན་སྲིད་སྔར་ལས་རྒྱས་པར་བྱུང༌།   རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་1754ལོར་དཔལ་སྤུངས་ལྔ་རིག་སློབ་གླིང་བཙུགས་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་འཆད་གཉེར་གནང༌།    ཁྱད་པར་སྨན་རྩིས་དང༌།    སྒྲ་རིག་པའི་འཆད་ཉན་ལ་གངས་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བར་བྱུང་ཡོད།     རྗེ་འདི་ཉིད་ཆོས་དང་རིག་གནས་གང་ཅི་ཐད་ནས་ཧ་ཅང་མཁས་སྟབས་ཡུལ་གང་དུ་ཕེབས་པ་དེའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་ནི།    བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་བལ་པོ་ཡམ་བུ་རྒྱལ་པོས་བསྙེན་བཀུར་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང༌།     འཇང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོས་དད་གུས་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད་འཇང་དགོན་ཁག་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པ་གསར་སྤེལ་གནང༌།    རྒྱལ་རོང་ཁུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲོ་སྐྱབས་རྒྱལ་པོ་དང༌།    ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཡུལ་དེ་དག་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་དད་གུས་ཆེན་པོར་ཐོབ།     ལྷག་པར་སྤྱི་ལོ་1774ལོར་རྒྱ་དང་རྒྱལ་རོང་དམག་འཁྲུགས་སྐབས་རྒྱ་ནག་གོང་མས་དཔལ་སྤུངས་སུ་བང་མི་བཏང་ནས་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱ་དང་རྒྱལ་རོང་བར་འདུམ་གཏམ་སར་ཕེབས་དགོས་པ་བཀའ་ཤོག་འབྱོར་བར།    དགུང་ལོ་བགྲེས་པ་དང༌།    སྐུ་ཡི་སྣང་ཚོར་ལ་གཞིག་ན་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་མི་ཐུབ་པའི་ཉམས་ཚོར་ཡོད་ནའང༌།    གལ་སྲིད་མ་ཕེབས་ན་སྡེ་དགེའི་བསྟན་ཆུས་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་གནོད་པར་དོགས་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་ཏྲེ་ཧོར་ཁ་ས་མཚོ་ཁར་སྐུ་གཤེགས།   ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སློབ་འབེ་ལོ་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱིས་སྐུ་གདུང་ཕྱིར་དཔལ་སྤུངས་སུ་གདན་དྲངས་པ་དང༌།    དགྲ་བླའི་གུ་རུ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་པར་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་གཟིགས་གཟེངས་དང༌།    ཐོབ་ཐང་གི་ལས་རྟགས་གོས་ཆེན་ཐོག་བྲིས་པའི་བཀའ་ཤོག་ཅིག་ཐོབ་པ་དུས་ཕྱིས་བར་དཔལ་སྤུངས་ཤང་སྲིད་གཞུང་གི་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་བདག་གཉེར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།   
   སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གི་ཡང་སྲིད་སི་ཏུ་པདྨ་ཉིན་བྱེད་དང༌།   སི་ཏུ་པདྨ་ཀུན་བཟང༌།   སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག  སི་ཏུ་པདྨ་དོན་ཡོད་རྣམས་ཡིན་ལ།   དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ལ་ཞབས་འདེགས་རྒྱ་ཆེན་གནང༌།   ཁྱད་པར་དུ་སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག་(18861952A.D) གིས་སྤྱི་ལོ་1919 ལོར་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཇ་རྡོ་རྗེ་སེང་གེ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང༌།    སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ཀར་དབང་དུ་བྱས་ཤིང༌།   འདུན་སྐོར་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་སྡུམ།   སྲས་ཚེ་དབང་བདུད་འདུལ་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཞིང་སྲིད་ཁྲིར་བཀོད།   སྤྱི་ལོ་1942 ལོར་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་མོ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་མོས་སྲིད་བཟུང་བའི་སྐབས་སུ་སྡེ་དགེའི་འདུན་སྐོར་རྣམས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་སྲིད་དབང་ཐོབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ།    སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག་གིས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡེ་དཔོན་ཡོངས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་འཁྲུགས་རྩོད་ལྷིང་འཇགས་དང༌།   སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་བ་སོགས་སྡེ་དགེའི་བསྟན་ཆུས་ལ་མཛད་རྗེས་ཧ་ཅང་ཆེ།    ཁོ་བོར་ཕ་མེས་སོགས་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པར།   སྐབས་དེར་དཔལ་སྤུངས་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་གནང་ནས་སྡེ་དགེའི་ཇུས་སྲིད་ལ་ཐེ་གཏོགས་གནང་དྲག་པ་དང༌།    བླ་ཆེན་དང༌།    དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་བཀའ་བཙན་གནང་དྲག་པས་དགོན་ཆེན་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་དཔལ་སྤུངས་མདའ་དཔོན་ཞེས་ལྐོག་ལབ་བྱེད་ཅིང་ཡོད་པ་རེད།    ཅེས་གསུངས།   
    དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་མ་གདན་ཐོབ་གཉིས་པ།    འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཡིན་ལ།    དེ་ལས་དང་པོ་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སྤྱི་ལོ་1860ཉག་རོང་མགོན་པོ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཉག་ཁོག་ཏུ་ཕེབས་ནས་ཉག་དཔོན་གྱི་བུ་ཤི་བའི་འདས་ཆོག་བསྒྲུབས་པ་དང༌།    རྗེས་གནང་བྱིན་རླབས་བཅས་མཛད་དེ་ཡུལ་ཁམས་ཞི་བདེའི་ཐབས་ལམ་བརྩོན།    དེའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་དཔལ་ལྡན་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར་དང༌།    བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་རྣམས་ཡིན།   
   དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་མ་གདན་ཐོབ་གསུམ་པ།    དབོན་རྒན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཡིན་ལ།   འདི་ནི་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གི་དབོན་པོ་ཆུང་ཤོས་དབོན་ཀརྨ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཟེར།   འདི་སྐུའི་གཅུང་ཆུང་ཤོས་དབོན་རྒན་ཞུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན།   སྐུའི་གཅུང་དང་པོ་ཀརྨ་བསམ་འཕེལ་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ལྷག་བཞེས་པ་དང་སྐུ་གཤེགས།   དབོན་གཉིས་པ་ཀརྨ་ངེས་ལེགས་ཡང་དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པར་སྐུ་གཤེགས།   དབོན་ཆུང་ཤོས་ཀརྨ་བསམ་གཏན་དགུང་ལོ་དོན་བཞིའི་བར་བཞུགས་ཤིང༌།   སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བསྟན་པའི་གུང་ཤིང་མཛད་ནས་བཞུགས་པར་དབོན་རྒན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་དེ་བྱུང་འདུག  དེའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་ཀརྨ་ཐེག་མཆོག་བསྟན་འཕེལ་དང༌།   ཀརྨ་ངེས་དོན་བསྟན་འཕེལ།   ཀརྨ་བསམ་གཏན་བློ་གྲོས།   ཀརྨ་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་རྣམས་བྱུང་ཡོད།   
དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བླ་མ་གདན་ཐོབ་བཞི་པ།   བེ་རི་མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་བྱོན་པ་དེ་རྣམས་ཡིན་ཞིང༌།   སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཀརྨ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར།   དེ་ལ་བེ་རི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།   འཁྲུངས་ཡུལ་དཀར་མཛེས་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པས་ན་བེ་རི་ཞེས་པ་ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་དང༌།   འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོའི་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་གསུང་གི་སྤྲུལ་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བས་ན་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས།   འོན་ཀྱང་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པ་ཡིན་ལ།   བེ་རི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན།   
   དགོན་པ་འདིའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ལ།   སྒྲུབ་མཆོད་ནི་ནག་རྒྱལ་ཕག་གསུམ་དང༌།   མར་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་འཆར་ཅན་མ་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལུགས་ལྟར་འདིར་གསལ་བཤད་ཀྱི་དགོས་གལ་མ་མཐོང༌།   ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་གོང་གསལ་ལྟར་སྤྱི་ལོ་1754ལོར་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གིས་ལྔ་རིག་སློབ་གླིང་བཙུགས་པར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཧ་ཅང་དར།   ཁམས་ཕྱོགས་འདིར་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་མ་ཟད།   སྨན་རྩིས་དང༌།   སྒྲ་རིག་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་རྣམས་བོད་གངས་ཅན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་གདལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།   སྤྱི་ལོ་1780 ལོ་ཡས་མས་ཙམ་ན་དབོན་ཀརྨ་བསམ་འཕེལ་གྱི་ཡང་སྲིད་དབོན་སྤྲུལ་དབང་གི་རྡོ་རྗེས་དཔལ་སྤུངས་དགོན་དུ་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་སྒྲུབ་ཁང་གསར་འཛུགས་གནང༌།   དེར་ལོ་གསུམ་ཟླ་གསུམ་མཚམས་བཞུགས་ནས་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་དང༌།   མར་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་གནང་བའི་སྲོལ་བཙུགས།   སྤྱི་ལོ་1866ལོར་ཙམ་ལ་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་དཔལ་སྤུངས་ཡང་ཁྲོད་དུ་ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་སྒྲུབ་པ་ཐོག་མར་བཙུགས།   ལོ་གསུམ་ཟླ་གསུམ་རིང་ལ་ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་དང༌།   ཤང་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་དགོས་པའི་སྲོལ་གཏོད།   དེ་ལྟར་དགོན་འདིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་པ་མ་ཟད།   མར་ཤང་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་འཆད་ཉན་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་སྟབས།   སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོའི་བླ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་བླ་དང་མཆོད་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།   དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་བྱེས་བགྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒར་འབོད་བྱེད་པར།   ཤར་རྒྱལ་བ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ།   བཀའ་དགོན་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུའི་མ་དགོན།   ས་དགོན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་སྨོན་ཡུལ།   རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་འདུས་ས།   རྒྱ་ནག་པོའི་ཡུལ་དུ་ཇ་ཞིང༌།   འཇང་ཁྲ་མོའི་ཡུལ་དུ་འབྲས་ཞིང༌།   བྱང་གདམ་རེ་མདོ་རུ་ཚྭ་ཞིང༌།   གནམ་ས་ཕྱེད་བགོས་ཀྱི་བདག་པོ།   འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག་གི་བདག་པོ།   སྡེ་རྫོང་ཁག་དགུ་ནས་ས་བོགས་དང་འབྲུ་ཁྲལ་ལེན་མཁན་ཡིན་ནོ།   ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་འདུག  
  དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་གྲྭ་རྩ་དང་དགོན་ལག་སྐོར་ལ།   གྲྭ་རྩ་ཤོག་བཞི་ནི།   ① སེ་ཚ་ཨ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་སེ་ལོ་ཤོག  ② ཕྱི་འབྲོག་པདྨ་རུ་བ་དང༌།   འཛི་ཆུང་ཤོག་པ་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་ཕྱི་འབྲོག་ཤོག  ③ དཔེ་ཝར་ཆུ་ཉིན་སྲིབ་དང༌།   དཔེ་ཁ།   ཀཿ་ཐོག་བཅས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་དཔེ་ཝར་ཤོག ④ རྨེ་ཤོད།   འཛིན་པ།   གཏེར་ལྷུང༌།   རྩམ་མདོ།   ཧོར་པོ་སོགས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ལ་ལྷ་རུ་ཤོག་ཟེར།   དགོན་འདི་ཐོག་མར་འདེབས་སྐབས་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོས་བཀའ་ཡི་གནང་བ་ཐོབ་པའི་གྲྭ་ལྔ་བརྒྱ་ཡིན་ཡང༌།   དུས་ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་འཁོར་ནི་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད།   ཅེས་གསལ་བས་དཔྱད་དགོས་པར་སྣང༌།   
དགོན་ལག་སྐོར་ལ།   སྤྱིར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བཀའ་དགོན་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུའི་མ་དགོན་ཡིན་ཞེས་དགོན་ལག་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་ཡུལ་གང་དང་དགོན་པ་གང་ཡིན་གསལ་པོར་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་མ་རྙེད།   སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱི་ལོག་ཏུ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་དཔལ་སྤུངས་རང་ནས་བླ་བསྐོས་བཏང་སྟེ་འཛིན་སྐྱོང་དགོས་པ་ནི།   སྤུ་བོ་དགོན་ཁག་གཉིས།   རྡོ་སྟོད་སྨད་གཉིས།   མགོ་ལོག་རྒྱུད་སྡེ་དགོན་བཅས་ཡིན་ལ།   གཞན་ཡང་རྒྱལ་རོང་དང༌།   ནང་ཆེན་ཕྱོགས་སུ་དགོན་ལག་མང་པོ་ཡོད་འདུག  
སྡེ་འཁོར་དུད་ནི།   སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དཔལ་སྤུངས་དགོན་པའི་སྡེ་དུད་དཔལ་སྤུངས་རང་ནས་སྐུ་ཚབ་གཏོང་དགོས་པའི་སྡེ་པ་ལ།   ཨ་ལོ་སྐུ་ཚབ་གཉིས།   སེ་ཚ་སྐུ་ཚབ་གཅིག  ཧོར་པོ་དང༌།   རག་ཆབ།   རྩམ་མདོ་གསུམ་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག འཛིན་པ་དང་གཏེར་ལྷུང་གཉིས་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག  ཟུར་མང་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག འདན་དྲན་ཐང་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག མདོ་གཞུང་རྒྱུད་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག རི་མདའ་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག དབོན་སྟོད་ལ་སྐུ་ཚབ་གཅིག་བཅས་དང༌།   འབྲོག་ཁུལ་དུ་གོ་ཆེ་ལ་ཤེ་དཔོན་དཔོན་གཡོག་གསུམ།   ཕྱི་འབྲོག་ནོར་མ་ཁག་གསུམ་ལ་དཔོན་རེ་རེ།   རྟ་དཔོན་གཅིག་བཅས་བཏང་དགོས་ཤིང་ཡོད་པ་དང༌།   གཞན་ཡང་ཕྱི་འབྲོག་ནང་དུ་ཤེར་སྡུད་དཔོན་གཡོག་ཁ་ཤས་དང༌།   ཨ་ལོ་དང་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གཉིས་ལ་ཐོག་སྡུད་དཔོན་གཡོག་ཁ་ཤས་རེ་བཏང་ཞིང་ཡོད་པ་རེད།   དེ་ཡང་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཀྱིས་འགན་རེས་ལོ་གསུམ་རེ་ཡིན་པ་དང༌།   ཤེར་སྡུད་དང་ཐོག་སྡུད་ཀྱི་འགན་རེས་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་རེ་ཡིན།

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།




#Article 49: ར་ལུང་དགོན། (109 words)


མཚན་རྒྱས་པར། ར་ལུང་མེ་ཏོག་མདང་འཕྲོག་ཅེས་ཞུ། ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་༤༨༥༢ཙམ་མཐོ་བའི་གམ་པ་ལ་བརྒྱབ། དེ་ནས་སྣ་མཁར་རྩེ་བརྒྱུད་ལྷོ་བྲག་དང་རྒྱལ་རྩེར་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་རག་ནས་མྱང་སྟོད་ཁ་རི་ལ་བརྒྱབ་སྟེ་མར་ཡོང་བས་ལམ་ཟུར་ཤིང་བྱང་ཡོད་པ་ལྟར་བྱང་ངོས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་ཀྱི་རེད།  ཁྱོན་བསྡོམས་ལྷ་ས་ནས་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ་༢༠༠མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད།

དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༡༩༣ལོར་འགྲོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ར་ལུང་ཞེས་པ་ནི་ཁུལ་དེའི་འབྲོག་པ་ཞིག་ལ་ར་མོ་[page 4] དཀར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རྟག་ཏུ་བོར་བརླགས་སོང་ཡང་སླར་རང་ལོག་ཡོང་ཚུལ་སྒྲུབ་ཆེན་གླིང་རས་པ་དང་། འགྲོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ལ་ཞུས་པར་ཁོང་རྣམས་ལྷན་དུ་ད་ལྟའི་དགོན་གནས་སུ་ཕེབས་པས། དེར་ར་མོ་དཀར་པོ་དེ་ཉལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་དེ་མར་ཡར་ལངས་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རྡོ་ལེབ་ཅིག་སྟེང་རའི་འོ་མ་བབས་ཤུལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱ་ཧུཾ། ཞེས་པའི་རང་བྱོན་འབུར་དོད་དུ་ཡོད་པ་༼རང་བྱོན་གྱི་རྡོ་དེ་ཕྲེང་འགོ་སྣ་ཕུ་ཆོས་ལུང་ཞེས་པར་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་༽གཟིགས་ཏེ་རྒྱ་རས་ལ་གནས་དེར་དགོན་པ་འདེབས་སུ་འཇུག་གནང་མཛད། དགོན་ས་དེ་ར་ཡིས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་བྱུང་བས་དགོན་མིང་ལའང་ར་ལུང་ཞེས་བཏགས། དེ་ནས་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གྱིས་འདུས་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར། གཙང་པ་རྒྱ་རས་ནི་ཡབ་རྒྱ་ཟུར་བོ་ཚབ་པེ་ཞེས་རུས་རྒྱུད་རྒྱ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་རྒྱ་དང་། འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་མྱང་སྟོད་ཁུ་ལེའི་ཡུལ་ནས་ཡིན་པས་གཙང་། དབུ་ལ་རལ་པ་ཡོད་པས་རལ་པ་ཞེས་འབྲི་དགོས་ཀྱང་བརྗོད་བདེའི་དབང་གིས་རྒྱ་རས་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ད་ལྟ་འཇིགས་མེད་མི་འགྱུར་བར་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་བྱུང་། ད་བར་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་ཡིན། དགོན་དེར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕྱིའི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་བཞི་དང་། ནང་གི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་བཞི། གསང་བའི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་བཞི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་གཅིག་བཅས་ཁྱད་འཕགས་བཅུ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ལས་མཆེད་པའི་ཆོས་ལ་འབྲུག་པ་ཞེས་སྟོད་འབྲུག་གནམ་གྱི་སྐར་མ། སྨད་འབྲུག་ས་ཡི་རྩི་ཤིང་། བར་འབྲུག་དབུ་ཆེན་གདུགས་ཐོབ་པ་ཉེས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་སོགས་གྲགས་པ་ཡིན།

སྔར་ར་ལུང་དགོན་དེར་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་འདུ་ཁང་ཀ་བ་༤༢ཀྱི་གཙང་ཁང་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་གཙང་ཁང་དུ་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་གསུམ་དང་། ཤར་གྱི་གཙང་ཁང་དུ་གདན་ས་ལྷ་ཁང་ཞེས་ཐུབ་པ་རབས་བདུན་ཐོག་སོ་མ་ཟིན་ཙམ། དེའི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་དུ་ཤར་ལི་དང་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སྨན་བླའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག ནུབ་ཀྱི་གཙང་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་ཐོག་ཚད་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མཛོད་སྤུར་མུན་གསལ་གཡུ་རྡོག་བྱ་གོང་གི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ། བྱམས་པའི་དབུ་ཐོད་བླ་མ་ལྷ་ཁང་ནང་བཀའ་བརྒྱུད་གསེར་ཕྲེང་ཞེས་བླ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་ལས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། ཤར་ངོས་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་ནང་སྐུ་རྒྱུ་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་བརྙན་ཁྲུ་གང་ལྷག་ཙམ་བྱས་པ་སྟོང་སྐུ། དེའི་གཞོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ནང་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དང་ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་ཙན་དན་དཀར་དམར་གྱི་ཀ་བ་གཉིས། སྒོ་འཕྱོར་གྱི་སྟེང་དུ་སྟོད་འབྲུག་ལྷ་ཁང་ཞེས་པའི་ནང་གི་རྟེན་གཙོར་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་རྒོད་ཚང་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་དང་གླང་དར་ཁྲིམས་ཕོག་མ་ཞེས་ཞབས་ལ་འཛེར་གར་བཏབ་པའི་སྟོན་སྐུ། ཆོས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་དྲོད་རྟ་རྔ་ཙམ་ཡོད་ཅེས་པའི་འཇིམ་སྐུ། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་དང་གསེར་ཟངས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཇི་སྙེད། ནུབ་ངོས་སུ་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་བཞུགས་གནས་བཅས་ཡོད། སྐུ་འབག་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་ཀ་བརྒྱད་ནང་གི་རྟེན་གཙོར་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་སྐུ་རྒྱུ་ཛྷཻ་ཀྵིཾ་ལས་གྲུབ་པ། ཡེ་ཤེས་དངོས་བཞུགས་ཡིན་ཞུ་བ། སྐྱེ་བོ་སོ་སོར་མཇལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱོན་པ་མི་ཚད་ལྷག་ཞིག་དང་། དེའི་གཡས་སུ་སྒྲུབ་ཐོབ་གླིང་རས་དང་གཡོན་དུ་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོས་བཞེངས་གནང་བའི་དཔལ་རེག་པ་མེད་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་རིན་ཐང་གསེར་ཞོ་གསུམ་སྟོང་གནས་པ། དེའི་གཡས་སུ་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་པདྨ་དཀར་པོའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག དེའི་གཡས་སུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག དེའི་གཡས་སུ་སྨད་འདམ་གྱི་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། དཔལ་རེག་པ་མེད་པའི་མཆོད་[page 6] རྟེན་གྱི་གྱོན་ངོས་སུ་སྐུ་རྒྱུ་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པ་གཅུང་རིན་པོ་ཆེ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག དེའི་གཡོན་ངོས་སུ་ཆོས་རྗེ་ང་འདྲ་མ་ཞེས་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། འབུམ་ནག་བྲིས་མ་དང་བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་མ། གཞན་ཡང་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྐུ་ཆས་སྣ་ཚོགས། ཆོས་བདག་ཇག་མེའི་སྐུ་ཕེབས་ཀྱི་སྐུ་ཆས་སོགས་ཡོད། དེའི་ནུབ་ངོས་སུ་ལྷ་མོ་དུས་གསོལ་མའི་མགྲོན་ཁང་། ཐོག་ཀར་སྐྱབས་མགོན་འབྲུག་པའི་བླ་རྒྱུད་ཀྱི་རིང་སྲེལ་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་སྣ་ཚོགས། དངུལ་གར་བླུགས་ཀྱི་བཀའ་བརྒྱུད་གསེར་ཕྲེང་གི་བླ་བརྒྱུད། རྟེན་གཙོར་ཤར་ལིའི་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་གསུམ། གཡམ་འབག་གི་སྒོ་སྒྲིབ་སྟོད་ལ་གངས་རིའི་རང་བྱོན་དང་འོག་ཏི་སེང་གེའི་རང་བྱོན་ཅན་གཏེར་མ། འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཞལ་འདོན་པར་ཤིང་ཆ་ཚང་། དེའི་ཤར་དུ་འབྲུག་པའི་གཟིམ་ཆུང་ཀ་བཞིའི་ནང་ལའང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ། ཤར་ངོས་མུ་ཏིག་ལྷ་ཁང་ནང་ཡི་དམ་བདེ་མཆོག་གི་སྐུ་བརྙན་ཡབ་དངུལ་དང་ཡུམ་ཟངས་དམར་ལས་གྲུབ་པ་ཐོག་སོ་ཅན། དེའི་གཡོན་ངོས་སུ་བདེ་མཆོག་གི་སླངས་གཟུགས་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་སོས་སུ་མུ་ཏིག ལྷོ་ངོས་སུ་པུ་ཤེལ། ནུབ་ཏུ་བྱུ་རུ། བྱང་དུ་མུ་མེན་ལས་གྲུབ་པ་ཁྲ་རྒྱན་མང་ཆེ་བ་མུ་ཏིག་ལས་གྲུབ་པས་མུ་ཏིག་ལྷ་ཁང་ཞུ་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན། དེའི་གཡས་ངོས་སུ་འབྲུག་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཀུན་དགའ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དངུལ་གདུང་གསེར་གྱི་བབ་ལ་ཅན་ཐོག་སོ་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ། དེའི་ནུབ་ངོས་སུ་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞིའི་མགོན་ཁང་ཀ་བརྒྱད་ཅན་ནང་གསེར་དཀར་པོ་ལས་གྲུབ་པའི་རྟེན་མདོས་ཁྲུ་ཕྱེད་དོ་ཙམ། དར་སྤུངས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྒ་ལོས་ཕུལ་བའི་རྡོ་ནག་གི་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་མཐོ་གང་ཙམ། དེའི་མདོར་སྲུང་མ་ཁག་གི་སྐུ་སོབ། མུ་ཏིག་ལྷ་ཁང་གི་འོག་ཏུ་གསང་བའི་མགོན་ཁང་ཞེས་ནང་གནམ་ལྕགས་ཕུར་པ་ཀ་བའི་རིང་ཐུང་ཙམ་དང་། རིན་ཆེན་བརྡར་ལུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དོ་ཙམ། དེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་འབྲུག་པ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ན་བཟའ་བླུགས་པའི་སྒམ་སྣ་ཚོགས། དྲིལ་བུ་ཐེག་ཆེན་ཞེས་པ་[page 7] སྒམ་གང་། གཞན་ཡང་རབ་གསལ་གཟིམ་ཆུང་ཁག་བཅས་ཡོད། དགོན་དེའི་འོག་གི་ཆུ་འགྲམ་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་ཀ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཙང་ཁང་ཀ་བཞིའི་ནང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྡོར་སེམས་ཐོག་སོ་གསུམ་ལྡན་གྱི་དབུ་རྒྱན་རིགས་ལྔའི་ཤར་རྡོ་སེམས་མུ་ཏིག ལྷོ་རིན་འབྱུང་པུ་ཤེལ། ནུབ་སྣང་མཐའ་བྱུ་རུ། བྱང་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་གཡུ། དབུས་རྣམ་སྣང་པུ་ཤེལ་བཅས་ལས་གྲུབ་པ་སོ་སོར་ཁྲུ་གང་ཙམ། གཞན་ཡང་ར་ལུང་སྐོར་ཆེན་གྱི་འཆམ་ཆས་དང་དུང་རྒྱ་རོལ་མོ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བཀའ་འགྱུར་པར་མ། སྒོ་འཕྱོར་སྟེང་རབ་གསལ་ནང་སྨན་འདམ་གྱི་གནས་བཅུ་ཁྲུ་གང་ཙམ། ཆུའི་ཁ་གནོན་ཡིན་ཞེས་ཕྱག་རྡོར་བྱིན་ཅན། མགོན་ཁང་དམར་པོ་ཞེས་པའི་ནང་གསང་བའི་རྟེན་བྱེ་མའི་མཆོད་རྟེན་ཉིས་ཐོག་ཅན་གྲང་གསེར་གྱིས་ན་བཟའ་བསྒྲོན་པ། དེའི་གཟུངས་སུ་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྐུའི་སྒལ་ཚིགས་ཉེར་གཅིག་ལ་ཁ་སར་པ་ཎི་ཉེར་གཅིག་འཁྲུངས་པ་ལས་གཅིག་དེའི་ནང་བཞུགས་པ། དེའི་གཞོགས་སུ་ཆོས་རྗེ་གཞོན་ནུ་སེང་གེའི་གསེར་ཟངས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་མི་ཚད་ལྷག ལྷོ་ངོས་སུ་འབྲུག་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་མཐུ་ཁང་ཞེས་པའི་ནང་འདྲེའི་མགོ་ལག་ཅེས་པའང་བཀལ་ཡོད། ལྷ་ཁང་དེའི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱི་སྲས་ཞིང་སྐྱོང་འབྲུག་གྲགས་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེའི་ནུབ་ངོས་གླིང་རས་ཀྱི་གྲུབ་ཕུག་ནང་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་གླིང་རས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཙམ། དེའི་ཤར་ངོས་སྤང་སྟེང་དུ་དགོན་དེ་མ་བཞེངས་གོང་ས་ཕུད་རྡོ་ཕུད་ལས་བཞེངས་པའི་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་མི་ཚད་ཙམ། དེ་ནས་གཙང་པ་རྒྱ་རས་དགོངས་རྫོགས་སུ་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་ནང་གི་རྟེན་གཙོར་གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་སརྤ་ཎིའི་ཁྲ་རྒྱན་རྣམས་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་ལྷ་ལྕམ་གྱི་མགུལ་རྒྱན་ཡིན་ཞུ་བ་ཐོག་སོ་གཅིག དེའི་ཆོས་འཁོར་བཅུ་གསུམ་ནང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་མི་ཚད་མ་ཟིན་ཙམ། བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་གཟིམ་སྒོ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་སྡེ་[page 8] བཞིའི་ལྷ་ཚོགས། གཉྩིར་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ཨར་ལས་པས་བསྒྲོན་མི་ཐུབ་པའི་ཚེ་ཨར་ལས་པ་རྣམས་ལྟོ་ཟ་བའི་དུས་དང་བསྟུན་ནས་སངས་རྒྱས་དབོན་དྷརྨ་སེང་གེས་སྤྲུལ་པའི་རྐྱང་ལ་ཆིབས་ཏེ་བསྒྲོན་གནང་བ་ཡིན་ཞུ་བ་དང་། རྐྱང་གི་ཞབས་རྗེས་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།

ད་ལྟ་སྐུ་འབག་ཟིལ་གནོན་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་ནང་རྟེན་ས་འོག་ནས་ཐོན་པ་དཔལ་རེག་པ་མེད་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྐུ་སྨད་སྟེང་སྐུ་སྟོད་གསར་དུ་བཞེངས་པ་དང་། གླིང་རས་གྱི་སྐུ་བརྙན། གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེའི་དུས་ཆེན་ར་ལུང་སྐོར་ཆེན་ནི་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༧ཚེས་༡༣·༡༤·༡༥བཅས་སུ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་མགོན་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གར་འཆམ་དང་། འབྲུག་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་གྲྭ་ཆུང་ཞིག་གིས་རྟ་བཞོན་ནས་གདན་འདྲེན་བཞིན་དགོན་པར་སྐོར་བ་བསྐྱོན་པ་དང་། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་ཆང་དང་། ཞོ་འོ་མ། དར་བ་སོགས་འབུལ་སྲོལ་ཡོད།

ཡང་དགོན་དེའི་སྟོད་དུ་གྲྭ་དགོན་སྤེ་བྱ་དགོན་ཞེས་པ་དང་། བྱང་ངོས་སུ་མོ་དགོན་གཞོང་ཁང་ཞེས་པ། ལྷོ་ངོས་སུ་མོ་དགོན་བཙན་བཅུ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གྱང་གོག་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།




#Article 50: ས་སྐྱ་དགོན། (181 words)


ས་སྐྱ་དགོན་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེ་ཀྲོན་ཆུས་ཁོངས་ཀྱི་ས་སྐྱ་རྫོང་གི་
བྱང་ངོས་དཔོན་པོ་རིའི་འདབས་སུ་གནས་ཡོད།གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་
དགོན་པ་དེ་བར་སྤྱི་ལེ་༡༥༠ཙམ་སྐྱོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།དེ་ནི་བོད་རབ་བྱུང་
དང་པོའི་ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༠༧༣ལོར་འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་པོས་གནས་
དེར་གཟིགས་སྐབས་དཔོན་པོ་རི་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཁ་དཔུང་(མཁལ་ཁུང་)
གཡས་པའི་ཐད་ནས་ས་དཀར་སེང་གདོང་འདྲ་བ་ལ་གྲུམ་ཆུ་གཡས་སུ་
འཁོར་བ།ལྷོ་ནི་མཎྜལ་སྤུངས་།ནུབ་ཆུ་མིག་རྫིང་ཁ་རྨ་བའི་གདོང་དང་མཚུངས་པའི་
ས་དཔྱད་དགེ་བརྒྱད་དགེ་བཅུ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་དུ་མ་ལྡན་པ་མཁྱེན་ནས་
གནས་འདིར་དགོན་པ་བཏབ་པས་དགོན་མིང་དུ་ཡུལ་དེའི་སའི་ཁ་དོག་ལ་གཞིགས་
ནས་ས་སྐྱ་དགོན་ཞེས་བཏགས།ས་སྐྱ་གྲུམ་ཆུའི་ལྷོ་བྱང་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལས་
དགོན་པ་ལྷོ་མ་དེ་ས་སྐྱ་གྲུམ་ཆུའི་ལྷོ་ངོས་ཐང་གཤོངས་སུ་ཆགས་ཤིང་།དགོན་པ་བྱང་
མ་ནི་གྲུམ་ཆུའི་བྱང་ངོས་དཔོན་པོ་རིའི་འདབས་སུ་ཆགས་ཡོད།འོན་ཀྱང་ས་སྐྱ་གྲུམ་
ཆུ་གཙང་པོའི་བྱང་གི་ལྷ་ཁང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ནི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་
མ་བྱུང་གོང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པར་ཉམས་མེད་སྔར་བཞིན་གནས་མུས་
རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ནང་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་ཕོག་ནས་ད་ལྟ་ཤུལ་རོ་
ཙམ་ལས་མཐོང་རྒྱུ་མེད། 

གྲུམ་ཆུའི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་འདི་ཉིད་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་
སྐུ་དུས་སུ་(སྤྱི་ལོ་༡༢༣༥?༡༢༨༠)ཡོན་གོང་མའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ས་སྐྱ་པར་བོད་ཡོངས་ལ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ལུང་བསྒྱུར་བའི་
དབང་ཆ་ཐོབ་རྗེས་དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོས་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ལས་
ལ་བསྐུལ་ནས་བོད་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༢༦༨ལོར་གསར་བཞེངས་
ཀྱིས་ཕྱིས་སུ་རྒྱས་སྐྲུན་རིམ་པ་བྱས་ནས་ད་ལྟའི་གཞི་ཁྱོན་འདི་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་ཡིན།
དེ་ཡང་དེ་སྔ་ཉམས་གསོ་མ་བྱས་གོང་ལྷ་ཁང་འདིར་དངོས་ཡོད་ཀ་བ་བརྒྱ་དང་བཅུ་
མེད་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང་།བར་སྒོ་སེང་ལྡེང་སྒོ་འབྲེལ་ཡན་ཆོད་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་གཅིག་རང་
ཡིན་པ།ནུབ་ངོས་སུ་གྲགས་ཅན་གྱི་ཀ་བ་བཞིའི་ས་ད་ལྟའི་འདུ་ཁང་དང་།ལྷོ་ངོས་སུ་
ཕུར་སྒྲུབ་ལྷ་ཁང་།བྱང་ངོས་སུ་དངུལ་གདུང་རིག་འཛིན་ལྷ་ཁང་བཅས་ཐོག་ཚད་རང་
སོར་བཞག་སྟེ་བརྩིགས་པས་བཅད་དེ་ཁང་པ་སོ་སོར་བཅོས།ལྷ་ཁང་བྱང་ཤར་ངོས་སུ་
ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་གི་གདུང་རྟེན་ལྷ་ཁང་དང་།སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་གི་ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་།
ཕྱག་དཔེ་ལྷ་ཁང་།འོག་ཐོག་གི་མཛོད་ཁང་ཁག་བཅས་ཐོག་ཚད་གཅིག་ལ་བར་དུ་ཐོག་
ཕིབས་ཏེ་ཐོག་ཚད་གཉིས་ཅན་དུ་བཅོས་པ་ནི་འོག་ཁང་དང་སྟེང་ཁང་གཉིས་ཀ་བ་
གཅིག་ཡིན་པ་དེང་དུས་ཀྱང་གཟིགས་གསལ་ལྟར་རོ།ད་ལྟའི་ལྕགས་རིའི་ཕྱི་རོལ་དུ་
དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་ལྕགས་རི་ཞེས་པ་ཁུག་འབུར་ཅན་གྱི་ལྕགས་རི་དང་།དེའི་ཕྱིར་འོབ་དོང་
ནང་ཆུས་བཀང་བའི་ལྕགས་རི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡོད་ནའང་ཐོར་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས་ད་ལྟ་མི་སྣང་ངོ་། 

རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༨ལོར་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ཉམས་གསོའི་སྐབས་ཀ་རྩ་རུལ་
སྐྱོན་ཅན་རྣམས་ལ་རྡོའི་ཀ་སྟེགས་གསར་དུ་བཅུག་པ་དང་།འདུ་ཁང་གི་སྒོ་འཕྱོར་ལ་རྡོའི་
ཀ་བ་ཁ་ཤས་དང་རྡོ་སྐས་གསར་སྐྲུན་བཅས་མཛད་པས་སྔ་མའི་རྣམ་པར་རིམ་བཞིན་
འགྱུར་བ་བྱུང་།ལྷ་ཁང་ཁོ་ནའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་མ་༥༥༤༢ .༤༩ཡོད་པ་དང་།
ཕྱི་སྐྱའི་ངོས་རེའི་དཀྱུས་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་ཤར་ནུབ་སོ་སོར་སྤྱི་ཁྲེ་༦༩རེ་དང་།ལྷོ་བྱང་ཞེང་
ཚད་སོ་སོར་སྤྱི་ཁྲེ་༨༣.༦༠རེ།ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་མཐོ་ཚད་ས་ངོས་ནས་ལན་ཀན་བར་
སྤྱི་ཁྲི་༢༢.༢༨རྩིག་ཞེང་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་༣.༥༠ཡོད་པ་དང་།ལྷ་ཁང་ཁོར་ཡུག་ལྕགས་རིའི་
ཕྱོགས་མཚམས་བརྒྱད་ལ་སྤེལ་བརྒྱད་དེ།ཤར་སྤེལ།ལམ་སྒོ་སྤེལ།ཤར་ལྷོ་རིག་འཛིན་ཕོ་
བྲང་།ལྷོ་སྤེལ།ལྷོ་ནུབ་ལྕོག་མོ་སྤེལ།ནུབ་སྤེལ།ནུབ་བྱང་སོག་པོ་སྤེལ།བྱང་སྤེལ།བྱང་ཤར་
བཙུན་མོ་སྤེལ་སོགས་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན་ལ་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་༡༦རེ་དང་།ལྕགས་རིའི་
མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་༡༠བཅས་ཡོད་པ་ནི་ཚད་འཇལ་ཏན་ཏིག་ཡིན་པར་གསུང་སོ།ད་ལྟ་
དྲི་གཙང་ཁང་དང་འདུ་ཁང་ཆབས་ཅིག་ཀ་རིང་བཞི་བཅུའི་གྲས་སུ་གྲགས་ཅན་གྱི་ཀ་
བ་བཞི་སྟེ། ༡.རྒྱ་ནག་སེ་ཆེན་ཀ་བ་དེ་སྦོམ་ཚད་སྨིད་བཞི་དང་རིང་ཚད་སྨིད་དྲུག་དང་
ལི་སྨིད་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པ། ༢.སྟག་པོ་ཀ་བ། ༣ .འབྲོང་པོ་ཀ་བ། ༤ .ནག་པོ་ཀ་བ་བཅས་ཡོད། ༡ .འདུ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་བཞེངས་པའི་ལུགས་མའི་
ཐུབ་ཆེན་ཐོག་ཚད་མ་དང་།དེའི་གཡས་ཕྱོགས་ནས་གོ་རིམ་ལྟར་རྗེ་ས་པཎ་གྱིས་སྐྱིད་གྲོང་
འཕགས་པ་ཝ་ཏིའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མུ་སྟེགས་པ་ཕམ་པར་མཛད་སྐབས་ཀྱི་ཡི་དམ་འཇམ་
དབྱངས་རྩོད་རྒྱལ་མ་ནང་བཞུགས་ཀྱི་ལུགས་མའི་སྒྲོལ་མ་སྐུ་ཚད་ཁུ་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་།
ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤས་གདན་དྲངས་པའི་ལུགས་མའི་ལུང་བསྟན་སྒྲོལ་མ་བཞེངས་སྐུ་གཅིགཤེལ་སྒྲོམ་
ནང་ས་སྐྱའི་ཆོས་དུང་དཀར་པོ་རྒྱང་གྲགས།ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་ཐུགས་དམ་རྟེན་ལུགས་མའི་
ཐུབ་དབང་ལྷ་ཆེན་དཔལ་འབར།ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པ་འཇམ་དབྱངས་
བསོད་ནམས་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་དུས་སུ་བྱང་ཕྱོགས་སྐྱ་བོ་ཁ་གདང་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའི་ལུགས་
མའི་ཐུབ་དབང་གསུང་བྱོན་ཐོག་ཚད་མ།ངག་དབང་མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཐོག་ཚད་མ།བླ་ཆེན་
ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཐུགས་དམ་རྟེན་ཐུབ་དབང་།ཤར་པ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཐུགས་
དམ་རྟེན་ཐུབ་དབང་མཛོད་སྤུ་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་བ།པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོའི་ནང་རྟེན་
ལུགས་མའི་ཐུབ་དབང་ཐོག་ཚད་མ་སོགས་ཡོད། རྟེན་གཙོའི་གཡོན་ཕྱོགས་ནས་གོ་རིམ་ལྟར་
དཀར་པོ་རྣམ་གསུམ་སྟེ་ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ།
སློབ་དཔོན་བསོད་ནམས་རྩེ་མོ།རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གསུམ་གྱི་འདྲ་སྐུ་གསེར་ཟངས་
ལས་གྲུབ་པ་མི་ཚད་མ་དང་།ཐིག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་བླ་མའི་ཐུགས་དམ་རྟེན་འཇམ་དབྱངས་མེ་ཐུབ་མ།
རྗེ་བཙུན་པད་འབྱུང་པའི་ནང་རྟེན་ལུགས་མའི་བྱམས་མགོན་ཐོག་ཚད་མ།དྷྭརྨ་པཱ་ལའི་རྟེན་ལུགས་
མའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་།དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་གྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ཐུབ་དབང་ལུགས་མ་ཐོག་ཚད་མ།
ཤར་པ་དུས་འཁོར་བའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ལུགས་མའི་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་མ།ས་བཟང་པའི་
ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ལུགས་མའི་ཐུབ་དབང་།སྒང་ཀ་བ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་རྟེན་ལུགས་མའི་ཇོ་བོ་ཨ་རམ།
དབུས་སུ་ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་དང་།བསོད་ནམས་རྩེ་མོ།གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གསུམ་གྱི་བཞུགས་
ཁྲི་བསྟར་གཅིག་མ།དེའི་མདུན་ཕྱོགས་སུ་ས་སྐྱ་མཁན་པོའི་བཞུགས་ཁྲི་ཆུང་བ་གཅིག་བཅས་བཞུགས་སོ། ༢ .འདུ་ཁང་གི་གསུང་རྟེན་དུ་ཡུམ་མཆོག་བསྟན་འཛིན་དབང་མོས་བཞེངས་པའི་བརྡ་ཪྙིང་མའི་
བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ་ཆ་ཚང་དང་།ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་གསེར་
ཆོས་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག་ལ་པོད་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅས་དང་།ལྷ་ཁང་འདིའི་སྐུ་རྟེན་རྣམས་
ཀྱི་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་པོད་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་ཤིང་གི་དྲ་མིག་ནུབ་ཏུ་
དྲ་མིག་བརྒྱད་དང་།བྱང་ཕྱོགས་སུ་དྲ་མིག་ཞེ་བཞི། ཤར་དུ་དྲ་མིག་བཞི་སྟེ་བསྡོམས་སྲིད་དུ་དྲ་མིག་ང་དྲུག 
དྲ་མིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔངས་སུ་པོད་ཆེ་ཆུང་སོ་ལྔ་ཙམ་ཆུད་པ་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཁྱོན་དྲ་མིག་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་བརྒྱད་
ཡོད།དེའི་ནང་ཚན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་པོ་ཏི་ལྕགས་ལུང་མར་གྲགས་པ་ནི་གསེར་དང་
དངུལ།དུང་།གཡུ་བྱུར་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བརྡ་ཪྙིང་མའི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང་།
ལྕགས་ལུང་མར་འབོད་པ་ནི་གླེགས་ཤིང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་འོག་ལ་ལྕགས་ལུང་བརྒྱད་ཡོད་པས་དེ་
ལྟར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་པོད་ཆེན་དེའི་དཔངས་སུ་ལི་སྨིད་གྱ་དགུ།སྲིད་དུ་སྨིད་གང་དང་ལི་སྨིད་བརྒྱད་
ཅུ་ཐམ་པ།ཞེང་ཚད་སྨིད་གཅིག་དང་ལི་སྨིད་གཅིག་ལྡན་པའི་པོད་ཆེན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དཀོན་པ་
ཡིན།གཞན་ཡང་དྲ་མིག་ནང་དུ་ཆོས་རྩིག་ཆེན་མོ་སྟེ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་དང་།དངུལ་བྲིས།
དུང་བྲིས།གསེར་དངུལ་སྤེལ་མར་བྲིས་པ།སྣག་ཚས་བྲིས་པ་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་པོད་གྲངས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་
སྟོང་ཙམ་ཡོད་པར་གྲགས་པའི་ཁྲོད་དུ་པོད་གཡག་རྒྱབ་མ་དང་།མཛོ་རྒྱབ་མ།དྲེལ་རྒྱབ་མ་ཞེས་པ་སོགས་པོད་
ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རྣམས་བརྡ་རྙིང་མའི་བྲིས་མ་ཞེ་ཅིག་ཡིན་པས་ཆོས་རྩིག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བོད་ས་ཁུལ་
གང་དུའང་མ་མཆིས་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རིག་རྫས་ཡིན་ཞིང་།ཁ་རྒྱུན་དུ་ཕྱིའི་རྩིག་པ་ཞིག་ཀྱང་ནང་གི་
ཆོས་རྩིག་མི་ཞིག་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་དོ། ༣ .འདུ་ཁང་གི་ཐུགས་རྟེན་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་
སྟག་(སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠)ལོར་ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་གི་བདག་མོ་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་མས་འགན་བཞེས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་ཕུན་ཕོའི་བདག་
ཆེན་ངག་དབང་མཐུ་སྟོབས་དབང་ཕྱུག་གི་གདུང་རྟེན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་
ཐོག་ཚད་མ། 
ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་ཀྱི་གདུང་རྟེན་དངུལ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་འཛམ་གླིང་འོད་
གསལ་མ།ཨེ་ཝཾ་བཟང་པོའི་མཆོད་སྡོང་དངུལ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན།ཇི་བིག་ཐེ་མུར་གྱིས་
བཞེངས་པའི་དངུལ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན།བསོད་ནམས་དབང་ཕྱུག་གི་གདུང་རྟེན་གསེར་
ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་བཅས་བཞུགས་སོ།ལྡེབས་བྲིས་སྐོར་བརྗོད་ན་གསེང་གཡབ་
ལྡེབས་ཞལ་ཐོག་ལམ་འབྲས་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་ལྡེབས་བྲིས་དང་།ལྷོའི་ལྡེབས་ཞལ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
མཛད་བརྒྱའི་ལྡེབས་བྲིས་སོགས་ཡོད། ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་སྟེང་གི་ཐིག་གཡབ་ལྡེབས་ཞལ་ཐོག་ཏུ་བདག་
ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་དགུང་གྲངས་སོ་བཞི་བཞེས་པ།རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་ལུག་(སྤྱི་ལོ་༡༢༩༥ལོར་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་བཀོད་བཞིན་བླ་མ་བློ་ཆེན་དང་།སྦུར་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་
ཀྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་མན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རིག་བསྡུས་སོ་སོར་བགྲངས་པས་
དྲུག་བརྒྱ་སོ་དགུ་དང་།དཀྱིལ་འཁོར་དངོས་ཆིག་བརྒྱ་ཞེ་བརྒྱད་ཡོད་ཀྱང་དེང་སང་ཐིག་གཡབ་ལྡེབས་
ཞལ་ཐོག་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལུགས་ཀྱི་བླ་བརྒྱུད་དང་།ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་མན་ངག་ལུགས་ཀྱི་བླ་བརྒྱུད།ལམ་འབྲས་
ཀྱི་བླ་བརྒྱུད།ས་པཎ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སོ་ཐར་སྡོམ་རྒྱུན།རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ལྡེབས་བྲིས་ཡོད། ཐིག་གཡབ་ནུབ་སྐྱ་ལ་དཔལ་ཀྱེ་མན་ངག་ལུགས་དང་།ཀྱེ་རྡོར་འབྲེལ་ལུགས།ཀྱེ་རྡོར་མཚོ་སྐྱེས་ལུགས།
ཀྱེ་རྡོར་ནག་པོ་ལུགས་ཏེ་བཀའ་བབས་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་།གཞན་ཡང་རྡོར་དབྱིངས།དཔལ་མཆོག་
དང་པོ།རིགས་འདུས།བདེ་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ།དུས་འཁོར། ཀུན་སྲོག་རྡོ་རྗེ་བདག་མེད་མ།ཕུར་པ།
ཡང་དག མར་མ་དགུ།རག་བྱེད།ལྷ་བཅུ་གསུམ་པ།ཕུར་པ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲོ་བོ་བཅུས་
བསྐོར་བ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་བཞུགས། ལྷ་ཁང་འདིར་དགེ་འདུན་པའི་བཞུགས་གདན་
སྦོལ་ཁུག་རྒྱོང་ཤིང་ཁྲི་ལྡན་དཔངས་སུ་ཁྲུ་ཕྱེད་གཉིས་
ཅན་ཡུག་རིང་ཉི་ཤུ་དང་།གཞན་ཡང་རིག་དངོས་ཀྱི་གྲས་སུ་སྐུ་རྟེན་གྱི་མདུན་ཅོག་ཤེལ་ཁྲའི་ནང་ཡོན་
རྒྱལ་རབས་སོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཡུ་ཐུང་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བརྒྱ་ཙམ་དང་།དཀར་ཡོལ་
གྱི་མི་ཚེ་རིང་དང་།ཧྭ་ཤང་།ཕྱུག་པོ་རྣམ་གསུམ། གུ་ཤ།སྦུབ་ཆལ།བྱ་རི་དྭགས་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་བཪྙན་
ཅན་སྣ་ཚོགས་སྒྲིག་བཤོམས་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་
ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་སྔ་རོལ་གྱི་དངོས་རྫས་ཪྙིང་མ་ཞེ་ཅིག་གོ། ལྷ་ཁང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་
སྐོར་ལས་དངུལ་གདུང་རིག་འཛིན་ལྷ་ཁང་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བརྒྱད།
རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་སྔགས་འཆང་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་གྱི་དངུལ་གདུང་།འཇམ་དབྱངས་བསོད་ནམས་དབང་པོའི་
སྐུ་གདུང་རིལ་པོ་བཞུགས་པའི་དངུལ་གདུང་།དེ་བཞིན་སྔགས་འཆང་གྲགས་པ་བློ་གྲོས་དང་།ཀུན་དགའ་
དབང་རྒྱལ།དགའ་ཆེན་མཐུ་སྟོབས་དབང་ཕྱུག བསོད་ནམས་དབང་ཕྱུག་འཇམ་མགོན་ཨ་མེས་ཞབས་ངག་
དབང་ཀུན་དགའ།བསོད་ནམས་གྲགས་པ་
རྒྱལ་མཚན།ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས།བསོད་ནམས་རིན་ཆེན།ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས།མཐུ་ཆེན་དབང་འདུས་སྙིང་པོ་
བཅས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཐོག་ཚད་མ་བཅུ་གཅིག་བཅས་བཞུགས། ལྷ་ཁང་འདིའི་ལྡེབས་ཞལ་ཐོག་ཏུ་ས་ཆེན
་གོང་མ་ལྔ་དང་།རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ།གྲུབ་ཆེན་བིརྦ་པ།
རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་བཞེངས་སྟབས་སུ་བཞུགས་པ།ལྷ་ཁང་དེར་བཞུགས་པའི་གསུང་རྟེན་དུ་ལམ་
སྐོར་སོགས་སྡེ་དགེ་པར་མ་པོད་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ།ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་།ས་སྐྱ་བཀའ་
འབུམ།འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་བཀའ་འབུམ།ཞུ་ཆེན་བཀའ་འབུམ།ངོར་ཆེན་བཀའ་འབུམ་ཆ་
ཚང་སོགས་ཁྱོན་གསུང་རབ་སྣ་ཚོགས་པོད་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་བཞུགས་སོ། ལྷ་ཁང་བྱང་ལ་རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བཅུ་
གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ས་སྐྱའི་གདུང་བརྒྱུད་མ་ཡིན་པའི་བླ་མ་
རྣམས་ཀྱི་གདུང་རྟེན་སྨན་འཇིམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཐོག་ཚད་མ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་དང་།བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན།
པད་སྤུངས་མཆོད་རྟེན། ལྷ་བབས་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཅན་དྲུག་དང་།ལྡེབས་ཞལ་ཐོག་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཀོད་པ་
བཞུགས་སོ།གཞན་ཡང་ཕུར་སྒྲུབ་ལྷ་ཁང་དང་།ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་གི་གདུང་རྟེན་ལྷ་ཁང་།སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་གི་
ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བྱིན་ཅན་མང་དུ་བཞུགས་ཡོད། 
ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་གཞུང་སྒོ་འཛུལ་བའི་བར་ཤུལ་སྟེང་གི་ཕྱག་དཔེ་ལྷ་ཁང་དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནོད་
འཚེ་ཐེངས་མང་ཕོག་མྱོང་ཡང་སྟེས་དབང་གིས་ལྷག་ལུས་བྱུང་བའི་ས་སྐྱ་གོང་མ་རིམ་ཅན་གྱི་བཀའ་
འབུམ་དང་།བླ་མ་རིམ་བྱུང་གི་རྣམ་ཐར།ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྒྲ་གཞུང་གི་འགྲེལ་པ།
ལྷག་པར་དུ་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མར་བྲིས་པའི་ལཉྩ་དང་ཝརྟུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱ་དཔེ་དུ་མ།ས་སྐྱའི་ལམ་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་
སོགས་མདོར་ན་རིག་གནས་བཅུའི་གཞུང་ལུགས་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་དཔེ་ཪྙིང་པོ་ཏི་དྲུག་སྟོང་
ལྷག་ཙམ་དེར་བཞུགས་ཡོད། ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་སྒོ་དང་སེང་ལྡེང་སྒོ་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་འཕྱོར་ནང་མ་ལྟ་བུ་དེའི་ནང་དུ་སྨན་འཇིམ་ལས་
གྲུབ་པའི་ཐོག་ཚད་ཅན་གྱི་ཁྲོ་བོ་མི་གཡོ་བ་དང་རྟ་མགྲིན་གཉིས་སྒོ་སྲུང་གི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་དང་།
སྒོ་འཕྱོར་ལྡེབས་བྲིས་སུ་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བཅས་བཞུགས་སོ། མདོར་ན་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་བཞེངས་པ་ནས་ད་བར་འཁོན་རྒྱུད་རིམ་བྱུང་གིས་ཉམས་
གསོ་གསར་སྐྲུན་མཛད་སྟབས་ད་ལྟའི་གཞི་ཁྱོན་འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན།ཕྱི་ཡི་ལྕགས་རི་དང་ལྷ་ཁང་
དངོས་ཀྱི་ཕྱི་ངོས་ལ་ས་ཚོན་དམར་སྨུག་གསོལ་ཡོད་ཅིང་།ལྷ་ཁང་གི་ཟུར་བཞི་དང་གློ་འབུར་གྱི་ཟུར་
གཉིས་བཅས་སུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དྲུག་དང་།ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་ལྷ་ཁང་བྱང་གི་བར་སྐྱའི་
སྟེང་དུ་གསེར་ཟངས་ལུགས་མའི་གཉྫིར་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ལྕགས་ཐག་གིས་ཕྱོགས་བཞིར་བཏགས་
པ་གཅིག་དང་།ཤར་ནུབ་བྱང་བཅས་སུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གཉྫིར་རེ་ཡོད་པ།ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་
གཉྫི་རའི་གཡས་གཡོན་དུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྨ་བ་གཉིས་དང་།སྤེན་བད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་
ཤིང་བརྐོས་ཀྱི་སེང་གེ་དང་།གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྤེན་རྒྱན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྟེང་འོག་ཏུ་རླུང་དྲིལ་
གྱིས་བརྒྱན་པ་སོགས་རྣམ་པར་མཛེས་ཤིང་།ཕྱིའི་བཀོད་པ་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་ཨར་སྐྲུན་ཁྱད་ཆོས་
གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལྟ་བས་མི་ངོམ་ལ་གནའ་ཉམས་དོད་པ།ནང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ངོ་
མཚར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བཅས་མེས་རྒྱལ་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་དབར་ཨར་སྐྲུན་སྒྱུ་རྩལ་སྤེལ་རེས་
བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དང་།རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་པར་ཡང་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད། རིག་གནས་
གསར་བརྗེའི་དུས་ངན་སྐབས་རྩ་ཆེའི་རིག་དངོས་དེ་དག་ཐོར་གྱར་དུ་སོང་བ་
ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་གནའ་བོའི་རིག་དངོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ད་ལྟའང་མཇལ་
རྒྱུ་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་དང་།རྒྱ་ཆེའི་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་སྒོ་དབྱེ་ཡུལ་
གཙོ་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད། དཔལ་ས་སྐྱ་དགོན་འདིས་མེས་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་
གལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད་པས་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༡ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་གནད་
རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲས་སུ་གཏོགས་སོ། 

ས་སྐྱ་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།

དགོན་དེ་ནི་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ས་སྐྱ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གནས་པས་ན་ས་སྐྱ་དགོན་ཞེས་འབོད།

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།




#Article 51: གླ་བ། (136 words)


གླ་བ་ནི་འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད། དེ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཆའི་ནགས་གསེབ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གླ་བ་ཕོ་རིགས་ཀྱི་གླ་རྩི་སྟེ་ཕོ་མཚན་སྔོན་གྱི་ཁུག་མ་དེ་སྨན་རྩ་ཆེན་ཡིན་ཕྱིར། རྔོན་པས་ལྐོག་བསོད་བྱེད་དྲགས་པས་ད་ལྟ་མེད་པར་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པས་སྲོང་སྐྱོབས་བྱེད་པར་སྐུལ་བ་ཡིན།

གླ་བའམ་གླ་བ་སྨུག་ཆུང༌ཟེར། རྩྭ་གཟན་འོ་འཐུང་གི་རིགས་ཡིན། གཟུགས་ནར་མོ་སྒུར་དབྱིབས་ཅན། དེ་ལས་རོ་སྨད་མཐོ་བ། རྣ་ཅོག་རིང་ཤིང་གོར་མོ་ཅན། རོ་སྨད་རྒྱས་ཤིང་འཁྱིལ་བ། རྒྱབ་ནས་བལྟ་བའི་ཚེ་ལུས་ཡོངས་རོ་སྨད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ལྟར་བུ། རྔ་མ་ཅུང་ཆུང་བ། ཕོའི་རྔ་མ་ལ་སྤུ་མེད་པ། ཕོ་ཡི་རྔ་མ་འདི་ལས་དབང་ངམ་ན་ཚ་ཅི་ཞིག་གིས་ཟ་འཕྲུག་ཡང་ཡང་ལངས་ནས་ཡར་རྒྱུགས་མར་རྒྱུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། རྡོ་སོ་དང༌། གད་པ། ཤིང་དུམ་སོགས་སུ་ཡང་ཡང་བརྡར་དགོས་བྱུང་བ། དེའི་དབང་གིས་སྤུ་དང་པགས་པ་ཟད་ནས་རྨ་ཤུ་ཐོན་པ། དེ་ལ་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་འབུ་སྲིན་ཕྲ་མོ་རྣམས་རྨ་ཁ་དེར་འབབ་ནས་གཏན་དུ་སྡོད་འཇུག་གི་མེད་པ། དགུན་དུས་སུ་རྔ་མ་དེར་སྤུ་མེད་པས་གྲང་ངར་གྱིས་ཕྱིད་ནས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་འཛག་པ། མདོར་ན་དུས་བཞིར་རྔ་མ་འདི་ཟ་འཕྲུག་ལངས་ནས་སྡོད་དུ་མི་གཅུག་ཅིང་ལྷག་པར་དགུན་ཁ་གྲང་ངར་ཆེ་བ་དང༌། དབྱར་ཀ་ཚ་བ་ཆེ་བའི་དུས་དེར་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བ། དེ་ལྟར་ཟ་འཕྲུག་འདི་མ་བརྡར་ན་ཡེ་ནས་མི་བཟོད་པས་གནས་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ལམ་ངེས་ཅན་ཞིག་ནས་བྲག་སྣ་དང༌། ཤིང་སོ། གད་སྣ་སོགས་ལ་རྟག་པར་བརྡར་གྱི་ཡོད་པས་དེར་དྲི་མ་ངར་པོ་ཞིག་ཀྱང་འཐུལ་བཞིན་ཡོད་པ། རི་དྭགས་རྔོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྔ་མ་བརྡར་ས་འདི་གང་དུ་ཡོད་པ་བཙལ་ནས་དེར་ས་རྙི་སོགས་རྒྱ་བཞག་ནས་རི་དྭགས་འདི་སྟབས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཛིན་འགྲོ་བ་བཅས་ནི་ཅི་འདྲའི་ལས་ངན་ཞིག་རེད་ཨང༌། མོ་ཡི་རིགས་ལ་རྔ་མའི་དཀའ་ངལ་འདི་མེད། ཡང་ཡུལ་དེའི་ཉེ་སྐོར་དུ་གླ་བ་ཕོ་གཉིས་ཡོད་ན་ཁོང་གཉིས་རྟག་པར་འཛིང་ཤིང་འདེད་རེས་དང༌། སྡིག་རེས་བྱེད་པ། དེ་ལྟར་བག་མེད་དུ་གང་སར་འདེད་རེས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྔོན་པ་ལ་གོ་སྐབས་སྐྲུན་གྱི་ཡོད་པ། འོན་ཀྱང་ཁོ་གཉིས་ཞེ་གཏིང་ནས་འཆི་གསོན་ཐུག་པའི་དམར་འཛིང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་མ་ཟད་རྩྭ་མཉམ་ཟ་དང༌། ཆུ་མཉམ་འཐུང་བྱེད་པ་སོགས་གཅིག་ཤོས་མེད་ན་གཅིག་ཤོས་དེ་སྡོད་མི་ཐུབ་པ་ལྟར་གང་སར་བཙལ་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། རྔོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ཤོས་དེ་སོད་ན་གཅིག་ཤོས་སྔར་གྱི་གནས་ཤུལ་དེར་སྒུགས་ནས་གསོད་ཆོག་པར་བཤད། 
འདི་ལ་བོད་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་གླ་བ་ཁ་འཐབ་ཟེར། ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་ཞེ་ནས་མཐུན་ཞིང་རྟག་པར་ཁ་རྩོད་རྒྱག་མཁན་གྱི་མི་ལ་གླ་བ་ཁ་འཐབ་ཅེས་དཔེ་ཡི་སྒོ་ནས་མཚོན་པར་བྱེད། ཉིན་གུང་དང༌། མཚན་གུང་ལ་བྲག་སྐྱིབས་སོགས་སུ་ཡིབ་སྡོད་བྱེད་པ་དང༌། སྲོད་དང་ཐོ་རེངས་གཉིས་ནི་རྩྭ་དང་ལྕུག་ཕྲན་སོགས་གཟན་ལ་རོལ་བའི་དུས་ཡིན། རིལ་མ་གནས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པར་བྱེད། གླ་བ་ཕོ་མོ་རིལ་མ་དང༌། གཅིན་པའི་དྲི་ཡིས་འབྱེད་པར་ནུས་ཟེར། གླ་བའི་ཤ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཕོ་ཡི་ཤ་ནི་ཡར་སོ་མཆེ་བ་ཅན་གྱི་ཤ་ཡིན་པས་ཁྱི་ཤ་དང་མཚུངས་པར་བཤད་ཅིང་ཕལ་ཆེར་ཟ་མི་མེད། ལྷག་པར་ཤ་འདི་ལ་གླ་རྩི་དྲི་མ་འདྲ་བོ་སྣས་མི་བཟོད་པར་བྲོ་གི་ཡོད་པས་ཟ་མི་ཐུབ་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གླ་ཕོའི་རྔ་མ་འདི་ནི་ཞིམ་མངར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ནས་ཟ་མཁན་རེ་གཉིས་ཡོད་སྲིད་པ་འདུག ངག་རྒྱུན་དུ། ཞིམ་པོ་ཁ་གང༌། གླ་བའི་རྔ་མ། ཟེར། འདི་ནི་ཚིལ་དང་མར་ཁུ་རང་བཞིན་ཅན་དྲོད་ཤུགས་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། རྟ་དབུགས་ཐག་བུད་པ་དགུན་ཁ་ལྷག་གདོང་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་སྐབས་དེར་སྤྲད་གི་ཡོད། གླ་བའི་སྤུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་ཅིང་བཀུག་ན་ཆག་འགྲོ་སྙམ་པ་ལྟར་བུ་ཡོད་ཟེར་བས་སྤུ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གླ་བ་ཡོད་སའི་གནས་དེར་སྦྲུལ་ཡོད་ན་གླ་བའི་སྤུ་ཟུག་ནས་འཆི་འགྲོ་བར་གྲགས། ཟེར་བ་ལྟར་གླ་ལྤགས་འདི་ནི་པགས་མཉེད་མ་འདི་ནི་ཁྲོག་སྨན་སོགས་ཀྱི་སྨན་ཁུག་ལ་འདི་བཟོ་བ་ཡིན། ཡང་ཕོ་ཡི་ཡ་སོའི་མཆེ་བ་རིང་པོ་ཕྱིར་མངོན་པ། མོ་དེ་ལས་ལྡོག་པ། ཕོ་ཡུ་མོ་ཡུ་ཡིན་པ་བཅས་ནི་གླ་བ་སྤྱི་ཡི་ཁྱད་ཆོས་རེད། མང་ཁྲོད་ཀྱི་ཁེད་དུ། གླ་ཨ་ཐེ་ཞིག་ལ་ཐེ་དགུ་ཡོད།། གླ་ལྤགས་སྐྱ་མོ་དར་ལ་ཐེ།། གླ་རྩི་བཟང་དྲུག་སྨན་ལ་ཐེ།། རྣ་ཅོག་སྨུག་ཆུང་དྲེལ་ལ་ཐེ།། སྤུ་རྩེ་ནག་པོ་ནོར་ལ་ཐེ།། སྤུ་སྐེད་ཚེ་ཚེ་ར་ལ་ཐེ།། སྤུ་རྟིང་གཡང་དཀར་ལུག་ལ་ཐེ།། གཞན་རྣམས་མ་དྲན།

དེང་དུས་ཚན་རིག་པས་དཔྱད་བརྗོད་དང་བསམ་ཚུལ་ཞིག་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་འདི་དག་འཛམ་གླིང་གི་གླ་བ་སྤྱི་དང་མེལ་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པས་དབྱེ་བ་འདི་དག་སྐབས་སུ་མ་བབ། བོད་ཡུལ་གྱི་གླ་བ་འདི་ལ་རིགས་གཉིས། གླ་ནག་དང༌། གླ་སྐྱ་གཉིས། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གཙོ་བོ་གནས་ཡུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན། རྨ་ཆུ། འབྲི་ཆུ། རྫ་ཆུ། རྒྱ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སྟེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡི་འབབ་རྒྱུན་གྱི་སྨད་ཕྱོགས། མདོར་ན་ལྕང་མ་དང་གླང་མ་སོགས་ནགས་རོང་སྟུག་པོའི་གསེབ་ཏུ་གནས་པ། ཤིང་སྡོང་སོགས་སུ་ཅུང་ཙམ་འཛེགས་ཐུབ་པ། མདོག་ཁམ་ནག འཕོང་ཚོས་སེར་ཤས་ཆེ་བ། འདི་ལ་གླ་ནག་ཟེར། ཡང་རྫ་གསེབ་དང༌། བྲག་བར། ས་ཁད་མཐོ་སྒང་དུ་གནས་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་གླ་སྐྱ་ཟེར་ཞིང་གླ་ནག་ལས་ཆེ་བ་ཡིན། 

དེང་སང་ཚན་རིག་པས་སྲོག་ཆགས་འདི་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་སྲོག་ཆགས་དཀོན་གྲས་ཤིག་སྟེ་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁོངས་མ་གཏོགས་མེད་པར་བཤད།འོན་ཀྱང་ཏུང་ཧོང་ཡིག་ཆ་སོགས་བྱུང་རབས་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་གླ་རྩི་སྨན་དུ་བཀོལ་བ་གསལ་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་ལི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་རི་དྭགས་འདི་ཉིད་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ལི་བོད་བར་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་བ་གསལ་ཏེ་སྦ་བཞེད་༧༦ལས། གླ་བ་གཅིག་ལྕགས་ཀྱི་དྲ་བར་བཅུག་ནས་འདི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡིན་པས་འདི་བཞེས་ལ། ལི་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་བཟོ་བོ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་ལྷ་ཁང་གི་བཟོ་བྱེད་པ་ལ་གནང་བ་ཞུ་བྱ་བ་དང༌། དེ་མ་གནང་ན་བཙན་པོའི་ཐུགས་ཁྲོས་ནས་དམག་འདྲེན་ནོ་བྱ་བའི་སྒྲོམ་བུ་བསྐུར་ནས་ཕོ་ཉ་བཏང༌། 
ཕོ་ཉ་བས་དེ་ལི་རྗེ་ལ་ཕུལ་བས། ལི་རྗེས་བཀའ་སྒྲོམ་གཟིགས་ནས། སྤོས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཆུ་དང་རིལ་མ་ཚུན་ཆད་སྤོས་སུ་བྱུང་བས་ཞུ་རྟེན་ལའང་མཉེས། བཙན་པོའི་བཀའ་མ་ཉན་ན་དམག་ལའང་འཇིགས་ནས། བཀའ་སྒྲོམ་ནས་བྱུང་བ་ལྟར་རྫོང་བར་ཆད་ནས། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་ཕྱི་ཕྱོགས་འབྲེལ་བ་འཛུགས་པའི་ཆེད་དུ་རི་དྭགས་འདི་དག་ལེགས་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་གང་བྱུང་གསོད་བཟུང་བྱེད་གི་མེད་པར་ངེས། ཡང་དཔོན་དང་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་གླེའུ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ་བདག་ཉར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ནི་མགྲོན་པོ་གསར་པ་ལྟར་བུ་འབྱོར་སྐབས་གྲིབ་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཤི་འགྲོ་བར་བཤད། རེ་གཉིས་གསོན་པོར་གནས་པའང་ཡོད་འདུག ང་རང་གཡག་ལུག་གི་རྫི་བོ་འགྲོ་ཐུབ་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་རི་ནས་འགྲོ་སྐབས་གླ་བ་ཁ་འཐབ་དང༌། གླ་བ་ཕོ་མོ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང༌། བྲག་ཕུག་ནས་གླ་བ་ཉྭ་བཟུང་བྱས་ཏེ་དབུགས་བཀག་ནས་བསད་པ་མིག་གིས་མཐོང་མྱོང༌། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གླ་རྩི་གོང་ཚད་ཆེ་རུ་སོང་བས་ཡུལ་གང་ཞིག་ཏུ་གླ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐོས་ན་དེར་ཉལ་ཆས་ཁུར་ནས་བསྒུགས་སྡོད་བྱེད་ཅིང་མེ་མདའ་དང་རྒྱ་རྙི་སོགས་ཀྱི་འོག་ནས་གཅིག་ཀྱང་ཐར་བ་མངག་གི་མི་འདུག་པས་ཕལ་ཆེར་རྩ་སྟོང་དུ་བཏང་ཚར་བའི་ཚོད་ཡིན། 

གླ་རྩི་ནི་གླ་བ་ཕོ་ཡི་ཕོ་མཚན་གྱི་སྔོན་དེར་ཁུག་མ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལྟེ་ཐག་ཆད་པའི་ཐད་དེར་རེད། རྗེ་ས་པཎ་གྱིས། དྲི་ཞིམ་བྱུང་ན་རི་དྭགས་ཀྱི།། ལྟེ་བ་ལས་ཀྱང་གླ་རྩི་ལེན།། གསུངས་པ་ལྟར་ལྟེ་བ་རང་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། སྤྱིར་གླ་བ་སྐྱེས་ནས་ལོ་ན་གསུམ་ཙམ་མ་ཟིན་གྱི་བར་དེ་གླ་རྩི་གསོག་ཐུབ་ཀྱིན་མེད་པར་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་རྩི་ཁུག་དེ་རྣག་གིས་གང་ནས་ཡོད། ཡང་གླ་ཕོ་ཁ་ཤས་གཏན་ནས་གླ་རྩི་གསོག་མི་ཐུབ་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡུལ་མིས་བྱའགོང་པོ་རྩི་སྟོང་ཟེར། དབྱར་ཉི་ལོག་སྐབས་བྱཉི་མ་ལོག་རྩི་ཞེས་གླ་རྩི་ཁུག་མ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཆུས་གང་ནས་ལྷུག་ལྷུག་གྱུར་ཅིང་ནང་ནས་གླ་རྩི་རྡོག་རྡོག་ཆེར་ལེན་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡོང་བས་དབྱར་རྩི་ངན་པ་དང༌། དགུན་རྩི་བཟང་བ་ཡིན། གནའ་དུས་སུ་གླ་རྩི་ཆེ་ཆུང་འཇལ་ཐབས་ཤིག་ནི་ཁ་ཡི་ནང་དུ་བཅུག་པ་ཡིན། གླ་རྩི་ཆེ་ཤོས་ནི་ཁ་ཡི་ནང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་བྱཁ་རྩི་མི་འཕྲོད་པ་ཟེར་ཞིང་ཆེས་ཆེའི་མཐར་ཐུག་པར་བཤད། གླ་རྩི་ལེན་སྟངས་ནི་དབོ་འོག་པགས་པ་ཕལ་ཆེར་གོར་མོ་བྱེད་ནས་ལེན་དགོས་པ་མ་ཟད་གཅིན་རྒྱུད་ཀྱང་མཉམ་དུ་བཀོག་དགོས་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་རླིག་རིལ་མ་བཀོག་ཀྱང་ཆོག འདི་གླ་རྩི་མ་རེད། དེ་ནས་ཁབ་སྦོམ་པོ་ཞིག་གིས་གཅིན་རྒྱུད་སོགས་རྒྱུས་པའི་རིགས་རྣམས་རྩི་ཁུག་ནང་དུ་དྲངས་ན། དེས་སྲང་ལ་འཇལ་སྐབས་ལྗིད་ཚད་མཐོ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར། རྔོན་པ་དང་གླ་རྩི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་ལྕགས་ཐུར་སྣེ་མོ་གོར་གོར་ཅན་རྣ་ཅོག་གཤང་བྱེད་འདྲ་བ་ཡོད། འདི་ལ་རྩི་ཁབ་ཟེར། རྩི་ཁབ་ཀྱིས་གླ་རྩི་དག་མིན་ལྟ་སྐབས་ཀྱང་རྒྱུས་པའི་རིགས་རྣམས་ཕྱི་རུ་མཐེན་མི་ཐུབ་པས་རྫུས་མ་ཐོན་གྱིན་མེད་ཟེར། དེ་ནས་གླ་རྩི་དེའི་མཐའ་སྐོར་ནས་ཤིང་ཕྲན་གོར་མོ་ཞིག་གི་མཉམ་དུ་ཚེམས་དགོས། དེ་ལ་རྩི་ར་བཀུག་ཟེར། དེས་སྐམ་སླ་བ་དང༌། མིག་ལ་རྔམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆེད་ཡིན། གླ་ནག་གི་རྩི་བཟང་བ་དང༌། གླ་སྐྱའི་རྩི་ངན། ནང་དུ་རྩི་རིལ་གཅིག་རྡོག་ཡིན་པར་རབ་དང༌། རྩི་ཕྱེ་ཅན་ཐ་མ། མདོག་དམར་སེར་མཆོག་དང༌། ཁམ་ནག་ངན་པ་བཅས་སོ།། གླ་རྩིའི་ཕན་ཡོན་ནི། གླ་རྩི་མུལ་གྱི་གཤེད་མ་ཡིན་པ་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་དང༌། སྨན་གཞུང་ལས། གླ་རྩིས་དུག་སྲིན་མཁལ་ནད་གཉན་ཚད་སེལ།། ཞེས་སོ།། ཅེས་པ་འདི་ནི་མི་རྐང་གླིང་བུ་ནས་བྲིས་པའི་གླ་བའི་གཟུངས་ལས་ཅུང་ཟད་བཅོས་དེ་འདིར་བཀོད་པ་ལགས་ཅེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ནས།། །།




#Article 52: བོང་བུ། (679 words)


བོང་བུ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།

དོ་རྒྱ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས།

དང་པོ་བོང་བུའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་བོང་བུ་ཞེས་པའི་མིང་ལ་དཔྱད་པ། 

དུང་མཁན། མགྲིན་བཟང། ཕུར་སྣ་ཅན། རྡོ་རྗེ་ཅན། བོང་བུ། གུ་རུ་སོགས་འབོད་སྲོལ་འདུག  དཔེར་ན། གུ་རུ་མ་འགྲོ་ན་ཆབ་མདོ་ནས་མི་འགྲོ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་འཁྲུངས་དཔེ་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་(ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པ་)ལས། བོང་བུ། བོང་བུ་ནི་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་ཞིང་ཁུལ་ཕལ་ཆེར་མིས་བདག་གསོ་དང་བཀོད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། ཟས་ནི་རྩ་ལྡུམ་དང་། གཟན་ཆས། འབྲུ་རིགས་སོགས་བཟའ། སྤུ་མདོག་ནི་རྫ་སྐྱ་དང་ཐལ་མདོག ནག་པོ་སོགས་ཅི་རིགས་ཡོད་པ་དང་། རྣ་བ་རིང་ཞིང་རྐང་ལག་ཕྲ་ལ་ཅུང་ཟད་ཐུང་བ། རྨིག་པ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པ་སོགས་དཔེ་རིས་ལྟར་ལ། ཀུན་གྱིས་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བས་ཞིབ་པར་མ་བཀྲལ། མིང་གཞན་སྣ་ཆེན་དང་། སྐད་ཆེན། ཤུགས་འགྲོའི་ཕ། ཆོས་ཅན་རིང་། བྱིན་པ་གཙང་། བཟོད་པའི་མུ་ཁྱུད། གྲོང་དུ་འདྲེན། མགྲིན་བཟང་བོ་བཅས་སོ། བོང་བུ་ཅེས་པའི་མིང་གི་ཐད་ལ་བསམ་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་འགའ་བཀོད་ན། 
༡༽ རྣམ་པ་རྟ་དང་འདྲ་ལ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཆུང་བའི་སྒོ་ཕྱུགས་ཤིག སྒྲ་བཤད་ནི་རྟ་ལས་བོང་ཚོད་ཆུང་བའི་ཆ་ནས་བོང་བུའམ་བོང་གུ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། དེ་ཡང་བོང་ནི་གཟུགས་པོའི་བོང་ཚད་དང་། བུའམ་གུ་ནི་ཆུང་བའི་དོན་ནོ། འོ་ན་བོངས་ཚོད་ཅེས་ས་མཐའི་ཡང་འཇུག་འབྲི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གདམ་ང་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། འདུལ་བ་གཞི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། མི་ཆེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་གསུམ་པ་དག་ལས་བོང་ཚོད་མ་ལྷག་གམ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང་། ཚནྡྲ་ད་སའི་བོད་དབྱིན་ཚིག་མཛོད་དུ་བོང་ཚོད་ཅེས་ས་མཐའ་མེད་པ་སྣང་། 
༢༽ ར་ཕོ་ན་རེ། བོང་གསེབ་ལགས། བོང་མ་ཤི་སོང་། བོང་གསེབ་བོང་བོང་བོང་ཟེར་ནས་ཅེ་ཕེ་འདེབས། (ཕེ་འདེབས་པ་ནི་ཨ་མདོའི་ཡུལ་སྐད། ངུས་པའི་དོན།) ར་ཕོ་སེམས་འཚབ་ནས་རྟབ་རྟབ་པོར་བོང་གསེབ་ཀུ་རེ་རྩེ་བ་ཡིན་ཅེས་བཤད། བོང་བུས་བུ་ཆི་བུ་ཆི་བུ་ཆི་ཟེར་ནས་ཟེར་ཞོར་ཕེ་འདེབས་(ངུ) མཚམས་བཞག་པའི་ངུ་བའི་གོ་རིམ་གྱི་སྒྲ་གདངས་ལ་རྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོང་བུ་ཅེས་མིང་བཏགས། 
༣༽ འཛམ་གླིང་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ངོས་ཐད་ནས་བཤད་ན་སྐད་རིག་རྙིང་བ་དག་ན་བོང་བུ་ལ་མིང་ཡག་སྡུག་གཉིས་རེ་ཡོད་མོད། བོང་བུ་ཅེས་པའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་ནི། བོང་བུའི་མིང་ལ་སྒི་རིག་སྐད་ལ་གྷ་རྡི་རོ་སི། ( gaidaros) དེ་སིང་ཀྲི་ཏའི་སྐད་དང་འདྲེས་ནས། གྷ་དྷ་བྷ། (gardabha) ངོ་བོར་གྱུར། དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཁ་ཆེའི་ཨུར་རྡོ་དང་། ཧིན་རྡིའི་སྐད་ཐོག་གི་གྷ་དྷ་( gadha) ཡི་ངོ་བོར་གྱུར། དེ་བོད་སྐད་ཐོག་སླེབས་པ་ན་གུ་རུ་འམ་གྭ་བ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པར་འདོད། དཔེར་ན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཆོ་ག་ན། ལ་ལ་བོང་བུ་གྭ་བ་ལ་ཞོན་པ།། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། 
(2)ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རི་གླིང་ན་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐད་ཡིག་ སི་པན་སྐད་ཐོག་གི་བྷོ་རོ་( burro) དེ་སིང་ཀྲི་ཏའི་སྐད་ཐོག་གི་བྷོ་རེ་མ། (bhurriama) ངོ་བོར་གྱུར་དེ་རིམ་བཞིན་བོད་ལ་སླེབས་པ་ན་བོང་བུའམ་བོང་གུའི་ངོ་བོར་གྱུར་བའོ། སྐད་རིགས་རྙིང་བ་དེ་དག་ལ་བོང་གི་སྒྲ་འདྲ་ཙམ་ཡོད་པས་སྒྲིག་ནུས་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་ཡང་། བོད་མི་ཡི་འབྱུང་ཁུངས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་གི་སྲིན་མོ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་གཅིག་དང་། ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་དགྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་སྲིད་སྒྲིབ་ལས་ཕམ་ནས། རི་བོ་གངས་ཅན་ཕྱོགས་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་འོང་བའི་རིགས་ལས་མཆེད་པ་གཉིས་བཤད་པ་ལས། ཕྱི་མ་དེས་རང་རང་གི་འཚོ་རྟེན་བོང་བུ་དང་དེའི་མིང་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གར་ནས་སྐབས་དེ་དུས་ཁྱེར་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར་ན་འབྲེལ་མེད་པ་གཏན་ནས་མིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བོད་ལ་བོང་བུ་སླེབས་པ་ཤིན་ཏུ་སྔ་བར་སེམས།

གཉིས་པ་བོང་བུའི་བྱུང་བ། 
བོང་བུའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གསུངས་ཚུལ་ལྟར་ན་ཐོག་མར་དུད་འགྲོ་གཞན་དང་འདྲ་བར་རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དེ་མཛོད་འགྲེལ་ལས། དུད་འགྲོ་ནི་ཐང་དང་ཆུ་དང་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དག་ཡིན་ནོ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། འདི་ནི་དེང་སང་གི་ཚན་རིག་པའི་ནང་ཚན་སྲོག་ཆགས་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དང་མཐུན་ནམ་སྙམ་ལ། ༢༽ ཡང་དེང་སང་གི་བཤད་སྟངས་ལྟར་རམ་ཉེ་བརྒྱུད་ལྟར་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན་The wild ancestor of the donkey is the African wild ass, E. africanus. The donkey has been used as a working animal for at least 5000 years. བོང་བུ་ནི་ཐོག་མར་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་རྐྱང་རྒོད་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་སྤྱོད་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་ནས་ལོ་ལྔ་སྟོང་ཙམ་འདས། Asses were first domesticated around 3000 BC, probably in Egypt or Mesopotamia,[6][7] and have spread around the world.གཞན་ཡང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་སྟོང་གི་སྔོན་དུ་ཨ་རབ་གླིང་གི་ཨི་རྗི་ཕུ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་ཡང་རྐྱང་ཁྲ་ལས་མཆེད་ཅིང་རིམ་གྱིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་པ་ལས་སྒོ་ཟོག་ཏུ་གྱུར། དེ་རིམ་གྱིས་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེ། དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་དུ་ཁྱབ་ཅིང་རིམ་གྱིས་བོད་ལ་འོང་བར་བཤད། འཇིགས་བྱེད་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བར་དཔག་ན་མ་མཐའ་ཡང་ལོ་ཉིས་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་ལ། བོད་ལ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་འོང་མིན་ཐད་ལ་ད་ལྟའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གཞི་རྩ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་བཞི་རྩ་འགྲེལ་ལ་དཔག་ན་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་དུས་བོང་བུ་ཡོད་དགོས་སམ་སྙམ། དེ་ལས་ཀྱང་སྔ་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ཡང་སེམས་དེ། སྔ་ས་ནས་བྱུང་བའི་བོན་གཞུང་འོག་ཏུ་འགོད་འགྱུར་ལྟར་དྲེའུ་དང་བོང་བུའི་གཟུངས་ཡང་ཡོད་པས་སོ། བན་དེའི་གཟུངས་འདུས་ན་ཡང་རྟ་བོང་གི་གཟུངས་ཡོད་པ་ཡང་འོག་ཏུ་འགོད་པར་བྱའོ།  བན་བོན་གྱི་བོང་བུའི་གཟུངས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་བོད་པས་བོང་བུ་སྒོ་ཕྱུགས་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲོའོ། There are more than 40 million donkeys in the world, ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་བོང་བུ་ས་ཡ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པར་བཤད། 
བོང་བུའི་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བའི་གཉེན་ཚན་ནི།  བོང་བུའི་པ་མེས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ནི་ ass རྐྱང་ཡིན།  ཡང་བུ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་རྟ་དང་བོང་མ་འདྲེས་པ་ལས་jackབོང་དྲེལ་སྐྱེས། བོང་བུ་དང་རྐྱང་འདྲེས་པ་ལས་རྐྱང་མ་བོང་སྐྱེས་པ་ཡིན། བོང་གསེབ་དང་བོང་མ་སྡེབ་པ་ལས་donkey བོང་བུ་སྐྱེས་པ་ཡིན།  Jack donkeys are often used to mate with female horses to produce mules. བོང་གསེབ་དང་རྒོད་མ་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དྲེའུ་འམ་དྲེལ། 

གསུམ་པ་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྨན་བཅོས་དང་རྨི་ལམ་བརྟག་ཐབས་སྐོར།

རྒྱུད་བཞི་ལས། ༡༽ བོང་བུའི་ལྕེ་ཡིས་འཁྲུ་བ་གཅོད། བོང་བུའི་ཤ་ཡིས་སྐྱུག་པ་གཅོད། བོང་ཁྲག་བྲུམ་བུ་ཚིགས་མིག་ཆུ་སེར་བཅོས།། བོང་བུའི་རྨིག་པས་ཆུ་འགག་སེལ། ཞེས་དང་ཡང་། ༢༽ རྟ་བོང་འོ་མས་གློ་གསོ་གློ་རྣག་འདྲེན།། ༣༽ གཞན་ཡང་རླུང་ནད་སེལ་བ་ལ་དཔལ་ལྡན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། “དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ།  །ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག   །ནད་ལ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི།  །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྨན་དཔྱད་བཞི་ཡིན་ཏེ།  །རྟ་བོང་འཕྱི་བ་ལོ་ཤ་ཆེན་དང༌།  འབྲུ་མར་ལོ་མར་བུ་རམ་སྒོག་སྐྱ་བཙོང་།  །འོ་མ་ལྕ་བ་ར་མཉེ་ཟན་ཆང་དང༌།  །བུར་ཆང་རུས་ཆང་རླུང་ནད་ཅན་གྱི་ཟས།། ཞེས་གསུངས། ༤༽ ཡང་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནས་ཡང་དྲང་སྲོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ཀྱེ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག ཁྱད་པར་ཉེར་གསུམ་སོ་སོར་བཅོས་པ་ནི།།། ཟུང་འཇུག་རླུང་ལ་དུལ་མར་མཆོག་ཡིན་ཏེ།། བུ་རམ་ཆང་དང་མར་རྙིང་ལུག་ཤ་ཡིབ།། འཕྱི་བ་རྟ་བོང་མི་ཤ་སྒོག་ཙོང་སོགས། ལྕི་སྣུམ་འཇམ་པོའི་ཟས་ཀྱིས་བཅོས་པར་བྱ།། ཞེས་དང་ཡང་། ༥༽ མན་ངག་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལས། བོང་ཁྲག་བཅུ་གཅིག་དང་། ཡང་ན་བུང་བུ་ནག་པོའི་གསོན་ཁྲག་ལ།། སུག་སྨེལ་སྒ་ཏིག་ཆུ་སེར་སྨན་གསུམ་དང་།། ཟི་ར་དཀར་པོ་དབང་ལག་སྔོ་ལྕགས་ཀྱུ།། ཀྱི་ལྕེ་དཀར་བོ་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་སྦྱར།། སོགས་གསུངས། ༦༽ དྲི་མེད་ཤེལ་གོང་ལས། བོང་ཁྲག་གྲུམ་བུ་ཚིགས་ཀྱིས་ཆུ་སེར་སེལ།། ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཁྲུངས་དཔེ་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་(ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་བསྒྲིགས་པ་)ལས། བོང་བུ།…….. སྨན་དུ་སྦྱར་བྱ་དང་རོ་ནུས། 1 ཤ་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་དྲོད། ནུས་པས་མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་ལུས་ཟུངས་འཕེལ། 2 ཚིལ་གོང་མཚུངས། ནུས་པས་བྱུགས་པས་པགས་ནད་ཟ་ཕྲུག་དང་གླང་ཤུ། བས་ལྡག་སོགས་ལ་ཕན། 3 ཁྲག་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། འདི་ལ་མིང་གཞན་མགྲིན་མཚལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ནུས་པས་གྲུམ་བུའི་ཟུག་གཟེར་གཅོག ཡན་ལག་ཚིགས་ཀྱི་ཆུ་སེར་སེལ། མཇུག་མའི་ཁྲག་གིས་རྨ་ལ་ཕན། 4 འོ་མ་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། ནུས་པས་བློ་གཅོང་གི་ནད་སོགས་གསོ་ཞིང་། ཡན་ལག་གི་ཚིགས་ལ་ཞུགས་པའི་རླུང་ནད་སེལ། 5 རྨིག་པས་༼བོང་ཐོར་གྱི་ལག་པ་གཡས་པའི་རྩི་བཞར་བ་དང་རྒྱ་ཚ། ལྕམ་པ་སྦྱར་བ༽ དྲི་ཆུ་འགག་པ་འབྱིན། 6 བོང་གསེབ་ཆུ་ཡིས་སྣའི་ནད་སེལ། 7 བོང་བུ་ནག་པོའི་སྦངས་ཀྱིས་འབྱར་བྱས་པས་རྨ་ལ་ཕན། 8 ལྕེ་རོ་མངར། ཞུ་རྗེས་སྙོམས། ནུས་པས༼ ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གཏོང་༽ འཁྲི་བ་གཅོད། 9 བོང་གསེབ་ཀྱི་རླིག་འབྲས་ཆགས་པ་མ་སྤྱད་སྔོན་བླང་བ་བོང་བུའི་འོ་མར་བཙོས་པས་རོ་ཙ་བསྐྱེད། སོགས་གསུངས་ཡོད་པས་མཚོན་སྨན་སྦྱོར་བྱེད་སྟངས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། 
ཀློང་རྡོལ་བླ་མའི་ལྟས་སྣ་ཚོགས་བརྟག་ཐབས། གསེར་གྱི་ཕྱེ་མ་མང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་།། རྟ་བོང་སྒ་མེད་ཞོན་དང་གཅེར་བུ་སོགས།། སྔར་བསམ་ལས་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱི་ཐལ་ཡིན།། ཞེས་དང་། ༢༽ གཅེར་བུར་བོང་ཞོན་ལྷོ་ཕྱོགས་འགྲོ་བ་དང་།། མེ་ཏོག་དམར་བོ་ཤ་སྟག་རྨིས་པ་སོགས།། ཚེ་ཡི་བར་ཆད་འབྱུང་བའི་སྔ་རྟས་ཡིན།། ༣༽ བནྡེ་བོང་བུ་སྤྲེའུ་བྱི་ལ་རྟ།། ཁྱི་སོགས་རྨིས་ཚེ་རྒྱལ་བོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། ༤༽ རྔ་མོང་ཁ་ལྷོར་བུང་བུ་ཁ་ཤར་དང་།། སྤྲེའུ་ཁ་བྱང་བལྟས་ནས་གཞོན་པས་འགྲོ། གོས་དམར་གྱོན་དང་མེ་ཏོག་དམར་བོ་འཐུས།། ཐང་ལ་འགྲོ་དང་ཐོད་བཅིང་རྨིས་པ་འཆི།། གཤིན་དང་མཉམ་པོར་ཆང་འཐུང་གར་བྱེད་པ།། དེ་དག་འཆི་ལྟས་རྨི་ལམ་བརྟག་པའོ།། གསུངས་སོ། ༥༽ དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་བཞི་ལས་མ་ཧེ་རྟ་ཕག་བོང་བུ་རྔ་མོང་ལ། །གཅེར་བུར་ཞོན་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་འགྲོ་རྨིས་འཆི། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་བཅོས་སྨན་སྣ་བཟོ་སྟངས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྨི་ལམ་བརྟག་ནས་འཛིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།  དེ་མིན་དེང་སང་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་ནད་ལ་བོང་བུའི་འོ་མས་ཧ་ཅང་ཕན་གིན་འདུག་ཟེར། གཞན་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཆ་ལ་ལར་སྔོན་དུས་བྱིས་བ་མ་སྐྱེས་ན། བོང་བུའི་རྡོ་རྗེ་གོས་ཀྱིས་བཏུམས་ནས་ཕྱག་འཚལ་སྲོལ་ཡོད་གྲགས། དེ་བཞིན་དུ་ཟི་ཁྲོན་གི་ཀ་ལི་ཁྱིག་ཚོས་ནི་བོང་བུའི་རླུག་པས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། བྲོ་བ་ཆེ་བར་མ་ཟད་སྐྱེས་པ་ཚོའི་ཆགས་སྤྱོད་ནུས་ཤུགས་གསོ་བར་ཡིད་ཆེས་བྱེད། སྔོན་མ་ཟི་ཁྲོན་རྒྱ་མང་པོ་འབའ་མང་ར་ལས་ཀ་ལས་གི་ཡོང་སྐབས་ཅཱིན་མཱ་ཁྲང་(དམག་རྟ་གསོ་ར) གི་རྟ་རྒན་ཚང་མའི་རྡོ་རྗེ་བོར་སོང་སྐབས་ཁོ་ཚོས་རྐུ་མ་རྒྱབ་ནས་ཚལ་བཟོ་བཞིན་པ་ཤེས།།

བཞི་བ་བོང་བུའི་གཏམ་དཔེ་བསླབ་བྱ་སྐོར།

༡༽ བོང་མཇེ་ལངས་ཀིན་མ་འདུག་ད། དེ་ནི་ག་ལེར་བྱོས་དང་ཟེར་པའི་དོན་ཡིན ༢༽ བོང་བུ་དར་ཐོག་ལ་མ་འདེད་རོགས། ང་ལ་བཙུར་ཡོང་གིན་མ་འདུག་ཅེས་བའི་དོན་རེད། ༣༽ ཁྱོད་བོང་གསེབ་མ་རེད་མོད།ཟེར་ན་ངོ་ཚ་ཡོད་ཀིན་ཆུགས་ཟེར་པའི་དོན་རེད། ༤༽བོང་མ་བྲག་ཁར་དེད། ཟེར་ན་བོང་བུ་གཙམ་གཡེམ་བྱེད་ཀིན་འདུག་ཟེར་པའི་དོན་རེད། ༥༽ ནམ་ཚོད་བྱ་ཡིས་བཟུང་ཡང། རྒྱལ་ཁ་བོང་བུའི་འཕྲོག་སོང་། ༦ ༽བོང་སྐྱ་ལུའི་བསྟན་པ་དར་འདུག་ག། ༧༽ བོང་སྐྱ་ལི་གོམ་པ་རླུང་རེད། རྟ་འདོ་བ་དགོས་དོན་མེད་ཁུ། ༨ ལས་ཀ་ཐམས་ཅད་བོང་བུས་བྱེད་ནས། གཟི་བརྗིད་དང་སྙན་གྲགས་ཐམས་ཅད་རྟ་དང་དྲེལ་གྱིས་ཁྱེར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། ༩༽ ངན་པའི་བཟང་བསྟོད་མི་ཐེག  བོང་བའི་གསེར་སྒ་མི་ཐེག ༡༠༽ཕོ་རབས་དང་རྒོད་པོ་ཤ་ཡིས་གསོས། ཕོ་འབྲིང་དང་ཉ་མོ་ཆུས་གསོས། ཕོ་ངན་དང་བོང་བུ་རྩམ་པས་གསོས། ༡༡༽ ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ལ། བོང་རྒན་ལ་གོང་ཆེ་དུས། ཀློའི་རྒན་ལ་དབང་ཆེ་དུས།ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཞིག་དར་ཡོད། ༡༢༽ འབྲས་ལྡན་བོང་གསེབ་སྐྱ་རིང་བོ།།བོང་ཁྱུར་ཧོ་སྐད་དི་རི་རི།།ཆགས་ལྡན་བན་ཆུང་བློ་ཡང་པོ།།ནག་མོའི་ཁྲོད་ན་ཀུ་རུ་རུ། ༡༣༽ བོང་བུའི་ནང་ཁྲོལ་མ་སྟོན། ༡༤༽ སྐྱིད་མྱི་ལ་རེ་ན་གྱ་ལ་གྱི་ལེ།། ཁལ་བོང་བུ་བཀལ་ན་ལྡ་ན་ལྡེམ་ནེ། ། ༡༥༽  བྱང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོས། རྒྱ་ཁེ་པའི་བོང་རྒན་རྒྱབ་མེད་པོ།། ཁོ་ཀུམ་མེ་ཀུམ་མེ་འདུག་དབང་མེད།། ཞེས་དང་ཡང་ཁོང་གིས། དབྱར་སོ་ཀའི་དུས་ཀྱི་བོང་བུ་དེ།། ཕོ་རེང་ངེ་རེང་ངེ་འདུག་དུས་མེད།། ༡༦༽ ས་སྐྱ་བླ་མས། གཟིག་ལྤགས་བཀབ་པའི་བོང་བུ་ཡིས།། ལོ་ཏོག་ཟོས་མཐར་གཞན་གྱིས་བསད་།། ཞེས་དང། ༡༧༽ ཡང་རྣལ་འབྱོར་བ་རུས་པའི་རྒྱན་ཅན་གྱིས།  “མཁར་ཟུར་བཞི་ལོགས་བརྒྱད་རྩེ་དང་དགུ། །དུས་དེང་སང་བོང་བུའི་རྣ་བ་འདྲ། །འདི་ཡང་མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་དཔེ། །དཔེ་འདིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་ང་སྒྲུབ་པ་བྱེད། ། ཞེས་དང་ཡང་། ༡༨༽ཁོང་གིས། ཁ་ནས་དགོས་པའི་ཆོས་སྐད་ཀྱི་ལན་འདོན་རྒྱུ་མེད་པའི། མི་དགོས་པའི་འདོམས་ནས་ཆས་རྟ་བོང་བུ་བས་ཆེ་བ་དེ་མ་སྟོན་པར་སྦོས་ལ་ཁ་རོག་པར་སྡོད་”སོགས་ཀྱིས་མཚོན་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་དཔེ་བསླབ་བྱ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་མང་ཆེ་བ་ངན་པའི་དཔེར་བཀོད་ཡོད་ན་ཡང་། བཟང་བོའི་དཔེར་བཀོད་པ་ཡང་གཏན་ནས་མེད་པ་མིན་ཏེ། ༡༽ འཇིག་རྟེན་གཏམ་གྱི་དཔེ་ལ། བོང་བུ་བོང་བུ་མ་ཟེར།། སྨུག་ཆུང་དྲེལ་གྱི་ཨ་ཕ།། གླང་ངུ་གླང་ངུ་མ་ཟེར།། མཛོ་དཀར་ཁྱུང་གི་ཨ་ཕ།། ཞེས་དང་། ༢༽ རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མི་ལ་རས་པའི་རྣམ་མགུར་ལས། བུ་བྱ་རྒྱལ་རྒོད་པོ་དང་འདྲ་བ་དབུས་སུ་ཐལ། །ཕ་ཅོང་རོང་བོང་བུ་དང་འདྲ་བ་ཤུལ་དུ་བོར། །” ཞེས་དང་། ༣༽ ཡང་ནུབ་གཅིག་གི་རྨི་ལམ་དུ་བོང་བུ་ཞིག་ལ་ཁ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞོན་ནས་རེ་བའི་གོས་གྱོན་པ་རྨིས་པ་རྗེ་བཙུན་ལ་ཞུས་པས། ཐེག་ཆེན་བོང་བུའི་རྟ་ཞོན་པ། །འཁོར་བ་དག་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཏེ། །མྱང་འདས་མདུན་དུ་བསུ་བར་བྱེད། །རེ་བ་ཀུན་གྱི་རེ་གནས་པ། །ཞེས་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་བོང་བུ་ལ་ཞོན་པའི་མཚུངས་དཔེར་བཀོད་ནས་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་ཐར་བར་བགྲོད་པའི་དཔེར་ཡང་བཀོད་ཡོད་དོ།། 

ལྔ་བ་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་འདྲེ་སྐོར་དང་བོང་བུའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར།  

༡༽ དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ནང་ལ་ལ་བོང་བུ་གྭ་བ་ལ་ཞོན་པ། ༢༽ རྙིང་མའི་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་གཏོར་བཟློག་འདོན་སྐབས་ལྟས་ངན་བོང་ཞོན། ༣༽ དགེ་ལུགས་འཇང་དགུན་ཆོས་ཚོགས་སྐབས་བོང་མགོ་སུག་ཏི། ༤༽ ད་དུང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་འདོན་སྐབས་དང་བློ་ངོར་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས། ཡི་དམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་“ཞབས་གཡས་ཀྱི་དང་པོས་མི། གཉིས་པས་མ་ཧེ། གསུམ་པས་གླང་། བཞི་པས་བོང་བུ། ལྔ་པས་རྔ་མོང༌། དྲུག་པས་ཁྱི། བདུན་པས་ལུག བརྒྱད་པས་ཅེ་སྦྱང༌། ཞབས་གཡས་པས་འདི་དག་མནན་པའོ། །” ༥༽ དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་ཞེ་དགུ་མའི་ནང་དུ་“རྡོ་རྗེ་བོང་བུ་བརྒྱད་དང་།”ཞེས་པ་ལྟར་འབྲས་བུའི་འཇིགས་བྱེད་རྡོ་རྗེ་བོང་བུ་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ༦༽ འབྲུམ་གྱི་མ་མོ་ཤི་ཏ་ལ་བོང་ཞོན་་ཅན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད། ༧༽ རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ན། བདེ་མཆོག་བོང་ཞལ་ཅན་བཞུགས། ༨༽ བདེ་མཆོག་ན་མཁའ་འགྲོ་མ ་བོང་ཞལ་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་ དང་དེའི་ལས་ཚོགས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་ལ་ལྷ་གྲངས་བཅུ་བདུན་ཡོད ། ཡབ་དཀའ་བཅུ་གསུམ་དང ། ཡུམ་དཀའ་བཞི་ཡོད ། ཡབ་དཀའ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་ལ་བདེ་མཆོག་བོང་ཞལ་ཅན་ཞིག་འདུག །
བོང་བུའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ནི། ༡༽ སྟོན་ཀ་རང་གིས་བཏང་བའི་གཡག་(སྟུག་དྲི་འམ་འཕྱན) ལ་རང་ཉིད་འདྲོགས་པ། ༢༽ དཔྱིད་ཀ་དབྱུག་པས་བརྒྱབ་ཀྱང་འགུལ་བསྐྱོད་མི་བྱེད་པ། ༣༽ དབྱར་ཀ་ཁལ་བཀལ་ཡོད་ན་ཡང་འཛག་༼འཁྲིག་པ་སྤྱོད༽་འེ་ཐུབ་བལྟ་བ། ༤༽ དགུན་ཁ་ཆབ་༼འཁྱག་པའམ་དར་༽ ཐོག་ལ་འདར་ནས་གོམས་པ་སྤོ་མི་ནུས་པ། ༥༽ འཕྲང་འགག་དོག་སའི་ལམ་ཁ་ནས་ཁལ་རྫོག་པ། ༦༽ མིང་སྲིང་ཡོད་ས་ནས་མཇེ་སྟོན་པ། ༧༽ སྐྲག་ས་འཚེར་ས་ནས་ཧེ་༼སྐད་བརྒྱབ་པ༽ འདེབས་པ། ༨༽ གཙང་སྦྲ་བྱེད་ས་ནས་སྟི་ལུ་གཏོང་བ། ༩༽ གཅིག་གིས་གཅིན་པ་གཏོང་སར་ཚང་མས་གཏོང་བ། ༡༠༽ ཞོན་མ་ཐག་ཏུ་ཁ་ཐུར་ལ་བང་རྒྱུགས་བྱེད་པ། ༡༡༽ སྤྱང་ཀི་མཐོང་ན་ཉལ་བའམ་སྤྱང་ཀི་ཡོད་སར་བཏུད་ནས་འགྲོ་བ། ༡༢༽ རྗེས་ལ་བཏུད་པ་ལ་འཕྲ་ཡིས་རྒྱགས་པ། བཅས་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་བོང་བུའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། བོང་བུའི་འོ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། ༡༽ བཞོ་མ་ཐག་ཁ་དོག་ཡག་ན་ཡང་ཅུང་མ་འགོར་བར་རུལ་འགྲོ་བ། ༢༽ རུལ་དྲི་ཁ་ན་ཡང་སིད་སོགས་ནད་ངན་རིགས་རྩ་ནས་འཇོམ་པ། ༣༽ གཅིན་སྙིའི་ན་ཚ་ལ་ཕན་པ། ༤༽ སྐྱེ་བ་ཕོ་ཡི་བསམ་སེའུ་ན་ཚ་སྨན་མཆོག་ཡིན་པ་བཅས་ནི་བོང་བུའི་འོ་མའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།།

དྲུག་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་བོང་བུ།

༡༽ འདུལ་བ་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། “བ་ལང་དང་མ་ཧེ་དང་ར་དང་ལུག་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་རྔ་མོང་དང་བོང་བུ་དང་འབྲུ་ཙམ་པ་དང་། སྣོད་ཀྱང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆེད་དུ་བླང་ངོ་།” ཞེས་གཙོ་བོར་དགེ་འདུན་པས་ཀྱང་སྤྱི་བའི་ཆེད་དུ་བླང་རུང་བར་གསུངས་ཡོད། 

༢༽ འདུལ་བ་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འཁྲིག་ཚིག་སྨྲ་བའི་ལྷག་མའི་སྐབས་སུ།  ་“ཁྱོད་ལ་བོང་བུ་དག་དེ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག ཁྱོད་ཀྱི་དེར་མགལ་དུམ་དག་ཆུག་ཅིག་ཅེས་གཤེ་བ་དང་། བུད་མེད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་དང་བསྔགས་པ་མིན་པ་སོགས་དགེ་སློང་ལ་བརྗོད་པ་ན། དགེ་སློང་གིས་དེ་ཉིད་ཕྱིར་སྨྲ་བ་བསྒྲུབ་པ་དག་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། ” འདི་ནི་བོང་བུས་འཁྲིག་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ཡོད། 

༣༽ འདུལ་བ་ལས་རྫས་དབང་མི་དབང་གི་ཚད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། “གསུམ་པ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་བོང་བུ་དང་དྲེའུ་དང་གོ་ཆ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་འབུལ་ལོ། །དབྱིག་དང་གསེར་དང་ཟངས་ལ་སོགས་པ་གཞན་བརྡུངས་སུ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ་ལོ། །ནོར་བི་དུརྱ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་དགོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ་ལོ། །” མི་ཤི་ཟིན་པ་ཞིག་གིས་རྫས་རྣམས་དགེ་འདུན་ལ་བསྔོས་ན་ཅི་ལྟར་བདག་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གསུངས་ཡོད།  

༤༽ འདུལ་བ་ལས་ཤ་ཟ་མི་རུང་བ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། “སྟག་གི་གོད་མའི་ཤ་མི་བཟའ་སྟེ། དེ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བཀག་གོ །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་མི་བཟའོ། །རྟ་དང་བོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྨིག་གཅིག་པ་དང་། ཝ་དང་སྤྲེའུ་དང་། བྱ་ཤིང་རྟ་མོ་དང་། ཁ་དང་བྱ་རོག་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཆུ་སྐྱར་དང་། ཁྱི་དང་། བྱི་ཁྲ་དང་། འུག་པ་དང་། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་བྱ་མི་རོ་ཟ་བ་དག་དང་། བྱ་གར་དང་། ཕ་ཝང་དང་། ཆུ་དང་སྐམ་ལ་གནས་པའི་སྐྱིན་ཀོར། སྦལ་པ་དང་། དྲེའུ་སྲིན་ས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲིན་རིང་པོ་དང་། སྲིན་བུ་པད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཤ་ཤེས་ན་མི་བཟའོ། །” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཙོ་བོར་ཤ་ཟ་རུང་མི་རུང་གི་ཆ་ནས་བོང་བུ་ལ་ལྟ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད། 

༤༽ “སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། གོ་ཀརྞ་དང་ཁྱུ་མཆོག་གི། །རུ་ཆེན་རྣམ་པར་མཐོང་བ་དང༌། །འདི་བདེན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས། །སེང་སྟག་བོང་བུ་ལ་སོགས་པའི། །རྭ་རྣམས་ལ་ནི་མེད་ཅེས་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡང༌། །མི་མཁས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་རྭ་མཐོང་བས། །བོང་བུའི་མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་འབྱུང༌། །ཇི་སྟེ་གཞན་གྱི་མ་མཐོང་ན། །བོང་བུའི་མེད་སྙམ་དེ་མི་འབྱུང༌། །ལོག་པར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་ན་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་འབྱུང༌། །” ཞེས་བོང་བུ་ལ་རྲ་གནས་ནས་མེད་པར་གསུངས་ཡོད།

༥༽དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་སྤྱོད་འཇུག་རྣམ་བཤད་ཟབ་རྒྱས་མཐའ་ཡས་སྙིང་པོ་ལས། “་སྤྱིར་ངན་སོང་པ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་སྟེ་དཔེར་ན་རྟ་དང་བོང་བུ་དང་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་སོང་ཡང་བྲན་དུ་བཀོལ་བ་དང་ལུག་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་གསོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །” ཞེས་དང་ཡང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། 
༦༽ བོང་བུའི་བཀོད་སྤྱོད་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་རྡོག་པས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ་བ་ནས་གདབ་པས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ་བ་ལྔ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྟ་དང་མ་ཧེ་དང་བོང་བུ་དང་གླང་བོ་ཆེ་དང་གླང་ལ་སོགས་པའོ། གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ཞེས་བློ་སྦྱོང་གི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ནས་གཙོ་བོར་བོང་བུའི་བཀོད་སྤྱོད་ཆ་ནས་བཤད་ཡོད། 

༨༽ ལྷུན་འགྲུབ་པན་ཊི་ཏའི་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ལས། ༡༽ “གལ་ཏེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་འདོད་ན། མར་ཁུ་ཆེན་པོའི་མར་མེ་དབུལ། མི་དང༌། བོང་བུ་དང༌། རྔ་མོང་དང༌། ཁྱི་དང༌། ཝ་དང༌། མ་ཧེ་དང༌། གླང་པོ་དང༌། བ་ལང་དང༌། ལུག་དང༌། རི་དྭགས་དང༌། ཕག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་རྣམས་དབུལ་བར་བྱའོ།” ཞེས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བོང་བུའི་ཤ་དགོས་པར་བསྟན་ལ། ༢༽ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས། “ཕྱི་ནས་བོང་བུའི་གཅིན་དང༌། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྫིས་ལ་བླུགས་མ་ཡང་དག་པར་དགང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་རུ་འཁོར་ལོ་བཅུག་ལ་རོ་བསྲེགས་པའི་མེ་ལ་བཞག་སྟེ་རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ལ། གཤིན་རྗེའི་སྦྱོར་བས་ཡི་གེ་བཅུ་པའི་སྔགས་བཟླས་པ་བྱས་ན་ཞག་གཅིག་གིས་རེངས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ཕྱིས་མི་འགྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། ༈ །”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེངས་པར་བྱེད་པའི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བོང་བུའི་གཅིན་དགོས་པར་ཡང་བསྟན། ༣༽ དེར་མ་ཟད་གཞུང་དེ་ལས། “དེ་ལ་ལས་ནི་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསད་པར་འདོད་ན། དེར་མིའི་རུས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང༌། བོང་བུའི་སྤངས་དང༌། ཚེར་མ་དང༌། སྐྲ་དང༌། སེན་མོ་དང༌། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མར་ཁུས་སྤྲུས་ལ། མ་ཧེའི་ཞལ་གྱི་སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཁ་ལྷོར་བལྟས་ཏེ། རོ་བསྲེགས་པའི་མེ་ལ་གང་གི་མིང་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བསྲེགས་ན་དེ་ཞག་བདུན་གྱིས་འཆིའོ། །”ཅེས་གསོད་པར་བྱེད་པའི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བོང་བུའི་སྦང་མ་དགོས་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་རྫས་སྦྱོར་སྡེབ་ཕྱོགས་ཐད་ནས་བོང་བུ་ཁ་དང་རུས་པ། ཁྲག་དང་ཁུ་བ། གཅིན་དང་སྦང་མ་སོགས་རྫས་སྦྱོར་གྱི་སྡེབ་ཕྱོགས་ཐད་ནས་གསུངས། མདོར་ན་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ལས་བོང་བུ་ནི་བརྗོད་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བཟུང་ཡོད་པ་ལྟར་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ན་ཡང་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་མང་པོ་ཡོད་དོ།། 

བདུན་པ་བོད་པའི་བོང་བུའི་གཏམ་རྒྱུད། 

༡༽ བོད་ཀྱི་གནའ་སྒྲུང་ཉི་ཆོས་བཟང་པོའི་སྒྲུང་ནས་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲུང་།
མར་ཁྲལ་ཆག་ཡངས།    
དེ་ཡང་ལྷོ་ཁ་སྣེ་དོང་རྫོང་གི་རྒྱལ་པོ་དེས་མི་སེར་ཚོའི་ས་ནས་མར་ཁྲལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྡུ་ལེན་བྱས་པས་མི་སེར་ཚོའི་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་མི་མང་མཉམ་ཆུང་ཚོར་དཀའ་སྡུག་མཉམ་མྱོང་གནང་མཁན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཉེ་ཆོས་བཟང་པོར་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཞུས་ནས་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། བློ་རིག་བཀྲ་བའི་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་ཉིན་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ཐོག་སྐོར་ལ་ཕེབས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་རྩེད་མོ་རྩེད་ནས་བསྡད་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་ཚོར་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས། ལྦའི །བོང་བུ་ཨོང་རྟེའུ་ཡིས་བོང་བུ་ཨ་མའི་འོ་མ་འཐུང་གི་འདུག ཁྱེད་ཚོ་མགྱོགས་པོ་ཁ་ཕྲལ་བར་འགྲོོ་ཡི་མིན་ནམ། རྒྱུག་པ་དགོས་འདུག་གམ། ཞེས་ངར་སྐད་སྒྲགས་ནས་སྐད་བརྒྱབ་པ་རྒྱལ་པོས་གསན་ནས། ཀའི། ལྐུགས་པ། བོང་བུ་ཨོང་རྟེའུ་ཡིས་བོང་བུ་ཨ་མའི་འོ་མ་མ་འཐུང་ན་ག་རེ་འཐུང་དགོས་རེད་དམ། ཞེས་བཤད།  ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་མགོ་བོ་ཕུར་ཕུར་བྱེད་བཞིན། ལགས་རེད། ལགས་རེད། ཡིན་ནའི་༌༌༌ཞེས་བཤད། རྒྱལ་པོས་བཤད་མི་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས་ནས། བསྐྱར་དྲི་བྱས་པས་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས། ལགས་ང་ཚོའི་མི་མང་ཚོས་རྒྱལ་པོའི་མར་ཁྲལ་ཆེ་ཐག་ཆོད་ནས་འབྲི་མར་འདེངས་ངེས་མེད་ཙང་བོང་བུའི་འོ་མའི་མར་བཏོན་ནས་ཕུལ་གྱི་ཡོད། ཅེས་ཞུས། རྒྱལ་པོ་ཧང་སངས་པ་དང་རྫོར་ཐག་ཆོད་ནས་མཛོད་ཁང་ནང་གི་བོང་བུའི་མར་ཚང་མ་ཕྱིར་གཡུག་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བ་མ་ཟད་དེ་ནས་བཟུང་མར་ཁྲལ་ཆག་ཡངས་གནང། ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་མི་མང་ཚོར་བརྡ་ལན་སྤྲད་ནས་མཛོད་ཁང་ནང་གི་འབྲི་མར་དེ་ཚོ་བོང་བུའི་མར་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་ཕྱིར་གཡུག་ནས་མི་མང་ཚོའི་འཚོ་བར་ཕན་ཐོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའི་སྒྲུང་དེ་ལྷན་དུ་ཀློག་ན་སྤྲོ་བ་འཕེལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

༢༽ བོད་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་བོང་བུའི་མཚར་སྒྲུང་།

གྲོགས་པོ་ཉི་མས་ཡིས་རང་གི་གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་རི་ལ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་གྲོགས་པོ་ཟླ་བའི་ཆུང་མ་ཡོད་སར་སོང་། གྲོགས་པོའི་ཆུང་མ་དང་ལྷན་དུ་ཉལ་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བར་གྲོགས་པོ་ཟླ་བས་་སྒོ་རྡུང་། གྲོགས་པོ་ཉི་མ་རྟབ་རྟབ་པོར་གབ་ས་ཡིབ་ས་བཙལ་མཐར་ཁང་བའི་སྦུག་ན་སླེ་བོ་ཞིག་གནམ་ལ་བཏགས་ཡོད་པ་མཐོང་། ཡར་འཛེགས་ནས་སླེ་བོ་ནང་ལ་འཛུལ་དེ་སྦས་ནས་བསྡད། གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་ཡོང་ནས་དགོང་ཟས་ཟས་རྗེས་སྐྱེས་སྨན་དང་ལྷན་དུ་ཉལ། ཟླ་བས་ཆུང་མ་ལ་བཤད་རྒྱུར། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་ན་ཡང་། བོང་བུའི་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་སྟངས་རྩ་ནས་བྱས་མྱོང་མི་འདུག་པས། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དགོང་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་བོང་བུའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བྱའོ་ཟེར། སྐྱེས་སྨན་ཡང་བོང་མ་ཡི་བཟོ་བལྟ་བསྟན་ནས་མར་ཀོག་ནས་བསྡད། ཟླ་བས་བོང་གསེབ་གྱི་བཟོ་བསྟན་ནས་བོང་བོང་བོང་ཅེས་སྐད་རྒྱབ་ནས་སྐྱེས་་སྨན་གྱི་རྐུབ་ཡོད་སར་ཕར་རྒྱུགས་ཚུར་རྒྱུགས་བྱས། གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་ཡ་མཚན་ནས་སླེ་བོ་ཁ་ནས་སྐེ་བསྲིངས་ནས་སྐེ་སོ་བལྟས། ཡིན་ན་ཡང་སྟབས་མ་ལེགས་པར་སླེ་བོའི་ལུང་ཐག་ཆད་ནས་ཁྲོག་སེ་ས་ལ་ལྷུང་། གྲོགས་པོ་ཟླ་བ་ཧང་སང་ནས་རྒྱུགས་ནས་ཁྲོག་སྒྲ་གྲགས་སར་རྒྱུགས་ནས་སོང་དེ་བལྟ་སྐབས། གྲོགས་པོ་ཉི་མས་ལག་ཏུ་སླེ་བོ་བཟུང་ནས་ཡར་ལངས་བསྡད་ཡོད་པ་མཐོང་། ཟླ་བས་ཁྱོད་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་དྲིས། ཉི་མས་འདིར་བོང་བུ་མང་པོས་སྐབས་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་གོ་བས། རྟི་ལུད་༼སྦང་མ༽ འཐུ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་བཤད་པས། ཟླ་བ་ངོ་ཚ་ནས་བཤད་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་རེག་པར་ངོ་ཚ་ནས་པུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་གཞན་ལ་བཤད་མི་རུང་བའི་ཞུ་བ་བྱས། ཉི་མས་ཀྱང་གཞན་ལ་མི་བཤད་རྒྱུར་ཁས་བླངས་ནས་མནའ་བསྐྱལ། དེ་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག ཟླ་བ་བློ་རྩ་ནས་མ་བདེ་བར་ཉི་མའི་ནང་ལ་ཁུ་སུམ་སུམ་འཛུལ། ཁང་པའི་ནག་ཁུང་ཞིག་ལ་འཛུལ་ནས་ལྐོག་བལྟ་བྱས། ཉི་མས་རང་གི་ཆུང་མར་བཤད་རྒྱུར། ངེད་གཉིས་ཀས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁྲུག་པ་སྤྱད་ན་ཡང་རྟ་ཡི་སྤྱོད་པ་ལྟར་བྱས་མྱོང་མི་འདུག་པས། ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་དེ་དགོང་རྟ་ཡི་སྤྱོད་སྟངས་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས། སྐྱེས་སྨན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཡ་མཚན་དུ་རྩིས་ནས་རྟ་འདོགས་སར་སོང་ནས་ཕར་འཁོར་ནས་ཨི་ཧི་ཧི་ཅེས་རྒོད་མའི་སྐད་རྒྱབ། ཉི་མ་་ཡང་རྟ་གསེབ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་རྐང་ལག་བཞི་ཀའི་ཐོག་ནས་ཀོག་ནས་རྟ་འདོགས་སར་རྒྱུགས། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཟླ་བའི་མགོ་ཀ་བ་ལ་་གདོང་གཏུགས་བརྒྱབ་པས། མིག་ལམ་ནས་སྐར་མ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཤར་བཞིན་དྲན་པ་བརྒྱལ། ཡུད་ཙམ་ནས་དྲན་པ་སོས་སྐབས། ད་དུང་སྐྱེས་སྨན་གྱིས་རྟ་འདོགས་ས་ན་ཁ་ཕར་འཁོར་ནས་ཨི་ཧི་ཧི་ཅེས་སྐད་རྒྱབ་ནས་མགྱོགས་སུ་ཡོང་དགོས་པའི་འབོད་པ་གཏོང་བཞིན་པ་ཐོས། ཟླ་བ་ཁོང་ཁྲོ་རབ་ཏུ་འབར་ཏེ། རྒྱུགས་ནས་སོང་དེ་ཆུང་མ་ལ་རྡུང་། ཉི་མས་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་རྒྱུགས་སོང་ནས་ཁོ་གཉིས་བཀག ཟླ་བས་ཉི་མར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་དྲིས། ཉི་མས་རྟ་རྒོད་མ་མང་པོས་འཚར་སྐད་གོ་བས་རྟ་ལུད་༼རྟ་སྦང་༽ འཐུ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་ལན་བཏབ་པས། ཟླ་བ་ཡང་ཁ་སྐྱེངས་ནས་ཅི་བཤད་འདི་བཤད་མ་བྱུང་བར་ལུས་སོ།། ཅེས་བོང་བུའི་མཚར་སྒྲུང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མཚོན་ཙམ་བཀོད་པའོ།། 

བརྒྱད་པ་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་གླུ་དང་ཤགས། 

༡༽ བོང་ལི་མགོའི་གསེར་སྒ་དེ།།རྟ་མདོ་བ་མིག་གིས་མ་རིག་རྟགས།།རང་ཐག་སྟེང་གི་གསེར་ཏོག་དེ།།དཀར་ལྷ་ཁང་མིག་གིས་མ་རིག་རྟགས།། ༢༽ བོང་སྐྱ་ལི་ཕར་ལ་གཡབ་ཟིག་བྱོས།། ནམ་ལངས་ཁ་ཙུག་ཀ་ཧོས་ལོང་ལོང་།། ཁལ་བཀལ་ན་རྟུ་ལི་ཐ་ར་ར།། ཁྱོད་ཐལ་སྤུང་ནང་ན་རྡུལ་ལྷོག་ལྷོག། ༣༽ ཁྱོད་བོང་རྒན་སྐྱ་ལི་རྟ་ལ་འགྲན།། ཁྱོད་རྟ་ལ་འགྲན་རྒྱུ་གང་ན་ཡོད།། སྡུག་སོག་པ་ཐོག་ན་ཐིག་ལེ་ཞིག། ཁྱོད་ཙེག་གུ་ར་མ་ལུག་ལ་འགྲན།། ཁྱོད་ལུག་ལ་འགྲན་རྒྱུ་གང་ན་ཡོད།། སྡུག་མ་ནེ་འོག་ན་ཙོམ་ཙོམ་ཞིག། ༤༽ བོང་སྐྱ་ལི་ཅི་ལི་མ་བོ །། ཇག་བཅའ་རྒྱུ་མ་ཟེར་ངའི་སྐེ །། དྲུག་རིལ་ལུ་མ་ཟིག་ཡོད་རུང་།། ཁྱོད་སྐྱེ་གི་སྐྱེས་འགང་དམའ་གི  ། ༥༽ བོང་སྐྱ་ལི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཐ་མ་སྟེ།། རྩྭ་ཁམ་ཉག་ཅིག་གི་རྗེས་ལ་བསྙེགས།། དུས་དེང་སང་ངན་པ་མགོ་མཐོ་ན།། བོང་སྐྱ་ལིའི་བསྟན་པ་ཇེ་དར་རེད།། ༦༽ རྟ་འདོ་བ་ལག་ལ་མི་ཡོང་ཀི། བོང་སྐྱ་ལིར་ཞོན་ན་མི་འདོད་ཀི། ས་དེང་སང་ཨ་ཁུ་རྐང་ཐང་རེད།། ཁྱོད་རྐང་ཐང་ལ་ཁ་རྐང་རྗེན་རེད།། ཁྱོད་དགེ་བ་རེད་ལ་སྡིག་ཀ་རེད།། སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱང་འདིར་མཚོན་ཙམ་བཀོད་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ན་ཡང་བོང་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་གླུ་དང་ཤག་གང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་བོང་བུ་ནི་དཔེ་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བའི་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་འདུག། 

དགུ་བ་དྲེའུ་དང་བོང་བུའི་གཟུངས་བཞུགས།

བཅུ་བ་མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ། བོང་བུ་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རྡོ་སྦིས་འབུམ་རམས་པ་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་སོགས་བློ་ལྡན་འགས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་ས་བོན་འགའ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་འབྲེལ་བོང་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་འབྲི་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་གནང་བས་དང་དུ་བླངས་ནས། དོ་རྒྱ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦ལོའི་ཟླ་༣་པའི་ཚེས་༡༥་ཉིན་ཨ་རིའི་ཤར་ཕྱོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཧྥི་ལ་དྷེལ་ཧྥི་ཡ་ (philadelphia)ནས་མཇུག་རྫོགས་པར་བྲིས།། །།




#Article 53: རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ། (272 words)


རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་དུ་དགའ་བསུ་ཐོབ་ཆེ་ཤོས་གྱི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན། དེ་རྩེད་མཁན་རྩེད་མོ་བ་ལ་སྤོ་ལོའི་རྩལ་དང་བང་རྩལ་དགོས་པའི་མི་ཚད་བློ་རིག་པ་དང་དཔའ་སྤོབ་པ་ཡང་དགོས་མ། དེ་མིན་ཐུན་མོང་རོགས་རེད་ཀྱི་སེམས་ཡང་དགོས། རྐང་སྤོ་ཐོག་མར་ཀྲུང་གོར་བྱུང་ཞིང་ཕྱིས་སུ་ཡོ་རོབ་ཏུ་དར་ལ་དུས་རབས་༡༩པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་དབྱིན་ཇི་རུ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་།

དཀར་ནག་འདྲེས་མའི་སྤོ་ལོས་ནམ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཚོར་ཚ་རླབས་འཕྱུར་བའི་གླེང་གཞི་ཞིག་བསྩལ་ཐུབ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ཆེས་མིང་གྲགས་ལྡན་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པའི་དབར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་སྙན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་དེ་མིན་གྱི་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་རང་མེད་པའི་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ཚོགས་པའི་དབར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་སོགས་ཚང་མས་ཇ་ཁང་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐྱེས་པ་ཚོར་བགྲོ་གླེང་གི་ཚ་རླབས་ཤིག་བཟོ་ཡི་ཡོད།  བོད་ཀྱི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོ་གང་གིས་ཀྱང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱེད་སྒོ་ལས་བརྒལ་མི་ཐུབ་ཅིང་། ཐ་ན་ཁུག་ཀྱོག་ཏུ་གནས་པའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཐང་གཤོང་ཞིག་ནས་ཀྱང་ཀོ་བའི་སྤོ་ལོར་རྗེས་དེད་བཏང་ནས་གཟུགས་པོ་རྔུལ་ཆུས་བརླན་པའི་ཕྲུ་གུ་མཐོང་ཐུབ་པས། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འདྲེན་ཤུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མིན་དེ་ནས་རྟོགས་ཐུབ།
ལོ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་རྩེ་ཁུལ་དུ་ཡུལ་སྐོར་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། དངུལ་ཏོག་ཙམ་གྲོན་ཆུང་ཡོང་བའི་སླད་དུ་གྲོགས་པོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཕ་མའི་ཁྱིམ་དུ་གནས་ཚང་གཡར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན། དུས་དེར་ཏག་ཏག་འཛམ་གླིང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་རེད། ང་རང་གི་བསམ་པར་ཁོང་གི་ཁྱིམ་དུ་བསྡད་པ་དེས་འགྲན་བསྡུར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མཐོང་མི་ཐུབ་སྙམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱུང་། གང་ལགས་ཤེ་ན། བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་མི་སེར་གྱི་ཁྱིམ་ལ་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་ནང་དུ་སྟོན་པ་ནི། ཉིན་མཚན་མེད་པར་བལྟས་ཚར་རྒྱུ་མེད་པའི་བོད་སྐད་བརྙན་འཕྲིན་རྒྱུན་མཐུད་འཁྲབ་ཚན་ལས་མ་འདས། འོན་ཀྱང་ངའི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཨ་ཕ་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ནི་སྤོ་ལོར་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ན་དོན་གསུམ་ལ་ཕེབས་པའི་ཞིང་པ་བགྲེས་སོང་འདིས་འཛམ་གླིང་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་རིང་གི་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱིས། ཐ་ན་མཚན་གུང་གི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་གསུམ་དུས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་ལེ་ཚན་ལའང་གཡེངས་མེད་གཟིགས་པ་མ་ཟད། གཉིད་མི་བྲོ་བ་དང་འགྲན་བསྡུར་ལ་ལྟ་བའི་དུས་ཚོད་འཐུས་ཤོར་མི་ཡོང་བའི་ཆེད། ཁོང་གིས་སྐབས་རེ་མཚན་མོར་སྔོན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཆམ་འཆམ་ལ་བསྐྱོད་པ་དང་། ཡར་ལོག་ཡོང་ནས་འགྲན་བསྡུར་ལ་གཟིགས་པ། ཡང་སྐབས་རེ་སྔོན་ལ་སིམ་གཉིད་ཞིག་ཁུག་པ་དང་། ཆུ་ཚོད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོག་ཏན་ཏིག་བཟོས་རྗེས་དུས་ཐོག་ལ་ལངས་ནས་གཟིགས་ཀྱི་འདུག་མཚན་གུང་གི་དུས་སུ་ངས་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་འགྲན་བསྡུར་འགའ་ཤས་ཤིག་བལྟས་པ་ཡིན། ཅང་མ་འགོར་བར་ལྗིད་ཏིག་ཏིག་གི་མིག་པགས་གོང་འོག་ཕན་ཚུན་འཐབ་ཡོང་བ་དང་། རིག་པ་གྲུང་པོ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མིན་འདུག རྒྱ་སྐད་ཚིག་ཐོག་གི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་ཧ་མི་གོ་བའི་བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ནི་གཉིད་ཀྱི་གཡའ་ཙམ་མེད་པར་དབྱིངས་ཚུད་ནས་འདུག   ཁོང་གིས་སྐབས་རེ་རང་ཉིད་བློ་ཡིད་འཕྲོག་པ་ལས་འདོན་པའི་སྐད་ཅོར་གྱིས།  ང་རང་གཉིད་འཐིབས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐེངས་ཤས་བསླངས་ཤིང་།  མིག་ཕུར་ནས་ཡང་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་གིན་བསྡད། བགྲེས་སོང་ཁོང་གི་ཞལ་ལས་བྱུང་བའི་སྤོ་ལོའི་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ངས་དེ་ཙམ་གྱི་ཧ་མི་གོ་དཔེར་ན།   མཚམས་ཐིག་བརྒལ་བ་དང་གནས་བརྒལ་ཟུར་འདྲེན་སྤོ་ལོ།  སོགས་ཚང་མ་དབྱིན་སྐད་ཡིན་པ་དང་།  ཚིག་སྐད་དེ་འདྲ་ཁོང་ཞིང་པ་རྒན་ཁོག་ཞིག་གི་བྱད་གཟུགས་དང་ཧེ་བག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་།
འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་དོ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཞིག་བྱས་ན།   དབྱིན་ཀ་ལན་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་གི་ཞལ་ནས་འདོན་པར་ཡ་མཚན་པའི་སྣང་བ་གང་ཡང་བྱུང་མི་སྲིད། 
༡༩༠༤ལོར་དབྱིན་ཇིས་ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་།  ཁོ་ཚོས་རྒྱལ་རྩེ་ནི་བོད་ཡོངས་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་པའི་ས་ཚིགས་དེར་བརྩིས་ནས་རྒྱལ་རྩེར་ཚོང་དོན་ཁང་དང་དམག་སྒར་བཙུགས་པས་གཉིད་མཐུག་ཏུ་ཡུར་བའི་བོད་ཀྱི་ས་སྒང་འདིར་མ་རྩ་རིང་ལུགས་རྙིང་གྲས་ཀྱི་ཆེས་སྔོན་ཐོན་བཟོ་ལས་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་རྐང་པ་འཛུགས་འགོ་ཚུགས། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་རྩེར་རིམ་བཞིན་རླངས་འཁོར་དང་། རྐང་འཁོར།   ཁ་པར།   ཏར་སོགས་ཐོན། དེའི་རྗེས་ཀྱི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ནང་རྒྱལ་རྩེའི་མིང་གྲགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་སོང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་རྫོང་གཞིས་ཁག་ཏུ་མངགས་གཏོང་བྱས་པའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་སྐབས་དེའི་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་ལ་གནས་ཚུལ་སྙན་གསེང་ཞུ་དགོས་པའམ།  ཚོང་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོང་པ་དང་ཚོང་དོན་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་པ་སོགས་ཚང་མར་རྟ་བཞོན་ཏེ་རྒྱལ་རྩེར་མྱུར་སྐྱོད་ཀྱིས་ཏར་གཏོང་བའམ་ཁ་པར་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་རྩེའི་ཁྱད་འཕགས་ས་ཁམས་དེས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་ཕྱོགས་མི་སྣ་དང་། ཚོང་པ། གནས་མཇལ་བ་སོགས་རྒྱ་གར་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། མཚོ་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་མེས་རྒྱལ་ནང་སར་སྐྱོད་པའི་ལམ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བས་དུས་མཚམས་ཤིག་རིང་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཁུལ་གྱི་གནད་ཆེའི་གྲོང་རྡལ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
དབྱིན་ཇི་བ་དེ་ཚོས་སྐྱོ་སངས་ཀྱི་རོལ་རྩེད་བྱེད་ཆེད་རྒྱལ་རྩེའི་སྐྱིད་ནག་ཞེས་པའི་ཐང་སྡེར་དེར་ཁོ་པ་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་དུ་རྩེད་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྩེད་པ་དང་། རྟ་ཐོག་སྤོ་ལོ་རྩེད་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ཁོ་པ་ཚོར་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་པའི་གཡོག་པོ་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གཅིག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་དབྱིན་ཇི་བ་ཚོར་སྤོ་ལོ་རྒྱག་རོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱ་དངོས་གསར་པ་དང་ལེན་བྱེད་ནུས་ཆེ་བའི་ཁུལ་དེའི་བོད་མིས་ཟླུམ་ཞིང་འཕར་བའི་དངོས་པོ་དེར་དེ་མ་ཉིད་དུ་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ།   ཐོག་མའི་དུས་ཁོབ་ཤིག་ཤིག་གི་རྐང་པས་སྤོ་ལོར་རྡོག་རྒྱག་ཞུས་མི་ཐུབ་སྐབས་ལག་པས་སྤོ་ལོ་འཇུས་ཏེ་རྒྱུགས་ཤར་གློད་པས་དབྱིན་ཇིའི་མི་རྣམས་ངུ་མི་ཤོར་དགོད་མི་ཤོར་བའི་གནས་སུ་བསྐྱལ།  རིང་པོ་མ་སོང་བར་གཡོག་པོའི་རུ་ཁག་གི་སྤོ་ལོའི་རྒྱག་རྩལ་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་མ་བསྡད་པར་ཡག་ཏུ་སོང་ཞིང་། སྐྱིད་ནའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཡིད་དབང་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོས་རིམ་བཞིན་འཕྲོག་པ་དང་། བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་དུས་སུ་སླེབས་དུས་ཁུལ་དེའི་བོད་མི་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྩེར་སོན་པ་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་རྒན་པ་ཚོ་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་རྒྱག་པ་དང་།  སྐབས་རེ་མི་རྒན་ཚོའི་རུ་ཁག་ལ་མི་ཆད་ཚེ།   སྤོ་ལོ་རྒྱག་རྩལ་ཅུང་ཡག་པའི་ཕྲུ་གུ་ཆེ་བ་དེ་ཚོ་འགྲན་བསྡུར་ནང་འཇུག་གི་ཡོད།   ཕྲུ་གུ་ཚོར་མི་རྒན་གྱི་སྤོ་ལོའི་ལྷམ་དང་གོས་ཆེ་དྲགས་ཀྱི་ཡོད་པས།   བོད་ཟོམ་གྱོན་ནས་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཞུགས་རྒྱུ་རང་རེད།   ཁོ་ཚོས་འཁྱུག་ཙམ་རིང་སྲོག་ལྟོས་ངང་རྒྱུགས་པ་དང་།   ཡང་འཁྱུག་ཙམ་རིང་སེམས་འཚབ་ངང་ལུས་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་བཅིངས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།  རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོས་ནར་སོན་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་སྤྲོ་སྣང་ཚད་མེད་སྦྱིན་གྱི་ཡོད་ལ།   ཡང་ཁོ་ཚོར་ཡིད་མུག་པ་ཡང་ཡོང་བ་ནི།   སྤོ་ལོ་བརྒྱབ་དྲག་ཏེ་སྣམ་བུའི་ལྷམ་རལ་སོང་ན་ནང་མིའི་གཤེ་གཤེ་བཟེད་དགོས་ཤིང་།  ལྷམ་གསར་པ་ཆ་གཅིག་བཟོ་བ་ལ་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་ཕོངས་ཤིག་གི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས་རྐང་རྗེན་མར་སྤོ་ལོ་རྒྱག་གི་ཡོད།  སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་སྒྲོག་གུ་རྒྱག་དགོས་པའི་བཟོ་དབྱིབས་རྙིང་པའི་རིགས་ཡིན་པས་རྐང་རྗེན་མར་རྒྱག་སྐབས་གལ་ཏེ་སྤོ་ལོའི་ཕུ་ཏོག་ལ་རྡོག་རྒྱག་འཐེབ་ན། ན་ཚ་གཏོང་ཤུགས་ནི་སྨྲོས་པ་དཀའ། འོན་ཀྱང་འགྲན་བསྡུར་གྱི་རྒྱལ་ཁའི་རྩོད་སེམས་ཀྱིས་ན་ཚ་ཡང་རྦད་དེ་བརྗེད་འགྲོ་གི་ཡོད། འགྲན་བསྡུར་ནི་རྟག་ཏུ་དབྱིན་ཇི་བ་དང་བོད་མིའི་དབར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མ་གཞི་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་དབྱིན་ཇི་བས་བོད་མི་དབུལ་ཕོངས་ཚོར་ལྟོ་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད།  འོན་ཀྱང་སྤོ་ལོའི་རྩེད་ཐང་སྟེང་དུ་བོད་མི་ཚོས་དེས་རྐྱེན་པས་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ།   རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་གསོད་མཁན་བཙན་འཛུལ་པར་གདོང་གཏུག་བྱེད་སྐབས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཤུགས་ཆེར་མངོན་ཡོང་བ་མ་ཟད།  སུས་ཀྱང་འགོག་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།   དབྱིན་ཇི་བས་སྤོ་ལོ་ཁྲིད་ནས་སྒོའི་འགྲམ་དུ་བཅར་སྐབས་བོད་པའི་རུ་མི་ཚོས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས།  ཁོའི་རྐང་པ་ཧྲུག་ཅག་གཏོང་།  ཟེ་འབོད་པ་དང་།  ནུས་ཤུགས་ལྡབ་སྐྱེས་ཀྱིས་འཛིངས་བས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་མཁས་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་རྣམས་དཀའ་ལས་ཁག་པའི་གནས་སུ་བསྐྱལ་ཞིང་།  སྐབས་རེ་བོད་མིའི་རུ་ཁག་གིས་བྱ་དགའི་བུམ་པ་ཡང་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
རྒྱལ་རྩེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་ཚོའི་ཐབ་རྟེན་ས་ཆ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། སྒེར་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་གཞིས་ཀ་ས་ཆ་དེར་ཡོད། དབྱིན་ཇི་བ་དང་ཁུལ་དེའི་ཞིང་པ་ཚོའི་དབར་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་བདེ་འཁོད་སྒྲིག་ལ་བྱང་བའི་སྐུ་དྲག་གི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ག་ལེར་ཁོ་ཚོ་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་སྤྲོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་འཕེལ་བ་དང་། མ་ཡཱ་སོགས་ཀྱི་སྒེར་པ་ཚོས་སོ་སོའི་གཞིས་ཀའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་འགྲན་བསྡུར་ལ་བཞུགས།
དེ་རྗེས་རྒྱལ་རྩེའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱ་གཞག་དེ་མྱུར་བར་འཕེལ་རྒྱས་སོང་ཞིང་། ལྷག་དོན་དུ་༡༩༥༡ལོར་བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་རྗེས་གཞོན་ནུའི་རྒྱལ་གཅེས་ལས་འགུལ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཡོངས་སུ་དབྱར་མཚོ་རྒྱས་པ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དེས་རྒྱལ་རྩེའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་བྱ་གཞག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འགུལ་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་སྦྱིན།    ༡༩༦༥ལོར་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་པར་གྲགས་པའི་གཞིས་ཀ་རྩེའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཀྱང་ས་ཁུལ་ཆུང་གྲས་རྒྱལ་རྩེ་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གིས་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་བས་རྒྱལ་རྩེ་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གི་མིང་གྲགས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་རྒྱལ་རྩེའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ནི་བོད་དུ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།  ཁོ་ཚོར་ཕུལ་བྱུང་གི་རུ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ནང་གོང་དུ་ཞུས་པའི་བགྲེས་སོང་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།   ཁོ་ཚོ་ནི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་སེམས་དབུས་ནས་དབྱིངས་སུ་ཚུད།   རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་སྔ་ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་རྩེའི་མདའ་དམག་དུས་ཆེན་གྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་རའི་ནང་ཞིང་པ་རང་ལས་གྲུབ་པའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཞིག་གིས་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་རྣམ་པ་གཏོད་པ་དང་། དེའི་རུ་མི་ནི་ཁུལ་དེ་གར་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་དཔའ་རྒོད་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན།   ཁོ་ཚོའི་ལུས་ནས་ཞིང་སའི་དྲི་ཞིམ་འཐུལ་ཞིང་།  བབ་ཆགས་ཀྱི་རང་མདངས་མངོན་ལ།  ལྷམ་གོག་ཕུད་ནས་གཡུལ་སར་གདོང་མཆོངས་བྱེད་པ་དང་།  སྤོ་ལོར་མགོ་བོ་བརྡུང་སྐབས་མགོ་ཐོག་གི་ལྕང་ལོ་ཡང་གཡུག་པ་སོགས་ཀྱིས་འགྲན་རའི་ཐོག་ཏུ་ལང་ཚོའི་དཔའ་ཉམས་ཤིག་བཞག་པས།   དེང་གི་དུས་སུ་ཡང་རྒན་རྒོན་ཚོའི་ཡིད་ལ་དྲན་པ་དང་།   ངར་རླབས་འཕྱུར་བ་བཟོ་གི་ཡོད།
ལོ་རབས་དྲུག་བཅུ་པའི་དུས་འགོར་བོད་ལྗོངས་སུ་སོ་སོའི་ཆེད་ལས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་དངོས་སུ་བྱུང་ཞིང་། རུ་ཁག་འདི་རྣམ་ཀུན་ནས་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་འགྲན་བསྡུར་ལ་བཞུགས་པའམ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པར་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།   ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་འགྲན་ར་ནས་ཁོ་ཚོར་ཤེས་བྱ་གསར་པ་མང་པོ་བྱང་རྟོགས་བྱུང་བ་དང་།   མིག་རྒྱང་ཡངས་པོར་ཕྱེ་ཞིང་། ཁོ་ཚོ་ནང་ས་ནས་ལོག་ཡོང་སྟེ་རྒྱུན་དུ་ལྷ་སའི་ལས་ཞོར་གྱི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཚོ་དང་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་ཁོ་ཚོའི་མཆོག་གྱུར་གྱི་སྤོ་ལོའི་འཐབ་རྩལ་གྱིས་ལྷ་ས་དང་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ལས་ཞོར་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ལའང་སྣེ་ཁྲིད་བྱུང་ཡོད།    སྐབས་དེ་དུས་ལྷ་སར་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་ལ་ཆུ་ཚད་ཀྱང་མཐོ་པོར་སླེབས་ཤིང་།   དེའི་ནང་ནས་བོད་ལྗོངས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བཟོ་ཐུབ་མཁན་ནི་ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་གི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཁོ་ན་ཡིན།   བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་དང་ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་རུ་ཁག་དབར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་ཧ་ལམ་ལྷ་ས་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་མི་དམངས་ལུས་རྩལ་ཐང་ཆེན་དུ་འགུག་ཐུབ།   ལྷ་ས་སློབ་འབྲིང་གི་སྤོ་ལོའི་རུ་མི་མཁས་པ་དེ་ཚོར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་རྐང་པ་ཆེ་གེ་མོ་དང་དངུལ་གྱི་ལག་པ་ག་གེ་མོ་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཤིང་།   བོད་ལྗོངས་རུ་ཁག་ལས་ཀྱང་མཚན་སྙན་ཆེ་བ་ཡོད་ལ།  དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལས་ཞོར་རུ་ཁག་ལ་ཞེན་ཕྱོགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ།
ལོ་རབས་བདུན་བཅུ་པའི་དུས་མགོར་བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མཚན་སྙན་ཆེ་བ་ཡོད།   ཁོ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་སྐོར་སྐྱོད་གཟིགས་འབུལ་དང་འགྲན་བསྡུར་བྱས་ཤིང་།   ཁུལ་སོ་སོའི་ལོ་ཆུང་སྤོ་ལོའི་རུ་མི་ཚོར་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རོགས་བྱས་པས་ལོ་ཆུང་གཞོན་ནུ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལམ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་ཤ་ཞེན་ཟབ་མོ་སྐྱེས་པ་ཆགས།
ངེས་གསལ་ལ་སྐབས་དེ་དུས་ང་རང་སློབ་ཆུང་འགྲིམ་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པ་དང་།   ཕྲུ་གུ་བུ་ཚོས་དགའ་ཤོས་བྱེད་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ནི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་དེ་རང་ཡིན།    ལུས་རྩལ་དགེ་རྒན་ནི་བྱས་ཚར་རྒྱུ་མེད་པའི་ལས་ཀ་ཡོད་པ་བཞིན།   རྟག་ཏུ་ལུས་རྩལ་ཐང་སྟེང་དུ་སྤོ་ལོ་ཞིག་གཡུགས་ནས་རྒན་ལགས་ལས་ཀ་ཡོད།   སློབ་ཚན་ལ་ཡོང་མི་ཐུབ།   ཁྱེད་རང་ཚོ་རྩེད་མོ་རྩེད་ཅེས་བརྗོད་རྗེས་ལུས་རྩལ་ཐང་སྟེང་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སོང་། དོན་དངོས་ཐོག་ང་ཚོས་རེ་བཞིན་པ་ཡང་རྒན་ལགས་ལ་ལས་དོན་ཞིག་འཕྲད་ནས་ང་ཚོར་སྤོ་ལོ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ང་ཚོ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་དབྱིངས་སུ་ཚུད་ནས་སྡོད་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་རྒན་མེད་པའི་ལུས་རྩལ་སློབ་ཚན་ཡུག་ཙམ་ལ་ཕྱིན་ནས་བློ་ཡིད་མ་ཚིམ་གོང་ནས་སུན་སྣང་སྐྱེ་འོས་པའི་སློབ་ཚན་གྱི་གྲོལ་བརྡ་དེ་རླུང་འཚུབ་ཆར་དྲག་བཞིན་དུ་བརྡུང་བས་གྲོལ་བརྡ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒན་པོས་དུས་ཚོད་བལྟ་སྟངས་ནོར་བ་མིན་ནམ་སྙམ་གྱི་ཡོད། རྒན་ལགས་ལ་སྤྲེལ་ལད་ཤོད་རྒྱུར་དགའ་བའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོས་དྲིལ་བརྡ་ཐོས་མ་ཐག་ལམ་སེང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་སྒྲུག་སྟེ་རྒན་ལགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུགས་འགྲོ་བ་དང་། རེ་ཆད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཡང་ཁོ་པའི་འཇོན་བཟོར་བལྟ་བ་ལས་བྱེད་ཐབས་གཞན་མེད་པར་གཟའ་འཁོར་རྗེས་མའི་ལུས་རྩལ་སློབ་ཚན་དེ་གང་མགྱོགས་འོང་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་སྡོད།
རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྒྱག་ཆེད་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀླད་པ་མི་ཉུང་བ་དཀྲུག་དགོས་ཤིང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ངོ་མ་མེད་དུས་བལ་གྱི་རྐང་ཤུབ་རྙིང་ཧྲུལ་ནང་དུ་རས་ཚལ་བླུགས་པའམ་ཡང་ན་མར་སྐོགས་ནང་རྩྭ་ཧྲུག་གམ་བལ་སྙིགས་བླུགས་ཏེ་འཚེམ་བུ་སྟབས་བདེ་ཞིག་བརྒྱབ་ནས་སྤོ་ལོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་སུས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཞིག་འཁྱེར་ཏེ་རྩེད་མོ་རྩེད་བར་ཡོང་ན་དེ་ནི་ཕྲུ་གུ་ཡོངས་ཀྱི་འགོ་གཙོར་གྱུར་གྱི་ཡོད།   ངོས་ཁྱིམ་གྱི་མི་རབས་སྔ་མ་སུ་ཞིག་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་མིན་མ་ཤེས།   ཁྱིམ་དུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ཧྲལ་ཧྲུལ་ཞིག་བཞག་འདུག་ལ།   ད་དུང་སྟེང་དུ་དབྱིན་ཡིག་བྲིས་པའི་སྤོ་ལོའི་ནང་འགྱིག་གཉིས་ཀྱང་འདུག་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་སྤོ་ལོ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་པགས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།   དེང་དུས་རྐང་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་འགྱིག་ལྤགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་།   ནང་པགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕུ་ཏོག་རིང་པོ་ཞིག་འདུག་ཕུ་བརྒྱབ་ཟིན་རྗེས་མྱུར་དུ་ཕུ་ཏོག་བཀག་དགོས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཕུ་ཏོག་དེ་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱི་པགས་ནང་དུ་འཇུག་དགོས་ལ།   མཐའ་མཇུག་ལྷམ་སྒྲོག་བརྒྱབ་པ་བཞིན་སྒྲོག་གུ་རྒྱག་དགོས།   ངེད་ཁྱིམ་གྱི་སྤོ་ལོ་དེ་རྟག་ཏུ་ཕུ་ཤོར་གྱི་ཡོད་པ་དང་།   ཉིན་མོའི་དུས་སུ་དེ་ལ་ཕུ་ལྡིར་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ནའང་ཞག་པོ་གཅིག་ཕྱིན་སོང་ན་སྟོང་ལེབ་དུ་གྱུར་གྱི་ཡོད།   ང་རང་རྟག་ཏུ་སྤོ་ལོ་དེ་ཁྱེར་ཏེ་རྩེད་མོ་རྩེད་བར་འགྲོ་བ་དང་།   སྐབས་དེ་དུས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོར་ཕུ་མདའ་དཀོན་ཞིང་།   གལ་སྲིད་ཡོད་ཀྱང་ཕྲུ་གུ་ཚོར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འཇུག་པ་དཀའ། ངའི་སྤོ་ལོ་དེས་སྔོན་ལ་རྩེད་གྲོགས་ཚོར་ལས་ཀ་ཐེངས་གཅིག་བྱེད་འཇུག་དགོས་པ་ནི།   ཕྲུ་གུ་ཚོས་སྤོ་ལོའི་ཕུ་ཏོག་ཁའི་ནང་བཅུག་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུ་ཁ་དོ་དང་།   ངས་ཕུ་ཁ་དོ་རེ་སྐོར་བྱས་ཏེ་འབུད་པས་གདོང་པ་དམར་པོར་གྱུར་ཞིང་།  སྐེ་ཡང་སྦོམ་རུ་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་ཡོང་གི་ཡོད།   ཕྲུ་གུ་རྒན་པས་སྔོན་ལ་ཕུ་བརྒྱབ་ཟིན་རྗེས་ཆུང་བ་ཚོས་མཐུད་ནས་རྒྱག་དུས་དབུགས་ཚད་ཆུང་བ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཕུ་སྤོ་ལོའི་ནང་དྭ་རྒྱག་ཐུབ་རྒྱུ་བཞག་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྤོ་ལོས་རང་གི་ཁའི་ནང་ཕུ་གང་བརྒྱངས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།   དེ་ལྟར་རྩེ་དགོད་དང་འཁང་རའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་སྐོར་བསྐྱར་སྐོར་ངང་ཕུ་བརྒྱབ་ནས་མཐའ་མཇུག་སྤོ་ལོ་ལྡིར་ཙམ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།
སྤོ་ལོ་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཕྲུ་གུ་ནི་ཧ་ཅང་མང་བས་དབང་ཆེ་བ་དང་། རྒྱག་རྩལ་མཁས་པ་རྣམས་རྒྱག་ཐུབ་པ་སྨོས་མེད་རེད།  ང་རང་སྤོ་ལོ་རྒྱག་རྩལ་ཧ་ཅང་གི་ཞན་ཡང་སྤོ་ལོའི་བདག་པོ་ཡིན་པས་ཐེངས་མི་རེ་ངོ་རེར་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཞུགས་ཆོག   སྐབས་རེ་ང་རང་རྩེད་མོ་རྩེད་མི་འདོད་པའམ་ཁྱིམ་དུ་ལྟོ་ཆས་བཟའ་བར་ལོག་དགོས་ཚེ་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ང་ལོག་མི་འགྲོ་བའི་ཞུ་བ་འཐེན་གྱི་ཡོད།   སྐབས་རེ་ཡང་ང་རང་སྤྲོ་བ་མི་འཕེལ་སྐབས་ལམ་སེང་སྤོ་ལོ་སྒྲུག་ནས་ཁྱིམ་དུ་ལོག་གི་ཡོད་པས།
སྤོ་ལོར་དབྱིངས་ཚུད་པའི་རྩེད་གྲོགས་རྣམས་གློག་ཆད་པའི་གློག་འགུལ་རྩེད་ཆས་དང་འདྲ་བར་ས་དེར་ཀེ་རེར་ལངས་སྡོད་པ་དང་།   གང་ཙམ་སོང་རྗེས་ངའི་རྒྱབ་ཏུ་གཞི་ནས་ཚིག་ངན་གྱི་སྒྲ་སྒྲོག་གི་ཡོད།   སྐབས་དེ་དུས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནང་བཞིན་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཡིད་དབང་འགུག་ཐུབ་མཁན་གྱི་རིག་གནས་རོལ་རྩེད་ཧ་ཅང་གི་དཀོན་པས།   ཕྲུ་གུ་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དགའ་ཞེན་བྱེད་ཚད་ནི་སྨྱོ་བའི་ཚད་དུ་སླེབས་པ་དང་འདྲ། གཞིས་ཀ་རྩེར་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཅའོ་ཁྲང་ཞེས་པའི་ཐང་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། གཞི་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཐང་ཆེན་དེར་ལུས་རྩལ་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་ནི་ཁ་སྤྲོད་དུ་གནས་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་སྒོ་གཉིས་རང་ལས་མེད། ཐང་ཆེན་དེ་ནི་རྩྭ་སྔོན་རྐང་གཅིག་མེད་པའི་སྐྱ་ཐེར་ཐེར་གྱི་བྱེ་ས་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ།  སྤང་ནི་སྦར་མཐིལ་ཙམ་ཡང་རིག་རྒྱུ་མེད།  སློབ་གྲྭ་གྲོལ་རྗེས་སམ་དུས་ཆེན་དང་ངལ་གསོའི་དུས་སུ་ས་ཆ་འདི་ནི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་སྤྲོ་སྣང་བྱེད་སའི་ཞིང་ཁམས་རང་ཡིན།  ཁོ་ཚོས་སོ་སོས་བཟོས་པའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤོ་ལོ་རྒྱག་བཞིན་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་མཁས་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྐྱིད་པའི་རྨི་ལམ་སྐྲུན་བཞིན་གནས།   ལྷག་པ་ལྡང་དུས་སུ་ཐལ་རྡུལ་གྱིས་ས་གཞི་འགྲིབ་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་རྔུལ་ཆུས་ཡོངས་སུ་བརླན་པའི་ངོ་གདོང་ལ་ཐལ་བའི་ཤ་གསོས་ཤིག་བྱུག་པ་དང་།  ཆར་དུས་སུ་ས་བྱེ་རྣམས་འདམ་རྫབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཐེངས་ཤས་འགྲན་རྗེས་ཚང་མ་འདམ་མི་ལྟ་བུར་གྱུར།   དེ་ལས་ཀྱང་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་སྤོ་ལོའི་ཐང་སྟེང་ལ་ཐེངས་གཅིག་འགྱེལ་ན་རྨ་མི་བཟོ་བར་ལུས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་དང་།  ཕྲུ་གུ་རེ་འགའ་འགྱེལ་ཤུགས་ཆེ་དྲག་པས་རྡོ་བྱེར་བརྡར་ནས་པགས་པ་ལྷེབ་ཙམ་བཤུས་ཤིང་།   ཁྲག་དམར་འཛར་འཛར་དུ་ཐོན་གྱི་ཡོད།  འོན་ཀྱང་དེ་ཚོ་ཚང་མས་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་རྩེད་སེམས་འགོག་མི་ཐུབ་ཅིང་།   རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཤུགས་ལ་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐབས་བྲལ།
དུས་ཀྱི་འཁོར་མདའ་༡༩༢༠ལོར་བསྒྱུར་དུས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་དེ་ལྷ་སར་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་།   བྱ་དངོས་དཔེ་གསར་ལ་དགའ་བའི་སྐུ་དྲག་གི་བུ་ཕྲུག་དང་།   ཚོང་པ།   སློབ་མ་སོགས་ཀྱིས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་དེ་དཔེ་གསར་གྱི་རོལ་རྩེད་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁྱབ་གདལ་བྱུང་། སྔོན་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སོང་ནས་དེ་གར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྩེད་སྟངས་མཐོང་མྱོང་བའི་སྐྱེ་བོ་རེ་འགས་རས་ཀྱི་སྤོ་ལོ་བཟོས་ནས་བརྒྱབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྱོར་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་དྲག་གི་བུ་
ཕྲུག་དང་། ཚོང་པས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ངོ་མ་ཁྱེར་ཡོང་།  རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་འདིར་བོད་དུ་མི་མང་པོས་དགའ་ཞེན་དང་ཡིད་བཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་།  སྐུ་དྲག་རྒན་གྲས་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ཤིང་།  ལྷག་པར་སྐུ་དྲག་རྒན་གྲས་ཚོས་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་འདྲར་མཐོང་མི་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ།  ལོ་ན་ཆུང་བའི་སྐུ་དྲག་ཚོས་འགྲན་རའི་ནང་བདེ་འཇགས་ཁྱུག་པོས་རྒྱུགས་ཆེད་ཐོབ་ཐང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་པ་ལྕོག་དང་།   པ་ལྕོག་སྟེང་གི་གའུ་མར་འགྲོལ་བ་དང་།   ད་དུང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རྣ་རྒྱན་སོག་བྱིལ་དང་།    ཨ་ལོང་སོགས་ཚང་མ་བཀྲོལ་ཏེ་གོས་སྲབ་གྱོན་ནས་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཞིག་ཏུ་བལྟ་ཡི་ཡོད།  གང་ལགས་ཤེ་ན་སྐབས་དེ་དུས་བོད་ལ་དཔོན་རིགས་གནས་དབྱུང་བཏང་ན་གཞི་ནས་མགོ་ཐོག་གི་གའུ་བཀྲོལ་བ་དང་།  འབྱོར་ལྡན་ཁྱིམ་ཚང་སྟོངས་སོང་ན་གཞི་ནས་རྣ་རྒྱན་དཀྲོལ་གྱི་ཡོད།  རྒྱན་ཆ་དེ་ཚོ་ནི་ཐོབ་ཐང་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཚོན་རྟགས་རང་ཡིན།  འོན་ཀྱང་དཔེ་གསར་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་གཞོན་ནུ་ཚོའི་འཚོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་ན་གཞོན་སྐུ་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་འཕྱ་དམོད་དང་།   སྡིགས་མོའི་ཁྲོད་དུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་གྱིས་སྟེར་བའི་སྤྲོ་སྣང་དང་ངར་ཤུགས་ཅི་དགར་མྱོང་བཞིན་མཆིས།
༡༩༣༠ལོའི་ཡས་མས་སུ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་འདི་བཞིན་ལྷ་སའི་ནང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་།   སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་ཕྱིན།  སྔ་རྗེས་སུ་སྐུ་དྲག་གི་རུ་ཁག་དང་།  ཏར་ཁང་རུ་ཁག   གོ་མིན་ཏང་སློབ་ཆུང་གི་སློབ་མའི་རུ་ཁག    ཝ་པ་གླིང་ཧུད་རིགས་རུ་ཁག་སོགས་དང་།   ད་དུང་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་ཕྱི་གླིང་པས་ཀྱང་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་ལས་ཚབ་ཁྲུའི་མངའ་འོག་གི་བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་རུ་ཁག་དང་།  བལ་པོའི་ཚོང་པའི་རུ་ཁག་སོགས་སྔ་རྗེས་སུ་ལས་ཞོར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་བཅུ་ལྷག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱུང་ཞིང་།  གཟའ་འཁོར་རེའི་རེས་གཟའ་ཉི་མར་རྟག་ཏུ་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  དེ་ཉིན་ལྷ་ས་གྲོང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྩེ་དྲུང་གླིང་ཁར་(དེང་དུས་བོད་དམག་ཁུལ་ཁང་གི་ཤར་ངོས།)འདུས་ཏེ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་བལྟས་ནས་འཁྲུག་ཆ་དོད་ཤོས་ཀྱི་བར་སྐོར་དུ་ཧ་ལམ་ཚོང་ཁང་ཚང་མ་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཁུ་སིམ་དུ་གནས་པ་དང་།   སྐོར་བར་ཕེབས་མཁན་གྱི་བགྲེས་སོང་ཁ་ཤས་ལས་མཐོང་རྒྱུ་མེད།
ཤ་བརྡོལ་ཁྲག་བརྡོལ་གྱི་ན་གཞོན་བོད་དམག་དང་།   དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ན་གཞོན་སེར་མོ་བ་ཚོས་ཀྱང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་བཞུགས་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་།   མཐར་བོད་དམག་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱུང་བ་དང་།   སྐབས་དེ་དུས་གོ་མིན་ཏང་སློབ་ཆུང་གི་ནང་དུ་ཉི་ཧོང་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས་མྱོང་ཞིང་།   སྤོ་ལོ་རྒྱག་རྩལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གདན་ཞུ་བྱས་ནས་སྦྱོང་བརྡར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཡོད། སེར་མོ་བ་ཚོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་རང་སོ་སོའི་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་འཛུགས་ཐུབ་མེད་པ་དང་། ན་གཞོན་སེར་མོ་བ་ཚོ་ཡང་འགྲན་རའི་ཐོག་གི་སྒེག་ཉམས་འཆོར་བའི་རུ་མི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཐུབ་མེད།  ཡིན་ནའང་ཁོ་ཚོ་འཁྲུག་ཆ་དོད་ཤོས་ཀྱི་གཟིགས་མོ་བར་གྱུར་བ་ནི་སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་བྱེད་ཐབས་བྲལ།
སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གཟི་བྱིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀླུབས་པའི་ལྷ་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་འདིར་འཕྲོག་རྩོད་གཏུམ་སྤྱོད་ཀྱིས་གང་བའི་རྩེད་ལས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཚེགས་མེད་ལམ་ལྷོངས་ཀྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རང་རེད།  ངོ་མ་བསམ་ཚོད་ལྟར་༡༩༤༡ལོའི་ཉིན་ཞིག་ལ་སེར་བ་ཐེངས་གཅིག་བབས་པ་དེས་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་འདི་བཀག་འགོག་བྱེད་རྒྱུར་ཁ་གཡར་ས་ཡག་ཤོས་ཤིག་རྙེད།
༡༩༤༡ལོའི་དབྱར་ཁར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དགའ་བའི་ལྷ་ས་བ་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་བཅུ་གཅིག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་གཞི་ཁྱོན་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པའི་རིམ་མཚུངས་མཉམ་འགྲན་ཞིག་གཉེར། གཟིགས་མོ་བ་ཚོས་སུས་འགྲན་བསྡུར་ཨང་དང་པོ་ལེན་མིན་ཐད་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་།  སྐྱེ་བོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་ད་དུང་ཕན་ཚུན་རྒྱན་འཛུགས་བྱས་ཏེ་འགྲན་བསྡུར་གྱི་རྒྱལ་ཕམ་མཇུག་འབྲས་ལ་བལྟ་བཞིན་ཡོད། ཉིན་ཞིག་འགྲན་ནུས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྐུ་དྲག་རུ་ཁག་དང་།  བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་དབྱིན་ཇིའི་རུ་ཁག་གཉིས་དབར་དཔུང་རྭ་བཤམས་པས་གཟིགས་མོ་བ་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ངར་ལ་སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་བརྟས་བཞིན་གནས།   གཟིགས་མོ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་བར་མི་ཆད་པར་སྐད་འབོད་སྒྲོག་ནས་སྐུ་དྲག་རུ་ཁག་ལ་ངར་ཤ་སློང་བ་དང་།   ངེས་པར་དུ་བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་དབྱིན་ཇི་བའི་རུ་ཁག་ཕམ་ཉེས་སུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་སྐུལ་མ་བཏང་།  འགྲན་རའི་མཐའ་འཁོར་ལ་ཐག་པ་བཏང་སྟེ་འགྲན་ར་གྲུ་བཞིར་གནས་པ་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་ཐག་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་གདན་བཏིང་ཞིང་།   མདུན་དུ་ཞལ་བཟས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་ནས་ཞལ་ཟས་ཟ་བཞིན་སྤོ་ལོར་བལྟ་བ་དང་།  ཁོ་ཚོའི་རྒྱབ་ཏུ་གཟིགས་མོ་བ་ཕལ་པ་རྣམས་མི་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྱང་བཞིན་གནས།
འགྲན་བསྡུར་འགོ་ཚུགས་རྗེས་ནམ་མཁའ་ནི་སྔོ་ཞིང་དྭངས་ལ། ཉི་འོད་ཚ་ལམ་ལམ་དུ་འཕྲོ་བཞིན་འགྲན་རའི་ཁྲོད་ཀྱི་དངངས་འཚབ་དང་། ཛ་དྲག་གི་རྣམ་པ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་མཁའ་རླུང་ཁྲོད་ཀྱི་རྔུལ་དྲི་ཡང་བཙིར་བ་ལྟར་དུ་འཐུལ་ཡོང་།  བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁའི་དབྱིན་ཇིའི་རུ་ཁག་གིས་སྤོ་ལོ་གཅིག་བླུགས་སྐབས་འགྲན་ར་ཡོངས་སྐད་ཅོར་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་། རེ་ཆད་ཀྱི་གཟིགས་མོ་བ་ཚོ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་ཞི་ཐབས་བྲལ་བ་དང་།  ལྷག་པར་དུ་སེར་མོ་བ་ཚོ་ནི་དབྱིན་ཇིའི་མི་ཚུར་འཐེན་ནས་ཐེངས་གཅིག་ཉེས་ན་གཞི་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཞི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར་དུ་གནས།   འགྲན་རའི་ཐོག་ཏུ་དངངས་འཚབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པའི་སྐབས་དེར་དགོད་བྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོན་པ་སྟེ། འགྲན་རའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཚེར་ཕུང་གི་གསེབ་ཞིག་ནས་གློ་བུར་དུ་རི་བོང་གཅིག་ཐོན་བཞིན་འགྲན་རའི་ནང་ཕར་རྒྱུགས་ཚུར་རྒྱུགས་བྱས་པ་དང་།  རུ་མི་ཚོས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་གཡུགས་ཏེ་རི་བོང་རྗེས་འདེད་བཏང་བས་གཟིགས་མོ་བ་ཚོ་ནི་དགོད་སྒྲའི་ཁྲོད་དུ་ཡུད་ཙམ་གནས་ནས་དངངས་འཚབ་ཀྱི་སེམས་པ་འཁྱུག་ཙམ་ངལ་གསོ་ཐེབས་པ་བཟོས།   རི་བོང་དེ་ཅུང་མ་འགོར་བར་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སོང་བ་དང་།   ཡང་འགྲན་བསྡུར་མུ་མཐུད་འགོ་ཚུགས།   འགྲན་བསྡུར་གྱི་ཚ་རླབས་མེ་ལྟར་འཕྱུར་བའི་མཚམས་དེར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་སྤྲིན་ནག་མཐུག་པོ་འཁྲིགས་པ་དང་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་མཐོང་རྒྱུ་དཀོན་པའི་སེར་བ་རྡོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་བབས་ཏེ་གཟིགས་མོ་བ་དང་སྤོ་ལོ་བ་རྣམས་ནི་མགོ་བོ་བཀབ་སྟེ་ཕྱོགས་བཞིར་བྲོས་པ་དང་།   མི་ཁ་ཤས་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཕོག  
གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་སེར་བ་དེས་གླེང་གྲོས་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེ།   རྒྱང་རིང་ནས་བལྟ་སྐབས་སེར་བ་དེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ཕྱོགས་ནས་འགྲན་རའི་ཐོག་ཁ་གཏུགས་ལ་བབས་པ་དང་།   རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་ར་དེ་རང་སྐྱ་ཆིལ་ཆིལ་དུ་གྱུར་བ་ལས་ས་ཆ་གཞན་ནི་སྔར་བཞིན་སྐམ་པོར་གནས་འདུག་ཅེས་བརྗོད།   དེ་ལྟ་བུའི་ནམ་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དེས་མཐའ་མཇུག་མི་རྣམས་ལ་ཚོད་དཔག་འདྲ་མིན་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་ཀུན་སེར་བ་བབས་ཀྱི་མེད་པར་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་རྒྱག་པའི་སྒང་དེ་རང་ལ་བབས་དོན་ཅི་ཡིན།   ཏག་ཏག་འགྲན་རའི་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ལས་ས་ཆ་གཞན་ལ་མི་བབས་པ་གང་ཡིན། སེར་བ་མ་བབས་གོང་དུ་འགྲན་རའི་ནང་རི་བོང་ཐོན་པ་དེ་སྔ་ལྟས་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་སོགས་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་དེས་ལྷ་སའི་ནང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོད་དཔག་ཐོན།
ལྷ་ཡི་བཀོད་པ་ཆེས་མཐོར་བརྩི་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་གཏན་མ་ཡིན་པའི་རང་བྱུང་གི་སྣང་ཚུལ་དེ་རིགས་ནི་ཚོད་དཔག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འོས་ཤོས་སུ་སོང་ངེས་ལ།   འཆར་ཡན་བཟང་བའི་མི་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ལ་རྡོག་རྒྱག་འབུད་ན།    མཇུག་འབྲས་དེ་འདྲ་ཡོང་རྒྱུ་རང་རེད་ཅེས་བཤད།   དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་ཐེངས་དེའི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་མུ་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་དེ་བས་ཁུངས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱུང་།  དགོན་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་ཐོག་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་། རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་འཇིགས་ཉེན་བཟོ་ཡི་འདུག   གང་ཡིན་ཟེར་ན། འགྲན་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་གྲ་པ་མང་པོ་ཞིག་སེམས་པ་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར་དགོན་པ་ནས་ཐོན་ཏེ་འགྲན་རའི་ཐོག་གི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དབྱིངས་བཞུགས་ནས་སྡོད་ཀྱི་འདུག    ད་རེས་གློ་བུར་དུ་སེར་དྲག་བབས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དམུ་རྒོད་ཀྱི་རྡོག་རྒྱག་ལ་ཞེན་ལོག་སྐྱེས་པའི་ར་གསལ་པོར་འཕྲོད་ཐུབ་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད། འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་དེ་དུས་དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ལས་དབང་འཕྲད།
༡༩༥༡ལོར་བོད་ལ་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་བྱས་རྗེས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་ལུས་རྩལ་ལ་སླར་ཡང་ཚེ་སྲོག་གསར་པ་ཞིག་རྙེད། གང་ལགས་ཤེ་ན། མ་གཞི་ནས་ལུས་རྩལ་དེ་ལ་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྨང་གཞི་ཡོད་སྟབས་དེ་མ་ཉིད་དུ་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོའི་ཁྲོད་ནས་འཕེལ་རྒྱས་མྱུར་ཤོས་དང་།   མི་དམངས་ཚོས་དགའ་ཤོས་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་།  ལྷག་པར་ལས་རིགས་ཁག་དང་།  སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ན་གཞོན་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་དེ་ལ་དགའ་དད་བྱེད་མཁན་ཡང་མང་པོ་དོན།
༡༩༥༦ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་གཞོན་ནུའི་མཛའ་མཐུན་ཚོགས་པས་བོད་ཀྱི་ལུས་རྩལ་བལྟ་སྦྱོང་རུ་ཁག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་སྐོར་སྐྱོད་ཀྱིས་འགྲན་བསྡུར་བལྟ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང་། ཚོགས་པ་དེའི་ནང་ནས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་དེ་བལྟ་སྦྱོང་ཚར་རྗེས་པེ་ཅིང་ལུས་རྩལ་སློབ་གླིང་དུ་ཟབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་དང་། དེ་སྔའི་སུའུ་ལེན་གྱི་རོགས་སྐྱོར་ལུས་རྩལ་དགེ་རྒན་སུའུ་སི་ཁེ་ཧྥུས་སློབ་ཁྲིད་གནང་།    རུ་ཁག་དེ་བོད་དུ་ལོག་རྗེས་སླར་ཡང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དད་པའི་མི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་།   དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་མཉམ་འབྲེལ་རུ་ཁག་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། མང་ཚོགས་ཚོས་རུ་ཁག་དེ་གཉིས་ལ་ཧ་ཅང་གིས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་ཁོ་ཚོར་རུ་ཁག་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་པའམ་ཡང་ན་པོ་ཏ་ལའི་རུ་ཁག་ཞེས་ཀྱང་འབོད་ཀྱི་ཡོད།
དེང་དུས་ཀྱི་བོད་དུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོར་དོ་སྣང་དང་དགའ་ཞེན་བྱེད་ཚད་ནི་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་མཉམ་མཚུངས་ཡིན་ལ།   རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་སྔར་བཞིན་དགའ་བསུ་ཆེ་ཤོས་ཐོབ་པའི་ལུས་རྩལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་རང་ཡིན། ། ། །

བོད་ཀྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འདས་དོན། 




#Article 54: ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ། (118 words)


ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད།

དཔལ་ས་སྐྱ་ྋགོང་མ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ནང་ཆོས་སྐོར་འདི་ག་གསར་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་ཞུས།
དྲི་བ། སྤྱིར་ནང་པའི་ཆོས་ཞེས་པའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་གསུང་རོགས།
ལན། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་སཾསྐྲྀཏའི་ཚིག་དྷརྨ་ཟེར་བ་དེ་ལ་གོ་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་རེད། ང་ཚོ་ནང་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་རེད། ང་རང་ཚོའི་སེམས་རྒྱུད་མ་དུལ་བ་འདུལ་བ་དང༌། མ་ཞི་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ། གང་ལྟར་སེམས་རྒྱུད་ལེགས་པར་འདུལ་ནས། དེ་ནས་ཡར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤིག་ལ་ནང་ཆོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།
དྲི་བ། དེང་སང་ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་བར་མཐུན་པའི་ཆ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།
ལན། དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་སྟབས། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་པཱ། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན་ནའང༌། དེ་ཙམ་གྱིས་གཟི་བརྗིད་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཡིན་གྱི་རེད།
དྲི་བ། ནང་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།
ལན། དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ད་ལྟ་ང་རང་ཚོ་འཁོར་བ་ལ་འཁྱམ་བསྡད་ཡོད་རེད་པཱ། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལམ་སྟོན་མཁན་ཞིག་དང༌། ལམ་དངོས་གནས་ཤིག ལམ་ལ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་རོགས་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོ་ཐག་རིང་པོ་དང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ན། ལམ་མ་ནོར་བ་སྟོན་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་གཅིག་དང༌། ལམ་དེའི་ཐོག་ལ་རང་གིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས་པ། རོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་པ་དེ་ནང་བཞིན་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དེ་ལམ་སྟོན་པ་པོ། ཆོས་དེ་ལམ་དངོས། དགེ་འདུན་དེ་ལམ་གྱི་གྲོགས་དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། 
དྲི་བ། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་སྲིད་དམ།
ལན། བྱེད་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། མི་ཚེ་ཚང་མ་རང་རང་གི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་ཚེ་རིང་བ་དང༌། ནད་མེད་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། བསམ་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་དང༌། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། རང་རང་གི་ལས་བཟང་པོ་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ལས་བཟང་པོ་བསགས་པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱིད་པོ་དང་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ལས་ངན་པ་བསགས་པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་པོ་དང༌། མར་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་དུས། བསོད་ནམས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་དེས་ལས་ཀ་ག་རེ་སྒྲུབ་པ་དང༌། ག་རེ་བསམ་པ་ཡིན་ཡང་དེ་འགྲུབ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ནང་པའི་ཆོས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཚེ་འདི་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མ་དུལ་བ་ཐམས་ཅད་དུལ་བར་བྱེད། མ་ཞི་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུས། དེས་ལེགས་ཚོགས་རྒྱས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། དེས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག 
དྲི་བ། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་ཡི་ནང་ནས་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་ལ་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད།
ལན།  སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོའི་བོད་ལ་དར་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཚང་མ་གཅིག་པ་རེད། དཔེར་ན། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པ་དང༌། བར་དུ་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་བཞག མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྩ་བ་ནས་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ཁྱད་པར་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། རྒྱུད་པའི་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་རེད། དང་པོ་ཁུངས་གཏུགས་ས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་གྲུབ། དེ་ནས་མར་བར་དུ་སྐྱེས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ། དེ་ནས་མར་རྒྱུད་པའི་རིམ་པ། བླ་མའི་བླ་མ། གོང་མའི་གོང་མ་རིམ་པ་བསྟར་ཆགས་སུ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ། བླ་མ་རང་རང་སོ་སོའི་ཉམས་བཞེས་གནང་སྟངས་ལ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་པ་རྩལ་དུ་འདོན་པ་དང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་རྩལ་དུ་འདོན་མཁན་དེ་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་ཆ་སྙོམས་པར་རྩལ་དུ་འདོན་པ་ཡིན་པ་རེད། བཤད་པ་སྔོན་དུ་མ་བྱས་ན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་དུས་དང་པོ། བཤད་པ་རྩལ་འདོན་དང༌། དེ་ནས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྩལ་འདོན། བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་ལ་རྩལ་འདོན་མཛད་པ་དེ་ས་སྐྱ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པ་རེད།
དྲི་བ། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར། རིག་པའི་རྩལ་རྒྱས་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ག་རེ་ཡོད་པ་རེད།
ལན། སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་འདུག་གཱ དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།། བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ།། ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ།། བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན།། ཞེས་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་འགྲུབ་ཀྱི་རེད་གསུངས་ཡོད་པ་མ་རེད། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་རང་རང་གིས་རིག་པས་བརྡར་ཤ་བཅད་པ་དང༌། དཔྱད་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་རིག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་གསུངས་ཡོད་རེད་པཱ། བྱས་ཙང་དེ་ཡིན་དུས། ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས། རིག་པ། དངོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རེད། 
དྲི་བ། མི་སྐྱའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ནང་ཆོས་སྦྱོང་སྐབས་ལས་སླ་བའི་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ལམ་སྟོན་གནང་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་དམ།
ལན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད། སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བསྟུན་ནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་མཐའ་མེད་པ་རེད། མཐའ་དང་གཏིང་དཔོག་ཐུབ་རྒྱུ་མེད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། རང་རང་སོ་སོའི་དབང་པོའི་ལྕོགས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་ཐུར་མ་གང་མ་གཏོགས་འཐུང་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་དགེ་མཚན་རླབས་པོ་ཆེ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སོ་སོའི་དབང་པོའི་སྒོ་དང་བསྟུན་ནས་དབང་པོ་རབ་ཚོས་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང༌། སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡིན་ན། དེ་དང་དེར་བསྟུན་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད།།




#Article 55: གློ་གཅོང་གི་ནད། (135 words)


གློ་གཅོང་གི་ནད་ནི་རིམས་ནད་ཅིག་སྟེ་དབྱིན་སྐད་དུ་ Tuberculousis ཟེར་བ་དང་རྒྱ་སྐད་དུ་྄ེ肺结核ཟེར

མཁའ་དབུགས་ལས་བགོ་བ་ནི་གཅོང་ནད་ཀྱི་མཆེད་ལམ་ཆེས་གཙོ་བོ་ཡིན། འགུལ་སྐྱོད་རང་བཞིན་གྱི་གློ་གཅོང་ནད་ཕོག་པའི་ནད་པ་ལུ་བ་དང་ཧབ་སྦྲིད་རྒྱག་པ། སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འབུ་ཕྲ་ཡོད་པའི་མཆིལ་ཟེགས་ཕྱིར་ཕུད་དེ་མཁའ་དབུགས་ཁྲོད་ཁྱབ་ལ། མི་གཞན་གྱིས་དེ་རྔུབ་རྗེས་འགོ་སླ། 

གློ་གཅོང་ནད་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་གནོད་འཚེ་བཏང་ཞིང་། དེས་མིའི་རིགས་ལ་ནད་འཕར་ཚད་མཐོན་པོ་དང་འཆི་ཚད་མཐོན་པོ་བཟོས་པས། ལོ་རྒྱུས་སྟེང ་གཅོང་ནད་ཅན་བཅུ་ལས་དགུ་འཆི་ཞེས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ནད་དེའི་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་བ་ཤེས་ཐུབ། ཡིན་ནའང་ད་ལྟའི་བར་དུ་དེ་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ས་ཁུལ་གྱི་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་དལ་ལངས་རང་བཞིན་གྱི་ནད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་འཕར་ཚད་ཆེས་མཐོ་བའི་ནད་ལ་གཏོགས།
an infectious bacterial disease characterized by the growth of nodules (tubercles) in the tissues, esp. the lungs. • The disease is caused by the bacterium Mycobacterium tuberculosis or (esp. in animals) a related species; Gram-positive acid-fast rods.
肺结核是由结核分枝杆菌引发的肺部感染性疾病。是严重威胁人类健康的疾病。结核分枝杆菌（简称结核菌，下同）的传染源主要是排菌的肺结核患者，通过呼吸道传播。健康人感染结核菌并不一定发病，只有在机体免疫力下降时才发病。世界卫生组织（WHO）统计表明，全世界每年发生结核病800～1000万，每年约有300万人死于结核病，是造成死亡人数最多的单一传染病。1993年WHO宣布“全球结核病紧急状态”， 认为结核病已成为全世界重要的公共卫生问题。我国是世界上结核疫情最严重的国家之一。

གློ་གཅོང་ནད་ནི་འདུས་འདྲིལ་དབྱིག་དབྱིབས་འབུ་ཕྲ་མིའི་ལུས་ཐོག་ཏུ་ཞུགས་ནས་བྱུང་བའི་དལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་འགོ་ནད་ཅིག་ཡིན་ལ།  གཙོ་བོ་གློ་བར་གནོད་པ་ཚབས་ཆེན་བཟོ་བའི་ནད་ཅིག་ཡིན།  གཅོང་ནད་འབུ་ཕྲ་དེས་དོན་སྣོད་གང་ཞིག་ལ་གནོད་པ་བཟོས་ཚེ་དོན་སྣོད་དེའི་གཅོང་ནད་ཟེར་བ་དང་།  དཔེར་ན་ཀླད་སྐྱིར་གནོད་པ་བཟོས་ན་ཀླད་སྐྱིའི་གཅོང་ནད་དང་།  རུས་པར་གནོད་པ་བཟོས་ན་རུས་པའི་གཅོང་ནད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་རེད།  གློ་གཅོང་ནད་ཀྱིས་གཅོང་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱད་ཅུ་ཟིན་ཡོད།
གློ་གཅོང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཁྲག་གི་ལྡང་ཚད་དམའ་བར་གྱུར་བས་གློ་བའི་བརླན་ཁམས་ཚད་ལས་བྲི་སྟེ་གློ་བ་སྐམ་ནས་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དབུགས་ལམ་ཕྲ་མོར་གྱུར་བ་དང་དེས་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་སྟོབས་ཇེ་ཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ནད་ཅིག་ཡིན།

གཅོང་ནད་ནི་དབུགས་ལམ་གྱི་འགོས་ནད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་།  གློ་གཅོང་ནད་པ་ཚང་མར་འགོ་བའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཡིན།  ཡིན་ན་ཡང་གློ་གཅོང་ནད་པ་རེ་རེའི་འགོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་དེ་མི་འདྲ་བ་ཡིན། གློ་གཅོང་ནད་དེ་གཙོ་བོ་གློ་གཅོང་ནད་པས་ལུ་བ་དང་སྣ་སྦྲིད་རྒྱག་པ།  ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གློ་བ་དང་གློ་སྦུག་ཕྲ་མོའི་ནང་གི་འདུས་འདྲིལ་དབྱིག་དབྱིབས་འབུ་ཕྲ་ཡོད་པའི་མཆིལ་མ་མཁའ་དབུགས་ནང་གཏོར་བ་དེ།  བདེ་ཐང་ཅན་གྱི་མིས་འབྱིན་རྔུབ་བྱས་པ་ལས་ཕན་ཚུན་ལ་འགོས་བ་རེད།  གཞན་ད་རུང་འཇུ་ལམ་དང་རྨ་ཁ་ལས་ཀྱང་ནད་དེ་འགོ་སྲིད།   གལ་ཏེ་ཕ་མ་སོགས་ལ་གཅོང་ནད་ཡོད་ཚེ།  ཁོ་ཚོར་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་པོ་བྱས་པའི་བྱིས་པར་གཅོང་ནད་འབྱུང་སླ་བ་ཡིན།  མཁའ་དབུགས་རྒྱུ་མི་ཐུབ་པའི་ཁོར་ཡུག་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཐུན་མོང་གི་འཚོ་བ་དང་སྡོད་གནས་འཚང་ཁ་ཆེ་བའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ།   གལ་ཏེ་མི་ཞིག་ལ་གློ་གཅོང་ནད་བྱུང་ཚེ།  རྒྱུན་པར་གཅོང་ནད་འགོ་བ་དང་མཆེད་དུ་འཇུག་སྲིད།

གློ་གཅོང་ནད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐོང་གི་ནད་རྟགས་ནི་ལུ་བ་དང་ལུད་པ་ཐོན་པ།   ལུད་པའི་ནང་དུ་ཁྲག་འདྲེས་བ།   ཐང་ཆད་པ།   ཡི་ག་མེད་པ།   བྲང་ཁ་ན་བ།    ལུས་ཕུང་ཇེ་སྐམ་དུ་འགྲོ་བ།  ཕྱི་དྲོ་ཚ་ཅུང་ལངས་བ།   དགུང་མོར་རྔུལ་ཆུ་བཞུར་བ།   གཞན་ད་རུང་སྐྱེས་མ་ཚོར་ཟླ་མཚན་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་གི་ཡོད།   མྱུར་ལངས་རང་བཞིན་གྱི་གློ་གཅོང་ནད་བྱུང་བའི་ནད་པ་ཉུང་ཤས་ལ་ཚ་ཆེན་པོ་རྒྱས་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཚབས་ཆེན་འབྱུང་བ་རེད། 
གློ་བར་གནོད་པ་ཐེབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབུགས་ལམ་གྱི་ནད་རྟགས་དེ་གཙོ་བོ་ལུ་བ་དང་།  ལུད་པ་ཐོན་པ།  ནད་པ་གསུམ་ཆའི་གཅིག་ལ་ཚད་མི་འདྲ་བའི་ཁྲག་ལུ་བ་དང་།  བྲང་ཁ་ན་བ།  དབུགས་ལེན་དཀའ་བ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་སྲིད།  གློ་གཅོང་ནད་ཀྱི་ནད་རྟགས་དེ་གཅོང་ནད་ལ་དམིགས་གསལ་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ལ།  ནད་རྟགས་ཀྱི་ཚད་རིམ་དེ་ནད་འགྱུར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་འཕེལ་ཚད།  ལུས་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་རང་བཞིན་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།   གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཡན་ལ་ལུ་བ་དང་ལུད་པའི་ནང་ཁྲག་འདྲེས་ཚེ་གློ་གཅོང་ནད་འབྱུང་བའི་ངེས་བ་ཆེ་བས།   གློ་གཅོང་ནད་ལ་དོགས་པ་ཟ་བའི་ནད་རྟགས་ལ་གཏན་ཁེལ་བྱེད་དགོས། 

གློ་གཅོང་ནད་ནི་དལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ནད་ཅིག་ཡིན་པས།  ནད་རྟགས་མང་ཆེ་བ་དེ་ཡང་མོ་ནས་ལྗིད་མོ་དང་།  ནད་རྟགས་མི་གསལ་བ་ནས་གསལ་བར་གྱུར་ནས་རིམ་བཞིན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་།  དུས་ཐོག་མའི་ནད་པ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་གི་ནད་རྟགས་ཅུང་ཡང་བས་རྒྱུན་པར་དོ་སྣང་བྱེད་ཀི་མེད་ཅིང་།  ཡང་ལ་ལ་ཆམ་ནད་དང་གློ་ཡུའི་གཉན་ཚད་ལ་གོ་ནོར་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད།  དེར་བརྟེན་གལ་ཏེ་གློ་གཅོང་ནད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ནད་རྟགས་དང་ཁྱད་པར་དུ་གློ་གཅོང་ནད་ལ་དོགས་པ་ཟ་བའི་ནད་རྟགས་ཡོད་ཚེ་དུས་ཐོག་ཏུ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དགོས། 

གཅོང་ནད་འབུ་ཕྲ་འགོས་མེད་པའི་མི་ཚོགས་ལ་མཚོན་ན།  གལ་ཏེ་གཅོང་ནད་འབུ་ཕྲ་མཆེད་པའི་ཁོར་ཡུག་དུ་འཚོ་བ་རོལ་བ་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་ན།  ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ནད་དེ་འགོ་སླ་བ་ཡིན།  དེའི་ནང་ད་རུང་ཤེས་མེད་པ་དང་གསོ་བཅོས་བྱས་ནས་ནད་དྲག་མེད་པའི་གློ་གཅོང་ནད་པ་དང་འབྲེལ་འདྲིས་དམ་པོ་བྱས་པའི་མི་ལ་གཅོང་ནད་འབུ་ཕྲ་འགོ་སླ་བ་ཡིན།   དཔེར་ན་གློ་གཅོང་ནད་པའི་ཁྱིམ་མི་དང་ནང་སྒོས་སུ་བྱིས་པ།  གློ་གཅོང་ནད་པར་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་པའི་སྨན་བཅོས་མི་སྣ་བཅས་ཡིན།  

ནད་རིགས་གཞན་པ་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མའི་དུས་རིམ་གྱི་གློ་གཅོང་ནད་དེར།  ནད་གཞིར་འགྱུར་ལྡོག་ཆུང་བར་བརྟེན་ནས་མངོན་གསལ་གྱི་ནད་རྟགས་མེད་པ་རེད།   གལ་ཏེ་ནད་རྟགས་ཡོད་ན་ཡང་།   གློ་གཅོང་ནད་ཀྱི་ནད་རྟགས་ལ་ཆེས་མངོན་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མེད་པའི་དབང་གིས་ནད་པ་དང་སྨན་པས་ནད་གཞན་པར་གོ་ནོར་བྱུང་ནས་གློ་གཅོང་ནད་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད།  གློ་གཅོང་ནད་ཀྱི་དོགས་གཞི་ཡོད་པའི་ནད་རྟགས་ནི་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ཡན་ལ་ལུ་བ་དང་ལུད་པའི་ནང་ཁྲག་འདྲེས་བ།  ཚ་རྒྱས་བ།  བྲང་ཁ་ན་བ་སོགས་ཡིན།  

མི་སུ་ཡིན་རུང་གལ་ཏེ་གློ་གཅོང་ནད་ཀྱི་དོགས་གཞི་ཡོད་པའི་ནད་རྟགས་བྱུང་ན།  རང་ཉིད་ལ་གློ་གཅོང་ནད་བྱུང་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་མྱུར་དུ་གཅོང་ནད་འགོག་བཅོས་ལྟེ་གནས་སུ་སོང་ནས་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དགོས།   ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོ་ནི་ནད་པའི་ལུད་པར་བརྟག་དཔྱད་དང་བྲང་ཁོག་ལ་Xགློག་འོད་ཀྱིས་འདྲ་པར་ལེན་པ་དེ་ཡིན།   གལ་ཏེ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་ལུད་པའི་ནང་གཅོང་ནད་འབུ་ཕྲ་ཡོད་ཚེ།  འགོས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ལྡན་པས།   མྱུར་དུ་གཅོང་ནད་འགོག་པའི་གསོ་བཅོས་བྱེད་དགོས།

གཅོང་ནད་ནི་དལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་འགོ་ནད་ཅིག་ཡིན་པ་ལས་རྒྱུད་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་ནད་རིགས་ཤིག་མིན།     དེར་བརྟེན་མི་རབས་རྗེས་མར་གཅོང་ནད་འགོ་མི་སྲིད་པ་ཡིན།   ཁྱིམ་ཚང་ལ་ལར་དུས་མཉམ་དུ་གཅོང་ནད་བྱུང་བའི་ནད་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དེ།  གཙོ་བོ་ཁྱིམ་ཚང་དུ་འགོས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གློ་གཅོང་ནད་པ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕན་ཚུན་ལ་འགོ་བ་ཡིན་པ་ལས།   རྒྱུད་འཛིན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད། 

༡
དམངས་ཡོངས་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཆགས་པ་དང་། མི་སྒེར་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་མཉམ་འཇོག་བྱེད་པའི་སློབ་གསོ་གཏང་དགོས། 
༢
འཇུ་ལམ་ལ་གཉན་ཚད་རྒྱས་པར་གཡོལ་ཏེ། ཟས་གང་འདོད་དུ་ཟ་བ་དང་ཟས་སོགས་ཆེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས།
༣
གློ་གཅོང་ནད་དུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་ནད་པ་ལོགས་སུ་བགར་དགོས།
༤
ཉལ་གོས་དང་ཉལ་གདན་རྒྱུན་དུ་ཉི་མར་གཡེང་བ་དང་། ཁང་བའི་ནང་མཁའ་དབུགས་གསར་པ་རྒྱུ་རུ་འཇུག་དགོས།
༥
བྱིས་པར་ཁ་ཅེ་མེའོ་ཞེས་པའི་རིམས་འགོག་སྨན་ཁབ་རྒྱག་དགོས།




#Article 56: སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། (161 words)


སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ།

སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནི་བོད་པུར་རྒྱལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཐོག་༣༣ཡིན་པ་དང་བོད་ཡོངས་དབང་ལ་འདུས་རྗེས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་དེར་གྱུར་བ་རེད། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་གསལ་ཞིག་ན། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནི་གངས་ལྗོངས་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱིས་སྤྱི་བོར་བཀུར་བའི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མི་རྗེ་འདི་ཉིད་ནི་། བོད་པུར་རྒྱལ་དུས་སྐབས་སུ་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་དབང་བསྒྱུར་བའི་བཙན་པོ་མང་དུ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་དང་། དམག་དོན་མཁས་ཅན་། ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་ཅན་། ཕྱི་འབྲེལ་མཁས་ཅན་ཞིག་བཅས་ཡིན་ཏེ་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ནི་ཁོང་གིས་སྲིད་དབང་བཟུང་རྗེས་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བའི་མཚན་ཡིན།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽

བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནི་མེ་གླང་སྤྱི་ལོ་ ༦༡༧ ལོར་དབུ་རུ་མལ་གྲོ་རྒྱ་མ་ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་དུ་ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲི་བཟའ་ཐོད་དཀར་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ས་གླང་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༦༢༩ ལོར་དགུང་ལོ་ ༡༣ བཞེས་སྐབས་ཡབ་རྒྱལ་པོ་དགོངས་པ་རྫོགས་རྗེས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་ཞིང༌། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུངས་སོགས་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གྱི་བློན་པོ་རྣམས་བསྐོ་བཞག་མཛད་དེ་མཛངས་བློན་རྣམས་རང་གི་གྲོགས་སུ་བཀུག་ནས་ཐབས་བྱུས་བཏོན་ཏེ་ཡབ་ལ་དུག་འདྲེན་མཁན་རྣམས་ཚར་བཅད་ཅིང༌། ཕྱི་ནང་གི་དུས་ཟིང་ལྷིང་འཇགས་སུ་བཏང༌། མྱང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣམ་མངགས་ཏེ་སུམ་པའི་ཡུལ་ལ་དམག་འདྲེན་མི་དགོས་པར་འབངས་སུ་བཀུག་པ་ཡིན། 
དེ་རྗེས་བཙན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་དམག་དཔུང་བྱང་རྒྱུད་དུ་དྲངས་ནས་རྒྱ་དང་འ་ཞ་ལ་དཔུང་འཇུག་གིས་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་དུ་བཅུག་པས་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཟིལ་མ་བཟོད་པར་གོང་དུ་བཀུར། རིང་མིན་ཞང་ཞུང་དང་གཉེན་མཛད་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞང་ཞུང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང་དབང་དུ་བསྡུས། གཞན་ཡང་འབར་མ་སྟོད་ཕྱོགས་རྣམས་དང༌། བལ་ཡུལ་ཡང་བོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བཅུག དེ་རྗེས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱིས་རང་གི་བློན་པོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་མངགས་ནས་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་བོད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པས་རྒྱ་རྒྱལ་ནས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ཏེ་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པ་ད་ལྟ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་སོགས་ས་ཁུལ་མཐའ་དག་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་ཞིང་མངའ་ཐང་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་བོད་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དངོས་སུ་བཙུགས་ནས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས།
ཡི་གེ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་མི་རིགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང༌། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་འཕེལ་གྲིབ་ཇི་གྱུར་གྱི་གནས་ལ་གཟིགས་ཏེ་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་གཉེར་དུ་གཏོང་གནང་གིས་མེ་རྟ་སྤྱི་ལོ་ ༦༤༦ ལོར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཡི་གེ་གསར་གཏོད་དང་སྔར་ཡོད་རིག་གཞུང་རྒྱུད་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང༌། རུས་རྒྱུད་ཚོ་པ་ཁག་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྡན་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་མར་བཙུགས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་སྤེལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་བཏོད་པས་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་མར་གྱུར། དམག་དོན་དང་སྲིད་འཛིན་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་གཅིག་གྱུར་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་ཞིང་གོ་རྀམ་ལྡན་པ་བཙུགས། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མཐའ་བཞིར་བཀྱེད་ནས་དཔལ་འབྱོར་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་མཛད་ཅིང༌། རྒྱལ་བལ་སོགས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འབྲེལ་བ་བཙུགས་ཏེ་གཞན་གྱི་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང༌། བོད་གཅིག་གྱུར་དང་བདེ་བར་སྐྱོང་སླད་ཆུ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༦༣༣ ལོར་རྒྱལ་ས་ཡར་ལུང་ནས་ལྷ་སར་སྤོས་ཤིང་ཕོ་བྲང་བཏབ་སྟེ་རྒྱལ་བློན་དཔུང་བཅས་དེར་བཞུགས་ནས་བོད་ཡོངས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མདུན་ས་ཆེན་པོར་གྱུར།
རིམ་བཞིན་བཙན་པོས་ཆབ་འབངས་རྣམས་ཞིབ་གཤེར་བདེ་འཇགས་སུ་བཀོད་པ་དང༌། རུས་ཚོ་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་བསྐྱངས་ནས་བཟང་པོ་ལ་བྱ་དགའ་སྟེར་ཞིང༌། ངན་པ་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པ། མཐོ་བ་རྣམས་ཁྲིམས་ཀྱིས་གནོན་ཅིང༌། དམའ་བ་རྣམས་ཐབས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་སོགས་བྱེད་ཐབས་ཞི་དྲག་གང་འཚམ་ཡང་དག་ལག་ལེན་མཛད་པ་སོགས་མཛད་རྗེས་རྨད་དུ་བྱུང༌། བཙན་པོ་འཕན་ཡུལ་ཟལ་མོ་སྒང་འོད་ཟེར་དམ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་སྐབས་དང་ཐོག་མགུར་ཆམ་ཕོག་པ་ལས་སྙུན་ལོག་ཐེབས་མཐར་ཚད་པར་གྱུར་བས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་སོ་བཞི་བསྐྱངས་མཐར་བོད་ལྕགས་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༦༥༠ ལོར་སྐུ་གཤེགས། ༼དགུང་ལོ་ ༨༢ བཞུགས་པར་གྲགས་པས་དེས་ན་གཤེགས་ལོ་ ༦༩༩ ལོ་ཡིན་དགོས་སམ་སྙམ།༽ 
དེ་ནས་བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུངས་སོགས་ཀྱིས་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་བཙན་པོའི་སྐུ་པུར་ལ་ཙན་དན་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུགས་ཤིང༌། དར་ཟབ་ཀྱི་ན་བཟས་ཀླུབས་པ་སྟག་པགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་ཤིང་རྟ་ལ་གདན་དྲངས། ཡར་ལུང་འཕྱོང་པོའི་ནང་དུ་བང་སོ་ལྷ་ཁང་ལྔ་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས་པའི་རེའུ་མིག་དབུས་མའི་ནང་དུ་བཞུགས་པར་གྲགས་སོ།། 

གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེ་སྨད་དུ་སྤུ་རྒྱལ་གདུང་རབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་མེད་པས་ཕྱི་ནང་གི་སྟོབས་ཤུགས་གང་མང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆག་འཇིག་གི་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་པོར་ཐུག  གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་འོག  སྲོང་བཙན་སྒམ་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཁ་གཏད་མ་ཐག་པ་དེ་བློན་ཆེན་མྱང་མང་རྗེ་ཞང་སྣང་དང་།  མགར་མང་ཞང་སུམ་སྣང་།  ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེ།  དབས་དབྱི་ཚབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ནས་བཏེགས་ཏེ་བཙན་པོའི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ།  དེ་ནས་དང་ཐོག་ཡབ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ལ་དུག་དྲངས་ནས་སྲིད་འགྱུར་གྱི་གཡོ་ཇུས་འགོད་མཁན་དེ་དག་རེ་རེ་ཚར་བཅད།  བྱང་ཤར་དུ་ཡོད་པའི་སུམ་པའི་རྒྱལ་ཁམས་དམག་རྒྱག་མ་དགོས་པར་ཆབ་འོག་ཏུ་བཅུག  བྱང་ངོས་ཀྱི་རྒྱ་དང་འ་ཞས་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ།  དམར་པོ་རིའི་ཐོག་ཏུ་ཕོ་བྲང་མཐོ་ཞིང་བཙན་པ་ཞིག་བཞེངས་ཏེ་བོད་ཡོངས་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་མདུན་ས་ཆེན་པོ་འཛུགས་པར་མཛད།  དེ་མིན་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས（སྟོད་མངའ་རིས）དང་བྱང་ངོས་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ཆེན་པོ་ནི་སྐབས་དེར་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་སྐུ་མཆེད་སད་མ་དཀར་བྱ་བ་དེ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྒྱའི་བཙུན་མོར་གནང་ཞིང་རིམ་བཞིན་ཆབ་འོག་ཏུ་བསྡུས།  དུས་མཚུངས་སུ་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ཀྱི་འཇང་ཡུལ་ཡང་ཆབ་འོག་ཏུ་བཙུད་པ་བཅས་མདོར་ན་བོད་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་སྤེལ།

 
 སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཚོ་བ་རྣམས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་བོད་ཡོངས་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་དེ་སྲ་བརྟན་ཡོང་བ་དང་།   སྟོབས་དང་ལྡན་པ་།   སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ།  མཐའ་མཚམས་བརྟན་སྲུང་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་།  ཁྲིམས་སྲོལ་ཐོག་མར་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་རེད།  དེའི་སྤྱི་མིང་ལ་བོད་ཀྱི་ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་དུ་གྲགས།
 ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་བྱ་བ་ནི་དྲུག་ཚན་དྲུག་སྟེ།  དང་པོ་བཀའ་ཡི་ཁྲིམས་ཡིག་ཆེན་པོ་དྲུག  གཉིས་པ་བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་དྲུག  གསུམ་པ་ཡིག་ཚང་དྲུག  བཞི་བ་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག  ལྔ་བ་རྐྱེན་དྲུག  དྲུག་པ་དཔའ་མཚན་བཅས་སོ།།
 དང་པོ།  བཀའ་ཡི་ཁྲིམས་ཡིག་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་ཁག་གི་དབྱེ་མཚམས་དང་།  སྲིད་འཛིན་དང་དམག་དོན་གྱི་སྒྲིག་གཞི།  བློན་པོ་སོགས་དཔོན་རིགས་ཀྱི་གོ་གནས་དང་ལས་འགན།  ཞིང་འབྲོག་གི་དབང་རིས།  མིའི་སྤྱོད་བཟང་།  འཇལ་ཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི།  རྗེ་བློན་གྱི་བླང་དོར་རིམ་པ་སོགས་ཁྲིམས་ལ་གཏོགས་པ་དང་།  མིའི་སྤྱོད་བཟང་ལ་གཏོགས་ལ་གནད་དོན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཚུད་ཡོད་ལ།  དེའང་ཁྲི་རྩེ་འབུམ་བཞེར་གྱི་ཁྲིམས།  འབུམ་གསེར་ཐོག་ཤ་བ་ཅན་གྱི་ཁྲིམས།  རྒྱལ་ཁམས་དཔེར་ཀྱི་ཁྲིམས།  མདོ་ལོན་ཞུ་བཅད་ཀྱི་ཁྲིམས།  དབང་ཆེན་བཅད་ཀྱི་ཁྲིམས།  ཁབ་སོ་ནང་པའི་ཁྲིམས་བཅས་སོ།།
 གཉིས་པ།  བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་དྲུག་ཅེས་པ་ནི།  རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ཐབས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐོར་ཡིན་ཏེ།  ༡.རྗེའི་སྐུ་འཚོ་ཞིང་ཞོ་ཤ་སླར་དབུལ།  ༢.རྒོད་ཀྱི་གཉའ་མནན་ཞིང་།  ཡང་ཁེང་གི་རྒྱབ་བརྟེན་པ།  ༣.ཁེང་རྒོད་དུ་མིང་བཏང་ཞིང་།  མོ་བཙུན་བཀའ་ལ་མི་གདགས།  ༤.སོ་མཚམས་སྲུང་ཞིང་།  འབངས་ཀྱི་ཚལ་ཞིང་རྟ་དཀྱིས་ཀྱིས་མི་གཅོད་པ།  ༥.དགྲ་བཏུལ་ཞིང་།  འབངས་བསྐྱངས།  ༦.དགེ་བཅུ་སྒྲུབ་ཅིང་།  མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་པ་བཅས་སོ།།
 གསུམ་པ།  ཡིག་ཚང་དྲུག་ཅེས་པ་ནི།  རྒྱལ་པོའི་བློན་ཆེན་དང་།  དེ་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་གྱི་མི་སྣ་གཟེངས་སུ་བསྟོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིག་ཚང་གི་ཐོབ་ཐང་མི་འདྲ་བ་བསྩལ་རྒྱུ་དེ་ནི་སྐབས་དེའི་བློན་པོའི་རིམ་པའམ་ཐོབ་ཐང་ཆེ་ཆུང་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ལ།  བློན་འབངས་ལ་སྐུལ་མ་གནང་བའི་ཐབས་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན།  དེ་ཡང་རབ་ལ་གཡུ་ཡིག་དང་གསེར་ཡིག  འབྲིང་ལ་དངུལ་ཡིག་དང་ཕྲ་མེན་གྱི་ཡི་གེ   ཐ་མ་ཟངས་ཡིག་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཅས་ཡོད་ཅིང་།  དེ་རེ་རེ་ལའང་ཆེ་ཆུང་གཉིས་རེ་ཕྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་དོ།།  ཡིག་ཚང་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དགུང་བློན་ཆེན་པོ་ལ་གཡུ་ཡིག་ཆེན་པོ།

ཡི་གེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་དུས་རིམ་གང་དུའང་མེད་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ནང་སྒོས་སུ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་རིམ་གྱིས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པས་མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཀྱང་ཕོ་ཉ་མངགས་ཏེ་འཚམས་ཞུ་དང་འབུལ་སྐྱེས་སོགས་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེར་བྲིས་ནས་བསྐུར་བ་ལ། དུས་དེར་བོད་རང་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་སྐྱེས་ལན་དང་འཕྲིན་ལན་བསྐུར་བར་རྒྱལ་ཁམས་དེ་དག་གི་ཡི་གེ་འབྲི་བའམ། ཡང་ན་ངག་འཕྲིན་ཙམ་ལས་བསྐུར་མ་ཐུབ་པས་བཙན་པོའི་དགོངས་པར་བོད་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་གསར་སྐྲུན་མ་བྱས་ཐབས་མེད་འདུག་འཆར་ནས། བློན་པོའི་བུ་རིག་པ་རྣོ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་གསེར་གྱི་རྫོངས་བ་དང་བཅས་རྒྱ་གར་དུ་ཡི་གེ་སློབ་ཏུ་བཏང་མོད། ལ་ལ་ལམ་བགྲོད་དཀའ་བ་ལ་འཇིགས་ནས་འགྲོ་མ་ནུས། ལ་ལ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ཀྱང་ཚད་པས་ཤི། ལ་ལ་རྒྱ་སྐད་མ་ཤེས་པར་ཕྱིར་ལོག དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་ཐོན་མི་རྒྱ་གར་ཏུ་མངགས། ཐོན་མིས་རྒྱ་གར་ནས་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་དང་། སློབ་དཔོན་ལྷ་རིག་པའི་སེང་གེ་སོགས་མཁས་པ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་སོན་པར་གྲགས། དེ་ནས་ཕྱིར་བོད་དུ་སླེབས་ནས་བོད་ཡིག་གསར་གཏོད་མཛད་ཅིང་དེའི་སྐོར་ལ་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཞིབ་ཏུ་མ་བཀོད་དོ།

སྲོང་བཙན་མཆོག་གིས་སྔ་རྗེས་སུ་སྟོད་ལུང་ནས་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་དང་། ཞང་ཞུང་ནས་ཞང་ཞུང་བཟའ་ལི་ཐིག་དམན། མི་ཉག་ནས་རུ་ཡོང་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན། བཅས་རིགས་མཐུན་གྱི་བཙུན་མོ་གསུམ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། དེ་ནས་བཙན་པོས་བོད་ཡུལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། རྒྱ་བལ་སོགས་ནས་ཡུལ་གྱི་རིག་གནས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདུ་པའི་ཆེད་དུ་བལ་བོའི་ཡུལ་ལྷ་གཅིག་ཁྲི་བཙུན་དང་། རྒྱ་ནག་ཡུལ་གྱི་ལྷ་གཅིག་ཀོང་ཇོ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་བསྟུན་པའི་སྒོ་ནས་བཙུན་མོར་བཞེས་ཕྱིར་བློན་པོ་མགར་སོགས་ཕོ་ཉར་མངགས་ཤིང་སྔ་རྗེས་སུ་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙན་དང་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་གཉིས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་བཙུན་མོ་དམ་པའི་ཁྲི་ལ་དབང་བསྐུར། བཙུན་མོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་ཡུལ་ནས་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་གཙོ་བྱས་བཟོ་ཡི་རིག་བྱེད། སྨན་དཔྱད། རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་པོ་ཟད་མི་ཤེས་པ་སོགས་རྫོངས་སྐྱེས་བསྣམས་ཡོང་པ་རེད། དེ་ལྟར་བལ་བོད་དང་རྒྱ་བོད་བར་ཡུན་རིང་མཛའ་མཐུན་པར་གྱུར་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་གཏིང་ཟབ་མོ་ལྡན་ནོ།།
བཙུན་མོ་དེ་དག་གིས་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་ཁག་ནི་བལ་བཟས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོས་རྒྱ་སྟག་རྭ་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས། ཞང་ཞུང་བཟའ་ལི་ཐིག་སྨན་གྱིས་ཐིམ་བུ་བཀོག་པའི་ལྷ་ཁང་དང་རུ་ཡོངས་བཟས་བྲག་ལྷ་ཀླུ་ཕུག་གི་ལྷ་ཁང། མོང་བཟས་ཡེར་བའི་ལྷ་ཁང་བཅས་བཞེངས་པའོ།།

བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་གཏན་འབེབས། དམག་དོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་སྒྲིག་འཛུགས། བོད་ཡིག་གསར་བཅོས་སོགས་རླབས་ཆེ་བའི་མཛད་པ་རབས་དང་རིམ་པ་ཞིག་ཕྱག་ལེན་གནང་པའི་ཁྲོད། བོད་ཡུལ་འདི་ཡུན་རིང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དཔལ་ལ་འགོད་དགོས་ན་ད་དུང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་འདང་པར། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་སིལ་བུར་གནས་པའི་བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་བ་རྣམས་གཅིག་འོག་གཅིག་མི་འདུ་བའི་བག་ཆགས་མེད་པར་བཏང་སྟེ་གཅིག་གྱུར་གྱི་བསམ་བློའི་ཀ་རྟེན་ཞིག་ངེས་པ་འཛུགས་དགོས་པར་དགོངས། དེ་ནས་ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བརྟེན་དང་རྟེན་པ་མང་པོ་བཞེངས་སོ།།

བོད་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་དང་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁམས་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འཛུགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་མ་ཐག་པའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད། རིག་གནས། དམག་དོན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལྷག་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྲ་བརྟན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཐད་ལའང་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་འཇོག་གནང་མཛད་ཡོད། སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཚན་སྙན་གྲགས་ད་ལྟའང་འཛམ་གླིང་དུ་གསལ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། གལ་ཆེ་བའི་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ནི་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྔོན་ཐོན་གྱི་ལེགས་ཆ་མཐའ་དག་སློབ་སྦྱོང་ངམ། བཅུད་ལེན་བྱས་ཏེ་རང་གི་མི་རིགས་དེ་སྟོབས་འབྱོར་དང་དཔལ་ཡོན་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་མཛད་བར་མཛད་པ་དེ་ཡིན།




#Article 57: སྟག་རི་གཉན་གཟིགས། (258 words)


སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད།

བོད་རྒྱལ་སོ་གཅིག་པ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བཙན་པོའམ་རྒྱལ་པོ་ཞིག་སྟེ། དམུས་ལོང་དཀོན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན། ཁོང་ནི་འབངས་ལ་བློ་སེམས་དཀར་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་སྟབས་མཐའ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ཅིག་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཁོའི་གཡོག་ཏུ་འགྲོ་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་རེད། འདིར་དེའི་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་དོ།

མཁར་པྱྀང་བ་སྟག་རྩེ་ན་ནྀ་རྒྱལ་སྟག་བུ་སྙུ་གཟྀགས་བཞུགས། །ཉེན་ཀར་རྙིང་པ་ནྀ་ཟིང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་སོ་མཆིས། ། སྔུར་བའྀ་ཡུ་སྣ་ན་ནི། །ཟྀང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པངས་སུམ་མཆིས། །འུང་ནས་ཟྀང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་བོ་ལྟ་ཞིག ། ཇྀ་ལ་ཡང་ལོག་པ་གཤྀན་པྱོགས་ཤེ་དག་1བྱེད་དེ། ། ཉེས་པ་ནྀ་ལེགས་པར་བཅུག ། ལེགས་པ་ནི་ཉེས་པར་བཅུག་གོ ། འཛངས་པ་སྙྀང་ཉེ་བ། །ལེགས་པ་འི་སྲིད་བྱས་བློ་བསྟན་པ་ནྀ་མྱི་ཉན།། མྱྀ་གཅམ་བུ་གསགྀ་ངོ་ཟ་རི་བྱེད་པ་2འྀ་ཚིག་ནི། ། ཆེད་དུ་ཡང་ཉན་ཏོ། ། མྱྀ་འདྀ་ལྟེ་བུའི་3ཡུས་བྱུང་ངོ་4། །མྱྀ་འཛངས་པ་དྲང་མཁྲང་5བྱེད་པ་དང་། དཔའ་བོ་ཆུ་གང་6བྱེད་པ་ལ་སྡང་སྟེ། ། རྀ་མོ་བསྐྱུངས་7། ། མ་འོས་པ་འྀ་ཆད་པ་ནྀ་ནན་ཆེ་འོ། ། མྱི་མཁོའ་བ་འྀ་ལས་ཀྱི་སྣ་གྲངས་ནྀ་མངས་སོ། །འུང་ལྟར་8ཟྀང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་བོ། ། ཆོས་ལོག་ཆིང་སྲྀད་གྱུར་པས། ། རྗོ་བོ་ཉེས་དགུའ་བྱེད་པའ། ། མྱྀ་ཆིག་གིས། ། མཐོང་ཡང་། ། ཉེ་པ་འྀ་བློ་གདབ་དུ་མ་འོས་པ་འྀ་ཆད་པ་ནན་ཆེས། །ཚིག་དྲག་གྀས། །ཇི་ག་སུས་ཀྱང་བློ་གདབ་མ་ཕོད་དོ། །རྗོ་བོ་ནྀ་བླ་ན་གཐུམ་མོ། །ཁོལ་པོ་ནྀ་འོག་ན་སྐྲག་གོ། རྗོ་བོ་ནི་བླ་ན་སྨྱོ། །ཁོལ་པོ་ནི་འོག་ན་གྲམ་མོ། །གཆྀག་ལ་གཆིག་སྙིང་མྱྀ་བརྟན་ཏེ། །ཐ་དད་དུ་སེམས་སོ། །ཇོ་བོ་ཟིང་པོ་རྗེ་ངན་ཞན་ཏེ། ། ཇྀ་ལ་ཡང་ལོག་པ་གཤྀན་པྱོགས་ཉེས་དགུར་བྱེད་པས། །ཡུལ་གྱི་སྲིད་ཀྱང་དམའས་སོ། ། མྱྀ་ཡོངས་ཀྱང་རྗོ་བོ་ལ་འཁང་ངོ་། ། འུང་ནས་ཟིང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་པོ་འི་བློན་པོ། ། མཉན་འཛྀ་ཟུང་ནག་པོས། །རྗོ་བོ་ལ་གསོལ་པཱ། །རྗོ་བོ་ཇི་ལ་ཡང་ལོག་པ་གཤྀན་པྱོགས་མཛད་པས། །སྐོལ་ཀྱྀ་9སྲིད་ནྀ་སྲིད་དུ་མ་རུང་།ཆོས་ནྀ་ཆོས་སུ་མ་རུང་སྟེ།ཡུལ་གྱི་མྱི་དབུལ། ཉམས（ཁམས）ཀྱྀ་སྲིད་དམའ་སྟེ། ན་མོ་10བརླག་ཟིན་ན་ཇྀ་ནོངས་ཤེས་གསོལ་ནས། འུང་ནས། ཟྀང་པོ་རྗེ་སྟག་སྐྱ་བོ་ཉན་དུ་མ་རུང་སྟེ། ། འདྀ་སྐད་ཟེར་བ་ཉེས་སོ་ཞེས། ། འཛྀ་ཟུང་བློན་པོ་ལས་པྱུང་ངོ་།འུང་ནས་འཛྀ་ཟུང་མ་རངས་སྟེ། །ཟྀང་པོ་རྗེ་ཁྲྀ་པང་སུམ་ལ་ལྟས་ནས། །ནག་པོ་འཁུས་ཏེ། ། སྐྱ་བོ་བསད། དྲེ་འུ་རྒལ་ཏེ་བསེའ་སྒ་བཆག་གོ ། སྟག་སྐྱ་པོ་འི་ཡུལ། ཡུལ་ཡེལ་རབ་སྡེ་བཞི་དྔ་ཀླུམ་ཡ་གསུམ། །ཟྀང་པོ་རྗེ་ཁྲྀ་པང་སུམ་གྱྀས། འདུས་སོའ། །དེ་འྀ་དཀུའ་འགེལ་11དུ་མཁར་སྔུར་བས་བཆད་དེ།ཀླུམ་ཡ་སུམ་གྱི་སྨད། ། མཉན་འཛྀ་ཟུང་གི་བྲན་དུ་དངར་ཏོ་12། །བྲན་གྱི་ས་རྀས་ཀྱི་ནང་དུ། །མྱང་ནམ་ཏོ་རེ་ཁྲུ་གྲུ་དང་། སྨོན་ཏོ་ཏ་རེ་ཚེང་སྐུ་སྤད་ཀྱང་། ། འཛྀ་ཟུང་གྀ་བྲན་དུ་བཆད་དོ། ། འུང་ནས། ། འཛྀ། ། ཟུང་གི་ཆུང་མ་པ་ཙབ་ཟས། ། མྱང་བྲན་བྱེད་པ་ལ། ། དྲེགས་བཀུར་ཏེ། ། སྡྀག་བསྣོལ13སྟུ་བསྟན་ནས།མྱང་ཙེང་སྐུ་མ་རངས་ཏེ། ། ཟྀང་པོ་རྗེ་ཁྲི་པང་སུམ་ལ། ། མཉན་གྱྀ་བྲན་བྱེད་མྱི་ཕོད་ཆེས་འཁངས་སྟེ་གསོལ་ཏོ། ། ཟྀང་པོ་རྗེ་ན་རེ། མཉན་འཛྀ་ཟུང་ལས་ང་ལ་སྙིང་ཉེ་མྱེད་པ་འྀ་བྲན་དུ། ། ཁྱོན་འདའ་མ་རན་པ་14་མྱེད་དོ། ། རྗོ་མོས་སྡིག་བསྣོལ་སྟུ་བསྟན་པ་བས། ། ཁར་གླན་ཡང་རྗོ་མོ་དབང་གིས། ། ཉེས་པ་མྱེད་དོ་ཞེས་བསྒོསྟེ། གསོལ་བ་མ་གནང་ངོ་། ། འུང་གྀ་ཚྀག་དེས་ཙེང་སྐུ་ཤིན་དུ་མ་རངས་སྟེ་ཡི་ཆད་དོའ། ། འུང་གྀ་རྗེས་ལ། ། ཟྀང་པོ་རྗེ་འི་མངན་15་དབའས་བཤོས་ཏོ་རེ་ཁྲུ་གུ་དང་། ། གཤེན་ཁྲི་བཞེར་འདོན་ཀོང་གཉིས། འཕེན་པ་འྀ་རྫིང་ཀར་འཐབས་ནས། ། གཤེན་ཀྱིས་དབས་བསད་དོ། ། དབའས་ཀྱྀ་ཕོ་བོ་ཕངས་ཏོ་རེ་དབྱི་ཚབ་ཀྱིས་ཟྀང་པོ་རྗེ་ལ། ནུ་བོ་གཤེན་ཀྱིས་བསད་པ་འྀ་སྟོང་ཇི་གནང་ཞེས་གསོལ་ནས། ཟྀང་པོ་རྗེས། ། གཤེན་ཁྲི་བཞེར་ཁོལ་ཚབ་ནང་བློན་བྱེད་པ་འྀ་ངོ་མ་ཆོད་སྟེ། །དགེ་བས་མྱི་དགེ་བ་བསད་ན། བསད་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བསྒོ་འོ། །འུང་གྀ་ཚིག་དེས། །དབྱྀ་ཚབ་ཤིན་དུ་མ་རངས་སྟེ་ཡི་ཆད་དོ། ། འུང་ནས་མྱང་དབའས་གཉི་གྭ་ཡི་ཆད་དེ། ། འགྲོགྶ་སྟེ་དོང་ངོ། ། དབྱྀ་ཚབ་ནི་སྔ། ཙེང་སྐུ་ནྀ་འཔྱི་སྟེ། ཁྱིམ་དུ་དོང་ངོ་། ཙེང་སྐུ་གཆིག་པུ་པྱི་ན་ཚུར་སྨྲ་སྟེ།
ཆབ་ཆབ་ནི་ཕ་རོལ་ན། །ཡར་ཆབ་ནྀ་ཕ་རོལ་ན། །མྱྀ་འི་ནི་མྱྀ་བུ་སྟེ། ། ལྷ་འི་ནི་སྲས་པོ་བཞུགས། །རྗེ་བདེན་ནི་བཀོལ་དུ་དགའ། ། སྒ་བདེན་གྱིས་ནྀ་བསྟད་ན་དགའ། །ཞེས་སྙིང་ལ་སེམས་པ་ཁར་ཏོར་ཆེས་བྱུང་ནས། །དབྱི་ཚབ་སྡུན་ན་འགྲོ་བ་འྀ་རྣ་བར་ལྷངས་ཤེས་ཐོས་སྟེ། །དབྱི་ཚབ་ཀྱིས་ཚྀག་དེ་ཏོག་ཅེས་བླངས་ནས། ། ཙེང་སྐུ་ཀྱོང་ཟེར་བ་ལས་བདེན་པ་མྱེད་དོ། ། ཁོ་བོ་ཡང་འདི་ལས་མ་རངས་པ་མྱེད་ཀྱིས། ། ཁྱོད་སེམས་པ་དང་མྱི་འདྲའ་རེ་ཞེས་མནའ་བོར་རོ། ། འུང་ནས། མྱང་དབའས་གཉྀས་ཟྀང་བོ་རྗེ་ལས་འཁུས་ཏེ། །བཙན་པོ་སྤུ་རྒྱལ་ལ་གློ་བ་ཉེ་བར་བྱས་ནས། མནའ་མཐོའ་ཡང་ཆེར་བཆད་དོ། ། འུང་གྀ་འོག་ཏུ་དབའས་དབྱི་ཚབ་ཀྱིས། །ཞང་པོ་མནོན་བཟང་ཏོ་རེ་སྲོན། །བློ་ལ་བཏགས་ཏེ། ། མནའ་མཐོ་བཆད་པ་ལས། །བཟང་ཏོ་རེ་ཤི་ནས། བུ་པང་སུམ་འདྲོན་པོ། །ཟྀང་པོ་རྗེ་འི་ནང་གོར་16བྱེད་པ་ལ་བཏགསྟེ་མནའ་མཐོའ་བཆད་དོ། ། མྱང་སྨོན་ཏོ་རེས་ཚེས་པོང་ནག་སེང་བློ་ལ་བཏགས་ཏེ། །མནའ་མཐོ་བཆད་དོ། །འུང་ནས་མྱང་དབའས་མནོན་དབ་གསུཾ་གྱིས་ཚེས་པོང་ནག་སེང་ལས་བྲིན་གྱྀས། །སྤུ་རྒྱལ་སྟག་བུ་འྀ་སྙན་དུ་བོན17ནས། ། བཙན་པོ་འི་ཞལ་ནས། ང་འི་སྲིང་མོ་ཞིག་ཀྱང་། ཟྀང་པོ་རྗེ་འི་ག་ན་འདུག་མོད་ཀྱི། ། ཁྱེད་ཟེར་བ་བཞིན་བྱ་འོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། །མྱང་དབའས་མནོན་དང་གསུམ། །བྲོ་ལེན་ཆིང་མཁར་པྱིང་བར་མཆྀས་ནས། །ཉིན་ཞིང་ནྀ་ཕག་ཚལ་གྱི་ཤིང་ཁུང་ན་སྐུགསོ། ། མཚན་ཞིང་ནྀ་པྱིང་བར་མཆྀསྟེ། ། དབུ་སྙུང་བྲོ་མནའ་གཅོད་པ་འི་ཚེ། ། ཡར་མྱྀ་འབངས་ཀྱིས་དཔྱད་པའ། །
མྱྀ་བཟངས་ནྀ་རྟ་བཟངས་ཤིག ། ཉྀན་ཞིང་ནྀ་ཕག་ཚལ་ན། ། མཚན་ཞིང་ནྀ་པྱིང་བར་མཆིའ། ། དགྲའ་འམ་ནྀ་ཟིན་ཅི་འུ། །ཞེས་དཔྱད་དོ། ། འུང་གྀ་རྗེས་ལ། ཟྀང་པོ་རྗེ་ལ་དྲ་མ་མ་དྲངས་པ་རྒྱལ་སྟག་བུ་དགུང་དུ་གཤེགསོ། གདོད་མརྒྱལ་སྟག་བུ་སྙན་དུ་ནྀ། པྲིན་ཚེས་པོང་ནག་སེང་གིས་བགྱིས་སོ། ། དེ་ཚུན་ཆད་ནྀ་ཚེས་པོང་ནག་སེང་གི་བྲན། །སྤུག་གྱིམ་ཏང་རྨང་བུས་བགྱིས་སོ། །སྤུང་གྱིམ་ཏང་རྨང་བུ་བློ་ལ་བཏགས་ན། གཉྀད་ལོག་པ་ན་བརྡོལ་གྱིས་དོགས་ནས། ། ཁྱོ་མོ་དང་མྱྀ་ཉལ་བར་རི་ལ་ཉལ་ཞིང་། ནུབ་རེ་མལ་རེ་འཕོའ་འོ། ཁྱོ་མོ་ལ་ཡང་ང་ལ་མཚར་གྱི་ཡྀ་དགས་ཤིག་བབ་ཀྱིས། གསང་ཐུབ་པར་གྱི་ཤིག་ཆེས་བཏམསོ།  །འུང་ནས་ཇྀ་ཞིག་བྱེད་བྱེད་ནས། །ཁྱོ་མོ་དང་གཉྀས་ཀ་འཐབསོ། །འུང་ནས་ཁྱོ་མོ་ན་རེ། །ཁྱོད་ལྟོ་བོ་ཆེ་ལ། ཡྀ་དགས་མ་བབ་ཀི ། ལྟོ་སྦྱོར་དུ་ངེས་སོ་ཞེས་བྱས་སོ། ། འུང་ནས་དེ་འི་ནུབ་མོ་ནས་མོད་ལས་ངོ་བྱས་སྟེ། མཛའ་ནས། ནུབ་གཉིས་སུམ་ལྷན་ཆིག་ཉལ་བ་ལྟར་བྱས་སྟེ། །ཁྱོ་མོ་འི་ལྕེ་སོས་བཏབསྟེ། དམུར་དམུར་ཏེ་བཆད་ནས། །ཁྱོ་མོ་ཡང་ཤི་འོ། །འུང་གི་འོག་དུ་ཟིང་པོ་རྗེ་ལ་མ་དྲངས་པར།  །གྱིམ་ཏང་རྨང་བུ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་རབས་ཆད་དེ་ཤི་འོ། །

བཙན་པོ་འདི་པའི་ཡབ་འབྲོ་གཉན་ལྡེའུ་དང་ཡུམ་མཆིམས་བཟའ་ཀླུ་རྒྱལ་ངན་བུ་མཚོ་གཉིས་ཀླུ་ནད་དམ་མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པས་གསོན་དུར་དུ་སྦས་ཤིང་། སྲས་ཁོང་ཡང་དམུས་ལོང་ཞིག་ཡིན་པར་ཡབ་འདའ་པའི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་འ་ཞའི་ཡུལ་ནས་སྨན་པ་བོས་ཏེ་མིག་ཕྱེ་བ་དང་། སྐྱིད་ཤོད་སྟག་མོ་རི་ན་རི་དྭགས་གཉན་ཡོད་པ་མཐོང་བས་མཚན་ཡང་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཐོགས་སྐད། གོང་གསལ་སློབ་ཚན་ལས། “འུང་ནས་མྱང་དབའས་མནོན་དང་གསུམ་གྱིས་ཚེས་པོང་ནག་སེང་ལས་པྲིན་གྱྀས། །སྤུ་རྒྱལ་སྟག་བུ་འྀ་སྙན་དུ་བོན་ནས། །”ཞེས་པ་དང་།“གདོད་མ་རྒྱལ་སྟག་བུ་འི་སྙན་དུ་ནྀ། པྲིན་ཚེས་པོང་ནག་སེང་གིས་བགྱིས་སོ། །དེ་ཚུན་ཆུད་ནྀ་ཚེས་པོང་ནག་སེང་གི་བྲན། སྤུག་གྱིམ་ཏང་རྨང་བུས་བགྱིས་སོ།”ཞེས་བྱུང་སྟེ།“པྲིན”དེ་ངག་ཕྲིན་དང་ཡིག་ཕྲིན་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་མེད་ཀྱང་། “ཚེས་པོང་ནག་སེང་”དང་“གྱིམ་ཏང་རྨང་བུ”གཉིས་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་འདྲ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ན། སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་མ་ཟད། དེ་ལས་ཀྱང་སྔ་བའི་དུས་ནས་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན། དེ་ཡང་བཙན་པོ་འདི་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་མངའ་ཐང་རྒྱ་སྐྱེད་སླད་ཉེ་མཐའི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ཚོ་ཁག་ཟིང་ཡུལ་ལྟ་བུ་སོགས་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུ་དགོངས་ཀྱང་། ལས་དེ་མ་གྲུབ་པར་ཁོང་ཉིད་ཚེ་ལས་འདས་པ་གོང་གསལ་གྱི་སློབ་ཚན་ལྟར་རོ། །




#Article 58: གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ (118 words)


གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞིག་རེད།

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་ལ་བོད་ཁམས་སུ་ཡུལ་རྗེའམ་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཙམ་ལས་མེད།  གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད།  དང་པོ་གནམ་གྱི་ལྷ་ལས་མིའི་རྗེ་བོར་བབས་པའི་བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་གནའ་རབས་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ངག་སྒྲོོས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་ལུང་འདྲེན་གྱིས་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན།  དེ་བཞིན་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལས་བྱུང་ཟེར་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་འཁོད་པ་མ་མཇལ།  འོན་ཀྱང་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་དོན་ལྟར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གང་ལ་གང་འདུལ་མཛད་པའི་འཁྲུངས་རབས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་པ་བོད་རྗེ་ གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འཁོད་པ་ཞིག་མཇལ།

གཉིས་པ་མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པའི་སྲས་ཟེར་བའི་ཐད།  འཕགས་ཡུལ་དུ་རྩོད་ལྡན་གྱི་ཐོག་མ་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པ་ (Karowa) དང་།  སྐྱ་སེང་བུ་ལྔའི་ (Pandowa) དབར་རྒྱལ་སྲིད་འཐབ་པའི་ཚེ།  རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པར་བུ་བརྒྱ་ཡོད་པ་ནས་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བསད་ཅིང་།  ཐ་ཆུང་རུ་པ་ཏི་ (Rupati) མཚན་བཟང་དང་ལྡན་པ་གསོད་པར་ཕངས།  ཁོང་གི་འཁོར་དང་བཅས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ཆ་ལུགས་བྱས་ཏེ་གངས་ཅན་རི་ཡི་གསེབ་ཏུ་བྲོས་པ་ལས།  བོད་ཀྱི་རྗེ་བོ་བྱེད་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་དང་དུས་འཁོར་ནས་གསུངས་པ་གཉིས་ནང་འགལ་དུ་སྣང་།  རྒྱུ་མཚན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་རྒན་གཞོན་མགོ་མཇུག་ལྡན་ལ།  ཡ་རབས་དྲང་བདེན་སོགས་མིག་ལྟོས་ཡར་བལྟའི་བསླབ་བྱར་དམིགས་ཏེ་གྲགས་ཆེའི་སྙན་ངག་མཁན་དྲང་སྲོང་རྒྱས་པས་ (Viyaasa) རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པ་དང་སྐྱ་སེང་བུ་ལྔ་འཐབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ (Mahabharata) རྩོམ་འབྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལས་ལོ་རྒྱུས་དངོས་སུ་བྱུང་བ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཀྱི་མེད།  དེ་ལྟར་ན་མ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཏུ་མ་མངོན།  འོན་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཧིན་དུའི་ཆོས་ལུགས་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་སྲོལ་ལ་ང་ཚོས་གུས་བརྩི་ཞུ་བ་ལས་དགག་རྩོད་བྱེད་དོན་མེད། ཡང་། ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་འགྲེལ་ནང་སྐྱ་སེང་བུ་ལྔའི་གཏམ་རྒྱུད་ཁུངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་བོད་རྗེའི་འབྱུང་ཁུངས་གསུངས་པ་ནི།  སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་མཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེ་དང་བདེ་བྱེད་བདག་པོ་གཉིས་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་དད་པའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པའི་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་ཁྱིམ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་གཙོ་བོར་མཆོད་པ་དང་།  སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་སྣང་ན།  དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཕུལ་བྱུང་གང་ཡིན་བརྟག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་རི་བོ་ཏི་སིར་ (Mount Kailash) སོང་བའི་ཚེ།  ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལྷ་མོ་ཨུ་མ་འཁོར་དང་བཅས་པས་མ་དྲོས་མཚོའམ།  མཚོ་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ (Manasarowar) ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕེབས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ཚད་མེད་པ་བྱས་ནས་ཆོས་ཉན་པ་མཐོང་བ་དང་།  དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཁོང་གཉིས་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཡིན་པས་དེ་དང་དེའི་གསུང་རབ་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ།  ཞེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་སྟེ་ནང་པའི་བསྟན་པར་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས།  བསྟན་འགྱུར་གྱི་གཞུང་གི་ཐོག་མའི་གྲས་སློབ་དཔོན་མཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེས་ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་དང་།  སློབ་དཔོན་བདེ་བྱེད་བདག་པོས་ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པ་མཛད་དེ་དོན་སྙིང་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྷ་དང་བསྟན་པ་ལས།  ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་འདི་ཁོང་གཉིས་ཐོག་མར་མུ་སྟེགས་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ནང་གསལ་བའི་བཤད་སྲོལ་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།

གསུམ་པ་རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་རྙིང་མ་ཐང་ཡིག་ནང་བོད་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དེ་ལྷོ་བྱང་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་ལིན་སུ་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ཕན་མི་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྤུར་རྒྱལ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་བོད་པའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་གང་ཡང་མེད་པར་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བྲིས་པའམ།  ཡང་ན་སྐབས་དེ་དུས་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་བསམ་བློས་བྲིས་པ་ཞིག་ལས་མ་འདས།

བཞི་པ་སྤོ་བོའི་ཡུལ་ནས་བྱོན་པ་ཟེར་བ་དེ་ཁུངས་བཙན་ཤོས་སུ་མཐོང་།  དེ་ཡང་སྤོ་བོའི་ཡུལ་དུ་མ་བྱ་མུ་བཙན་ཞེས་པར་བུ་སྤུན་དགུ་སྐྱེས་པ་ལས་ཆུང་ཤོས་ཨུ་བེ་ར་ཟེར་བ་མཛེས་ཤིང་རྩལ་ཆེ་བ།  དཔྲལ་བར་འོད་དཀར་ཡོད་པ།  གཡུ་ཡི་སྨིན་མ་ཅན།  སོ་དུང་སོ་ཡོད་པ།  སོར་མོ་ཤའི་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་བཅས་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡུལ་མིས་གདོན་འདྲེར་རྩིས་ཏེ་ཡུལ་དེ་ནས་ཕུད་པ་རིམ་གྱིས་ལྷོ་ཁ་ཡར་ལུང་དུ་འབྱོར་བ་ན།  ཡར་ལུང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གསར་པ་འཚོལ་བའི་སྐབས་དང་འཁེལ་ཏེ་བྱང་ལམ་གཡའ་མེ་གོང་ཟེར་བ་དེར་འཕྲད་ནས་ཁོང་ཚོས་ཁྱོད་སུ་ཡིན།  གང་ནས་འོང་ཞེས་དྲིས་པར་ང་མ་བྱ་མུ་བཙན་གྱི་བུ་ཨུ་བེ་ར་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།  སྤོ་བོ་ཡུལ་ནས་འོང་ཟེར།  འོ་ན་ཁྱོད་ལ་མཐུ་རྩལ་གང་འདྲ་ཡོད་བྱས་པས་ང་མཐུ་རྩལ་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡུལ་མིས་སྡང་པོ་བྱས་ཏེ་ཡུལ་ནས་ཕུད་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས།  དེ་འདྲ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་རྗེ་བོ་ཨེ་ནུས་བྱས་པས།  ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ང་གཉའ་བར་ཁྲི་བཏེགས་བགྱིས་ན་མཐུ་སྟོབས་ནུས་པ་སོགས་རིམ་གྱིས་ཤེས་ཡོང་ཞེས་སྨྲས་པ་བཞིན་མི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འོས་སོ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་འཚོལ་ཞིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཉའ་བར་ཁྲི་བྱས་ཏེ་བཏེགས་ནས་རྗེ་བོར་བཀུར་བས་མཚན་ལའང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་ཐོགས།  དེ་ལྟར་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་སྤོ་བོའི་ཡུལ་ནས་ཡར་ལུང་དུ་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་བོད་མི་རང་ཡིན།

གང་ལྟར་སྐབས་དེ་དུས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་བོད་སྤྱིའི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་ཡིན།  དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་དབུ་བརྙེས།  སྤུར་རྒྱལ་ལམ་པུར་རྒྱལ་ཞེས་པ་སྔ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱི་ལ་ཟེར།  དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་བརྒྱད་པ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་བློན་པོ་ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་གྲི་འོག་ཏུ་གུམ་པའམ་བཀྲོངས་རྗེས་བཙུན་མོ་ཆུང་མར་བཟུང་།  སྲས་རྣམས་ཀོང་པོར་བྲོས།  འདིས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་འཁོར་གཅིག་བཟུང་།  མཐར་བློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་སྲས་འབྲིང་པོ་བྱ་ཁྲི་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་སར་འཁོད།  ཡུམ་གྱིས་སྲས་ལ་འཇུས་ནས་ལྷ་ལ་དམོད་པ་འདོར་བ་སྟེ་བདེན་ཚིག་བརྗོད་ནས་ལྷ་རྒྱུད་སྐུལ་བས་ནམ་མཁའ་ལས།  ཁྱོད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞེས་སྒྲ་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་མཚན་དུ་ཆགས།  འོན་ཀྱང་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཉམས་ནས་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་དུ་གྲགས།  དེ་ནས་སྲས་བྱ་ཁྲི་བཙན་པོས་བློན་པོ་ལོ་ངམ་རྟ་རྫི་བཏུལ་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་རྗེས་སྤུར་རྒྱལ་ཞེས་ཐོགས།  བཙན་པོ་འདིས་མཁར་གྱི་ཐོག་མར་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་བརྩིགས།  འདི་ནི་གཡམ་འབག་གི་ཐོག་བཀབ་པ་ཐོག་བརྩེགས་མཐོ་ཚད་མི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཚོད།  འདི་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་གཞན་ནི།  ཕོ་བྲང་འདི་ཆགས་སའི་མཐའ་བསྐོར་དུ་ཤིང་གླ་བའི་སྡོང་པོ་ཆུང་ཆུང་མང་པོས་བསྐོར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡུམ་བུ་གླ་སྒང་ཞེས་དང་།  ཡང་ཕོ་བྲང་འདི་ཤ་བ་ཡུ་མོ་ (རྭ་ཅོ་མེད་པའི་ཤྭ་བ་མོ་) ཉལ་ནས་སྡོད་པའི་བརླ་ཤའི་སྒང་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུམ་བུ་བརླ་སྒང་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས།  ཕྱིས་སུ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་ཞབས་འབྲིང་ཤཱཀྱ་མགོན་པོས་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་ཉམས་གསོ་གནང་སྟེ་སྟེང་གི་རྒྱ་ཕིབས་ཕུབ།  ༧གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་དང་།  རྒྱ་ཕིབས་གསར་བརྗེས་མཛད།  རྒྱལ་པོ་འདིས་བདེན་དཔང་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཁྲིམས་གསར་བཏོད་གནང་།  སྨན་དཔྱད་དང་རྩིས་འདེབས།  བྲོ་གར་གླུ་གཞས།  རྩེད་འཇོ་ལ་སོགས་པ་དར།  བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་བར་བོད་རྗེའི་ཐ་སྙད་གྲངས་འདྲེན་ཙམ་ལས་དབང་ལུང་བསྒྱུར་བའི་མངའ་ཐང་མ་བྱུང་།

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་འཁྲུངས་རབས་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་མོད།  འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་མང་ཆེ་བར་བཞིར་བཟུང་ནས་བརྗོད་ན་ཡོངས་གྲགས་སུ་མང་བོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་བ་ལས་འཁྲུངས་པར་བཞེད། རྗེ་དེ་ཉིད་འཁྲུངས་མ་ཐག་ཏུ་མིག་མས་འགེབས་པ་གཡུའི་སྨིན་མ་ཅན་ཏེ།  གཡུ་མདོག་ཅན།  སུ་དུང་སོ་འཁོར་མར་ཡོད་པ།   ལག་པ་འཁོར་ལོའི་ཡག་ལག་ཅན་ཏེ་ངང་བ་ལྟར་འབྲེལ་བ།  རྣ་བ་ལ་གཡུང་དྲུང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡབ་ཀྱིས་མཐོང་ནས།  ལྷ་འདྲེའི་སྤྲུལ་བའམ་ལྟས་ངན་ཞིག་རེད་སྙམ་ནས་བློན་པོ་དག་ལ་ཆུར་སྐྱུར་ཅིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོས་པས།  བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒམ་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ཆུར་འཕངས་པ་ཆུས་ཁྱེར་ནས། ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་པའི་རྐ་ནང་ནས་རྙེད་དེ་ཁ་ཕྱེས་པས་བྱིས་པ་རིགས་མི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པས།  ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་བླངས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་དམག་སྡེ་ཐོབ་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཆེར་སྐྱེས་ནས་ཁོ་རང་ཆུ་རྐའི་ནང་ནས་རྙེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་།  སྔོན་གྱི་དམག་འཁྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སོགས་བཤད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱིམ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་འཁོར་འགའ་ཞིག་དང་བཅས་ཡུལ་གཞན་དུ་འཁྱམས།  མཐར་འཁོར་གླུ་བུ་འཛིན་མཆེད་དྲུག་དང་བཅས་བོད་ཡུལ་རི་མཐོ་ལ་ས་གཙང་ཞིང་བསིལ་བར་མཐོང་ནས་དེར་ཕེབས་ཏེ།  ལྷ་རི་གྱང་ཐོའི་རྩེ་ལ་བསླེབས་ཏེ་གཟིགས་པས།  ཡར་ཀླུང་གི་ཡུལ་འདི་གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ།  ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་གངས་རི་འདི་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་མཐོང་སྟེ།  ལྷ་རི་རོལ་བོའི་རྩེ་ལ་བཤེགས་ནས།  བཙན་ཐང་སྒོ་བཞིར་བབ། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་མ་འཆམས་པའི་འཐབ་རྩོད་སོགས་ལ་སྐྱོ་ཞིང་།  བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་སྙམ་སྟེ་གླེང་མོལ་མཆིད་འགྲོས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།  དེ་ནས་བོད་ཀྱི་མི་ཡོན་ཏན་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་དེར་ཕྱུགས་སྐྱོང་ཞིང་བསྡད་ཡོད་པ་དང་འཕྲད།  གཟུགས་བྱད་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་ཁྱེད་གང་ནས་འོང་བར་དྲིས་ཀྱང་། ཁོང་འཁོར་དང་བཅས་པས་བོད་སྐད་མི་གོ་སྟབས།  གནམ་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར་བས།  འདི་ནི་གནམ་ལས་བབ་པའི་ལྷ་རེད་དོ་ཟེར་ཞིང་།  བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འོས་ཟེར་ནས་ཤིང་གིས་ཁྱོགས་ཤིག་བཟོས་ཏེ་གཉའ་བར་ཁུར་ནས་གདན་དྲངས།  བོད་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷ་ལས་ཆད་པའི་ངོ་མཚར་ཅན་དུ་བཟུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་ཞུས་ཤིང་རྒྱལ་པོར་བཀུར་བས་དབང་ཐང་ཆེར་གྱུར་ཏེ་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་དབང་དུ་བསྡུས།  ཐོག་མར་གཉའ་བར་ཁྲི་བཅས་ནས་གདན་དྲངས་པས།  མཚན་ལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་གསོལ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་རིང་ལ་ཕོ་བྲང་གི་ཐོག་མ་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་བརྩིགས་སོ། །




#Article 59: ཇེ་དུ་ཀྲི་ཤི་ན་མུར་ཏི། (533 words)


File:Jiddu Krishnamurti 01.jpg|right|thumb|250px|ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ།]

རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ།(జిడ్డు కృష్ణ మూర్తి)ནི་(སྤྱི་ལོ་༡༨༩༥ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༡༢ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་བ་༢པའི་ཚེས་༡༧བར་བཞུགས།)ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཚད་མ་རིག་པ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་སྨྲ་མཁན་ཞིག་རེད། hello

རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ། ---རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨཱན་དྷ་ར་མངའ་སྡེའི་(Anthara pradesh)མ་ད་ནཱ་པལ་ལིའི་(Mandanapalle)གྲོང་སྡེར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ཁོང་དང་ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཆུང་དུས་ནས་སྐབས་དེའི་ལྷ་ལམ་མཐུན་ཚོགས་(Theosophical Society)ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཌོག་ཊར་ཨན་ནེ་བྷེ་སཱན་ཊི་(Dr Annie Besant)ནས་བུ་ཚབ་ཏུ་ཉར། བྷེ་སཱན་ཊི་དང་རོགས་པ་གཞན་དག་གིས་རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་མཆོག་ནི་ལྷ་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ལྟར་གྱི་འཛམ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ངེས་པའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་ལ། ཡོངས་འགྱུར་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཉེར་བསྡོགས་སུ། ཤར་ཕྱོགས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་(The Order of the Star in the East)ཅེས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་ཤིང༌།  དགུང་ལོ་ཆུང་བའི་རྗེ། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་མཆོག་ནས་ཀྱང་དེའི་དབུ་ཁྲིད། 

ཁོང་ནི་བསམ་བློ་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གིས་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ། སེམས་གཙོ་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གྲགས་ཅན་རྩོམ་ཡིག་མང་པོ་སྤེལ་མྱོང་། ཁོང་གི་མི་ཚེས་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཆོས་ལུགས་བྱེ་བྲག་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་བྱེ་བྲག་པ། ཡང་ན་ཆབ་སྲིད་བྱེ་བྲག་པ་དང་། ཚོགས་པ་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་ཁུངས་སུ་ཡང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་མྱོང་མེད་ལ། དེ་ནི་ཁོང་གིས་མི་དང་མིའི་བར་ལ་འགལ་ཟླ་བཟོ་བའི་གཏེ་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པས་རེད།

དེ་ཡང་། ཁོང་གི་ཇི་སྐད་དུ། འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ང་ཚོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་གནད་དོན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། ང་ཚོས་རང་ཉིད་ནི་རྒྱ་གར་བ་དང་ཨ་རི་བ། ཨུ་རུ་སུ་བ། རྒྱ་མི་ལ་སོགས་ཡིན་ཞེས། རང་ཉིད་ཅིག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་སྙམ་པའི་མདོ་རྩ་བྲལ་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།  ཆབ་སྲིད་དང་ས་ཁོངས། རིགས་རུས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་བཅས་ཀྱིས་མཐར་གཏུགས་ན་འགྲོ་བ་མི་ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ལ་ཤ་འཁོན་དང་སྡང་སེམས་འབའ་ཞིག་བསྐྲུན་བཞིན་ཡོད།

ཁོང་གི་མི་ཚེ་མང་ཤོས་ལ་གཏམ་བཤད་དང་བཅར་འདྲི། ཁ་བརྡ། འབྲི་རྩོམ། བགྲོ་གླེང་། བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་བཏོན་ཡོད།

༼ཤར་ཕྱོགས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཡོང་འགྱུར་གྱི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པར། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༡་གི་ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན།  ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་ནི་ཚོགས་པ་དེ་ཡི་མགོ་གཙོ་ཡིན། དེ་ནས།  སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩་ཡི་ཟླ་༨་པའི་ཚེས་༢་ཀྱི་ཉིན་མོར་ཧོ་ལན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཨོ་མན་ནས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པའི་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་འཚོགས། ཉིན་མོ་དེར། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་ཡིས་ཚོགས་མི་༣༠༠༠་གི་མདུན་ནས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། གཤན་ན་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཆེན་དེར་བསྩལ་བའི་གསུང་བཤད་དེ་ཡིན།༽

དེ་རིང་ཞོགས་པར། ང་ཚོས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཐད་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བས། མི་མང་པོ་ཞིག་དགའ་ཡང་སྲིད་ལ། མི་མང་པོ་ཞིག་སྐྱོ་ཡང་སྲིད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ནི་དགའ་དགོས་པ་དང་སྐྱོ་དགོས་པའི་དོན་དག་ཅིག་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན། དེ་ནི་ངེས་པར་དུ་འཐོར་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་རང་གིས་གསལ་བཤད་བྱ་ངེས་ཡིན།
ཁྱོད་རང་ཚོས་ཕལ་ཆེར་གདོན་འདྲེ་ཞིག་དང་ཁོའི་གྲོགས་པོ་གཉིས་ལམ་ཁ་ཞིག་ནས་སོང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་བརྗེད་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཞིག་གིས་མདུན་ནས་ཐང་གི་རྡོ་ཞིག་བླངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞིབ་ལྟ་ཞིག་བྱས་རྗེས། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁུག་མར་བཅུག་པ་དེ་མཐོང་རྗེས། གྲོགས་པས་གདོན་འདྲེ་དེ་ལ། མི་དེ་ཡིས་ཐང་ནས་ཅི་ཞིག་བཏུས་སོང་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གདོན་འདྲེ་དེ་ཡིས། ཁོས་ཐང་ནས་བདེན་པ་ཞིག་བཏུས་སོང་ཞེས་ལན་བཏབས། དེ་ནས། གྲོགས་པོ་དེ་ཡིས། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་མཚོན་ན་དོན་ངན་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་བཤད་པར། གདོན་འདྲེ་དེ་ཡིས། དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། ངས་ཁོ་ལ་བདེན་པ་སྒྲུགས་སུ་བཅུག་པ་ཡིན། ཞེས་ལན་བཏབས་པ་རེད།

ངས་བསམ་ན་བདེན་པ་ནི་ལམ་བུ་དང་བྲལ་བའི་གནས་དེའོ། ཁྱོད་རང་ལམ་ལུགས་དང་ཆོས་ལུགས། ཚོགས་པ་གང་ཞིག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བདེན་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་མི་ཐུབ། འདི་ནི་ང་རང་གི་ལངས་ཕྱོགས་ཏེ། ནམ་ཡང་ཁེར་ཚུགས་དང་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བདེན་པ་ལ་ངེས་ཅན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད། ལམ་ཁ་གང་རུང་ཞིག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་བདེན་པ་ཡི་ཉེ་སར་གཏན་ནས་བཅར་མི་ཐུབ། དེ་ནས། དེ་ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་གི་རྣམ་པར་བཀོད་མི་རུང་ལ། ཡང་ན། ཚོགས་པ་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མི་རྣམས་ངེས་ཅན་གྱི་ལམ་ཁ་གང་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་བའི་བཙན་ཚུགས་ཀྱང་བྱེད་མི་རུང་། ཐོག་མར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ཤེས་རྗེས། དད་འདུན་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་ཡོང་།

གང་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་མིན་དེ་ནི་མི་སྒེར་གྱི་དོན་དག་རྐྱང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་རྩ་འཛུགས་ཁྱོན་ནས་བྱེད་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དད་འདུན་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གསོན་ཤུགས་བྲལ་ཞིང་མཁྲེགས་རེངས་སུ་གྱུར་འགྲོ དེ་ནས། དེ་ནི་དད་པ་དང་ཆོས་ཚོགས། ཡང་ན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། མི་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་ཚུགས་ཀྱང་བྱེད་ཡོང་། འདི་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཚང་མས་བྱེད་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དང་། བྱེད་ན་འདོད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། སྐབས་འཚོལ་གྱི་བདེ་སྣང་ཁོ་ན་ལ་དང་དོད་བྱེད་མཁན་དང་། གསོན་ཤུགས་བྲལ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་ནི་ཕྲ་ཞིང་དོག་པོ་ཞིག་དང་རྩེད་མོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བཟོས་འགྲོ བདེན་པ་ནི་ཉམས་དམས་སུ་མི་འགྲོ་བ་མ་ཟད། མི་སྒེར་རེ་རེ་ནས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གིས་དེ་མཐོར་འདེགས་བྱེད་དགོས། ཁྱོད་ཀྱིས་རི་བོའི་རྩེ་མོ་དེ་དམའ་མོ་ལུང་མཐིལ་ལ་སྤོར་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ཁྱོད་རང་རི་རྩེ་རུ་སླེབས་འདོད་ན། ཁྱོད་རང་ངེས་པར་དུ་ལུང་བ་ལ་བརྒྱུད་དགོས་ཤིང་གཡང་གཟར་ནས་འཛེགས་དགོས། ད་དུང་། གཡང་ལ་ཟགས་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་དེར་ཡང་འཇིགས་ཤིང་ཞུམ་མི་རུང་ངོ་།

དེ་ནི་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་འོས་པའི་ང་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་དེ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ནས་ཚོགས་པ་གཞན་པ་ཞིག་ཀྱང་རྩ་འཛུགས་བྱེད་སྲིད་ཅིང་། ཁྱོད་རང་མུ་མཐུད་ནས་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཏེ། བདེན་པ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱང་བྱེད་སྲིད། ང་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ནང་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་ཡང་གཏོགས་ན་མི་འདོད། རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ཚོས་དེ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག
དེ་ནས། དཔེར་ཆ་བཞག་ན། ང་རང་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལོན་ཏྲོན་ལ་འབྱོར་བ་དེ་ནི། གཞན་དང་ཧ་ཅང་མི་མཚུངས་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་དང་། དེ་ནི་གློག་འཕྲིན་དང་ཡིག་སྐྱེལ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་མཚུངས་རེད། དེ་ནས། ང་རང་འཕྲུལ་འཁོར་དང་ཡང་ན་རླངས་འཁོར་ཅིག་ལ་བསྡད་དེ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པའི་འཕྲུལ་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པས། ནང་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ཡང་བསྐྱར་ང་རང་གིས་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཀྱང་མི་ཡི་ནང་བསམ་བློ་ཡི་ཐད་ལ་ལམ་སྟོན་བྱེད་མི་ཐུབ་ཅེས་བརྗོད་ན་འདོད།

གལ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་ནི་ནང་བསམ་བློའི་ཐད་ལ་ལམ་སྟོན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། དེ་ནི་གཞན་བརྟེན་གྱི་འཁར་བ་ཞིག་དང་། ཉམས་རྒུད། འཆང་བ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་མ་ཟད། ད་དུང་། དེ་ཡིས་ཁྱོད་རང་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་གེགག་བྱེད་ཡོང་ཞིང་། གཞན་ན་མེད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་གཤིས་སྐྱོང་བར་ཡང་གེགག་བྱེད་ཡོང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་གཤིས་དེ་ནི། རང་ངོས་ནས་རྟག་ཅིང་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་གསར་རྟོགས་བྱེད་པའི་ཁྲོད་ན་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ང་རང་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་མགོ་གཙོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་པ་དེ་ཡིན། ཐག་གཅོད་འདི་ནི་ང་རང་ལ་མི་གཞན་ཞིག་གིས་གོ་བསྐོན་བློ་འགུག་ཐེབས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ནོ།

དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་རང་ལ་འཁོར་དང་རྗེས་འབྲངས་བ་ཡོད་ན་འདོད་ཀྱི་མེད་པས་ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། ང་རང་གིས་ནན་ནན་བཅགས་བཅགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱེད་ངེས་ཡིན། ཁྱོད་རང་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་ནས་བཟུང་། ཁྱོད་རང་བདེན་པ་ཡི་རྗེས་སུ་སྙེག་པ་དེ་མཚམས་ཆད་པ་རེད། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ལ་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་གྱི་ཡོད་མེད་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད། གང་ལྟར། ང་རང་གིས་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ནས་ལས་ཀ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ང་རང་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་ཉག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། མི་རྣམས་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་། མི་རྣམས་གཟེབ་དྲ་དང་ཞེད་སྣང་ལས་ཐར་བའམ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་ཚོགས་གསར་པ་ཡང་མི་འཚོལ་བ། ལྟ་གྲུབ་དང་གཞུང་ལུགས་གསར་པ་ཡང་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་ན་མི་འདོད་པ་དེ་ཡིན།

དེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ན་ཁྱོད་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་ཆ་ག་བ་ག་སར་བསྐྱོད་དེ་མཚམས་ཚུགས་མེད་པར་གསུང་བཤད་གནང་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ངེས་རེད། ང་རང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ངས་ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་ངེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ང་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་འཁོར་དང་རྗེས་འབྲངས་ཤིག་བྱུང་ན་བསམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མིན་ལ། དེ་བཞིན་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་རྩ་འཛུགས་བྱེད་ན་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་མིན། (སྤྱིར་མི་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་ལས་རང་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཧ་ཅང་དགའ། ཁོ་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་དེ་ནི་ཇི་འདྲའི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་དང་ཆོ་མེད་དོན་མེད་ཞིག་དང་། ཅི་ཡང་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། ཁོ་ཚོ་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དགའ། ང་རང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་མེད་དོན་མེད་ཞིག་གི་ཐད་ལ་མི་རྣམས་སེམས་ཤུགས་སྤར་བར་མི་བྱེད་དོ།) ང་རང་ལ་དགེ་ཕྲུག་སོགས་ཅི་ཡང་མེད། ནང་བསམ་བློའི་ཆ་ནས་ཀྱང་མེད་ལ། ཕྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་མེད་དོ། རྒྱུ་ནོར་དང་བདེ་སྣང་ཅན་གྱི་འཚོ་བས་ང་ཡི་ཡིད་སེམས་འགུག་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ང་ཡི་བདེ་སྣང་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་ཞིག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བསམ་ཚེ། ང་རང་ཚོགས་པ་རུ་མི་བཅར་ལ། ཡང་ན། ཚ་རྨུགས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཡང་མ་རེད། ངས་སྐད་ཆ་དྲང་མོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་ཚོགས་འདུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཚོག་ན་མི་འདོད།

གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་ང་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་སོང་། ཁོས་བསམ་པར་ང་རང་གིས་ཚོགས་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་འདི་ལྟར་ཐོར་བ་ནི་གཟི་བརྗིད་དང་རླབས་ཆེན་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་རེད་འདོད་ཀྱི་འདུག ཁོ་ལ་མཚོན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་སྲིད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཡོང་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། འཚོ་བ་ཅི་ལྟར་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ལ་རྗེས་འཇུག་པ་མེད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ཅེས་བཤད་ཡོང་། ཡིན་ན་ཡང་། མི་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཞིག་གིས་ཉན་འདོད་ཡོད་པ་དང་། ཉན་དེ་འཚོ་འདོད་ཡོད་དེ། རྟག་བརྟན་ནམ་བདེན་པའི་གནས་དེར་བསྐྱོད་ཐུབ་ཚེ། ཡིད་སེམས་ཚིམས་སོང་བ་ཡིན།

གལ་ཏེ། ང་ལ་རྗེས་འཇུག་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཡོད་ན་ཡང་། སེམས་ན་གོ་རྟོགས་དང་སད་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་དེ་མེད་པར། སེམས་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་ཁེངས་ཏེ། གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞར་ཡང་མི་འཇུག་པ་མ་ཟད། གསར་བྱུང་མཐའ་དག་ཁོ་ཚོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྙིང་རུལ་དང་མཁྲེགས་རེངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེར་བསྟུན་ཅི་ཐུབ་དང་། སྦྱོར་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཚེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཕྲག་མང་པའི་རྗེས་འཇུག་གིས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ། ང་རང་གིས་བཤད་པ་རྣམས་རྣ་བར་མི་སྙན་པར་རྩུབ་ཤུགས་ཆེ་ཚེ། ཚང་མ་གོ་ནོར་མ་ཐེབས་རོགས། དེ་ནི་རང་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མིན། གལ་ཏེ། ཁྱོད་ཚོ་བཤགས་བཅོས་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་བཤགས་བཅོས་བྱེད་དུ་སོང་བའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡིས་ཁྱོད་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཟུག་གཟེར་བསློངས་ན་ཡང་། སྨན་པ་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་མི་འདུག་ཅེས་སུ་ལབ་ཐུབ། གནས་ལུགས་དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས། གལ་ཏེ། ང་རང་གི་སྐད་ཆ་ལསྙན་པོ་མེད་ན། དེ་ནི་ང་རང་ལ་བྱམས་དང་བརྩེ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་གཏན་ནས་མིན།

ང་རང་གིས་སྔོན་ལ་བཤད་པ་ལྟར། ང་རང་ལ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི། མི་རྣམས་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། མི་རྣམས་རང་དབང་གི་གནས་སུ་ཕྱོགས་སྟོན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། མི་རྣམས་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ། ཁོ་ཚོ་ཚད་འཛིན་མཐའ་དག་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐིག་ཤིང་ཡོད་ཚད་གཏོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་པས། མི་ཡི་ནང་སེམས་ལ་བདེ་བ་སླེབས་ཡོང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས། ཚོད་འཛིན་དང་སྟངས་འཛིན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་རང་གི་རྟོགས་པར་བྱེད་ཐུབ།
རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་རང་རང་དབང་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཚོད་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཆ་ཚང་བ་ཡིན་ལ་ཆ་ཤས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ལྟོས་བཅོས་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན་ནོ། གང་ལྟར། བདེན་པ་ནི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པའོ། ངས་བསམ་པར་ཁོ་ཚོས་ང་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ། རང་དབང་འཐོབ་ན་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ཁོ་ཚོ་ང་རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བར་བྱེད་ན་མི་བསམ་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་ང་ལས་གཟེབ་དྲ་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ། དེ་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་ཚོགས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་མི་འདོད། འདོད་པ་དེ་ནི་ཁོ་ཚོ་ཞེད་སྣང་མཐའ་དག་ལས་ཐར་ན་སྙམ་པ་དེ་ཡིན།
དེ་ཡང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཞེད་སྣང་དང་། སྐྱབས་གནས་ཀྱི་ཞེད་སྣང་། ནང་བསམ་བློའི་སྟེང་གི་ཞེད་སྣང་། བརྩེ་བ་ཡི་ཞེད་སྣང་། འཆི་བ་ཡི་ཞེད་སྣང་། འཚོ་བ་ཡི་ཞེད་སྣང་བཅས་ཡིན། སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཁོས་ནི་རི་མོ་འབྲི་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་རི་མོ་འབྲི་བའི་ཁྲོད་ན་ཁོང་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་རེད། རྒྱུ་མཚན། དེ་ནི་ཁོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློའི་མཚོན་བྱེད་རེད། ཁོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་གཟི་བརྗིད། ཁོིའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་རེད། དེ་དེ་བཞིན། ང་རང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དོན་ཡང་། རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བསམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོན་ནས་མིན་ནོ།

ཁྱོད་ཚོ་དབང་གྲགས་དང་དབང་གྲགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་ནས་འདུག ཁྱོད་ཚོས་བསམ་པར། དེ་ཡིས་ཁྱོ་རང་ནང་བསམ་བློ་ཡི་ཐད་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད། ཡང་ན། ཁྱོད་ཚོས་དེ་ལྟར་བསམ་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་རེ་བ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་། མི་གཞན་ཞིག་གི་ངོ་མཚར་ཞིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ནུས་པ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་བདེ་བ་དང་རང་དབང་གི་ཞིང་ཁམས་དེ་ལ་སྐྱེལ་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། དེ་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཡི་ལྟ་ཚུལ་དང་ལངས་ཕྱོགས་གང་ཚང་དབང་ཤུགས་དང་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ལ་གཞི་བཅོལ་བྱས་ནས་འདུག
ད་ནས་རྩིས་ཏེ། ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཁྱོད་ཚོས་ང་ཡི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་ནས་ཡོང་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། ཏོག་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་བྱུང་མི་འདུག ད་ནི་ང་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟག་དཔྱད་གྱིས། དོགས་སློང་བྱོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཁྱོད་ཚོས་ཕལ་ཆེར་རྩ་བའི་སྒོ་ནས་ང་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་ངེས། གལ་ཏེ། ནང་སེམས་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཆེད་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དབང་གྲགས་གང་ཞིག་ལ་དོན་གཉེར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་གྲགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཡོང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་པར། ཚོགས་པ་དེ་ཡིས་དབང་གྲགས་དེ་ལ་འགབ་སྲུང་བྱས་ཏེ། ནང་བསམ་བློའི་སྟེང་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པར་སྙམ་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང། ཁྱོད་རང་གཟེབ་དྲའི་ནང་ལ་ཚུད་ནས་ཡོད་པ་རེད།

སྐད་ཆ་དྲང་མོར་བཤད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་དང་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་ཟད། ང་རང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་འདུན་གང་ཞིག་ལ་དུངས་ཞེན་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས། ང་རང་གིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་སེམས་ལ་འཇོག་རོགས་གྱིས་ཞུ་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་རང་གིས་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་དག་ལ་གོ་བ་ཞིག་རག་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་ཁྱོད་རང་འདིར་ཡོང་བའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་རེད། གལ་ཏེ། ང་རང་གིས་ངའི་ལངས་ཕྱོགས་འདི་གསལ་བཤད་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་དང་གསལ་བོ་ཞིག་མ་རྒྱབ་ཚེ། དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཡིན་རྒྱུ་རེད།

ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཁྱོད་ཚོས་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་ཆེད་དང་། ཡོང་འགྱུར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ཡི་ཕྱིར་དུ། གྲ་སྒྲིག་དང་སྟ་གོན་གང་མང་བྱས་ནས་ཡོང་། ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཁྱོད་ཚོས་ཚོགས་པ་འདི་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། མི་ཞིག་བཙལ་ནས། ཁོས་ཁྱོད་ཚོའི་སེམས་ལ་བདེ་བ་གསར་བ་ཞིག་སྦྱིན་པ་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཚེ་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བ། ཁྱོད་ལ་གོ་རྟོགས་གསར་བ་ཞིག་སྟོབ་པ། དེ་ནས། ཁྱོད་ཚོའི་འཚོ་བ་ཡང་ཡར་རྒྱས་སུ་སོང་ཏེ། གནས་བབ་གསར་བ་ཞིག་སྩོལ་བ། སྙིང་སྟོབས་དང་རང་དབང་ཡང་སྦྱིན་པར་རེ་བ་བྱས། ཡིན་ན་ཡང་། ད་ལྟ་ཅི་ཞིག་བྱུང་ཡོད་མེད་ལ་གཅིག་ལྟོས་དང་། རྒྱུ་མཚན་རྣལ་མ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དད་འདུན་གང་ཞིག་གིས་ཁྱོད་རང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་གཞིགས་དང་རྒྱུས་ལོན། འཚོལ་ཞིབ་བྱོས། མ་འདྲ་བ་བཟོས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་། ཚོགས་པ་གང་ནས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་བྲང་ལ་འདོགས་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་དེ་འདྲའི་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་གྱི་མི་འདྲ་བ་དེ་ཡང་མིན་ནོ། དེ་ལྟ་བུའི་མི་འདྲ་བ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཙག་ཙིག་ཅིག་དང་། ཇི་འདྲའི་མདོ་རྩ་བྲལ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་།

དེ་འདྲའི་དད་འདུན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མི་ཚེའི་ནང་གི་དོ་གལ་མི་ཆེ་བའི་བྱ་དངོས་རྣམས་ཕྱག་མས་ཕྱག་ཕྱག་ལྟར་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་བམ། འདི་ནི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཁོ་ན་སྟེ། ཁྱོད་ཚོ་ཕྱོགས་གང་གི་ཐད་ནས་སྔར་ལས་རང་དབང་དང་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པར་གྱུར་འདུག་གམ། ཆོ་མེད་མདོ་མེད་དང་དོ་གལ་བྲལ་བའི་དོན་དག་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ། རྩ་འཛུགས་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་སྔར་ལས་ཞེད་སྣང་གི་བློ་ཞིག་མེད་དམ། དེ་བཞིན། སྐར་ཆེན་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་གང་གང་གི་ཐད་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་གམ། ང་རང་གིས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། ཁྱོད་ཚོས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ང་རང་གི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་དང་སྟ་གོན་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཚོས་ང་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་མིན་དེར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མེད་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད། དེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་རེད། ཁྱོད་རང་ཚོ་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདིར་ཞུགས་པ་ནས་བཟུང་། ཀིར་ཤུ་ན་མུར་ཏེ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པའི་ཐད་ལ། ཆ་ཤས་དང་ཧྲིལ་བོའི་སྒོ་ནས། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་ཁོས་ལེན་ངོས་ལེན། ད་དུང་ནུས་ཤུགས་ཀྱང་མང་པོ་བཏོན་ཡོད། ཧྲིལ་བོ་ཅན་ལ་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་དངོས་ནས་དེ་ཡིན་པ་དང་། ཆ་ཤས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོའི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆ་མ་ཚང་བའི་བདེན་པ་དེ་ལ་འདོད་བློ་ཚིམ་པའི་ཆེད་དུ་རེད།

ཁྱོད་ཚོས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་དང་སྟ་གོན་མང་པོ་བྱས་ནས་སླེབས་ཡོང་བ་རེད། དེ་ནས། ཁྱོད་ཚོས་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། གོ་རིམ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས། ལས་ཀ་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ངང་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་དང་བསམ་བློ་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་རྙོག་ཟིང་དང་ཆོ་མེད་མདོ་མེད་ཀྱི་དོན་དག་ཙག་ཙིག་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་ཡོང་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་བསམ་བློ་དང་། ཞེད་སྣང་། དབང་ཆ། དགོན་པ་གསར་རྙིང་བཅས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཡི་བཀག་རྡོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ང་རང་གིས་བཤད་ཡོད། དེ་ལས་ལྷག་གི་ང་རང་གིས་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དེ་བཞིན། ཁྱོད་ཀྱིས་མགོ་ལྕོག་ལྡེམ་ལྡེམ་གྱི་སྒོ་ནས་ང་ལ་མོས་མཐུན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པའི་འདོད་པ་ཡང་མེད་ལ། ཁྱོད་རང་ང་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པའི་རེ་བ་ཡང་མེད། གང་ལྟར། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་ལ་གོ་བ་ཞིག་རག་ན་འདོད་པ་དེ་ཡིན།

གོ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གི་དགོས་ངེས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དད་འདུན་གང་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་བཏང་མེད། དེ་ཡང་། གཙོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དག་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དངོས་ཡོད་དེ་ངོས་ལེན་དང་། དེ་ལ་གདོང་གཏོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས་ཡིན། དེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ལྷའམ་དཀོན་ཅོག་རྙིང་པ་དེ་ལས། ལྷའམ་དཀོན་ཅོག་གསར་པ་ཞིག་དགོས་ན་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན། ཆོས་ལུགས་དང་རྣམ་པ་ཡང་སྔར་ཡོད་ཀྱི་རྙིང་པ་གང་ཞིག་ལས། གསར་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བསམ་བཞིན་ཡོད། མདོར་ན། དེ་དག་ཚང་མ་རིན་ཐང་དང་དོན་སྙིང་གིས་སྟོང་བ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་དག་ནི་ཚད་བཀག་དང་གཞན་རྟེན་གྱི་ལས་འབའ་ཞིག་གོ གང་ལྟར། ཁྱོད་ཚོའི་ནང་བསམ་བློའི་ཐད་ལ། རྟོག་པའམ་བག་ཆགས་རྙིང་བ་ཞིག་གི་ཚབ་ལ་རྟོག་པའམ་བག་ཆགས་གསར་པ་ཞིག་འདྲེན་པ་དང་། དེ་བཞིན། དད་པ་ཡང་རྙིང་པ་ཞིག་ཚབ་ལ་དད་པ་གསར་པ་ཞིག་དང་ལེན་དང་དེ་ལ་རེ་སྨོན་ཞུ་བཞིན་འདུག

ཁྱོད་ཚོ་ཚང་མས་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་གཞན་ཞིག་ལ་རྟེན་ནས་འདུག རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདུག རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་སེམས་ཀྱི་སད་རྟོགས་དེ་ཡང་གཞན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདུག དེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ང་ཡི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ང་རང་གིས་ཁྱོད་ཚོ་ལ་དེ་དག་ནི་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལོགས་སུ་དོར་ཏེ། རང་བློ་ཡི་སད་རྟོགས་དང་། དྲི་མས་མ་བསྒོས་པ། གཟི་ཤུགས་ལྡན་པ། རང་རྒྱུད་གཙང་ཞིང་དྲང་བོར་གནས་པའི་ཆེད་དུ། རྟག་པར་རང་སེམས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱོས་ཞེས་བཤད་དུས། ཁྱོད་ཚོ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་། ཧ་ཅང་ཧ་ཅང་གི་རེ་ཟུང་ཞིག་མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཨང་། དེར་བརྟེན། ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ།

ནོར་འཁྲུལ་དང་ཚུལ་འཆོས་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཕྱིར་བདེན་པའི་སྦྲུལ་གཟུགས་ཀྱི་ང་རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བཞིན་ཡོད་དམ། ང་རང་གིས་བྱམས་བརྩེ་དང་བྲལ་ཞིང་རྩིང་ལ་རྩུབ་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་དངོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དངོས་ཡོད་རང་བཞིན་དེ་ངོས་ལེན་དང་། དེ་ལ་གདོང་གཏོད་དུས། ང་ཚོ་གཞི་ནས་གནས་རིམ་ཞིག་ཏུ་བསླེབས་ཚར་ཡོད། ང་རང་གིས་ན་ནིང་བཤད་པ་ལྟར། ང་རང་ནི་གཞན་གང་ཞིག་ལ་ཡང་མཐུན་སྒྲིག་བྱེད་ན་མི་སྙམ། སྐབས་དེར། མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་མ་གཏོགས་ངའི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་མ་སོང་། གང་ལྟར་ཀྱང་། ད་ལོ་ང་རང་གིས་དོན་དག་དེ་གསལ་བོ་གསལ་རྐྱང་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན། དེ་ནས། ང་རང་གི་ཆེད་དུ་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་གྲ་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་མཁན་གྱི་འཛམ་བུ་གླིང་དང་ཚོགས་པ་འདིའི་མི་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ་བགྲང་གི་མི་ལང་ན་ཡང་། ད་ལྟ་ཁོ་ཚོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས། ང་ཡི་ཅི་ཞིག་བཤད་པ་དེ་ལ་ཉན་འདོད་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག

ང་རང་གིས་སྔོན་ལ་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར། ང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། རང་ཉིད་ལ་དྲི་མས་མ་བསྒོས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བརྩེ་ཞེན་དང་རིགས་ཤེས་བར་གྱི་མཐུན་གནས་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་ད་གཟོད་ཚུགས་ཐུབ་དང་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་ཡིན། བདེན་པ་དེ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན། དེ་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། ང་རང་གིས་མི་རྣམས་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་ན་འདོད། དེ་ཡང་། དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་ནམ་མཁའ་ཡི་བྱ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ན་སྙམ་པ་མ་ཟད། དེ་ལྟ་བུའི་རང་དབང་གི་ཁྲོད་ནས་ཚོད་འཛིན་དང་བཀག་སྡོམ་ཅི་ཡང་མེད་པར་རང་སྐྱ་འཕར་བའི་སྒོ་ནས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ན་ཡང་འདོད།

ང་རང་གི་ཆེད་དུ་ཁྱོད་ཚོས་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་གྲ་སྒྲིག་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནས་ཡོང་བ་རེད། ད་ནི་ཁྱོད་ཚོ་དོན་དག་དེ་དག་ལས་ཐར་བར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་སྡོམ་གཅུན་ལས་ཀྱང་ཐར་བར་བྱེད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་མ་ཁ་བོ་འདིའི་ཆེད་དུ་ནང་སེམས་ཀྱི་དད་འདུན་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་བྱས་ཏེ། ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་མི་རུང་དེ་ཡིན། ཆོ་མེད་དོན་མེད་ཀྱི་དོན་དག་ཙག་ཙིག་རྣམས་ལོགས་སུ་བསྐྱུར་མཁན་དང་། དཀའ་སྤྱད་འབད་རྩོལ་བྱེད་མཁན། བསམ་བློར་གོ་རྟོགས་ལྡན་མཁན་གྱི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ལྔའམ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་ལ་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དགོས་དོན་ཡོད་དམ། དེ་ནས། དབུལ་ཕོངས་ཉམས་ཐག་གི་མི་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གིས་ཁོ་ཚོར་བདེན་པ་འཚོལ་བར་རོགས་ཕན་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན། བདེན་པ་ནི་མི་རེ་རེ་ཡི་ནང་སེམས་ན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ན་ཡང་མེད་ལ། ཐག་ཉེ་བོ་ན་ཡང་མེད། དེ་ནི་ནམ་ཡང་རྟག་ཅིང་བརྟན་པོར་དེ་ན་གནས་པ་ཞིག་ཡིན།

ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་གིས་ཁྱོད་རང་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། ཕྱི་ཡི་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁྱོད་རང་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱག་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། དོན་དག་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་བྱས་པས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་རང་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནས་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་ཤི་འཐེན་རོ་འཐེན་བྱས་པས་ཀྱང་། ཁྱོད་ལ་རང་དབང་འཐོབ་མི་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱིས་གློག་ཀླད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། ཡི་གེ་འབྲི་སྲིད་མོད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དུར་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་མི་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང་། ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩ་ཆེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩིས་དུས། དེ་དག་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་རེད།
ཚོགས་པ་འདི་ན་ཚོགས་མི་ག་ཚོད་ཡོད་དམ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ལ་འདྲི་བའི་དྲི་བ་ཐོག་མ་དེ་རེད། དེ་མ་ཟད། ཁོ་ཚོས་ཁྱོད་ལ་རྗེས་འབྲངས་པ་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད། ཁ་གྲངས་དེ་ཡིས་ང་ཚོས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཆ་རྣམས་བདེན་མིན་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ། ཅེས་བཤད་ཡོང་། ང་རང་གིས་ཚོགས་པ་འདི་ན་ཚོགས་མི་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་མེད་དེ་ཧ་གོ་མ་སོང་། ངས་དེ་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་རང་གིས་བཤད་མྱོང་བ་ལྟར། མི་རྣམས་རང་དབང་འཐོབ་ན་འགྲིག་ཅིང་འཐུས་སོ།

ད་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་འདི་ལྟར་བསམ་བཞིན་ཡོད། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མཁར་རྫོང་གི་ལྡེ་མིག་ནི་མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གི་ལག་ན་ཡོད་པར་འདོད་བཞིན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ནི་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གི་ལག་ན་ཡང་མེད་ཅིང་། མི་སུ་ལ་ཡང་ལྡེ་མིག་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཆ་མེད། དོན་གྱི་ལྡེ་མིག་དེ་ནི་ཁྱོད་རང་ཉིད་ལས་གཞན་སུ་ཡང་མིན་ནོ། དེ་བས། ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང་རྣམ་པར་དག་པ། དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཆ་ཁོ་ན་དེ་ནི། རྟག་བརྟན་གྱི་མཁར་རྫོང་དེའོ།
དེར་བརྟེན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྣ་ཁ་འདྲ་མིན་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པའི་རོགས་རམ་ཁོ་ན་འཚོལ་བ། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་ཡི་སྤྲོ་སྣང་དང་ནང་གི་བདེ་བ། དེ་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སོགས་མི་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་ཆོ་མེད་མདོ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་ཡོང་། དོན་གྱི་དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་སེམས་ནས་འཚོལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།

ཁྱོད་ཚོ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་གནས་བབ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ། མི་གཞན་ཞིག་ཡོང་ནས་ཁྱོད་ཚོ་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་པར་གོམས་ལོབས་སུ་སོང་ནས་འདུག དེ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཐབས་རྡུགས་ཤིག་རེད་ཨང་། རང་སེམས་མཛེས་དང་མི་མཛེས་དེ་སུ་ཡིས་ཤེས་ཞེ་ན། ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ད་གཟོད་ཤེས་ཐུབ། ཁྱོད་རང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་དེ་སུ་ཡིས་ཤེས་ཞེ་ན། ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ད་གཟོད་ཤེས་ཐུབ་བོ། ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་དོན་བྱ་འདི་དག་གི་ཐད་ལ་གཟབ་ནན་དང་དང་དོད་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག
ཡིན་ན་ཡང་། མི་རེ་ཟུང་ཞིག་གིས་དངོས་ནས་མགོ་མེད་མཇུག་མེད་ཀྱི་རྟག་བརྟན་ཀྱི་ཆ་དེ་ཤེས་འདོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག མི་དེ་ཚོ་ལ་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོ་ལ་མཉམ་བསྐྱོད་བྱེད་པའི་ངར་སེམས་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོ་ཚོས་ཅུང་ཙག་དང་ཚུལ་འཆོས། ནག་ནོག་གི་དོན་དག་མཐའ་དག་གདོང་ལེན་དང་ཉེན་སེལ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་ནས། ཁོ་ཚོ་མཉམ་རུབ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་སྟོབས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་མེ་ལྕེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འགྲོ རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོའི་སེམས་ན་གོ་རྟོགས་དང་སད་རྟོགས་ལྡན་པས་ཡིན། དོན་གྱི་ང་ཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་མི་ནི་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་ཡིན།

སེམས་ན་གོ་རྟོགས་ལྡན་ཚེ། ད་གཟོད་གཞི་ནས་ང་ཚོ་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱི་མཛའ་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མཛའ་འབྲེལ་དེ་ཡོད་ན། ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ལ་དངོས་ནས་དྲང་ནས་མཉམ་ལས་ཞེས་པ་དེ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེ་ཡང་། དེ་ནི་དབང་གྲགས་དང་སྐྱབས་གནས། དོན་དག་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་བྱས་པ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཡོང་བ་ཞིག་ནི་མིན་ནོ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ལ་གོ་རྟོགས་དེ་ལྡན་ཚེ། རྟག་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཆ་དེ་ནས་འཚོ་ཐུབ་པའི་ནུས་དེ་ལྡན་ནོ། དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་ཡོད་དོ་ཅོག་དང་། བློས་བཏང་ཡོད་ཚད་ལས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཀྱང་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་རེད།

གོང་གི་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་པོ་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་གནས་ལུགས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན། དེ་ཡི་ཆེད་དུ་ང་རང་གིས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་བསམ་བློ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་བཏང་ཏེ། གཞི་ནས་ཐག་གཅོད་འདི་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། དེ་ནི་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ཏུ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ལ། དེ་བཞིན་མི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ཁ་བརྡ་སློབ་གསོ་དང་གོ་སྐོན་བློ་འགུགས་ཐེབས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན། ཏག་ཏག་ང་རང་ཚོགས་པ་འདི་ཡི་མགོ་གཙོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་རྟག་པར་དོན་དག་འདིའི་ཐད་ལ་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡིན་པ་སོང་ཙང་། ད་ནི་ང་རང་གིས་སྐར་ཆེན་ཚོགས་པ་འདི་འཐོར་དགོས་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན།
ཡིན་ན་ཡང་། ཁྱོད་ཚོས་སྒྲིག་འཛུགས་གཞན་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱེད་པ་དང་། མི་གཞན་སུ་ལ་ཡང་སྐྱབས་འཇུག་རེ་སྨོན་བྱེད་ན་ཆོག ང་རང་གིས་དེ་ཡི་སྐོར་ལ་བྱུས་གཏོགས་མི་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཟེབ་དྲ་གསར་པ་ཡང་བཟོ་ན་མི་འདོད་ལ། གཟེབ་དྲ་དེ་དག་ལ་རྒྱན་ཆ་གསར་པ་ཡང་འདོགས་ན་མི་འདོད། ང་རང་གིས་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཚགས་བྱེད་ས་ཉག་ཅིག་ནི་མི་རྣམས་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ཡང་མེད་པར་རྦད་དེ་རང་དབང་འཐོབ་པར་བྱེད་ན་འདོད་པ་དེ་ཡིན།




#Article 60: ཁ་ཏར། (154 words)


ཁ་ཏར་(دولة قطر)ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་དྷོ་ཧ་རེད།  གཞན་ནས་ལོ་ཙཱ་བྱེད་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས་མིང་ལ་ཁ་ཐར་ཡང་འབོད་དོ།

ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཨེ་ནུབ་ཏུ་ཆགས་པའི་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། ཨ་རབ་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་གྱི་བྱང་ཤར་མཚོ་ངོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཁ་ཐར་གླིང་ཕྲན་ཆུང་ཆུང་བདག་ཏུ་བཟུང་ཡོད། ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་སྟེང་ས་མཚམས་གཅིག་པུ་དེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ས་དི་ཨ་རབ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་ལས། དེ་བྱིངས་མངའ་ཁོངས་རྣམས་ཕིར་ཞི་ཡའི་མཚོ་ཁུག་གིས་མཐའ་བསྐོར་ཡོད། ཕིར་ཞི་ཡའི་མཚོ་ཁུག་གི་ཆུ་ལམ་དོག་མོ་ཞིག་གིས་ཁ་ཐར་དང་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་བྷ་རེན་གླིང་ཕྲན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཁ་ཁར་ཕྱེ་ཡོད་པ་དང། ཨ་རབ་དང་ཨི་རན་ལྷན་དུ་ཡང་མཚོ་ཐོག་ས་མཚམས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།

ཨོ་དོ་མན་དབང་སྒྱུར་གྱི་རྗེས་ཏེ་དུས་རབས༢༠པའི་དུས་སྟོད་ནས་སྤྱི་ལོ༡༩༧༡ལོར་རང་བཙན་ཐོབ་རག་བར། ཁ་ཐར་དབྱིན་ཇིའི་སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དུས་རབས༡༩པའི་དུས་སྟོད་ནས་བཟུང་། ཐཱ་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁ་ཐར་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་ནི་མགོ་དཔོན་ཇཱ་སིམ་བྷེན་མོ་ཧཱ་མེད་ཨལ་ཐཱ་ནི་ཡིན།ཁ་ཐར་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན།(Sheikh Jassim bin Mohammed Al Thani)  ཁ་ཐར་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚོ་དཔོན་དཱ་མེམ་བྷེན་ཧཱ་མེད་ཨལ་ཐཱ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཡིན། རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ངམ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་རྣལ་མ་གང་ཞིག་ཡིན་མིན་མི་རེ་རེའི་བསམ་ཚུལ་ལ་རག་ལས་ཡོད། སྤྱི་ལོ༢༠༠༣ལོར། མང་མོས་འོས་བསྡུ་ཞིག་གི་ནང་ཧ་ལམ་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བརྒྱ་ཆ༩༨བྱུང་སྟེ། རྩ་ཁྲིམས་ལ་ངོས་ལེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོབ། སྤྱི་ལོ༢༠༡༧ལོའི་འགོ་སྟོད་དུ། ཁ་ཐར་གྱི་མི་འབོར་ཧྲིལ་བོ་ལ་ས་ཡ༢.༦ཡས་མས་ཡོད་པ་དང་། དེ་གྲས་ཀྱི་མི༣༡༣༠༠༠ཁ་ཐར་གྱི་མི་སེར་ཡིན་ལ། ས་ཡ༢.༣ཡུལ་བྱོལ་པ་ཡིན།

ཁ་ཐར་ལ་འཛམ་གླིང་གི་རང་བྱུང་རླངས་གཟུགས་གསོག་འཇོག་དང་སྣུམ་གསོག་འཇོག་ཆེ་ཤོས་གསུམ་པ་ཡི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པར་བརྟེན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་འབབ་མཐོ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཚར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རེའི་ཡོང་འབབ་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཁ་ཐར་མིའི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲལ་རིམ་དུ་བཞག་པ་དང་།  མིའི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཆེས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡིན།  ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས། ཁ་ཐར་གལ་གནད་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཏེ། ཨ་རབ་གསར་བརྗེའི(Arab Spring)དུས་ཟིང་སྐབས་སུ། མ་རྩའི་འགྲོ་གྲོན་བཏང་བ་དང་འཛམ་གླིང་ལ་ཁྱབ་པའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཨལ་ཇཱ་ཙི་ར་གསར་འགྱུར་དྲ་བ(Al Jazeera Media Network)བརྒྱུད་ནས་ངོ་རྒོལ་ཚོགས་པ་དུ་མ་ལ་རམ་འདེགས་བྱས། ས་ཁྱོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། ཁ་ཐར་གྱིས་འཛམ་གླིང་སྟེང་ཆ་མི་མཚུངས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཞག་པ་དང་། སྟོབས་ཤུགས་འབྲིང་ཙམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་བཟུང། ཁ་ཐར་གྱིས་སྤྱི་ལོ༢༠༢༢ལོའི་ཧྥི་ཧྥ་འཛམ་གླིང་གཟེངས་རྟགས(2022 FIFA World Cup)ལ་གཙོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་ཐོག་མ་དེར་འགྱུར་རྒྱུ་རེད།

ཁ་ཐར་རྩ་ཁྲིམས་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་ངམ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་རྣལ་མ་ཞིག་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ཨལ་ཐཱ་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་ཡོད། སྤྱི་ལོ༡༨༢༥ལོར་ཁྱིམ་རྒྱུད་རིགས་རྒྱུད་འདི་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། ཨལ་ཐཱ་ནི་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཁ་ཐར་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ༢༠༠༣ལོར། ཁ་ཐར་གྱིས་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་དེ་ལ་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་ནང་ངོས་ལེན་ཆེན་པོ་ཐོབ།

ཁ་ཐར་གྱི་ཚོ་དཔོན་བདུན་པ་བ་དཱ་མེམ་བྷན་ཧཱ་མེད་ཨལ་ཐཱ་ནི་ཡིན། ཁོང་གི་ཡབ་ཧཱ་མེད་བྷེན་ཀ་ལི་ཧྥ་ཨལ་ཐཱ་ནི་ཡིས་སྤྱི་ལོ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ༦ཚེས༢༥ཉིན་ཁོ་ལ་དབང་ཆ་སྤྲད། ཁ་ཐར་གྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་དཔོན་ལ་སྲིད་བློན་དང་བཀའ་ཤག་བློན་ཆེན་རྣམས་བསྐོ་བཞག་དང་གནས་དབྱུང་གཏོང་པའི་འཛིན་སྐྱོང་དབང་ཚད་ཡོད། བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་དུ་བློན་ཆེན་ལྷན་ཁང་གྲུབ་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཁང་ཡིན། བློན་ཆེན་ལྷན་ཁང་གིས་ཁྲིམས་བཟོ་བའི་འགོ་ཡང་བཙུགས། ཁོ་ཚོས་གྲོས་འཆར་བཏོན་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་རྣམས་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཁང་ལ་ཕུལ་ནས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་ཚོ་དཔོན་གྱི་སྙན་ལམ་དུ་ཕུལ་ནས་གཏན་འབེབས་བྱེད་དུ་འཇུག སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ཟིན་བྲིས་འགོད་པ་དང་ངོས་ལེན་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་དབང་ཆ་ལ་ཚད་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་། ཚོ་དཔོན་ལ་དོན་ཡོད་ཚད་ཀྱི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ད་ལྟའི་ལྷན་ཁང་ནི་ཚོ་དཔོན་གྱིས་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་ཚོགས་མིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན། སྤྱི་ལོ༡༩༧༠ལོར་གཞུང་གཙོ་བོར་ཆ་ཤས་འོས་བསྡུ་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་། ཁྲིམས་བཟོ་འོས་བསྡུ་བྱེད་མཚམས་བཞག སྤྱི་ལོ༢༠༡༦ལོར་ཁྲིམས་བཟོ་འོས་བསྡུ་བྱེད་པའི་རེ་བ་བཅངས་ཡོད།ཁ་ཐར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པའམ་ཚོང་ལས་མཉམ་འབྲེལ་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པར་ཆོག་མཆན་མེད།

ཁ་ཐར་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་ན། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ནི་ཁ་ཐར་གྱི་ཁྲིམས་བཟོའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། ལག་ལེན་གྱི་ཁྲོད་དུ་སྤྱི་དམངས་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་འདྲེས་མ་བེད་སྤྱོད་པ་ནི་ཁ་ཐར་གྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ལམ་ལུགས་ཡིན། ཁྱིམ་རྒྱུད་གྱི་ཁྲིམས་དང་རྒྱུད་འཛིན། ཁྲིམས་འགལ་བྱ་བ(ལོག་གཡེམ་དང་འཕྲོག་བཅོམ། ལྐོག་གསོད་འདུ།)སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆགས་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་བེད་སྤྱོད་བྱེད། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་རྨང་བྱས་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཁྲིམས་ཁང་གི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེན་དཔང་ལ་སྐྱེས་པའི་བདེན་དཔང་གི་རིན་ཐང་གི་ཕྱེད་ཀ་ཡོད། སྤྱི་ལོ༢༠༠༦ལོར། བཅའ་ཁྲིམས་སུ་བཀོད་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་ཁྱོ་གཅིག་བཟའ་མང་ལམ་སྲོལ་ལ་ངོས་ལེན་བྱུང་།

ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཆང་རག་འཛད་སྤྱོད་དང་བཀག་རྒྱ་དང་འགལ་བའི་འཁྲིག་སྤྱོད་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་པར་ལྕག་ཚན་གཞུ་བ་ལག་ལེན་ཏུ་བསྟར་གྱིན་ཡོད། ཁ་ཐར་གྱི་ནག་ཉེས་བཅའ་ཁྲིམས་གྱི་དོན་ཚན༨༨པའི་ནང་། ལོག་གཡེམ་ལ་ལྕག་ཚན༡༠༠གཞུ་བའི་ཁྲིམས་ཆད་ཡོད་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ༢༠༠༦ལོར། ཧྥི་ལི་ཕིན་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་ལ་ལོག་གཡེམ་ཆེད་ལྕག་ཚན༡༠༠ཡི་ཉེས་ཆད་བཅད། སྤྱི་ལོ༢༠༡༤ལོའི་ཟླ༦པའི་ནང་། ཡུལ་བྱོལ་པ་ཁ་ཆེ་ཞིག་ལ་ཆང་རག་འཛད་སྤྱོད་བྱས་པ་དང་ར་བཟི་བའི་གནས་སྟངས་འོག་རླངས་འཁོར་བསྐོར་བར་ལྕག་ཚན༤༠ཡི་ཉེས་ཆད་བཅད། ཁ་ཐར་ནང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཧན་བྷ་ལི་ཁྲིམས་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཁྲིམས་ཁང་གི་ལུས་ཐོག་ཉེས་ཆད་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ནང་རྡོས་རྡེག་པའི་ཉེས་ཆད་ནི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཁྲིམས་ཆད་ཅིག་ཡིན། དད་ལོག་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་ཐོག་ཉེས་ཆད་གཏོང་འོས་པའི་ནག་ཉེས་ཤིག་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ལ་སྨད་ར་གཏོང་བར་བཙོན་འཇུག་ལོ་བདུན་དང་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་བསྒྱུར་ལ་བཙོན་འཇུག་ལོ་བཅུ་ཡི་ཉེས་པ་ཡོད། མཚན་མཐུན་འཁྲིག་སྦྱོར་ནི་སྲོག་ཐོག་ཉེས་ཆད་བྱེད་འོས་པའི་ནག་ཉེས་ཤིག་ཡིན། ཁ་ཐར་ནང་ཆང་རག་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཆ་ཤས་ཙམ་གྱིས་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་ཏེ། སྐར་མ་ལྔ་རྟགས་ཅན་གྱི་རྒྱས་སྤྲོས་མགྲོན་ཁང་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ཆེ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོང་མགྲོན་ལ་ཆང་རག་འཚོང་ཆོག ཡིན་ནའང་། ཁ་ཆེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ཐར་ནང་ཆང་རག་འཛད་སྤྱོད་བྱ་མི་ཆོག གལ་ཏེ་ཆང་རག་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ལྕག་ཚན་གཞུ་བའམ་རྒྱང་འབུད་གཏོང་པའི་ཉེས་ཆད་ཡོད། ཁ་ཆེ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་བྱོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒེར་གྱི་འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆང་རག་ཉོ་བའི་ཆོག་མཆན་རག་ཐུབ། ཁ་ཐར་ཁྱབ་སྤེལ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་ལ་ཆང་རག་དང་ཕག་ཤ་ནང་འདྲེན་བྱེད་པའི་ཆོག་མཆན་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་གཉེར་ཁང་འདི་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཨ་རག་ཚོང་ཁང་གཅིག་ཁོ་ན་དེ་གཉེར་ལ། ཨ་རག་ལག་འཁྱེར་ཡོད་མཁན་ལ་ཕག་ཤ་ཡང་འཚོང་། ཉེ་དུས་བར་དུ། ཁ་ཐར་མུ་ཏིག(Pearl-Qatar རྒྱལ་ས་དྷོ་ཧའི་ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་མིས་བཟོས་གླིང་ཕྲན་ཞིག)གླིང་ཕྲན་དུ་ཡོད་པའི་ཟ་ཁང་རྣམས་ཀྱིས་ཆང་ཪག་རིགས་ཀྱི་བཏུང་བྱ་འཚོང་ཆོག་གིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་། སྤྱི་ལོ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ༡༢པའི་ནང་། དེར་ཡོད་ཟ་ཁང་རྣམས་ལ་ཆང་རག་འཚོང་མཚམས་འཇོག་ཏུ་བཅུག བཀག་སྡོམ་དེར་གསལ་བཤད་གང་ཡང་བྱས་མེད། སྤྱི་ལོ༢༠༡༤ལོར། ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མཛངས་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། བུད་མེད་ཡུལ་སྐོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་སར་དོར་མ་ཐུང་ཐུང་དང་ཕུ་མེད་པའི་གྱོན་ཆས། ཡང་ན་ཐུང་ལ་དམ་པོ་ཡིན་པའི་གྱོན་པ་རིགས་གོན་མི་ཆོག་པ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུང་ཐུང་དང་སྟོད་ཐུང་ནང་གྱོན་རིགས་གོན་མི་ཆོག་པའི་བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་སྟེ། ཚུལ་མཐུན་གྱོན་ཆས་གོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་དྲན་སྐུལ་བྱས།

ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན། (ཆ་ས་ཕྲ་ལ་རིང་བ་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ནར་ཡོད།)ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ས་དི་ཨ་རབ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་ལས། ཕྱོགས་གཞན་ཚང་མ་ཨ་རབ་མཚོ་ཁུག་གི་ཆུས་བསྐོར་ཡོད།

ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཧ་ཅང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན། ས་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ༡༠༣༦༠ལས་མེད། ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་གྱི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ༡༦༠ཡིན། ས་ཆ་མང་ཆེ་བ་དམའ་མོ་དང་སྐམ་ཐེར་གྱི་ཐང་གཤོང་ཡིན་ལ་བྱེ་མས་གཡོགས་ཡོད། ཁ་ཐར་གྱི་ས་སྟེང་སྣུམ་མཛོད་གཙོ་བོ་ཇཱེ་བྷིལ་དྲུས་ཀན་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད་པ་དང་། རང་བྱུང་རླངས་གཟུགས་གཏེར་མཛོད་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་གྱི་ནུབ་བྱང་གི་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་དུ་ཡོད།

ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་དྷོ་ཧ(Doha)ཡིན། དེར་མི་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ༩༠ལྷག་གནས་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་གཞན་དེ་ནི་ཨལ་ཝ་ཀི་རཱ(Al Wakrah)ཡིན།

ཁ་ཐར་གྱི་སྲིད་གཞུང་ནི་འོས་བསྡུ་མིན་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་དང་ཚོ་དཔོན་དབང་འཛིན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཚོ་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ནི་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཡིན། ཚོ་དཔོན་ཁོ་ན་ཡིས་སྲིད་བློན་དང་བཀའ་ཤག་བློན་ཆེན་རྣམས་བསྐོ་བཞག་དང་གནས་དབྱུང་གཏོང་ཆོག བློན་ཆེན་རྣམས་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་བློན་ཆེན་ལྷན་ཁང་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འཛིན་སྐྱོང་དཔོན་རིགས་ཡིན།

ཁ་ཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་དམངས་ལ(Qataris)ཁ་ཐ་རི་སི་ཞེས་འབོད། ཁོ་ཚོ་ཨ་རབ་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན། ཁ་ཐར་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཀྱང་བཤད། དམིགས་བསལ་གྱིས་ཚོང་ལས་གཉེར་དུས་བེད་སྤྱོད་བྱེད།  ཁ་ཐར་ནང་ཕལ་ཆེར་མི་ས་ཡ༢.༦ཙམ་གནས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། མི་གྲངས་དེ་ཡི་བརྒྱ་ཆ༨༨ཙམ་མགྲོན་པོ་ངལ་རྩོལ་བ(ས་ཆ་གཞན་ནས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་གནས་སྡོད་བྱེད་པ་དང་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་ཡོང་བའི་མི།)ཡིན་ལ། མང་ཤོས་ཨེ་ལྷོ་དང་ཨེ་ཤར་ལྷོ། ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། མི་རིགས་གཞན་མང་པོ་ཡི་ཁྲོད་དུ། རྒྱ་གར་བ༦༥༠༠༠༠དང་བལ་ཡུལ་མི༣༥༠༠༠༠། ཧྥི་ལི་ཕིན་གྱི་མི༢༦༠༠༠༠ཡོད།  

ཁ་ཐར་གྱི་དངུལ་ལོར་ལ་རི་ཡལ(Riyal)ཞེས་བརྗོད།   

 སྒྱུར་མཁན། དབང་ཆེན་འཕྲིན་ལས།  མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།




#Article 61: ཇོ་ཁང་། (382 words)


ཇོ་ཁང་ངམ་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ལྷ་སའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་རེད།

ཇོ་ཁང་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༤༢ལོ་ཙམ་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་རེད།  
མཚན་རྒྱས་པར་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་
གཙུག་ལག་ཁང་ངམ།  ད གའ་བཞི་གཙུག་
ལག་ཁང་ཞེས་ཞུ།  དགའ་བཞི་གཙུག་ལག་
ཁང་ཞེས་པ་ནི།   སྒོ་བཞི་དཀྱིལ་འཁོར་རིས་
སུ་བྱས་པས་བླ་མ་དགའ།  ཀ་བ་ཕུར་པ་རིས་
སུ་བྱས་པས་སྔགས་པ་དགའ།  རྩིག་པ་གཡུང་
དྲུང་རིས་སུ་བྱས་པས་བོན་པོ་དགའ།  ལྕམ་
གདུང་རེའུ་མིག་རིས་སུ་བྱས་པས་བོད་འབངས་
དགའ་ཞེས་ཟེར།  གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ནི་ལྷ་
ས་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པའི་ལྟེ་བར་ཆགས་ཡོད།  
དེའང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཕོ་བྲང་དམར་
པོ་རིའི་སྟེང་མ་བསྐྱོན་གོང་།   ད་ལྟ་ལྷ་སའི་
ཁུལ་དུ་སྐྱིད་ཤོད་ཅེས་དང་དེ་ཁུལ་དུ་རྒྱུགས་
པའི་ཆུ་བོ་ལ་སྐྱིད་ཆུ་ཞེས་ཟེར།  ད་ལྟའི་ར་
ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤུལ་དུ་འོ་མཚོ་ཞེས་
མཚེའུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།   
དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་དམར་པོ་རི་
ལ་བཞུགས།   བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་དང་
རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་རྣམ་གཉིས་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་
པོའི་བཙུན་མོར་བསུས།   བལ་བཟའ་ཁྲི་
བཙུན་གྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་ར་མོ་ཆེའི་ཇོ་བོ་ཞེས་
ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང་།   རྒྱ་བཟའ་ཀོང་
ཇོའི་རྟེན་སྐལ་དུ་ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་
བོ་ཤྭཀྱ་མུ་ནེ་བཅས་སོ་སོར་གདན་དྲངས།  
དེ་ནས་བལ་བཟའ་རང་གིས་གདན་དྲངས་པའི་
རྟེན་གྱི་བཞུགས་གནས་ཤིག་བཞེངས་དགོས་
ཐུགས་ལ་ཤར་ཏེ་རྒྱལ་པོར་ཞུས་པས་རྒྱལ་པོས་
ཀྱང་ཐུགས་དགྱེས་དང་བཅས་དེ་ལྟར་ཆོག་པ་
ཞལ་གྱིས་བཞེས།  དེ་ནས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་
གྱིས་ཞལ་ཏ་མ་མངགས་ཏེ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོར་
གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་དཔྱད་གང་བཟང་
ཞུ་བར་བཏང་།  རྒྱ་བཟའ་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་སྤོར་
ཐང་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་རྩིས་སྐོར་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་
ཡང་ཞལ་ཏ་མས་རྒྱ་བཟས་གསུངས་བ་ཇི་བཞིན་
བལ་བཟར་མ་ཞུས་སྟབས་མཚོ་བསུབ་ཀྱང་མ་ཟུབ།  
ལ་དགོང་ནེའུ་ཐང་ལ་རྨང་བཏིང་ཡང་ཉིན་མོ་མིས་
བརྩིགས་པ་མཚན་མོ་མི་མ་ཡིན་གྱིས་བཤིག  
དེ་ལྟའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱལ་པོར་ཞུས་པས་རྒྱལ་པོས་
མཁྱེན་བཞིན་དུ་མ་མཁྱེན་ཚུལ་མཛད།  
ཁྲི་བཙུན་དང་བཅས་འོ་ཐང་གི་མཚོ་འགྲམ་དུ་
ཕེབས་ཏེ་སོར་གདུབ་ནམ་མཁར་འཕེན་བཅུག་
གནང་བས་མཚོ་ནང་དུ་ལྷུང་བ་དང་།  དེ་མར་
མཚོའུའི་དབུས་ན་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་གསལ་བ་ཀུན་གྱིས་གཟིགས།  
དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བདེན་ཚིག་ཐུགས་སྨོན་
མི་ཚང་མེད་པ་གནང་།  བློན་འབངས་ཀྱིས་
རྡོ་བསྐྱུར་བ་སོགས་མཛད་པས་དེ་དབུས་རྡོའི་
མཆོད་རྟེབ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་
ལ་གདུང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྣེ་གཏད།   སྤྲུལ་པའི་
ར་ལ་ས་བཀལ་ཏེ་མཚོ་བསུབས།  འོན་ཀྱང་
ཉིན་མོ་མིས་བརྩིགས་པ་མཚན་མོ་ལྷ་འདྲེས་
བཤིགས་པས།  རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཉང་བྲན་
ཕ་བོང་ཁར་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་
སྒྲུབ་པ་ལ་བཞུགས་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པས། 
འཕགས་པས་བོད་འདི་སྲིན་མོ་གན་ཀྱལ་དུ་ཉལ་
བའི་དབྱིབས་སུ་ཡོད་པས་གཙུག་ལག་ཁང་
བཞེངས་པའི་ཐོག་མར་ས་པྲའི་མེ་བཙའ་
རྣམས་གནོན་དགོས་པས།  མཐའ་འདུལ།  
ཡང་འདུལ།  
རུ་གནོན་བཅས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་
བརྟེན་པར་བཅས་བཞེངས་ན་རྒྱལ་པའི་བཞེད་པ་
ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ལུང་བསྟན་པས།  
དབུ་རུ་མལ་གྲོ་ཀ་ཚནལ་མི་འགྱུར་བའི་ལྷ་
ཁང་དང་།  དེའི་ལག་ཏུ་གསེག་ཤང་འགིར་
ཏིའི་ལྷ་ཁང་།  གཡོ་རུ་ཡར་ཀླུང་དུ་ཁྲ་
འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་སྙོམ་གྱི་ལྷ་ཁང་དང་
དེའི་ལག་ཏུ་བཙན་ཐང་གཡུ་ཡི་ལྷ་ཁང་།  
གཙང་དུ་གཙང་འགྲམ་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་
དང་དེའི་ལག་ཏུ་དགེ་དྲུང་གི་ལྷ་ཁང་། ངམ་
རིང་དུ་གྲམ་པ་རྒྱས་དྲི་མེད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང་
དེའི་ལག་ཏུ་འབྲེའི་ལྷ་ཁང་བཅས་མཐའ་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་ལག་དང་བཅས་པ་དང་།  ཤར་སྟག་གི་
མགོའི་སྟེང་དུ་ཀོང་པོ་བུ་ཆུའི་ལྷ་ཁང་།  ལྷོ་
འབྲུག་གི་ཟེ་སྟེང་དུ་ལྷོ་བྲག་མཁོ་མཐིང་གསེར་
གྱི་ལྷ་ཁང་།  ནུབ་བྱ་དམར་པོའི་སྒལ་སྟེང་དུ་
ཚལ་རིག་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ལྷ་ཁང་།   བྱང་
རུས་སྤལ་གྱི་སྒལ་སྟེང་དུ་སྟོད་པྲ་བདུན་རྩེའི་ལྷ་
ཁང་བཅས་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞི་དང་། 
ཚངས་པ་རླུངས་གནོན་གྱི་ལྷ་ཁང་།  ལྡན་ཀློང་
ཐང་སྒྲོལ་མ། མང་ཡུལ་བྱམས་སྤྲིན་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་
ལྷ་ཁང་།   ལྷོ་འབྲུག་སྤ་དྲོ་སྐྱེར་ཆུའི་ལྷ་ཁང་སྟེ་རུ་
གནོན་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞི་བཅས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་
བཅས་བཞེངས་གནང་མཛད།   འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་རང་
རེས་མཇལ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་
འདི་ལྟ་བུ་དེ་མར་འགྲུབ་མེད་ཀྱང་བལ་བཟའི་ཐུགས་འདུན་ལྟར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་འགྲུབ།  བལ་བཟའི་
ཡབ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྷ་ཁང་གི་སྒོའང་ནུབ་བལ
་ཡུལ་དུ་གཏད།  དུས་མཚུངས་རྒྱ་བཏབ་ར་མོ་ཆེ་གཙུག་
ལག་ཁང་ཡང་འགྲུབ་སྟེ་ཇོ་ཤྭཀྱ་རྣམ་གཉིས་གཙུག་ལག་
ཁང་སོ་སོར་གདན་དྲངས་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་
འགྲུབ་པར་བྱས།   དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྐུ་
གཤེགས་རྗེས་མང་སྲོང་མང་བཙན་དུས་རྒྱ་དམག་ལྷ་
སར་འབྱོར་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཇོ་བོ་ཤྭཀྱ་མུ་ནེ་རྒྱ་བཏབ་
ར་མོ་ཆེ་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་
ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་ཅན་དུ་སྦས་ཏེ་སྒོ་ལ་གཞལ་བ་བྱས།  
དེའི་སྟེང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་བྲིས།  ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་
རྡོ་རྗེ་ར་མོ་ཆེར་གདན་དྲངས།  རྒྱ་དམག་རྣམས་བོད་
ལ་འབྱོར་ཏེ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་མེར་བསྲེགས། 
ཇོ་བོ་གདན་དྲངས་ཀྱང་སྐུ་ལྗིད་འཕེལ་བས་ཁྱེར་མ་ཐུབ་
སྟབས་ཆོས་ལུང་དུ་བཞག་དགོས་བྱུང་།  དེ་རྗེས་ཆོས་
རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཡུམ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོས“
ང་ཡི་ཨ་སིའི་ལྷ་ཁང་དུ་ལྟ་བར་འགྲོ”ཞེས་རྒྱ་བཏབ་
ར་མོ་ཆེར་ཕེབས་པ་ན་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་དེར་བཞུགས་མེད་
པས།   ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་ཅན་
དུ་ཡོད་པ་རྩིས་ཁོག་ནས་མཁྱེན་ཏེ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་
སྐུ་བརྙན་བྲིས་པ་བརྐོ་བར་བརྩམ་པ་ན་“ཁོ་བོ་གཡོལ་
བས་ཆོག”ཅེས་གསུང་བྱོན་པས་འཇམ་དབྱངས་ཁོ་གཡོལ་
མ་ཞུ་བ་དེ་ནས་བྱུང་།   དེ་ནས་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་གཙང་
ཁང་དབུས་མར་གདན་འདྲེན་སྐབས། དེར་ཇོ་མོའི་སྐུ་
ཚབ་ཏུ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བཞུགས་པ་སྤོ་བར་
བརྩམ་སྐབས་“ང་འདི་ནས་མི་འགྲོ”ཞེས་གསུང་བྱོན་
པས་ཇོ་བོའི་སྐུ་རྒྱབ་དེ་རང་དུ་བཞུགས་
སུ་གསོལ་དགོས་བྱུང་།  དེ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་དེར་
ཉམས་ཆག་དང་གཏོར་སྐྱོན་ཇི་ སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་།  
ཉམས་གསོ་དང་།  རྒྱ་སྐྱེད།  སྤྲོས་པ་སོགས་ཀྱང་
རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱུང་བ་ལས་ཉམས་གསོ་ཆེས་
རྒྱས་པ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གནང་།  རྗེ་ཙོང་
ཁ་པས་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེར་གསེར་ལྗང་བརྡུང་གི་དབུ་
རྒྱན།  ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེར་དངུལ་གྱི་དབུ་རྒྱན་གསོལ་
བ་ནས་བཟུང་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་རྣམས་གཉིས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆ་བྱད་
དེ་ལོངས་སྐུའི་ཆ་བྱད་དུ་གྱུར།

དེ་ལྟར་ཕྱིའི་བཀོད་པ་རིམ་བཞིན་རྒྱ་སྐྱེད་བྱུང་བ་ལ།  
ནང་དུའང་རྟེན་གསུམ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ལ་སྐུའི་རྟེན་
དུ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ཆོས་རྒྱལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ནས་མ་ཞེས་
པའི་ལྡེབས་བྲིས་དང་།  གསུང་གི་རྟེན་དུ་ཆོས་རྒྱལ་དུས་
ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཟུངས་ཡིག་དྲུག་མ། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཕྱག་ཚྭ་བཞུགས་པའི་བརྟན་པ་མཆོད་
རྟེན་ཞེས་པ་བཅས་ཡིན་ཞུ་ཡང་གཙོ་བོ་ནི།   ལྷ་ཁང་
དབུས་མའི་ནང་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་ཇོ་བོ་ ཤྰཀྱ་མུ་
ནེའི་སྐུ་བརྙན་འདི་ཉིད་ཡིན།  དེའང་སྐུ་བརྙན་དེ་ཐོག་
མར་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ལྷ་དང་མིའི་རིན་པོ་
ཆེ་རྣམ་པ་བཅུ་སྐུ་རྒྱུར་བྱས།  བཟོ་ཡི་རྒྱལ་པོ་བི་ཤྰ་
ཀརྨས་དེ་རྣམས་བཞུ་བཏུལ་གྱིས་ལུགས་སུ་བླུག རྒྱལ་
བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད།  ལྷ་དང་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་
སོགས་ལ་གདན་དྲངས།  དེ་ནས་ཡུལ་དབུས་མགྷ་དྷར
བཞུགས་པའི་ཚེ།  རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
མཐུས་མཚོ་ཐོག་ལས་གདན་དྲངས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་མཆོད་
པའི་ཞིང་དུ་ཡུན་རིང་བཞུགས་པ་ལས་མཐར་གོང་མ་
རང་གི་སྲས་མོ་འུན་ཤིན་ཀོང་ཇོ་སྲོང་བཙན་གྱི་བཙུན་
མོར་ཕེབས་སྐབས་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་སྟབས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་པས་ད་བར་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་
ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ།  སྐུའི་གཡས་གཡོན་ན་ལི་
ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་འཇམ་དབྱངས།  སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་མི་
འགྲོ་གསུང་བྱོན་ཏེ་མར་མེ་མཛད།   དེའི་སྐུ་རྒྱབ་ན་ཟ་
ཟངས་མཁར་ལོ་ཙྰ་བས་བཞེངས་གནང་བའི་ཐུབ་པ་
གངས་ཆེན་མཚོ་རྒྱལ།  གཡས་གཡོན་དུ་སེམས་དཔའ་
སེམས་མ་བཅུ་གཉིས།  ཁྲོ་བོ་ཀང་ཀིང་བཅས་བཞུགས་
པ་ལ་ལྷ་ཁང་དབུས་མ་ཞེས་ཟེར། 

ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱོན་ལྔ་ལྡན་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་
བཞེངས་པའི་འགལ་རྐྱེན་གསེལ་ཆེད་དུ་འདི་ལྟར་
བཞེངས་དགོས་པའི་རྟགས་བྱུང་བར་བརྟེན་སྤྲུལ་པའི་
དགེ་སྟོང་བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་ཡལ་ག རྒྱ་མཚོའི་གླིང་གི་འཇག་
མ།  ཆུ་བོ་ནེེ་རཉྫའི་བྱེ་མ། ཙནྡ་སྤྲུལ་གྱི་སྙིང་།  གོར་ཤི་
ཀའི་དུམ་དུ། གནས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ངོ་
མཚར་བའི་རྫས་རྣམས་བརྡར།  བ་དམར་དང་ར་དཀར་
གྱི་འོ་མས་སྦྲུས་པའི་ཕུང་པོ་རྒྱལ་པོའི་དབུ་སྔས་སུ་བཞག་
ཅིང་།  ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ལ་གསོལ་བ་
བཏབ་པས་བདེ་གཤེགས་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་ནམ་མཁའི་
ཁྱོན་གང་བ་ལྟ་བུ་འཇིམ་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཐིམ་པ་གཟིགས།
ནངས་པར་སྔར་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་དུ་གྲུབ་ནས་ཡོད།  རྒྱལ་པོས་བལ་པོའི་བཟོ་
བོ་ལ་རྟེན་འདི་ཡ་མཚན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པ་ཞིག་
བྱུང་འདུག་ནའང་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་གྱི་རིང་
བསྲེལ་འདི་དག་གཟུངས་སུ་འབུལ་རྒྱུ་མ་བྱུང་གསུངས་
པར་བཟོ་བོས་སྐུ་འདི་བདག་གིས་བཞེངས་པ་མ་ཡིན་
པར་རང་བཞིན་དུ་བྱོན་འདུག་ཅེས་ཞུས་མ་ཐག་ཞབས་
གཡོན་མའི་ཤམ་ཐབས་ཡར་བརྫེས་པས་དེ་ལས་འོད་
ཟེར་བྱུང་སྟེ་རྟེན་རྣམས་འོད་ཟེར་ལ་དྲངས་ཏེ་ཐུགས་
ཀར་ཐིམ་པ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་འཁོར་དང་བཅས་པ་
བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་གཉིས་གཙོ་བོ་དང་།  གཞན་
ཡང་སྒྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་གི་ཕྱག་བཟོ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་
དང་།  ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས། གྲུབ་ཐོབ་བིར་སྦ་པ།  
ཁ་ཆེ་པཎ ་ཆེན་ཤྭཀྱ་ཤྲྰི།  བྱམས་པ་ཁྲུས་མཛད་མ།  
རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་རྩོམ་པ་པོ་དཀོར་གཉེར་
དཔོན་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདུང་རྟེན།  བཤན་པ་
རྨེ་རུ་རྩེའི་སྡིག་བཤགས་ལ་བཞེངས་པའི་འབུམ།  མངའ་
རིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་སྙིང་པོའི་གདུང་རྟེན།  རྒྱལ་བ་
ཙོང་ཁ་པའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་ཀོང་བཀྲ་ཤིས་འོད་འབར།  
གཏེར་སྟོན་པ་པདྨ་གླིང་པས་བཞེངས་པའི་མཁན་ཆེན་ཞི་
བ་འཚོ།  ནེ་ཆུང་རི་པས་བཞེངས་པའི་རྒྱལ་བ་སྨན་པའི་
རྒྱལ་པོ།   དེ་ནས་རྗེ་ང་འདྲ་མའམ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཕྱག་
ནས་མ།  དེའི་འཁོར་དུ་མར་པ་ལོ་ཙྰ་བ། བུ་སྟོན་ཆོས་
རྗེ་རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་པ།  བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་
རྒྱལ་མཚན།  ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་བཅས་དང་།  ཕྱག་
རྡོར་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཕྱག་ནས་མ།  གཙང་ཁང་
ནང་སངས་རྒྱས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གཙོ་འཁོར།  དེ་
ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་ལྷ་ཁྲོ་བོ་རྨེ་བ་བརྩེགས་
པ།   དེ་ནས་ཇོ་བོའི་སྐུ་མདུན་གྱི་པང་གཅལ་སྟེང་བསམ་
ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ས་ཕུད་ལ་ཕུལ་བའི་རྒྱལ་ཆེན་
བཞི།  ཤིང་ཕུད་ལ་ཕུལ་བའི་ཀ་བ་གཉིས།  སྒོ་སྟེང་དུ་
རྗེ་མི་ལས་ཐང་དཔལ་མོའི་དཔལ་ཐང་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་
བསྟན་པའི་གཡག་རྭ་བཅས་བཞུགས།  དེ་ནས་རིམ་
བཞིན་བར་འཁྱམ་དུ་སྒྲོལ་ཙ་དར་ལེན་མ།  དེ་ནས་
གཙང་ཁང་དུ་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱི་རྟེན་སྐལ་རྒྱལ་བ་
བྱམས་པ།  དེ་ནས་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གྱིས་བཞེས་
པའི་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན།  དེ་ནས་དངུལ་གར་
བླུགས་ཀྱི་བྱམས་པ་མཆེད་བཞིའི་ཡ་རྒྱལ། ལྷ་རྗེ་དགེ་
བའི་འབུམ་གྱི་ཕྱག་ནས་མ་ར་རྒྱ་མོ།  གཙང་ཁང་གི་
ཁྱམས་ནས་ས་སྐྱའི་བླ་སྐུ་ཁག་དང་།  ལྡེབས་རིས་སུ་
འཇམ་དབྱངས་ཁོ་གཡོལ་མ།  ཕོ་བྲང་དམར་པོ་དང་
ལྕགས་པོ་རི་སོགས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས།  བླ་མ་དུང་དཀར་
འབྲུག་གྲགས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་།  
བར་ཐོག་ཏུ་བླ་མ་དུང་དཀར་འབྲུག་གྲགས་ཀྱིས་
བཞེངས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་ཡུམ་གསུམ།  གཡུང་དྲུང་
ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་འཁོར་བཅས་དང་ཚེ་རིང་མ་
སོགས་ལྷ་ཁང་ཁག  གསུམ་ཐོག་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ཏུ་ཆོས་
རྒྱལ་ཉིད་ཀྱི་ཤངས་ཚལ་གྱིས་བྲིས་པའི་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་
ནང་དུ་བྱས་ཏེ་ཚལ་པ་ཁྲི་དཔོན་གྱི་དུས་སུ་བཞེངས་པའི་
དཔལ་ལྷ་མོ།  མཚམས་བཞི་ཟུར་ལྕོག་རྩིས་པས་ཐོག་སོ་
བཞི།  ཁྱམས་རའི་སྟེང་དུ་རྒྱལ་བའི་གཟིམས་ཆུང་དང་
དེ་འབྲེལ་བཀའ་ཤག་ཡིག་ཚང་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་
ཁག  དཀྱིལ་འཁོར་མཐིལ་དུ་ཕོ་ལྷ་མི་དབང་བསོད་
ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བཞེངས་པའི་བྱམས་པ་ཆོས་
འཁོར་མ།  གཞན་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་ཀ་བ་སོ་
སོའི་བཟོ་དབྱིབས་མི་འདྲ་ལ།   ཀ་བ་ཤིང་ལོ་ཅན་དང་
ཉེ་བའི་སར་ཆོས་དང་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་
གཏེར་ཡོད་པས་མཐའ་བཞིའི་འདོད་རྒུ་ཐ་དག་འབྱུང་
ཞེས་དང་།   ཀ་བ་སྦྲུལ་མགོ་ཅན་དང་ཉེ་བའི་སར་དྲག་
སྔགས་མཐུའི་གཏེར་ཡོད་པས་མཐའ་དམག་དང་ལོག་
འདྲེན་གྱི་གནོད་པ་ཞི།  ཀ་བ་སེང་མགོ་ཅན་དང་ཉེ་བའི་
སར་ཕྱུགས་ཀྱི་གཡང་ཡིག་ཡོད་པས་དཀར་བཅུད་ལྡན།  རིན་པོ་ཆེ་རཏྣ་དྷེ་ཝ་སྦྲུལ་ལྤགས་ཀྱིས་བཏུམས་ནས་ཀླུ་
ཁང་དུ་ཡོད་པས་ལོ་ཕྱུགས་ལེགས།   རིན་པོ་ཆེ་སྟག་
ཤདྷེ་ཝ་གཟིའི་སྒྲོལ་བུར་བཅུག་ནས་ཛམ་ལའི་འོག་ཏུ་
ཡོད་པས་རྒྱན་གོས་འབྲུ་ནོར་འཕེལ། བེེཌྰུརྱའི་ལྷུང་
བཟེད་ཀླུ་ཁང་དུ་ཡོད་པས་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ།   
གཞན་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་མོའི་འོག་དང་། 
གནོད་སྦྱིན་ནྰ་ག་ཀུ་བེེ་རའི་བརླ་གཡས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་དུ་
མ་སྦས་ཏེ་མ་འོངས་པར་གཙུག་ལག་ཁང་གསོ་བའི་
ཐེབས་སུ་ཕན་པའི་སྨོན་ལམ་མཛད། 

མཆོད་མཇལ་ཞུས་ཚར་ཏེ་ཁྱམས་རའི་ནང་མར་ཡོང་
དུས་རྡོ་སྦུད་པ་གཟུགས་སྟེང་ནས་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་
འདེབས་དོན་ནི།   དེ་ནས་ཇོ་བོ་དང་ཐད་ཀ་ཡིན་པ་
དང་གཅིག  གཡས་སུ་ཐུགས་སྨོན་ལྷ་ཁང་ཡོད་པ་དང་
གཉིས།  སྟེང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལྷ་ཁང་ཡོད་པ་
དང་གསུམ།  འོག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་སྦས་ཡོད་པ་
དང་བཞི་བཅས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཚད་འགྲུབ་ཅེས་
ཟེར།  ཁྱམས་རའི་ནང་རྡོ་ཆེན་ཨ་པོ་ལོང་ཁས་གཙོས་
རང་བྱུང་གི་རྡོ་ལེབ་གཅལ་དུ་བསྒྲིགས་པའི་རྡོ་གཅལ་
དང་ཨ་མོ་ལོང་ཁའི་འགྲམ་དུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་
པའི་ཞབས་རྗེས། ལྷོ་སྒོའི་འགྲམ་གྱི་རྡོ་གཅལ་ལ་གཙང་
སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་དང་།  དབུས་སྨྱོན་
ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རྩེད་མོའི་ཚུལ་དུ་
བསྒྲིགས་ཞེས་རྡོ་གཅལ་ལ་རྡོ་རིལ་མཛོག་མགོ་ཙམ་བཞི་
སྦྱར་བ།  སྒྲུབ་ཐོབ་གཉིས་རྒྱང་རྡོ་བཞུ་རེས་མཛད་པས་
གཙང་སྨྱོན་གྱིས་འཕངས་པའི་རྡོ་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་གི་ཉེ་
འགྲམ་ཀ་བའི་ནང་འཛུལ་བ་དང་། དབུས་སྨྱོན་གྱིས་
འཕངས་པའི་རྡོ་མར་ཁང་ཉེ་ཁྲིས་ཀྱི་ཀ་བའི་ནང་འཛུལ་
བ་ལ་ལྕགས་གཤན་བརྒྱབས་པ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
 
དེ་ནས་བར་སྐོར་དུ་ཉག་དེ་རིན་ཆེན་གྲགས་ཀྱིས་
བཞེངས་པའི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་གཙོ་བཞུགས་ཀྱིས་སྒྲོལ་
མ་ལྷ་ཁང་དང་།  ལྷ་ཁང་དེ་ནས་རྩིས་པས་བྱང་ངོས་ཀྱི་
ལྡེབས་རིས་སུ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཞིང་ཁམས། ཤར་ངོས་སུ་
འབུམ་གྱི་གླིང་གཞི།  ལྷོ་ངོས་སུ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་
བཅས་ཡོད། 
ད་ལྟ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷ་ཁང་རྣམས་སྔོན་གྱི་དེ་རང་
ཡིན་སྟབས་ལྡེབས་རིས་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་སྔོན་གྱི་ལྡེབས་
རིས་དང་།  ལྷ་ཁང་དབུས་མ་སྟེ་ཇོ་ཁང་དང་།  
སྲོང་བཙན་ལྷ་ཁང་ངམ་ཐུགས་སྨོན་ཁང་སོགས་སྔོན་གྱི་
དེ་རང་བཞུགས་པ་ལ་གཞན་སྟེང་ཤོད་བར་གསུམ་གྱི་
སྔོན་གྱི་རྟེན་སྐུའི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་
ལྡེབས་རིས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་
ཡོད། 




#Article 62: མི་སི་ཁ་ཁྲི། (181 words)


མི་སི་ཁ་ཁྲི་(مسقط)ནི་ཨོ་མན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།

དེ་ཡང་རང་རེའི་མཁས་དབང་སྔ་མ་དག་གིས་བོད་ཡུལ་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་མཚོ་བྲི་ནས་སྐམ་ས་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་ཚན་རིག་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་གནམ་གཤིས་ནི་དྲོད་གཤེར་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ཚ་གྲང་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན10℃ཡས་མས་ཡིན་པ་ལ། ལོ་གྲངས་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་རིང་ས་ཐམས་ཅད་འཕུར་ཞིང་བརྡབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་གྱེན་དུ་འཕར་ཏེ། དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེའི་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་བྱུང་བར་དགོངས་པ་གཅིག་མཐུན་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་གིན་ཡོད།
འཛམ་གླིང་ཡང་རྩེའི་ཡུལ་གྲུ་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་། ལྷོར་རྒྱ་གར། ནུབ་ཏུ་པ་ཀི་སི་ཐན། བྱང་ཕྱོགས་ལི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ས་ཁད་ཀྱང་ཤར་ལྷོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དམའ་ལ། ནུབ་བྱང་གཉིས་སུ་མཐོ་སྟེ། དཔེར་ན། མངའ་རིས་དང་། ནག་ཆུ། རྨ་སྟོད། ཆུ་དམར་ལེབ་བཅས་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མུས4500རུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྫ་ཡུལ་སོགས་རོང་ཁུལ་དམའ་ཤོས་རྣམས་སུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མུས1400ཙམ་ལས་མེད། ཆ་སྙོམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དེ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མུས2800ཡན་དུ་སླེབས་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ས་ཁད་མཐོ་ཞིང་གྲང་ངར་ཆེ་བ། མཁའ་དབུགས་སྲབ་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དུ་ས་ཁམས་དྭངས་ལ་མཁའ་དབུགས་གཙང་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རིམས་ནད་སོགས་མི་ཡི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་ནད་རིགས་དག་ས་ཆ་གཞན་ལས་ཉུང་བར་མ་ཟད། གཏེར་ཁ་དང་། ནགས་ཚལ། སྨན་རིགས། རི་དྭགས། གཅན་གཟན། བྱ་རིགས་སོགས་དངོས་མང་སྣ་འཛོམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། རི་ཐམས་ཅད་མཐོ་ཞིང་གཟར་བ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མུས8848ཡན་ལ་སླེབས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རི་བོ་སྟེ། རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཉིད་ཡུལ་འདིའི་གཙུག་རྒྱན་ལྟར་གནས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་གངས་དཀར་ཏི་སེ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། རྨ་ཆེན་སྦོམ་ར། རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རི་ཆེན་པོ་དུ་མ་དང་ལྡན་ལ། ཆུ་ཐམས་ཅད་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བ་སྟེ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་དང་། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྡེམ་ལྡེམ་དུ་འཁྱིལ་བའི་མཚོ་དང་། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། རྨ་འབྲི་རྫ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལྷང་ལྷུང་དྲག་ཏུ་འབབ་ཅིང་ཉ་སྲམ་སོགས་ཆུར་གནས་སྲོག་ཆགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་གནས་པའི་དྭངས་བསིལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་།
ཡུལ་འདིའི་ས་ཐམས་ཅད་གཏེར་གྱིས་གང་བ་སྟེ། གཟི་དང་། ཁྲ་མན། ཁྱུང་སྐྱུགས། ནལ་ལ་སོགས་པ་མི་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ། ཟངས། ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། ཁབ་ལེན་དང་། གསེར་རྡོ། དངུལ་རྡོ། ལྕགས་རྡོ་ལ་སོགས་པ་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རྡོ་རིགས་དང་། སྦལ་རྒྱབ་དང་། གངས་ཐིགས། རྡོ་སོལ། ཡུགས། ལྷང་ཚེར། མཐིང་རྒྱུས་ལ་སོགས་མི་བཞུ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རྡོ་རིགས་སོགས་གཏེར་ཁའི་རིགས་ཆེ་ཕྲ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་ཐོན་གྱིན་ཡོད།
གཞན་ཡང་གཙང་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བ་ཚ་རོང་ཞིང་པའི་ས་ཁུལ་ཏེ། ཙན་དན་དང་སྤོས་དཀར། ཨ་གར། ཐང་ཤིང་། ཤུག་པ། སྨྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ནགས་ཀླུང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་སྟག་དང་། གཟིག དོམ། དྲེད་ལ་སོགས་པ་གཅན་གཟན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དང་། རྒྱ་དང་། གཙོད། གླ་བ་ལ་སོགས་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མས་གང་བ་མ་ཟད། ནེ་ཙོ་དང་། རྨ་བྱ། འཇོལ་མོ་ལ་སོགས་སྐད་སྙན་སྣ་ཚོགས་སྒྲོག་པའི་བྱ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མའང་མང་དུ་གནས་ལ། ཛ་སུག་ཀོ་གསུམ། ཅུ་གུམ་ལི་གསུམ། ཨ་བ་སྐྱུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རོང་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་སྨན། ཐང་སྨན། ཤིང་སྨན། སྔོ་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཚང་བ་མེད་ཅིང་། ཀུ་ཤུ་དང་། རྒུན་འབྲུམ། ངང་ལག ཚ་ལུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ཐོག་དང་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོན་པའི་ཁུངས་ཀྱང་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞིང་ལས་ལ་བྱེད་ཅིང་འབྲས་དང་། གྲོ། ནས། བྲ་བོ། སོ་བ། སྲན་མ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲུ་རིགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། དུས་བཞིའི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཚ་གྲང་ཅུང་ཟད་སྙོམས་པོ་ཡིན་ཏེ། ལྷོ་བྲག་དང་། མཚོ་སྣ། སྨིན་གླིང་། མེ་ཏོག རྫ་ཡུལ། ཆུ་ཆེན། རྨུ་གླིང་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རེད། ཡུལ་འདི་དག་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་རླན་ཅན་སྣུམ་པ་བད་ཀན་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན།
གཙང་པོའི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པའི་རྩྭ་ཐང་ཡིན་ལ། རྫ་རི་དང་གངས་རི་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཏུ་རྩྭ་ཆུ་མོད་ལ་སྨན་རིགས་མང་བ་སྟེ། གཟའ་དུག་ནག་པོ་དང་། ཧོང་ལེན། བོང་དཀར། སྲོ་ལོ། གཡའ་ཀྱི་མ། གང་ག་ཆུང་། བྱ་རྒོད་སུག་པ། དཔའ་བོ་དཀར་སེར། སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག ཨུད་པལ། ལུག་མིག ཚེར་སྔོན། སྟག་ཤ ཨུག་ཆོས། ལུག་རུ། ཀྱི་ལྕེ། ཤང་དྲིལ། མེ་ཏོག་སེར་ཆེན་ལ་སོགས་པ་རྩི་སྨན་དང་། སྔོ་སྨན་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་སྐྱེ་པ་དང་། སུ་རུ་དང་། སྤེན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ཕྲན་ཡང་སྐྱེ། སྤྱང་ཀི་དང་། འཕར་བ། བྱང་དྲེད་ལ་སོགས་གཅན་གཟན་གྱི་རིགས་དང་། རྐྱང་དང་། འབྲོང་། ཤ་བ། གཙོད། དགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་གང་དགར་རྒྱུ། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཕྱུགས་ལས་ཡིན་ཞིང་། སྒོ་ཕྱུགས་ནི་རྟ་དང་། ནོར། ལུག་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ནོར་ལའང་འབྲི་དང་། གཡག མཛོ། མཛོ་མོ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད། དགྲ་རྐུན་གཅན་གཟན་སོགས་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱི་གསོ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ལ་ཁྱི་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་རིན་ཐང་ཆེན་པོར་བརྩི། དབྱར་གྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བའི་སྤང་ལྗོངས་ལྷ་ཡུལ་ལྟར་མཛེས་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ཅིང་། སྟོན་གྱི་དུས་སུ་རྩི་ཤིང་རྣམས་བསྐམས་ཏེ་རི་ཀླུང་ཐམས་ཅད་གསེར་མདོག་ཏུ་ཆགས་པ། དགུན་གྱི་དུས་སུ་གྲང་ལྷགས་ཆེ་བས་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་དར་གྱི་སྦུབས་སུ་འཐུམས་པ། རི་ཀླུང་ཐམས་ཅད་ཁ་བའི་རྡུལ་གྱིས་ཁེངས་ཏེ་དཀར་སང་སང་དུ་འགྱུར་བ། དཔྱིད་ཀྱི་རྩྭ་ལོ་ཪྙིང་པ་ཟད་ཅིང་གསར་པ་མ་སྐྱེས་པར་རི་ཐང་ཐམས་ཅད་ནག་པོར་ཆགས་པ་བཅས་དུས་བཞིའི་རྣམ་འགྱུར་ཧ་ཅང་གསལ་བ་སྟེ། དགེ་སྐྱིད་དང་། སྒེར་རྩེ། ནག་ཆུ། ཆུ་དམར་ལེབ། མཚོ་སྔོན་པོའི་ཉིན་སྲིབ། རྨ་སྟོད། མགོ་ལོག གསེར་ཐར་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་རེད། ཡུལ་འདི་དག་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་ངད་ཅན་གྲང་བ་རླུང་གི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན།
ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་དྲང་པོར་ཤར་མཐའ་ནས་ནུབ་མཐའི་བར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་རོང་མ་འབྲོག་གི་ས་ཁུལ་ཏེ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཅུང་ཟད་དར་ལ། ཕྱུགས་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་དར་བ། རོང་འབྲོག་གཉིས་ཀའི་ས་ཆ་ཡོད་པ་སྟེ། རུ་ཐོག རྩ་མདའ། ཆབ་མདོ། སྡེ་དགེ མི་ཉག རྒྱལ་རོང་། བསང་ཁོག ཆབ་ཆ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཡུལ་འདི་དག་གསོ་རིག་གཞུང་དུ་བསྟན་པའི་སྐམ་ས་ཚ་གདུང་ཆེ་བ་མཁྲིས་པའི་ཡུལ་ཞེས་པ་དེ་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན།
དེང་དུས་ས་གཤིས་རིག་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ལྷ་ས་ནི་ཤར་ཐིག91དང་བྱང་ཐིག30ཡི་འཕྲད་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དེ་ཤར་ཐིག78དང105ཡི་བར་དུ་གནས་པ་དང་། ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དེ་བྱང་ཐིག26ནས39བར་གནས་ཡོད། །

ཁྱུང་རྩེ་བཀྲ་ཤིས། 2012ལོའི་ཟླ 08ཚེས 10ཉིན་དང་། ཁམས་པའི་གསར་འགྱུར་དྲ་བའི་ལེ་ཚན།




#Article 63: ཝི་ཏི་ནམ། (173 words)


ཝེད་ནམ་ནི་ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡི་མིང་ཆ་ཚང་ལ་ཝེད་ནམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་ཟེར།ཝེད་ནམ་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ནི་རྒྱ་ནག་དང་ལ་ཝོ་སི། ཁམ་བྷོ་དི་ཡ་བཅས་ཡིན། ཝེད་ནམ་ནི་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཤུལ་ལྷག་རྒྱལ་ཁབ་ལྔའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན།

ཝེད་ནམ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཧེ་ནོ་ (Hanoi) ཡིན་པ་དང་། ཆེས་ཆེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧོ་ཆི་མེན་གྲོང་ཁྱེར་ (Ho Chi Minh City) ཡིན། ཝེད་ནམ་ནང་མི་༩༤,༤༤༤,༢༠༠ཙམ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེང་སྐབས་ཝེད་ནམ་ནི་ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གཞུང་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

ཝེད་ནམ་ནང་དུ་རོབ་རྩིས་བྱས་པའི་མི་འབོར་གྱི་ཁ་གྲངས་ནི་༩༠,༥༤༩,༣༩༠ཡིན་པ་དང་། མི་དེ་དག་གི་བརྒྱ་ཆ་༢༥.༢ནི་ཀླད་གོར་ནས་ལོ་བཅུ་བཞི་བར་ཡིན་ཞིང་། ཕོ་༡༡,༩༥༤,༣༥༤དང་མོ་༡༠,༨༦༨,༦༡༠ཡིན་པ་རེད། མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༦༩.༣ལོ་༡༥ནས་༦༤བར་དང་། ཕོ་མོའི་བསྡུར་ཚད་ནི་ཧ་ལམ་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་ཏེ། ཕོ་༣༡,༣༠༡,༨༧༩དང་མོ་༣༡,༤༡༩,༣༠༦ཡིན། བརྒྱ་ཆ་༥.༥ལོ་༦༥དང་དེའི་སྒང་ཡིན་ལ། ཕོ་མོའི་བསྡུར་ཚད་ནི་ཕོ་༡,༩༢༡,༦༥༢དང་མོ་༣,༠༩༢,༥༨༩ཡིན། རྒན་པའི་ཚན་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བུད་མེད་མི་འབོར་མང་བ་ཡོད།

ཝེད་ནམ་གྱི་མང་ཚོགས་མི་རྒྱུད་གཅིག་ལས་ཆད་པ་མ་ཡིན་པར། ཝེད་ནམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གོང་འཕེལ་སོང་བའི་མི་རིགས་བྱེ་བྲག་གི་ཚོ་བ་མང་པོ་ཡོད། དེ་ཡིས་ཝེད་ནམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་ཧ་ཅང་གིས་སྣ་ཚོགས་པར་བསྒྱུར་ཡོད། ཝེད་ནམ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནང་བཞིན་དུས་རབས་གཅིག་པའི་ནང་དུད་ཚང་ཡོད་ཚད་གནས་དེར་འཛོམས་ཡོང་བ་ཞིག་མིན་པ་དང་། ཧྤ་རན་སི་དང་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་སྤེལ་ལས་ཀྱི་ནང་དུ་ཝེད་ནམ་ནང་མི་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གནས་སྤོ་བྱས་མེད། ད་སྐབས་འཛམ་གླིང་གཅིག་གྱུར་དང་འཛམ་གླིང་དགའ་མོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་ལྷན་དུ་རིག་གཞུང་འདྲེས་མ་དེ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་གླིང་ཡུལ་གྱི་ཝེད་ནམ་མི་རྣམས་ལ་ཝེད་ཀེ་ཡུ་ (Viet Kieu) ཞེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་།འཛམ་གླིང་གང་སའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་མི་འབོར་དེའི་ཚོགས་སྡེ་དུ་མ་ཡོད།

ཝེད་ནམ་ཆི་ལི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བར་ན་རིང་ཞིང་ཁ་ཞེང་དོག་པོ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནི་ད་ལྟ་ནགས་ཚལ་རྩ་གཏོར་མྱུར་པོ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཆར་ཆུའི་ནགས་ཚལ་གྱིས་གཡོགས་ཡོད། དེ་ཡི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལྷོ་རྒྱ་ནག་རྒྱ་མཚོ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ལ་ཝོ་སི་དང་ཁམ་བྷོ་དི་ཡ་དང་ས་མཚམས་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་ལ། བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་ས་མཚམས་སྦྲེལ་ཡོད། ཝེད་ནམ་རྒྱལ་ཁབ་མ་ལེ་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཕྲན་ཙམ་ཆེ་བ་ཡོད།

ཝེད་ནམ་གྱི་སྔ་དུས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དང་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་མ་དང་གལ་ཆེན་གྱི་དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང་རྣམས་ཀྱི་གྲས་སུ་གྱུར་བ་འགའ་མིང་དུ་གྲགས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁོངས་སུ་བཀག་སྡོམ་གྲོང་ཁྱེར་ཧུ་ཨི་ (Huế)དང་གནའ་བོའི་གྲོང་རྡལ་ཧོ་ཨན་ (Hội An)ཚུད་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་གནས་དམ་པ་ངོས་ཀྱི་སྲས་ (Mỹ Sơn)དང་མཁར་རྫོང་ཨོ་ཁེ་ཨོ་ (Óc Eo) ལྟ་བུའི་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་དངོས་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད།

ལོ་ངོ་༥,༠༠༠ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ལཱག་ཝེད་ (Lac Viet) དང་ཨོ་ཝེད་ (Au Viet) མི་རིགས་ཚོ་པ་གཉིས་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་བཅའ་སྡོད་པ་གཞན་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མྱོང་ཡོད་པ་རེད། ཆུ་ལོག་ལ་སྟངས་འཛིན་དང་བཙན་འཛུལ་བ་དང་རིག་གཞུང་དང་ཚོང་ལས་བརྗེ་ལེན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་ཇེ་ཆེར་སོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཕན་ཚུན་ཐག་ཉེ་བའི་ཚོ་པ་རྣམས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཚོགས་པ་དེ་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས།

ལཱག་ཝེད་ཚོ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲས་སུ་བཱན་ལང་ཚོ་པ་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་ཚོ་པ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་རེད། ཚོ་པ་དེའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཕྱིས་སུ་ཚོ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཟླ་སྒྲིལ་ནས་ཡི་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་༢,༨༩༧ལོར་བཱན་ལང་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་གནང་ཞིང་། ཁོ་རང་ལ་རྒྱལ་པོ་ཧཱང་ཞེས་རྒྱལ་པོར་བསྡད། མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཁོ་ཚོའི་ཨ་ཕའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་མིང་གནས་དེ་མུ་མཐུད་དུ་བཟུང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་རྨང་ལ་བཞག་སྟེ་ཞིབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཱན་ལང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆགས་ཡུལ་ནི་ད་ལྟའི་བྱང་ཁུལ་དང་དབུས་ཝེད་ནམ་གྱི་བྱང་ཁུལ། དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟའི་ཝང་སི་ (རྒྱ་ནག)ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་བཤད་པ་བྱས་ཡོད།

བཱན་ལང་རྒྱལ་ཁབ་ཡི་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༣པ་བར་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡ་མང་ཆེ་བར་དར་བའི་དྲོན་སོན་ (Don Son) དཔལ་ཡོན་ཡང་ཝེད་ནམ་ལོ་རྒྱུས་འགོ་རྩོམ་དུས་ཡིན། ཡི་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་༢༢༡ལོར་ཆེན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ཝེད་ཚོ་པ་རྣམས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས། ཨོ་ཝེད་ཚོ་པ་ (Au-Viet) མནའ་འབྲེལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ཐཱག་ཧྥན་གྱིས་དགྲ་བོ་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་པའི་བཀོད་བྱུས་བྱས་ཤིང་། རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་ཨན་དྲོན་བོན་དང་ཁོང་གི་མངའ་ཁོངས་ཨོ་ལཱག་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས། ཡི་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་༢༠༨ལོར་ཆེན་རྒྱལ་ཪབས་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཐྲི་ཡུ་དྲཱ་(Triệu Đà)ཞེས་པ་ཡིས་ཨོ་ལཱག་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང་། ཐེངས་དེར་ཨན་དྲོན་བོན་ལ་ཕམ་ཁ་བྱུང་། དེའི་མཇུག་འབྲས་སུ་དེ་རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ལྷག་ལ། བྱང་ཕྱོགས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་རིང་ལུགས་པས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁོ་ཚོའི་སྲིད་ལུགས་གདུག་རྩུབ་ཅན་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པའི་མིང་བཀོལ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་ཁུལ་དང་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཁག་བགོས་བགྱིས། ཡིན་ནའང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་ཨོ་ལཱག་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་བཀོལ་གྱིན་ཡོད་པས་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ནང་ལས་བསུབ་ཐུབ་མེད་པ་རེད། 
ཡི་ཤུའི་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་༢༠༧ལོར་ཐྲེ་ཡུ་དྲཱ་ཡིས་ནམ་ཝེད་ (Nam Viet) ཅེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཕྲན་དེ་ཡིས་ལྷོ་རྒྱ་ནག་དང་གཙང་པོ་དམར་པོའི་གྲམ་ཤུལ་གྲུ་གསུམ་པ་བསྐོར་ནས་ཡོད་པ་རེད། ཐོག་མའི་ནམ་ཝེད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནད་དོན་རྙོག་འཛིང་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་དེ། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ནི་རང་བདག་གི་དུས་རབས་ཤིག་ཡིན་པར་བློ་འཁེལ་གྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༡༡༡ལོ་ནས་དུས་རབས་༡༠པའི་འགོ་སྟོད་བར་གྱི་དུས་སྐབས་མང་ཆེ་བའི་རིང་། ཝེད་ནམ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་རིམ་པའི་དབང་སྒྱུར་འོག་གནས་ཡོད་པ་རེད། སི་ཕོ་རཱ་དྲིག་རང་བཙན་ལས་འགུལ་སྤེལ་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་མྱུར་པོར་དྲག་གནོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

དུས་རབས་མང་པོ་ཞིག་གི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་སུ།ཝེད་ནམ་གྱི་མིང་ལ་ཨ་ནམ་ (Annam) ཞེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་༡༨༥༨ལོའི་ཟླ་༩པར་ཧྤ་རན་སིས་དྲཱ་ནང་ (Đà Nẵng) བདག་བཟུང་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༨༦༢ནས་༡༩༤༨བར་ཁོ་ཆེན་ཆི་ནཱ་ (Cochinchina) ཧྤ་རན་སིའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཡིན།

སྤྱི་ལོ་༡༩༣༠ལོར་དངོས་ཡེན་ཨེ་ཁོག་ (Nguyễn Ái Quốc) ལགས་ཀྱིས་ཝེད་ནམ་རང་བཙན་མཐུན་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་བྱས།དེ་ལ་ཝེད་མེན་ (Việt Minh) ཡང་ཟེར།  འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་ནང་འཇར་པན་གྱིས་ཝེད་ནམ་བདག་བཟུང་བྱས་པ་དང་། ཝེད་མེན་གྱིས་འཇར་པན་དང་ཧྥ་རན་སིའི་རྫོང་སྡེ་གཉིས་ཆ་ལ་ངོ་རྒོལ་འཐབ་འཛིང་བྱས།

འཇར་པན་ཕམ་པར་བརྒྱབ་པ་དང་ཝེད་མེན་གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཝེད་ནམ་མི་དམངས་ཀྱིས་ཟླ་བརྒྱད་པའི་གྱེན་ལངས་ (August Revolution) འགོ་བརྩམས་པ་རེད།

སྤྱི་ལོ་༡༩༤༥ལོའི་ཟླ་༩ཚེས་༢ཉིན་དངོས་ཡེན་ཨེ་ཁོག་ (སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ལ་ཧོ་ཆི་མེན་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད།) ལགས་ཀྱིས་ཧེ་ནོའི་བྷ་དྲེན་ཐང་ཆེན་ (Ba Ðình Square) དུ་ཝེད་ནམ་དམངས་གཙོ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས། དེ་ནི་ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྟེང་གཞིར་བཞག་བགྱིས་ཡོད།

ཧོ་ཆི་མེན་ལགས་ཀྱིས་ཧྥ་རན་སི་ལས་རང་བཙན་ཐོབ་ཆེད་དམག་འཁྲུག་ཅིག་གི་ནང་ཝེད་མེན་ལ་སྣེ་ཁྲིད་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༦ལོའི་ཟླ་༦ཚེས་༡ཉིན་ཁོ་ཆེན་ཆི་ནཱ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ (Autonomous Republic of Cochinchina) ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། ཝེད་མེན་གྱིས་ཝེད་ནམ་ཡོངས་རྫོགས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པ་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས།

ཧྥ་རན་སི་དང་ཝེད་མེན་གྱི་དམག་འཁྲུག་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༦ནས་༡༩༥༤བར་དུ་ལྷག་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༤ལོར་དྲིན་བྷིན་ཧྥུ་གཡུལ་འགྱེད་ (Battle of Dien Bien Phu) ཀྱི་རྗེས་སུ་ཧྤ་རན་སི་ཕམ་པར་བརྒྱབ།

རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནས་བྱང་ཝེད་ནམ་དང་ལྷོ་ཝེད་ནམ་དུ་ཁ་ཁར་ཕྱེ། རང་བཙན་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཧྥ་རན་སིས་ཁམ་བྷོ་དི་ཡའི་ཆ་ཤས་མཱེ་ཀོང་ (Mekong) གཙང་པོའི་གྲམ་ཤུལ་གྲུ་གསུམ་པ་ལྷོ་ཝེད་ནམ་ལ་སྤྲད། དམར་ཤོག་པར་མི་དགའ་བའི་ཨ་རིས་ལྷོ་ཝེད་ནམ་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་པ་དང་། དམར་ཤོག་རིང་ལུགས་པ་དང་མི་རིགས་རིང་ལུགས་པ་ཝེད་མེན་གྱིས་བྱང་ཝེད་ནམ་བདག་བཟུང་བྱས། འཐབ་འཁྲུག་གི་ལོ་ངོ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཧོ་ཆི་མེན་ཤུལ་དུ་ལྷག་པའི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་པུ་ཡིན་པས། ཁོང་རྒྱལ་ཁབ་ཧྲིལ་བོ་ལ་མིང་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁོང་ཝེད་ནམ་(བྱང་།) དམངས་གཙོ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༦ལོར་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱར་དུ་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པར་མོས་མཐུན་བྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་། ཨ་རི་བ་དང་ལྷོ་སྲིད་གཞུང་གིས་འོས་བསྡུ་བྱེད་པར་མཚམས་འཇོག་བྱས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོས་ཧོ་ཆི་མེན་ལ་འོས་ཐོབ་ན་འདོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཝེད་ནམ་དམར་ཤོག་རིང་ལུགས་པས་རང་དབང་གི་འོས་བསྡུ་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པའི་ཡིན། དྲི་ཝེ་དི་ཨེ་ཙན་ཧོ་ཝིར་གྱིས་གལ་སྲིད་མི་འབོར་མང་ཤོས་བྱང་དུ་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཁར་ལྷོ་རུ་ཡོད་པའི་ཧོ་ཆི་མེན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་རྣམས་བསྣན་པ་ཡིན་ན། ཧོ་ཆི་མེན་གྱིས་འོས་ཤོག་བརྒྱ་ཆ་༨༠ཡས་མས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་བཤད་ཡོད།

དེ་ནས་ཅུང་མ་འགོར་བར་ཨ་རི་དང་ཝེད་ནམ་གཉིས་ཀྱིས་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། དམག་འཁྲུག་དེ་ལ་ཨ་རིའི་དམག་འཁྲུག་གམ་ཡང་ན་ཝེད་ནམ་དམག་འཁྲུགཡང་ན་རྒྱ་དཀར་ནག་དམག་འཁྲུག་གཉིས་པ་ཞེས་གྲགས། དེ་ནས་ཅུང་ཙམ་འགོར་བའི་མཚམས་སུ་ལྷོ་ཝེད་ནམ་རྨང་གཞིའི་རང་དབང་འགའ་ཡོད་པའི་སྒང་ནས་དམག་མིའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ལྷོ་དམག་མིས་རྩོད་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་རྔོ་དྲེན་དྲེམ་ལས་དབང་ཆ་ཕྲོགས་ཤིང་ཁོ་ཡང་བསད།

སྤྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོའི་ཟླ་༩ཚེས་༢ཉིན་ཏེ་རང་བཙན་ཉིན་མོར་སྲིད་འཛིན་ཧོ་ཆི་མེན་སྙིང་ཁྲག་འགག་ནས་ཚེ་ལས་འདས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཧྲིལ་པོའི་མི་དམངས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ཁོང་ལ་མྱ་ངན་ཞུས། ཁོང་གིས་རང་བཙན་ཆེད་འཇར་པན་དང་ཧྤ་རན་སིའི་དབང་སྒྱུར་པ་རྣམས་ལ་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཡོད་པས།མཐའ་ན་སེ་གྷོན་ཚགས་ཤོག་སྟེང་དུ་ཡང་ཝེད་ནམ་གྱིས་མཚུངས་ཟླ་བྲལ་བའི་སྲིད་དོན་པ་ཤོར་ཞེས་བཀོད།

སྤྱི་ལོ་༡༩༧༥ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༣༠ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་བཅིངས་འགྲོལ་འཐབ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཝེད་ནམ་མི་དམངས་དམག་མིའི་ (N.V.A) རོགས་རམ་འོག་སེ་གྷོན་གྲོང་ཁྱེར་བཟུང་ཞིང་། མྱུར་དུ་ཧོ་ཆི་མེན་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་མིང་བསྐྱར་དུ་བཏགས། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༦ལོའི་ཟླ་༧ཚེས་༢ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་ཝེད་ནམ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་བསྐྱར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཅིག་གྱུར་བྱུང་།




#Article 64: མཚོ་སྔོན (553 words)


	
དེ་ཡང་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ། མི་ཉག་དང་ཧོར་སོག་གི་སྟོབས་ཤུགས་མངའ་ཐང་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་སྐབས་འགར་དེ་དང་དེའི་དབང་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་འབྱུང་མོད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་རྒྱ་སོག་གང་གིའང་ཆ་ཤས་ཤིག་མིན་ལ། ཁྲིམས་འགོ་རང་འཛིན་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཕྲན་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པར། སྔོན་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་བརྟན་གཡོ་མཐའ་དག་གཅིག་བསྒྲིལ་མཛད་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། 

རི་རྩེ་མོ་གསུམ་དེ་ལྡོང་ལ་ཐོབ།། ལྡོང་ཞྭ་མགོ་མཐོ་བ་དེ་ཡི་དོན།། ཞེས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ངག་སྒྲོས་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་བཞིན་རིགས་རུས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ལྡོང་གི་རིགས་ཡིན་ལ། མདོ་ཁམས་ལྡོང་ཤུལ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པས་ཀྱང་དཔོག་ནུས་པ་ཞིག་གོ། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡུལ་ཁམས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ནའང༌། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ལས་ཆུ་ཀླུང་རྨ་ཆུ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་མདོ་སྨད་འདི་ལ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཕྱེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་གསུངས་འདུག་པས། འདིར་ཡང་གསུངས་ཚུལ་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་འགོད་པར་འདོད་དེ།

རྨ་ཆུ་ནི། འཛམ་གླིང་སའི་ཐིག་ལེ་འདིར་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ MISSISSIPPI, AMAZON, DANUBE, NIGER, CONGO, INDUS, GANGES, MEKONG, YELLOW, YANGTZE རྣམས་ལས་ YELLOW    ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ལ།  YANGTZE བྱ་བ་འབྲི་ཆུ་སྟེ། འདི་ཡང་མདོ་སྨད་ཡུལ་སྟོད་ནས་འབབ་ཅིང་ཁམས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འབབ་ལ། འཛམ་གླིང་རིལ་པོ་འདིར་གྲགས་ཆེ་བའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ལས་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་དེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ནས་འབབ་པས། སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཁག་དུ་མར། ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོ།  རི་མཐོ། ས་གཙང་ཞེས་བསྔགས་པ་ཡང་དོན་ལ་གནས་པར་ཁུམས་སོ།།
འབྲུ་ཆུ་ལ་ཆུ་མགོ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ལས་གཉིས་ཀ་མདོ་སྨད་སྤྱིའི་སྟོད་ཕྱོགས་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ནས་འབབ་ནའང་སྐྱེ་དགུ་མདོ་ནས་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་གཞུང་བརྒྱུད་ནས་བགྲོད་པས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་གྲས་སུ་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཆེར་མེད།

ཨ་ཆེན་གངས་འདབས་དང༌། རྨ་ཆེན་གངས་སྟོད་ཕྱོགས་ནས་ཆུ་ཕྲན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འདྲེས་ཏེ་རྨ་གཡང་ཕྱུག་མོ་གཞུང་དུ་འབབ་ཅིང༌། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གཞུང་བརྒྱུད་ནས་འབབ་པ་ཡིན། རྨ་ཆུའི་བགྲོད་དབྱིབས་ནི་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ན་ནོར་བུ་དགའ་བ་འཁྱིལ་བའི་དབྱིབས་ལྟ་བུར་བགྲོད་པར་གསུངས་ལ། དེའི་ཚུལ་ནི། མཚོ་སྐྱ་རེངས་དང་སྔོ་རེངས་གི་གཞུང་བརྒྱུད་རིམ་གྱིས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་འབབ་ཅིང༌། གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ་ཞེས་བྱ་བའི་རི་བོ་མཁའ་ལ་བསྙེགས་པ་ལྟ་བུ་དེའི་གཡོན་ངོས་ནས་བགྲོད། དེ་ནས་མི་རིང་བ་ན་བྱང་དུ་འཁྱོགས་ནས་རྐ་ཆུ་དང༌། དམེ་ཆུར་རིམ་བཞིན་འདྲེས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ནུས་བྱང་ངོས་རིང་པོར་བགྲོད་པས་རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་གཅིག་དང༌། དེ་ནས་གྱ་མ་གྱུའི་ཚུལ་དུ་བྱང་ངོས་སུ་བགྲོད་པས་གཤི་ཆུ་དང་རྩེ་ཆུར་འདྲེས། རྭ་རྒྱ་ནས་འབལ་མདོ་དང་འབལ་མདོ་ནས་ཤར་ངོས་སུ་འབབ་པས་ན་མདོ་སྨད་ཁུལ་འདིར་རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་གཉིས་ཡོད་ལ། ནོར་བུ་དགའ་བ་འཁྱིལ་བའི་དབྱིབས་ལྟར་བགྲོད་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མངོན། ཁུག་པ་གཉིས་པ་རྫོགས་ནས་རིམ་གྱིས་ཟི་ལིང་ཙོང་ཆུ་དང༌། དཔའ་རི་འཇུ་ལག་གི་ཆུ་དང་འདྲེས་ཤིང༌། འདྲེས་མཚམས་འདི་ནས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཡང་རྫོགས་པ་ཡིན། 
དེ་ལྟ་བུའི་རྨ་ཆུའི་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་མདོ་སྨད་འདི་ལ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བར་སྣང༌། 
ལྷོ་རྒྱུད་རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་གཉིས་པའི་ནུབ་སྟོད་དུ་བསང་གི་གྱེ་མོ་གོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཁག་ཆུ། བསང་ཆུ། ཆུ་ནག་ཅེས་བྱ་བའི་ཆུ་ཀླུང་གསུམ་འབབ་ཅིང༌། ཁག་ཆུ་རིམ་གྱིས་ཀླུ་ཆུ་དང་འདྲེས། ཆུ་ནག་མགོན་ཤུལ་ཆུ་དམར་དང་འདྲེས་ནས་རོང་པོའི་དགུ་ཆུར་འབབ། བསང་ཆུ་ནི་བླ་བྲང་དགོན་པའི་མདུན་བརྒྱུད་ཀ་ཇུ་དང༌། ཀ་ཇུ་ནས་མ་ཧཱ་ཀ་ལ་དང་འདི་ནས་རྨ་ཆུར་འབབ། 

སྟོད་དུ་ཀ་རོང༌། ཡ་རོང༌། བདེ་རོང་གསུམ། བར་དུ་མཚོ་རོང༌། བ་རོང༌། བསེ་རོང་གསུམ། སྨད་དུ་ཐེའུ་རོང༌། ནོའུ་རོང༌། དགུ་རོང་གསུམ་སྟེ། རོང་ཆེན་དགུའི་ཆུ་རྣམས་འདུས་པའི་ཆུ་ཡིན་པས་དགུ་ཆུ་ཞེས་གྲགས་ཤིང༌། རེབ་གོང་གསེར་མོ་གཞུང་བརྒྱུད་ནས་རིམ་གྱིས་རྨ་ཆུར་འབབ།

ཀླུའི་ཆབ་བྲག་ནས་འཐོན་པས་དེ་ལྟར་གྲགས་ཤིང༌། ཤིས་ཚང་ཚོ་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་གཞུང་བརྒྱུད་ནས། ཆས་པ་ས་འཛིན་ཡུལ་འཛིན།། ཆས་ཕྲུག་གནམ་གྱི་སྐར་མ།། ཞེས་གྲགས་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་བརྒྱུད་ཅོ་ནེའི་རྒྱལ་ས་ཡོངས་འདུས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྲགས་པ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བྱང་དུ། མེན་ཇུ། ཤིང་ཀུན། མགལ། སྤེལ་ལེ་སོགས་བརྒྱུད་རྨ་ཆུར་འབབ་ཅིང་འདི་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། 
སྟག་ཚང་ལྷ་མོ། འབྲིང་ཁོག གཟའ་ཚོང༌། ས་སྐྱིད་བཅས་ཡུལ་དེ་དག་གི་ཆུ་རྣམས་འདྲེས་ཤིང་རིམ་གྱིས་རྒྱལ་བཟང་གནམ་རྩེའི་རིའི་འདབས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་བགྲོད། ཟུང་ཇུའི་རྒྱ་ཆུ། དམུ་དགེ་རོང་ཆུ་ནག ཚ་ཁོ་ཁྲི་བཅུའི་གཞུང་གི་ཆུ་རྣམས་དང༌། རྡོ་ཁོག་གི་ཆུ། མགོ་ལོག་སྨ་ཆུ་བཅས་དང༌། སྨད་ངོས་ཀྱི་ར་ཆུ་དང༌། ཚ་བ་ཁག་གསུམ་གྱི་ཆུ་ཀླུང་བཅས་ཆུ་ཀླུང་ཆེས་མང་དུ་འདུས་པ་རྒྱལ་མོ་དངུལ་ཆུ་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་བགྲོད། མགོ་ལོག་རྫ་ཆུ་ནི། ཨ་ཆེན་གངས་ཀྱི་ལྷོའི་རྫ་རྒྱུད་ལས་འབབ་ཅིང༌། རིམ་གྱིས་ཁམས་ཁུལ་དཀར་མཛེས། ཉག་རོང༌། ལི་ཐང་སོགས་བརྒྱུད་རྒྱའི་ཡུལ་ཐང་ཀང་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་ནས་འབྲི་ཆུར་འབབ། མདོར་ན་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཆུ་ཀླུང་དེ་དག་ནི་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ལས་ལྷོའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྣམས། 

ཙོང་ཆུ། འཇུ་ལག་ཆུ། ཆུ་ནག་བཅས་ཡིན་ལ། འཇུ་ལག་ཆུ་ནི། ཡོངས་གྲགས་ལ་དཔའ་རི་འཇུལག་ཆུ་ཟེར་ཞིང༌། རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ན་མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་དང༌། ཡོངས་གྲགས་སུ་མཚོ་སྔོན། སོག་སྐད་དུ་ཀོ་ཀོ་ནོར་ཞེས་འབོད་པ་འདྀའི་བྱང་ངོས་སུ་གླང་ཆེན་གྱི་ཁྱུ་འདྲ་བའི་གངས་རི་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ནས་འབབ་ཅིང༌། ཕོ་རོད། བ་རི། སྟག་ལུང་སོགས་རྒྱུད་རྨ་ཆུར་འབབ། ཆུ་ནག་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི་བྱང་སྟོད་ཙམ་ནས་འབབ་ཅིང༌། གན་ལིན་ཤིས་གསུམ་དུ་གྲགས་པའམ། སུ་གྲུའུ་དང་གན་གྲུའུ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དབར་ནས་བྱང་དུ་བགྲོད་པར་མངོན། 

མཚོ་མགོར་གྲགས་པ་ཚ་གན་ཐོ་ལོ་གེའི་ཕྱོགས་དང༌། སྟོད་ནས་བུ་ཧ་དང་ཨུ་ལན་ཧོ་ཤོ་སོགས་ཀྱི་ཆུ་རྣམས་འདྲེས་པའི་རྒྱུན་ལ་བཤད་པ་སྣང་མོད། གང་ལྟར་ཡངའདི་ནི་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་གྱི་གཞུང་ཆུ་ཡིན་ལ། ཟི་ལིང་མཁར་དང༌། དམར་གཙང་བྲག་གི་མདུན་བརྒྱུད་རྨ་ཆུར་འབབ། མཚོ་སྔོན་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ན། མཚོ་སྔོན་གྱི་སའི་ཆར་ཁུར་ལུག་གི་སྟོད་དུ་ཨོའུ་ཁུ་གངས་རི་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཆུ་ཀླུང་མི་འདྲ་བ་ཕྱོགས་སོ་སོར་འབབ་པ་གངས་ཏེ་སེ་དང་འགྲན་པར་གསུངས་ཤིང༌། མཚོའི་ལྷོ་ངོས་སུ་ཟོར་དགུ་ཞེས་ཕ་ལམ་གྱི་ས་འཛིན་མཁའ་ལ་སྙེགས་འདྲའི་རི་སུལ་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་རྒྱན་རྣམས་འདུས་ཏེ་གྱ་མ་གྱུའི་ཚུལ་དུ་རིག་སྨོན་ཞེས་པའི་ཆུ་དང༌། སྟོད་ནས་བུ་ཧ་དང་ཨུ་ལན་ཧོའུ་ཤོ་དང་ཧར་གེའལ་སོགས་ཀྱི་ཆུ་ཆེན་དུ་མ་ལུང་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་ཆུ་དང་འདྲེས་ནས་མཚོ་སྔོན་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོའི་ནང་དུ་འབབ་པར་བཤད་དོ།། མདོན་ན། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ནི་ས་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་རྒྱ་ཁྱོན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ཁྱོན་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་ཟིན་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་དཔག་ན། མདོ་སྨད་ཀྱི་ལྗོངས་འདིས་བརྒྱད་ཆ་ཕྱེད་གཉིས་ཟིན་པར་ཅེས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞིག་གོ།

དེ་ལྟར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་འདིར་དགོན་སྡེ་སོགས་ཆེས་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ཟིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རོབ་ཙམ་འགོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་སྨད་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་གོང་དུ་བཤད་པའི་བསང་ཆུའི་རྒྱུད་དུ། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་གདན་ས་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ ༡༧༡༠ གདན་ས་འདི་ཉིད་ཆགས་པའི་ཡུལ་ནི། ཁ་རྒྱ་ཚོ་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ཤིང༌། ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག་ནི། རྐང་ཚ། ཁ་གྱ། རྒན་གྱ། གཙོས། ཙ་ཡུས། གནམ་ལྷ་བཅས་དྲུག་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་ཡུལ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ནི། བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་དགའ་ལྡོང་འབྲི་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ལྡོང་དང༌། ལྡོང་ལ་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་གཡི་ཚ་བྱ་བ། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གྱིས་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོས་པས་གཡི་ཚ་དམག་དཔོན་ཞེས་མིང་ཐོགས་ཤིང༌། དམག་དཔོན་འདིའི་རིགས་རྒྱུད་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བ་ལས་ཁག་དྲུག་ཏུ་གྱེས་པ་ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་རྣམས་བྱུང་ཚུལ་སྣང༌། འདིས་མཚོན་མདོ་སྨད་ཀྱི་མིའི་རིགས་རྒྱུད་སྐོར་ལ། གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་ཧོར་ཁོངས་སུ་མ་ལུས་པར་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ན་ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་མང་དུ་བྱུང་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་སྐབས་དོན་སྒྲིབ་པར་དོགས་པས་ཀྱང་མ་སྤྲོས་སོ།། 
ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག མཛོད་དགེ་ཤོག་པ་ལྔ༌། ཧོར་ཚང་སོགས་སུ་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་སོགས་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། གདན་ས་བླ་བྲང་གི་ཉེ་སྐོར་དུ་སྒྲུབ་སྡེ་གོང་འོག་དང༌། ལྷ་ཆབ་སྒར་སོགས་དགོན་རི་ཁྲོད་དུ་མ། གཏེར་ལུང་ཡིག་དགའ་ཆོས་འཛིན། ཨ་ཁྱུང་སྒོམ་གྲྭ་ཐར་པ་གླིང༌། ཙ་ཡུས་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང༌། གཙོས་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང༌། མཛོད་དགེ་དགོན་གསར་རྙིང༌། རྐང་ཚའི་དགོན་དགའ་ལྡན་བསམ་འགྲུབ་གླིང༌། ཁ་གྱའི་སྒར། ཨ་ཁྱུང་སྒར་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང༌། ཧོར་ཚང་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་སྨན་བླའི་མིང་གིས་འབོད་པའི་དགོན་ཕྲན་བཅུ་གཅིག སྒྲུབ་སྡེ་བཞི། སྒར་པ་བརྒྱད་སོགས་མང་པོ། རྒན་གྱའི་ཕྱོགས་སུ་གཉའ་གོང་བྲག་དཀར་གནས་རི། བྲག་དཀར་དགོན། ཉི་མ་ལུང་རི་ཁྲོད་སོགས་རི་ཁྲོད་དུ་མ། ཧོར་ཚང་ཤིང་སྒོ་དང་ཉེ་བར་ཙ་ནེ་ས་ལག་གི་རི་ཁྲོད་ཡུན་ཐ་ཇི་སོགས་རྒྱའི་མིང་ཅན་གྱི་དགོན་ཕན་དུ་མ། མགོ་མོག་དགོན་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ཆེན་གླིང༌། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་གྲྭ་ཆེན་ཏཱ་དབོན་པོའི་གདན་ས་ཧན་དགོན་པ་གསར་རྙིང་གཉིས། སྒང་ཁ་རི་ཁྲོད། ཀ་ཇུའི་མཁར་དུ་ཏཱ་ཟི་དང་བྱམས་ཆེན་ཟི། ཕྱི་རོལ་དུ་མཆོད་རྟེན་རིང་མོ། ཧན་ཀྱ་དགོན་སོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཞེས་མཚན་སྙན་པར་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་གང་དུ་བཞུགས་སའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག མཛོད་དགེ་ཤོག་པ་ལྔ༌། ཧོར་ཚང་ཆེ་ཆུང་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་རི་ཁྲོད་ཇི་སྙེད་བཞུགས་ཚུལ་རོབ་ཙམ་མོ།།
ཨ་མཆོག་དང་འབོ་ར། སྒྱིས་ཚང་དང་རེབ་ཚ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཀླུ་ཆུའི་སྟོད་ཕྱོགས་སུ། ཤིས་ཚང་སྒར་གསར་དགའ་ལྡན་ཆོས་ ༡༨༤༠ འཁོར་གླིང་དང་བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་སོགས་དགོན་རི་ཁྲོད་མང༌། འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྡེ་ལ། རྒྱ་སྒུར། ཨ་ལ། ཆ་རེས། ཉང་ཚང༌། ཆོས་འཁོར་སྡེ་ཉེན་ཤིས་ཚང་ཚོ་དྲུག བླ་རི་མགུལ། དཔའ་རྒུར། མ་ངེ་ཧོར་སྐྱེས། རྫས་ཚ། རྡོ་ར། རྨེ་རུའི་ཉིན་ཏེ་སྲིབ་ཆ་དྲུག་བཅས་ལ་ཤིས་ཚང་ཚོ་བཅུ་གཉིས་སམ་ཨ་གྲོང་ཆོས་འཁོར་ཚོ་བབཅུ་གཉིས་ཞེས་གྲགས། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་བློན་པོ་མགར་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཉང་ཚང་བློ་གྲོས་ཀུན་དགའ་བསྟན་འཛིན་གྱི་གདན་ས་ཉང་ཚང་གདོང་ཟུག་ཏུ་གྲགས་པ། སྤང་མཐིལ་དགོན། བང་ཚང་དགོན། ཕྱུག་པོའི་དགོན་སོགས་དུ་མ། ཀླུ་དོག་གི་ཆུ་འདྲེས་མཚམས་སུ་རྔ་རྒོད་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་ ༡༧༤༡ ཨ་མཆོག་བདེ་མོ་ཐང་དགའ་ཆོས་འཁོར་གླིང༌། ༡༧༦༠ དགོན་འདིར་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་དང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱི་དཔར་ཤིང་ཡོད། མགོ་འདལ་ཤར་རི་ཁྲོད་དང་བོར་ཆུང་རི་ཁྲོད་སོགས། 
སྔོན་པོ་ཐང་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང༌། ༡༦༩༨ སྒྱིས་ཚང་སྒར་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང༌། རེབ་ཚ་སྒྲུབ་སྡེ་ཀུན་གྱི་མ་དགོན་རྒྱལ་མོ་བསམ་འགྲུབ་གླིང༌། ལྷ་ཁང་ལུང་དགེ་འཕེལ་བསམ་གཏན་གླིང༌། ཤིང་ར་དགོན་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གླིང༌། ཐང་ཚང་དགོན་དགའ་ལྡན་བསམ་འགྲུབ་གླིང་སོགས་ཆེས་མང་དུ་བཞུགས་ལ། དེ་དག་ནི། ཤིས་ཚང་དང་འབོ་ར། སྒྱིས་ཚ་དང་རེབ་ཚ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་དགོན་སྡེ་རྣམས་སོ།།
ཀླུ་ཆུའི་ཉིན་ངོས་སྟོད་ནས་མར་རིམ་པར་ཅོ་ནེ་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། ཀླུ་ཆུའི་ཉིན་ངོས་སུ་ལྷ་འདུས་རི་ཁྲོད་ཐར་པ་གླིང༌། རྩེ་དབུས་རི་ཁྲོད་དགེ་འཕེལ་བསམ་གཏན་གླིང༌། ཀླུ་ཆུང་དགོན། དགའ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་གླིང༌། སྟག་ཚང་རི་ཁྲོད་སོགས་མང་ལ། ཨ་འཁོར་གཞུང་དུ་བྲག་དཀར་དགོན་བྱང་ཆུབ་གླིང༌། ༧༠༣ ཆས་པ་རྒྱ་མཁར་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང༌། ཆས་པ་ ༡༦༩༨  ༡༧༦༤ བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གདན་ས་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་བསམ་འགྲུབ་གླིང༌། བདེ་ཐང་དགོན་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་གླིང༌། ཆས་པའི་གཤིས་སྟོད་ངོས་སུ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་སོགས་སྒྲུབ་སྡེ་དུ་མ། བ་ཙེ་མཁར་མན་དུ་སྙུང་བྱམས་པ་གླིང༌། ༡༦༧༢ ༡༧༣༥ ཨ་མོ་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱལ་ལུང་རི་ཁྲོད་ཅོ་ནེ་དགོན་ཆེན་ཏིང་འཛིན་དར་རྒྱས་གླིང༌། ཆོས་སྡེ་སུས་བཏབ་ཚུལ་སོགས་བཤད་པ་མི་འདྲ་བ་སྣང་ལ། ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ན། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་ཞལ་སློབ་ཞིག་གིས་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་ལུག་ལོར་ ༡༨༩༥ བཏབ། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་ཡོས་ལོ་ ༡༤༥༩ ཆོས་རྗེ་རིན་ཆེན་པོས་དགེ་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཚུལ་སྣང༌། དེབ་ཐེར་ཁག་ན་ཅོ་ནེ་ཡོངས་འདུས་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་འབྱུང་བ་ཡང་འདིར་ཡོད་ལ།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དགའ་ཡེ་ཤེས་དར་རྒྱས་བྱ་བ་མདོ་སྨད་འདི་དཔྱ་ཁྲལ་སྡུད་པའི་ཆེད་དུ་ཕེབས་ནས་གཞིས་ཆགས་པ་ལས་ཅོ་ནེའི་དཔོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པའང་སྣང་ལ། ཅོ་ནེ་དཔོན་ཆེན་དམག་ཟོར་མགོན་པོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་གླང་ལོ་ ༡༧༢ནས་བཀའ་འགྱུར་དཔར་བརྐོས་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་ཕྱིས་སུ་བསྟན་འགྱུར་ཡང་དཔར་བརྐོས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་སོགས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་ལ། སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཅོ་ནེའི་ཁུལ་འདི་བོད་དམག་གི་བསྟི་གནས་གནད་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན། ཅོ་ནེ་དགོན་ཆེན་གྱི་རྒྱབ་ངོས་སུ་ཡེར་བའི་བཤད་གྲྭ། དེའི་མདུན་ཐོ་ཇུའི་མཁར་དང་ཉེ་བར་ཚ་རྡོར་དགོན། དགོན་ཆེན་གྱི་མདུན་དུ་གུར་ཡག་རི་ཁྲོད་བསམ་གཏན་གླིང༌། ནགས་མདོ་དགོན་བློ་བཟང་བདེ་ཆེན་གླིང༌། ༡༦༡༦ མེན་ཇུ་མཁར་དང་ཉེ་བར་ལྷུན་གྲུབ་བདེ་ཆེན། ཆོས་རྫོང་དཔལ་མཆོག་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་དགོན་ལག་དྲུག་ཅུར་ཉེ་བ། ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་འདྲ་སྐུ་གསུང་བྱོན་མ་བཞུགས་པའི་ཤིང་ཀུན་མཁར། དེར་ས་དགེའི་དགོན་སྡེ་དུ་མ་དང༌། དགོན་ལག་རྒྱ་དགོན་མང་པོ། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་འདི་ནས་རྫོགས། ཀླུ་ཆུ་བྱང་དུ་འཁྱོགས་པའི་ཉིན་ངོས་སུ་ཁྱ་དགེ་ལེགས་བཤད་གླིང་དང༌། ཁ་དྲོན་རི་ཁྲོད་དགེ་འཕེལ་བསམ་གཏན་གླིང་སོགས། དེ་དང་མི་རིང་བ་ན་བཀའ་ཆེམས་བཀའ་ཁོལ་མ་འབྱུང་པའི་རི་པོ་པདྨ་ཅན། དེའི་སྟོད་དུ་སེར་སྨད་འདུལ་འཛིན་ཤོ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པ་ཕུན་ཚོགས་དགའ་ལྡན་གླིང༌། ༡༦༨༢ ཁང་ཐོག་དགོན་དར་རྒྱས་གླིང༌། ༡༦༧༦ ཤོ་བ་མཁས་གྲུབ་གླིང༌། ༡༦ ༥ རེབ་ཚ་ཆག་ཏུ་གྲགས་པའི་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གླིང༌། གོང་སྨྲོས་ཤོ་བ་མཁས་གྲུབ་གླིང་གི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོར་གྲགས་པ་ཤོ་ཨ་མ་འབྲུ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་དང་ཉེ་བར་སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་པར་བཤད་པའི་བྱང་གྲུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོད་ཚུལ་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་ལས་བཤད། དེ་ཕྱོགས་སུ་སེ་རའི་ཐོབ་ཁུངས་སུ་དགོན་དགུ། འབྲས་སྤུངས་ཐོབ་ཁུངས་དགོན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ཡོད་པར་གསུངས། 
མགལ་ཕྱོགས་སུ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་དངོས་སློབ་ཤར་པ་བརྩོན་འགྲུས་རིན་ཆེན་གྱི་གདན་ས་སྒོ་མོ་ཆེ་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དང༌། འདིའི་དགོན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་མ་ཎི་ཟི་ཟེར་བ་སོགས་རྒྱ་དགོན་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་པར་མངོན།
བྱང་ངོས་སྤེན་ལེ་སྟོད་དུ་ཤི་མི་དེའམ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་རི། སྤན་ལེ་དགོན་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང༌། འདིའི་དགོན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་ལ། ལཱར་ཟི། ཇོའི་ཀྱཱ་ཟེ། ལིས་ཀྱཱ་ཟི་ཟེར་བ་སོགས་རྒྱའི་མིང་ཅན་དགོན་ཕྲན་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པར་མངོན། ཞག་ཇུའི་རྫ་མདུན་ཡར་ཐང་ཆུ་རྒྱུད་དུ་ཕུ་ཐོའུ་ཤན་ནམ་ལྷ་རྫོང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གནས་རི། གནས་རི་འདིར་དགོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་རི་དགོན་བྱ་བ་དང༌། དེའི་དགོན་ལག་ལ་མ་ཎི་ཐན་ཟི། ཤིའ་ཙིས་ཟི་ཟེར་བ་སོགས་དགོན་ལག་དྲུག་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་དགོན་ཡིན་ནམ་སེམས། མདོར་ན། ཀླུ་ཆུའི་ཉིན་སྟོད་ངོས་ནས་སྨད་ཅོ་ནེའི་ཕྱོགས་དང༌། མེན་ཇུ། ཤིང་ཀུན། མགལ། སྤེན་ལེ་སོགས་སུ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་གོང་སྨོས་དེ་རྣམས་སོ།། 
ལྷ་མོ་ཉིན་སྲིབ། ཐེ་བོ་སྟོད་སྨད། དམུ་དགེ་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། ཀླུ་ཆུའི་སྟོད་ངོས་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་སྟག་ཚང་ལྷ་མོའི་གནས་རི། ལྷ་མོ་ཀརྟི་དགོན་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། ༧༤༨ ལྷ་མོ་གསེར་ཁྲིའི་དགོན་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་པད་དཀར་གྲོལ་བའི་གླིང༌། ཁཱ་ཤི་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ། རི་ཁྲོད་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན། མཛོད་དགེ་ཁང་གསར་དགོན། རྒྱལ་དགེ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་སོགས་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ། ཉི་ཤར་དགོན། གཟའ་རུའི་དགོན། ལོ་དགེ་དགོན་སོགས་དང༌། གྲོ་པཎཌི་ཏ་སྐུ་ཕྲེང་གི་གདན་ས་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང༌། ས་སྐྱའི་བན་ཡུ་དགོན། ཨ་མདོ་བྲག་གི་དགོན། ངྷཱིཿཕུག་ཆོས་རྗེའི་དགོན། གསེར་ཐང་དགོན་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང༌། གསེར་བོ་གཤོང་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། ཆུ་བར་དགོན། ཨོང་སུམ་དགོན་དགའ་ལྡན་ཚོགས་འཕེལ་གླིང༌། བྲག་ར་དགོན་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་སོགས་ཆོས་སྡེ་དུ་མ། སེར་པོ་དགོན་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་གླིང༌། ༡༧༩༣ དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན། དམུ་དགེ་བསམ་འགྲུབ་གླིང༌། སྤྱ་བ་དགོན། འདི་ས་སྐྱའི་དགོན་ཡིན་ལ་གྲྭ་གྲངས་ ༡༠༠༠ལྷག་འཛོམབདེ་ཆེན་གླིང༌། ཀླུ་སྒམ་དགོན་སོགས་ཆེས་མང་བ་དེ་དག་ནི། ལྷ་མོ་ཉིན་སྲིབ། ཐེ་བོ་སྟོད་སྨད། ཟུང་ཇུའི་ཁུལ་དམུ་དགེ་སོགས་སུ་བཞུགས་པའི་ཆོས་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་རྣམས་སོ།།  
རྔ་བ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ། ར་ཁོག ཚ་བ་ཁག་གསུམ་སོགས་སུ་བཞུགས་པའི་ཆོས་སྡེ་ནི། རྔ་ཆུ་རྒྱུད་རྔ་བ་ཁག་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་རྔ་སྟོད་ཀྱི་སར། སྒོ་མང་སྒར་དགའ་ལྡན་བསླབ་གསུམ་ཟུང་འཇུག་བདེ་ཆེན་གླིང༌། ༡༧༩༡ རྩེ་ནང་དགོནའདི་ཇོ་ནང་པའི་དགོན་ཞིག  དུད་ལོང་འཕོང་རི་ཁྲོད། ཨ་འདུས་དགོན་གསང་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་གླིང༌། འགྱབ་བླ་མའི་རི་ཁྲོད། སྒོ་མང་སྒར་པའི་ཕུར་གཉན་རྩེ་དཔོན་སློབ་ངག་དབང་ཆོས་འཕེལ། ༡༦༨༤ ༡༧༥༦ གྱི་གདན་ས་ལ་མགོ་དགོན་བྱང་ཆུབ་ལུང་བཟང༌། དཔོན་སློབ་འདིས་རྔ་བ་སྟོད་སྨད་དུ་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་པར་གྲགས་གསུངས སྔོ་ཤུལ་རི་ཁྲོད། འཚམས་རིང་གོང་འོག་གི་ཁང༌། སྣ་ཤུལ་རི་ཁྲོད། ཟི་བའི་རི་ཁྲོད་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང༌། སྤྲོ་ཚིགས་དགོན། རྔ་ཉིན་དམེའི་ས་ཆར་ཁཱ་ཤི་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གླིང༌། གདོང་ཁུ་དགོན་གཡུལ་རྒྱལ་བསམ་གཏན་གླིང༌། སེ་སྲིབ་དགོན་སོགས་དགོན་རི་ཁྲོད་དུ་མ། ས་སྒང་དགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་འཕེལ། འབྲོག་དགེ་དགོན། གདོང་རེ་དགོན། གྱ་གྱའི་དགོན་དང་རྭ་ཆུ་དང་ལྡེང་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་སྒྲུབ་སྡེ་ལྔ་ཡོདཔར་གསུངས། དཔལ་ལྡན་སྨྲ་བའི་སེངྒེའི་གླིང་སྒྲོལ་མ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྡེ། རྭ་ཆུ་དང་ལྡེང་ཆུ་འདྲེས་མཚམས་དང་ཉེ་བར་དགོན་གསར་དགའ་ལྡན་འཇམ་དབྱངས་གླིང༌། མདོ་བ་དགོན་བསམ་གཏན་གླིང༌། བྲག་དཀར་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གླིང༌། གཞུ་ཤུབ་དགའ་ལྡན་བསམ་གཏན་གླིང༌། ལྡེང་ཁོག་ཏུ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ། ལྡེང་ཆུ་དང་རྔ་ཆུ་འདྲེས་མཚམས་ལྟ་བུར་ལྕོག་ལོ་ཟེར་བའི་བོན་དགོན་དང༌། དེ་དང་ཉེ་བར་ཀིརྟིའི་དགོན་ལག་ཅིག་ཡོད་པར་གསུངས། གཡུ་དགེ་དགོན་སོགས་དུ་མ། འདི་ནས་ཨ་འཁྱམ་རྫོགས། ཀིརྟིའི་ཀཱ་ལ་རིའི་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་གྲུབ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་རོང་པོ་ལྗགས་ནག་པས་བཏབ། ཤར་ཀའི་ནགས་གསེབ་ཏུ་བློ་གླིང་ཤར་ཀ་མཁས་གྲུབ་པ་ཀུན་སྤངས་མཛད་པའི་སྒྲུབ་གནས། འདི་ནས་ཝམ་པ་རྫོགས་ནས་ཅོག་ཙེའི་ས་སྣེ་ཟིན། 
ཚ་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པའི་ལྕགས་རི་ཚ་བ་ཁག་གསུམ་དུ་བསྔགས་པའི་རྒྱལ་ས་ཡོད་པར་བཤད་ལ། རྒྱལ་ས་གསུམ་ནི་ཚ་ཁོག སོ་མང༌། རྫིང་འགག་གི་རྒྱལ་ས་བཅས་གསུམ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དེ་ཡང་དེར་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ན། རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རུས་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞི་ལས་བསེའི་རུས་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མཚར་བ་སྣང༌། སོ་མང་རྒྱལ་ས་དང་ཉེ་བར་ཁང་དམར་དགོན། ཟངས་སྨད་དུ་ལྷ་རྒྱལ་གླིང༌། ཅོག་ཙེ་སྟག་མོ་རྫོང་དང་ཉེ་བར་དགེ་དགོན་བསྟན་དར་གླིང༌། ཚ་ཁོ་དགོན་དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང༌། འབར་ཁམས་དགོན། ས་མག་དགོན་སོགས་མང༌། རྫིང་འགག་གི་རྒྱལ་ས་དང་ཉེ་བར། རྣམ་རྒྱལ་སྟེང་དགོན་པ། འཛར་ཏི་དགོན། སྣར་འདུས་དགོན། ཙག་དགོན་སོགས་མང༌། རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཁྲོ་སྐྱབས་རྫོང་དང་ཉེ་བར་སྤྲོ་ནང་དུ་གླིང་ཆེན་དགོན་ཆོས་འཁོར་གླིང༌། དུང་དཀར་རི་ཁྲོད་སོགས་སྣང༌། 
ཆུ་ཆེན་ཉིན་ངོས་སུ་བསྟན་པ། རབ་བརྟན། བཙན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་སྟོབས་དང་དཔའ་རྩལ་ཆེ་བས་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་དུས་ནས་མངའ་ཞབས་སུ་མ་ཆུག་པར་གྲགས་པར་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་ལས་གསུངས། འདིར་སྔར་གཡུང་དྲུང་ལྷ་སྟེང་ཞེས་བོན་གྱི་དགོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དགེ་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་པ་བསྟན་འཕེལ་གླིང༌། སུམ་མདོ་དགོན་སོགས་དུ་མ། བྱེས་སྨད་མི་ཕུ་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང༌། སེངྒེ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་སོགས་ཆོས་སྡེ་མང་དུ་བཞུགས་པར་མངོན་ནོ།། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་སྡེ་དེ་རྣམས་ནི། མདོ་སྨད་ལྷོ་ཕྱོགས་བྲ་བྲང་ནས་རིམ་པར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་བར་ལུང་པ་གང་དང་གང་དུ་དགོན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་ཚུལ་མཚོན་ཙམ་མོ།། 

དེ་ཡང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལྷོ་རྒྱུད་རྨ་སྟོད་ཕལ་ཆེར་མགོ་ལོག དབལ་ཤུལ། མཛོད་དགེ་ཉིན་སྲིབ། སོག་པོ་མདའ་བཅུ་གཅིག ཨ་རིག་སོགས་རུ་པ་ཁོ་ནས་བཟུང་བས་དགོན་སྡེ་མང་པོ་མེད་ལ། ཅེས་གསུངས། 
མགོ་ལོག་ཨ་འབུམ་གྱི་སར་སྐྱིད་ལུང་རི་ཁྲོད། དགོན་གསར་བསམ་འགྲུབ་བདེ་ལྡན། ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་མཁར་རི་རྒྱུད་སྡེ་དགོན། མགོན་པོ་བིང་གི་གནས་སུ་གྲགས་པ་མགོ་ལོག་ལྕགས་རི། འདི་དང་ཉེ་བ་འགུ་མདར་ཞེས་པར་ཀརྨ་བཅུ་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འཁྲུངས། མགོ་ལོག་ཁང་རྒན་དུ་ལུང་དཀར་དགོན། ཨ་སྐྱོང་གི་སར་མཆོད་རྟེན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང༌། འཛི་ཀ་ཕྱོགས་སུ་འཛམ་ཐང་དགོན་སོགས་མང༌། 
མགོ་ལོག་གི་རིགས་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་འབྲུའི་རིགས་ཡིན་ལ་སྤྱིར་བཏང་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་བའི་མི་རིགས་བར་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་མཆེད་པར་མངོན། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་བསྐལ་བའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྔོན་རོལ་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ན་རྒྱ་ནག་པ་ཚོས་བོད་ཡུལ་ལྟེ་བ་རྨ་སྟོད་འདི་ཕྱོགས་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡང་ཡུལ་འདིར་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གཏམ་སྒྲོས་སྣང་བ་དཔྱད་མི་བཟོད་མོད། འོན་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་དོ་གལ་ཆེ་བའི་གནས་ཤིན་ཏུ་མངོན། མགོ་ལོག་པ་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་སུ། པདྨ་འབུམ། དབང་ཆེན། ཨ་སྐྱོང་བཅས་དཔོན་འབངས་ཡུལ་ཁག་ལ་མགོ་ལོག་ཁག་གསུམ་ཞེས་གྲགས། ཐམས་ཅད་འབྲོག་རུ་དང༌། ཡུལ་སྲོལ་དང་བྱ་སྤྱོད་ལ་དཔག་ན་སྔོན་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐབས་བོད་དམག་གི་བྱ་སྤྱོད་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་མི་སྲིད་པ་མིན། 
དབལ་ཤུལ་ཡང་འབྲོག་རུའི་རྣམ་པར་གནས་ཤིང༌། འདི་དག་གི་རིགས་ནི་ལྡོང་གི་རིགས་ཏེ། རི་རྩེ་མོ་གསུམ་དེ་ལྡོང་ལ་ཐོབ།། ལྡོང་ཞྭ་མགོ་མཐོ་བ་དེ་ཡི་དོན།། ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཚུལ་སྣང༌། མདོ་ཁམས་ལྡོང་ཤུལ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པའི་དབལ་ཤུལ་དང་འདིར་བཤད་པའི་དབལ་ཤུལ་གཅིག་པ་ཡིན། དབལ་ཤུལ་ལ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལས་དབལ་ཤུལ་སྨད་པར་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གླིང༌། ཁེ་ཐལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས་ཀྱི་རི་ཁྲོད། སྐོང་སྟོད་རྨ་འགྲམ་གསེར་ལུང་དུ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་གླིང༌། གཅའ་མདོ་དང་ཉེ་བར་མཚམས་རིང༌། མཛོད་དགེ་མི་རབས་གོང་མ་ཞིག་གིས་རྨ་སྟོད་ཀྱི་ས་ཆ་བཟུང་བས་མཛོད་དགེ་སྟོད་མ་ཞེས་པ་དང༌། དེའི་དཔོན་རྒྱུད་ཅིག་གིས། རྨ་རྨེ་རྐ་གསུམ་གྱི་བར་མཚམས་སུ་ཡུལ་བཟུང་བའི་བརྒྱུད་པ་མཛོད་དགེ་བྱམས་མེ་དང༌། སྐབས་ཤིག་ཐང་བཟའ་ཞིག་བག་མར་བསུས་པ་ལས་རིགས་རྒྱུད་གྱེས་པས་ཐང་སྐོར་ཞེས་གྲགས་ཤིང༌། འདིའི་དཔོན་དང༌། སོག་ཚང་དཔོན་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་རྐ་རྨེ་འདྲེས་མཚམས་སུ་རི་ཁྲོད་བཏབ། རྐ་ཆུ་རྐ་སྟག་རྩེ་ནས་འབབ་པའི་སྟོད་དུ་རྭ་ཁོག་ཚོ་བ་བརྒྱད་ཅེས་གྲགས་པའི་འབྲོག་སྡེ་རྣམས་ཡོད། བྱམས་མེ་དགོན་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་སོགས་དུ་མ། རྨེ་ཆུ་རྨེ་གདོང་ཡག་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་འབབ་པའི་སྟོད་དུ་ནགས་ཚང་དང་ཆོས་རྗེའི་ལྷ་སྡེ། འདི་ཕྱོགས་སུ་མཛོད་དགེ་སྟོད་མ་དང་ཨ་སྐྱིད་འབྲོག་རུ། མདོ་རྩ་ཕུ་པ་རྣམས་ཡོད། བིས་དགའ་བ་ལུང་རི་ཁྲོད།
རྨ་ཆུས་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་འཁྱོགས་པ་རྨ་རྨེ་འདྲེས་མཚམས་སུ་ཚ་གན་བེ་ཤིང་དགོན་པ་༡༧༩༠ དགའ་ལྡན་རབ་རྒྱས་གླིང༌། དེ་དང་ཉེ་བར་རྩེ་དབུས་གཅོད་རྒན་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་བསམ་འགྲུབ་གླིང༌། སོག་པོ་མདའ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གྲགས་པར་ཨུརྒེ་གྲྭ་ཚང་གསང་སྔགས་སྨན་རྒྱས་གླིང༌། འདི་ནས་ཉིན་ལམ་ཙམ་གྱི་ས་ན་གཙང་སྤྲུལ་བསྟན་པ། ༡༧༣༧ ༡༧༨༠ རྒྱ་མཚོའི་གདན་ས་གཙང་སྒར་དོན་གྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང༌། ༡༧༦༥ དགོན་འདིའི་མཆོད་གཞིས་ཀླུ་བརྒྱལ་འབུམ་སྐོར་སོགས་ལྷོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཨ་རིག་སྡེ་ཆེ། 

གཙང་སྒར་ནས་ཉིན་ལམ་ཙམ་གྱི་སར་ཁྱུང་མགོན་ཟེར་བའི་རིའི་མདུན་དུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཀུན་བདེ་གླིང་ངམ་བཤད་སྒྲུབ་བྱམས་པ་གླིང༌། ༡༧༨༩ འདི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་ཡུལ་སྡེ་ཕལ་ཆེར་འབྲོག་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་གྲགས་ལ་ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་ཞེས་འབོད། ཡུལ་འབངས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། ཤར་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་རའི་གཡས་ཟུར་ན།། འབྲོང་མ་ཕ་བུ་འཁྱིལ་ཨ་རིག་རྣམས།། མཚོ་འཐུང་གི་རྫལ་གཤར་ན་བཟང༌།། ཞེས་པའི་ལུང་བསྟན་ཡོད་ཚུལ་སྣང༌། འདི་ཕྱོགས་དང་ཉེ་བར་གསེར་ལག་དགོན་སོགས་དུ་མ་སྣང་ཞིང༌། མང་འབལ་བྱ་གསུམ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཡུལ་གྲུ་རྒྱ་ཆེ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་ཡང་རྭ་རྒྱའི་ཕྱོགས་དང་ཉེ་བར་གནས། དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི། མདོ་སྨད་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་རྨ་སྟོད་མགོ་ལོག ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་སོགས་སུ་བཞུགས་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག་རྣམས་སོ།།
རྨ་སྨད་སྣང་ར་དང་ཁྲི་ཀ་སོགས་སུ་བཞུགས་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག་ལ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་སྣང་ར་ཞེས་འབོད་པའི་ཡུལ་གྲུ་འདི་ལ་ནང་གསེས་ཡུལ་སྡེའི་དབྱེ་བ་མང་ལ། 
རིགས་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བ་ལྡོང་ལས་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་གྱེས་པའི་ནང་ཚན་གཅན་ཚའི་རིགས་ཡིན་ལ། གཅན་ཚ་ལ་བྱང་ཕྱོགས་བ་ཡན་ཁ་སྒང་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཅན་ཚ་ཉིན་དང༌། སྣང་རའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་གཅན་ཚ་སྲིབ་ཞེས་འབོད། ཡུལ་འདིར་ལ་མོ་བདེ་ཆེན། རྔ་སྒར་བྱང་ཆུབ་གླིང༌། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བླ་མ་ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་སྣང་རའི་གསེར་ཁང༌། རྨ་མགུར་༡༦༤༦དགོན། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་སྒྲུབ་གནས་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག ཡོངས་གྲགས་ལ་ཧོར་མོ་ཁག་ཅེས་འབོད་པའི་ཁུལ་ན་ཀོའུ་བ་དགོན་གསར་རྙིང་དོགས་དགོན་སྡེ་མང༌། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་སྟེ་དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་གནས་ཨན་ཆུང་གནང་རྫོང༌། གཞན་ཡང་ངང་རོང་༡༧༣༨བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང༌། ཀྱ་ཀྱའི་ཕུར་གསང་སྒྲོག་དགོན། དོ་ཀྱའི་ཚིས་ཀར་ལྷ་རི་བསམ་གཏན་གླིང༌། སྐ་ཕུག་རྫོང་ནང་དགོན། ཁམ་རའི་གྲྭ་ཚང་འདིར་བྱ་ཁྱུང་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ཆོས་བར་བཏེགས་པ་ལ་ཁམ་རེ་སྡེ་བས་བསྙེན་བཀུར་ཞུ། འདི་ནས་གྲ་མ་ལ་ཞེས་པ་བརྒལ་ན་ཁྲི་ཀ་གོང་མར་སླེབས། 
རྨ་ཆུ་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་འབབ་པའི་ཚུར་ངོས་ཀོ་ར། གོང་བ། ཀབ་རོན་ཏེ་ལུང་པ་འདི་གསུམ་གྱི་མདར་ཁྲི་ཀའི་མཁར་ཡོད། འདིར་འཇིགས་བྱེད་མགོན་ཆོས་སོགས་བཞུགས་པའི་མི་ཉག་མགོན་ཁང་དང་མི་ཉག་དགུ་ཐོག་ཏུ་གྲགས་པ་ཡོད། མཁར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གདོང་སྣའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། མི་ཉག་བློ་གྲོས་དར་རྒྱས་ཀྱི་གདན་ས་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་དང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གཉིས། བིས་ཀྱ་ཨ་ལག་གི་གྲྭ་ཚང༌། མཁར་གྱི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་མི་རིང་བ་ན་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་གླིང༌། ལུང་མདར་ཡུལ་ལྷའི་ཕོ་བྲང༌། འདིའི་རྒྱབ་རི་ཁྲིའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བས་ཁྲི་ཀ་ཞེས་གྲགས་ཚུལ་སྣང༌། འཇའ་མོ་གྲྭ་ཚང་བདེ་ལེགས་ཆོས་གླིང༌། མེ་རྒན་གྲྭ་ཚང༌། བཱ་ཀྱའི་གྲྭ་ཚང་ཕུན་དར་རྒྱས་གླིང༌། སྟོང་ཆེ་གྲྭ་ཚང༌། ཨ་ཐིས་དགོན་བསམ་གཏན་གླིང༌། ཀབ་རོན་གཡུ་བཟང་དང་ཉེ་བར་དགོན་རོང་བྲག་སྐྱ་རྡོ་རྗེ་རྫོང༌། མཁར་གྱི་གཡོན་ཀོ་རའི་ལུང་པར་ཇོ་ཇོའི་ལྷ་ཁང༌། ལྷ་ཁང་འདི་ས་པཎ་ཧོར་རྒྱལ་པོས་གདན་དྲངས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཁྲི་ཀའི་རྒྱ་མཁར་མཆོད་རྟེན་རྩད་གཅོད་མཛད་དེ་གནས་འདིར་ཕེབས། རྒྱལ་པོས་དད་འབུལ་གྱི་མུ་ཏིག་དྲེའུ་ཁལ་གཅིག་བསྐུར་བ་འབྱོར་བས་དེ་ལ་གཞི་བྱས་ལྷ་ཁང་རྟེན་བརྟེན་པར་བཅས་བཞེངས། རབ་གནས་མཛད་དུས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་པོ་ཐིམ་པའི་གཟིགས་སྣང་ཤར། མུ་ཏིག་གི་རྒྱ་སྐད་ཀྲེན་གྲུའི་ཟུར་ཆགས་པས་ཇ་ཇོའི་ལྷ་ཁང་དུ་གྲགས་ཟེར། ཞེས་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་ལས་གསུངས། ལྷ་དཀར་པོའམ་ལྷ་རང་སྐྱེས་སུ་གྲགས་པའི་རྟེན་གཙོར་བཞུགས་ཀྱི་བྱམས་ཁང༌། སྲིན་པོ་རིའི་ཞོལ་དུ་སྒྲུབ་སྡེ་མཁའ་སྤྱོད་དཔལ་གྱི་གུར་ཁང༌། དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང༌། རི་ཁྲོད་བསམ་གཏན་གླིང༌། སེ་ཀྱའི་དགོན། ཨ་དར་ཆོས་འཕེལ་གླིང༌། རྒྱབ་ཚ་གྲྭ་ཚང༌། ཧོར་རན་གྲྭ་ཚང༌། འཕྲང་དམར་ལུང་དུ་འགག་ཟའི་གྲྭ་ཚང༌། ཐིས་པ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང༌། རྙེ་སྒྲུབ་སྡེ་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་རྫོང༌། ཨ་ཡག་དགོན་གསར། སྒྲོམ་གྲྭ་ཚང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང༌། གཤོང་མོ་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། འདི་དང་ཉེ་བར་མཆོད་རྟེན་དྲིལ་གསིལ་མ་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་འགངས་ཅན་སོགས་མང་དུ་བཞུགས་ལ། དེ་དག་ནི་སྣང་རའི་ཁུལ་དང་ཁྲི་ཀའི་ཡུལ་སོ་སོར་ཆོས་སྡེ་ཇི་སྙེད་བཞུགས་ཚུལ་རོབ་ཙམ་མོ།། 

ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ། རེབ་གོང་སྨན་པ་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།
               སྨན་པ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཨ་མདོ་རེབ་གོང་སྨད་པ་རུ་འཁྲུངས་ཤིང་།ཆུང་དུས་ནས་རང་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་དགོན་དུ་ཆོས་ཞུགས་ཀྱིས་དགོན་དེ་གའི་ཆོས་སྤྱོད་འདོན་ཆོག་སྐོར་ཆ་ཚང་ཐུགས་འཛིན་མཛད།བསྟན་པའི་གེགས་ ཆགས་ཀྱི་མུན་པ་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་སར་འཐིབ་སྐབས་སྐྱ་སར་འབབ་དགོས་བྱུང་ན་ཡང་།གཞོན་ནུའི་བློ་རིག་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར་དུས་བསྟུན་གྱིས་རྒྱ་བོད་གསོ་རིག་གཉིས་ཀར་ཞིབ་སྦྱངས་བྱས་ཏེ་ གཞན་ལ་སློབ་པ་དང་།ནད་པ་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་གི་ཀ་བ་བརྟན་པོར་བཏང་བས་ཡུལ་ཕྱོགས་འདི་གར་སྨན་པ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་བྱུང་།སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཚ་གཅུན་རྒོད་པའི་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཡང་དུས་ཚོད་ཀྱི་གོ་སྐབས་བཙལ་ཏེ་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་དང་ས་ལམ་གྲུབ་མཐའ་སོགས་ནང་རིག་སྐོར་ དང་།སྒྲ་སྙན་སྐར་རྩིས་སོགས་ཐུན་མོང་རིག་གནས་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་སླེེབས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱངས།གཞོན་དུས་ནས་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་དབུ་མེད་ལན་ཝར་གྱི་བྲིས་རྩལ་རྩེར་ཐོན་དུ་སྦྱངས་པས་ཕྱིས་སུ་གསུང་རབ་མང་པོ་ཤིང་པར་དུ་འགོད་སྐབས་མི་ལོ་དུ་མའི་རིང་ལ་སྐུ་འབུམ་དང་རོང་བོ་ དགོན་པ་སོགས་སུ་པར་གྱི་མ་ཕྱི་འབྲི་བའི་ལས་ལ་ནན་ཏན་ཧུར་བརྩོན་ཆེ་བར་མཛད།བསྟན་པ་ཡང་དར་གྱི་སྐབསསུ་ལོ་ཆུང་དོན་གཉེར་བ་མང་པོ་ཞིག་ལ་འདོན་ཆའི་སྐོར་དང་གཞུང་གི་རྩ་བ་སོགས་ངོས་གཙང་དག་གསལ་ཅི་ཐོན་གྱིས་འཛིན་དུ་བཅུག་སྟེ་ཐོས་བསམ་གླིང་དང་སྒྲུབ་དགོན་དག་གི་རྗེས་འཛིན་མི་སྣར་གསོ་སྐྱོང་གནང་བ་དང་།གཞན་སློབ་གྲྭ་བ་ན་གཞོན་ཕོ་མོ་འགའ་ཞིག་ལ་སྒྲ་མཚམས་སྦྱོ ར་ལྔ་བའི་འགྲོ་ ཕྱོགས་བསླབས་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་ཐད་ལའང་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད།དམ་པ་འདི་ཉིད་སྤྱིར་ལྷ་དང་བླ་མར་དད་གུས་ཆེ་ཞིང་ནང་སྒོས་སུ་༸གོང་ས༸མཆོག་ལ་རེ་ས་གཞན་ན་ མེད་པའི་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་དྭངས་མར་འཛིན་པའི་དད་པ་མཁྲེགས་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་རྒྱུས་ཡོད་ཀུན་ལ་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན།ཁྱད་པར་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མིག་རྒྱང་རིང་ཞིང་གོ་རྟོགས་ཟབ་ལ་སྤོབས་པ་ཆེ་ཞིང་གབ་སྦས་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ལུགས་དྲང་བདེན་གྱི་ཚོར་འདུ་དྲག་པོའི་དབང་གིས་རང་དང་རང་གི་སྐུ་ཟླ་ བུ་ཕྲུག་ཉེ་འབྲེལ་དང་བཅས་པ་སོགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལའང་ཅི་མི་སྙམ་པར།ཐེངས་མང་པོར་བོད་དོན་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིག་ཆ་བཀྲམ་སྤེལ་བགྱིས་པའི་གསང་བ་འགའ་ཞིག་རྒྱ་གཞུང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ ཁུངས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལས་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་གཉིས་ལ་བཀག་ཉར་བཙོན་འཇུག་ཟླ་ངོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་བྱས་མྱོང་བའི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་རྒན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།ཉིས་སྟོང་བཞི་ལོར་རྒྱ་གར་དགའ་ ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་པའི་རང་གི་བུ་ཆུང་ལ་མཁལ་མའི་ན་ཚ་བྱུང་སྐབས་རང་ ཉིད་ཀྱི་མཁལ་མ་སྦྱིན་ཕྱིར་འཕགས་ཡུལ་དུ་བརྟོལ་ཞིང་།རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་རང་གི་དད་དམ་གཙང་མའི་ཉེར་ལེན།རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་གྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་མཐའ་དག་རང་འགྲིག་ཏུ་སོང་བ་ ལས་གཟིམ་ཆུང་གྲུ་འཛིན་ཕོ་བྲང་དུ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་གསེར་ཞལ་དངོས་མཇལ་གྱིས་གནང་སྦྱིན་གསོལ་རས་དང་འབེལ་བའི་བཀའ་མཆིད་ཀྱི་གསུང་གླེང་དྲོན་མོའི་བདུད་རྩི་དངོས་སུ་འཐུང་བའི་སྐལ་ བཟང་ཐོབ།ཉིས་སྟོང་དགུ་བ་དང་བཅུ་བའི་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་རེབ་གོང་《སྤང་དཀར་ཐང་》དགོན་པའི་བྱམས་ཁང་རྟེན་བརྟེན་པ་བཞེངས་པའི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣ་གཙོ་གྲས་ཀྱི་འགན་བཞེས།ད་ལོར་ལྷ་ ཁང་ཕྱི་ནང་གི་གདུང་མ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་སྦྱོར་རྒྱུའི་ལཉྫའི་ཡི་གེ་པང་ལེབ་སྟེང་ཁོང་ཉིད་གཅིག་པུས་བྲིས་ཤིང་དེ་ཉིད་དྲས་གཏུབས་ཀྱི་སྐུ་ཚེགས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དང་ཟླ་ནས་ཟླ་བསྟུད་ཀྱིས་གཤིན་རྗེ་ཕོ་ཉ་ སླེབས་ཉིན་གྱི་བར་ཟླ་ཤས་རིང་བཞེས་པ་སོགས་ལྷ་ཁང་བསྐྱར་བཞེངས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྐུ་དྲིན་ཤིན་དུ་ཆེ། ལྷ་ཁང་འདི་ནི་སྔ་ལོར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་རེ་ཞུས་ལྟར་༸གོང་ས་༸མཆོག་ནས་བྱམས་སྐུ་ཆེན་མོའི་ནང་གཞུག་ཏུ་རྒྱལ་བའི་རིང་བསྲེལ་རྡོག་ལྔ་ཙམ་བཀའ་དྲིན་བསྕལ་བའི་བྱམས་ཁང་དེ་ཡིན།དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ལ་གང་ལ་གང་ཕན་གྱི་ཕྱག་རྗེས་ཟླ་མེད་འཇོག་པའི་མུར་འཚོ་ གཞེས་སྐབས་དགུང་གྲངས་རེ་དགུ་བཞེས་པ་ཕྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བཅུ་བའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་གི་ཕྱི་དྲོར་ཁྲག་རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་ཡིད་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པ་ཞིག་ལ་གློ་བུར་དུ་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར།
ཞེས་ཨ་མདོ་རེབ་གོང་ཡུལ་ནས།    ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ཟླ༨པའི་ཚེས་༡༤ལ་གུས་པས་བཏེགས་པའི་ཞུ་ཡིག།།

	རྩོམ་པ་པོ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པ། 
དཔེ་དེབ། སྟག་འཚེར་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་༼སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཉི་མ༽ 
ཤོག་ངོས། ཤོག་ངོས་ ༣༨༡ ནས་ ༣༤༡ པར་གསལ།




#Article 65: ཧ་ར་རི། (136 words)


ཧ་ར་རི་(Harare)ནི་ཛིམ་བབ་ཝི་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།

ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་གསོལ་འདེབས།

མི་ཕམ་གཞུང་ལུགས་པདྨའི་འདབ་སྟོང་ལས། །
རྒྱ་ཆེ་ཟིའུ་འབྲུ་མྱོང་བས་སྟོབས་རྒྱས་ནས། །
ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་མཁྱེན་པའི་པཎྜི་ཏ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

 ཕར་མཐའ་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལྷ་ལམ་ལས། །
རྟེན་འབྱུང་ལྟ་བའི་ཉིན་བྱེད་འོད་རླབས་ཀྱིས། །
སྒྲིབ་གཉིས་མུན་པའི་སྨག་རུམ་གསལ་བྱེད་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།
ཚུལ་ཁྲིམས་ཉེས་པའི་དྲ་མ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་། །
གོས་མེད་ངུ་སྨྲིག་འཛིན་པ་ཤྰཀྱའི་སྲས། །
མཐོང་ན་མི་ཐུན་མེད་པ་མཛེས་པའི་སྐུ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

སྙིང་རྗེ་སེམས་ཀྱི་རྐང་འཐུང་སྐྱིད་ཚལ་དུ། །
བྱང་སེམས་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་གུར་ཕུབ་བྱེད་པའི། །
འགྲོ་ཀུན་ཕན་བདེ་ཆེན་པོས་ཚིམ་མཛད་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

འཆད་པའི་གསུང་དབྱངས་སེངྒེའི་ང་རོ་ལྡིར། །
རྩོད་པའི་དམ་བཅའ་ཐོ་ཡོར་འབིག་པར་བྱེད། །
རྩོམ་པའི་ཚིག་རེ་མན་ངག་ཀུན་འདུས་པའི། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

བརྗོད་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལས། །
བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཟླ་འོད་རབ་འཕྲོས་ནས། །
སྐྱེ་དགུའི་སེམས་ཀྱི་མུན་པ་བསལ་མཛད་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ཐུན་མོང་ལམ་བཟང་ཐེག་པའི་རྒྱུད་སྦྱངས་ནས། །
གསང་ཆེན་ཐིག་པའི་མན་ངག་མཛོད་གྱུར་པའི། །
སྙན་བརྒྱུད་བཀའ་བབས་འཛིན་ལ་ཟླ་བྲལ་བ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

 པཎ་ཆེན་ནྰ་རོའི་སྙན་བརྒྱུད་མན་ངག་གིས། །
རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་ཉིད་གྱུར་ནས། །
ཟབ་ཆོས་ཉི་འོད་འགྲོ་ལ་འཕྲོག་མཛད་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

རྒྱ་ཆེན་ཚིག་གི་ལོ་འདབ་ཀུན་སྤངས་ནས། །
དོན་སྙིང་མན་ངག་ཟབ་ཆོས་མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱིས། །
གདུལ་བྱ་ཐར་པ་འདྲེན་པའི་དེད་དཔོན་མཆོག །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

སྒོ་གསུམ་ལྷ་ཡི་བསྐྱེད་རིམ་གསལ་ཙམ་གྱིས །
བདེ་དགྱེས་གསང་གསུམ་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི། །
དཀྱིལ་འཁོར་ལྷང་ངེ་གསལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། 

སྒོམ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །
རླུང་སེམས་དབང་བསྒྱུར་དྲི་མ་ཀུན་ཟད་ནས། །
འགྲོ་འདུལ་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཉིད་གྱུར་པའི། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ཕུང་པོ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་དང་། །
ཆོས་ཉིད་བདེ་སྟོང་རོ་གཅིག་མྱོང་བ་གཉིས། །
མཉམ་རྗེས་སྣང་བ་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

མན་ངག་གསེར་ཞུན་ཡང་སྙིང་ཕྱག་ཆེན་གྱི། །
སྙན་བརྒྱུད་སྒྲུབ་པའི་བ་དན་བསྒྲེང་ཕྱིར་ཏུ། །
སྨར་ཚང་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོད་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

དུད་སོལ་ལྷ་མོ་དཔལ་མགོན་བྱ་རོག་སོགས། །
ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཀུན། །
བྲན་དུ་འཁོར་བའི་མཐུ་སྟོབས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

བགྲངས་བྱ་དྲུག་བཅུ་རེ་གསུམ་ལོ་སྟོད་ནས། །
དྲུག་བཅུ་རེ་དགུར་འདས་པར་ལུང་བསྟན་པའི། །
ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཕུང་པོ་མངོན་གྱུར་པ།  །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདབས། །

འདས་མ་ཐག་པ་འཇའ་འོད་གུར་ཕུབ་ནས། །
མཁའ་འགྲོ་དཔག་མེད་རྒྱུད་མང་སྒྲོག་བཞིན་དུ། །
དག་ཞིང་བྱོན་པའི་ངོ་མཚར་སྟོན་མཛད་པ། །
ཆོས་རྗེ་སྨར་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

དུས་འདི་ནས་བཟུང་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར། །
ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལ་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་མཐུས། །
མགོན་ཁྱོད་ཞབས་དྲུང་མྱུར་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་ནས། །
ཕྱག་ཆེན་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་མཇལ་བར་ཤོག །






#Article 67: གཅེར་བུ་བའི་ཆོས་ལུགས། (101 words)


གཅེར་​བུ་​བའི་​ཆོས་​ལུགས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་རེད། 

མཁས་པའི་དབང་པོ་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་༼གྲུབ་མཐའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད་༽ལས།  གཅེར་བུ་བ་ཟེར་བའི་དོན་ནི་རྣམ་ཀུན་རང་གི་ལུས་པོ་ལ་འདོམས་རས་ཤིག་མ་གཏོགས་གྱོན་གོས་གཞན་གང་ཡང་མེད་སྟབས་གཅེར་བུ་པ་ཞེས་བརྗོད། དེའི་སློབ་དཔོན་ནི་རྒྱལ་བ་དམ་པ་དང་དྲང་སྲོང་མཆོད་འོས་སོགས་ཡིན་ལ་དེ་མིན་ད་དུང་སློབ་དཔོན་ནམ་སྟོན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་ཟེར། 

ཡང་ད་ལྟ་པེ་ཅིན་སློབ་ཆེན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་པའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་བ་ཡའོ་ཝེ་ཆུན་༼姚卫群༽ལགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་༼རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མདོ་ཙམ་གླེང་བ་༽印度宗教哲学概论ཞེས་
པ་ལས། གཅེར་བུ་པ་ནི་ཇའི་ཎ་༼Jaina༽ལུགས་ལས་བྱེས་པའི་གནམ་གོས་པ་སྟེ་གཅེར་བུ་པ་དང་དཀར་གོས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན། ཇའི་ཎ་༼Jaina༽ལུགས་འདིར་སྟོན་པའམ་སྟོན་པའི་གཏད་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པར་གྲགས། མདོར་ན། ཐོག་མའི་སྟོན་པ་
ར་སྰ་པ་ཧྰ་༼Rsabha༽། གཏད་རབས་གཉིས་པ་ཨ་ཏི་ན་ཐྰ་༼Adinatha༽། གཏད་
རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་སུམ་པ་པྰ་སི་ཝ་ཎ་ཐྰ་༼Parsvanatha༽། གཏད་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་ཝ་ཏ་མྰ་ཎ་༼Vardhamana༽སོགས་ཡིན་ནོ། དོན་དངོས་ཐོག་སྟོན་པའམ་སྟོན་པའི་གཏད་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ནང་མང་དག་ཅིག་བཤོད་རྒྱུན་གྱི་མི་སྣ་ཡིན་པ་དང་དེའི་
ནང་ནས་གཏད་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་སུམ་དང་རྩ་བཞི་གཉིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དངོས་སུ་བྱུང་མྱོང་བའི་མི་སྣ་གཉིས་ཡིན། ཆོས་ལུགས་འདི་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༦ནས་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༥པའི་བར་ད་གཟོད་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་གྲུབ། དེའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་པོ་ནི་
ཝ་ཏ་མྰ་ཎ་༼Vardhamana༽ཡིན་ལ་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་མོ་བ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཎི་ཀན་ཐྰ་ཎ་ཏ་བྷུ་ཏྰ་༼Nigantha Nataputta༽ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཝ་ཏ་མྰ་ཎ་༼Vardhamana༽ནི་ཎི་ཀན་ཐྰ་ཎ་ཏ་བྷུ་ཏྰ་༼Nigantha Nataputta༽ཡི་
མིང་དངོས་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་འགའི་བཞད་ཚུལ་ལྟར་ན། གཏད་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་སུམ་པ་པྰ་སི་ཝ་ཎ་ཐྰ་༼Parsvanatha༽ཡིས་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་མིང་ལ་༼ཎི་ཀན་ཐྰ་༽ཞེས་བརྗོད། ཎི་ཀན་ཐྰ་ཎ་ཏ་བྷུ་ཏྰ་༼Nigantha Nataputta༽ཡང་
གྲུབ་མཐའ་འདིར་མོན། འོན་ཀྱང་ཁོ་པས་གྲུབ་མཐའ་འདིར་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ནས་འཕགས་ཡུལ་དུ་དར་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་བར་ཇའི་ཎ་༼Jaina༽ལུགས་ཞེས་བརྗོད། ཝ་ཏ་མྰ་ཎ་༼Vardhamana༽ཡིས་གྲུབ་མཐའ་འདིའི་གཞི་འཛུག་དང་དར་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བཞག་
ཐོག་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་འཇོག་པས་ཕྱི་རབས་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་དམ་པ་༼Mahavira༽ཞེས་བསྟོད་དོ། ཝ་ཏ་མྰ་ཎ་༼Vardhamana༽ཡི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་ཐོག་བཤད་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོད་དེ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན་སྟོན་པ་
ཤཀྱ་ཐུབ་པ་དང་དུས་མཚུངས་ལ། རིགས་རྒྱལ་རིགས། དགོང་ལོ་༣༠ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང། ལོ་༡༢ནང་དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་སྟེ་གང་སར་ཆོས་བཤད། དགོང་གྲངས་༧༢ཐོག་གཤེགས་། ཇའི་ཎ་ལུགས་འདི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༦པའི་ཡས་མས་ཙམ་གྱི་བྲམ་ཟེ་མིན་
པའམ་བྲམ་ཟེར་རྒོལ་བའི་བསམ་བློའི་རླབ་ཚོགས་ནང་གི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་མོ་བ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས་འཕགས་ཡུལ་བསམ་བློའི་གར་སྟེགས་ཐོག་ནུས་སྟོབས་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཆགས་པ་མ་ཟད་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལའང་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། 
གནས་སྐབས་ཞིག་ལ་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོའང་མང་པོ་མདུད། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དང་པོའི་སྐབས་གྲུབ་མཐའི་སྡོམ་ཁྲིམས་དང་མེས་པོའི་བཀའ་རྒྱར་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་གཅེར་བུ་པ་༼Digambara༽དང་དཀར་གོས་པ་༼Svetambara༽ཞེས་པའི་སྡེ་པ་ཁག་གཉིས་སུ་བྱེ་བའོ།

གཅེར་བུ་པས་ནམ་རྒྱུན་གཅེར་བུར་འཚོ་བས་གཅེར་བུ་པ་ཞེས་བརྗོད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ནང་མུ་སྟེགས་གཅེར་སྟོན་པའམ་༼露形外道༽མུ་སྟེགས་ཁྲལ་མེད་པ་༼无惭外道༽ཞེས་བརྗོད། གྲུབ་མཐའ་འདིས་དཀའ་སྤྱད་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཤིན་
ཏུ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་མ་ཟད་གཅེར་བུ་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་སྒེར་བདག་གི་རྒྱུ་ནོར་མཐའ་ན་གྱོན་གོས་ཀྱང་བསོགས་འཇོག་བྱེད་མི་ཆོག་པ་ཡིན། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་ཐོག་མའི་མཚན་མཚོན་མི་སྣ་ནི་པྰ་ཏ་ར་པ་ཧུ་༼Bhadrabahu༽ཡིན། 
དུས་རབས་༡༣པའི་གོང་རོལ་དུ་ཇའི་ཎ་༼Jaina༽ལུགས་དར་རྒྱས་ཆེ་སྟེ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མང་དག་ཅིག་གྲུབ་མཐའ་འདིར་དད་མོས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དབྱི་ས་ལམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་རྒྱ་གར་སྐམ་ས་ཆེན་མོར་སླེབས་
པ་ནས་བཟུང་ཇའི་ཎ་༼Jaina༽ལུགས་ཉམས་རྒུད་ཚབས་ཆེན་ཐེབས། འོན་ཀྱང་རྨེག་མེད་དུ་མ་སོང་བར་དེང་བར་གནས་ལ་ནུས་ཤུགས་ཀྱང་མི་དམན་པ་ཡོད།

  དེ་ཡང་ཐུའུ་བཀྭན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་མཛད་པའི་༼ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ་༽ལས།  གཅེར་བུ་བ་ནི། རྒྱལ་བ་དམ་པ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུའབྲངས་པས་རྒྱལ་བར་གྲགས་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་བཅད་ཚིག་དོན་དགུར་འདུ་བར་འདོད་ཅིང། 
ལྗོན་ཤིང་སོགས་སེམས་ལྡན་དང། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཁྱེན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་རིག་པ་སོགས་སྨྲའོ། ཐར་བ་ནི་ལུས་གཅེར་བུ་དང། ངག་མི་སྨྲ་བ་དང། མེ་ལྔ་བསྲེན་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་བྱས་ཀྱི་
ལས་ཐམས་ཅད་ཟད་ཅིང། ལས་གསར་དུ་མ་བསགས་པས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་འདུག་པའི་གནས་འཇིག་རྟེན་འདུས་པ་ཞེས་པ་གདུགས་དཀར་པོ་གྱེན་ལ་བསླངས་པ་ལྟ་བུ་ཞོའམ་ཀུ་མུ་ཏ་ལྟར་དཀར་བ། ཚད་དཔག་
ཚད་འབུམ་ཞེ་ལྔ་ཡོད་པ་། སྲོག་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཡིན་ཅིང། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེར་འགྲོ་སྟེ། གནས་དེ་ནི་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་ཟེར་རོ།། 
        ༼གྲུབ་མཐའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་བཤད་༽ལས།   མུ་སྟེག་པ་དེའི་མིང་དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་དྲུག་ཡོད་པ་སྟེ། 1གཅེར་བུ་པ་ ༢ཟད་པ་བ་ ༣རྒྱལ་བ་པ་ ༤མཆོད་འོས་པ་ ༥འཚོ་བ་པ་ ༦ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། མིང་དྲུག་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་
ཞེས་ན་གོང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ནམ་རྒྱུན་གོས་མི་གྱོན་པས་གཅེར་བུ་པ་དང། རང་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་སྡིག་པ་དག་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་བཟུང་བས་ཟད་པ་བ། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་བ་དམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་
མཁན་ཡིན་སྟབས་རྒྱལ་བ་པ། དྲང་སྲོང་མཆོད་འོས་རང་གི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་སྟབས་མཆོད་འོས་པ། རང་གི་སྲོག་དེ་བདག་ཡིན་པ་དང། བདག་དང་སྲོག་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་སྟབས་འཚོ་བ་པ། ཉིན་ལྟར་ཕྱོགས་
བཞིར་སློང་ནསའཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད་སྟབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད། དེའི་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚིག་དོན་དགུ་ཟེར་བའི་ནང་དུ་འདུས་ཡོད་ཟེར་ཞིང། ཚིག་དོན་དགུའི་ནང་གི་དང་པོ། སྲོག། དེས་སྲོག་ཟེར་བ་དེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཞིག་དང། 
བདག་དང་སྲོག་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པརཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཚེ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་བརྟེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྲོག་ཟེར་ཞིང་སྲོག་དང་དབུགས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན། དབུགས་ཕར་བཏང་ནས་ཚུར་རྔུབ་ཐེང་གཅིག་
ལ་དབུགས་ཁུག་པ་གཅིག་ཟེར་བ་དང། མུ་སྟེག་པ་འདིས་སྲོག་དང་བདག་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ཟེར་ཞིང། དེ་ཡང་མི་ཞིག་ལ་ཆ་འཞག་ན་དེའི་གཟུགས་ཚད་དང་སྲོག་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེགཟུགས་པོ་ཆུང་བ་ཡོད་ན་སྲོག་ཆུང་བ་དང། 
གཟུགས་པོ་ཆེ་བ་ཡོད་ན་སྲོག་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དང་སྲོག་དེ་ཡང་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་བཏོན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སྲོག་གི་ངོ་བོ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པ་དང། སྲོག་གི་རྣམ་གྲངས་དེ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བ་ཞིག་སྟེ། 
དཔེར་ན་རྒན་རྒོན་ཆགས་དུས་ཀྱི་སྲོག་དེ་ཕྲུ་གུའི་སྐབས་ཀྱི་སྲོག་དང་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད་ཟེར།




#Article 68: ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ། (668 words)


ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་ནི་བོད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་གདལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བསླབ་གདམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།  དེའི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ད་བར་བཤད་སྲོལ་མང་དུ་མཆིས་ཏེ།  འགའ་རེས་བསྟན་བཅོས་དེ་ཀུན་གཟིགས་༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མས་མཛད་ཅེས་དང༌།  ཡང་འགའ་རེས་དེ་ནི་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་མང་དུ་གསུངས།  འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་བའི་དགོས་དབང་མ་མཆིས་པས་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོ།  བསླབ་གདམས་འདིར་ཚིག་སྦྱོར་སྙན་འཇེབས་ལྡན་ཞིང་གོ་སླ་བ་དང༌།  དཔེ་དོན་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་མ་ཟད།  རྗོད་བྱེད་ཚིག་སྦྱོར་དག་ལ་ཚིག་རྒྱན་གྱི་ལོ་མས་མ་སྒྲིབ་པར་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་བསྟན་པའི་ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཁག་ཧ་ཅང་རྟོགས་སླ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱག་རྩོམ་མཛད་འདུག་པས།  ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ཚད་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ཚང་མས་ཀློག་ཐུབ་ཅིང་གོ་དོན་ཚེགས་མེད་ངང་མཁྱེན་ནུས་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ལྡན་འདུག  བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་དོན་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀའི་བླང་དོར་སྐོར་གང་མང་ཞིག་བསྟན་ཡོད་ཅིང༌།  དེའི་ནང་གི་ཚིག་དུམ་འགའ་རེ་རང་རེའི་ཁ་རྒྱུན་དུའང་སོང་ནས་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་དེ།  དཔེར་ན།  གཏམ་ཐོལ་བྱུང་དུ་སྨྲ་བར་མི་རུང་བའི་སྐོར་བཤད་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས།  ནར་ནར་ལྕེ་ལ་བདག་པོ་མ་བརྒྱབ་ན།  །རིལ་རིལ་དབུ་ལ་འོ་བརྒྱལ་བཟོས་ཡོང་ངོ༌།  །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌།  ཡང་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱ་ཡང་ཁ་ཕྱོགས་མ་ནོར་བ་དགོས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ།  དུག་ཤིང་སྡོང་པོས་ཁམ་བུ་སྟེར་མདོག་མེད།  །ཁམ་བུ་དགོས་ན་ཁམ་སྡོང་འགྲམ་ལ་སོང༌།  །ཞེས་གསུངས་ཡོད་པལྟ་བུ་རེད།  དེ་མིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཁོར་བ་འདི་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ།  འཁོར་བ་འདི་ལ་རྟག་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད།  །རྟག་པ་མེད་པར་བདེན་པ་སུ་ལ་ཡོད།  ། རྟག་པ་བརྟན་པ་མེད་པའི་མི་ཚེ་འདི།  །ལ་མགོའི་ཁ་ཡི་ཁྲི་གདུགས་ཉི་མ་འདྲ།  །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།  །བསླབ་གདམས་དེས་རང་རེའི་དེང་རབས་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོགས་ལ་ཀུན་སྤྱོད་ཐད་ཕན་ནུས་མི་དམན་པ་ཐོན་ངེས་བསམ་སྟེ་ངེད་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་པས་ད་ལན་སྟོད་སྨད་གཉིས་སུ་དབྱེ་ནས་བཀོད་ཡོད་ཅིང༌།    བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་དོན་རེ་ཟུང་དེང་གི་གནས་བབ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཤས་ཆེ་བས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་གནང་གལ་ཆེའོ།  ། 
ཨོཾསྭསྟི།  སྔོན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་སངས་རྒྱས་དགུང་ལོ་བཅུ་ལ་ཕེབས་པ་ན། འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཡུལ་དགའ་བའི་གཡས་གཡོན་དུ་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌།  རྫུ་འཕྲུལ་མཁས་བཙུན་གྲངས་མེད་དུ་མཛད་པ་རྣམས་འབྲི་དགོས་དང༌།  ཤོད་དགོས་བྱུང་ན་མི་ཚེའི་ཁ་ལ་མི་ཚེ་མང་པོ་དགོས་འདུག་པས།  མཚམས་ཀྱིས་ཞུ་བར།  དགུང་ལོ་བཅུ་ལ་ཕེབས་པའི་དུས།  དང་པོ་དྲང་པོའི་གཏེར་མཛོད། གཉིས་པ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།  གསུམ་པ་ངོ་ཚའི་རྒྱ་མཚོ།  བཞི་པ་སྦྱིན་པའི་རྒྱལ་པོ།  ལྔ་པ་ཆོས་གནང་བ་སོགས་རྩ་བ་ལུང་དང་མཉམ་པའི་སྡོང་པོ་ལ་ལོ་འདབ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན།  ལས་རྒྱུ་འབྲས།  ཁྲེལ་ངོ་ཚ།  བྱམས་སྙིང་རྗེ། ལམ་ལུགས་སྲོལ་སོགས་གང་ཅི་རྒྱ་མཚོ་ཐིགས་པའི་ཐིགས་པ་དུམ་བུ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་བཏང་བའི་བསླབ་བྱའི་ཚིགས་བཅད་མུ་ཏིག་དར་ལ་བརྒྱུས་པ་བཞིན་འདི་བརྩམས་ཚིག་དག་ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་འཇུ་ཡིས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་བསླབ་བྱ་དངོས་གྲུབ་ཆུ་མིག །

ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་ཡི་ཐོག
རྒྱབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བྲག་རི་དབུ་འཕང་མཐོ།
མདུན་དུ་སྙིང་རྗེའི་མཚོ་མོ་འོད་ཀྱི་ཁེངས།
དབྱར་དགུན་མེད་པ་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་སྙོམས།
དབྱར་ཁ་དྲོ་རྒྱུ་དགུན་ཁ་གྲང་རྒྱུ་མེད།
དབྱར་དགུན་རིང་ཐུང་དྲོ་གྲང་ལྡན་པའི་ས།
ཉི་མ་ནམ་མཁའི་དགུང་དུ་སླེབས་པའི་དུས།
ཁང་ཁྱིམ་མུན་པ་གྲིབ་སོ་འཁོར་རྒྱུ་མེད།
དེ་ཚོ་འཛམ་གླིང་ལྟེ་བའི་བརྟག་དཔྱད་ཡིན།
ལྟེ་བ་དེ་ནས་ལྟེ་བའི་འགྲོ་བའི་ལམ།
ལྟེ་བའི་ལྟེ་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ།
རང་རེའི་སྐད་དུ་གོ་བརྡྭ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་འདོད་ན།
སེམས་པའི་ཡུལ་ན་གཏི་མུག་ཤུལ་མེད་བཟོས།
འདོད་ཆགས་ནག་པོ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ལ་བསྐུར།
ཆགས་སྡང་ཞེ་སྡང་དམར་པོའི་མེ་ལ་སྤོར།
གཅིག་ལ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་སོ་མེད་ཟེར་ན།
ཆོས་ལ་འགྲོ་ཆས་སྒྲིགས་ཤིག་ཕ་ཡི་བུ།
འགྲོ་གིན་འགྲོ་གིན་ལྟད་མོ་མཐོང་མྱོང་ཡོང་ངོ་།
བྱས་ཚད་ཆོས་དང་བཏང་ཚད་ལམ་ལ་འགྲོ།
བསམ་ཚད་ཐོག་དང་དགོས་ཚད་ལག་ཏུ་ཐེབས།
ལབ་ཚད་གཏམ་དང་དགོས་ཚད་འབེན་ལ་ཕོག
དེ་འདྲའི་ས་རུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་ཟེར་ན།
དགོས་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་དོན་གྱི་རྡོ་ཁ་གསུམ།
དང་པོ་སེམས་དཔའ་མེ་ལོང་བཞིན་དུ་དྭངས་གཅིག་དགོས།
གཉིས་པ་དམ་ཚིག་གཙང་ཆུ་བཞིན་དུ་གཙང་གཅིག་དགོས།
གསུམ་པ་ལ་རྒྱ་སེངྒེ་བཞིན་དུ་ཆེ་གཅིག་དགོས།
དེ་གསུམ་འཛོམས་ན་དེ་རུ་སླེབས་པ་རེད།
དེ་འདྲའི་སུ་རུ་སླེབས་པའི་ཕོ་གཞོན་ཚོ།
རང་ལ་རང་གི་གོ་བ་མ་བསྐོན་ན།
འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་འཁོར་དུ་ཐིམ་ཡོང་ངོ་།
སང་སང་གནངས་གནངས་ཟེར་གྱིན་འགྱངས་ཡོང་ངོ་།
དེ་དུས་འགྱོད་པའི་གླིང་ལ་བརྒྱབ་ཡོང་ངོ་།
ཁ་སུར་སྡོང་པོ་སྐམ་པའི་རྡོ་ལ་སྐྱེས།
ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱས།
འདབ་ལོ་རེ་རེའི་ཐོག་ཏུ་མཚན་རེ་འཁྲུངས།
མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱི་རིག་པ་མི་ཉམས་པ།
ལྟེ་བའི་སྙན་ཞུ་ལྟེ་བའི་དྲུང་དུ་ཕུལ།
བཀའ་ཤོག་རྒྱབ་དང་དམ་ཕྲུག་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ།
གཙུག་གི་ནོར་བུ་དོན་གྱི་རྡོ་ཁའི་ཚིག
སྡིག་ཆེན་བད་དང་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་སོང་།
ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྣ་ཟིན་པའི་སྙན་ཞུ་དང་།
འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རེ་ས་དང་།
བློ་དང་སེམས་པ་གཉིས་ཀྱི་བཞག་ས་ལ།
འབྲལ་བ་མེད་པར་ཐུགས་རྗེས་རྒྱང་ནས་གཟིགས།
ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ནས་ཐུགས་ལ་ཞོག
བྱམས་དང་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་ནས་ལམ་སྣ་དྲོངས།
སྐར་ཆེན་འོད་ཀྱི་གླིང་ལ་ཞལ་གཟིགས་ནས།
སྐར་ཆུང་ཚིག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་གཉིས་བར།
སྨྱུ་གུའི་བཤད་པ་སྨྱུ་གུས་གོ་སོང་ངོ་།
ནག་པོའི་རི་མོ་དཀར་པོའི་ཚིག་གིས་ཁེངས།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་བསྙེལ་སོ་དྲན་བོས་ཕུལ། །

ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཁག་ཁག་སོ་སོ་རེད།
སེམས་དང་ལུས་པོ་རང་རང་སོ་སོ་རེད།
སེམས་པས་དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་འགྲོ་འདོད་ཀྱང་།
ལུས་པ་ཞིམ་པོ་བཟས་ནས་སྡོད་འདོད་ཆེ།
ལུས་པོ་སྐྱིད་པོ་སྡོད་པ་ཞག་སུམ་དང་།
སེམས་པ་སྡུག་པ་ཕུགས་ནས་ཕུགས་སུ་སྡུག
སེམས་སྐྱིད་འདོད་ན་ལུས་ཀྱིས་དཀའ་བ་སྤྱོད།
ལུས་པོ་བསམས་ན་སེམས་པ་སྡུག་ལ་སྦྱོར།
ང་ལ་ཉན་ན་ལུས་སེམས་དབྱེ་བ་ཆོད།
གསེར་དང་རག་རྒན་བརྗེ་མི་སྨྱོན་པ་རེད།
གཡུ་དང་དོ་ལོ་ནོར་ན་ལྐུགས་པ་རེད།
འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཁེ་གྱོང་མི་ཤེས་ན།
འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་མི་ཚེ་འཁྱོལ་འགྲོ་ཟེར།
ལོ་གཅིག་ལོ་གཉིས་མི་དགོས་བརྒྱ་ཡི་བར།
ཐ་མ་ས་རྡོའི་ཕུང་པོ་ས་ལ་ཐིམ།
རྒྱལ་པོ་གསེར་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པ་དང་།
སྤྲང་ཕྲུག་བེན་པོའི་འོག་ཏུ་སྡོད་པ་གཉིས།
མི་རྟག་འཆི་བ་བྱུང་དུས་འདྲ་འདྲ་རེད།
ཟས་ཀྱི་ཞིམ་མངར་ལྕེ་ནས་མིད་པའི་བར།
འཁོར་བའི་སྐྱིད་སྡུག་ཞག་གསུམ་འདི་ཡི་རིང་།
སྤྲང་པོ་སྡུག་ཀྱང་མི་ཚེ་འཁྱོལ་འགྲོ་ལོ།
རྒྱལ་པོ་སྐྱིད་ཀྱང་ཐ་མ་ཤི་འགྲོ་ལོ།
དེ་སྔ་སོང་བའི་གྲངས་ཀ་མི་ཤེས་འདུག
ད་དུང་འགྲོ་རྒྱུའི་གདེང་ཚོད་སུ་ཡིས་ཤེས།
ཡོང་གིན་ཡོང་གིན་འགྲོ་གིན་འགྲོ་གིན་འདུག
དོན་དུ་ཡོང་མི་ཚང་མ་འགྲོ་མི་རེད།
འཁོར་བ་འདི་ལ་རྟག་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད།
རྟག་པ་མེད་པ་བདེན་པ་སུ་ལ་ཡོད།
རྟག་པ་བརྟན་པ་མེད་པའི་མི་ཚེ་འདི།
ལ་འགོའི་ཁ་ཡི་ཁྲི་གདུགས་ཉི་མ་འདྲ།
བྱོན་ན་མ་གཏོགས་བཞུགས་རྒྱུ་ཡོང་མདོག་མེད།
ད་དུང་ཕྲུ་གུའི་སྣང་བས་མ་ཡེངས་པར།
མཁས་པ་ཡིན་ན་དོན་གྱི་རྡོ་ཁ་སྒྲིལ།
དོན་རྩ་བསྒྲིལ་ན་དཔའ་བོའི་ཡང་རྩེ་རེད།
འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ལས་ལ་སྙིང་པོ་མེད།
འཁོར་བ་གཏན་དུ་སྡོད་པའི་ས་མ་རེད།
འགྲུལ་པ་ཞག་གསུམ་གནས་ཚང་གནས་མགྲོན་རེད།
སོ་སོའི་བསམ་བློ་སོ་སོས་བཏང་བ་དགའ།
འགྲུལ་པ་འགྲོ་ཆས་སྔོན་ནས་མ་བསྒྲིགས་ན།
གནས་ཚང་རྒྱབ་ཏུ་ཁྱེར་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་མེད།
གནས་མོ་རོཊ་ལ་ཁྲིད་རྒྱུ་ཡོད་མདོག་མེད།
རང་ནོར་རང་ལ་བདག་དུས་བསམ་བློ་ཐོངས།
ལྡེ་མིག་མི་ལ་ཤོར་དུས་ འགྱོད་པའི་རྒྱུ།
ཕ་མཤི་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་འགྲོ།
ཕྲུ་གུ་བསྡད་པ་མང་པོ་མཐོང་ཡོད་འགྲོ།
ཨ་མའི་རྗེས་སུ་ཨོ་ལོ་འགྲོ་མདོག་མེད།
ཨ་མའི་མཇུག་ལ་བུ་མོ་འགྲོ་མདོག་མེད།
སོ་སོའི་ནམ་དུས་སོ་སོས་བསྐྱལ་ནས་འགྲོ།
ཁྱོད་རང་ཁྱོད་རའི་བསམ་བློ་ཁྱོད་རས་ཐོངས།
གཅིག་པུར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་ཆས་འདི།
སྔོན་སྔོན་སྔོན་ནས་སྤྲང་པོའི་ལག་སྐུར།
ནོར་གྱི་རྟ་ལ་འགྲོ་བའི་བང་འགྲོས་སློབས།
ཕྱི་མ་འགྲོ་བའི་ལམ་ལ་ཐོན་ཆོག་གྱིས།
ཕ་རོལ་ཕྱུག་པོ་ལོངས་སྤྱོད་དགོས་འདོད་ན།
འདི་རུ་སྤྲང་པོའི་སྐྱིད་སྡུག་བལྟས་པ་བཟང་།
ས་ཡི་འོག་ཏུ་ཁམ་བུ་ཟ་འདོད་ན།
ས་སྟེང་འདི་རུ་ཁམ་སྡོང་བཙུགས་པ་བཟང་།
ཀུན་ལ་བདེ་བའི་རྩ་བ་བཙུགས་པ་བཟང་།
ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་མི་སེམས་འཛིན་རྒྱུ་མེད།
ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞན་དོན་འགྲིག་ལེ་རེད།
ཁྱོད་རང་ཁྱོད་རའི་འདོད་པ་ཟིན་འདོད་ན།
ཆང་དང་ཨ་རག་དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད།
ང་ང་ང་རྒྱལ་ཟེར་བའི་བང་རྒྱས་ཅན།
གསེར་དངུལ་ཟངས་དང་གཏམ་དོན་ང་ཟེར་ཞིང་།
ཞིམ་པོ་ང་དང་འཇམ་པོ་ང་ཟེར་གྱི།
ལེགས་པོ་ང་དང་མཛེས་པོ་ང་ཟེར་གྱི་
གནས་བཟང་བསྐོར་ཀྱང་རྐང་ཆུང་ན་རོགས་རེད།
རི་ཁྲོད་འགྲིམས་ཀྱང་རྣ་ཅོག་ཚ་རོགས་རེད།
རླུང་ལ་གཅུས་བསྐོར་མཐོང་ཡང་སྟོང་པ་རེད།
རྡེའུ་བཅུད་ལེན་རང་སྡུག་རང་གིས་ཉོས།
བྱ་ལུགས་བྱེད་ལུགས་ལྡན་པའི་ཕ་རྒན་ཚོ།
འདོད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་པ་བརྒྱ་ལས་ལྷག
རང་འདོད་ཅན་གྱི་མི་ལ་ངོ་ཚ་མེད།
ངོ་ཚ་མེད་པའི་མི་དེ་དུད་འགྲོའི་རྒྱུད།
བུ་མོ་རྒྱན་དང་གོས་ཀྱིས་སྤུད་གྱུར་ཀྱང་།
ནོར་བཟང་རྒྱ་ལུའི་བཙུན་མོར་ཉར་མདོག་མེད།
སེམས་གོས་མ་ཆོད་ལྷ་ཆོས་བྱས་གྱུར་ཀྱང་།
མེ་ལོང་མུན་པའི་གླིང་དུ་གསལ་མདོག་མེད།
ཆུ་འཐག་གླང་གི་མིག་དེ་ཡོལ་བས་བསྒྲིབས།
ཉིན་གང་སོང་ཡང་དགོང་མོ་ས་དེར་ལུས།
འདོད་པའི་ཞགས་ཐག་རྐང་ནས་མ་ཁྲོལ་ན།
ལྷ་ཆོས་བྱས་སོང་ཟེར་ཡང་སྟོང་པ་རེད།
གཤོག་སྒྲོ་དར་གྱི་སྐུད་པས་བསྡམས་པ་ན།
རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་ནམ་འཕང་གཅོད་མདོག་མེད།
དམ་ཚིག་སེམས་དང་བརྩོན་འགྲུས་སྙིང་ནས་དགོས།
ཐུག་རྒྱུ་གང་ཡོད་ཅི་ཡོད་སེམས་ལ་ཐུག
ལམ་བུ་འདི་ནི་སེམས་པ་དྲུང་གི་ལམ།
སེམས་ལ་གད་བདར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྒྱོབ།
ཚང་མ་སྨོན་རྒྱུ་ཨེ་ཡོང་ལྟོས་ཤིག་ཨང་།
གཏམ་བཟང་ཁྱེར་རྒྱུ་ཨེ་ཡོང་ལྟོས་ཤིག་ཨང་།
སྲོལ་བཟང་ཞོག་རྒྱུ་ཨེ་ཡོང་ལྟོས་ཤིག་ཨང་།
དེ་གསུང་འཛོམས་ན་དང་པོའི་དང་པོ་རེད།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་སྙིང་གཏམ་བཤད་ཡོད་དོ།
ཉན་དང་མི་ཉན་སོ་སོའི་བསམ་བློ་རེད།
ཡིན་ཀྱང་རྒྱ་ཤོག་རི་མོས་འཁེང་སོང་ངོ་།
རྒྱ་སྨྱུག་སེར་པོའི་བླ་ཁ་རྫོགས་སོང་ངོ་། །

རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ་རེད།
ཁྲིམས་དང་མཐུན་ན་རྒྱལ་གཞིས་མངའ་ཐང་ལྡན།
ཁྲིམས་འགོ་ནོན་ན་བསམ་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།
ཁྲིམས་གཞུང་ལྡན་ན་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས།
མཚོ་མོ་འཁྱོམས་ན་ཉ་མོ་ལས་ཀྱིས་འཁྱོམས།
ལུང་པ་དབུལ་ན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱིས་དབུལ།
རྗེ་དཔོན་དར་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་ས་སྡེ་འཕྲུལ།
ཡུལ་སྡེ་མེད་པའི་རྗེ་དཔོན་དགོད་རེ་བྲོ།
དཔོན་འབངས་མེད་ནད་པ་ཨེམ་རྗེའི་དཔེ་བཞིན་དུ།
གཙག་བུ་བཙུགས་པའི་ཤུལ་ལ་རྨ་སྨན་ཐོབས།
བཀའ་བཀྱོན་དགོངས་འཚོམས་གཞུག་ལ་བྱམས་སྐྱོངས་མཛོད།
དང་པོ་ཉེས་པ་བཅའ་ཡང་ཕེབས་དང་བསྟུན།
གཉིས་པ་ཉེས་པའི་ཐོག་ཏུ་ཉེས་རྡུང་ཐོངས།
གསུམ་པ་མི་ངན་རྩ་མེད་བཟོས་ཀྱང་རུང་།
དེ་འདྲའི་མི་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྟ་དགོས་མེད།
ལུ་གུ་མ་འཁྱེར་གོང་ལ་སྤྱང་ཀི་སྲུངས།
ཡུལ་བདེ་མ་འཁྱོམས་གོང་ལ་མི་ངན་ཕུད།
རྒྱལ་པོ་ཞོ་ལྟར་ཆགས་ནས་ཉལ་བསྡད་ན།
ཡུལ་སྡེ་ཁྲག་ལྟར་འཁྲུགས་པ་མི་ཤེས་སོ།
ལུག་རྫི་ཇ་ཆང་གཉིས་ལ་མགོ་འཁོར་ན།
ལུ་གུ་སྤྱང་ཀིས་འཁྱེར་བ་དངོས་བདེན་རེད།
གང་ལ་མཁས་པའི་མི་དེ་ལས་ལ་མངགས།
ཤིང་བཟོ་མཁས་ཀྱང་ལྷ་བྲིས་ཡོང་མདོག་མེད།
སྤྱང་ཀི་དགའ་ཡང་ལུག་རྫིས་ཉན་མདོག་མེད།
ལས་འབྲས་ཅན་ལ་མི་ཡི་རྗེ་དཔོན་སྐོས།
ལུ་གུ་སྤྱང་ཀའི་ཁ་ལ་བཅུག་ཡོང་ངོ་།
ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དོན་གྱི་རྡོ་ཁ་སྒྲིལ།
ནོར་བུ་དགོས་ན་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ལ་ཡོད།
དམ་ཚིག་གཙང་མའི་མི་ལ་བློ་གཏད་བཅོལ།
རྡོ་རྗེ་བྲག་ལ་འགྱུར་བ་ཅི་ལ་སྲིད།
ཉིན་མཚན་མེད་པར་མཁས་པའི་མི་དང་བསྟུན།
ཚ་ཁའི་ཁྱི་རོ་མཐའ་མ་ཚ་ལ་འགྲོ།
ཤ་ཚ་ཅན་ལ་སྐྱོང་མཐར་རིམ་པ་སྤྲོད།
བྱས་རྗེས་དྲུད་ཤུལ་བྱུང་ན་བློ་ཁ་རྫོགས།
བྱས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་པ་ཕམ་མ་འཇུག
བྱེད་རྒྱུ་མདུན་དུ་ཡོད་དུས་བྱེད་མཁན་མང་།
བློ་གཏད་བཅོལ་མི་རྣམས་ཚོ་མཐའ་ནས་བསྐོར།
འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་གཏམ་བཟང་སྐད་ཀྱིས་ཁེངས།
དཔའ་རྩལ་ཅན་ལ་དལ་དུས་བདག་པོ་སྤྲོད།
འགག་རྩར་ཐུག་དུས་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་ཡོང་།
རྒྱུན་དུ་བང་མཛོད་ནོར་གྱིས་རྒྱོང་རྒྱུ་གྱིས།
རྐྱེན་རྩ་ལྷག་ཡོང་དགྲ་བོ་མཆོངས་ཡོང་ངོ་།
དགྲ་མགོ་འདུལ་བར་དགོས་རྒྱུའི་དགོས་ཆ་གཉིས།
ནོར་དང་དཔུང་གིས་དགྲ་བོ་ཆམ་ལ་འབེབས།
ནོར་རྫས་མེད་པར་དཔུང་རོགས་ཡོང་ཐབས་མེད།
དཔུང་རོགས་འཚོལ་བར་ནོར་རྫས་མེད་ཐབས་མེད།
དེ་གཉིས་འཛོམས་ན་དགྲ་བོ་ལས་ཀྱིས་འཇོམས།
ནོར་ལ་ཕ་མས་བུ་ཚ་གསོ་གསོ་མཛོད།
ལོ་མང་སོང་བའི་རྒད་པའི་ཁ་ལ་ཉོན།
སྐྱིད་སྡུག་མང་པོ་མྱོང་བའི་མི་རྒན་རེད།
ལྕགས་ཀྱི་ལྕགས་རིའི་མཚམས་སུ་སླེབས་པའི་དུས།
གཞོན་པའི་ཤེད་ལས་རྒད་པའི་ཇུས་བྱ་བཟང་།
དགྲ་བོ་འཕྲལ་གང་འཕྲལ་ལ་འདུལ་འདོད་ན།
སྐབས་ཐོགས་གྲོགས་ལ་བཀུག་ནས་བསྡད་པ་བཟང་།
ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་རྩ་ལེན་ཟེར་ན།
མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ་འཕྱར་རྒྱུ་སྨྱོན་པའི་ལས།
མི་ཐུབ་དགྲ་དང་འཛིང་འཛིང་བཞག་པ་དགའ།
འཛོག་རུམ་གཙག་བུའི་སྟེང་དུ་རྒྱག་མདོག་མེད།
འདན་མ་མི་དགོས་དེ་སར་དངོས་ཡིན་ཀྱང་།
འགྲིག་ཙམ་བྱུང་ན་འགྲིགས་པ་གཙོ་དོན་ཆེ།
གདོང་བསུ་དཔའ་བོ་རྒྱལ་ཁམས་ཉེས་སུ་ཁག
ཐབས་རྣམས་འཕྲུལ་གྱི་མེ་མདའ་རྒྱང་ནས་འཕེན།
དང་པོ་ཐབས་རྣམས་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་གཏོད།
རྒྱ་ལ་འཁྲུག་དགོས་བྱུང་ཡང་བྱ་ཐབས་མེད།
གོ་བོ་མེད་པའི་མི་དེ་ཁྱི་ལས་ལོད།
ཁྱི་ངན་བྱུང་ན་བེར་ག་རྣ་ལ་དཀྲི།
ཕྱིན་ཐོངས་ཟེར་ན་ཕྱིན་རྒྱུའི་ལམ་བུ་ཐོངས།
འཛིང་ཐོངས་ཟེར་ན་གོམ་གསུམ་སྔོན་ལ་སྤོས།
འཛོམ་རེ་ཁོང་ཁྲོ་སློང་དུས་མ་དྲན་ན།
རྗེས་སུ་དྲན་ན་རང་གི་ཁ་ལ་རྒྱོབ།
དོན་རྩ་འཇམ་པོའི་སྒོ་ནས་ལོན་ཟེར་ན།
ང་རྒྱལ་ཁོང་ཁྲོ་དོན་མེད་སྟོང་པ་རེད།
ཁོང་ཁྲོ་དབང་དུ་འདུས་ན་མཁས་པའི་རྟགས།
ཁོང་ཁྲོའི་རྗེས་ལ་འགྲོ་མི་གླེན་པ་རེད།
བསམ་བློ་སྔོན་ལ་ཐོངས་ན་མཁས་པ་ཡིན།
རྐྱེན་རྩ་མདུན་དུ་ལྷག་པ་སུས་ཀྱང་མཐོང་།
དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་གཅོག་པ་སུས་ཀྱང་མཐོང་།
ཆག་པ་སྒྲིག་དགོས་བྱུང་ན་ཉ་སྒྲིག་ཡོང་།
དགྲ་བོ་མགོ་བོ་བསྒུར་ནས་སླེབས་བྱུང་ན་།
སྙིང་གི་ཁོང་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཐོན།
མགོ་བོ་བསྒུར་བའི་དགྲ་བོ་ཕམ་མ་འཇུག
ཡིན་ཀྱང་ཁྲམ་དང་གཡོ་སྒྱུར་དོགས་ཟོ་དགོས།
གཙང་པོ་མཁར་གྱི་དཀྱིལ་ཞབས་རྒྱུགས་པ་དེ།
རགས་རྒྱག་མ་བྱུང་མཐའ་མར་མཁར་ལ་གཤེད།
ངན་པ་བསྐྱངས་ན་བཟང་པོ་བརྡུངས་པ་འདྲ།
རྐུན་པོ་གསོས་ནཆོས་པ་བསོད་པ་འདྲ།
དུག་སྦྲུལ་བཞག་ན་མགོ་ནག་མི་ལ་གནོད།
སྤྱང་ཀི་བཞག་ན་གཡང་དཀར་ལུག་ལ་ངན།
ཁྱི་ཡིས་མི་ལ་རྨུགས་པ་ཡིན་མི་ཞུ།
ཁྱི་ངན་བདག་འཛིན་བྱེད་མཁན་མི་ངན་རེད།
དགྲ་མགོ་འདུལ་མཁན་གཉེན་མགོ་སྐྱོང་མཁན་དགོས།
འཇམ་རང་དྲགས་ན་དགྲ་བོ་གཉའ་རེངས་ཡོང་།
གྱོང་རང་དྲགས་ན་འགག་ལ་ཐུག་པའི་ཉེན།
འཇམ་རྩུབ་བསྲེས་ནས་ཀུན་ལ་འདུལ་ལུགས་མཛོད།
དགྲ་གཉེན་ཚང་མ་ཐབས་ཀྱིས་གྲོགས་སུ་ཁུགས།
འཕྲལ་དང་ཕུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་འཛིན་འདོད་ན།
ཉི་རིང་མེད་པར་གསེར་ཁྲིའི་ཐོག་ནས་དྲོངས།
ཡུལ་བདེ་མི་བདེ་ཡོང་བའི་དགོངས་པ་དང་།
དགོང་མོ་ས་ལ་བབས་ཚེ་ཆོས་ལ་འབུངས།
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཕྱག་འཚལ་སྨོན་ལམ་ཐོབས།
གཏན་གྱི་རེ་ད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཞུ།
རིན་ཆེན་སྐར་མའི་བདག་པོའི་བཀའ་དང་བསྟུན།
འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དབུ་འཕང་མཐོ་དགོས་ན།
མི་རྟག་འཆི་བ་མ་བརྗེད་ཐུགས་ལ་ཞོག
འདོད་འདོད་ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་གྲོས་གྲོས་ཀྱི།
དོན་གྱི་སྙན་ཞུ་མུ་ཏིག་དར་ལ་བརྒྱུས།
ཁམས་གསུམ་དབང་འདུས་དྲུང་དུ་ཕུལ་ཡོད་དོ།
རིན་ཐང་སྐོར་དུས་བརྒྱ་སྟར་གྲངས་སུ་ཚུད། །

འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྒང་གཤོངས་མང་ཞིག་འདུག
སྐྱིད་སྡུག་རིང་ཐུང་སྦོམ་ཕྲ་གྲངས་མེད་རེད།
འདྲ་འདྲ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་མཐོང་གསལ་རེད།
འདི་ལ་ཆོག་ཤེས་རང་གིས་བྱས་པ་དགའ།
ཐོད་པའི་རི་མོ་བསུབས་ཀྱང་ཟུབ་རྒྱུ་མེད།
དེ་ལས་རི་མོའི་འགྲོ་ལུགས་བསྟུན་པ་དགའ།
ལྕོག་རོང་བོང་བུ་སྡུག་ཀྱང་རང་སྡུག་རེད།
སྒལ་པའི་རྒྱབ་ཁུར་མ་འཁྱེར་ཀ་མེད་རེད།
སེམས་གོས་ཆོད་ན་ནོར་ལ་མང་ཉུང་མེད།
ཆོག་ཤེས་མེད་པའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲང་པོ་དང་།
སེམས་གོས་ཆོད་ན་སྤྲང་པོ་དེ་ལས་ལྷག
རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་གཞིས་ཟོས་ནས་ལྟོགས་ལྷང་ལྷང་།
སྤྲང་ཕྲུག་ཐང་རྐྱལ་ཁེངས་ནས་སྤོ་དགྱེ་དགྱེད།
བཀོད་པའི་ལས་ལ་ཆོག་ཤེས་མ་བྱས་ན།
རང་སྡུག་རང་གིས་ཉོ་བ་དོན་མེད་རེད།
ཆོག་ཤེས་ལྡན་ན་ཕྱུག་དང་མ་ཕྱུག་མེད།
ལས་ལ་བཀོད་ན་དགྲ་ནོར་རང་གི་ནོར།
མ་བཀོད་ཕ་ནོར་བུ་ལ་བདག་པ་དཀའ།
ལྗང་པ་རྡོ་ཡི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་མདོག་མེད།
སྦག་སྦག་སིག་སིག་བྱས་པ་ཅི་ལ་ཕན།
སེམས་པ་ཤོར་ན་ཕ་བཟང་བུ་ལ་ཤོར།
ཆོག་ཤེས་བྱས་ན་ལུས་སེམས་བདེ་ལ་འཇོག
ལག་ལེན་ངན་པའི་རིགས་ལ་སྤང་བྱ་གྱིས།
ཕ་བདེ་བུ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་ཐོངས།
འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་གཏམ་དོན་ལག་པའི་མཐིལ།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་སྙིང་གཏམ་ཁ་ནས་ལུས།
སྙིང་གི་བུ་ཚོ་སྙིང་ནས་རྣ་བ་ཉོན།
གོ་བ་ཡོད་ན་གོ་རྒྱུ་བཤད་ཡོད་དོ།
མང་པོ་མེད་ཀྱང་བྲོ་བ་བཅུད་དང་ལྡན། །

དབྱར་ཁ་ལྕགས་དང་དགུན་ཁ་རྫ་ལ་ལྟོས།
དབྱར་དགུན་མེད་པར་དམར་པོའི་ལྕེ་ལ་ལྟོས།
སྙིང་གཏམ་སྙིང་གི་གྲོགས་ལ་ཤོད་ཚོད་གྱིས།
སྔ་གྲོགས་དགོང་དགྲར་སོང་བ་མང་པོ་ཡོད།
གསེར་དངུལ་མི་ལ་བཅོལ་དགོས་བྱུང་ཡང་ཆོལ།
བཅོལ་པོ་བརླག་ཀྱང་བཙལ་ནས་རྙེད་པ་རེད།
སྙིང་གཏམ་མི་ལ་བཅོལ་བཅོལ་མང་དྲགས་ན།
ལག་མགོ་ཁ་ལ་བཅུག་ནས་སྡོད་དགོས་ཡོང་།
གཏམ་གྱི་བདུད་པོ་སྙིང་གི་དོང་དུ་ཚུད།
ཁ་ལ་ལྕགས་དང་ལྕེ་ལ་སྒོ་ལྕགས་རྒྱོབ།
བདུད་པོ་དོང་ནས་ཤོར་ན་མི་ཕོ་གསོད།
འ་རྫི་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལ་ཕན།
མི་ཤོད་དགུ་ཤོད་ཤོད་རྒྱུ་མང་དྲགས་ན།
མི་ལ་མ་ཤོད་ཟེར་གིན་སྡོད་དགོས་ཡོང་།
ནར་ནར་ལྕེ་ལ་བདག་པོ་མ་བརྒྱབ་ན།
རིལ་རིལ་དབུ་ལ་འོ་རྒྱལ་བཟོས་ཡོང་ངོ་།
མ་བཤད་གཏམ་དེ་ག་དུས་བཤད་བཤད་རེད།
བཤད་ནས་འགྱོད་དགོས་བྱུང་ན་ཐ་མའི་ལས།
མ་བཤད་བར་དུ་གཏམ་ལ་རང་དབང་ཐོབ།
བཤད་ནས་གཏམ་གྱི་དབང་དུ་ཤོད་མཁན་ཚུད།
བཟང་པོ་ཡོངས་ལ་ངན་པ་ལབ་ཉེན་ཆེ།
བཟང་པོའི་བསླབ་བྱ་ངན་པའི་དགྲ་ལ་འགྲོ།
དེ་ལས་བཟང་ངན་ཚང་མ་བཟང་པོས་སྐྱོངས།
བཟང་པོ་དགྲ་མགོ་ངན་པོས་བཟློག་པས་བསྟུན།
གཏམ་ལ་དྲང་བའི་མི་དེ་སེམས་ནས་དྲང་།
སེམས་པ་དྲང་ན་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྣ་ཟིན།
ད་ལྟ་དེ་ལས་ཕུགས་ཡུལ་སྐྱིད་ཀྱང་སྐྱིད།
འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བསམ་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་འདོད་དང་སྣག་སྨྱུག་ཐུག
དཀར་པོའི་ཐོག་ཏུ་ནག་པོའི་བྲིས་ཆ་གསལ།
བྲིས་མི་ས་འོག་བྲིས་ཆ་ས་ཡི་ཐོག
འཛམ་གླིང་མ་བསྙེལ་བསམ་བློའི་དྲན་གསོ་མཛོད།

འཛམ་གླིང་མེ་ལོང་ཕར་བལྟ་ཚུར་བལྟ་རེད།
འཁོར་བ་བྲག་རི་བཞིན་དུ་ཁ་ལན་སློག
རང་གིས་གར་བལྟས་མེ་ལོང་ནང་དུ་གསལ།
རང་གིས་གང་ལབ་བྲག་རིས་ཁ་ལན་སློག
བཟང་ན་བཟང་དང་ངན་ན་ངན་གྱི་ལན།
འདི་ནི་ཡོང་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ལས།
ཚང་མ་སྨོན་པའི་འདོད་པ་མེད་ཟེར་ན།
གཞན་ལ་མ་ལབ་རང་ལ་དྭོགས་ཟོན་གྱིས།
ཚང་མ་རང་གི་མདོག་དང་མཐུན་ཡོང་ངོ་།
གང་བྱས་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་གསལ་ཡོང་ངོ་།
གཞན་ལ་དགའ་ཚོད་ཁྱེད་རང་དགའ་མེད་ཡིན།
གང་ལྟར་བཟང་ལ་ངཟང་དང་ངན་ལ་ངན།
དུག་ཤིང་སྡོང་པོས་ཁམ་བུ་སྟེར་མདོག་མེད།
ཁམ་བུ་དགོས་ན་ཁམ་སྡོང་འགྲམ་ལ་སོང་།
རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་འདོད་པ་ཡོད་ཟེར་ན།
དོན་མེད་མུན་པའི་གླིང་དུ་མ་སོང་ཞིག
གཞན་ནས་ལགས་ལགས་ལུགས་ལུགས་དགོས་ཟེར་ན།
རང་ལ་ལགས་ལགས་ལུགས་ལུགས་མང་ཉུང་དགོས།
ཆེ་འདོད་ཅན་ལ་ཆེ་བ་ཡོང་ང་དཀའ།
དེ་ཡི་ཐབས་ལ་ཆེ་འདོད་བཞག་པ་དགའ།
བྱམས་པོ་བྱས་ན་དགྲ་ཡང་གཉེན་ལ་འགྲོ།
རྩུབ་ཚོད་མ་ཟིན་བུ་ཡང་ཞེན་པ་ལོག
ཐོད་པའི་རི་མོ་གྱེན་ལ་ཡོད་པའི་མི།
སོ་དཀར་འཛུམ་ལེགས་མི་སེམས་འཛིན་པར་མཁས།
ལས་བཟང་བྱས་ནས་ཐར་པའི་ལམ་བུ་ལ།
གཏམ་བཟང་ཁྱེར་ནས་སོང་ཞིག་ཕ་ཡི་བུ།
རི་མི་ཐུར་ལ་ཡོད་པའི་མི་ངན་ལ།
དུག་སྦྲུལ་ཁྱི་སྨྱོན་གཉིས་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་ཚང་།
ཉིན་མཚན་མེད་པར་རྨུག་རྒྱུ་ཁོ་ལས་མེད།
ལག་ལེན་ངན་པའི་ཐལ་བ་བསླངས་ནས་འགྲོ།
བཟང་པོ་འོངས་པའི་རྗེས་ལ་གཏམ་བཟང་ཡོད།
བཟང་པོའི་ལོ་ལ་བཟང་པོའི་འབྲས་བུ་སྨིན།
ངན་པའི་འབྲས་བུ་ངན་པའི་སྐེ་ལ་འཁྲིལ།
ངན་པའི་རྗེས་ལ་ལྟས་ངན་གཏམ་ངན་ཡོད།
རྒྱ་སྨྱུག་སེར་པོའི་ཁ་ནས་ཚིགས་གསུམ་ལུས།
རྒྱ་ཤོགས་དཀར་པོའི་སེམས་ལ་གསལ་ཡོང་ངོ་།
རྒྱ་སྐད་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་འགྱུར་ཡོང་ངོ་།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་བློ་ཐག་ཆོད་སོང་ངོ་།

དམའ་ས་བཟུང་ནས་གང་ཅིར་བཟོད་པ་བསྒོམས།
དོན་གྱི་རྡོ་ཁ་རང་གྱི་སྙིང་དུ་ཞོག
མི་སེམས་འཛིན་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱིན་སོང།
རང་འདོན་སྒྲིག་པའི་ཇུས་ཆ་གཏོང་གིན་སོང།
སྟོང་པ་ཁ་ཡིས་ཁེངས་པའི་དོན་རྩ་ལོངས།
དེ་འདྲའི་ཐབས་ལ་དམའ་ས་བཟུང་བ་དགའ།
དམའ་ས་བཟུང་བའི་མི་ལ་དགའ་མཁན་མང་།
དེ་འདྲའི་མི་ལ་ཡིད་ནས་ཕན་མཁན་མང་།
མི་ཚེ་ཇ་ཆང་ལོངས་སྤྱོད་ངང་དུ་འགྲོ།
འདིར་བཞུགས་འདིར་འབྱོན་ཟེར་མཁན་མང་པོ་ཡོང་།
འདོད་པའི་རྟ་རྒོད་ཚོད་ཀྱི་སྲབ་ཁ་འཐེན།
གང་ས་ཅི་ཐད་རང་ཚོད་རང་གིས་ཟུངས།
འགྲོ་ཚོད་སྡོད་ཚོད་ཤོད་ཚོད་བྱེད་ཚོད་དང་།
སྐྱིད་པོ་བྱེད་ཚོད་སྡུག་པའི་འཁུར་ཚོད་དང་།
ཞིམ་པོའི་ཟ་ཚོད་འཇམ་པོའི་གྱོན་ཚོད་རྣམས།
མི་ལ་ཚང་ན་མཁས་པའི་ཡང་རྩེ་ཡིན།
དེ་འདྲའི་མི་ལ་སྐར་མའི་བདག་པོ་རྙེད།
ད་ལྟ་དེ་ལས་ཕུགས་ཡུལ་ལས་འབྲས་ཡང་།
འདོད་པ་ཚོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་ཤོར་དང་གཅིག
ཚོད་ལ་སེམས་ཀྱི་བཀོད་པ་མེད་དང་གཉིས།
དེ་འདྲའི་མི་དང་བསྡེབས་ནས་བསྡད་གཞན་འདྲ།
དེ་འདྲའི་ཆག་སྒོ་ནང་ལ་འཁྲིད་ཡོང་ངོ་།
ལས་ལ་ཚོད་མེད་ཐ་མ་ཕུང་བའི་གཞི།
ཚོང་ལ་ཚོད་མེད་མཐའ་གཞུག་ཕམ་པའི་གཞི།
ཁ་ལ་ཚོད་མེད་རྐུབ་ལ་ཉོ་བའི་གཞི།
དགོད་ལ་ཚོད་མེད་མཐའ་གཞུག་ངུ་བའི་གཞི།
འཁོར་ལ་གཡས་གཡོན་གཡང་དང་གད་པའི་གླིང་།
ཟག་ན་ཟག་ཆོག་རིལ་ན་རིལ་ཆོག་རེད།
དེ་འདྲའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བཟོ་བསྡོད་མཁས་མཛོད།
གདོང་དྲུག་འཁོར་བ་འབྲོག་པའི་ཤོ་དང་འདྲ།
སྤ་ར་ལྕ་མོ་གང་ཐོན་ངེས་མེད་རེད།
ཁེ་གྱོང་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་འགྲོ་ལུགས་མཛོད།
ཁེ་ཡི་སྒོ་མོ་དབྱེ་རྒྱུའི་བྱུས་ལ་ལྟོས།
གྱོང་གི་ལམ་བུ་དགག་རྒྱའི་བྱུས་ལ་ལྟོས།
ཁེ་སྒྱོང་གཉིས་ལ་སྦོམ་ཕྲ་ཤོར་བའི་དུས།
སྡུག་སྙིང་གནན་ནས་སྡུག་ཚོད་བཟུང་བ་དགའ།
ཚོད་མེད་ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་ཚོད་ནས་ཤོར།
གཏམ་གྱི་ནོར་བུ་ཤོག་བུའི་ཐང་ལ་ཤོར།
རིན་ཐང་བསྐོར་དུས་སྐོར་ཐང་མ་ལོག་མཛོད།
ནོམ་པ་འཛིར་ནས་ཡོད་དོ་ཕ་ཡི་བུ། །

ཞིམ་ཚད་མ་ཟ་མཇམ་ཚད་མ་གྱོན་ཞིག
ཁ་ལུས་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་ལ་སྦྱར་ཡོང་ངོ་།
ཁོག་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད།
ཟ་མ་གཅིག་པའོ་སྡོད་ས་ཡིན་མདོག་མེད།
མིག་དང་གྲོད་པ་གཉིས་པ་ཁེངས་རྒྱུ་མེད།
ལྟ་ཚོད་ཟ་ཚོད་རང་གིས་བྱས་པ་དགའ།
གྲོད་པ་ཐབ་ལ་འཚོད་འཚོད་མང་འདྲག་ན།
སྡུག་རྩྭ་ཐུག་དུས་སྒྱིད་བུ་གྲང་བ་དགའ།
མི་ལ་རེ་བའི་ཇ་ཆང་ལོངས་སྤྱོད་ལས།
རང་གི་རྩྭ་རྐྱང་ཆུ་རྐྱང་བྲོ་བ་ཞིམ།
ལས་ངན་ཤན་པའི་དྲེག་ཁུ་བཟའ་བ་ལས།
དམར་དད་ལངས་ན་ཤིག་ཀྱང་ཟ་བ་དགའ།
ཟ་རྒྱུ་ཉལ་རྒྱུ་བ་དང་བོང་བུའི་ལས།
དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཨེ་དགའ་ཕ་ཡུ་བུ།
ཁྱི་དང་གྲོད་པ་ལག་ནས་ཤོར་སོང་ན།
རྟ་རོ་བོང་རོ་ཐོག་ལ་ཤོར་ཉེན་ཆེ།
གྲོད་པའི་སྒོ་ལ་བསྡམ་ཚོད་མ་བྱས་ན།
གཏམ་གྱི་ནོར་བུ་རྐུ་ལ་ཤོར་བའི་ཉེན།
གཏམ་གྱི་ཕུ་ཐུང་འཇོལ་འཇོལ་དགོས་འདོད་ན།
གྲོད་པའི་ལག་མགོ་ཐུང་དུ་བཅུག་པ་དགའ།
ཆུ་ནང་ཉ་མོ་སྤགས་ལ་དད་པས་ཕུང་།
བྱི་བ་བྱིའུ་འཇོལ་པད་ཁ་ཟོས་པ་ལན།
བྱི་བ་དམག་ཆུང་ལྟོགས་ལ་ཟ་འདོད་ཀྱིས།
ས་མདའ་སྐེ་ལ་ཟུག་པ་ཟ་མའི་སྐྱོན།
བྱང་ཐང་ཝ་མོ་རང་ཚོད་མ་ཟིན་ན།
མགོ་ལྤགས་ཐང་ལ་བཤུ་བ་ཟ་མའི་སྐྱོན།
སྟག་དམར་ངར་ཞིན་བུ་བཞིན་འཛིན་རྒྱུ་འདི།
སྟག་རྒན་ལུག་ལ་ཁྱི་ལྟར་མཆོངས་པས་ཉེས།
མཁས་པ་འདི་ཡིན་ཞུ་རྒྱུ་མེད་ལགས་ཀྱང་།
དཀར་པོའི་ཐོག་དུ་ནག་པོའི་བྲིས་ཆ་གསལ།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་ས་འོག་སོང་ན་ཡང་།
རྒྱ་ཤོག་ལོགས་ཀྱི་སྣག་ཚའི་རི་མོ་འདི།
ས་སྟེང་ཡུན་རིང་གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག
ཚང་མའི་ཡིད་དུ་འོང་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །

འཇིག་རྟེན་ལྟ་ལུགས་གཅིག་ལ་མཐོང་ལུགས་གཉིས།
ལྟ་ལུགས་གཅིག་ལ་རིག་ཀྱང་རིག་གཅིག་འདུག
ཕ་ཡིས་བུ་དང་བུ་ཡིས་ཕ་བྱེད་པ།
དེ་འདྲ་བསམ་ན་ཐུང་ཐུང་ག་ནས་ཡིན།
མ་བསམས་གྱུར་ན་ཕ་བུའི་དམ་ཚིག་ཉམས།
དམ་ཉམས་ལག་ལེན་སྡང་བའི་དགྲ་ལ་འགྱུར།
ཕྲུ་གུ་ཕ་མ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་།
ལག་ཐོག་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེ་རེ་ཙམ།
ཚེ་སྟོད་ཡོད་ཀྱང་ཚེ་སྨད་མེད་པ་མང་།
ཕ་བུའི་དམ་ཚིག་བསྲུང་ནས་བསྲུངས་པ་དགའ།
དུས་ཚོད་ཆུ་ཚོད་མ་འགྱངས་གྲོལ་ནས་འགྲོ།
འཐུས་ཤོར་མེད་པར་བུ་ལ་ཡོན་ཏན་སློབས།
ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡི་གི་དང་།
ཡོན་ཏན་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡི་གི་རེད།
ཕྲུ་གུའི་ཡི་གི་གསེར་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་སྐྱོལ།
མི་ཕོའི་ཡི་གི་སྟག་གདན་སྟེང་དུ་འཇོག
བླ་མའི་ཆོས་རར་ཡི་གི་མེ་ལོང་རེད།
ཡིག་ཡོད་མིག་ཡོད་མཁས་པ་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད།
ཡིག་ཡོད་མིག་ཡོད་ལོང་བ་ལྐུགས་པའི་རྒྱུད།
ཀྱོག་ཀྱོག་ཡི་གི་གཞུ་ལྟར་འཁྱོག་གྱུར་ཀྱང་།
དོན་རྩ་མདའ་ལས་འདྲོང་བ་དེ་རུ་ཚང་།
ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་རེད།
དགོས་འདོད་རིན་ཆེན་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་རེད།
དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་དགོས་འདོད་ཐོགས་པ་མེད།
དོན་དུ་མི་ལ་ཡོན་ཏན་ཚང་བ་དགོས།
ནོར་རྫས་མཚམས་རེ་སོང་འགྲོ་མཚམས་རེ་ཡོང་།
ནོར་ལ་བསྐྱུར་བརླག་རྐུན་མས་འཁྱེར་བའི་ཉེན།
ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་འཛད་མེད་ཕུགས་ཀྱི་གཏེར།
ན་སོ་གཞོན་དུས་བུ་ལ་སྦྱོང་ཐར་སློབས།
ན་སོ་ལོངས་ནས་བསླབ་དགོས་མེད་པ་གྱིས།
ལྕང་གསར་གཞོན་དུས་འདྲོངས་ན་འདྲོངས་པ་རེད།
ལྕང་རྒན་སྲོང་སྲོང་མང་ན་ཆག་པའི་ཉེན།
ངན་པའི་མི་དང་གྲོགས་ལ་བསྡོངས་པ་ན།
དུག་དང་བསྡོངས་ན་དུག་གི་ཁ་རླངས་ཕོག
ངན་པའི་ཚོགས་དང་ནག་པོའི་སོལ་བ་འདྲ།
ཚ་མོས་བསྲེག་ཉེན་གྲང་མོས་རྫས་ཉེན་ཆེ།
ཁེ་དང་གྱོང་གྱི་བསྐོར་ཕྱོགས་གཏོང་གིན་སོང་།
ཡག་དང་ཉེས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱིན་སོང་།
ཡག་ན་ཡག་པས་ངོ་བསྟོད་བདག་རྐྱེན་སྤྲོད།
ཉེས་ན་ཉེས་སོང་ཟེར་བས་ཉེས་ཐགས་ཐོངས།
ཨ་མའི་ཁ་ལ་སྒོ་ལྕགས་བརྒྱབ་དྲགས་ན།
ཕྲུ་གུས་ཆག་སྒོའི་རྒྱལ་སྒོ་ཕྱེ་ཉེན་ཡོད།
རྡོ་ལ་ཕྱི་བདར་ཐོན་ན་ནོར་བུ་དང་།
ལྕགས་ལ་འཇམ་ཤ་ཐོན་ན་མེ་ལོང་ཡོང་།
ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་སྙིང་གི་བུ།
བྱ་ལུགས་བྱེད་ལུགས་ངན་ན་དགྲ་ལས་ལོད།
དེ་ཚོ་སེམས་པ་དཀར་བའི་སྐད་ཆ་རེད།
བུ་ཡོད་ཕ་ཚོ་ཐུགས་ལ་དེ་ལྟར་ཞོག །

དེ་ནས་གསོན་དང་ཨ་མའི་སྙིང་ཉེ་ཚོ།
བྱམས་དང་བརྩེ་བའི་ཅན་གྱི་དྲིན་ཆེན་མ།
ཕྲུ་གུ་ཆུང་དུས་ཨ་མའི་མགོ་རུ་སྡོད།
ལང་ལ་གཏོང་རང་གཏོང་ན་ཨ་མས་གཏོང་།
ཁ་ལ་མི་སྟེར་དགུ་སྟེར་ཨ་མས་སྟེར།
ལུས་ལ་མི་གཡོགས་དགུ་གཡོགས་ཨ་མས་གཡོགས།
ཆུང་དུས་ཨ་མས་ལང་ལ་བཏང་བའི་བུ།
ལང་ཤོར་ཐ་མ་ཨ་མ་དགའ་མི་ཁུག
དེ་འདྲས་མི་གསོད་བྱས་ནས་ཕུང་བ་མང་།
དེ་འདྲས་རྟ་འཁྱེར་བྱས་ནས་བྲོས་པ་མང་།
ཨ་མས་སྡུག་སྙིང་མནན་ས་མ་བསྡད་ན།
ཨ་མས་ཕྲུ་གུ་རླུང་ལ་བསྐུར་ཡོང་ངོ་།
རྐུན་མ་རྐུ་དུས་ཐུག་ཐུག་རྡུང་བ་དགའ།
ཧམ་གྱི་ཡོད་ན་གླེག་གླེག་སྟེར་བ་དགའ།
སྒོ་ང་རྐུ་དུས་ཁྲིག་ཁྲིག་མ་བཟོས་ན།
བྱ་མོ་ཁྱེར་བའི་རྗེས་ལ་རྟ་ཕོ་འཁྱེར།
ཞིམ་པོ་སྟེར་སྟེར་འཇམ་པོ་གཡོགས་གཡོགས་ཞོག
བྱ་ལུགས་མེད་ཀྱང་ཁ་ལ་ཟ་ལུགས་སློབས།
ཐ་མ་དེ་འདྲའི་སྨྱོ་སྨྱོ་སུ་ཞིག་སྨྱོ།
ཝ་ཕྲུག་ཐང་ནས་ཐང་ལ་ཟགས་རྒྱུ་མེད།
རྒོད་ཕྲུག་གཡང་ལ་ཟགས་པ་ སྙིང་ཡང་རྗེ།
སྤྲང་ཕྲུག་རྒྱལ་ཁམས་བསྐོར་བ་སྤྲང་པོའི་ལས།
ཕྱུག་པོ་སྤྲང་ལ་འཁྱམས་པ་དགྲ་ལ་འགྱུར།
ཉན་མཁན་ཡོད་ན་གོ་རྒྱུ་བཤད་ཡོད་དོ།
ལྟ་མཁན་ཡོད་ན་མཐོང་རྒྱུ་བསྟན་ཡོད་དོ།
སྨྱུ་གུའི་ཁ་ཡི་དོན་གྱི་རྡོ་ཁའི་ཚིག
ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་ཞོག་མཛོད་ཨ་མའི་ཚོགས།

དེ་ནས་ཉོན་དང་ཨ་མའི་ཨོ་ལོ་ཚོ།
སྟག་གཟིག་ནགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ནས་ཐོན་འདྲ་རྣམས།
ཕྲུ་གུ་མ་ཡི་ཁོག་ནས་ཐོན་པའི་དུས།
ལྟེ་བ་མ་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོང་བའི་དུས།
རྩེར་རྩེར་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་ཤ་རྡོག་གཅིག
ནུ་ཞོ་ཁ་ལ་སྦྱར་ཀྱང་འཐུང་མི་ཤེས།
རྐང་པ་ཡོད་ཀྱང་གོམ་པ་སྤོ་མི་ཤེས།
རྣ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཚིག་རྡ་སྤྲོད་མི་ཤེས།
མིག་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་བསམ་རྒྱུ་མ་ལ་མེད།
སེམས་པ་ཡོད་ཀྱང་བསམ་རྒྱུ་མ་ལས་མེད།
ངོ་ལ་འཁོར་བའི་སྦྲང་མ་དཀྲོག་མི་ཤེས།
མིག་ལ་འཚངས་བའི་ཐལ་བ་འདོན་མི་ཤེས།
གྲང་ངུ་འཁྱག་ངུ་ལྟོགས་ངུ་རྒྱག་པའི་དུས།
ཕ་མ་གཉིས་པོའི་དགོང་མོའི་གཉིད་ཐེབས་བཅག
སྐམ་པ་བུ་དང་རློན་པ་ཕ་མས་བྱེད།
འཇམ་པ་བུ་དང་རྩུབ་པ་ཕ་མས་བྱེད།
ད་ལྟའི་དེ་འདྲ་དེ་དུས་ཡིན་མདོག་མེད།
ཕྲུ་གུ་ཆུང་སུས་ལྟེ་བ་ཕ་མས་སྒྲོལ།
བྱ་ལུགས་བྱད་ལུགས་འགྲོ་ལུགས་སྡོད་ལུགས་སྦྱོངས།
གང་བྱས་ཡོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཕ་མའི་དྲིན།
ཁ་ནས་ཕྲི་སྟེ་བསགས་ཚད་བུ་ཡི་དོན།
ལས་འབྲས་རླུང་ལ་བསྐུར་རྒྱུ་བུ་ཡི་དོན།
བསམས་རྒྱུུ་བུ་དང་དྲན་རྒྱུ་བུ་ལས་མེད།
དགོས་རྒྱུ་བུ་དང་འདེམས་རྒྱུ་བུ་ལས་མེད།
བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཕ་མ་རྣམ་པ་གཉིས།
ན་སོ་རྒས་པ་ད་ལྟ་ཨེ་ཤེས་ལ།
དྲིན་ཅན་དྲིན་དུ་བསམས་པ་ཨེ་ཡོད་ལགས།
ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་དགོས་པ་འདི་རུ་རེད།
ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་རྩ་བ་རེད།
གོང་ན་གོ་བརྡྭ་གཤམ་ན་ཕ་མ་གཉིས།
དེ་གསུམ་ལས་ལྷག་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མིན།
ཉིན་མཚན་མེད་པ་ཕ་མའི་བཀའ་དང་བསྟུན།
སྔ་དགོང་མེད་པ་ཕ་མའི་ཞབས་ལ་བཅར།
ཞིམ་པོ་ཕུལ་ནས་ཨེ་མཉེས་སེམས་ཀྱིས་ལྟོས།
འཇམ་པོ་བསྒྲོན་ནས་ཨེ་མཉེས་ཡིད་ཀྱིས་ལྟོས།
སྙན་པོ་ཞུས་ནས་ཐུགས་སེམས་ཨེ་སྤྲོ་ལྟོས།
ཡག་པོ་ཞུས་ནས་དགོངས་པ་ཨེ་སྤྲོ་ལྟོས།
ཕ་མ་མཉེས་ན་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཡོད་རེད།
ཕ་མ་མ་མཉེས་འདི་ཕྱི་གཉིས་མེད་རེད།
ཕ་མ་ཡོད་དུས་བཀའ་དྲིན་མ་བསམས་པར།
མེད་དུས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་ཐ་མའི་ཐ།
འགྱོད་པ་དེ་ནི་ཕུགས་ནས་ཕུགས་སུ་འགྱོད།
ད་ལྟ་ས་སྟེང་འགྱོད་པ་དེ་ལས་འགྱོད།
དེ་ལྟར་ཕ་མ་འཛོམས་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ།
གཏམ་གྱི་ནོར་བུ་སྙིང་གི་སྒམ་དུ་ཆུགས།
བུད་མེད་ཁྲམ་དང་གཡོ་སྒྱུ་གྱོད་ཀྱི་གཞི།
བསླུ་བྱ་གཏེར་ནས་ཕ་བུ་འཕྲལ་ཡོང་ངོ་།
དེ་འདྲ་དམྱལ་བའི་གཏིང་དུ་བསྐྱུར་ཡོང་ངོ་།
ར་ཐང་གཡོགས་པ་རྣ་བས་ཐོས་ཡོད་འགྲོ།
རྩ་མཆོག་ཟིལ་པས་སྐད་ཆ་གོ་ཚོད་འགྲོ།
མི་རྒྱུད་མི་དགོས་ལྷ་རྒྱུད་ཡིན་གྱུར་ཀྱང་།
བུད་མེད་ཡིན་ན་བདུད་ཀྱི་ཡན་ལག་རེད།
དེ་འདྲའི་བཤད་ཚད་ཉན་ན་ཕུང་ལ་སྦྱོར།
བྱས་ཚད་ལམ་ལ་བཏང་ན་རླུང་ལ་སྐུར།
བདུད་དང་བསྡོངས་དུས་མི་ལ་དོགས་ཟོན་དགོས།
འདྲེ་དང་གྲོགས་པོ་བྱེད་ན་བླ་མ་སྒོམས།
གྱོན་པ་རྙིངས་ན་གསར་པ་བཟོས་པས་ཆོག
མནའ་མ་མེད་ཀྱང་མནའ་མ་བསུས་པས་ཆོག
འཚོལ་དགོས་བྱུང་ན་ཕ་མ་རྙེད་མདོག་མེད།
ཕ་མ་གཉིས་དང་མནའ་མ་བརྗེ་མདོག་མེད།
འདྲ་འདྲའི་ཁྲོད་དུ་སྡོད་པ་ངོ་ཡང་ཚ།
འཇོན་མདོག་བྱས་ཀྱང་འཇོན་རྒྱུ་དེ་ག་རེད།
ཕ་མ་མནའ་མའི་དབྱེ་འབྱེད་མ་ཤེས་ན།
མི་ལུས་དེ་འདྲ་ཐོབ་ཀྱང་ཁྱི་ལས་ལོད།
ཁྱི་ངན་སྨྱོ་ཡང་བདག་པོ་ངོས་ཀྱིས་འཛིན།
ཁྱི་ལས་ལོད་པའི་མི་དེ་ཡ་ཡང་ང་།
དེ་འདྲའི་ལུས་རྟེན་སྡང་བའི་དགྲ་ལ་འགྱུར།
མི་ངན་གཅིག་གིས་མི་བརྒྱ་རླུང་ལ་སྐུར།
མི་ལུས་ཡིན་ཀྱང་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ལ་བསྐྱུར།
ལམ་ངན་བཏོད་ནས་འཛམ་གླིང་འཕུང་ལ་སྦྱོར།
ད་མོ་གཅིག་གིས་མི་ཡི་ཞིང་ཟོས་ནས།
བ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་ལམ་བུ་བཀག
ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་སྤྱོད་ངན་འདོར་ཤེས་པ།
རིག་པ་གནད་དུ་ཁོད་ཅིག་ཕ་ཡི་བུ།
བསམ་བློ་འདྲོངས་ལ་ཐོངས་ཤིག་ཇོ་ཇོའི་སྙིང་།
རེ་དང་འཇིགས་པས་དབྱར་ས་དགུན་ས་ནས།
ཐར་པའི་གླིང་གི་ལས་སུ་སྐྱ་སེང་སེང་།
བཟང་གི་རེ་དང་ངན་གྱི་ཉོས་ཡོད་ན།
ལམ་བུ་དེ་ག་རེད་དོ་སྐལ་ལྡན་ཚོ།
འཁོར་བ་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་ཁྲོན་པ་རུ།
ལས་ཉོན་མི་སྲིད་སྲིད་པའི་སྐུར་དུས་འདིར།
དོན་རྩ་བསྒྲིལ་ནས་རྟོག་དོན་བྱེད་པའི་དུས།
རེ་ས་ལྟ་ས་གོ་བརྡྭཁོང་ལ་ཞུས།
ལས་འབྲས་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་འགྲོ་ལུགས་དང་།
དཀར་ནག་སེམས་ལ་བཞག་ནས་བྱ་ལུགས་བཛོད།
ལས་འབྲས་ཁ་ནས་ཤོད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་།
ལག་ལེན་ལག་ཏུ་ལོན་པ་གསེར་ལས་དཀོན།
དེ་ལ་བལྟས་ན་འགྱོད་པ་སྙིང་ནས་བསྐྱེད།
དེ་འདྲ་བསམས་ན་སྐྱོ་བ་གཏིང་ནས་བསྐྱེད།
དེ་རིང་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ནག་ཆུང་འདི།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་སྨྱོ་བའི་སྨྱོ་ལབ་རེད།
གཏི་མུག་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ལ་རྩོལ་རྩོལ་འདི།
རང་གི་མི་ཤེས་མི་ལ་བཤད་ལེ་འདྲ།
ཆག་པ་གས་པས་ཕྱོགས་ལ་ཧམ་ལེ་འདྲ།
ང་ལ་བླ་མས་ཐུགས་རྗེ་རྒྱང་ནས་གཟིགས།
ཁ་དང་ལག་ལེན་འགྲིག་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད།
མདོག་དང་བྲོ་བ་མཐུན་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་བསམ་བློའི་རྒྱ་མཚོ་ནས།
བཏོན་པའི་ནོར་བུ་ཤོག་བུའི་ནང་དུ་བཏུམས།
རྒྱལ་སྡེ་ཁྲོམ་པའི་དཀྱིལ་དུ་བཞག་ཡོད་དོ།
རྨ་བྱའི་ལུས་ལ་ཁུ་བྱུག་གསུང་སྙན་འདི།
སྐྱིད་སྐྱིད་ཟེར་བས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་ཤོག
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུས་ཀུན་ལ་གདམས་པའོ། །

ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་དྲ་ཚིགས།

སེང་རྡོར་དྲ་བ།

ཤམ་བྷ་ལའི་ཕོ་ཉ།




#Article 69: ལས་རིགས། (262 words)


ལས་རིགས་

ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ། 
ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ངོ་སྤྲོད་མདོ་ཙམ་དང་ཆོས་འབྱུང་དངོས་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་ནི་བོད་རྒན་ཚོས་༼ཀམ་པོ་ཛ་༽ཞེས་འབོད་ལ་མགོ་སེར་ཚོས་༼ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་༽ཞེས་ཟེར་ཡང་དོན་དུ་སྒྲ་ངོ་མར་༼Combuja ཁམ་བྷུ་རྗ་༽ཟེར་བའི་ཡུལ་འདི་ནི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ཁུག་ཏུ་ཆགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ལ་སྤྱེ་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༡༨༡༠༣༥ ཡོད་ཅིང་ནུབ་བྱང་ན་ཐཱ་ལན་ཌི་དང་། བྱང་ཤར་ན་ལཱོསུ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཝེཊ་ནམ་སོགས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁག་དང་ས་མཚམས་འབྲེལ་ནས་ཡོད། 
རྒྱལ་ཡོངས་མི་འབོར་ས་ཡ་བཅུ་བཞི་དང་གྲངས་ཆུང་བརྒྱད་༤༌༨ ཡོད་པ་དག་ལས་བརྒྱ་ཆ་༩༥ ཙམ་ནང་པ་ཤ་སྟག་པ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་༩༠༌༠ ཐམ་པ་ཁུ་མར་མི་རིགས་དང་། ཝེཊ་ནམ་བརྒྱ་ཆ་༥༌༠། ནག་ཧན་བརྒྱ་ཆ་༡༌༠། དེ་མིན་ཆན་དང་། རི་བྲག་པའི་རིག་མི་འདྲ་བ་སུམ་ཅུ་པོ་བསྔོམས་ན་བརྒྱ་ཆ ༤༌༠ ཡོད་པར་གྲགས། གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་༼ཁུ་མར་༽དང་གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་།
རྒྱལ་ས་༼ཕནོམ་པཱེན་༽དང་རྒྱལ་དར་དམར་པོ་ཨང་ཀོར་ལྷ་ཁང་ཡོད་པ། ཤོག་དངུལ་ལ་རཱེལ་ཟེར་ཞིང་ཨ་སྒོར་གཅིག་ལ་རཱེལ་༤༡༥༠ ཐམ་པ་གནས། །  གཉིས་པ་ཆོས་འབྱུང་དངོས་ལ་འཇུག་ན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༢༣༨ ལ་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཤོ་ཀའི་ཕོ་ཉ་བ་དགེ་སློང་སོ་ན་དྷ་ཐེ་ར་དང་། ཨུ་ཊ་ར་ཐེ་ར་གཉིས་ནང་ཆོས་ཁྱབ་སྤེལ་བགྱི་སླད་དུ་༼སུ་ཝ་ན་ཕུ་མི་༽ཁུལ་དུ་ཕྱག་ཕེབསཤིང་ནང་ཆོས་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེར་བགྱིས། 《དེང་སང་ཐཱེ་མངའ་ཁུལ་གྱི་སུ་ཝ་ན་ཕུ་མི་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་ཡིན་མིན་པར་དཔྱད་པར་རིག》 དུས་དེ་ནས་བཟུང་༼སུ་ཝ་ན་ཕུ་མི་༽ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ནང་ཆོས་དར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སོན་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་ཁུལ་གྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་འགངས་ཆེན་ཁག་ལས་རྟོགས་ནུས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཧྥུ་ནན་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཐོག་དང་པོ་༼ཧྥུ་ནན་༽གྱིས་རང་གི་རྒྱལ་སའི་ཁུལ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་གྱི་ཆེ་བ་དང་། དེ་བགྱིས་པའི་དགེ་མཚན་སོགས་དངོས་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཧྥུ་ནན་རྒྱལ་རྒྱུད་དག་ལས་སྤྱི་ལོ་༤༧༨ ནས་༥༤༥། བར་བྱུང་བའི་༼ཁཱུན་ཌིན་ཡ་རྗ་ཡ་ཝར་མན་༽གྱིས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་འདུན་པ་༼ན་གྷ་སེ་ན་༽རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆོས་སྤེལ་བར་མངགས་པ་ཙམ་མ་ཟད། གོང་མ་དེ་ཉིད་རང་གི་སྐབས་ཏེ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པའི་མགོ་སྟོད་ཙམ་ན། སླར་ཡང་ཁུ་མར་གྱི་སྐད་ཡིག་སྨྲ་བའི་ཧྥུ་ནན་གྱི་དགེ་སློང་༼སང་གྷ་པ་ལ་ཐེ་ར་དང་། མོན་ཊ་ཐེ་ར་༽གཉིས་རྒྱ་ནག་ལ་མངགས་ཤིང་གོང་མར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་། སྒོམས་པའི་ལག་ལེན་སོགས་བསླབས། ཁྱད་པར་དུ་དགེ་སློང་སང་གྷ་པ་ལས་༼བྷི་མུཊྚི་མག་གྷ་༽《རང་དབང་གི་ལམ་》ཞེས་པའི་གསུང་རབས་སམ་མདོ་གལ་ཆེན་ཞིག་རྒྱ་སྐད་ལ་བསྒྱུར་བར་གྲགས་ཤིང་གསུང་རབས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་གྷོ་ས་ཁ་རའི་མདོ་༼བྷི་ཤུདྡྷ་མག་གྷ་༽《དག་པའི་ལམ་》ཞེས་པའི་གསུང་རབས་ལས་ཀྱང་སྔ་བར་གྲགས་ལ། བར་སྐབས་སུ་གསུང་རབས་འདི་རྒྱ་སྐད་ཁོ་ནར་བཞུགས་པ་ལས་དེང་གི་ཆར་ཡུལ་གྲུ་དུ་མའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བར་བཤད། ། 
སྤྱི་ལོ་༥༡༤ ནས་༥༣༩ བར་བྱུང་བའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་རྒྱལ་པོ་༼རུ་ཌ་ཝར་མས་༽རང་ཉིད་ཀྱི་མངའ་འབངས་ལ་དད་རྟེན་དུ་སྟོན་པའི་དབུ་སྐྲ་ཉག་མ་རིང་པོ་ཞིག་འཚོལ་སྒྲུབ་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེའི་དུས་རབས་༥ པ་དང་༦ པའི་སྟོད་ཆར་ཧྥུ་ནན་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་སྃསྐྲྀཏ་གཉིས་ནི་ཕུན་ཚུན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་རྩེར་སོན་ཡོད་པར་མངོན་ལ། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཁམ་བྷོ་ཌ་ཡའི་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དག་གིས་ལྷོ་རྒྱུད་ཁུལ་དུ་༼པ་ལི་༽སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེར་གནང་སྟེ་པ་ལི་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར། 
སྤྱི་ལོ་༨༨༩ ནས་༩༠༠ བར་ལ་བྱུང་བའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼ཡ་སོ་ཝར་མས་༽༼སཱོ་གྷ་ཏ་་་ཨས་ར་མ་༽《ཁྱེའུའི་རི་ཁྲོད་》ཞེས་ཤིན་ཏུ་བཟོ་བཀོད་ལེགས་པའི་རི་ཁྲོད་དེའི་འཆར་འགོད་དང་བཟོ་བསྐྲུན་ཀྱང་བྱས། དེ་དུས་ཁམ་བྷོ་ཌ་ཡའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་ནང་པ་དང་ཡབ་ཆེན་ཚངས་པའི་ཆོས་ལུགས་སམ་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་《ཝི་ཤི་ན་དང་ཝཱེས་ན་བྷི་སྟེ་ཁྱབ་འཇུག་གསོལ་བའི་སྲོལ་》གཉིས་ཆ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྲགས། སྤྱི་ལོ་༩༦༨ ནས་༡༠༠༡ བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼རྗ་ཡ་ཝརྨས་༥༽ ༼ར་རྗེན་དྲ་ཝར་མའི་༢༽ཤུལ་འཛིན་གནང་སྐབས་རྒྱལ་ཁམས་སུ་ཐེག་ཆེན་གཙོ་ཆེར་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། དེར་ཡོད་ནང་པའི་ཆོས་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་གསུམ་པོར་རྒྱལ་པོས་རོགས་རམ་དང་བརྒྱུད་སྐུལ་གནང་མུས་ཀྱིས་དུས་རབས་བཅུ་པའི་བར་མཇུག་བསྐྱལ་ཞིང་དུས་རབས་བཅུ་པར་ཐེག་ཆེན་སླར་ཡང་དར་རྒྱས་གང་འཚམ་སོང་ཡོད་པར་བཤད། འདིར་ཁ་གསལ་མི་འདུག་ཀྱང་ཡིག་ཆ་གཞན་ཞིག་ཏུ་དུས་རབས་༨ པ་ཡན་མན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཧིན་དྷུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ནང་ཆོས་འགོག་སྡོམ་བྱས་པ་སོགས་དཀའ་ཚེགས་རིམ་པར་ཕྲད་དེ་ཐ་ན་དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་དུ་ཡང་ནང་ཆོས་ཉམས་གསོ་མ་བྱུང་ཞེས་བཤད་འདུག ཡིན་ནའང་ནང་ཆོས་རྦད་དེ་རྩ་མེད་དུ་སོང་མེད་ཀྱང་བདག་མེད་ཀྱི་དྭ་ཕྲུག་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ཉམས་ཐག་པར་གནས་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།
དེ་རྗེས་ཤྲི་ལངྐའི་རྒྱལ་པོ་ ༼པྲ་མཀ་ར་མ་བྷ་ཧུས་༡༽རང་ཉིད་ཀྱི་སྲས་མོ་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་བག་མར་བཏང་བར་གྲགས་པའི་གཏང་སའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་༼རྗ་ཡ་ཝརྨ་༧༽ཡིན་པ་འདྲ་ཟེར། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༡༨༡་ནས་༡༢༢༠བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་སྟེ་ཡབ་༼དྷར་ནིན་དྲ་ཝརྨའི་༢༽ཤུལ་འཛིན་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་སྤྱིེར་ནང་ཆོས་ལ་དད་སེམས་དཀར་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་གཏོང་ཕོད་ལྡན་པ། གཞན་ལ་རོགས་ཕན་བགྱི་བ་སོགས་རྣམ་དཀར་སྒྲུབ་པར་དགའ་བ་ཞིག་སྟེ་ ༼ཊོབ་རམྷ་༽རྡོ་བརྐོས་ཡིག་གེའི་ནང་གསལ་ལྟར་སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ན་གཙུག་ལག་ཁང་༧༩༨ དང་སྨན་ཁང་༡༠༢ ཡོད་པ་དག་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱལ་པོས་འགོ་འདྲེན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་གསལ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱབ་རྟེན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་བཞེངས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཞིག་གི་དཔེ་མཚོན་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་༼མ་ཧཱ་པ་ར་མ་སཱོ་གྷ་ཏ་སྟེ་༽༼ཆེས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲས་དམ་པ་༽ ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་ཀྱང་ཐོབ་ཡོད་པར་སྣང་། 
འོན་ཀྱང་ཁོང་གཤེགས་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁོང་ན་༼སིངྒ་ལའི་༽གནས་བརྟན་པའི་ཆོས་དར་ཤུགས་ཆེ་བས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་དང་ཐོབ་དབང་རྦད་དེ་ཉམས་ཆག་སོང་སྟེ་༼ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་གསོལ་མཆོད་༽ཅེས་རྒྱལ་པོ་རྗ་ཡ་ཝརྨ་ལྷ་རུ་བརྩིས་ཏེ་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་སྲོལ་དག་ཀྱང་ལྐོག་ནས་གསང་སྟེ་བྱེད་དགོས་པའམ་བག་ལ་ཞ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་བྱུང་བར་བཤད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕལ་ཆེར་རྗ་ཡ་ཝརྨའི་སྲས་པོར་ངེས་པའི་༼ཏ་མ་ལིན་དྷ་མ་ཧ་ཐེ་ར༽《མ་ཧ་ཐེ་ར་ནི་བསླབ་པ་རྒན་པར་ཞེ་སའི་ཚིག་གཅིག་ཡིན་པ་འདྲ》ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་དང་འགྲོགས་ཏེ་བྷར་མར་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བར་མངོན། གང་ལྟར་༼རྗ་ཡ་ཝརྨའི་༽སྲིད་དབང་རྫོགས་པ་ནས་བཟུང་ཐེག་ཆེན་ཡང་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་པ་དང་ཆབས་གཅིག་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གནས་བརྟན་པའི་རྒྱལ་བསྟན་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་རྩེར་སླེབས་སོང་བ་དང་། 
སྤྱིར་ན་དུས་རབས་༡༢་པའི་ཕྱེད་ཙམ་ནས་བཟུང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྷོ་སིང་ག་ལའི་རིང་ལུགས་དེ་ཉིད་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དར་རྒྱས་བྱུང་སྟེ་སིང་ག་ལའི་གནས་བརྟན་པའི་ཆོས་དང་། སིང་ག་ལའི་གནས་བརྟན་དག་གི་མཚན་སྙན་དང་འདྲ་བ་ནི་སྐབས་དེར་ནང་པ་སུ་འང་མེད་པར་བཤད། དུས་སྐབས་དེར་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་ཀྱང་ཤྲི་ལང་ཀར་གནས་བརྟན་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་གནང་ཡོད་པར་གྲགས། འོན་ཀྱང་ད་རུང་དུས་རབས་༡༣པའི་ནང་༼ལྷོ་ཀམ་བྷུ་རྗ་༽སོགས་སུ་ནང་བསྟན་དར་ཞིང་རྒྱས་མུས་ཀྱང་ས་གནས་གཞན་དུ་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་པ་ཡང་《ཐེག་ཆེན་མིན་ནམ་སྙམ་》 ཡོད་བཞིན་པ་བརྗོད་མི་དགོས་པར་སྣང་། 
རྗེས་སོར་ཁྱིམ་མཚེས་ཐ་ལན་ཌིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡིའི་ས་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་བཙན་གནོན་གྱིས་དབང་དུ་བསྒྱུར་སྐབས་ཐ་ལན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་པར་ཐེབ་ཡོད་ཀྱང་གནས་བརྟན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་ཁྱབ་ནི་ད་རུང་ཡོད་མུས་ཡིན་པར་བཤད། དེ་ནས་རིན་པས་སྔོན་ཆད་ཨང་ཀོར་དུས་ཀྱི་ཧིན་དྷུའི་ལྷ་རྟེན་དག་གི་ཚབ་ལ་ནང་པའི་སྐུ་འདྲ་བཞེངས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟབས། དེང་སང་རྒྱལ་ཁོངས་ན་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་དངོས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་དུ་ནང་ཆོས་དང་ཧིན་དྷུ་བསྲ་བསྲེས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱེད་མཁན་ནི་ཡོད་པར་མངོན། 
དུས་རབས་༡༥ པའི་༼ཇི་ན་ཀ་ལ་མ་ན་༽ཞེས་པའི་ཆོས་འབྱུང་དེ་ནི་ལང་ཀ་དང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་དབར་གྱི་ཆོས་རིག་འབྲེལ་ལམ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས། སྤྱི་ལོ་༡༥༡༦ ནས་༡༥༦༦ བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼ཨང་ཆན་༽གྱིས་རང་གི་རྒྱལ་སར་༼ཕ་གྷོ་དྷ་༽སྟེ་མཆོད་རྟེན་དང་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་གཞན་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མ་བཞེངས་བ་དང་དུས་མཚུངས་ནང་ཆོས་རྒྱ་ཁྱབ་གཏོང་རྒྱུའི་བཀའ་བཀོད་གནང་བ་སོགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དར་རྒྱས་མུ་མཐུད་དེ་སོང་ཡོད། 
སྤྱི་ལོ་༡༥༧༦ ནས་༡༥༩༤ བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼ས་དྷ་༽མཆོག་གིས་སྔོན་ཆད་༼དུས་རབས་༡༢ པའི་ནང་གི་རྒྱལ་པོ་སཱུར་ཡ་ཝརྨས་༽བཞེངས་པའི་ཐོག་སོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཨང་ཀོར་གཙུག་ལག་ཁང་《གནའ་བོར་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་མ་གསོ་སའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་》ཉམས་གསོ་མཛད་པ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་སོ། ། 
དེས་ནས་དུས་རབས་༡༧ པ་དང་༡༨ པའི་རིང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ཁྱིམ་མཚེས་ཐཱ་ལན་ཌིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་བཏང་མོད་རྩ་བའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏང་མེད་པ་སྟེ། ཐཱ་ལན་ཌིའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ནང་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། ། 
དེ་རྗེསསྤྱི་ལོ་༡༨༦༣ ནས་༡༩༥༤ བར་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་རྒྱལ་ཁམས་འདི་ཉིད་༼ཧྥརེན་སིའི་༽མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་འོག་ཏུ་སྡོད་སྐབས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དགེ་འདུག་པ་དག་གིས་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་སྲིང་བྱས། སྤྱིར་ཧྥརན་སིའི་གཞུང་གིས་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡིའི་མི་དམངས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྤྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཞིང་སྐད་སྒྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ཉུང་ཤས་ལ་སློབ་སྤྱོང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ། མི་སེར་སྤེལ་པའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་དམིགས་བཀར་དུ་དགེ་འདུན་པ་དག་ལ་བརྙས་སྨོད་དང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཟད་ཁུ་མར་སྐད་དང་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་གཏོང་རྒྱུའི་ངན་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བར་བརྟེན་དགེ་འདུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཉིན་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཚོགས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་གནང་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད། 
རིང་མིན་ཧྥརན་སི་ལས་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་༼ན་རོ་དྷོམ་སཱི་ཧ་ནུས་༽གཞུང་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནང་ཆོས་ལ་ཆེས་མཐོའི་གོ་བབ་གནང་བ་སོགས་གཟིགས་སྐྱོང་ཆེན་པོས་སྐབས་དེར་ནང་པའི་མཁས་དབང་༼སོམ་དྷེག་ཆཱོན་ནཊ་དང་། ཕང་ཁོཊ། ཀཱེཝ་ཆོན་༽ལྟ་བུ་ནར་སོན་ཞིང་། ཁོང་རྣམ་པའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ནང་ཆོས་བླ་ལྷག་ཏུ་དར་རྒྱས་སོང་ཡོད་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༧ ལོར་༼མ་ཧ་ན་མ་སི་ཏིས་༽དབུ་ཁྲིད་པའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱད་དང་། ཐཱ་ལན་ཌིའི་༼ན་བྷིས་པུ་རའི་༽དགེ་འདུན་པ་ཉེར་ལྔ་བཅས་ལྷན་གཅིག་གིས་ཤྲཱི་ལང་ཀར་ཕྱིན་ཏེ་སིང་ག་ལིའི་ལུགས་ཀྱི་༼ཨཔ་སམ་པ་དྷ་༽སྟེ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས་ཏེ་སྡོམ་རྒྱུན་གཙང་སེལ་གནང་བ་སོགས་མཛད་དོ། ། 
དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༥ ལོར་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་དམར་ཤོག་གིས་དབང་དུ་བསྒྱུར་ནས་ནང་ཆོས་རྩ་གཏོར་གཏོང་འཆར་གྱིས་བྱེད་ངན་སྤེལ་ཏེ་ནང་ཆོས་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་གནས་སུ་གྱར་མུར་ངང་། སྤྱི་༡༩༧༩ ལོར་༼ཝེཊ་ནམ་༽དྲག་པོས་བཙན་འཛུལ་འོག་དགེ་འདུན་པ་ཙམ་མ་ཟད་ཆོས་དད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དག་ཀྱང་བསད་པའམ་བྲོས་བྱོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་སུ་གྱར། ནང་པའི་གཙུག་ལམ་ཁང་དང་ཆོས་དཔེ་ཁང་ཕལ་མོ་ཆེར་གཏོར་བཅོམ་ཚབས་ཆེན་ཐེབ་སྟེ་གོད་ཆག་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང་། 
དེང་གི་དུས་ནའང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་རྐྱེན་པ་དང་། ནང་པའི་མཁས་དབང་དང་། ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཉུང་དྲགས་ཏེ་མ་འདང་བ་སོགས་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་རུང་། སྤྱིར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་རིག་བློན་ཆེན་གྱི་གོ་བབ་ཡོད་པ། ནང་པའི་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་གནང་གཞིན་པ། གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་༤༣ པར་”ཁུ་མར་ཡུལ་མི་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་རུང་ཆོས་ལུགས་དད་པ་རང་དབང་དང་། དེའང་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་། མི་མང་གི་བདག་དབང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་དབང་གིས་སྤེལ་ཆོག་པ་ཁག་ཐེག་ཡིན་”ཞེས་དང་། དགེ་འདུན་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐད་ལ་གཞུང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་འབུལ་ཚུལ་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་༦༨ པར་” པ་ལིའི་སློབ་གྲྭ་དང་། ནང་པའི་མཐོ་སློབ་རྒྱ་ཁྱབ་གཏོང་དགོས་”ཞེས་འཁོད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་རྒྱལ་ཁབ་ན་ཆོས་དད་རང་དབང་ཚད་ལྡན་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་མ་འོངས་པར་རྒྱལ་བསྟན་བླ་ནས་བླ་འབར་བ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞིག་གོ །།

ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ། 
ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ངོ་སྤྲོད་མདོ་ཙམ་དང་ཆོས་འབྱུང་དངོས་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་ནི་བོད་རྒན་ཚོས་༼ཀམ་པོ་ཛ་༽ཞེས་འབོད་ལ་མགོ་སེར་ཚོས་༼ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་༽ཞེས་ཟེར་ཡང་དོན་དུ་སྒྲ་ངོ་མར་༼Combuja ཁམ་བྷུ་རྗ་༽ཟེར་བའི་ཡུལ་འདི་ནི་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་མངའ་ཁུལ་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ཁུག་ཏུ་ཆགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ལ་སྤྱེ་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༡༨༡༠༣༥ ཡོད་ཅིང་ནུབ་བྱང་ན་ཐཱ་ལན་ཌི་དང་། བྱང་ཤར་ན་ལཱོསུ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཝེཊ་ནམ་སོགས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁག་དང་ས་མཚམས་འབྲེལ་ནས་ཡོད། 
རྒྱལ་ཡོངས་མི་འབོར་ས་ཡ་བཅུ་བཞི་དང་གྲངས་ཆུང་བརྒྱད་༤༌༨ ཡོད་པ་དག་ལས་བརྒྱ་ཆ་༩༥ ཙམ་ནང་པ་ཤ་སྟག་པ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་༩༠༌༠ ཐམ་པ་ཁུ་མར་མི་རིགས་དང་། ཝེཊ་ནམ་བརྒྱ་ཆ་༥༌༠། ནག་ཧན་བརྒྱ་ཆ་༡༌༠། དེ་མིན་ཆན་དང་། རི་བྲག་པའི་རིག་མི་འདྲ་བ་སུམ་ཅུ་པོ་བསྔོམས་ན་བརྒྱ་ཆ ༤༌༠ ཡོད་པར་གྲགས། གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་༼ཁུ་མར་༽དང་གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་།
རྒྱལ་ས་༼ཕནོམ་པཱེན་༽དང་རྒྱལ་དར་དམར་པོ་ཨང་ཀོར་ལྷ་ཁང་ཡོད་པ། ཤོག་དངུལ་ལ་རཱེལ་ཟེར་ཞིང་ཨ་སྒོར་གཅིག་ལ་རཱེལ་༤༡༥༠ ཐམ་པ་གནས། །  གཉིས་པ་ཆོས་འབྱུང་དངོས་ལ་འཇུག་ན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༢༣༨ ལ་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཤོ་ཀའི་ཕོ་ཉ་བ་དགེ་སློང་སོ་ན་དྷ་ཐེ་ར་དང་། ཨུ་ཊ་ར་ཐེ་ར་གཉིས་ནང་ཆོས་ཁྱབ་སྤེལ་བགྱི་སླད་དུ་༼སུ་ཝ་ན་ཕུ་མི་༽ཁུལ་དུ་ཕྱག་ཕེབསཤིང་ནང་ཆོས་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེར་བགྱིས། 《དེང་སང་ཐཱེ་མངའ་ཁུལ་གྱི་སུ་ཝ་ན་ཕུ་མི་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་ཡིན་མིན་པར་དཔྱད་པར་རིག》 དུས་དེ་ནས་བཟུང་༼སུ་ཝ་ན་ཕུ་མི་༽ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ནང་ཆོས་དར་རྒྱས་ཀྱི་རྩེ་མོར་སོན་ཡོད་པ་ནི། སྐབས་དེའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་ཁུལ་གྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་འགངས་ཆེན་ཁག་ལས་རྟོགས་ནུས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཧྥུ་ནན་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཐོག་དང་པོ་༼ཧྥུ་ནན་༽གྱིས་རང་གི་རྒྱལ་སའི་ཁུལ་དུ་ནང་པའི་ཆོས་གྱི་ཆེ་བ་དང་། དེ་བགྱིས་པའི་དགེ་མཚན་སོགས་དངོས་དོན་བརྒྱུད་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་དང་། ཧྥུ་ནན་རྒྱལ་རྒྱུད་དག་ལས་སྤྱི་ལོ་༤༧༨ ནས་༥༤༥། བར་བྱུང་བའི་༼ཁཱུན་ཌིན་ཡ་རྗ་ཡ་ཝར་མན་༽གྱིས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་འདུན་པ་༼ན་གྷ་སེ་ན་༽རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆོས་སྤེལ་བར་མངགས་པ་ཙམ་མ་ཟད། གོང་མ་དེ་ཉིད་རང་གི་སྐབས་ཏེ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དྲུག་པའི་མགོ་སྟོད་ཙམ་ན། སླར་ཡང་ཁུ་མར་གྱི་སྐད་ཡིག་སྨྲ་བའི་ཧྥུ་ནན་གྱི་དགེ་སློང་༼སང་གྷ་པ་ལ་ཐེ་ར་དང་། མོན་ཊ་ཐེ་ར་༽གཉིས་རྒྱ་ནག་ལ་མངགས་ཤིང་གོང་མར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་། སྒོམས་པའི་ལག་ལེན་སོགས་བསླབས། ཁྱད་པར་དུ་དགེ་སློང་སང་གྷ་པ་ལས་༼བྷི་མུཊྚི་མག་གྷ་༽《རང་དབང་གི་ལམ་》ཞེས་པའི་གསུང་རབས་སམ་མདོ་གལ་ཆེན་ཞིག་རྒྱ་སྐད་ལ་བསྒྱུར་བར་གྲགས་ཤིང་གསུང་རབས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སངས་རྒྱས་གྷོ་ས་ཁ་རའི་མདོ་༼བྷི་ཤུདྡྷ་མག་གྷ་༽《དག་པའི་ལམ་》ཞེས་པའི་གསུང་རབས་ལས་ཀྱང་སྔ་བར་གྲགས་ལ། བར་སྐབས་སུ་གསུང་རབས་འདི་རྒྱ་སྐད་ཁོ་ནར་བཞུགས་པ་ལས་དེང་གི་ཆར་ཡུལ་གྲུ་དུ་མའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བར་བཤད། ། 
སྤྱི་ལོ་༥༡༤ ནས་༥༣༩ བར་བྱུང་བའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་རྒྱལ་པོ་༼རུ་ཌ་ཝར་མས་༽རང་ཉིད་ཀྱི་མངའ་འབངས་ལ་དད་རྟེན་དུ་སྟོན་པའི་དབུ་སྐྲ་ཉག་མ་རིང་པོ་ཞིག་འཚོལ་སྒྲུབ་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེའི་དུས་རབས་༥ པ་དང་༦ པའི་སྟོད་ཆར་ཧྥུ་ནན་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དང་སྃསྐྲྀཏ་གཉིས་ནི་ཕུན་ཚུན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་རྩེར་སོན་ཡོད་པར་མངོན་ལ། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཁམ་བྷོ་ཌ་ཡའི་གནས་བརྟན་སྡེ་པ་དག་གིས་ལྷོ་རྒྱུད་ཁུལ་དུ་༼པ་ལི་༽སྐད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེར་གནང་སྟེ་པ་ལི་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར། 
སྤྱི་ལོ་༨༨༩ ནས་༩༠༠ བར་ལ་བྱུང་བའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼ཡ་སོ་ཝར་མས་༽༼སཱོ་གྷ་ཏ་་་ཨས་ར་མ་༽《ཁྱེའུའི་རི་ཁྲོད་》ཞེས་ཤིན་ཏུ་བཟོ་བཀོད་ལེགས་པའི་རི་ཁྲོད་དེའི་འཆར་འགོད་དང་བཟོ་བསྐྲུན་ཀྱང་བྱས། དེ་དུས་ཁམ་བྷོ་ཌ་ཡའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་ནང་པ་དང་ཡབ་ཆེན་ཚངས་པའི་ཆོས་ལུགས་སམ་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་《ཝི་ཤི་ན་དང་ཝཱེས་ན་བྷི་སྟེ་ཁྱབ་འཇུག་གསོལ་བའི་སྲོལ་》གཉིས་ཆ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྲགས། སྤྱི་ལོ་༩༦༨ ནས་༡༠༠༡ བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼རྗ་ཡ་ཝརྨས་༥༽ ༼ར་རྗེན་དྲ་ཝར་མའི་༢༽ཤུལ་འཛིན་གནང་སྐབས་རྒྱལ་ཁམས་སུ་ཐེག་ཆེན་གཙོ་ཆེར་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། དེར་ཡོད་ནང་པའི་ཆོས་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་གསུམ་པོར་རྒྱལ་པོས་རོགས་རམ་དང་བརྒྱུད་སྐུལ་གནང་མུས་ཀྱིས་དུས་རབས་བཅུ་པའི་བར་མཇུག་བསྐྱལ་ཞིང་དུས་རབས་བཅུ་པར་ཐེག་ཆེན་སླར་ཡང་དར་རྒྱས་གང་འཚམ་སོང་ཡོད་པར་བཤད། འདིར་ཁ་གསལ་མི་འདུག་ཀྱང་ཡིག་ཆ་གཞན་ཞིག་ཏུ་དུས་རབས་༨ པ་ཡན་མན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཧིན་དྷུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ནང་ཆོས་འགོག་སྡོམ་བྱས་པ་སོགས་དཀའ་ཚེགས་རིམ་པར་ཕྲད་དེ་ཐ་ན་དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་དུ་ཡང་ནང་ཆོས་ཉམས་གསོ་མ་བྱུང་ཞེས་བཤད་འདུག ཡིན་ནའང་ནང་ཆོས་རྦད་དེ་རྩ་མེད་དུ་སོང་མེད་ཀྱང་བདག་མེད་ཀྱི་དྭ་ཕྲུག་ཞིག་དང་འདྲ་བར་ཉམས་ཐག་པར་གནས་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།
དེ་རྗེས་ཤྲི་ལངྐའི་རྒྱལ་པོ་ ༼པྲ་མཀ་ར་མ་བྷ་ཧུས་༡༽རང་ཉིད་ཀྱི་སྲས་མོ་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་བག་མར་བཏང་བར་གྲགས་པའི་གཏང་སའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་༼རྗ་ཡ་ཝརྨ་༧༽ཡིན་པ་འདྲ་ཟེར། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༡༨༡་ནས་༡༢༢༠བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་སྟེ་ཡབ་༼དྷར་ནིན་དྲ་ཝརྨའི་༢༽ཤུལ་འཛིན་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ནི་སྤྱིེར་ནང་ཆོས་ལ་དད་སེམས་དཀར་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་གཏོང་ཕོད་ལྡན་པ། གཞན་ལ་རོགས་ཕན་བགྱི་བ་སོགས་རྣམ་དཀར་སྒྲུབ་པར་དགའ་བ་ཞིག་སྟེ་ ༼ཊོབ་རམྷ་༽རྡོ་བརྐོས་ཡིག་གེའི་ནང་གསལ་ལྟར་སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ན་གཙུག་ལག་ཁང་༧༩༨ དང་སྨན་ཁང་༡༠༢ ཡོད་པ་དག་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱལ་པོས་འགོ་འདྲེན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་གསལ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱབ་རྟེན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་བཞེངས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཞིག་གི་དཔེ་མཚོན་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་༼མ་ཧཱ་པ་ར་མ་སཱོ་གྷ་ཏ་སྟེ་༽༼ཆེས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲས་དམ་པ་༽ ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་ཀྱང་ཐོབ་ཡོད་པར་སྣང་། 
འོན་ཀྱང་ཁོང་གཤེགས་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁོང་ན་༼སིངྒ་ལའི་༽གནས་བརྟན་པའི་ཆོས་དར་ཤུགས་ཆེ་བས་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་དང་ཐོབ་དབང་རྦད་དེ་ཉམས་ཆག་སོང་སྟེ་༼ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་གསོལ་མཆོད་༽ཅེས་རྒྱལ་པོ་རྗ་ཡ་ཝརྨ་ལྷ་རུ་བརྩིས་ཏེ་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་སྲོལ་དག་ཀྱང་ལྐོག་ནས་གསང་སྟེ་བྱེད་དགོས་པའམ་བག་ལ་ཞ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་བྱུང་བར་བཤད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕལ་ཆེར་རྗ་ཡ་ཝརྨའི་སྲས་པོར་ངེས་པའི་༼ཏ་མ་ལིན་དྷ་མ་ཧ་ཐེ་ར༽《མ་ཧ་ཐེ་ར་ནི་བསླབ་པ་རྒན་པར་ཞེ་སའི་ཚིག་གཅིག་ཡིན་པ་འདྲ》ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་དང་འགྲོགས་ཏེ་བྷར་མར་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བར་མངོན། གང་ལྟར་༼རྗ་ཡ་ཝརྨའི་༽སྲིད་དབང་རྫོགས་པ་ནས་བཟུང་ཐེག་ཆེན་ཡང་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་པ་དང་ཆབས་གཅིག་རྒྱལ་ཁམས་སུ་གནས་བརྟན་པའི་རྒྱལ་བསྟན་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་རྩེར་སླེབས་སོང་བ་དང་། 
སྤྱིར་ན་དུས་རབས་༡༢་པའི་ཕྱེད་ཙམ་ནས་བཟུང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྷོ་སིང་ག་ལའི་རིང་ལུགས་དེ་ཉིད་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དར་རྒྱས་བྱུང་སྟེ་སིང་ག་ལའི་གནས་བརྟན་པའི་ཆོས་དང་། སིང་ག་ལའི་གནས་བརྟན་དག་གི་མཚན་སྙན་དང་འདྲ་བ་ནི་སྐབས་དེར་ནང་པ་སུ་འང་མེད་པར་བཤད། དུས་སྐབས་དེར་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་ཀྱང་ཤྲི་ལང་ཀར་གནས་བརྟན་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་གནང་ཡོད་པར་གྲགས། འོན་ཀྱང་ད་རུང་དུས་རབས་༡༣པའི་ནང་༼ལྷོ་ཀམ་བྷུ་རྗ་༽སོགས་སུ་ནང་བསྟན་དར་ཞིང་རྒྱས་མུས་ཀྱང་ས་གནས་གཞན་དུ་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་པ་ཡང་《ཐེག་ཆེན་མིན་ནམ་སྙམ་》 ཡོད་བཞིན་པ་བརྗོད་མི་དགོས་པར་སྣང་། 
རྗེས་སོར་ཁྱིམ་མཚེས་ཐ་ལན་ཌིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡིའི་ས་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་བཙན་གནོན་གྱིས་དབང་དུ་བསྒྱུར་སྐབས་ཐ་ལན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་པར་ཐེབ་ཡོད་ཀྱང་གནས་བརྟན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་ཁྱབ་ནི་ད་རུང་ཡོད་མུས་ཡིན་པར་བཤད། དེ་ནས་རིན་པས་སྔོན་ཆད་ཨང་ཀོར་དུས་ཀྱི་ཧིན་དྷུའི་ལྷ་རྟེན་དག་གི་ཚབ་ལ་ནང་པའི་སྐུ་འདྲ་བཞེངས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟབས། དེང་སང་རྒྱལ་ཁོངས་ན་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་དངོས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་དུ་ནང་ཆོས་དང་ཧིན་དྷུ་བསྲ་བསྲེས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱེད་མཁན་ནི་ཡོད་པར་མངོན། 
དུས་རབས་༡༥ པའི་༼ཇི་ན་ཀ་ལ་མ་ན་༽ཞེས་པའི་ཆོས་འབྱུང་དེ་ནི་ལང་ཀ་དང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་དབར་གྱི་ཆོས་རིག་འབྲེལ་ལམ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས། སྤྱི་ལོ་༡༥༡༦ ནས་༡༥༦༦ བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼ཨང་ཆན་༽གྱིས་རང་གི་རྒྱལ་སར་༼ཕ་གྷོ་དྷ་༽སྟེ་མཆོད་རྟེན་དང་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་གཞན་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མ་བཞེངས་བ་དང་དུས་མཚུངས་ནང་ཆོས་རྒྱ་ཁྱབ་གཏོང་རྒྱུའི་བཀའ་བཀོད་གནང་བ་སོགས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དར་རྒྱས་མུ་མཐུད་དེ་སོང་ཡོད། 
སྤྱི་ལོ་༡༥༧༦ ནས་༡༥༩༤ བར་གྱི་རྒྱལ་པོ་༼ས་དྷ་༽མཆོག་གིས་སྔོན་ཆད་༼དུས་རབས་༡༢ པའི་ནང་གི་རྒྱལ་པོ་སཱུར་ཡ་ཝརྨས་༽བཞེངས་པའི་ཐོག་སོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཨང་ཀོར་གཙུག་ལག་ཁང་《གནའ་བོར་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་མ་གསོ་སའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་》ཉམས་གསོ་མཛད་པ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་སོ། ། 
དེས་ནས་དུས་རབས་༡༧ པ་དང་༡༨ པའི་རིང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ཁྱིམ་མཚེས་ཐཱ་ལན་ཌིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་བཏང་མོད་རྩ་བའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏང་མེད་པ་སྟེ། ཐཱ་ལན་ཌིའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ནང་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཞིག་ཡིན་པས་སོ། ། 
དེ་རྗེསསྤྱི་ལོ་༡༨༦༣ ནས་༡༩༥༤ བར་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་རྒྱལ་ཁམས་འདི་ཉིད་༼ཧྥརེན་སིའི་༽མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་འོག་ཏུ་སྡོད་སྐབས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དགེ་འདུག་པ་དག་གིས་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་སྲིང་བྱས། སྤྱིར་ཧྥརན་སིའི་གཞུང་གིས་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡིའི་མི་དམངས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྤྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཞིང་སྐད་སྒྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ཉུང་ཤས་ལ་སློབ་སྤྱོང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ། མི་སེར་སྤེལ་པའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་དམིགས་བཀར་དུ་དགེ་འདུན་པ་དག་ལ་བརྙས་སྨོད་དང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཟད་ཁུ་མར་སྐད་དང་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་གཏོང་རྒྱུའི་ངན་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བར་བརྟེན་དགེ་འདུན་པ་དག་གིས་ཀྱང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཉིན་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཚོགས་ཏེ་ངོ་རྒོལ་གནང་བ་སོགས་བྱུང་ཡོད། 
རིང་མིན་ཧྥརན་སི་ལས་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་༼ན་རོ་དྷོམ་སཱི་ཧ་ནུས་༽གཞུང་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནང་ཆོས་ལ་ཆེས་མཐོའི་གོ་བབ་གནང་བ་སོགས་གཟིགས་སྐྱོང་ཆེན་པོས་སྐབས་དེར་ནང་པའི་མཁས་དབང་༼སོམ་དྷེག་ཆཱོན་ནཊ་དང་། ཕང་ཁོཊ། ཀཱེཝ་ཆོན་༽ལྟ་བུ་ནར་སོན་ཞིང་། ཁོང་རྣམ་པའི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ནང་ཆོས་བླ་ལྷག་ཏུ་དར་རྒྱས་སོང་ཡོད་པར་བཤད། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༧ ལོར་༼མ་ཧ་ན་མ་སི་ཏིས་༽དབུ་ཁྲིད་པའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱད་དང་། ཐཱ་ལན་ཌིའི་༼ན་བྷིས་པུ་རའི་༽དགེ་འདུན་པ་ཉེར་ལྔ་བཅས་ལྷན་གཅིག་གིས་ཤྲཱི་ལང་ཀར་ཕྱིན་ཏེ་སིང་ག་ལིའི་ལུགས་ཀྱི་༼ཨཔ་སམ་པ་དྷ་༽སྟེ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས་ཏེ་སྡོམ་རྒྱུན་གཙང་སེལ་གནང་བ་སོགས་མཛད་དོ། ། 
དེ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༧༥ ལོར་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡ་དམར་ཤོག་གིས་དབང་དུ་བསྒྱུར་ནས་ནང་ཆོས་རྩ་གཏོར་གཏོང་འཆར་གྱིས་བྱེད་ངན་སྤེལ་ཏེ་ནང་ཆོས་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་གནས་སུ་གྱར་མུར་ངང་། སྤྱི་༡༩༧༩ ལོར་༼ཝེཊ་ནམ་༽དྲག་པོས་བཙན་འཛུལ་འོག་དགེ་འདུན་པ་ཙམ་མ་ཟད་ཆོས་དད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དག་ཀྱང་བསད་པའམ་བྲོས་བྱོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་སུ་གྱར། ནང་པའི་གཙུག་ལམ་ཁང་དང་ཆོས་དཔེ་ཁང་ཕལ་མོ་ཆེར་གཏོར་བཅོམ་ཚབས་ཆེན་ཐེབ་སྟེ་གོད་ཆག་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང་། 
དེང་གི་དུས་ནའང་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་རྐྱེན་པ་དང་། ནང་པའི་མཁས་དབང་དང་། ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཉུང་དྲགས་ཏེ་མ་འདང་བ་སོགས་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་རུང་། སྤྱིར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་རིག་བློན་ཆེན་གྱི་གོ་བབ་ཡོད་པ། ནང་པའི་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་གནང་གཞིན་པ། གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་༤༣ པར་”ཁུ་མར་ཡུལ་མི་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་རུང་ཆོས་ལུགས་དད་པ་རང་དབང་དང་། དེའང་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་། མི་མང་གི་བདག་དབང་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་དབང་གིས་སྤེལ་ཆོག་པ་ཁག་ཐེག་ཡིན་”ཞེས་དང་། དགེ་འདུན་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐད་ལ་གཞུང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་འབུལ་ཚུལ་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་༦༨ པར་” པ་ལིའི་སློབ་གྲྭ་དང་། ནང་པའི་མཐོ་སློབ་རྒྱ་ཁྱབ་གཏོང་དགོས་”ཞེས་འཁོད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་རྒྱལ་ཁབ་ན་ཆོས་དད་རང་དབང་ཚད་ལྡན་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་མ་འོངས་པར་རྒྱལ་བསྟན་བླ་ནས་བླ་འབར་བ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞིག་གོ །།
(རིག་འཛིན་ཁྱུང་པོའི་དྲྭ་བ་ལས་) 




#Article 70: བོད་ཀྱི་ལོ་གསར། (170 words)


ལོ་སར་ནི་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་མང་ཆེ་ཤོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་དུས་སྟོན་ཁྲོད་ཀྱི་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་དེ་ཡིན།

མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་རིག་གནས་དང་། ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ། འཚོ་བ་བཅས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བ་དཔེར་ན། རྒྱལ་རབས་དགུ་པ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་ཞེས་པ་སྟེ་ཟླ་བའི་དཀར་ཆའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་བགྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འཁོར་མཚམས་ཀྱི་དུས་རྟགས་དེ་ལྷོ་ཁ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་ཁམ་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་ཤར་བ་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཆེན་གཏོང་སྲོལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚུངས་སྐབས་དེར་བོན་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བས་རིམ་བཞིན་ཕ་མེས་ཀྱི་དུར་ལྷ་གསོལ་བ་དང་། ཕོ་ལྷ། མོ་ལྷ། སྐྱེས་ལྷ། ཡུལ་ལྷ། ཁྱིམ་ལྷ། དགྲ་ལྷ་སོགས་གསོལ་བ། དར་ལྕོག་འཛུགས་པ། ལྷ་མཆོད་ཀླུ་མཆོད་བྱེད་པ། དེ་སྔོན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྟོན་ཆེན་གཏོང་བའི་སྐབས་ནང་འཛུགས་ཞེས་ར་ལུག་དང་། འབྲི་གཡག་གི་ཤ་བུབས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོས་ལོ་གསར་གཏོང་སྐབས་ལུག་མགོ་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་པ་སོགས་བོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཆེར་དར། དེ་རྗེས་ལོ་གསར་གྱི་དུས་གང་ལ་འཛིན་པའི་གནད་དོན་ནི་འབྱུང་རྩིས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ནས་བྱུང་བའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཟླ་བར་ལོ་འགོ་འཛིན་པའི་ཚེས་གཅིག བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་བཅས་གང་རུང་ལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དེའང་སྔར་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་རྒྱ་རྩིས་རྙིང་མའི་ལུགས་ལ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་གསར་འགོ་འཛིན་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སོ་ནམ་ལོ་གསར་དང་དུས་མཉམ། དེ་ནས་མེ་ཕག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༢༧ལོར་ཧོར་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོས་མི་ཉག་གི་ལག་ནས་རྒྱལ་ས་ཐོབ་པའི་ཟླ་བར་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགའ་སྟོན་བྱས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་ཧོང་ལི་དང་། བོད་ཟླ་དང་པོ་མཐུན་པར་བརྟེན་ཧོར་ལུགས་ལྟར་བོད་ཟླ་དང་པོར་ཧོར་ཟླ་དང་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས། སྐབས་དེར་ས་སྐྱའི་ལེ་ཐོ་ལྟར་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ཞེས་པའི་སྲོལ་དར་བ་དེ་དག་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ཚང་མས་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་བྱུང་ཡོད། གངས་ལྗོངས་སུ་ལོ་འཁོར་མོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་དུས་སྟོན་སྣ་ཚོགས་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ནི་ཆེས་རྒྱས་ཤོས་དང་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པར་མངོན། ཡིན་ནའང་རྗེས་སུ་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་གནམ་གཤིས་དང་ས་བབས་ཆོས་ལུགས། གོམས་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཐད་ལ་དུས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་གསུམ་བཞི་ཙམ་བྱུང་ནས་ཡུལ་ལུང་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་པ་རེད། རང་རེའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་པོ་སོགས་ས་་ཁུལ་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ལོ་གསར་གཏོང་བ་དང་། སྟོད་མངའ་རིས་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་སོགས་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་ལ་ལོ་གསར་གཏོང་བ། དུས་གཙང་གཉིས་ན་ས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བར་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོ་ནམ་ལོ་གསར་གཏོང་བ། དབུས་ཁུལ་ས་ཆ་ཕལ་མོ་ཆེར་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།།

མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་རིག་གནས་དང་། ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ། འཚོ་བ་བཅས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བ་དཔེར་ན། རྒྱལ་རབས་དགུ་པ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་ཞེས་པ་སྟེ་ཟླ་བའི་དཀར་ཆའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་བགྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འཁོར་མཚམས་ཀྱི་དུས་རྟགས་དེ་ལྷོ་ཁ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་ཁམ་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་ཤར་བ་དང་།

དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཆེན་གཏོང་སྲོལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཕྱོགས་མཚུངས་སྐབས་དེར་བོན་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བས་རིམ་བཞིན་ཕ་མེས་ཀྱི་དུར་ལྷ་གསོལ་བ་དང་། ཕོ་ལྷ། མོ་ལྷ། སྐྱེས་ལྷ། ཡུལ་ལྷ། ཁྱིམ་ལྷ། དགྲ་ལྷ་སོགས་གསོལ་བ། དར་ལྕོག་འཛུགས་པ། ལྷ་མཆོད་ཀླུ་མཆོད་བྱེད་པ། དེ་སྔོན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྟོན་ཆེན་གཏོང་བའི་སྐབས་ནང་འཛུགས་ཞེས་ར་ལུག་དང་། འབྲི་གཡག་གི་ཤ་བུབས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོས་ལོ་གསར་གཏོང་སྐབས་ལུག་མགོ་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་པ་སོགས་བོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཆེར་དར། དེ་རྗེས་ལོ་གསར་གྱི་དུས་གང་ལ་འཛིན་པའི་གནད་དོན་ནི་འབྱུང་རྩིས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ནས་བྱུང་བའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཟླ་བར་ལོ་འགོ་འཛིན་པའི་ཚེས་གཅིག

བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་བཅས་གང་རུང་ལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དེའང་སྔར་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་རྒྱ་རྩིས་རྙིང་མའི་ལུགས་ལ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་གསར་འགོ་འཛིན་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སོ་ནམ་ལོ་གསར་དང་དུས་མཉམ།

དེ་ནས་མེ་ཕག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༢༧ལོར་ཧོར་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོས་མི་ཉག་གི་ལག་ནས་རྒྱལ་ས་ཐོབ་པའི་ཟླ་བར་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགའ་སྟོན་བྱས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་ཧོང་ལི་དང་། བོད་ཟླ་དང་པོ་མཐུན་པར་བརྟེན་ཧོར་ལུགས་ལྟར་བོད་ཟླ་དང་པོར་ཧོར་ཟླ་དང་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས། སྐབས་དེར་ས་སྐྱའི་ལོ་ཐོ་ལྟར་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ཞེས་པའི་སྲོལ་དར་བ་དེ་དག་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ཚང་མས་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་བྱུང་ཡོད།

གངས་ལྗོངས་སུ་ལོ་འཁོར་མོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་དུས་སྟོན་སྣ་ཚོགས་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ནི་ཆེས་རྒྱས་ཤོས་དང་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པར་མངོན། ཡིན་ནའང་རྗེས་སུ་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་གནམ་གཤིས་དང་ས་བབས་ཆོས་ལུགས། གོམས་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཐད་ལ་དུས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་གསུམ་བཞི་ཙམ་བྱུང་ནས་ཡུལ་ལུང་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་པ་རེད།

རང་རེའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་པོ་སོགས་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ལོ་གསར་གཏོང་བ་དང་། སྟོད་མངའ་རིས་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་སོགས་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་ལ་ལོ་གསར་གཏོང་བ། དུས་གཙང་གཉིས་ན་ས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བར་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོ་ནམ་ལོ་གསར་གཏོང་བ། དབུས་ཁུལ་ས་ཆ་ཕལ་མོ་ཆེར་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།

 འོག་གི་ནང་དོན་ཁག་ཏུ་དབུས་ཕྱོགས་དང་གཙང་ཕྱོགས་སུ་སོ་སོ་དབྱེ་བ་དང་།  གཞན་ད་དུང་མདོ་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ལོ་སར་སྤེལ་ལུགས་བསྣན་མེད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད།  དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་སྐོར་ལ་ནང་དོན་བསྣན་རོགས།

དམངས་ཁྲོད་དུ་རང་རང་འཁོས་སྦྱོར་ལ་གཞིགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྤྲོ་སྐྱིད་བསྟུད་མར་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཉིན་གྲངས་ནི་འདི་དང་དེ་ཞེས་ཚད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཤིང་དེའང་དབུས་ཁུལ་དུ་སྤྱིར་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ་ཤེར་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་བཟུང་ལོ་གསར་གྱི་ཟས་གོས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་མཁོའི་སྟ་གོན་རིམ་བཞིན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མི་ཚང་མས་ལོ་གསར་སྐྱིད་པོ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྲེལ་བ་འཚུབ་འཚུབ་ངང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁ་རྒྱུན་དུ་ལོ་གསར་མ་རེད་ལས་གསར་རེད་ཅེས་བརྗོད། འདིར་གཙོ་བོར་གནམ་གང་ཉིན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིམ་པ་རོབ་བསྡུས་ཤིག་གླེང་ན། དེ་ཉིན་གྱི་སྟ་གོན་གཙོ་བོར་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང་། གྲོ་མ་འབྲས་སིལ། ལོ་ཕུད་དང་། ཆང་ཕུད། ཇ་བག མར་གྲོད་རིལ། ལུག་མགོ་ལ་མར་ཚོན་གྱི་ཉི་ཟླས་བརྒྱན་པ། མཆོད་མེ། ཁ་ཟས་ཁུར་ཁོག་དང་། ཉ་ཤག  སྨུག་ཐུང་། སྦོ་ལུགས།  པིན་ཏོག་བཅས་ཁ་ཟས་སྡེར་མ།  མར་གྱི་གཡུང་དྲུང་རི་མོས་བརྒྱན་པའི་ཞིབ་ཐུད་གྲུ་བཞི། དེ་བཞིན་ཡུལ་ཐོན་བཟའ་བཅའི་བྱེད་བྲག་སྣ་ཚོགས་པ་མཆོད་གཤོམ་མདུན་དང་ཕྱག་སྒམ་སྟེང་བྱུང་ཁེངས་སྒྲིག་གཤོམ་གཟབ་རྒྱས་བྱེད་པ་དང་གཞན་ཡང་དག་སྣང་ཆེན་པོས་ཚོགས་ཕུད་དང་མཆོད་ཡོན་སྣ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིག་སྲོལ་ཡོད། ཐབ་ཚང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་གྲོ་ཕྱེའི་དཀར་ཐེག་དང་། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་སོགས་ཀྱིས་རེ་ཁས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ། དཀར་སྣོད་དང་། ཆུ་ཟངས། ཆུ་བན། རྫ་མ་སོགས་བཅུད་ཀྱིས་གཏམས་པའི་སྣོད་བཟང་དག་ལ་ཁ་བཏགས་སམ་བལ་དཀར་དཀྲི་བ། ཁང་པའི་ནང་གི་གདུང་ཁེབས་དང་སྒོ་སྒེའུ་ཁུང་སོགས་ཀྱི་ཤམ་བུ་གསར་དུ་བརྗེ་བ། ཁ་གདན་གསར་པ་རྒྱག་པ། གདན་སྟེང་དུ་བརྟན་ཅིང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་གྲོའི་གཡུང་དྲུང་འགོད་པ། སྒོ་ར་ཕྱི་ནང་གང་སར་དཀར་ཐིག་དང་རྒྱལ་སྒོའི་མདུན་ལ་དཀར་རག་གི་མི་འགྱུར་རྟག་ཏུ་བརྟན་པའི་གཡུང་དུ་འབྲི་བ། ཐོག་སྟེང་དུ་འཛུགས་རྒྱུའི་དར་ལྕོག་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞན་ཡང་ཁྱིམ་ཚང་གི་མདོ་སྦུག་ཀུན་ལ་བྱི་དོར་གང་ལེགས་ཐོག་ནང་པར་གྱོན་བྱེད་རང་རང་གི་རྒྱན་གོས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པས་མཚོན་གོ་རིམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ། ལོ་གསར་ཚེས་གཅིག་ཐོ་རེངས་སྐར་ཆེན་ཤར་ཙམ་ནས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ཆུ་ཕུད་ལེན་མཁན་གྱིས་གཟབ་མཆོར་གང་ལེགས་དང་བཅས་ཁྲོན་པའི་ཁར་སྐུ་བསང་གཏོང་བ་དང་། ཁ་བཏགས་འདོགས་པ། ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་བསྟོར་བ་དང་། ཆུ་ལེན་པ་། དེ་ནས་ཕྱི་སྒོའི་འགྲམ་ནས་འབྲས་དཀར་བས་དགེ་བའི་མཚན་མ་ཀུན་བཟང་གི་འབྲས་བཤད་རྒྱག་པ་དང་དེ་ལ་གསོལ་རས་སྤྲོད་པ། ནང་མི་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་རྒྱས་གོས་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་སུ་མཆོད་མཇལ་ལེགས་པར་ཞུས་རྗེས་རང་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་རྒན་གཞོན་རིམ་པ་མི་འཆོལ་བའི་བཀྲ་ཤིས་སྒོར་མོའི་བཞུགས་གྲལ་ལ་འཁོད་ནས་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང་གྲོ་མ་འབྲས་སིལ། ཆང་ཕུད་སོགས་རིམ་པས་ཕུར་གཏོར་ཞུས། དེ་ནས་གྲོ་ཐུག་དང་། ཆང་སྐོལ། ཇ་བསྲུབ་མ། དཀར་སྤྲོ་སོགས་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི་བཟའ་བཏུང་ལ་ཅི་འདོད་ལྟར་ལོངས་སུ་ སྤྱོད་ཅིང་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཕན་ཚུན་ཕྱེ་མར་རྒྱུགས་རེས་བྱེད་པར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ། གཏམ་གྱི་དང་པོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ཨ་མ་བག་དྲོ་སྐུ་ཁམས་བཟང་། གཏན་དུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ཤོག གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག དུས་སང་ད་ཚོད་ཁྲ་རོག་རོག་ཡོང་བ་ཤོག་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་ཕྱེ་མར་ ཆང་ཕུད་བཏེགས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་སྔ་ལྟས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཟབ་རྒྱས་བསྒྲིགས་ནས་དེ་ཉིན་རང་ཁྱིམ་སོ་སོར་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་བ་ལས་ཕན་ཚུན་མགྲོན་སྐྱིད་བྱེད་སྲོལ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ལམ་ཙམ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ།ཚེས་གཉིས་ནས་བཟུང་གཉེན་གཤིན་མཛའ་གྲོགས་དང་། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར། གྲོང་པ་ཕན་ཚུན་མགྲོན་འབོད་ཐུགས་སྤྲོ་གཏོང་བའི་སྐབས་རྩེད་འཇོ་དང་གླུ་གར་ཞབས་བྲོ། རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དགའ་བར་བྱེད་པ། གཞན་ཡང་རི་རྩེའི་ལྷ་རྟེན་དང་། ཁང་པའི་ཐོག་ཁར་རླུང་རྟའི་དར་ལྕོག་དར་ཚོན་ སྣ་ལྔ་ཚོན་མདངས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་འཛུགས་པ་དང་ཐོག་གསོལ་གཟབ་རྒྱས་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་བསང་ མཆོད་ཀྱི་དུད་སྤྲིན་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ཀུན་འགེང་ཞིང་ལྷ་རྒྱལ་ཀི་བསྭོའི་སྒྲ་དབྱངས་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་ བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་ཁེངས་པ་དང་། ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་སྲོལ་ལུགས་ལྟར་ཁྱད་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལྡན་ཡོད་པ་དང་བཅས་དགའ་སྟོན་གྱི་རིམ་པའང་གནའ་བོའི་སྲོལ་ལམ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་བྱིན་ཆགས་པས་སྐྱེ་བོ་རྒན་གཞོན་མཐའ་དག་དགྱེས་པ་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོར་སོན་ནོ།

གཙང་ཁུལ་ལ་ལོ་གསར་དེ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད།དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་གཙང་ཁུལ་ཞིང་ལ་ཀྱི་དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན་པས་སོ་ནམ་ལོ་གསར་ཞེས་བྱ།

སྤྱིར་ན་ལོ་གསར་ཤར་ཉེའི་མཚམས་སུ་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ནང་མི་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་རང་གི་འཇོན་ཚོད་ཀྱི་ལོ་གསར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལས་ལ་གཞོལ་བ་དཔེར་ན། སྤོ་བོ་དང་རྨོ་བོ་ཚོས་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང་། གྲོ་མ་འབྲས་སིལ། ལོ་ཕུད། ཆང་ཕུད། ཟས་རིགས་སྣ་འཛོམས་ཀྱི་སྡེར་ཁ། ལུག་མགོ། མཆོད་ཡོན་ཞལ་ཟས། ཁ་ཟས། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་བྱུར་ཁེངས་ཀྱི་སྡེར་མ། གཞན་ཡང་ཡུལ་ཐོན་ཟས་རིགས་ཐོན་ཁུངས་སྣ་ཚོགས་མཆོད་གཤོམ་མདུན་དུ་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་པ། པ་ཕ་དང་ཨ་མ་སོགས་ཀྱིས་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས་གཡོ་སྐོལ་བྱེད་པའི་ལས་ལ་བྲེལ་བ། ན་གཞོན་ཕོ་མོ་ཚོས་ཁང་པའི་མདོ་སྦུག་རྣམས་བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་།ཐབ་ཚང་གི་གྱང་ལྡེབས་སུ་གྲོ་ཕྱེས་ཡས་སྒྲོན་གྱི་རི་མོ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང་། ལྕགས་རི། སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཉིན་ལུག་མགོ་བསྲེགས་པ་དང་ལུག་མགོར་དུང་དཀར་རྒྱས་སྤྲོས་བྱེད་པ་སོགས་བཟའ་བཅའི་རིགས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གྲ་སྒྲིག་འཁོས་བསྟུན་གྱིས་བྱས་ཤིང་དགོང་མོ་དགུ་ཐུག་བག་ཚ་བཟོ་བ་དང་འཆར་ལོའི་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་ཕྱིར་ཚྭ་དང་། བལ། ཤོག་བུ། སོལ་བ། རྡོ་དཀར་གོང་སོགས་རྫས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཉི་མ། ཟླ་བ། གདན་ཆུང་། གཟེ་མ་ར་མགོ བསྟན་སྐྱོང་སོགས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཐུག་པའི་ནང་བཏབ་ནས་ཐུག་པ་འཐུང་བའི་སྐབས་སུ་མི་སུ་ལ་གང་ཞིག་དོན་ན་དེས་མི་དེའི་ལོ་གསར་པའི་ནང་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པར་བྱེད། དེ་ནས་ཐུག་པ་འཐུང་འཕྲོ་ནས་གླུ་ཀོང་དུ་བླུགས་ཏེ་ངན་དོགས་རྣམས་གླུད་དུ་བརྫངས་པ་དང་། འདྲེ་རྡོ་དཀྱུར་བ། ལྷ་རྡོ་གདན་འདྲེན་པ། མེར་མཆོངས། ཆོས་དཀྲུབ། ཤོག་སྦག་སྤར་བ་སོགས་འུར་ཟིང་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་ནས་བཞུགས་གྲལ་དུ་འཁོད་རྗེས་ལྗགས་བཞུར་བཅས་ཕུལ་ནས་དགུ་གསོལ་བྱེད་པ་སོགས་ཡིན། ཚེས་སུམ་ཅུ་ཉིན་དགུ་ཐུག་ནང་ནས་རྫས་དང་གཟུགས་རིས་མི་འདྲ་བ་གང་ཞིག་དོན་མིན་གྱི་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་ཀྱི་དགོད་སྒྲས་ཁེངས་བཞིན་ཀ་བ་དང་མཆོད་གཤོམ། ཆུ་ཟངས། ཆུ་བན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་སམ་བལ་ཚང་མ་སྐྲ་འཁྲུ་བ་དང་རང་རང་གི་རྒྱན་གོས་གྲ་སྒྲིག་པ། ཚེས་གཅིག་གི་ཐོ་རེངས་སྔ་པོར་ལངས་ཏེ་ཆུ་ཕུད་ལེན་རྒྱུར་འགྲན་གྱི་ཡོད་ཅིང་སུས་ཆུ་ཕུད་ལེན་ཐུབ་ན་བཀྲ་ཤིས་པར་བརྩི་སྲོལ་འདུག ནམ་མ་ལངས་གོང་ནས་ཁྱིམ་དེའི་མི་ཞིག་སྔོན་ལ་ལངས་ནས་ཆང་སྐོལ་བསྐོལ་ཏེ་ནང་མི་གཞན་གྱི་མལ་སར་ཆང་སྐོལ་ཕུལ་བ་དང་། དེ་ནས་ཉི་མ་མ་ཤར་གོང་ནས་ནང་མི་ཚང་མ་་ཡར་ལངས་ནས་རྒྱན་གོས་ལེགས་པར་བཀླུབས་ཏེ་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བར་བཞུགས་གྲལ་ལ་འཁོད། གཞོན་པ་ཚོས་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང་གྲོ་མ་འབྲས་སིལ་ཆང་ཕུད་སོགས་རིམ་པར་བསྟར་ཏེ་གཏམ་གྱི་དང་པོར་བཀྲ་ཤིསབདེ་ལེགས་ཞེས་བཀྲ་ཤིས་སྔ་ལྟས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཟབ་རྒྱས་བསྒྲིགས། གང་འཚམས་ནས་གྲོ་ཐུག་དང་ཇ་སྲུབ་མ་དཀར་སྤྲོ་ལུག་མགོ་སོགས་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི་ཟ་འཐུང་ལ་ཅི་འདོད་ལྟར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ཉིན་རང་ཁྱིམ་སོ་སོར་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་བ་ལས་ཕན་ཚུན་མགྲོན་སྐྱིད་བྱེད་སྲོལ་མེད་ལ་གྲ་འགྲིག་པའི་གཏམ་སོགས་གླེང་བ་ལས་གྲ་མ་འགྲིག་པའི་གཏམ་དང་ཁ་རྩོད་རྒྱག་པ་སོགས་ཚུལ་མིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་གཏམ་གསུམ་གང་ཅིར་འཛེམས་ཆ་བྱེད་པ་བཅས་མདོར་ན་ལོ་གསར་པའི་ནང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གང་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་དགོས། ཚེས་གཉིས་ཉིན་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་དང་། གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཕན་ཚུན་མགྲོན་བྱེད། ཚེས་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་སྔ་པོར་ཁྱིམ་ཚང་རེ་ནས་ན་གཞོན་ཕོ་མོ་སུ་བྱུང་རེ་རི་མགོ་མཐོ་སར་བསང་གཏོང་བ་དང་། དར་ལྕོག་འཛུགས་པར་འགྲོ་བ། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དང་། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ལྷ་རྟེན་ལའང་དར་ལྕོག་བཙུགས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་རྒྱལ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། ཉིན་ལྔ་དྲུག་ཙམ་གྱི་ནང་མི་ཚང་མ་དགའ་སྐྱིད་ངང་དུས་འདའ་བ་ཡིན།




#Article 71: བོད་ཀྱི་རོལ་རྩེད། (236 words)


ཤོ་རྩེད་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་རྩེད་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན།
ཤོ་རྩེད་ནི་བོད་མིའི་ནང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རིག་རྩེད་ཅིག་ཡིན་ལ་དེར་བོད་མིས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱིར་ཤོ་ཆས་ཆ་ཚང་ཞིག་ལ་ཤོ་ཆ་གཅིག་དང་ཤོ་གདན། ཤོ་ཕོར། ལག་ཁྱི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ། རྡེའུ་དྲུག་བཅུ་རེ་བཞི་བཅས་ཡོད། ཤོ་རྩེད་དེར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ལྐུག་ཤོ་མིན་པར་བརྗོད་བྱ་ལོ་རྒྱུས་དང་། བཞད་གད། ཟུར་ཟ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཤོ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་རིག་རྩེད་གཞན་གང་ཞིག་ལའང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ཤོ་ཡི་རྩེད་སྟངས་ལ་གཉིས་འཛིང་དང་གསུམ་འཛིང་གཉིས་སུ་འདོད། དེ་མིན་ད་དུང་མི་གཉིས་གཉིས་ཆ་བྱེད་པའི་ཆ་འཛིང་ཡང་ཡོད། ཤོ་འཛིང་རྒྱག་མཁན་ཕྱོགས་རེར་ལག་ཁྱི་དགུ་རེ་ཡོད་པ་དང་། ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་རྡེའུ་གྲངས་རྩིས་ནས་ལག་ཁྱི་བཙུགས་པའམ་གཏོང་སྟངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།། 

ཤོ་སྐོར་རེའི་ཤོ་ཐེངས་དང་པོ་རྒྱག་དུས་ལག་ཁྱི་གཉིས་རེ་བཙུགས་ནས་ཤོ་མོ་ཟེར་རུང་། ཤོ་པ་རྗེས་མའི་ཤོ་མིག་ཤོ་པ་སྔོན་མ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཚེ། ཤོ་མོ་བསད་པ་ཞེས་ཤོ་པ་སྔོན་མའི་ལག་ཁྱི་གཉིས་བཙུགས་ཤུལ་དུ་ལག་ཁྱི་གསུམ་སྟེ་གཅིག་གིས་མང་བ་བཙུགས་ཆོག་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཁ་གཏད་ཀྱིས་ཤོ་རྒྱབ་སྟེ་ཤོ་མོ་སྐྱར་དུ་འཛུགས་པ་ཞེས་རེས་མོས་སུ་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཤོ་དང་པོ་དེ་ཤོ་མིག་གཉིས་སམ་པ་ར་ལངས་ན་གཉིས་འཛིང་དང་གསུམ་འཛིང་གང་ཡིན་མ་ལྟོས་པར་ཐད་ཀར་ལག་ཁྱི་གསུམ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གསུམ་འཛིང་སྐབས་ཤོ་མིག་གསུམ་ལངས་ཚེ་དེ་དང་འདྲ་བར་ལག་ཁྱི་གསུམ་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟར་སོ་སོའི་ཤོ་མོ་གཏན་འཁེལ་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ཤོ་རྒྱབ་ཚད་ལ་ལག་ཁྱི་གཅིག་རེ་ལས་འཛུགས་སྲོལ་མེད། རྒྱུད་རིམ་དེའི་ནང་ཤོ་མིག་ཐེབས་ན་རང་གི་ལག་ཁྱི་ཕན་ཚུན་རྩེག་ཆོག་པ་དང་ཁ་གཏད་ཀྱི་ལག་ཁྱི་བསད་ཆོག དེ་ལྟར་རང་གི་ལག་ཁྱི་རྩེག་པའམ་ཁ་གཏད་ཀྱི་ ལག་ཁྱི་བསད་ཚེ་རང་ལ་མུ་མཐུད་ཤོ་བརྡབ་དབང་རག་པ་ཡིན། ལག་ཁྱི་བསོད་སྐབས་གཅིག་ཁྱིས་གཅིག་ཁྱི་བསོད་པ་དང་། ཉིས་ཁྱི་ཉིས་ཁྱི་དང་གཅིག་ཁྱི་བསོད་པ་ལྟར་མང་ཁྱིས་ཉུང་ཁྱི་བསོད་པ་ལས་ཉུང་ཁྱིས་མང་ཁྱི་བསོད་ཐབས་མེད་པར་ཁ་བརྡབ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། རང་གི་ལག་པའི་ནང་ལག་ཁྱི་ཡོད་རུང་འཛུགས་ས་མེད་པར་ཁ་བརྡབ་ན་བཙུགས་ཟིན་པའི་ལག་ཁྱི་གང་རུང་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ལག་ཁྱི་དེ་དག་ཡང་སོ་སོར་ཁ་བརྡབ་ཀྱི་ཡོད་ཚེ་རང་སོར་བཞག་སྟེ་ཤོ་མུ་མཐུད་ཁ་གཏད་ཀྱིས་རྒྱག་པ་ཡིན། །ལག་ཁྱི་དགུ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་རྩེག་ཐུབ་ན་དགུ་མོ་ཞེས་ཡག་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་དང་། སུའི་ལག་ཁྱི་དགུ་ཚང་མ་ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་སྔོན་ལ་རྡེའུ་གང་ཡོད་འགྲོལ་ཚར་ན་དེར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་བརྩི་ཡི་ཡོད། 

ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ཤོ་མིག་གང་རྒྱག་དགོས་པ་ཚང་མར་ཤོ་བཤད་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁག་མང་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད། དཔེར་ན། ཤོ་མིག་གཉིས་རྒྱག་དགོས་དུས། པ་ར་སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཞུགས། རྒྱག་མཁན་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་རེད་ཅེས་དང་། ཤོ་མིག་བདུན་རྒྱག་དགོས་དུས། རི་སྡིངས་སྡིངས་གླ་བ་ཉལ་ས་རེད། ཉལ་དྲག་ན་གླ་བ་འཆི་ས་རེད་ཅེས་ལྟ་བུ་ཤོ་མིག་གཅིག་ཁོ་ན་སྨྲོས་པ་དང་། ཡང་ཤོ་མིག་དགུ་དང་བཅུ་གང་རུང་རྒྱག་དགོས་དུས། དགུན་ཆུ་རྟ་ལ་མ་སྟེར། རྟ་ཕོ་གྲང་ངད་ཀྱི་ཤི་ཡོང་ཞེས་དང་། ཤོ་མིག་ལྔ་དང་དགུ་གང་རུང་རྒྱག་དགོས་དུས། ཁ་སྒུག་གི་ཆང་ལས། ལུང་ཁུག་གི་དར་བ་ཞིམ་ཞེས་པ། ཤོ་མིག་བཅུ་དང་བཅུ་གཉིས་གང་རུང་རྒྱག་དགོས་དུས། ཆུ་འཇམ་པར་སྐྲ་ཞིག་བཀྲུས། དེ་ལ་ཆུ་འཇམ་སྐྲ་བཀྲུས་ཟེར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤོ་མིག་ཁག་གཉིས་སྨྲོས་པ། དེ་བཞིན་བརྒྱད་རི་དྲུག་གསུམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཤོ་པའི་ཉམས་བཟང་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤོ་མིག་གསུམ་དང་གསུམ་ཡན་སྨྲོས་པ་སོགས་ཤོ་བཤད་འདྲ་མིན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ཐབས་བྲལ། ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ཤོ་ཆ་གཅིག་ལ་ཤོ་མིག་གཉིས་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་ལངས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཤོ་མིག་དེ་རྣམས་ཚང་མར་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གཉིས་ལ་པ་ར་དང་། གསུམ་ལ་སུ་གེ བཞི་ལ་ཙིག་གི ལྔ་ལ་ཁ། དྲུག་ལ་ལུག བདུན་ལ་རི། བརྒྱད་ལ་ཤ། དགུ་ལ་གུག བཅུ་ལ་ཆུ། བཅུ་གཅིག་ལ་ཐོག བཅུ་གཉིས་ལ་ལྗང་སོགས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁར་ཤོ་མིག་རེ་རེར་ཡང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་འབོད་རྒྱུ་ཡོད། དཔེར་ན། ཤོ་མིག་བདུན་ལ་རི་དང་སྡིག དེ་བཞིན་ཚིལ་དང་དིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་འབོད་སྲོལ་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།

འུར་རྡོ་ནི་བོད་ཀྱི་རོལ་རྩེད་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན།
འུར་རྡོ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱང་འཕེན་སྤྱོད་ཆས་
ཡོངས་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ད་ཆའི་བར་དར་
ནས་ཁྱབ་པའི་འུར་རྡོའི་སྤྱོད་སྟངས་རྣམས་དང་། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཁ་རོབ་
དང་ཆུ་གོང་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་འབོར་ཆེ་བའི་རྡོ་རིལ་གྱི་གནའ་རྫས་
རྣམས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བརྟག་སྐབས།  རྡོ་ཆས་གསར་པའི་དུས་ནས་
བོད་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་འུར་རྡོ་དག་བེད་སྤྱོད་
བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཆོག་པ་དང་།  གཞན་ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་
མོ་ཡི་ནང་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ནང་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་
དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལམ་ཙམ་གསལ་བར་
གྲགས་པའི་ནང་།།  ལྔ་པར་སྨུ་རྒྱལ་ཁོ་རྗེ་ཞེས་བྱས་བཟུང་།།  ད་ཕྲང་ཅང་
ཕྲང་ལག་ཆར་ཞགས་པ་འཕེན།།  དྲུག་པར་ཀྲོག་ཀྲོག་འདྲེ་ཡིས་དབང་བྱས་ཏེ།། 
ལང་ཏང་ལིང་དང་བར་ཁ་འུར་རྡོ་འཕེན།། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་འུར་རྡོའི་འཕེན་
རྩལ་དེ་ཉིད་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་ནས་བྱུང་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།  
དེ་ནི་གནའ་བོའི་མི་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ལག་རྡོ་འཕེན་པ་དང་། དབྱུག་པ་བེད་
སྤྱོད་བྱེད་པ་བཅས་ལས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལག་ཆ་
ཞིག་ཡིན་གཤིས།  ཐོག་མར་རི་དྭགས་རྔོན་བྱེད་དང་།  གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་སྐབས་
ཀྱི་རྒྱང་འཕེན་དྲག་ཆས་སྟབས་བདེ་ལ་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆགས།  
ཐོན་སྐྱེད་དང་གཡུལ་འགྱེད་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་རྒྱུན་རིང་གི་ཉམས་མྱོང་ལས་
འུར་རྡོ་འཕེན་རྒྱུ་དེ་ལའང་ལུས་ཀྱི་རྩལ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བྱུང་སྟེ་
ལས་བྲེལ་ཆུང་བའི་སྐབས་འུར་རྡོའི་འཕེན་རྩལ་སྦྱོང་བ་དང་འགྲན་སྡུར་བྱེད་
པའི་བྱེད་སྒོ་དར་བ་ཡིན།

འུར་རྡོའི་འཕེན་རྩལ་འགྲན་པ་ལ་རྒྱང་རིང་ཐུང་འགྲན་པ་དང་ཚ་ཁ་འགྲན་པའི་
དབྱེ་བ་གཉིས་ཙམ་ཡོད།  འུར་རྡོ་འཕང་སྟེ་རྒྱང་ཚད་རིང་ཐུང་གི་རྩལ་ལག་འགྲན་
པ་ལ་རྒྱང་འགྲན་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་།  དམིགས་འབེན་བཙུགས་ཏེ་འུར་རྡོའི་གཟེ་
ཁ་འགྲན་པ་ལ་ཚ་ཁ་འགྲན་པ་ཟེར།  འུར་རྡོ་ཞེས་པ་ནི་འུར་སྟོད་དང་། འུར་མཐིལ། 
འུར་སྨད་བཅས་ཡན་ལག་ཁག་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་འདུས་གཟུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡིན། 
འུར་སྟོད་（ཡ་མཆོག་ཀྱང་ཟེར་）དེ་ཉིད་ཀྱང་མཛུབ་ཁུང་（མཛུབ་རྒྱུད་དང་།  
དཔའ་ལུང་།  འུར་འགུགས་ཀྱང་ཟེར་）དང་།  ཆུ་ལུག་མགོ་ཐར་ཙམ་ཞེས་འུར་
འགུགས་ཀྱི་གཤམ་དུ་ལུག་གི་མགོ་བོ་ཐར་ཙམ་གྱི་ཁུང་ཞིག་འཇོག་དགོས་པ་ནི་
ལུག་གཅིག་འདེད་གཏོང་སྐབས་སྐེ་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་ཁྲིད་ཆེད་དུ་ཡིན། འུར་སྟོད་དངོས་
གཞི་བཅས་ལས་གྲུབ་པ་དང་།  འུར་སྨད（མ་མཆོག་ཀྱང་ཟེར་）དེ་ནི་རྡོ་ལེན་དང་། 
ལྗགས་སྟེགས།  ལྗགས་རྩེ། （ལྗགས་དང་ཙག་སྐད་ཀྱང་ཟེར་）ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།
འུར་མཐིལ་ནི་རི་དང་འུར་མཐིལ་དངོས་གཞི་ལས་གྲུབ་ཅིང་ཡུལ་འགའ་ཤས་སུ་དེར་
སྐྱོང་དང་རྡོ་སྐྱོང་ཞེས་ཀྱང་འབོད་སྲོལ་ཡོད།

འུར་རྡོ་འཕེན་སྐབས་འུར་རྡོའི་མཛུབ་ཁུང་ལ་ལག་གཡས་པའི་གོང་མཛུབ་
བརྒྱུས་དེ་མཐེ་བོང་གིས་མནན། དེ་རྗེས་འུར་མཐིལ་གྱི་ནང་དུ་རྡོ་རིལ་བྱ་ཡི་སྒོ་ང་ཙམ་
བླུགས་ཏེ་ལག་གཡོན་པས་བཟུང་།  འུར་རྡོའི་ལྗགས་རྩེ་དེ་ལག་གཡས་པའི་གོང་མཛུབ་
དང་དཀྱིལ་མཛུབ་ཀྱི་བར་དུ་བཟུང་ནས་འཐེན་ཙམ་བྱས་ཏེ་འུར་སྟོད་དང་།  འུར་སྨད་
གཉིས་རིང་ཐུང་ཐང་ལྷོད་མཉམ་པ་བཟོས། ལག་གཡོན་པས་འུར་མཐིལ་གློད་པ་དང་
དུས་མཚུངས་ལག་གཡས་པས་འུར་རྡོ་མགོ་བོའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་སྐོར་ཐེངས་བཞི་ལྔའམ་
དྲུག་བདུན་ཙམ་དང་།  ཡང་ན་བཅུ་གྲངས་འགའ་ཞིག་བསྐོར་མཐར་ལྗགས་རྩེ་དེ་
མཛུབ་མོ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ནས་གློད་ན་འུར་མཐིལ་གྱི་རྡོ་དེ་ཙག་ཅེས་པའི་སྒྲ་དང་
བཅས་རྡོ་དེ་རྒྱང་རིང་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། དེར་འུར་རྡོ་འཕེན་པ་ཟེར།  གལ་སྲིད་ཚ་ཁ་
འགྲན་སྡུར་བྱས་ན་འུར་རྡོ་མགོ་བོའི་ཐོག་ནས་དལ་པོར་ཐེངས་མང་ཙམ་བསྐོར་བ་
དང་ཆབས་ཅིག་དམིགས་འབེན་ལ་ལྡིར་ཁུང་སྤྲོད་པ་དང་།  དམིགས་སོ་འཕྲོད་
མཚམས་གཞི་ནས་འུར་རྡོ་འཕེན། དམིགས་འབེན་དུ་རྡོ་ཡི་ཐོ་ཐོ་དང་འཁྱགས་
བག་སོགས་བཙུགས་པའམ། ཡང་ན་ཕ་བོང་ལ་ནག་ཐིག་བྲིས་ནས་འབེན་བྱེད་པ་
སོགས་རྣམ་པ་མང་ལ།  ད་དུང་“འུར་རྡོ་རྦད་གཅོད་”ཅེས་མི་གཉིས་འུར་རྡོ་
ཚ་ཁ་འགྲན་ན་འབེན་དུ་འགྲན་ཡའི་འུར་རྡོ་བཙུགས་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད།  
ཚ་ཁ་འགྲན་སྐབས་འབེན་དང་མིའི་དབར་གྱི་རྒྱང་ཚད་རིང་ཐུང་ངེས་པ་མེད་རུང་
སྟག་ཤར་རྣམས་ཚ་ཁ་འགྲན་ན་རྒྱང་ཚད་རྨིད་ལྔ་བཅུའི་ཡས་མས་འཇོག་པ་དང་།  
བྱིས་པ་རྣམས་ཚ་ཁ་འགྲན་ན་རྒྱང་ཚད་རྨིད་ཉི་ཤུའི་གཡས་གཡོན་འཇོག་མཁན་
མང་བར་སྣང་ཡང་འབེན་གྱི་ཆེ་ཆུང་དང་།  འགྲན་སྡུར་མཁན་གྱི་རྩལ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ལ་
གཞིགས་ཏེ་རྒྱང་ཁྱད་རིང་ཐུང་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཅིང་།  
གལ་ཏེ་རྒྱང་འཕེན་འགྲན་ན་འུར་རྡོ་མགོ་བོའི་ཐོད་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐོར་བ་ཐེངས་འགའ་
བསྐོར་རྗེས་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང་།  དེ་དུས་དཔུང་ལག་གཉིས་ཀྱིས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་
པ་མ་ཟད།  རྐང་པ་སོགས་ལུས་བྱིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤུགས་མཉམ་དུ་འདོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད།  དེ་ལྟར་འུར་རྡོའི་འགྲན་སྡུར་ཁོ་ནའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཙམ་ལས་མེད་རུང་།  
འུར་རྡོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ་ལ་སྤྱོད་
ཚུལ་རྣམ་པ་མང་བ་ཞིག་ཡིན།  དེ་ཡང་འུར་རྡོ་ནི་རྔོན་ལས་དང་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པའི་
གནའ་དུས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།  རྫི་བོས་ཕྱུགས་རིགས་འདེད་བྱེད་དང་།  
ཕྱུགས་རིགས་འཛིན་པའམ་བསྡམས་བཀྱིག་བྱེད་ཆེད་ཀྱི་ཡོ་ཆས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་ལ།  
ཕྱུགས་རིགས་ཀྱི་དགྲ་བོ་སྤྱང་ཀི་དང་བྱ་གླག་སོགས་གནོད་འཚེ་ཅན་རྣམས་དང་རྐུན་
ཇག་འགོག་སྲུང་བྱེད་པའི་མཚོན་ཆའང་ཡིན།  ཞིང་ཁུལ་དུ་ད་དུང་ཞིང་པས་སྟོན་ཐོག་ལ་
གནོད་འཚེ་གཏོང་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་སོགས་དཀྲོག་བྱེད་དུ་འུར་རྡོ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད།  གཞན་ཡང་
འུར་རྡོ་དེས་ཁ་སྒྲོག་དང་།  ཁུར་ཐག བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་རྒྱན།  བྱིས་པའི་རྩེད་ཆས།  སྲུང་བའང་
བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་པས་འུར་རྡོ་ནི་རྩ་ཆེ་ལ་མ་གནས་ཆུང་བ།  བེད་སྤྱོད་མང་ལ་འགྲོ་སོང་ཉུང་བ། མཁོ་ཆེ་ལ་སྟབས་བདེ་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མཁོ་ཆས་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་
བརྗོད་པ་དོན་དང་ལྡན། འུར་རྡོའི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྡུས་བཤད་ན།  གཞི་རྐང་འུར་རྡོ་ཟེར་བ་
ཡན་ལག་ཁག་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་རུང་།  འུར་རྡོའི་དབྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་ཆའི་སྒོ་
ནས་དབྱེ་བ་དང་བཟོ་ཁྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་སྟེ་ནང་གསེས་གཙོ་ཆེ་བ་གཉིས་ཙམ་དབྱེ་རྒྱུ་ཡོད། 
རྒྱུ་ཆའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལའང་རྣམ་ན་ལྔ་སྟེ། རྩིད་འུར་ནག་པོ་དང་།  བལ་འུར་དཀར་པོ།  
མཛེས་འུར་ཁྲ་བོ།  ར་རྩིད་འུར་རྡོ།  ཨ་ཀྲད་འུར་རྡོ་དང་ལྔའོ།།  དེ་ལས་རྩིད་འུར་ནི་འབྲི་གཡག་
གི་གྲ་ཁུ་དང་།།  རྔ་རྩིད་བཅས་ལས་བཟོས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་དེ་ནི་རྒྱུ་མཁྲེགས་ལ་སྤྱོད་ཤེད་ཆེ།  
བལ་འུར་ནི་ལུག་གི་བལ་དང་གྲ་ལས་གྲུབ་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་དེ་ནི་ཡང་ཞིང་མཉེན་ལ་སྐད་སྒྲ་བཟང་།  
མཛེས་འུར་ནི་བལ་ཁུ་དཀར་ནག་གམ།  ཡང་ན་སྣལ་སྐུད་ཚོས་མདོག་སྣ་ཚོགས་ལས་བཟོས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་།
དེ་ནི་གཅེས་ཕྲུག་གི་རྩེད་ཆས་དང་།  གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་ཚོའི་གློ་དང་སྐེད་པར་བཏགས་ནས་མཛེས་རྒྱན་དུ་བྱེད་
པ་མང་ལ།  ད་དུང་ཁྱིམ་ཀྱི་ཀ་བ་དང་སྒོའི་ཐོད།  རྟ་སྒའི་སྔ་ཤ་ལ་བཏགས་ནས་སྲུང་བ་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། ར་རྩིད་འུར་རྡོ་ནི་མིང་དང་མཚུངས་པར་ར་རྩིད་ལས་བཟོས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་།  དེའང་འུར་རྡོ་གཞན་དང་འདྲ་བར་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཆོག་ནའང་ཡུལ་ལ་ལར་ར་འུར་བེད་སྤྱོད་བཏང་ན་རྣམ་རྟོག་
བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ།  དཔེར་ན། རང་གི་ར་རྩིད་འུར་རྡོ་དེ། རང་གི་འགྲམ་པ་གཅོག་བྱེད་རེད་ཅེས་པ་དང་།  
ར་ཡི་འུར་རྡོ་ར་ཡི་མཇིང་པར་འཁོར་ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ལྟར་ལགས་སོ།། ཨ་ཀྲད་འུར་རྡོ་ནི་འབྲི་གཡག་
གི་ཀོ་བ་མཉེད་མའི་རྒྱུན་བུ་དང་།  ཤྭ་བ་དང་གཉན་སོགས་ཀྱི་ཧེལ་གེའི་རྒྱུན་བུ་དྲས་ནས་བསླས་པ་ལ་ཟེར་
ཞིང་ཨ་ཀྲད་འུར་རྡོ་རྡོ་ཤུགས་ཆེ་ལ་རྒྱུ་མཁྲེགས་ཞེས་པའི་ཤོད་ཚུལ་འདུག་རུང་དུས་ཕྱིས་འུར་རྡོ་དེ་སྤྱོད་
པའི་དར་སྲོལ་དེ་ཙམ་མེད་དོ།།  ཡང་བཟོ་ཁྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་སྐུད་པ་
ཚོན་མདོག་རྐྱང་པས་བསླས་པ་དང་།  ཚོན་མདོག་འདྲེས་མས་བསླས་པ་གཉིས་སོ།།  རྐྱང་པར་བསླས་པ་
ལའང་ཟིལ་མ་སྒང་ལྷས་དང་།  གའུ་ཁ་སྦྱོར་གཉིས་ཡོད།  ཚོན་མདོག་འདྲེས་མར་བསླས་པ་ལའང་སྤྱིར་བཏང་
པ་དང་།  སྤུས་ལེགས་གཉིས་ཡོད།  གཞན་ཡང་སྤུས་ལེགས་འུར་རྡོའང་མཛེས་འུར་དེ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡང་བཅུ་
ཕྲག་དགུ་སྒྲིག་དང་།  གཟི་རིལ།  གཟི་རིལ་མིག་མ།  མིག་མ་ཁ་སྦྱོར་སོགས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་བར་མཆིས་
ཞེས་རྒྱུས་ཅན་མཁས་པའི་གསུང་ལས་ཐོས་པའོ།།

སློང་མོང་འམ་ཨབ་ལྕུག་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་རྩེད་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན།

སློང་མོང་ངམ་ཨ་ལྕུག་རྒྱག་སྲོལ་ནི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན་རུང་གྲོང་གསེབ་ཁག་
གཅིག་ཏུ་ལོ་གསར་སྐབས་མི་རྒན་པས་ཀྱང་ཨ་ལྕུག་ལ་མཚོན་བྱུགས་ཏེ་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད།  
ཨ་ལྕུག་ལའང་ར་དང་ལུག   རྟ་དང་བོང་བུ་ཅེས་རྩེད་སྟངས་འགའ་ཤས་ཡོད་ཅིང་།    སོ་སོས་གང་བདམས་པ་དེ་ལངས་མིན་ལ་ལྟས་ནས་རྒྱལ་ཕམ་དབྱེ་མཚམས་གཅོད་པ་དང་།   
ཡང་དབང་ཤེས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ནས་ཕན་ཚུན་ཞུ་རེས་བྱེད་པའང་ཡོད།   དེ་མིན་དུ་
ཨ་ལྕུག་གྱང་གི་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས་ཨ་ལྕུག་གཞན་ཞིག་གཞུས་ཏེ་ཕོག་མིན་ཚ་ཁ་
ལྟ་བ་སོགས་རྩེད་སྟངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད།།




#Article 72: བྲག་ཡེར་པ། (118 words)


ལྷ་ས་ནས་དྲན་གསོས་ལ་བརྒྱབས། （དྲབ་གསོས་ལ་ཞེས་པ་ནི བྲག་ཡེར་པ། 
མཚན་རྒྱས་པར་ཡེར་པ་ལྷ་རི་རྙིང་པོའི་དབེན་གནས་ཞེས་ཞུ།   ། 
ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་བཀྲོངས་སྟབས་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་
རྗེས་འདེད་བྱས་པས་ལ་དེའི་སྟེང་ཕེབས་སྐབས་དངང་སྐྲག་གི་དྲན་པ་ཐོར་བ་
ལས་གསོས་པས་དྲན་གསོས་ལ་ཞེས་ཐོགས་)ཏེ་ཡེར་པ་མདའ་བར་སྤྱི་ལེ་
༡༩ཙམ་དང་དེ་ནས་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་༨ཙམ་སོང་ན་ཆུ་
ཕུག་གྲོང་དུ་སླེབས།  དེ་ནས་ཤར་ངོས་སུ་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་སྐར་༢༠ཙམ་
འཛེགས་ན་གནས་དེར་སླེབས་ཀྱི་རེད།  ཡེར་པ་ཞེས་པ་ནི།  ལུང་པ་ཁ་ཡེར་
ཡིན་པས་ཡེར་པ་ཞེས་དང་ཐོག་མར་ཡེར་པ་རྒོད་ཀྱི་རྒོད་ཚང་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། 
དེ་ནས་ཧོར་པའི་ཁྲོམ་ར་ཞེས་ཚོང་འདུས་འཚོགས་ས་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་གྲགས། 
དེ་རྗེས་སྒྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་བཅུའི་སྒྲུབ་པ་བསྐྱོན་ས་ཞེས་ད་ལྟའི་བྱམས་ཁང་གསུམ་
མཁར་ཕུག་ཅེས་པ་དེར་སྒྲུབ་ཐོབ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་ཅེས་ཟེར། 
ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པར་ས་ཕུད་རྡོ་ཕུད་ཀྱིས་ཡེར་པར་རྟེན་གསུམ་
བཞེངས་ཞེས་པ་ལྟར་བྱས་ན་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པར་ཡིན།  
དེ་རྗེས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའང་ཡེར་པ་ཐག་སྐས་སུ་བཞུགས་སྐབས་སུ་ཡེར་པ་
ལྷ་རི་ནི་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་དུ་གཟིགས།  བོད་ཟླ་༤ཚེས་༡༥ནུབ་མོ་ཟླ་
འོད་ལས་ཡེར་པ་ལྷ་རིར་ཞབས་སྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཟླ་བ་ཕུག་ནི་ཕྱི་ལ་
སྒོ་མེད་པའི་ནང་གསང་བའི་ཕུག་ཏུ་གཟིགས་ཏེ་དེར་སྒོ་གསུམ་ཅན་གྱི་གནས་ 
སྒོ་ཕྱེས།  ཡང་མུན་པ་ནག་དྲག་འདུག་གསུངས་ནས་དཀྱིལ་མཛུབ་ཀྱིས་སྒོ་
གཅིག་ཕྱེས་ཞེས་གསུངས། ཡར་ཀླུང་ཤེལ་བྲག་དང་།  བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ།  
ཡེར་པ་ཟླ་བ་ཕུག་བཅས་གསུམ་ནི་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་
གསུམ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།  ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་ཡང་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་ལྷ་རི་
མགོ་ལ་བཞུགས།  བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ལྷ་རི་མགོ་ལ་གསུངས།  བུ་ཆོས་རྟེན་
འབྲེལ་སྒྲུབ་ཁང་དང་བྱམས་ཁང་སོགས་སུ་གསུངས།  ཐོག་མར་སྒྲུབ་ཁང་ཙམ་
ལས་མེད་པ་དང་།  དེ་རྗེས་བླ་མ་ངག་དབང་བཟང་པོས་དགོན་དེ་ཕྱག་འདེབས་
གནང་མཛད།  སྨྲ་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་སོ་མཁར་ཕུག་ཏུ་བྱམས་ཁང་གསར་
བཞེངས་གནང་།  ཡང་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་བཞེངས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། 
བྱམས་ཁང་ནང་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་བཞི་ཙམ་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་དང་།  སེམས་མ་དྲུག་གིས་བསྐོར་བ།  དབུ་ཐོག་ཏུ་སོག་པོ་
ཇུན་གར་བས་སྨིན་སྒྲོལ་གླིང་ནས་འཕྲོག་པའི་རྒྱ་ཕིབས་བསྒྲོན་པ་བཅས་ཡོད།  
དེའང་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་སྐུ་རྒྱུ་ཨར་ཀ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་པའི་
སྐུ་སྨད་བཞེངས་བསྒྲུབས་མཚམས་ཡེར་པ་ལྷ་རིར་གསུང་གཏོར་གནང་བཞིན་བཞུགས་
ཡོད་པ་ལ་ཡེར་པའི་རྒྱབ་རི་ནས་མི་དཀར་པོ་བརྒྱད་འོང་བ་གཟིགས་པས་རྐུན་པོ་མིན་
ནམ་དགོངས་ཏེ་བྱམས་ཁང་དུ་ཕེབས་པ་ལ་མི་དེ་རྣམས་མེད་པར་བྱམས་པའི་སྐུ་སྟོད་
རང་བཞིན་དུ་ཕེབས་གནང་ཡོད་པས་རྣམ་སྲས་ཞལ་སྐྱེངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅུང་ཟད་
ཟུར་ནས་བཞུགས་པ་དང་།  
བྱམས་པའི་སྐུ་པང་དུ་ནེའུ་ལེ་ཞིག་ཕུལ་ནས་ཡོད་པས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་
བྱམས་པའི་སྐུ་པང་དུ་ནེའུ་ལེ་ཡོད་པུ་ཡེར་པའི་བྱམས་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ན་མེད་
ཅེས་ཟེར།  བྱམས་ཁང་གི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག  ལྷ་ལུང་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་གུ་རུ་རིན་
པོ་ཆེའི་པདྨ་ཕུག་དང་།  ཟླ་བ་ཕུག  ཆེས་བཅུ་ཕུག  ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་
རྒྱལ་མཚན་བཞུགས་མྱོང་བའི་ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ཕུག  དེའི་འོག་ཏུ་སྤྲེལ་དམར་
གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞེས་པ་ནི།  
རྒྱ་བཟས་ངའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ས་གང་དུ་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པར་ཕུག་པ་
དེ་ནས་སྤྲེའུ་དམར་སེར་གཉིས་ཐོན་པས་ངའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ས་གནས་དེར་ཡིན་
གསུངས་ཏེ་ལྷ་ཁང་དེ་བཏབ།  དེའི་འོག་ཏུ་བླ་མ་རྒྱུད་པའི་རྒྱུད་ཁང་ཞེས་རྒྱུད་སྟོད་
པ་ཆོས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཡིན།  མཐིལ་གྱི་འདུ་ཁང་ཀ་བ་ཉི་ཤུའི་ནང་གི་
རྟེན་གཙོ་ནི་གསེར་ཁྲིའི་སྟེང་ཇོ་བོ་ང་འདྲ་མ་དང་།  གཡས་ལ་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་སྒྲོལ་མ་
དང་། གཡོན་དུ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ལི་སྐུ་ཁྲུ་གང་ཙམ།  ཇོ་བོ་རྗེའི་གསོལ་སྡེར་ཞེས་ཤིང་ཕོར་
ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་ཇོ་བོའི་ཕྱག་བྲིས་ཇོ་སྔོག་འབྲོམ་གསུམ་དང་།  ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་
དང་ནག་ཚོ་ལོ་ཙྰ་བ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཡོད་པ་ཞིག་དང་།  དའི་ནུབ་ཏུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་
གྱི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་མ་དེའི་ནུབ་ལ་རྒྱལ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚོ་མི་ཚད་མ།  གསེར་ཁྲིའི་
ཤར་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པ་དང་།  བླ་མ་ངག་དབང་བཟང་པོ།  ལི་མའི་ཇོ་བོ་རྗེ།  འབྲོམ་སྟོན་
པའི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་མ་སོགས་ཡོད།  རྒྱལ་སྒོའི་ནང་གི་ནུབ་ལྡེབས་རིས་ལ་རྒྱལ་བ་ལྔ་
པས་བྲིས་གནང་བའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད།  རྩེ་ཐོག་གཟིམ་ཆུང་
ནང་ཙནྡ་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ལས་གྲུབ་པའི་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤ་ར།  
གསོལ་ཅོག་སྟེང་རྒྱ་གར་སྒྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་བཅུའི་ཚོགས་དུང་ཞེས་དུང་དཀར་གཤོག་པ་
གསུམ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་གཤོག་པ་གཅིག་ལ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་དང་།  གཅིག་ལ་
ཐུབ་དབང་གནས་བཅུ།  གཅིག་ལ་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བྱོན་ཡོད་པ་
བཅས་ཞུགས་སུ་གསོལ།  དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་གྱིས་གཙོ་བོ་
དགེ་ལྡན་དང་།  རྙིང་མའང་ཞལ་ཕྱག་བཞེད་མཛད་དེ་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༧ཚེས་༡༠ལ་
ཡེར་ལ་ཚེས་བཅུ་ཞེས་གར་འཆམ་གནང་སྲོལ་ཡོད།  གཞན་ཡང་ཡེར་པ་ལྷ་རི་མགོ་
ནི་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་ཞེས་དང་།  ཡང་རི་དེ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་འདྲ་ལ་ཞབས་
གཡས་པ་ནི་ལྷ་རི་དང་གཡོན་མ་ནི་རྒྱུད་ཁང་།  ཕྱག་ཞབས་སོ་སོར་དུར་ཁྲོད་རེ་བཅས་
ཡོད་ཟེར།  གཞན་ཡང་གནས་དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་ན་སྐྱིད་ཆུ་ཕ་རིར་ཆོས་ལུང་ཞེས་པའི་
ལུང་པ་དང་ཁ་སྤྲོད་ཡིན་པ་སོགས་མདོར་ན་གནས་དེར་དགེ་རྩ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱང་གནས་
གཞན་ལས་དངོས་སྒྲུབ་མྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་བཅས་སོ། 
ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་བྱམས་ཁང་ནང་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་།  
བྱམས་པའི་ཐུགས་ཀར་ཇོ་བོ་རྗེའི་གསོལ་སྡེར་གྱི་ཚལ་བུ།  གཞན་ཡང་ལྷ་མོ་དང་།  
རྣམ་སྲས་གསར་བཞེངས་གནང་བ།  གུ་རུ་ཕུག་ཏུ་གུ་རུའི་སྐུ་བརྙན་གསརེ་བཞེངས་
གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།




#Article 73: བེ་རི་དགོན། (489 words)


བེ་རི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

བེ་རི་དགོན་པའམ་བེ་རི་དཔལ་ལྡན་འགྲོ་ཕན་གླིང་ནི། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་གསེར་མཁར་ཆུས་གསེར་མཁར་ཞང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༨ལོར་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཨེམ་ཆི་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན།

དང་པོ། དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་ལྷ་ཁང་ཐོག་མར་བཏབ་ཚུལ་སྐོར།
དེ་ནས་སྔར་གྱི་དུས་ངེས་མེད་ཞིག་ལ་བླ་རྒན་ཞིག་གཙང་ཆུའི་སྲིབ་འགྲམ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་ཉིན་ངོས་ཀྱི་བྲག་རི་མཐོང་ཙ་ན། ཐུགས་སུ་གནས་འདི་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱབ་རི་བྱ་ཁྱུང་ཆེན་གྱི་གཤོག་སྒྲོ་བརྐྱངས་འདྲའི་སྙིང་དབུས་སུ་ནོར་བུའི་ཐིག་ལེ་བཤམས་པ་ལྟ་བུ་ལ་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ། རི་བོ་དེའི་གཡོན་གྱི་གོང་རོལ་ན་དགེ་ལེགས་རྟག་བརྟན་ཟེར་བའི་རི་ཁྲོད་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་མཚམས་ལ་བཞུགས་པར་མ་ཟད། དེར་བཞུགས་སྨྱུང་གནས་པ་དེ་ལ་སྐུལ་སློང་གིས་རི་བོ་ཁྱུང་གི་གཙུག་ཏོར་ལ་ལབ་རྩེ་དང་ནོར་བུའི་ཐིག་ལེ་ལ་དགོན་པ་བཞེངས་སུ་བཅུག དེ་ནས་ད་བར་དུ་དགོན་པ་འདིར་ས་གཡོ་རྒྱུགས་ཐེངས་དུ་མའི་གཏོར་བཤིག་ཐེབས་པས་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། དེ་ནི་དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་བླ་རྒན་གྱི་བཀའ་བཞིན་དགོན་པའི་ཆགས་གནས་ནོར་བུ་ཐིག་ལེའི་ཐོག་ཏུ་མ་འཁེལ་བར་ཁྱུང་ཆེན་གཤོག་སྒྲོ་གཡས་འདབ་ལ་བཏབ། གཤོག་སྒྲོ་ནི་རྟག་པར་གཡོ་བཞིན་ཡོད་པས་ས་གཡོ་མང་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་སྐད། སྐབས་དེར་ཤིང་ཆ་སོགས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ལ་ཡུལ་ལུང་ལྷ་རི་བྱ་རྒོད་ཚང་ཕེབས་ནས་ལྷ་ཁང་དཔེ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དེ་ནི་ད་ལྟའི་འདུ་ཁང་གི་གཞི་ཡིན།

གཉིས་པ། དེ་ནས་བེ་རི་དགོན་པ་བཏབ་ཚུལ་སྐོར།
བེ་རི་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་ཆབ་མདོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེ་སྐོར་ཞིག་ན། མཐོ་བེ་རི་ཟེར་བའི་ས་ཆ་ན་བེ་རི་ཟེར་བའི་དཔོན་རྒྱུད་ཅུང་ཟད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། སྐབས་དེའི་དཔོན་པོ་ས་འགོ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་﹙ལ་ལས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཟེར﹚ནི་བོན་པོ་ཁོ་ན་ལ་དགའ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནག་ཕྱིར། གོ་ཤཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་ས་ཡོས་སྤྱི་ལོ་1639ལོའི་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་དུ། དཔུང་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བེ་རིའི་སྟེང་དུ་བྱོན་ནས་མངའ་འབངས་ཕལ་ཆེར་བླངས། བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བྲོས། ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་1640ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཉེར་ལྔ་ལ་བཟུང་སྟེ་ཁྲི་མོན་དུ་བཅུག དཔོན་རྒྱུད་དེ་རུ་ས་མ་ཚུགས་པས་ཁྱིམ་མི་ཁ་ཤས་དང་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཐོར་ནས་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་﹙དཀར་མཛེས་ལ་གོ་དགོས﹚དུམ་བུ་གཅིག་བྱུང་ཙ་ན། མཚོ་ཁའི་རྒྱལ་པོ་ལུང་གིས་བེ་རི་སྡེ་བ་ཆགས། དེ་དུས་བེ་རིའི་དཔོན་དོན་འགྲུབ་ནོར་བུ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པས་དེའང་བོན་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། སྔར་དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་བཏབ་མཛད་པའི་ལྷ་ཁང་དེ་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོས་བདག་པོ་བྱས་ཏེ་བོན་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཅོས། བེ་རི་ཞེས་དགོན་མིང་དེ་དུས་བྱུང་། དེའི་ཉེ་སྐོར་ན་ཀུན་འགྲོ་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོས་གདན་ས་སྤོས་ནས་བཏབ་མ་ཐག་ཡིན་པའི་གཡུང་དྲུང་གླིང་དུ་བོན་གྱི་རིང་ལུགས་ཁོ་ན་མཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསན་ཏེ། འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོས་ལྷ་མོའི་ཕུག་ནས་བླངས་པའི་རྩ་གསུམ་གཏེར་ཆོས་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་སྐལ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་བེ་རི་ཚང་གིས་གཡུང་དྲུང་དགོན་དུ་ལོ་རེ་བཞིན་རྩ་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་དུས་མཆོད་ལྟར་ཉིན་བདུན་བར་ཚོགས་པ་མ་ཟད། རྒྱུན་དུ་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱང་བོན་ལུགས་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའི་སྐབས་སུ་བེ་རི་རང་གི་གདུང་རྒྱུད། སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་རྣམ་སྤྲུལ། ཨེམ་ཆིའམ་ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཟེར་བ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་སྙིང་རུས་ཆེ་བ་ཞིག་ཕེབས་ནས་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་གྲྭ་སར་ཞུགས། དེ་ནས་ཁོང་རྒྱ་རིགས་ས་ཁུལ་སོགས་སེར་པོའི་ལག་རྩལ་མཛད། གནམ་བསྐོས་གོང་མ་ཆེན་པོའི་གསེར་ཡིག་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད་ཆོག་པར་མཛད། སྔར་དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་བཏབ་པའི་ལྷ་ཁང་དེའི་འགྲམ་ན་གསེར་མཁར་གནམ་ར་ནང་ཟེར་བའི་དུད་ཚང་ཞིག་གི་གྲོ་ཞིང་ཡོད། ཁོང་གིས་དེ་ན་བྱམས་ཁང་ཞིག་བཞེངས་དགོས་དགོངས་ནས་ཞིང་བདག་ཚེ་རིང་མགོན་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞིང་ནང་དུ་ངས་བྱམས་ཁང་ཞིག་བཞེངས་དགོས་ཞེས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་སྐབས། ཁོ་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ངའི་བློ་ལ་མི་བབ་པ་གང་ཡང་མེད་ཟེར་ནས་ས་ཞིང་ཁོང་ལ་ཕུལ་བར་མ་ཟད། སྦྱིན་བདག་ཀྱང་བྱེད་ཟེར་ནས་གསེར་གཞོང་པ་གང་ཕུལ། བས་དེ་ནས་ཏུ་བྱམས་ཁང་བཞེངས་པ་ད་ལྟའི་བྱམས་ཁང་འདི་ཡིན་ནོ། ཤིང་ཆ་ཚང་མ་ནི་གཙང་ཆུ་ཕར་རོལ་གྱི་ནགས་བརྒྱ་ཁུག་ནས་འདྲེན་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ནགས་མང་པོ་མེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཆོས་སྡེ་བཙུགས་ནས་སྐྱོང་བ་ལ། དགོན་མིང་ནི་སྔར་བཞིན་རང་རུས་སྦྱར་ཏེ་འབོད། དེའི་དུས་ཚོད་ནི་ཁོང་གི་མཛད་སྤྱོད་སོགས་ལ་བརྟག་ན། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་1649ཙམ་ཡིན་པར་སྙམ་ཏེ། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཆོས་སྡེ་དག་ལས་སྟོང་འཁོར་དགོན་པའི་འཕྲོས་ཡིན་པར་འདོད། ཡིན་ནའང་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་བཙན་ཤེད་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནང་གི་བར་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་བྱུང་སྟབས་ཆོས་སྡེ་འདི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེར་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་སྐབས་དེར། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་གོ་ཤྲཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོསར་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་གི་དགོངས་རྫོགས་སུ་ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པའི་དངོས་སློབ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྤྱན་སྔར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་པའི་གྲལ་དུ་བེ་རི་དགོན་པ་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་མཛད་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་ཁོང་གིས་བདག་པོ་བྱས་ཏེ། མཚན་ལའང་བེ་རི་དཔལ་ལྡན་འགྲོ་ཕན་གླིང་ཞེས་བཏགས་པ་མ་ཟད། དགོན་པ་འདི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་བ་ལ། ལ་ལས་སྦྱིན་བདག་དགོན་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་སྲོལ་མཆིས་ཟེར། ལྷག་པར་དུ་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྟོགས་པའི་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་སྒོ་ལ་ཡང་དག་ཞུགས་པར་མ་ཟད། བེ་རི་དགོན་པའི་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་འོས་དང་བཀུར་འོས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར། སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་སྟབས་མཚན་སྙན་རླུང་གིས་གཡོ་བ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་བཟུང་བེ་རི་རྒྱལ་དགོན་པ་འདི་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ།

དེའང་ལ་ལས་བེ་རི་དགོན་པ་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཅུང་མི་འགྲིག་པར་སྙམ། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བེ་རུ་ལྷ་རྗེ་ཟེར་བ་དེ་ནི་དགོན་གནས་འདི་གའི་﹙དཀར་མཛེས་ལ་ཟེར།﹚ གྲྭ་རྒྱུན་ཡིན་འདུག བེ་རུ་དགོན་པ་དགེ་ལུགས་པའི་སྦྱིན་བདག་ཡིན་ཞིང་། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་གསོ་མཛད་པ་ཡིན་འདུག ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ལས་གསལ་བས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ་བོན་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་ཟེར་བ་ནི་སྐབས་དེར་ཞལ་གསོའི་སླད་དུ་གྲངས་ཀ་ཙམ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། བཏབ་མཁན་དངོས་ནི་ཁོ་བོས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་འདི་པ་ཡིན། ཁང་དམར་གྱིས་བེ་རི་ལྷ་རྗེ་བྱ་བ་བྱུང་། དེ་ཡང་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡིན་པར་འདུག དེའི་བེ་རི་དགོན་པ་འགྲོ་ཕན་གླིང་འདི་བཏབ་སྟེ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་འདུག དེ་ལྟར་ན་བེ་རི་དགོན་པ་འདི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲལ་དུ་མ་བརྩིས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་བདེན་ཚིག་ཅུང་འདུག་སྙམ། ལྷག་ཏུ་དེང་དགོན་པ་འདིས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་གོས་ཆེན་དམར་ནོ་མཐའ་རྒྱན་གྱི་དར་གོས་ཆེན་སེར་པོ་གྲུ་བཞི་ཞིག་ལ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད་དེ། གནམ་བསྐོས་འཇམ་པའི་དབྱངས་གོང་མ་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་ལུང་གི་མཁན་པོ་པཎྚི་ཏར་འབོད་པའི་ཡི་གེ་སྐྱེ་དགུ་སྤྱི་དང་། མདོ་ཁམས་སྨད་གི་﹙ཀྱི་﹚མཆོག་དམན་མཐའ་དག་གི་﹙གིས་﹚ངེས་དགོས། བེ་རི་དགོན་འདི་ཐོག་མར་བེ་རི་ཨེམ་ཆིའི་﹙ཆིས་﹚བཏབ་པ་ནས་བཟུང་། ད་ལྟ་མཁན་པོ་བླ་མ་དགེ་ཤེས་བཤེས་ཚོགས་སྤུན་འབྲེལ་གྱི་བར། ཐོག་མར་ནས་གོང་མ་ཆེན་པོའི་བཀའ་བསྩལ་དང་མཐུན་པའི་ཞྭ་སེར་གྱི་སྟོན་﹙བསྟན﹚པ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྲོལ་བཟུང་ནས་གོང་མ་ཆེན་པོའི་ཞབས་བརྟན་﹙རྟེན་﹚སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོ་པ་སྤུན་ཚ་བོ་﹙བུ་﹚རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་﹙ཀྱིས﹚འཛིན་ཅིང་བདག་པས་གཞི། ས་ཆ། མི་སེར། གྲྭ་རྒྱུན་ཡོང་འབབ་སོགས་ལ་སུའི་ཐད་ནས་གནོད་འཚེ་བྱེད་མི་ཆོག པའི་ཏ་﹙ཏཱ﹚ལའི་བླ་མ་གོང་མ་ཇི་མ་བཞིན་གྱི་བཀའ་གདམས་རིམ་པ་འདུག་པས་དེ་དོན་བཞིན། བེ་རི་དགོན་འདི་རང་གི་མངའ་འོག་གི་དཀོར་ས་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོད་རིག་﹙རིགས﹚སོགས་སྔ་སོར་གྱི་སྲོལ་གང་ཡོད་ལ། སུས་ཀྱང་གནོད་འགལ་བྱེད་མི་ཉན་པས། དེ་དོན་ལ་འདི་ག་ནས་བཀའ་ཤོག་རྒྱབ་གནོན་སྟེར་བ་ཡིན། ཁྱེན་﹙ཆན﹚ལུང་ཁྲིར་བཞུགས་དགོངས་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ་ས་ཁྱི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅུ་ལ་ཀྭང་ཧྭ་ནས་བྲིས། ཅེས་ཐམ་ཀ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་བཞུགས་ཡོད་པ་འདི་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་མཚོན་ཐུབ་པར་གྱུར།

གསུམ་པ། དགོན་པའི་མཚན་གྱི་སྐོར།
དགོན་པ་འདི་ཉིད་དགོན་ཁག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འབོད་ཚུལ་དུ་མ་ལྡན་ཏེ། ལ་ལས་དགོན་པ་འདི་པད་མའི་འདམ་མ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་རི་བོའི་ཕང་པར་ཆགས་ཡོད་པས་པད་རི་དགོན་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ལ་ལས་དགོན་པ་འདི་ཐོག་མར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རུ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། བོན་རུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཟེར་སྐད། འབོད་ཚུལ་འདི་གཉིས་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྡ་དཀྲོལ་ཏེ་བརྗོད་པས། ལྷག་ཏུ་བོན་རུ་ཞེས་སྔར་དགོན་པ་འདིར་དངོས་བྱུང་ཚུལ་དུ་ཚུལ་དུ་ཧ་ཅང་འདྲ་ཆགས་པོའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་འདི་ནི་འདྲ་བཟོས་ཙམ་ལས། མཚན་དངོས་ནི་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་པའི་བེ་རི་ཞེས་པ་འདི་ཡིན། དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བར་ཁམས་སུ་ཡོད་པའི་དཔོན་རྒྱུད་ཅུང་ཆེ་བ་ཞིག་གི་རུས་མིང་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་སུ་ཕྱོགས་འདིར་འཁྱར་ནས་དཔོན་ཚང་དེ་དང་དེའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་དགོན་པ་སྔ་ཕྱིར་བདག་ཅིང་བཏབ་པ་ཚང་མར་རང་རུས་སྦྱར་བས་དེ་སྐད་བྱུང་བ་ནི་མ་ནོར་ཚིག་གི་བདེན་དཔང་ཐུབ་བོ། གཞན་ཡང་པད་རུ་དང་བོན་རི། བེ་རུ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་མང་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ནོར་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་ལ་སྒྲ་སྒྱུར་གྱིས་白利ཞེས་པ་དང་白日ཞེས་འབྲི་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། མང་བས་白利ཞེས་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་སུ་ཀུན་གྱིས་བོད་རྒྱ་ཡི་གེ་གཉིས་ཀར་འབྲི་སྲོལ་འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ།

བཞི་པ། དགོན་པ་ལས་སྣེ་བཞུགས་ཚུལ་སྐོར།
སྤྱིར་དགོན་པ་འདི་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག ཁྲི་པ། དགེ་བསྐོས། དབུ་མཛད། སྤྱི་པ། སྤྱི་སོ་སོགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་ཡོད་དེ། སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དགོན་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན། སྤྲུལ་མིང་ནི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་ལས་བྱུང་སྟེ་ད་བར་དུ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་ཙམ་བྱོན། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཉིས་པ་ཀུན་དགའ་ཡེ་ཤེས། གསུམ་པ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། བཞི་པ་བློ་བཟང་དྲི་མེད་བསྟན་འཛིན། ལྔ་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས། དྲུག་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་﹙ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད﹚སོགས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་གསོ་དང་ནང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གསར་བཞེངས་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཅིང་། འདུལ་ཁྲིམས་དག་གཙང་བྱས་ཏེ་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་མཛད་ནས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དགོན་པ་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་། དེ་ལས་ལྷག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ཐུགས་སྐྱོང་མཛད་འོག དགོན་པ་འདིས་དམར་དམག་རྒྱང་སྐྱོད་སྐབས་སུ་དམར་དམག་གི་དམག་ཕྱོགས་ཨང་གཉིས་པ་དང་ཨང་བཞི་པ་སྔོན་རྗེས་དཀར་མཛེས་ས་ཁུལ་ནས་བརྒྱུད་སྐབས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་མཛད། ལྷག་པར་དུ་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོང་ཀྲུའུ་ཏེ་ཙུང་སི་ལིང་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་གླེང་མོལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། བེ་རི་དགོན་དང་བླ་གྲྭ་སྦྱིན་བདག་ཕྱོགས་གསུམ་ཁོ་ནས་ཁྱོན་བསྡོམས་རྟ་དྲེལ་སུམ་ཅུ་ལྷག གཡག་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག བོང་བུ་སུམ་ཅུ་ལྷག སྦྲ་གུར་སུམ་ཅུ་ལྷག མེ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ལྷག སྒྲོ་བ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག ཁོལ་མོ་ཆིག་བརྒྱ་ལྷག འབྲུ་རིགས་རྒྱ་མ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག མར་རྒྱ་མ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཅས་དངོས་ཐོ་བཀོད་དེ་དམར་དམག་གི་སི་ལིང་པུའུ་ལ་ཕུལ་བ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་རྨས་མ་ཚབས་ཆེན་རྣམས་དགོན་པ་ལ་ཉར་ནས་སྨན་བཅོས་མཛད་པ་དང་། ལ་ལ་དུད་ཚང་ཁག་ཏུ་སྦས་སྐུང་བྱས། མིང་ཡང་བོད་མིང་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་གསོས་པས། དམར་དམག་རྒྱང་སྐྱོད་རི་འགོག་ཆེད་དུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལམ་དུ་ཆས་པར་རོགས་སྐྱོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་མཛད་པ་རླབས་ཆེན་བསྐྱངས་སོ། །

དེ་དག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་འགན་བཞེས་ཚུལ་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དགོན་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་ཏེ་འདུ་ཁང་ནང་གི་བཞུགས་ཁྲི་མཐོ་ཤོས་ནི་ཁོང་གི་ཡིན། དེ་འོག་ཁྲི་པའི་བཞུགས་ཁྲི། དེ་ནས་བྱང་འདྲེན་གྱི་བཞུགས་ཁྲི། དེ་ནས་ཁྲི་ཟུར་གྱི་བཞུགས་ཁྲི། དེ་ནས་ཁྲི་པ་དགེ་བསྐོས་དབུ་མཛད་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་སོགས་ཡོད། དེའང་ཁྲི་པ་ནི་ཅིས་ཀྱང་གྲྭ་ས་ནས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བླངས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པར་མ་ཟད། དགོན་པ་འདི་ལས་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་སོན་ཞིང་འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པའི་ཚུལ་ལྡན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་ཡིན་དགོས། ཁྲིར་འཁོད་རྗེས་དགོན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་ཁྲི་ཐོག་ལོ་གསུམ་རེ་བཞུགས་དགོས། བྱང་འདྲེན་ནི་དེ་བཞིན་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཟད། གྲྭ་ས་ནས་ཚུར་ཕེབས་སྐབས། དགོས་པའི་ཆོས་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་སྤྲོད་དགོས་ལ། ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་སྔ་གཞུག་ལྟར་འདེམས་བསྐོ་བྱ་དགོས། འདི་པའི་གཙོ་བོ་འདོན་ཆོག་བྱང་ཞིང་དབྱངས་རྟ་མཛེས་དགོས་པར་མ་ཟད། རྒྱུན་ཚོགས་དང་ལྷག་པར་དུ་དུས་མཆོད་ཀྱི་འདོན་ཆོག་སྐུལ་མཁན་ཡིན། མདོར་ན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་ཡིན། དགེ་བསྐོས་ནི་དགུང་ལོ་སོན་ཞིང་འདུལ་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་གྲྭ་བཙུན་དྲུག་ཙམ་གྱི་མིང་ཐོ་བཀོད་རྗེས། བེ་རི་ཚང་གིས་ཐག་གཅོད་དགོས། འདི་བ་ལས་འགན་ལྗིད་པས་དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་མཐིལ་ཕྱིན་སྒོས་ཕྱག་ལེན་ལྷོད་མེད་མཛད་དེ་ལོ་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་དགོས། ལོ་རེའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཚེས་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཉིན་དགེ་བསྐོས་གསར་པ་ལ་ལས་འགན་སྤྲད་ནས་དགོངས་ཞུ་ཐོབ། དེ་ནས་སྤྱི་པ་ཟེར་བ་ནི་དགོན་པ་ལ་སྤྱི་སེམས་ཆེ་བའི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པས་བདག་གཉེར་མཁན་ཡིན། ལོ་རེའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་དགུ་གཏོར། ལྕགས་མཁར། སྒོ་གཡེང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས། གྲྭ་པ་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པས་ལོ་གཉིས་ལ་འགན་བཞེས་དགོས། དེ་ནས་སྤྱི་སོ་ནི་ཚན་ཁག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དགོན་པའི་དོན་ལ་རྒྱུད་དྲང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགྲོ་ལུགས། ཚོང་གཉེར་གྱི་སྐབས་བབ་སོགས་ལ་མཁས་པའི་གྲྭ་པ་དྲུག་གམ་བདུན་ཙམ་ཡོད་དགོས། གོང་གསལ་གྱི་དུས་ཆེན་བཞི་ཕར་ཕུད། གཞན་དུས་ཆེན་དང་དགོངས་རྫོགས་སོགས་དུས་མཆོད་ཀྱི་འགྲོ་སོང་ཚང་མ་གཏོང་དགོས། མི་རེ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གསུམ་ཙམ་བཞུགས་དགོས། ཡང་ན་ལ་ལ་དགོན་པའི་དམིགས་བསལ་ཆེད་དུ་དེ་ལས་ལོ་མང་ཙམ་བཞུགས་མཁན་མང་པོ་ཡོད།

ལྔ་པ། སེར་མོ་བ་བཞུགས་ཚུལ་སྐོར།
དགོན་པ་འདི་སྤྱིར་བཏང་གྲྭ་པ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། གྲྭ་ཚོགས་རྒྱས་པའི་སྐབས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས་ཤིང་། ཡང་ན་འཐབ་འཁྲུག་དང་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་བྱུང་རྐྱེན་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས་པའང་ཡོད་སྲིད། གྲྭ་པ་དེ་དག་ཡོང་ཁུངས་ནི་དེང་གོང་ལུང་ཞང་གི་མང་བཟང་དང་སྨད་རི་མདའ། གསེར་མཁར་ཞང་གི་གསེར་མཁར་གྲོང་། གཙང་འགྲམ། བེ་རརི་སོགས་དང་། ཞི་སེར་ཞང་གི་ཞི་སེར་དང་། ཡབ་ར་ལུང་། དཀར་མདའ་སོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་གནས་གཞན་གྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡང་མང་ཙམ་བཞུགས།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་སྐོར།
དགོན་པ་འདིའི་འདོན་ཆ་འགྲོ་ལུགས་གཙོ་བོ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དང་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་སོགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཚང་མ་དགའ་ལྡན་དགོན་པའི་ལུགས་ལྟར་ཡིན་ནོ། བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གསུམ་ནས་བཅུ་བདུན་བར་སྨོན་ལམ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་མོ་དང་། བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་དགུ་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གནས་བཅུ་དང་། བོད་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཇུག་དང་། བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་། བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་བདེ་མཆོག་གི་བདག་འཇུག་དང་། བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་ཀུན་རིག་བདག་འཇུག བརྒྱད་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་རབ་གནས། དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་ལྕགས་མཁར། བཅུ་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་དང་ཉེར་ལྔ་གཉིས་ནི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད། བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་བཅུ་དགུའི་བར་དུས་གཏོར། བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་དགུ་གཏོར། གཞན་ཡང་དབྱར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཞིའི་བར་སྒོ་གཡེང་། ད་དུང་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བརྒྱད་པའི་སུམ་ཅུའི་བར་དབྱར་གནས་དང་། དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དགོངས་རྫོགས་དང་། ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་དགེ་རྟག་མཆོག་སྤྲུལ་བཞི་བ་བློ་བཟང་དྲི་མེད་བསྟན་འཛིན་གྱི་དགོངས་རྫོགས་དང་གཞན་རྒྱལ་པཎ་ཁག་གི་དགོངས་རྫོགས་ཁ་ཤས་ཡོད།

ཀེང་རུས་ཏེ་དུད་བདག་གཉིས་དང་། ལྷ་མོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། ཨ་ཙ་ར། མགོན་པོ་བྲམ་གཟིགས། མགོན་པོའི་འཁོར་ལ་ཞྭ་སེར་གཉིས། ཞྭ་ནག་གཉིས། སྒོ་མ་བཞི། བཙུན་མོ་གཉིས། ཤྭ་བ་གཅིག བྱ་གཅིག ཆོས་རྒྱལ་དཀར་དམར་སེར་ལྗང་ཐིང་ནག་སོགས་དང་འཇིགས་བྱེད། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག མགོན་པོ་གུར། ལྷ་མོ། ཆུ་སྲིན། སེང་གེ ལྕམ་སྲིང་སོགས་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང་དགོན་པ་འདིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབའ་ར་ཟེར་བ་ཞིག་ཐོག་མར་འཁྲབ་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལ་དཔོན་གཡོག་ཁྱོན་བཞི་ཡོད་དེ་ཆེ་བ་གཉིས་དང་ཆུང་བ་གཉིས་ཟེར། ནང་དོན་ནི་གཙོ་བོ་སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་དང་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་དང་རང་དགོན་གྱི་གནས་བཤད་ཡིན་པས་ཀུན་གྱིས་ཉན་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།

བཅའ་ཡིག་གི་སྐོར་ལ། དགོན་པ་འདིར་སྟག་ཕུ་པདྨ་བ་ཛྲ་དང་། དགེ་རྟག་ལྔ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ། ཁང་དམར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ད་བར་དུ་བཞུགས་ཡོད། དགོན་པས་དངོས་སུ་ཕྱག་ཏུ་བསྟར་བའི་བཅའ་ཡིག་ནི་གཙོ་བོ་གོང་གསལ་བཅའ་ཡིག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུའམ་མཁན་པོ་དགེ་བསྐོས་གང་རུང་ཞིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ཡིན། ལྷག་ཏུ་བེ་རི་ཆོས་མཛད་ཟེར་བ་པཎ་ཆེན་དྲུག་པའི་དུས་ཡིནདེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཡིག་དེ་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་ལ་ལག་ལེན་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། བཅའ་ཡིག་ནི་ལོ་རེའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དུས་དགེ་བསྐོས་གསར་རྙིང་བརྗེ་སྐབས་སུ་ཐེངས་རེ་ཀློག་དགོས་ཤིང་། དེ་དང་འགལ་མཁན་ཡོད་ན་ཁྲིམས་ཐག་ནན་གྱིས་བཅད་ཕྱིར། དགོན་པ་འདིའི་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་བ་པད་མའི་ཟླ་རུ་གྱུར་ཏོ།

བདུན་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།
དགོན་པ་འདིའི་སྐུ་ཡི་གཙོ་རྟེན་ལ་ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་སྐུ། གཞན་ཡང་བེ་རིའི་ས་འདི་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེང་དུ་ཆགས་ཡོད་སྐད། དམ་རྫས་དང་བྱིན་རྟེན་ནི་སྨན་བླའི་རྫས་མཆོག་ཡིན་ཟེར་ནས་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་སྐུའང་རྟེན་གཙོའི་ནང་གི་གཙོ་བོ་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། གཞན་འོད་དཔག་མེད་དང་ཐུབ་པའི་སྐུ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་བརླགས་ཟིན་ཀྱང་དེང་ཕལ་ཆེར་སྔར་ལྟར་གསར་དུ་བཞེངས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དགོན་པ་འདིར་བསམ་འཕེལ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཟེར་བའི་གོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། གོས་སྐུ་འདི་ལ་ནང་བཞུགས་ཡུངས་འབྲུ་ལྟ་བུའི་རིང་བསྲེལ་འཁྲུལ་མེད་རྡོག་གཅིག བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ཚེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུའི་ཐུགས། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཤ་རིལ་བུའི་མཁར་བསིལ་གྱི་བར་ཤིང་། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྤྲུལ་པའི་སྟག་པགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ་ཤ། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ཡར་ལུང་ཐང་པོ་ཆེ་ནས་འབྲོམ་དང་ལྷན་དུ་གསང་སྟབས་སུ་བྱོན་སྐབས་དགེ་བཤེས་ཁུ་སྟོན་ནས་གདན་ཞུས་སྙེགས་པར་འོན་གྱི་གྲུབ་ཁ་ནས་ཁུ་སྟོན་ལ་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བའི་དབུ་ཞྭ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་གསར་དུ་སྤེལ་བའི་མེས་པོ་ཁ་ཆེན་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་རིའི་སྣམ་སྦྱར། རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་བ་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་བེར། ས་སྐྱ་པཎྚིཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྒོམ་ཐག ས་སྐྱའི་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་དབུ་ཞྭ། རྒྱ་གར་གྲུབ་ཆེན་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒོམ་ཐག ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་དབུ་ཀླད། མར་པའི་སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེ་རྟས་བརྟབས་ནས་འདས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དབུ་ཀླད་འབྱར་བ། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའམ་སྒམ་པོའམ་སྒམ་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུའི་ཞབས་ཆགས། བླ་མ་ཞང་འགྲོ་མགོན་གཡུ་བྲག་པའི་ན་བཟའ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་ཌ་མ་རའི་འཛར། ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྔ་ལྤགས། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལ་ཡུན་རིང་མནབས་པའི་སྣམ་སྦྱར། རྗེ་བླ་མའི་དབུ་ཞྭ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེར་གནང་། དེས་མཁས་གྲུབ་རྗེ་ལ་སྩལ་ཏེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ནས་རིམ་གྱིས་བཞེས་པའི་དབུ་ཞྭ། གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་པད་མ་འོད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ལན་གསུམ་བྱོན་སྟབས་སྐུ་ལ་མནབས་ཤིང་། རྗེ་གྲུབ་ཐོབ་ཉིད་ཀྱིས་སླེ་བེར་འདི་དང་མ་བྲལ་ན་རྣམ་འབྱོར་གྱི་བསམ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ན་བཟའ་སླེ་བེར། ཡང་གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཆགས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ཞྭ། གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ན་བཟའ། བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་སྐྲ། ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྣམ་སྦྱར། དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བེར། བརྒྱད་པ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བཅུ་གཅིག་པ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བཅུ་གཉིས་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། ན་བཟའ། གསུང་ཚྭ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྣམ་སྦྱར། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གདུང་ཚྭ། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་ན་བཟའ། པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་ན་བཟའ་བཅས་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་རྟེན་སྒམ་ཆེན་མོ་ནས་བྱུང་བ་སྲིད་ཞིའི་གསུང་བ་སེལ་བ་ས་གསུམ་སྙེད་དཀའ་བ་ཤ་སྟག་གི་ཆ་ཤས་རེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ཕུལ་བ་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་དང་། ཕུར་ལྕོགས་བྱམས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་སྩལ་བའི་བྱིན་རྟེན་སྣེ་འཛོམས་རིལ་བུ་ཕྱག་པ་རེ་བཅས་རྫས་སྣ་བྱིན་རླབས་ཅན་དེ་དག་འཛོམས་པའི་གིས་སྐུ་ཆེན་མོ་འདི་གནམ་འོག་ལས་མཐོང་དཀའ་བ་དང་། གཞན་གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གོས་སྐུ་བཞེངས་སྐབས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ལས་ཀའི་ཁུར་འཛིན་བྱེད་པོ་སྐུ་འབུམ་གླིང་ཆོས་མཛད་སྒྲོལ་མ་ཚེ་བརྟན་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1935ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ནས་སྟོན་མོ་རྒྱ་ཆེར་བཤམས། དེའང་ཁོང་གིས་གོས་སྐུ་ཆེན་པོ་བསམ་འཕེལ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་དཀར་ཆག་འདི་འདྲ་ཞིག་བསྐུལ་བའི་ངོར། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐྱེ་བར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དཀར་ཆག་དེ་ད་བར་དུ་བཞུགས་ཡོད། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་པར་འདོད་ན་དེ་རུ་གཟིགས་ཆོག་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་འདི་ད་ལྟ་འཇིག་ཟིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་ཆེའོ།

བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་མངའ་ཁོངས་དང་དེའི་འབྱོར་པ།
སྔར་དགོན་པ་འདིར་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་གཅིག་ཏེ་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་དང་། མཁན་པོ་བླ་གྲྭ་ཕལ་ཆེར་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། དེའང་དགོན་པ་ཆགས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་གནས་རི་སྟེ། དགེ་རྟག་གླིང་སྲས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནས་བཏབ་པའི་གནས་རི་ཀུན་འདུས་པད་མ་ལྷ་རྩེ་ལ་ལས་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཕོ་བྲང་ཡང་ཟེར་བས་ཁོང་གིས་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དུའོ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་1944ལོའི་རྒྱལ་གྱི་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་ལ་བཏབ་པའི་རི་ཕུག་བྲག་རི་གཡུ་མཁར་དང་དེའི་ཕྱི་ལོ་ཤིང་བྱ་ཟླ་བཞི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་སྐུ་འབུམ་མཆོད་རྟེན་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོ་སོགས་བཏབ་ནས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་མ་ཟད། གནས་ཡིག་སོགས་ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད། གཞན་ཡང་དགེ་རྟག་བསྙུང་གནས་བས་བཏབ་པའི་དགེ་ལེགས་རྟག་བརྟན་རི་ཁྲོད་སོགས་ཡོད། དེའང་བྱམས་ཁང་གཙོས་པའི་ལྷ་ཁང་བརྩེགས་བཞི་ཅན་ཡིན་ཏེ། འོག་བརྩེགས་ལ་བྱམས་ཁང་དང་འདུ་ཁང་། དམ་ཅན་ཁང་སོགས་དང་། གཉིས་བརྩེགས་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཁང་དང་མགོན་ཁང་། སྲུང་མ་ཁང་། དེའི་ལོགས་སུ་དགེ་རྟག་གཟིམ་ཆུང་། དེ་ནས་ལྕམ་སྲིང་ཁང་སོགས་ཡོད་པ་དང་། སུམ་བརྩེགས་ལ་རྒྱལ་བའི་གཟིམ་ཆུང་དང་པཎ་ཆེན་གཟིམ་ཆུང་། བཞི་བརྩེགས་ལ་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པས་ཁྱོན་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ཡོད།

དགུ་པ། དུས་རབས་གསར་བའི་བེ་རི་དགོན་པ།
དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་བཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ་བེ་རི་དགོན་པ་འདི་དགེ་རྟག་ལྔ་པའི་མཛད་འཕྲིན་ཐུགས་རྗེ་ལས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་དགོན་པ་ཁག་གསུམ་ལས་གཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་གནའ་རྫས་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་ཁག་ཀྱང་ཡིན། དེ་དུས་གྲྭ་པ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ལ་དགོན་པ་བདག་གཉེར་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་དགོན་པར་གཏོར་བཤིག་གི་གནོད་འཚེ་ཆེར་མ་ཐེབས། གཞན་གྲྭ་པ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་དུ་ཞུགས། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་དེའང་ཐོན་སྐྱེད་རུ་ཁག་ཏུ་བཏང་། བྱམས་ཁང་ནང་གི་བྱམས་སྐུ་དང་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ། ཐུབ་སྐུ་གསུམ་དང་གྱང་རིས་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་མ་གཏོགས་གཞན་པའི་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་ཅིག་ཅར་བརླགས། གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཐུན་མོང་གི་བདག་གཉེར་ཁང་དུ་གྱུར། གྲྭ་ཤག་དང་ཆོས་ར། ཇ་ཁང་སོགས་རིམ་གྱིས་ཤུལ་མེད་དུ་འཇིག དེའང་ལྷ་ཁང་ཕལ་མོ་ཆེ་ད་བར་ལྷག་ཡོད་པ་འདི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་ཐང་ཆེ་བ་སྨོས་ཅི།

བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་ཁུལ་ཨུ་ནས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་བར་བརྟེན་དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་མི་བདུན་བསྐོས་ཏེ་རྒན་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་ནས་གཙོ་འགན་བཞེས། དགོན་པ་འདི་ཉམས་གསོ་﹙གཙོ་བོ་ནང་རྟེན་ཡིན་﹚བྱེད་ཆེད་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་སྒོར་ཁྲི་བཅོ་ལྔ་དང་། ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་གནའ་རྫས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁང་གིས་སྒོར་ཁྲི་བཅུ། ཞིང་ཆེན་ཆོས་ལུགས་ཅུད་ཡིནས་སྒོར་ཁྲི་གཉིས་ཏེ་སྔོན་རྗེས་ཁྱོན་སྒོར་ཁྲི་ཉེར་བདུན་ཙམ་གནངས། དེ་ནས་དགེ་རྟག་མཆོག་སྤྲུལ་དྲུག་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའམ་བཀྲ་ཤིས་བཟང་པོ་མཆོག་ནས་དབུ་ཁྲིད་དང་འབད་འབུངས་ཆེར་བསྐྱེད་མཛད་མཐར་རིམ་གྱིས་དགོན་པའི་ཞིག་རལ་དང་ནང་རྟེན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་སྔར་ལྟར་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་།

བཅུ་པ། ད་བཞུགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།
ཐོག་མར་བྱམས་ཁང་དུ་སྔར་ལྷག་ཡོད་པའི་བྱམས་སྐུ་དང་འོད་དཔག་མེད། ཐུབ་སྐུ་བཅས་ལ་ཞལ་གསེར་དང་ཚོན་རྩི། དབང་པོ་ཡན་ལག་བཅས་གསར་གསོ་མཛད། གཙོ་སྐུའི་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་དང་། གཞན་ཡང་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྐུ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ། རྣམ་ཐོས་སྲས། མགོན་པོ་གུར། མགོན་པོ་ཞལ་བཞི། ལྕམ་སྲིང་དང་བཅས་ཚང་མ་ཁང་བརྩེགས་རེ་དང་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའང་གེ་སར་གྱི་སྐུ་གཅིག་མ་གཏོགས་ཚང་མ་སྔར་གྱི་ལུགས་བཞིན་ཡིན་ནོ། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། གཙོ་བོའི་རྟེན་ལ་སྟོན་པའི་སྐུ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ། ཇོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་སྐུ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་སྐུ་བཅས་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་རེ་དང་འཇིམ་སྐུ་ཤ་སྟག་ཡིན། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གྲུ་གང་ཙམ་དང་། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་ཚད་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ་བཅས་ཚང་མའམ་འཇིམ་སྐུ་ཡིན། འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་དབུ་ཚང་མ་གཟན་གྱིས་གཏུམ་ཞིང་ཕྱག་མཉམ་བཞག་ལ་ནེ་ལེ་འཛིན་པ་བཅས་དགེ་རྟག་ལྔ་པས་བཞེངས། བླ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་དགོད་བྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་ངེད་ཀྱི་གནས་བརྟན་རྣམས་ནས་བླ་གྲང་ནས་དབུ་གཏུམ་པར་མཛད་འདུག་ཅེས་གསུངས་པའི་ལན་དུ་སྤྲུལ་སྐུས་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མིན། དབུ་གཏུམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པར་བཞུགས་པའི་ཚུལ་དང་། ཕྱག་ན་ནེ་ལེ་བཞུགས་པ་འདི་ནད་དང་མུག་གེ་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་རྒྱུའི་ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེང་སང་དེ་ལུགས་བསྐྱར་བཞེངས་མཛད་ཡོད། དེ་ནས་དམ་ཅན་ཁང་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་པ་འདམ་སྐུ་ཡིན། གཞན་སྐུ་རྟེན་ཁ་ཤས། དེ་ནས་བཀའ་འགྱུར་ཁང་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་བཞི། བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ། ཕ་བོང་ཁའི་གསུང་འབུམ། གཞན་གསུང་འབུམ་མ་ཚང་བ་མང་པོ་བཞུགས། དེ་དག་ལ་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ཡོད་པས་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཡོད། གཞན་ཡང་རྗེ་སྐུ་སྟོང་གཅིག་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་འཇིམ་སྐུ་ཡིན། མཐོ་ཚད་ལ་གྲུ་ཕྱེད་དོ། ད་དུང་འདམ་སྐུ་འདྲ་མིན་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས་ཡོད་པས་དེ་དག་མང་ཤོས་རྙིང་པ་ཡིན། ལ་ལ་ནི་གི་གུ་ཤ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ནས་མགོན་པོ་ཁང་དུ་མགོན་པོ་བྲམ་གཟིགས་གཙོས་པའི་འདམ་སྐུ་འགའ། དེའི་མཐོ་ཚད་གྲུ་གང་ཙམ། དེ་ནས་ཤར་ངོས་གཟིམ་ཆུང་ཁང་དུ་མཆོད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་འདམ་སྐུ་ཆུང་ཆུང་འགའ། དེ་ནས་སྲུང་མ་ཁང་དུ་འཇིགས་བྱེད་དཔལ་གཅིག མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། རྣམ་སྲས་བཅས་ཚང་མའི་མཐོ་ཚད་ལ་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ་དང་འདམ་སྐུ་ཡིན། དེ་ནས་ལྕམ་སྲིང་ཁང་དུ་གཙོ་སྐུ་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྕམ་སྲིང་གི་སྐུ་མི་ལུས་ཙམ། འདི་ནི་མགོན་པའི་གཙོ་རྟེན་གྱི་ལྷ་སྟེ་ཆོས་སྐྱོང་ཡིན། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མས་སེ་ར་ཏྲེ་བོ་ཁམས་ཚན་ནས་དགེ་བཤེས་སྐལ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མདོ་སྨད་བེ་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་སྨོན་པའི་ཚོགས་མངོན་དུ་བཙུགས་ཆོག་པའི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བའི་ངོར། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྐུ་དངོས་སུ་མདུན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་ཕྱག་བྲིས་མཛད་ནས་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་གསོལ་ཁ་འདི་ཆད་མེད་ཆུ་རྒྱུན་ལྟ་བུར་མཛད་དོ། གཞན་ཡང་ལྷ་ཁང་འདེའི་ནང་དུ་ཐུབ་པའི་སྐུ་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀུན་རིག་གི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་རེ་དང་། ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་འདམ་སྐུ་ཡིན། གཞན་ཡང་ཇ་ཁང་དང་ཆོས་ར། གྲྭ་ཤག་བརྒྱ་ཡན་མན་བཅས་སྔར་ལས་མཛེས་པར་བཞེངས་ཡོད།

ད་ལྟ་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོང་བཞུགས་པ་མ་ཟད། མཁན་པོ་དང་དགེ་འདུན་པ་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡན་ཆད་བརྒྱ་དང་ཉེར་བཞི་ཙམ་ཡོད་བས་དགོན་ནང་རྒྱུན་དུ་བཞུགས་མཁན་བླ་གྲྭ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཡོད། དེ་ལས་དཔེ་ཆ་བ་ཉེར་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པས་དེ་དག་འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་བཞིན་ཀ་འབྲུ་སུམ་ཅུ། ཞལ་འདོན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སུམ་རྟགས་དག་གསུམ། སྙན་ངག་སོགས་ཆེད་གཉེར་ལས། གཞུང་བཀའ་པོད་སོགསལ་སྦྱང་བསམ་ཀྱང་། དགེ་རྒན་དང་ཡང་ན་གྲ་ས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་དམའ། འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་དགོན་པ་ཐུན་མོང་ལ་ཡོང་སྒོ་ཆེན་པོ་མེད་པས་དགེ་འདུན་པ་སོ་སོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་མུ་ཁ་ཤས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད། ལ་ལ་ལྷ་བཟོ་དང་ཚོན་བཟོ། ཤིང་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྦྱངས་ནས་ཞོར་ལས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལ་ལ་འདོན་ཆོས་ལ་ཕེབས་ནས་འཚོ་བ་ཁ་གསབ་ཐུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དགོན་པའི་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་དབང་ལུང་ཞུ་བ་དང་ཡང་ན་འཆམ་འཇལ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དད་ལྡན་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་འབུལ་ཡོན་ཇ་དང་ནས། གཞན་རྒྱུ་རྫས་སོགས་སྒོར་མོ་ལ་ལོ་རེར་སྟོང་ཙམ་དང་སྐབས་འགར་ཤི་ཆོས་ལའང་ཡོང་སྒོ་ཅུང་ཙམ་ཡོད་པས། དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་མི་ཉམས་པ་དང་སེར་མོ་བའི་འཚོ་བའང་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀྱིས་ཁག་ཐེག་ཐུབ་པར་བྱུང་། དེའང་དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ལུགས་དང་འཆམ་སོགས་སྔར་ལྟར་ཉམས་གསོ་བྱས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དགོན་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནི་འདུལ་བའི་ལུགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཇུས་ཟུང་དུ་སྤྲེལ་ནས་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གིས་དངོས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནང་བཞིན་ལག་ལེན་གནང་བཞིན་མཆིས། འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་ནི་སྤྱི་ལོ་1982ལོར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་པའི་སྐབས་སུ་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པས་གོང་དུ་གསལ། དེ་ནས་གསེར་གདུང་ཕུན་ཚོགས་རབ་བརྟན་ཁང་ལ་དགེ་བསྙེན་འཇིམ་སྐུ་ཁྲི་ཕྱེད་ཙམ་བདེ་མཆོག་ལི་སྐུ་ཁྲི་གང་། གུ་རུའི་ལི་སྐུ། ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་བསམ་འཕེལ་ནོར་རྗ་ཟེར་བ་རྟེན་འགངས་ཆེན་ཞིག་བཞུགས་ཡོད་དེ་ནི་སྔར་རྒྱལ་བ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་དུ་བཞུགས། སྐབས་དེར་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནང་ནས་དགོན་པར་གདན་དྲངས། ཕྱིས་སུ་དགེ་རྟག་ལྔ་པས་རྒྱལ་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕུལ་བས་ཁོང་གིས་སྐུ་འདི་བླ་བྲང་ལ་བཞུགས་དགོས་པའི་ལས་སྐལ་ཡོད་གསུངས་ནས་སླར་ཡང་བླ་བྲང་དུ་བཞུགས་དགོས་པ་བྱུང་། ད་དུང་སྒྲོལ་མའི་གསེར་སྐུ་ཆེ་ཆུང་བཞི་བཅུ་ལྷག་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཟི་དང་། བྱུ་རུ། སྤོས་ཤེལ། པད་མ་ར་ག མཆོང་། མ་ཧོ་སོགས་རིན་ཐང་སྒོར་མོ་ཁྲི་རྒྱ་ཙམ་གནས་པའི་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཚད་དང་ལྡན་པ་བཞུགས། དེར་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་དཔོན་ཚང་དང་ཨ་རི་ཡར་ཁོ་ཚང་གཉིས་ནས་ཕུལ་བའི་སྤོས་ཤེལ་རྒྱ་མ་གང་རེ་ཙམ་ཡོད་པ་ཕྲ་ཚོམ་བཀོད་པས་ལྷག་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ། གཞན་གསེར་སྐུ་མང་ཙམ་བཞུགས། ཞལ་ཐང་གི་སྐོར་ལ། སྐྱེས་རབ་སོ་བཞི་དང་སྟག་ཕུ་འཁྲུངས་རབས་གཙོས་པའི་ཐང་ག་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྲག་ཤས་བཞུགས། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསང་འབུམ་སོགས་པོ་ཏི་དུ་མ་བཞུགས། ཁང་བརྩེགས་ལྔ་བ་ལ། ཨོ་རྒྱན་གསང་མཛད་ལྷ་ཁང་དུ་ཐུབ་སྐུ་དང་རྗེ་སྐུ་གཙོས་པའི་གསེར་སྐུ་མང་ཙམ་བཞུགས་པ་མ་ཟད། ལྷ་ཁང་གི་ཕྱོགས་བཞིར་ཐང་གས་བསྐོར་ནས་ཡོད། དེ་ནས་པར་ཁང་དུ་ཐལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་པར་ཤིང་མི་འཛོམས་པ་མེད་ཟེར་སྐད། དཔེ་ཆ་གསར་པ་ཐོན་ཚེ་དེ་འཕྲལ་པར་དུ་བརྐོ་བ་ཡིན། གཞན་ལྷ་རིས་འདྲ་མིན་དང་དར་ཅོག་གི་སྐོར། རླུང་རྟ་འཁོར་ལོ་དང་གཟུངས་གཞུག ཚ་ཚ། མ་དང་སྒྲོལ་མ་གཙོས་པའི་འདོན་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་སོགས་ཀྱི་པར་ཤིང་དང་། ཁང་ཐོག་ལ་རྒྱ་ཕིབས་དང་། རི་དྭགསས་ཆོས་འཁོར་བཅས་ཡོད། ལོགས་སུ་ལྷ་ཁང་གཅིག་ཡོད་པ་མཐོ་ལ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཡོད། ལྷ་ཁང་གི་མིང་ལ་དགའ་ལྡན་གནས་མཆོག་ཞིང་བཀོད་ཟེར་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་ལྷ་ཁང་སེར་པོ་ཟེར། ནང་གི་སྐུ་རྟེན་ལ། ཕྱག་ན་རྗེ། འཇམ་དབྱངས་ན་གཱ་རཱ་ཛ། དཀྱིལ་དུ་གཙོ་སྐུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ། དེའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་ཉེ་སྲས་ཞི་རེ། མདུན་གྱི་གཡས་གཡོན་ན་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་ཚེ་དཔག་མེད་བཅས་བཞུགས། དེ་དག་གི་གཙོ་སྐུ་ལ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་གཞན་ཚང་མ་ལ་ཁང་བརྩེགས་རེ་ཡོད་པས་འཇིམ་སྐུ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའང་བལ་བྲང་རྒྱུ་རྫས་ཀྱི་སྐོར་ལ། འབྲི་ཟོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་རེ་དྲུག་དང་། རྟ་དྲེལ་སུམ་ཅུ། བོང་བུ་བཅུ། ཞིང་མུ་གཅིག་བརྒྱ་ལྷག མ་དངུལ་ཆིག་ཁྲི་ཙམ་ཡོད། དེ་ནས་བཞི་རྒོལ་དང་རིག་གསར་ལས་འགུལ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་བྲང་ཁང་སྟོང་དུ་བཟོས་ནས་ཐུན་མོང་གི་ཚོགས་འདུ་ཁང་དུ་གྱུར། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ་ཏང་གི་དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་སློབ་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། ཉིན་ཞིག་མི་རྣམས་ཚོགས་འདུར་མི་འཛོམས་པའི་གོང་དུ་བྱིས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྤོས་ཆག་མེ་ལ་བསྒྲོན་ནས་རྩེད་མོར་རོལ་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། ཚོགས་འདུ་ལ་ཡོང་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ག་སྒྲ་ཐོས་ཙ་ན། དངངས་སྐྲག་སྐྱེས་ཏེ་སྤོས་མེ་དང་བཅས་པ་གཟུངས་གཞུག་ལས་བཏོན་པའི་ཤོག་ཉག་གི་གསེབ་ཏུ་སྦས་པས་མེ་བསྐྱེད་ནས་བླ་བྲང་མེ་ལ་ཤོར།

དེང་སང་དགེ་རྟག་དྲུག་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་སྔར་བླ་བྲང་གི་ཤུལ་དུ་དགེ་རྟག་བཤམ་སྟོན་ཁང་ཞེས་སྤུས་ཀ་དང་མཛེས་བཀོད་སྔར་ལས་སྡུག་པའི་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཅན་བཞེངས་དང་། བརྩེགས་དང་པོ་ལ་གཟིམ་ཆུང་། སྣེ་ལེན་ཁང་། མཛོད་སོགས་ཡོད། བརྩེཊ་གཉིས་པ་ལ།

༡·གསེར་སྐུ་ཁང་དུ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྐུ་ལི་མ་གྲུ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ། རྗེ་སྐུ་ལི་མ་དང་། ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་བཅས་ཁྱོན་གསེར་སྐུ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བཞིགས། དེ་དག་ཚང་མ་སྔར་བླ་བྲང་གི་ཡིན་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ནས་བླུས། ༢·སྲུང་མའི་ཁང་དུ་སྲུང་མ་དགེ་བསྙེན་གྱི་འདམ་སྐུ་མཐོ་གང་ཙམ། གཞན་ཡང་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། མཁར་སྤྱོད་མ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ། བླ་མཆོད་ཚོགས་ཞིང་བཅས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་བཞུགས་པ་ཪྙིང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། ད་དུང་ལམ་རིམ་ཚོགས་ཞིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་གཙོས་པའི་ཞལ་ཐང་འགའ་ཡོད་པ་གསར་བཞེངས་ཡིན། ༣·གསེར་གདུང་ཁང་དུ་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐུ་གདུང་། ༤·བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་གཙོ་བོ་ཏེ་ཙུང་སི་ལིང་དང་དགེ་རྟག་ལྔ་བ་རྣམ་གཉིས་གླེང་མོལ་མཛད་བཞིན་པའི་འདམ་སྐུ་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་དང་། དམར་དམག་དཀར་མཛེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་སོགས་ཡོད་པས་མདོན་ན་དམར་དམག་དྲན་རྟེན་ཁང་ཡིན།

གཞན་ཡང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གིས་དཀར་མཛེས་མཐིལ་ཤུག་རིང་གླིང་ལ་དགེ་རྟག་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཆེན་པོ་སྤུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད། དེའི་རྒྱ་ཕིབས་ལ་གྱོ་མོ་སེར་པོ་བཀོད་ཡོད་པས་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་ལྷག་ཏུ་མཛེས་ཤིང་། ནང་དུ་གཙོ་བོ་ཏེ་ཙུང་སི་ལིང་དང་དགེ་རྟག་ལྔ་བ་རྣམ་གཉིས་གླེང་མོལ་མཛད་བཞིན་པའི་རག་སྐུ་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་གྱང་ངོར་ཕྱོགས་བཞི་ལ་དམར་དམག་དཀར་མཛེས་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡེབས་རིས་ཡོད་པས་མཛེས་རྩལ་རབ་ཏུ་ལྡན།

མདོར་ན་བེ་རི་དགོན་པ་འདིས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ལ་བསུབ་མེད་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་པས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་མོར་འདོད་ན། དཀར་མཛེས་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག་ཅེས་པའི་དེབ་གཉིས་པ་ལས་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཞེས་པར་གསལ་བས་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ་ཞེས་ཡུས་ཧྲུ་སྒ་ཁོག་པ་ལབ་འཕན་འདུམ་བློ་བཟང་བློ་གྲོས་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1995ལོའི་ཟླ་4བར་པེ་ཅིང་ནས་བྲིས་ས་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།

མཆན་འགྲེལ།
(1)ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་ནས་གཙོ་སྒྲིག་རྗས་པའི་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རི་མིག》ཞེས་པའི་ཤོག་ལྷེ44ཐོག་ལ་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་སྐྲུན།

(2)འཇིགས་མེད་རིག་པའི་རྗེས་མཛད་པའི་《ཧོར་ཆོས་འབྱུང་》ཞེས་པའི་ཤོག་ལྷེ197ཐོག་ལ་གསལ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྐྲུན།

(3)(4)ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་《ཧོར་གྱི་དཔོན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དང་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆགས་ཚུལ་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》ཞེས་པར་གསལ། ཤིང་པར་ཡིན།

(5)ཁང་དམར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་《ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》ཞེས་པར་གསལ། ཤིང་དཔར་ཡིན།

(6)གུག་རྟགས་ནང་གི་ཡི་གེ་ནི་ཁོ་བོས་མ་བཅོས་གོང་གི་ཡི་གེ་ཡིན།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།




#Article 74: སྔོ་ཚལ་ (11222 words)


མཆོད་བརྗོད་དང་གླེང་གཞི།

གང་ལ་དཔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་ཟླ་བའི་མ་མར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་རླབས་ཀྱི་རྩེ་དགས་མི་སྲུན་ཕས་རྒོལ་ཀ་ལན་དྷ་ཀའི་གཤོག་ཟུང་དག་ནི་འདར་བ་བསྟེན།།
ལེགས་ལྡན་དཔལ་གྱི་ཙ་ཏ་ཀ་ཡི་སྨིན་ལེགས་ཚོགས་ལ་སིམ་པ་ཉེར་སྟེར་རྣམ་དག་ཆོས་ཚུལ་ལྦུ་ཕྲེང་དྲ་བས་ཕྱོགས་རྣམས་ལེགས་བཅིངས་ཀཽ་རུའི་མདོག་གིས་ལྷམ་མེར་མཛེས།།
བཞིན་བཟང་སྟོང་གི་ཁེངས་པ་སྙིལ་བྱེད་ཐེག་གསུམ་རྒྱུད་སྡེ་འབུམ་གྱི་ཟོང་ལྡན་ཆུ་ཡི་ཤིང་རྟའི་ཁ་ལོ་ལེགས་བསྒྱུར་རིག་གྲོལ་ཟུང་གི་སྐྱ་པ་འཆང་པའི་དེད་དཔོན་ཏེ།།
སེམས་ཀྱི་སྦྲུལ་ལ་གདེངས་ཀའི་ནོར་བཞིན་བསམ་འཕེལ་ནོར་བུའི་ཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་དཔལ་གྱིས་མངོན་མཐོ་དཀོན་མཆོག་དེ་ལ་མི་ཕྱེད་དད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
གང་ཞིག་གང་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱའི་ན་ཆུང་ལང་ཚོའི་དཔལ་ཀུན་དམར་སེར་མཚན་དཔེའི་འོད་ཞགས་འཁྱོག་པོས་ཀུན་ནས་འཆིངས།།
སྒྲ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགྲམ་པའི་ཆང་གི་ཟོལ་དུ་འཐོར་བཞིན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་འཕྲིན་ལས་སྣུམ་པོས་བ་ཀུ་ལ་ཡི་འདབ་ཕྲེང་བརྟས།།
མཐའ་ཀླས་ཆོས་ཚུལ་ཀླུང་བཞི་འཐུང་བའི་མཁྱེན་རབ་ཆུ་གཏེར་རལ་པའི་རླབས་ལྡན་བརྩེ་ཆེན་ཟླ་གཞོན་གནམ་མཐོངས་དབྱིངས་འཕགས་དྲག་པོའི་མགོ་སྐྱེས་གཙུག་ན་འཛེགས།།
ཉེས་པའི་རྩུབ་རེག་མཚོན་གྱིས་མ་བསླད་འཇམ་པའི་དཔལ་གྱི་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་ངག་རིག་སྨྲ་བའི་མགྲིན་པའི་གུར་ན་འགྱིངས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། 

མེས་པོའི་ཞལ་ཆབ་ཐིག་ལེ་སྲུབས་སྐྱེས་ཞབས་སེན་ཟླ་བའི་འོད་ཐིག་ཟླུམ་པོས་དྲེགས་ལྡན་རལ་པའི་གདེངས་ཀ་ལ་བསྣུན་མགོ་སྐྱེས་ས་ལ་དྲུད་བཞིན་བསྙིལ།།
སྨྲ་བའི་འབབ་སྟེགས་ལི་ཁྲིའི་རྡུལ་འཆང་སྨུག་རྩིའི་ཆུ་རིས་མཁའ་མཐར་དཀྲིགས་ལས་སྡོམ་བཞིའི་གསུང་གི་སྤྲིན་གྱི་མེ་ཏོག་སིལ་མར་འཇོ།།
རྐང་གདུབ་ཀྱིས་མཛེས་འཁོར་ལོའི་ལག་ལྡན་མངོན་པར་རབ་ཆགས་རིག་བྱེད་དཔྱིད་ཀྱི་ཆུ་གཏེར་གཡོ་ལྡན་ཁ་ཡི་སྒོ་ནས་རླབས་ཀྱིས་འཕྱོ།།
སྨིན་འཁྱོག་དཀྱུས་རིང་མཐིང་ཀའི་ཟུར་མིག་ཨུཏྤལ་རྣོན་པོས་རྒྱལ་རྣམས་དབྱིངས་ནས་བསྐུལ་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་ཀྱང་སྲུངས་ཤིག་དབྱངས་ལྡན་མ།།

		བཅུ་ཕྲག་ཤེས་བྱ་སྡེབ་ནས་སྦྱོར་བ་ལ།།
		ལེགས་ལྡན་དཔལ་གྱི་མཛད་པས་མི་མཚོན་པ།།
		འཕགས་ཡུལ་མཁས་པ་སྤྱི་དང་ལེགས་བྱིན་སོགས།།
		ཐོན་མིའི་བླ་མ་དེ་དག་ལ་འང་འདུད།།
		
		དགེ་ལེགས་ག་བུར་ཟེགས་མའི་ཐིགས་པ་ཡིས།།
		བྱང་བརྒྱུད་གངས་རིའི་མུན་པ་གཞོམ་མཛད་པའི།།
		ཐོན་མིར་གྲགས་པའི་ཟླ་བ་གཞོན་ནུའི་ཁམས།།
		མི་ཕྱེད་སྙིང་གི་རལ་པའི་རྒྱན་དུ་བསུ།།
		མཁྱེན་རབ་ཆུ་ཁུར་འཛིན་པའི་གདེངས་ཀ་ལ།།
		དཔྱོད་པའི་སྒྲ་བརྒྱ་རྒོད་པའི་རླབས་དང་བཅས།།
		ལེགས་བཤད་སྤྲིན་གྱི་མེ་ཏོག་འཇོ་བ་ཅན།།
		དཔལ་ལྡན་མཁས་པ་དེ་ཀོ་འགྲོ་བའི་མིག།
		གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་གཡོ་བས།།
		གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་གཞལ།།
		གསུམ་ལྡན་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་འགྲོ་བའི་མགོན།།
		བཞི་ལྡན་སོ་སོར་རིག་པའི་དགེ་ལེགས་སྩོལ།།
		ཀཱ་རྟི་ཀ་ཡིས་དུརྒ་སེངྒེའི་སྨྲ་བ་ངག་གི་སྒྲོག་གཅད་པས།།
		མཚོན་ནུས་མ་ཡིན་དཔལ་སྟུག་བྱེ་བའི་སིནྡུ་ར་ཡི་གསང་མཚོན་གྱིས།།
		སྨྲ་བའི་འབབ་སྟེགས་ཤིས་པ་སྒྲུབ་པའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ཀོ་ཀི་ལ།།
		ལེགས་ལྡན་དཔྱིད་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་དགུག་ལ་དོན་ཡོད་ཞགས་པའི་འཕྲུལ་དུ་རྩེན།།
		སAo་ཝརྨའི་ཀ་ལཱ་པ་དང་ཟླ་བ་གོ་མིའའི་ཙན་དྲའི་མདོ།།
		ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏིའི་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་གཞུང་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་པཱ་ཎི་པ།།
		སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རིག་བྱེད་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་སྐྱེས་ཟླ་བ་གསར་པའི་ཁམས།།
		ཐོན་མིའི་ཡིད་མཁར་མཛའ་བོའི་ཟོལ་བསྟེན་གངས་ཅན་མུན་པའི་གཤེད་དུ་འཆར།།
			འདི་ན་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང༌།། 
			སྲིད་པའི་ཐ་སྙད་མ་འདྲེས་པ།།
			བརྡ་སྤྲོད་ངག་ལ་དབང་འབྱོར་ཕྱིར།། 
			རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དཀའ་གནད་འབྲི།།
	དྲི་མེད་རིགས་པས་མཁའ་མཐའ་མ་གཤགས་ཤིང༌།།
	གསུང་རབ་ལུང་གི་རྒྱ་མཚོ་མ་བསྲུབས་པར།།
		མཁས་པའི་འདྲ་འབག་གོན་པ་བྱིས་པའི་ཁྱུ།།
		ད་ནི་བག་ཡོད་མཛད་པའི་དུས་ལ་བབ།།
		བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བའི་མགྲིན་མདུད་མ་གྲོལ་ཅིང༌།།
		ལེགས་བཤད་སྒྲོག་པའི་ལྕེ་རྩེ་འབྱར་ན་ཡང༌།།
		གཞུང་བརྒྱ་སྨྲ་བའི་མིང་གིས་བསྙད་པ་དག།
		ད་ནི་ངལ་གསོ་མཛད་པའི་དུས་ཉིད་དོ།།
		དགའ་བྱེད་རྣོན་པོའི་མདའ་ཡིས་རཱ་ཝ་ཎའི།།
		མིག་འཕྲུལ་རི་སྐྱེས་འབིགས་པར་མ་ནུས་མོད།།
		བདག་བློའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཉག་ཕྲན་གྱིས།།
		ཉེས་བཤད་རི་དྭགས་སྲོག་ལ་དེ་ལྟར་མིན།།
		གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པའི་ཆུ་འཛིན་འཁྲིགས།།
		བརྡ་དོན་ལེགས་པར་སྨྲ་བའི་རྔ་བསངས་སྙན།།
		མ་ནོར་དོན་གྱི་སྦྲང་ཆར་སིལ་མར་འཇོ།།
		ཆོས་རིག་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཚོགས་འདི་ཡིན་སྐད།།
		དེ་ཕྱིར་བློ་གྲོས་འཛིན་མའི་ཕང་པ་ལ།། 
		དོན་གཉེར་གཤིན་པའི་ཞིང་ས་ལྡན་གྱུར་ན།། 
		བཙའ་སད་སེར་བའི་བསླུ་བྲིད་འཛུམ་བག་ལ།། 
		གྲོགས་སུ་རེ་བའི་རྨི་ལམ་སད་ན་རེམ།།
		གཙུག་ལག་རྫིང་བུ་མཛེས་སྐྱེད་ཆུ་སྐྱེས་ཚལ།།
		དཔྱོད་ལྡན་བཞད་དཀར་མགྲིན་རིང་བུང་བའི་ཚོགས།།
		རྨོངས་པའི་དྲི་ཁྲུད་སྦྲང་རྩིའི་དགའ་སྟོན་ལ།།
		ཅི་དགར་རྩེན་པའི་འཇུག་ངོགས་བསྟེན་པ་རིགས།།
གང་ཞིག་གཟུ་བོར་གནས་པ་དང༌།། 
ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་མཐུ་བརྟས་པ།།
དེ་དག་དང་བ་ཆེན་པོའི་བློས།། 
ཉན་ཞིང་ཡིད་ལ་བཅང་བར་མཛོད།།
	ཅེས་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་དང་ཕྱག་བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་སྒྲ་ལྡན་དགའ་མའི་ཕང་འགྲོ་རྡུང་བའི་དབྱངས་བདུན་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པའི་གདངས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསུས་ཏེ། གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་བ་མ་ཕམ་པས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་མཁས་པར་མ་སྦྱངས་ན།། འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་མི་འགྱུར།། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་དང༌།། བདག་ཉིད་ཀུན་མཁྱེན་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱ།། ཞེས་པ་ལྟར། ཚིག་དོན་འཁྲུལ་བ་ཚར་གཅོད་པར་བརྡ་སྤྲོད་དང་གཏན་ཚིགས། གཞན་ལ་ཕན་ཞིང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བཟོ་དང་གསོ་བ། རང་ཉིད་ཆོས་ཀུན་ཤེས་པར་ནང་དོན་རིག་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་དཔལ་མཧཱ་q|u3-b-ཞེས་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་ཐོག་མར་གང་ཞིག་བསླབ་པའི་རིམ་པ་ནི། ཐོག་མར་སྒྲ་ལ་མཁས་པ་ཡིས།། ཚིག་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན།། དེ་ནས་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ལྷག་ཆད་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་ལགས་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྒྲའི་རིག་བྱེད་ནི། འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་q|u3-ཏས། ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་གནས་མ་རྟོགས་པས་ནི། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་ཙམ་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཞེས་དང༌། དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་བས། ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་ལ་འཁྲུལ་ན།། དོན་རྣམས་འཁྲུལ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས།། ཞེས་སོགས་འཕགས་བོད་མཁས་གྲུབ་དུ་མའི་གསུང་རྩོམ་ན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་འབྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་དང་གདམས་ངག་འདི་དག་གཅེས་པར་འཛིན་ན། ཤེས་བྱའི་འཇུག་སྒོ་དམ་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་བརྩོན་པ་ནི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་བྱ་བ་ཀུན་ལ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་ནད་བརྒྱ་སྨན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས། འདིའི་ཆེད་དུ་སྔོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོས་མཆན་འགྲེལ་དང༌། དམར་འགྲེལ། ནག་འགྲེལ། སྤྱི་དོན་མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བརྩམས་པར་མཛད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྔ་འགྲེལ་ཞ་ལུའི་རྟགས་འཇུག་དང༌། རྣམ་གླིང་པའི་རྟགས་འགྲེལ་གཉིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང༌། ཕྱིས་འགྲེལ་ཁྲོད་ནས་པྲ་ཏི་q|u3-b-ཆེན་པོའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལེགས་བཤད་དག་དང་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བའི་འགྲེལ་ཆེན་དག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་ལ། དེ་དག་ལས་སྔ་མ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས། རྒྱ་གར་བའི་བརྡ་སྤྲོད་པར་རྟོགས་དཀའ་བ་q|u3-bའི་ལུགས་དང༌། རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པ་ལྟར། རང་རེ་བོད་ལའང་སྒོ་དེ་དང་རུང་མཐུན་ཙམ་ཞིག་འཇོག་རུང་ངོ་སྙམ་སྟེ། སྔ་མའི་ལུགས་འདི་རྟོགས་དཀའ་བ་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་པ་གཙོར་སྣང་བ་དང༌། ཕྱི་མ་རྟོགས་སླ་བ་མང་ཚོགས་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་བརྡ་ཆད་དང་མཐུན་པས་སོ། དེས་ན་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཆོས་དང་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་མ་ཕྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཞེས་ཉི་མ་དང༌། ཟླ་བ་ལྟར་གསལ་བའི་ལེགས་བཤད་འདི་དག་ལ། གནའ་དེང་གི་འགྲེལ་བའི་ནང་ནས་འཕྲིན་ལས་དང་འགྲོ་དོན་ཆེ་བའི་གྲས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་འདི་དག་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས། གྲགས་ཆེ་བའི་འགྲེལ་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བཞེད་པ་དང༌། ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་བར་རྒྱང་ཐག་ཅུང་ཟད་རིང་བ་འགའ་ཞིག་དཔྱད་པའི་གཞི་ལ་བཞག ལྷག་པར་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང༌། དངོས་པོ་བདག་གཞན། དུས་གསུམ། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་བཅས་ལ་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་ཁག་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་དག་གི་འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའམ་རང་གི་འཆར་སྒོ་འགའ་ཞིག་དཀའ་གནད་དོགས་སེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བྲི་འདོད་སྐྱེས།

ཀླད་ཀྱི་དོན།	དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་གཞུང་འདི་འཆད་པ་ལ་གསུམ། ཀླད་ཀྱི་དོན་དང༌། གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་ནོ།། དང་པོ་ལ། མཚན་གྱི་དོན་དང༌། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་གཉིས། 
	དང་པོ་ནི། རྩ་བར།
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ལིངྒ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ནཱམ། 
བོད་སྐད་དུ། རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ། 
རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐད་རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ། ལིངྒ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ནཱ་མ་ཞེས་བྱ་ཞིང༌། དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།། དེ་ཡང་ལིངྒ་ནི་རྟགས་དང༌། ཨ་བ་ཏཱ་ར་ནི་འཇུག་པ། ནཱ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པའོ།། སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་མིང་གིས་བསྙད་སྟངས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། གཞུང་འདིས་ཡི་གེ་སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པས་ན་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།། 
	ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོའི་རྟགས་འཇུག་འགྲེལ་བ་ལ། བྱཱཀརཎའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ལེགས་བཤད་ཅེས་བཏགས་འདུག་པ་མ་གཏོགས། རྟགས་འགྲེལ་དེར་རྒྱ་སྐད་དང་བོད་སྐད་གཉིས་ཀའི་མཚན་མི་འབྱུང་ཞིང༌། ཕྱིས་འགྲེལ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་སུའང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཚན་གཉིས་ཀ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་ཞ་ལུའི་འགྲེལ་པར་བརྟེན་པ་འདྲ་སྙམ།
	རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་ལེགས་བཤད་སྣང་བྱེད་ནོར་བུར། བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལིངྒ་བ་ཏཱ་ར་ནཱ་མ། ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། སྤྱིར་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱིས་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བའི་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་འདིའི་སྐབས་བཤད་པ་གཞན་དུ་བྱེད་འདུག་ཅིང༌།  བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་དང་མཁས་པའི་དབང་པོ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུ་དག་གནང་བའི་སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་རྟགས་འཇུག་རྩ་བའི་དབུར་རྣམ་གླིང་དང་གསེར་ཏོག་པའི་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་རྒྱ་སྐད་དང་བོད་སྐད་གཉིས་ཀའི་མཚན་སྣང་ལ། སི་ཏུའི་སློབ་མ་ཞུས་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུ་དག་གནང་བའི་སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་པར་མར་ཡང༌། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཚན་གཉིས་ཀ་དེ་བཞིན་འབྱུང་བས། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་མཚན་འདི་ཉིད་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་འདྲ། འོན་ཀྱང་རྩ་ཚིག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་གང་ཞིག་འཐད་ལྡན་དུ་འཛིན་དགོས་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་པའི་གཞིར་སེམས་སོ།། 
	མདོ་སྨད་རེབ་སྐོང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་གདན་ས་འབྲས་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་ནས་ལྷ་རམས་ཐོན་རྗེས་ལྕགས་པོ་རི་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ནང་ཆོས་དང་རིག་གནས་དགེ་རྒན་གནང༌། སྐུ་ཚེ་མཐའ་མར་མགོ་ལོག་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ནས་གདན་ས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་བྲག་དཀར་q|u3-b-བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་གྱིས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་སྐྱོང་བ་མཁས་པའི་དབང་པོ་འཇམ་དཔལ་རོལ་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུང་སྟོན་པ་སུམ་ཅུ་པའི་དགོངས་དོན་ལེགས་པར་འགྲེལ་བ་རབ་གསལ་ཟླ་ཤེལ་སྣང་བ་ལས། འགྲེལ་པ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀའི་མཇུག་བྱང་བཀོད་ནས། གཞུང་རང་རང་གི་བབ་ལ་བརྟགས་ན་གཞུང་རང་རྐྱ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བས། བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་རེ་རེ་ཡིན་ཟེར་བ་འཐད་དམ་བརྟག་གོ། ཕྱིས་ཕལ་ཆེར་གྱིས་སུམ་ཅུ་པ་དང་པོ་དང༌། རྟགས་འཇུག་ཐ་མ་ཡིན་ཟེར་ཡང༌། སུམ་ཅུ་པ་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང༌། རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་ཡོད་པ་དང༌། རྟགས་འཇུག་ལ་རྗེས་སུ་བསྔོ་བ་ཡོད་པའི་རྩ་བ་ལ་མཆོད་བརྗོད་སོགས་གཞུང་སྤྱིའི་ཡིན་རྒྱུའི་རང་གིས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་ཞིང༌། རྟགས་འཇུག་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སུམ་ཅུ་པ་ལ་ལེགས་སྨོན་ཡོད་པ་ཡང་མཁས་པ་དུ་མས་རང་ལུགས་སུ་མཛད་དོ།། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྩལ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ལེགས་བཤད་ཉིད་དུ་གོ་ངེས། སུམ་ཅུ་པའི་ལེགས་སྨོན་དང༌། རྟགས་འཇུག་གི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱང་ད་ལྟར་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་བསྟན་འགྱུར་ནང་ཁྲ་ལྷམ་མེར་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་པར་ཇི་ལྟར་བསྙོན་ནུས། 
	འདིར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་མཚན་ཡོད་པ་གཞིར་བཟུང་ན། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་གཞུང་ཆེན་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་སུ། སྐད་ལ་བག་ཆགས་བཞག་པ་དང༌། རྒྱུད་ལ་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བ། བསྟན་བཅོས་ཁུངས་བཙུན་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་བཅས་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། 
	གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག་གི་ཚུལ་ནི། 	རྩ་བར། 
			སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
	ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཁྱེན་རབ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་དག་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལས་མི་འགོང་པར་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པའོ།།
	རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་པ་དང༌། གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས་གཉིས་སུ། བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། དོན་ལ་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་ཡང་ཚིག་གི་སྒྲོས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་བའི་ཁུངས་གང་ཞིག་བཙན་མིན་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྣར་ཐང་དང༌། པེ་ཅིན། ཅོ་ནེ། སྡེ་དགེ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་པར་ཡིག་ཀུན་རྣམ་གླིང་པའི་བཞེད་པ་དང་ཁ་མཐུན་པར་འདུག་པས་དཔེ་རྙིང་དག་པ་དེ་དག་ལ་རྩ་འཛིན་བྱེད་འོས་སྙམ། འདི་འགྱུར་ཕྱག་གི་ཚུལ་དུ་ཞེས་པྲ་ཏིའི་སུམ་འགྲེལ་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་དུ་གསུངས་པ་དོན་ལ་འབྱོར་ཏེ། འགྱུར་ཕྱག་དངོས་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་གཞུང་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཆེད་དུ་ལོ་ཙཱ་བས་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་དགོས་མོད། འདི་ཉིད་རྒྱ་གར་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་གཞུང་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞ་ལུའི་སྔ་འགྲེལ་དང་སི་ཏུའི་ཕྱིས་འགྲེལ་རྣམས་སུ་གཞུང་འདིའི་འགྱུར་ཕྱག་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང༌། ཐོན་མིས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཀ་བྱིངས་གཅིག་ཏུ་བརྩམས་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་པས་ཡིན་ངེས་སྙམ་མོད། ད་དུང་དཔྱད་པར་བྱ་དགོས། 

གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན།
	གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྒོ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་བཤད་པའོ།།

བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་མཆོད་བརྗོད།
	དང་པོ་མཆོད་བརྗོད་ནི། རྩ་བར།
			སྨྲ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་སྨྲ་བའི་རྒྱལ།།
			ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
ཇི་ལྟ་བ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང༌། ཇི་སྙེད་པ་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པའི་བདག་ཉིད། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པའོ།། 
	རྣམ་གླིང་པའི་འགྲེལ་པར། རྩ་ཚིག་འདི་ཡོད་པར་མ་ཟད་འདིའི་ཐད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཡང༌། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་བསྟན་བཅོས་ཕྱི་མ་འདི་ཉིད་རྩོམ་པའི་སྔོན་དུ་སླར་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་འདུད་པ་མཛད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། སྣར་ཐང༌། ཅོ་ནེ། པེ་ཅིན། སྡེ་དགེ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རྩ་ཚིག་ཏུའང་ཚིག་རྐང་གཉིས་པོ་འདི་གསལ་བར་འཁོད་འདུག་མོད། ཞ་ལུའི་འགྲེལ་པར་འདི་ཉིད་མི་འབྱུང་བའི་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་བརྟག་དགོས༌། ཕྱི་འགྲེལ་ཁ་ཅིག་ཏུ། འདི་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ནི། ཐོན་མིས་སུམ་རྟགས་བྱིང་གཅིག་ལ་རྩོམ་པ་དང༌། སུམ་ཅུ་པར་ཤོ་ལོ་ཀ་སུམ་ཅུ་ཏག་ཏག་དགོས་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་བྱས་པས། དབང་ཕྱུག་སྡེའི་ཚུལ་དྲུག་གི་ཁས་ལེན་དང་མཚུངས་པ་ཙམ་ལས་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མ་མཐོང༌། རང་ཉིད་ཞི་བར་གཤེགས་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མས་ཞུས་དག་གནང་བའི་སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་པར་ཡིག་ཏུ། ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀ་འདི་ཉིད་སྣོན་འཕྲི་གང་ཡང་མ་གནང་བར་རང་སོར་བཞག་འདུག་པ་འདིས་ཀྱང་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཤད་པ་དེ་ཉིད་དམ་བཅའ་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་བཟུང་མཚམས་ཙམ ལས་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཁུངས་གང་ཡང་བསྟན་རྒྱུ་མེད་པའི་དཔང་རྟགས་སུ་བྱས་མི་འདུག་གམ། དེས་ན། ད་ལྟར་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་པར་མ་བཞི་ཀའི་ཐོག་མཆོད་བརྗོད་ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་གསལ་བ་འཁོད་འདུག་པས། འདི་ཉིད་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ལས་འགྲེལ་བྱེད་མཁས་པ་ལ་ལས་གསར་བཟོ་བྱས་པར་མི་སེམས་སོ།།
	འདིའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཤུགས་ལ་བརྩམ་པ་དམ་བཅའ་ཡང་བསྟན་ཏེ། མཆོད་པར་བརྗོད་སྐབས་ནས་བསྟན་བཅོས་འདི་འདྲ་ཞིག་རྩོམ་དགོས་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རྩོམ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོས་པ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མགོར་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་མཁས་པའི་ལུགས་ལས་འགོངས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ།། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་དང་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ། སོགས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་དུ་མའི་དབུར་རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་བའི་གཞུང་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང༌། དེའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཤུགས་ལས་རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་བ་གོ་དགོས་ཚུལ་ཊིཀ་བྱེད་ཕལ་པོ་ཆེ་ཁ་མཐུན་པས། འདི་ཡང་དེ་དག་དང་སྒོ་བསྟུན་རིགས་སོ།། དེ་ལས་སྤྲོས་པའི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡང་གཞུང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ཚུལ་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག

སྒོ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས་བཤད་པ།
	གཉིས་པ་སྒོ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས་བཤད་པ་ལ་བཞི། ཡི་གེ་སྤྱིའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་མིང་གཞིའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ། སྔོན་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ། རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པའོ།། 

མིང་གཞིའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པ།
	དང་པོ་ཡི་གེ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་བཤད་པ་ལ། རྩ་བར། 
ཕོ་ཡི་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་ལ།། 
སྡེ་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའང༌།།
སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བྱས་ནས།། 
ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ།།
ཕོ་དང་མ་ནིང་མོ་དང་ནི།། 
ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་བཞི་རུ།།
སྡེ་པ་བཞི་པ་ཡན་ཆད་དབྱེ།། 
ལྷག་མ་བཅུ་བཞི་གནས་པ་ལ།།
ཙ་སོགས་གསུམ་ནི་ཅ་སོགས་སྦྱར།། 
ཝ་ནི་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱ།།
ལྷག་མ་དྲུག་ནི་མོ་རུ་སྦྱར།། 
ར་ལ་ཧ་ནི་མོ་གཤམ་སྟེ།།
མ་ནིང་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ།།
	ཡི་གེ་སྤྱིའི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། གསལ་བྱེད་ཀ་སོགས་སུམ་ཅུ་པོ་དབྱངས་ཡིག་ལ་བལྟོས་ཏེ་སྒྲ་གདངས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་འདོན་དགོས་པས་ཕོ་ཡི་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཞེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དབྱངས་ཡིག་བཞི་ཀ་སྒྲ་གདངས་ཞན་པའི་སྒོ་ནས་འདོན་པའི་མོ་ཡིག་ཏུ་གོ་ནུས་སོ།། དེས་ན་ཡི་གེ་སྤྱིའི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཕོ་མོ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་དང་པོ་དངོས་བསྟན་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཕོ་དང༌། གཉིས་པ་ཤུགས་བསྟན་དབྱངས་ཡིག་བཞི་མོ་རུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།
	ཕོ་ཡིག་དེ་དག་ཀྱང་གོང་དུ་སུམ་ཅུ་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི། ཀ་སྡེ། ཅ་སྡེ། ཏ་སྡེ། པ་སྡེ། ཙ་སྡེ། ཞ་སྡེ། ར་སྡེ། ཧ་སྡེ་སྟེ། གསལ་བྱེད་ཡིག་འབྲུ་བཞི་རེ་ལ་སྡེ་པ་རེ་བྱས་པའི་སྡེ་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའམ་ཡོད་པ་དེ་ལའང༌། ནང་གསེས་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཞིབ་མོའི་ལུགས་སུ་ཕྱེས་ན། ཕོ་དང༌། མ་ནིང༌། མོ། ཤིན་ཏུ་མོ། མོ་གཤམ་སྟེ། སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བར་བྱས་ནས། དབྱེ་གཞི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ། དབྱེ་བ་ཕོ་དང༌། མ་ནིང་དང༌། མོ་དང་ནི། ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་བཞི་རུ་བྱས་ཏེ། སྡེ་པ་དང་པོ་ཀ་སྡེ་ནས་བཞི་པ་པ་སྡེ་ཡན་ཆད་དུ་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་ནས་དབྱེ་བས། ཀ་ཅ་ཏ་པ་བཞི་ཕོ་དང༌། ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་བཞི་མ་ནིང༌། ག་ཇ་ད་བ་བཞི་མོ། ང་ཉ་ན་མ་བཞི་ཤིན་ཏུ་མོ་ཡིན་ནོ།  དབྱེ་གཞི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་བཞི་བཞི་བཅུ་དྲུག་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཟིན་པའི་ལྷག་མ་གསལ་བྱེད་བཅུ་བཞི་གནས་པ་དེ་ལ། ཙ་དང་སོགས་ཁོངས་ནས་འབྱུང་བའི་ཚ་དང་ཛ་གསུམ་ནི། ཅ་དང་སོགས་ཁོངས་ནས་འབྱུང་བའི་ཆ་དང་ཇ་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་བས། ཙ་ཕོ་དང༌། ཚ་མ་ནིང༌། ཛ་མོ་ཡིན་ལ། ཝ་ནི་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་མོ་ཡིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང༌། དེའི་ལྷག་མ་ཞ་ཟ་འ་ཡ་ཤ་ས་དྲུག་ནི་མོ་རུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།། ར་ལ་ཧ་གསུམ་ནི་མོ་གཤམ་སྟེ། མིང་གཞན་མ་ནིང་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཨ་ཡིག་ནི་རྟགས་མེད་པའོ།། 			འོ་ན་ཙ་སོགས་གསུམ་ཀ་སོགས་སྡེ་པ་དང་པོ་དང་ཊ་སོགས་སྡེ་པ་འོག་མ་གང་ལའང་མི་སྦྱོར་བར་རྡོ་རྗེ་རྐེད་བཟུང་བྱས་ནས་ཅ་སོགས་སྦྱར་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཀ་དང་ཊ་སོགས་སྡེ་པ་གོང་འོག་གཞན་དང་སྦྱོར་ནའང་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་སྒོ་ནས་མི་འགྲིགས་པ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྦྱར་བ་ནི་ཐོན་མིས་ཙ་སོགས་ཡི་གེ་གསུམ་གསར་དུ་རྩོམ་པའི་གཟུགས་རིས་ཀྱི་དཔེ་བལྟ་ས་ཅ་སོགས་ཡིན་པས། དེ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། ཡིག་གཟུགས་གང་ཞིག་གསར་དུ་རྩོམ་པའི་རྟགས་སུ་ཙ་ལག་རེ་བྲིས་འདུག་པ་ལས་གཞན་གཅིག་པ་མཐོང་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཤེས་པར་འདོད་ན། དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསེར་ཐང་དང༌། དེབ་དཀར་ལ་གཟིགས་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་འདིར་བཟླས་ནས་མ་བྲིས་སོ།།
	གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀ་སོགས་ཕོ་ཡིག་རྣམས་སྒྲ་གདངས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་ཕོ་ཡིག་དང༌། ཁ་སོགས་མ་ནིང་རྣམས་སྒྲ་གདངས་རན་པའི་སྒོ་ནས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་མ་ནིང༌། ག་སོགས་མོ་ཡིག་རྣམས་སྒྲ་གདངས་ཅུང་ཟད་ཞན་པའི་སྒོ་ནས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་མོ་ཙམ། ང་སོགས་ཤིན་ཏུ་མོ་རྣམས་སྒྲ་གདངས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་སྒོ་ནས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་མོ། ར་སོགས་མོ་གཤམ་རྣམས་སྒྲ་གདངས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་སྒོ་ནས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་མོ་གཤམ་ཞེས། སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཆ་ནས་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཕོའམ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ནི་མ་བཅོས་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དྲག་པོ་ཡིན་ལ། མ་ནིང་རྣམས་རན་པ་དང༌། མོ་རྣམས་ཞན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་གདངས་ལ་ལྟོས་ནས་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལས། དོན་དངོས་ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཕོ་མོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
	ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་དང་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གཉིས་ཀའི་འགྲེལ་པར། ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ།། ཞེས་པའི་རྩ་ཚིག་འདི་མི་འབྱུང་ཞིང༌། དེའི་འོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ། སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བྱས་ཏེ།། ཞེས་པ་དང༌། དེའི་གོང་གི་ཕོ་ཡི་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་ལའང༌།། ཞེས་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་འབྲེལ་མཚམས་ལ་བསམ་ན་ཚིག་རྐང་གཅིག་པོ་འདི་མེད་ནའང་ཆོག་པ་འདྲ་ཞིག་སེམས་ལ། ཕྱིས་འགྲེལ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་ལས་ཀྱང༌། ཞ་ལུ་དང་རྣམ་གླིང་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་པར་ཚིགས་རྐང་གཅིག་པོ་འདི་ཉིད་མི་འབྱུང་བར་བྱས་འདུག འོན་ཀྱང་གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དབུར་བཀོད་པའི་རྩ་ཚིག་ཏུ། 
				ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ།།
				ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ།།
	ཞེས་བཀོད་སྣང་བར་མ་ཟད། དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང༌། ཨ་བཅས་པ་དྲིལ་བའི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ནི། སླར་ཡང་ཕོ་དང༌། མོ་དང༌། མ་ནིང་གི་རྟགས་ཅན་གསུམ་དུ་དབྱེ་དགོས་སོ། ཞེས་གསུངས་འདུག སྤྱིར་ཡི་གེ་ལ་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་རྗེས། སླར་ཡང༌། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དང༌། ལྔར་ཕྱེ་བ་གཉིས་ཀ་རྩ་བའི་དགོངས་པ་དང་མཁས་པའི་བཞེད་པ་ཡིན་པ་བསྙོན་དུ་མེད་དེ། ལྔར་དབྱེ་བ་ནི་གཞུང་ལས་དངོས་སུ་འབྱུང་ཞིང་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ནི། འོག་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་དབྱེ་གཞི་བཤད་པའི་སྐབས་ཤིན་ཏུ་མོ་བཞི་དང༌། མོ་གཤམ་གསུམ་མོའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པས་གསལ་བར་རྟོགས་པས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ་དང་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱིས་ཞུས་དག་གནང་བའི་སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུའང་གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དབུར་བཀོད་པའི་རྩ་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས། 
				ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ལ།།
				ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ།།
ཞེས་པ་འདི་ཁྲ་ལྷམ་མེར་བཀོད་འདུག་པས། དེས་ན་ཅོ་ནེ་དང་གསེར་ཏོག་གི་རྩ་ཚིག་དང་འབྲུ་འགྲེལ་གཉིས་ཀའི་ནང༌། ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་བཀོད་པའི་ཁུངས་ཅིས་ཀྱང་སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར་པར་མ་ལ་གཏུགས་པ་ངེས་སོ། མཁས་པ་ལ་ལས། འདི་གཉིས་ཐོན་མིའི་རང་གཞུང་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཕུན་གླིང་པར་མའི་ཡིག་སྐྱོན་དུ་བགྲངས་ནའང༌། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྣར་ཐང་པར་མའི་རྟགས་འཇུག་རྩ་བར་མ་གཟིགས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བྱེད་ཙམ་ལས། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་མིན་པ་ཡང་ཤེས་ནུས་མིན་བརྟག་པར་མཛོད་ཅིག 	
	མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་ལས། 
		ར་ལ་ཧ་ནི་མོ་གཤམ་སྟེ།། ཨ་ནི་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ།།
ཞེས་རྩ་གཞུང་ཚིག་བསྒྱུར་མཛད་ཅིང༌། དེ་ལྟར་བསྒྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང༌། གོང་དུ་ཕོ་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བ་གསུངས་པ་དང༌། ཚིག་རྐང་ཐ་མས་ཨ་ཡིག་མི་བསྟན་ན། བསྡུ་བྱའམ་དྲིལ་བྱ་ཉེར་དགུ་ལས་མེད་པས་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཨ་ཡིག་དང་མ་ནིང་གཉིས་ཡིག་གཟུགས་འདྲ་ལ་ཁད་དུ་ཡོད་པས་སྔོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་རྣམས་སུ་ཡིག་ནོར་སོང་བ་ལས། དོན་དུ་ཨ་ནི་ཞེས་བསྒྱུར་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས། དམ་བཅའ་དེ་ཉིད་བརྟན་པོ་བྱེད་པའི་ཆེད། ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཞེ་འདོད་སྔུན་བསུས་ཏེ། ཨ་ཡིག་སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་མི་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ར་ལ་ཧ་གསུམ་མོ་གཤམ་དུ་བཤད་པས་ཨ་ཡིག་མོ་གཤམ་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྙམ་ནའང་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་ཞིབ་མོའི་ལུགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང༌། ཨ་ཡིག་གཅིག་པོ་ཤུགས་བསྟན་དུ་བཤད་ན་ཉན་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་དགོས་པ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་འཕུལ་བ་ཡང་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ཞིབ་མོ་དཔྱད་པའི་ལུགས་སུ་སྣང་བས་ཆེས་ཡི་རང་བའི་གནས་སོ།།
	རྟོག་གེ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཅུང་ཟད་རྒོལ་ན།  སུམ་ཅུ་པའི་སྐབས་སླར་བསྡུའི་ཏོ་དང༌། ཨི་ལྡན་གྱི་ཡི་དང་ཡིས། རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་ཡང༌། ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཏེ། འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཏམ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཤུགས་བསྟན་གྱི་ཚིག་ཕྲད་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚིག་ཕྲད་གཞན་རྣམས་ཞིབ་མོའི་ལུགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང༌། འདི་དག་གཅིག་པོ་ཤུགས་བསྟན་དུ་བཤད་ན། ཉན་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ལན་སྨོས་ཤིག ཡང༌། རྟགས་འཇུག་གི་དབུར་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཕོ་ཡིག་ཏུ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དབྱངས་ཡིག་མོར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་པ་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ལན་ཇི་ལྟར་གདབ། དེས་ན་རྩ་ཚིག་གི་མ་ནིང་སི་ཏུས་ཨ་ཡིག་ཏུ་བཅོས་པའི་དཔེ་རྙིང་འདི་ཡིན་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་མེད་པ་དང་གཅིག སྔོན་གྱི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་ད་ལྟར་ལྷག་མ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཀུན་མ་ནིང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཁ་མཐུན་པ་དང་གཉིས། ད་ལྟར་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་དང༌། ཅོ་ནེ། པེ་ཅིན། སྡེ་དགེ་བཞི་ཀའི་པར་མ་ཀུན་གྱི་རྩ་ཚིག་ཏུ། མ་ནིང་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ།། ཞེས་གསལ་བར་འཁོད་འདུག་པ་དང་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་ཚིག་ངོ་མ་དེ་གང་ལ་ཆ་འཇོག་བྱེད་འོས་པའང་ཁྲིད་རྒྱུན་ཙམ་ལ་ཞེན་ཆགས་མི་གནང་བ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློས་བརྟགས་ན་ཤེས་ངེས་སྙམ། ད་དུང་མ་ནིང་ཨ་ཡིག་ཏུ་བཅོས་པའི་ཡིག་རྙིང་གི་ཁུངས་བསྟན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང༌། སྡེ་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཀ་སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བར་ཨ་ཡིག་མི་གསལ་བའི་སྐྱོན་དང་གཅིག མ་ནིང་དང་ཨ་ཡིག་བྲིས་གཟུགས་ཕན་ཚུན་ཁ་ཐག་ཉེ་བས་འཁྲུལ་གཞི་སླེབས་སྲིད་པ་དང་གཉིས་པོ་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་རྩ་བའི་འབྲུ་བཅོས་པ་ནི། མ་བརྟགས་པ་མིན་ཡང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཁུངས་དང་དེའི་ལྗིད་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞིག་འདུག་མིན་གཟིགས་པ་ཡང་གལ་ཆེ་སྟེ། ལར་ནས་རྩ་ཚིག་ལ་དོགས་གཞི་རེ་བཀོད་ན་མཁས་པའི་དཔྱད་གཞིར་ཕན་ངེས་ཀྱང༌། རྩ་བའི་འབྲུ་བཟོ་བཅོས་པ་ནི་དཔའ་ཐལ་ཆེས་དྲགས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་མཁས་པ་དག་གིས་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློས་དཔྱོད་པར་མཛོད་ཅིག  
	འོ་ན་གསལ་བྱེད་ཐ་མ་ཨ་ཡིག་ཉིད་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཚོའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན། གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་གྱིས། 
			ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཉི་ཤུ་དགུ།། 
			སུམ་ཅུ་པ་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད།། ཅེས་དང༌། 
	ལོ་ཆེན་ནམ་བཟང་གིས། ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་པའོ།། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་འགྲེལ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས་འདི་ལྟར་བཞེད་པ་སྣང་སྟེ། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱི་རྟགས་འཇུག་ལས་ཀྱང༌། ཨ་ཡིག་ནི་རྟགས་མེད་པས་གང་གི་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་བཞག་པས། ཞེས་དང༌། དྲུང་ཡིག་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་དྲི་ཚིག་དཔྱིད་ཀྱི་ངལ་གསོའི་འབབ་སྟེགས་སུ། 
			སྐབས་འདིར་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་རྣམས་ལ།།
			ཕོ་མོ་མ་ནིང་རྟགས་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཚེ།།
			ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་ཅེས་དང་ཕོ་རྟགས་ཞེས།།
			འཁྱོགས་བརྗོད་སྤངས་པའི་དྲང་གཏམ་སྨྲ་བ་སུ།།
	ཞེས་པའི་ལན་དུ་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱིས། ཐུ་མིས་ངལ་གསོ་སྤྱིར་བཏང་ཕོ་ཡིག་དང༌། དམིགས་བསལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དང་མཐུན་པར་མོ་གཤམ་དུ་བཞེད་པ་ལྟར་འཐད་ནའང༌། གྲགས་ཆེ་བའི་དབང་གིས་སྤྱིར་བཏང་ཕོ་ཡིག་ཏུ་བཤད་པ་གཞུང་གིས་དངོས་བསྟན་དང༌། དམིགས་བསལ་རྟགས་མེད་དུ་བཤད་པ་ཤུགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཙམ་དངོས་འགལ་དུ་མི་འགྲོ་བས། དྲང་གཏམ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ལ། འདིས་མཚོན་ནས་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་དབྱེ་བ་གཞན་ནས་མང་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འཁྱོག་བརྗོད་དུ་འགྱུར་བའི་དོགས་པ་མི་དགོས། ཞེས་ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་དུ་བཞེད་པ་སྐབས་དེར་གྲགས་ཆེ་ཚུལ་གསལ་བ་ལྟར་ལགས་སོ།། 
	འོ་ན་ཨ་ཡིག་ཉིད་སྡེ་ཚན་ལྔ་པོ་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས་ནི། ལྔ་ཀའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གྱི་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར། འོ་ན་ལྔ་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མིའི་སྲོག་ཉིད་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་སྲོག་ཏུ་མ་ཞུགས་ན་ཕོ་མོ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་འཇོག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་བློ་ལ་ཅུང་ཟད་འཇུག་པ་བདེ་མོད། འོན་ཀྱང་མཁས་པ་གཞན་གྱི་དགག་གཞག་ལྟར་བོད་ཡིག་ལ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པས་ད་དུང་ཡང་དཔྱད་དགོས་པར་སེམས་སོ།། 
	ད་ལྟར་མིག་གིས་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་སྔ་ཤོས་འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་q|u3-b-ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བའི་རྩ་བ་མཆན་སྦྲགས་མ་ལས། 
			ར་ལ་ཧ་ནི་མོ་གཤམ་སྟེ།། 
			མ་ནིང་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ།།
			ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག།
			མིང་ཚིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད།།
			ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་མེད་པའོ།།
	ཞེས་ཨ་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལྔ་པོ་གང་གི་ཁོངས་སུའང་མ་བཞག་པར་ཟུར་དུ་བཏོན་ཅིང༌། བཏོན་ལུགས་ཀྱང་ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏོན་འདུག་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་པའང་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ལས། བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མིང་ཚིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བཀོད་ནས། ཨ་ཡིག་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་འདུག་པས་མཁས་པ་དག་ལ་བཀུར་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་རྒོལ་བ་ག་ལ་ནུས། ཤེས་བྱ་རིག་གནས་ལྔར་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་ཨ་ཡིག་མོ་གཤམ་ཡིན་པ་མ་མཁྱེན་པར་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་མཁྱེན་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་ན། ཁྲིད་རྒྱུན་ལ་དགའ་བའི་ཐོས་ཉུང་ཇོ་བཟང་འགའ་རེའི་ཐུགས་ལ་བབ་ན་ལས། དཔྱོད་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མཁན་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མགུ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞིག་ནི་ཅིས་ཀྱང་མི་སེམས་སོ།། དེ་བས་ན་ས་པཎ་དང་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པའི་བཞེད་པ་དག་ལ་གཙིགས་ཆེ་འཛིན་ན་རྒྱུ་མཚན་ཆེ་བ་སེམས་སོ།། 
	སི་ཏུས། སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བའི་ཆེད་དུ་ཨ་ཡིག་མོ་གཤམ་ཡིན་པར་མ་ཟད་མཚན་མེད་ཀྱང་ཡིན་པ་དང༌། མཚན་མེད་ཅེས་པ་དམན་པ་ལ་དགག་ཚིག་སྦྱར་ནས་མོ་གཤམ་ལས་སྒྲ་ཞན་པའི་ཆ་ནས་མཚན་མེད་དུ་འཇོག་པ་ལས། མ་ནིང་གི་མཚན་མེད་མིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱང༌། སྐབས་འདིའི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་མིང་འདོགས་ཚུལ་ནི། རང་ཉིད་ཀོླག་པའི་སྐབས་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ཕོ་མོའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ཞིང༌། མཚན་མེད་ལ་མ་ནིང་ཡིན་དགོས་མིན་གཞུང་འདིའི་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་ནུས་མོད། ད་དུང་འདུལ་བའི་གཞུང་དང་སྨན་གཞུང་རྣམས་སུ་གཟིགས་དང༌། མཚན་མེད་ཀྱི་གོ་དོན་དངོས་དེ་ཐག་ཆད་འོངས་པས། དེ་དུས་ཨ་ཡིག་མཚན་མེད་དང་མོ་གཤམ་གྱི་གཞི་མཐུན་དུ་ཁས་བླངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སོང་བས། བཤད་པ་འདིས་མཁས་པ་མགུ་བ་སྐྱེད་ནུས་མིན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།། སི་ཏུས་རྩ་ཚིག་ཏུ་མ་ནིང་ཨ་ཡིག་ཏུ་བཅོས་པ་དང༌། སྔོན་འཇུག་གི་དགོས་པ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས། མོ་ནི་བདག་དང་མ་འོངས་ཕྱིར།། ཞེས་པར། མོ་ནི་བདག་ད་མ་འོངས་ཕྱིར།། ཞེས་སུ་བཅོས་པ་དེ་རིགས། དེང་སང་ཀུན་གྱིས་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་བསྟན་འགྱུར་པར་མ་ཁག་ཀུན་དང་མི་མཐུན་ཅིང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྲིད་རྒྱུན་འཛིན་མཁན་གསེར་ཏོག་པས་ཀྱང་འདིའི་ཐད་སྔོན་གྱི་མཁས་པའི་བཞེད་སྲོལ་རྩ་འཛིན་བྱས་ནས་འཆད་འདུག་པར་མ་ཟད། གཙོས་གསེར་ཁྲི་པ་སི་ཏུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་མཁན་ཡིན་ཡང་རྩ་ཚིག་བཟོ་བཅོས་འདི་རིགས་ལ་དམིགས་ཕུག་པའི་དགག་གཞག་གནང་འདུག་པ་ནི་གཟུ་བོར་གནས་པའི་རྟགས་རང་དུ་ངེས་སོ།། 
	དེ་བས་ན་འགྲེལ་བྱེད་སྔ་མ་ཚོས་ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་དུ་འདོད་པ་ལ་སུན་འབྱིན་མི་འཚོལ་བར། རང་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མེད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཉིད་རྟགས་མེད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་བཀྲལ་ན། མཁས་པ་སྔ་མ་ཚོའི་བཤད་པ་དང་མཐུན་ཚབ་ཆེ་བ་སྣང་ངོ༌། །གཞན་དུ་ཨ་ཡིག་མཚན་མེད་དུ་འདོད་བཞིན་དུ་རྟགས་མེད་ཁས་མི་ལེན་པ་དང༌། མཚན་མེད་འདོད་བཞིན་དུ་མོ་གཤམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི། ཆོས་རྗེ་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ། ཨ་ཡིག་མོ་གཤམ་དུ་བཞེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཨ་ཡིག་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་སི་ཏུ་རང་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་སོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུའང་དོགས་སོ།།
	ཆེས་ཡ་མཚན་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་དུ། ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ། ར་ལ་ཧ་ཨ་མོ་གཤམ་སྟེ།། ཞེས་དག་པར་འདོན་པའི་ཁུལ་བྱེད་པ་ནི་མ་བརྟགས་པ་ཉིད་དོ།། ཞེས་གསལ་བར་འབྱུང་བཞིན་དུ། དངུལ་ཆུ་དྷརྨ་བྷ་དྲའི་སི་ཏུའི་ཞལ་ལུང་དང༌། དེའི་དབོན་པོ་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་དཀའ་གནད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་གཉིས་སུ། 
			ར་ལ་ཧ་ཨ་མོ་གཤམ་སྟེ། ། 
			ཨ་ནི་མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། །
	ཞེས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་སྒོ་ནས་བཀོད་པ་ནི། རིགས་པས་གནོད་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་སའི་གཞུང་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་བཟུང་བ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱི་རྟགས་འགྲེལ་ལས། དམིགས་བསལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དང་མཐུན་པར་མོ་གཤམ་དུ་བཞེད་པ་ལྟར་འཐད་ནའང༌། ཞེས་འབྱུང་བས་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཨ་ཡིག་མོ་གཤམ་དུ་འདོད་པའང་ཡིན་སྲིད་དེ། གང་ལྟར་ཡང༌། འདིར་རིགས་པས་ཅུང་ཟད་རྒོལ་ན། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཨ་ཡིག་ཆོས་ཅན། མོ་གཤམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་ནིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ན་མོ་གཤམ་དང་མ་ནིང་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ།། ཡང་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་སྡེ་པ་ལྔ་རུ་ཕྱེས་པའི་མ་ནིང་ལ་ལྔ་ལས་ལྷག་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཨ་ཡིག་མ་ནིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་མེད་མ་ནིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་པ་འདུལ་བ་དང་སྨན་གཞུང་ལ་གཟིགས་ཤིག །རིགས་པ་འདིས་ཨ་ཡིག་མོ་གཤམ་དང་མཚན་མེད་འདོད་མཁན་གྱི་འགྲེལ་བརྗོད་ཀུན་རྩམ་ཕུང་རླུང་གིས་བདས་པ་ལྟར་གྱུར་མིན་རིགས་པའི་འགྲོས་ཡོད་ན་མཁྱེན་ངེས།
	གོང་གསལ་མིང་གཞིའི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལྔ་བོ་དེ་ཉིད་ཕོ་དང་མ་ནིང་རང་སོར་ཐོག མོ་ཡིག་བཅུ་གཉིས་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་བཞི་མོ་གཤམ་གསུམ་སྟེ་བསྡོམས་པས་བཅུ་དགུ་པོ་དེ་དག་མོ་ཡི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་རུང་བ་ཡང༌། འོག་ནས་སྔོན་འཇུག་གི་གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་དཔོག་ནུས་ལ། འདིར་ཡང་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་བ་སེམས་སོ།།
སྔོན་བྱོན་མཁས་རྒུའི་མཁྱེན་རབ་གནམ་གྱི་མཐོངས།།
		མཛེས་པར་བཀྲ་བ་ལེགས་བཤད་སྣ་ལྔའི་འཇའ།།
		གཅིག་ཏུ་ཟླུམ་པོར་འཁྱིལ་བ་མིག་གི་ལམ།།
		འཆར་ཚེ་སྤྲོ་བ་མི་བཏེགས་ཤེས་ལྡན་སུ།།
		རླུང་གི་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོའི་གུར་གྱི་སྒོར།།
		གལ་ཏེ་དཔྱོད་པའི་རླུང་གིས་བདས་དྲགས་ན།།
		འཛིན་མེད་སྟོང་སང་མཁའ་ལ་ཡལ་དོགས་ནས།།
		རིགས་པའི་འཕུལ་མཚམས་འདི་ན་ཁད་ཀྱིས་བཞག།
		ཕྱོགས་སྔར་སྡང་བས་སྔུན་དུ་བསུ་བ་དང༌།།
		ཁྲིད་རྒྱུན་ཞེན་པས་རང་ལུགས་འཛིན་པ་གཉིས།།
		དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པས་སྐྱོང་བའི་རྣམ་ཐར་མིན།།
		དེ་ཕྱིར་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློ་གྲོས་རྨད།།
		མཁས་པའི་གསུང་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་ཆེད།།
		སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་ལམ་ནས་རྒོལ་བ་ཡང༌།།
		སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་སྙམ་ལས།།
		ནོངས་པས་ཉེས་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཡིས་བཤུང༌།།
		ཕྲ་རགས་སྒྲ་ཡི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་འཕྲུལ།།
		ཚངས་ཆེན་དབྱངས་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པས་བཞིན།།
		མ་འདྲེས་རྣམ་པར་གསལ་བའི་གྲེ་འགྱུར་རྩལ།།
		གལ་ཏེ་མཆིས་ཚེ་འདི་ན་གཟིགས་མོ་མཛོད།།
	དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་མིང་གཞིའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཟིན་ཏོ།།     །།
གཉིས་པ་སྔོན་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པ།	གཉིས་པ་སྔོན་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང༌། རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པའོ།། 

སྔོན་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་དང་དབྱེ་བ།	དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་དང༌། རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དངོས་སོ།། དང་པོ་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་བསྟན་པ་ལ། 
	རྩ་བར། 	མོ་ཡི་ཡི་གེའི་ནང་ནས་ནི།།
			འཇུག་པའི་ཡི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ།།
			འཇུག་པ་བཅུ་ཡི་ནང་ནས་ནི།།
			སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་དབྱུང་བྱ།།
	གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་མོ་དང་མོ་གཤམ་གཉིས་མོ་ཡི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བྱེད་ལ་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་མོ་ཡི་ཡི་གེ་བཅུ་དགུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ནི། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་བཅུ་དབྱུང་བར་བྱ་ལ། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་བཅུ་ཡི་ནང་ནས་ནི། སྔོན་དུ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་ག་ད་བ་མ་འ་ལྔ་དབྱུང་བར་བྱའོ།། ཞེས་པའོ།།
གཉིས་པ་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དངོས་ནི། 
	རྩ་བར། སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་པོ་ལ།། 	ཕོ་དང་མ་ནིང་མོ་དང་ནི།།
		ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་རུ་དབྱེ།།
	རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་སྔོན་འཇུག་གི་ཡི་གེ་ག་ད་བ་མ་འ་སྟེ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ། ཕོ་དང༌། མ་ནིང་དང༌། མོ་དང་ནི། ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་རུ་དབྱེ་བས། བ་ཕོ་དང༌། ག་ད་གཉིས་མ་ནིང༌། འ་མོ། མ་ཤིན་ཏུ་མོ་རུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། 
	འོ་ན་རྩ་བར་སྔོན་འཇུག་ལྔ་ལ་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཞི་རུ་ཕྱེ་བའི་གྲངས་ཙམ་ལས། སྔོན་འཇུག་གང་དང་གང་ཞིག་ཕོ་མོ་དང་གང་དང་གང་ཞིག་མ་ནིང་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་ཡིན་པའི་གསལ་ཁ་བསྟན་པའི་གཞུང་མེད་པས། བ་ཕོ་དང༌། ག་ད་གཉིས་མ་ནིང༌། འ་མོ། མ་ཤིན་ཏུ་མོ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་དཔག་པར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྔོན་འཇུག་གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས། ཕོ་ནི་ཕོ་དང་མོ་ལ་འཇུག། ཅེས་སོགས་དང༌། དགོས་པ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས། ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་བསྒྲུབ་ཕྱིར།། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་དང༌། མདོ་རྒྱུད་གསུང་རབ་རྣམས་སུ་བ་ཡིག་མིང་གཞི་གང་ལ་འཇུག་པ་དང༌། དུས་དང་དངོས་པོ་གང་ལ་འཇུག་པ་མང་བ་སོགས་ལ་དཔག་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ངེས་སོ།།

སྔོན་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ།གཉིས་པ་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། རྩ་བར།
			དེ་དག་རེ་རེའང་བཞི་བྱེད་དེ།།
			གང་གིས་འཇུག་བྱེད་གང་ལ་འཇུག།
			ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅི་ཕྱིར་འཇུག།
	སྔོན་འཇུག་ལྔ་པོ་དེ་དག་རེ་རེའང་དབྱེ་བ་བཞི་བྱེད་དེ། བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་འཇུག་གང་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང༌། མིང་གཞི་གང་ལ་འཇུག་པ། སྔོན་འཇུག་རྣམས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞི་ལ་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ཇི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ། བདག་གཞན་དུས་གསུམ་དང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་འཇུག་པའོ།།  

སྔོན་འཇུག་གང་གིས་གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པ།	དང་པོ་གང་གིས་འཇུག་པ་དང་གང་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་འཆད་པ་ལ་གཉིས། གང་གིས་གང་ལ་འཇུག་པ་དངོས་དང༌། ཞར་ལ་མི་འཇུག་པ་བཤད་པའོ།། 	རྩ་བར། 	གང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།། 
		ཕོ་ནི་ཕོ་དང་མོ་ལ་འཇུག།
		མོ་ནི་མོ་དང་མ་ནིང་ལ།། 
		ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མ་ནིང་དང༌།།
		མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་ཉིད་ལའོ།། 
གང་གིས་འཇུག་བྱེད་སྔོན་འཇུག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་གང་ལ་འཇུག་བྱའི་མིང་གཞི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅེ་ན། ཞེས་དྲི་བས་མཚམས་ནས། ལན་གྱིས་བསྙད་པ་ལ། སྤྱིར་སྔོན་འཇུག་ལྔ་པོ་དེ་དག་མིང་གཞི་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལས། ཀ་ཁ་ག་ང༌། ཅ་ཆ་ཇ་ཉ། ཏ་ཐ་ད་ན། པ་ཕ་བ་མ། ཙ་ཚ་ཛ། ཞ་ཟ་ཡ། ར་ཤ་ས། བཅས་ཉེར་ལྔའི་སྔོན་དུ་འཇུག་ཅིང༌། བྱེ་བྲག་སྔོན་འཇུག་རེ་རེ་བཞིན་མིང་གཞི་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་གམ་ཞེ་ན། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་ནི། མིང་གཞི་ཕོ་ཡིག་ཀ་ཅ་ཏ་ཙ་བཞི་དང༌། མོ་ཡིག་ག་ང་ཇ་ཉ་ད་ན་ཛ་ཞ་ཟ་ར་ཤ་ས་བཅས་བཅུ་གཉིས་བསྡོམས་པས་མིང་གཞི་བཅུ་དྲུག་ལ་འཇུག སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་ནི་མིང་གཞི་མོ་ཡིག་ག་ཇ་ད་བ་ཛ་ལྔ་དང༌། མ་ནིང་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་ལྔ་བཅས་བསྡོམས་པས་བཅུ་ལ་འཇུག སྔོན་འཇུག་གི་ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་ནི། མིང་གཞི་མ་ནིང་ཁ་ཆ་ཐ་ཚ་བཞི་དང༌། མོ་ཡིག་ག་ཇ་ད་ཛ་བཞི་དང༌། ཤིན་ཏུ་མོ་ང་ཉ་ན་སྟེ་བསྡོམས་པས་བཅུ་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པའོ།། རྟགས་འགྲེས་རབ་གསལ་སྣང་བ་ལས།
	བརྩེགས་འཕུལ་བ་ཡིག་ཁོ་ནར་ངེས།། དེ་ཡང་མིང་གཞི་ང་ཉ་ན།།
	ཇ་དང་ཛ་བཅས་ལྔ་པོ་ལ།། ར་མགོ་བྱུང་ཚེ་ལྔ་ཀ་དང༌།
	ས་མགོ་བྱུང་ཚེ་ང་ཉ་ན།། གསུམ་པོ་ཁོ་ནའི་སྔོན་དུ་འབྱུང༌།།
	ལ་མགོ་ལྡན་ལ་བས་འཕུལ་སྤོངས།།
	ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མགོ་ཅན་གྱི་སྔོན་འཇུག་ཡིན་ན་བ་ཡིག་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་ཡང་མགོ་ཅན་ཡོད་ན་བ་སྔོན་འཇུག་ཐོབ། མེད་ན་མི་ཐོབ་པའི་མིང་གཞི་ལྔ་སྟེ། ང་ཇ་ཉ་ན་ཛ་རྣམས་སོ།། དེ་དག་ལ་ར་མགོ་སྦྱར་ན། བརྔ། བརྗ། བརྙ། བརྣ། བརྫ། ལྟ་བུ་ལྔ་ཀ་ལ་བ་ཡིག་སྔོན་འཇུག་ཐོབ། ས་མགོ་བྱུང་ཚེ། བསྔ། བསྙ། བསྣ། ལྟ་བུ་གསུམ་ལ་ཐོབ། ལ་མགོ་བྱུང་ཚེ་ལྔ་ཀ་ལ་བ་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་ཅེས་པ་འདིའོ།། ཁ་ཅིག ལ་མགོ་ལྡན་ལ་བས་འཕུལ་སྤོངས།། ཞེས་པའི་ཚིག་རིས་ཙམ་ལས་གོ་དོན་མི་ཤེས་པར། བལྟ་དང་བལྡ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཟེར་བ་ནི་ལ་མགོ་ལྡན་ལ་བས་འཕུལ་སྤང་སའི་ཁྱད་གཞིའི་མིང་གཞི་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའི་བབ་ཅོལ་གསལ་བྱེད་ཙམ་མོ།།  ཡང་འདོགས་ཅན་ཡོད་ན་བ་སྔོན་འཇུག་ཐོབ། མེད་ན་མི་ཐོབ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་ར་ཡིག་གོ། དཔེར་ན། བརླ་དང་བརླགས་ལྟ་བུ་སྟེ་ཤེས་སླའོ།། དེས་སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་མིང་གཞི་རྐྱང་པ་བཅུ། མགོ་ཅན་ལྔ༌། འདོགས་ཅན་གཅིག་སྟེ་བསྡོམས་པས་བཅུ་དྲུག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཡང་ཤེས་དགོས་སོ།།
	འདིར་སྔོན་འཇུག་རྣམས་གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པ་ནི། དཔའ་བོ་གཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་མཚོན་ཆ་དང༌། འབྱོར་ལྡན་ཚོང་ལ་འགྲིམས་པའི་མ་ཟོག་ལྟར་ཅི་བས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བས། ཅུང་ཟད་ཁ་གསལ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་འཆད་ན། 
དང་པོ་སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་མིང་གཞི་རྐྱང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཀ་ཅ་ཏ་ཙ་ད་ཞ་ཟ་ར་ལ་ཤ་ས། བཅས་བཅུ་ལ་འཇུག
འདོགས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བཀྱ་བགྱ་བཀྲ་བགྲ་བཀླ་བཟླ་བརླ་བསླ་བཅས་ཡ་བཏགས་གཉིས་དང༌། ར་བཏགས་གཉིས། ལ་བཏགས་བཞི་བསྡོམས་པས་བརྒྱད་དོ།། 
སྔོན་འཇུག་ག་ཡིག་རྐྱང་འཕུལ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ། ཅ་ཉ་ཏ་ད་ན་ཙ་ཞ་ཟ་ཡ་ཤ་ས། བཅུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག
སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་རྐྱང་འཕུལ། ཀ་ག་ང་པ་བ་མ། དྲུག་ལ་འཇུག
འདོགས་ཅན། དཀྱ་དགྱ་དཔྱ་དབྱ་དམྱ་དཀྲ་དགྲ་དཔྲ་དབྲ། དགུ་ལ་འཇུག
སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་རྐྱང་འཕུལ། ཁ་ག་ཆ་ཇ་ཐ་ད་ཕ་བ་ཚ་ཛ། བཅུ་ལ་འཇུག
འདོགས་ཅན། འཁྱ་འགྱ་འཕྱ་འབྱ། འཁྲ་འགྲ་འདྲ་འཕྲ་འབྲ། དགུ་ལ་འཇུག
སྔོན་འཇུག་མ་ཡིག་རྐྱང་འཕུལ། ཁ་ག་ང་ཆ་ཇ་ཉ་ཐ་ད་ན་ཚ་ཛ། བཅུ་གཅིག་ལ་འཇུག
འདོགས་ཅན། མཁྱ་མགྱ་མཁྲ་མགྲ བཞི་ལ་འཇུག
བརྩེགས་འཕུལ་བ་ཡིག་ཁོ་ན་ངེས་པའང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ངེས་དགོས།
མགོ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བརྐ་བརྒ་བརྔ་བརྗ་བརྙ་བརྟ་བརྡ་བརྣ་བརྩ་བརྫ། བཅས་ར་མགོ་ཅན་བཅུ། 
བལྟ་བལྡ། བཅས་ལ་མགོ་ཅན་གཉིས། 
ས་མགོ་ཅན། བསྐ་བསྒ་བསྔ་བསྙ་བསྟ་བསྡ་བསྣ་བསྩ། བརྒྱད། 
སུམ་བརྩེགས་ཅན། བརྐྱ་བརྒྱ་བསྐྱ་བསྒྱ་བསྐྲ་བསྒྲ་བཅས་དྲུག་སྟེ། 
བསྡོམས་པས་བརྩེགས་འཕུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཡོད།
མཁས་པ་ལ་ལས། འདོགས་ལ་བརྩེགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད།།
ཅེས་འདོགས་ཅན་ལ་བརྩེགས་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྦྱར་བར་བརྩེགས་པ་ལ་མགོ་ཅན་ཁོ་ནར་ངེས་བཟུང་ནས། འདོགས་ཅན་ལ་སྔོན་འཇུག་སྦྱར་ཚེ་རྐྱང་འཕུལ་གྱི་གྲས་སུ་བརྩི་བར་སི་ཏུས། དུས་ཕྱིས་གངས་ཅན་དུ་བརྡ་དག་གི་སྲོལ་བཏོད་པ་པོ་རྣམས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཡ་ར་ལ་གསུམ་གྱི་འདོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་གཉིས་འབྲེལ་ཅན་རྣམས་འཕུལ་བྱེད་གང་གིས་འཕུལ་ཀྱང་རྐྱང་འཕུལ་དུ་བཞེད་སྣང་ཡང༌། ཞིབ་མོར་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདིར་རྐྱང་པའི་གོ་དོན་སྔོན་འཇུག་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་རྗེས་འཇུག་མི་རྩི་བས་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་ཡིན་པ་རྐྱང་པ་དང༌། གཉིས་གསུམ་སྦྲེལ་བ་ཡིན་ན་བརྩེགས་མའི་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་ཅིང༌། འདོགས་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་ཟུར་དུ་བྱེད་པའང་བརྩེགས་མའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཀྱེ། བསྲན། བཟླས། བརླན་སོགས་མིང་གཞི་ཉིས་འབྲེལ་ཅན་རྣམས་ལ་རྐྱང་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ཚེ་ཐ་སྙད་ལ་རྨོངས་པའི་ངག་ཏུ་འགྱུར། ཞེས་སྐྱོན་འཕངས་མཛད་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུ་གོ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་མཁས་པའི་གསུང་སྒྲོས་མི་ཉམས་པར་བྱ་འདོད་ནས་བརྩེགས་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྦྱོར་ནའང༌། དེ་དག་ལ་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་ཚེ་རྐྱང་འཕུལ་ལས་འདོགས་འཕུལ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ན་འཁྲུལ་གཞི་མི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་སེམས་སོ།།

ཞར་ལ་མི་འཇུག་པ་བཤད་པ།	གཉིས་པ། ཞར་ལ་མི་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 	 
རྩ་བར། 	མི་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ།། 
ཕོ་ནི་མ་ནིང་ལ་མི་འཇུག།
མོ་ནི་ཕོ་ལ་འཇུག་མི་འགྱུར།། 
མ་ནིང་རང་ལ་རང་མི་འཇུག།		
རང་གི་སྡེ་དང་ཕྲད་པ་ན།། 
ཕོ་ཡང་མོ་ལ་འཇུག་མི་འགྱུར།།
མ་ནིང་མོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།
	དེ་ལྟར་གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་ནས་དེའི་མཐའ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་འཇུག་མིང་གཞི་ལ་མི་འཇུག་པ་གང་དང་གང་ཡོད་ཅེ་ན།  དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་ནི་མིང་གཞི་མ་ནིང་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་ལྔ་ལ་མི་འཇུག སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་ནི་མིང་གཞི་ཕོ་ཡིག་ཀ་ཅ་ཏ་པ་ཙ་ལྔ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། མིང་གཞི་མ་ནིང་རང་སྡེ་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་ལྔ་ཀ་ལ་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་རང་ཉིད་མི་འཇུག དེ་རྣམས་སྤྱིའི་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ན། སྔོན་འཇུག་ལྔ་པོ་རང་གི་སྡེ་པའི་མིང་གཞི་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ན། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་མིང་གཞི་ཕོ་ཡིག་ལ་མི་འཇུག་པ་མ་ཟད་མོ་ལའང་འཇུག་པ་མི་འགྱུར་རོ།། མ་ནིང༌། མོ་དང༌། ཤིན་ཏུ་མོ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་སྡེ་པ་དང་ཕྲད་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།། 
	འདིར་རྩ་བའི་ས་བཅད་བཀྲམ་པའི་སྐབས་གང་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་ནས་དེའི་ཞར་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཞ་རྣམ་ཟུང་གི་འགྲེལ་བཤད་དུ། གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་ནས་དེའི་མཐའ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པ་གཤད་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ལ་མི་འཇུག་པ་ཤེས་ན་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་གང་ལ་འཇུག་པ་གསལ་བར་ངེས་པ་ལ་དགོངས་ཤིང༌། དེ་ཡང་སྔོན་འཇུག་ཕོ་དང་མ་ནིང་གཉིས་མིང་གཞི་མ་ནིང་ལ་མི་འཇུག་པ་དང༌། སྔོན་འཇུག་མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་གཉིས་མིང་གཞི་ཕོ་ལ་མི་འཇུག་པ། རང་གི་སྡེ་པ་ལ་རང་ཉིད་མི་འཇུག་པ་བཅས་ནི་ཁྱབ་མཐའ་ངེས་པའི་མི་འཇུག་པ་ཡིན། སྔོན་འཇུག་ཕོ་དང་མ་ནིང་གཉིས་མིང་གཞི་ཕོ་མོ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པ་ནི། མིང་གཞི་ཕོ་དང་མོའི་ནང་ཚན་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་མིང་གཞི་ཕོ་མོ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་མིན་ནོ།། དེས་སྔོན་འཇུག་གི་མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་ལའང་རིགས་འགྲེ་ནས་ཤེས་དགོས། 
གཞི་ལ་བཀར་ན། སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་མིང་གཞི་བཅུ་དྲུག་ལ་འཇུག བཅུ་བཞི་ལ་མི་འཇུག
ག་ཡིག་མིང་གཞི་བཅུ་གཅིག་ལ་འཇུག བཅུ་དགུ་ལ་མི་འཇུག
ད་ཡིག་མིང་གཞི་དྲུག་ལ་འཇུག ཉེར་བཞི་ལ་མི་འཇུག 
འ་ཡིག་བཅུ་ལ་འཇུག ཉི་ཤུ་ལ་མི་འཇུག
མ་ཡིག་བཅུ་གཅིག་ལ་འཇུག བཅུ་དགུ་ལ་མི་འཇུག་གོ།
སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ན་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལས་སྔོན་འཇུག་གཏན་ནས་མི་ཐོབ་པ་བཞི་སྟེ། ཝ་འ་ཧ་ཨ་རྣམས་སོ།། མཁས་པ་ཁ་ཅིག ར་དང་ལ་གཉིས་འཕུལ་ཕྱེད་ཐོབ་པའི་ཡི་གེར་གསུངས་ཏེ། མིང་གཞི་ར་ཉིད་ལ་བཏགས་དང་མི་ལྡན་ན་བས་མི་འཕུལ་པས། དེས་ན་བ་ཡིག་ར་ལ་གཉིས་ལ་ཕྱེད་འཕུལ་དུ་ཐོབ་པ་འདོད་པ་ནི། མཁས་པའི་གསུང་སྒྲོས་ཙམ་དུ་སེམས་སོ།།
འདིར་ཁྱབ་མཐའ་ངེས་པའི་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པ་སྐོར་ཞིག་བརྗོད་ན།
མིང་གཞི་ཝ་འ་ཧ་ཨ་གང་རུང་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པས་ཁྱབ།
མགོ་ཅན་གྱི་མིང་གཞི་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་སྔོན་འཇུག་ཕྱི་མ་བཞི་ཀ་མི་ཐོབ་པས་ཁྱབ།
འདོགས་ཅན་གྱི་མིང་གཞི་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ག་ཡིག་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པས་ཁྱབ།
ཝ་བཏགས་ཅན་ལ་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པས་ཁྱབ།ཐུའུ་བཀྭན་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲ་བསྒྱུར་ཙམ་ཡིན
སྔོན་འཇུག་ཡིན་ན་རང་གི་སྡེ་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཁྱབ།
སྔོན་འཇུག་ག་ད་བ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་ན་མིང་གཞི་མ་ནིང་ལ་མི་འཇུག་པས་ཁྱབ།
སྔོན་འཇུག་མ་འ་གང་རུང་ཡིན་ན་མིང་གཞི་ཕོ་ཡིག་ལ་མི་འཇུག་པས་ཁྱབ།
འདི་དག་ཀྱང་སྔོན་འཇུག་རྣམས་གང་ལ་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་བྱང་བ་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ངེས་སོ།།

ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཤདཔ།	གསུམ་པ། སྔོན་འཇུག་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
	རྩ་བར	ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།།
			ཕོ་ནི་དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག།
			མ་ནིང་རན་པར་འཇུག་པ་ཡིན།།
			མོ་ནི་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ།།
			ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མཉམ་པས་སོ།།
	སྔོན་འཇུག་རྣམས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞི་རྣམས་ལ་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ཇི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཞེས་དྲི་བས་མཚམས་སྦྱོར་ནས། ལན་གྱིས་བསྙད་པ་ལ། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་ནི། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ལ་སྒྲ་རྩོལ་དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅིང༌། མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་ནི་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་མིང་གཞི་ལ་སྒྲ་རྩོལ་རན་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། མོ་ཡིག་འ་ནི། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་མིང་གཞི་ལ་སྒྲ་རྩོལ་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། སྔོན་འཇུག་གི་ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་ནི། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་མིང་གཞི་ལ་སྒྲ་རྩོལ་མཉམ་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པས་སོ།། 
	འདིར་སྒྲ་རྩོལ་གྱི་དོན་ལ་ཞ་ལུ་དང་རྣམ་གླིང་གི་འགྲེལ་དུ་སྐད་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་དོན་ཏུ་བཀྲལ་བར། མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་སུ། འགྲེལ་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆེས་སྐབས་འདིའི་འཇུག་ཚུལ་དྲག་ཞན་སོགས་སྐད་གདངས་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་བཞག་པར་འདོད་ཀྱང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕོ་དང་མ་ནིང་གི་འཇུག་ཚུལ་ལ་སྒྲ་དྲག་ཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཆེར་མེད་ཀྱང་གཙོ་བོར་བྱེད་རྩོལ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་འབྱེད་དགོས་ཤིང༌། གཞན་རྣམས་ལའང་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་དུ་མ་ཟད་བྱེད་རྩོལ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་རེ་རེའང་ཞིབ་མོའི་བློས་དཔྱད་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་སྒྲ་གདངས་སྒོ་ནས་གཙོ་བོ་མི་འཇོག་པར་སྒྲ་ཡི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་གསུངས་ཤིང༌། འདིའི་ཞེ་འདོད་ནི། གལ་ཏེ་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ཙམ་ལ་བཤད་ན། མིང་གཞིའི་བ་དང་སྔོན་འཇུག་གི་བ་གཉིས་ཀ རང་ཉིད་གཅིག་པོ་འདོན་པའི་དུས་སྒྲ་གདངས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པས། དེ་ལྟ་ན། མིང་གཞིའི་སྐབས་སུ་མོ་ཡིག་དང་སྔོན་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་ཕོ་ཡིག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ནང་འགལ་བར་དོགས་ནས། དེའི་འགལ་སྤོང་དུ་སྔོན་འཇུག་ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་ནི་སྒྲ་གདངས་ལ་གཙོ་བོར་མི་ལྟོས་པར་བྱེད་རྩོལ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ཏེ། སྒྲ་མདོ་®×}Ë-པར། གནས་དང་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བ་རྣམས་ལས་ཡི་གེ་སྐྱེའོ།། ཞེས་པ་ལྟར་ཡི་གེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གནས་དང༌། བྱེད་པ། རྩོལ་བ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། སྔོན་འཇུག་མིང་གཞི་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་ཐད་འཇུག་བྱེད་སྔོན་འཇུག་ལྔ་ཀ་མོ་ཡིག་ཤས་གཅིག་ཡིན་པས། རང་ཉིད་འདོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཙམ་ལ་བསམ་ན་དྲག་ཞན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དུ་མེད་པས། དེ་བས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལྕེ་རྐན་གྱི་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་རྩོལ་བ་གཉིས་གཙོ་ཆེ་བ་བྱས་ནས་འཆད་དམ་སྙམ། དེ་ལྟ་ནའང་བྱེད་པ་གྲིམ་པ་དང་རྩོལ་བས་ཤུགས་སྐྱེད་ནས་འདོན་ན་སྒྲ་གདངས་རང་བཞིན་གྱིས་དྲག་པོ་འབྱུང་བས། སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་དང་བྱེད་རྩོལ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཞིབ་མོའི་ལུགས་སུ་དཔྱད་དྲགས་པའི་མཐའ་ལ་འཛེགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། 
	དེ་བས་འདི་ལ་གསར་དུ་སློབ་པའི་དོན་གཉེར་བ་དག་མགོ་མི་རྨོངས་པ་དང་དོན་གྱི་གནད་ལ་དབབ་པའི་སྤྲོས་བཤད་ཅིག་གནང་འདོད་ན། མིང་གཞི་ཀ་སོགས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་འབྱེད་སྟངས་དང༌། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་སྟངས་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་འདྲ་ཡང༌། སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་རྣམ་པར་གྲུབ་ལུགས་གྲུབ་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། མིང་གཞི་ཀ་སོགས་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་མི་བལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཁོ་ན་འདོན་པའི་སྒྲའི་སྐད་གདངས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་འཇོག་ནུས་ཤིང༌། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་གང་ལ་འཇུག་ཡུལ་གྱི་མིང་གཞི་དང་ཕྲད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞི་ནས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྔོན་འཇུག་གི་བ་ལྟ་བུ་རང་ཉིད་གཅིག་པོ་འདོན་པའི་སྐབས་སྒྲ་གདངས་ཞན་པོ་ཡིན་པས་ཕོ་ཡིག་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར༌། རང་ཉིད་མིང་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་སྔོན་དུ་འཇུག་པ་ན། མིང་གཞི་དེ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ཀློག་པའི་སྐབས་སྒྲ་རྩོལ་དྲག་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཀའ། བགད། བརྔ༌། ལྟ་བུ་མིང་གཞི་དྲག་ཞན་གང་འདྲ་ཞིག་དང་སྦྱོར་ཡང་རུང༌། མིང་གཞི་ཞིག་དང་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་སྒྲ་གདངས་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། 
	བྱིས་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་གིས་གོ་སླ་བའི་ཆེད། དཔེ་ཞིག་བརྗོད་ན། སྒོ་ཁྱི་རང་ག་ཞིག་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱར་བ་ན་འགྲུལ་འགྲིམ་ཀུན་ལ་སྐྲག་པའི་སྡར་མ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། རང་གི་བདག་པོའི་སྒོ་དང་ཕྲད་པ་ན་སུ་ལའང་མི་སྐྲག་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་འདིས། བ་ཡིག་རང་གི་སྒྲ་གདངས་དང་རང་ཉིད་མིང་གཞི་ལ་ཞུགས་རྗེས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་ནུས་སོ།། ཕྱིས་འགྲེལ་ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་དང་གསེར་ཏོག་སོགས་ཀྱི་རྟགས་འཇུག་ཏུའང་སྔ་འགྲེལ་ཞ་ལུ་དང་རྣམ་གླིང་གི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་པར་བཀྲལ་སྣང་བ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་སེམས་སོ།། མདོར་བསྡུ་ན། མིང་གཞི་ཀ་ཡིག་ཆོས་ཅན། མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་འདོན་པའི་ཚེ་སྒྲ་གདངས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་འདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་འཇུག་བ་ཆོས་ཅན། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་སྒྲ་གདངས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སྔོན་འཇུག་ལྷག་མ་བཞི་ལའང་རིགས་འགྲེ་མཛོད་ཅིག
	རྩ་བར་ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མཉམ་པས་སོ་ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་ཞ་ལུའི་རྟགས་འཇུག་ཏུ། ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་ནི་སྐད་གདངས་དྲག་ཞན་མཉམ་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ།། ཞེས་འགྲེལ་བར། སི་ཏུས། གཞན་དག་འདིར་མཉམ་པ་ཞེས་པ་དྲག་ཞན་མཉམ་པར་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལྟ་ན་མ་ནིང་གི་འཇུག་ཚུལ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་མདའ་མོ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ།། འོ་ན་འདིའི་མཉམ་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲེལ་ཆེར། ཤིན་ཏུ་མོ་ཞེས་པ་མ་ཡིག་ཏུ་འདོད་དགོས་པས་སྒྲ་རྩོལ་ཞན་པས་འཇུག་པ་ལས་འོས་མེད་ཅིང་ལྷག་པར་ཤིན་ཏུའི་སྒྲས་སྒྲ་རྩོལ་ཤིན་ཏུ་ཞན་པས་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་མཉམ་པ་ཞེས་པ་ཉམ་ཆུང་བ་འདོད་པ་ཡོད་ཅིང༌། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་འཇུག་མ་ཡིག་མིང་གཞི་དང་ཕྲད་སྐབས་སྒྲ་རྩོལ་ཤིན་ཏུ་ཞན་པའམ་ཉམ་ཆུང་བའི་སྒོ་ནས་འདོན་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། སྤྱིར་ཧ་ཅང་ནག་པ་ལ་གནག་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཉག་དང་གཉག སེར་དང་གསེར། མང་དང་དམངས། ལྟ་བུ་སྔོན་འཇུག་གི་ནུས་པས་ཆེ་ཆུང་དང་མང་ཉུང་གི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་འདིར་ཡང་མཚུངས་པར་ཧ་ཅང་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་མཉམ་ཞེས་སྦྱོར་བ་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང་མཐུན་ཞིང༌། བོད་སྐད་ཀྱི་སྒྲོས་དང་ཡང་མཐུན་པར་སྣང་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ད་ལྟའི་ཡུལ་འགའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྡ་ཆགས་པ་མཐོང་ངོ༌།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁམས་དང་ཨ་མདོའི་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་སྐད་དུ། མི་ཉམ་ཆུང་ལ་མི་མཉམ་ཆུང་ཞིག་རེད་ལྟ་བུའི་སྐད་འདི་གཅིག་མཐུན་དུ་གྲགས་པས་སོ།། 
	པྲ་ཏིའི་ཤན་སྦྱར་དུ། གང་གིས་འཇུག་བྱེད་གང་ལ་འཇུག། ཅེས་གོ་རིམ་ལྡོག་ནས་འཁོད་པ་ཕུད། དེ་བྱིངས་ཞ་ལུ་དང་རྣམ་གླིང༌། སི་ཏུ་དང་གསེར་ཏོག་སོགས་སྔ་ཕྱིར་རྟགས་འགྲེལ་མཛད་པོ་ཀུན་ཁ་མཐུན་པར། གང་ལ་འཇུག་བྱེད་གང་གིས་འཇུག། ཅེས་འཁོད་འདུག་པ་དང༌། སྡེ་དགེ་ལས་གཞན་པའི་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་མ་གསུམ་གའི་ནང༌། གང་ལ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་བཀོད་འདུག་པ་བཅས་ལུང་གི་ཁུངས་དང༌། རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང༌། གང་ལ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་བཀོད་འདུག་པ་རིགས་པའི་ཁུངས་སུ་བྱས་ན། པྲ་ཏིའི་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་དེ་ཡིག་ནོར་སོང་བ་འདྲ། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་པར་མའི་ནང༌། གང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།། ཞེས་པའི་རྩ་ཚིག་འདི་མི་འདུག
	རྩ་བར་གང་ལ་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་མདོར་བསྟན་དངོས་སུ་བཀོད་ནས་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་གཞུང་དངོས་སུ་མ་བྱུང་བར་རྒྱལ་མཆོག་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས། 	གང་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།།
			གང་གིས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས།།
	ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་པོ་འདི་བསྟན་པ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དབང་གིས་ཆད་པར་གདོན་མི་ཟ་ལ། དེ་འདྲ་ཞིག་མེད་ན་ས་བཅད་དོན་མ་ཚང་བར་མ་ཟད་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། འོག་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྐབས་གང་གིས་འཇུག་པ་མདོར་བསྟན་པ་མ་ཟད། གང་གིས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས།། ཞེས་དེའི་རྒྱས་བཤད་ཀྱང་དངོས་སུ་འབྱུང་བས་རིགས་འགྲེར་བསམ་ན་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆེ་བ་སྣང༌། 
	དེའི་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འཇུག་བྱེད་སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དངོས་སུ་འབྱུང་བས་དེས་འཐུས་པ་བྱས་པ་འདྲ་སྟེ། རྣམ་གླིང་རྟགས་འགྲེལ་ལས། མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གཞུང་སྔ་མའི་སྐབས་སུ་ཕོ་ནི་ཞེས་པ་དང༌། མོ་ནི་ཞེས་པ་དང༌། མ་ནིང་ཡང་ནི་ཞེས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡོམས་ནས་བསྟན་པས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་འོག་མའི་གཞུང་མ་བླངས་ཀྱང་འཐུས་ལ། ཞེས་འབྱུང་བ་འདིས་གང་གིས་འཇུག་པ་དངོས་བསྟན་དུ་འདོད་པ་ཤེས་ནུས་ཏེ། ཕྱིས་འགྲེལ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་འདི་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་བཤད་པ་མཛད་སྣང་ངོ༌།། 
	ཞ་ལུའི་འགྲེལ་པར། གང་གིས་འཇུག་པ་བཤད་པ་ནི། འོག་ཏུ་རྗེས་འཇུག་གི་སྐབས་སུ། གང་གི་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས།། ཞེས་འབྱུང་བ་དང༌། གོང་གི་དྲི་བ་གཉིས་ཀའི་ཤུགས་བསྟན་གྱིས། གང་གི་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས།། ཞེས་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ།། ཞེས་གང་གིས་འཇུག་པ་ཤུགས་བསྟན་དུ་བཞེད་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་འབབ་ས་གཅིག་པར་སྣང་ངོ༌།། 
སྔོན་འཇུག་གི་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ།	བཞི་པ་སྔོན་འཇུག་རྣམས་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་གང་ཞིག་ཤེས་དགོས་པ་དང༌། ཅི་ཕྱིར་འཇུག་དངོས་བཤད་པའོ།། 
ཐོག་མར་གང་ཞིག་ཤེས་དགོས་པ།	དང་པོ་ཐོག་མར་གང་ཞིག་ཤེས་དགོས་པ་ལ། དང་པོ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ། གཉིས་པ་དངོས་པོ་བདག་གཞན། གསུམ་པ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར། བཞི་པ་དུས་གསུམ་བཅས་ས་བཅད་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།། 
དང་པོ། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ།
	དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འདིར་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་གོ་དོན་རགས་རིམ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ན། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའམ་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཆ་དེ་ལ་ཟེར། བྱེད་ཅེས་པ་ནི། བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེའམ། བྱ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལག་ཆ་ལ་ཟེར། ལས་ཞེས་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱ་བ་བྱེད་སའི་གཞི་དེའམ་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཤིང་མཁན་གྱིས་སྟ་རེས་ཤིང་བཅད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བྱེད་པ་པོ་ཤིང་མཁན་དང༌། གཅོད་བྱེད་དམ་ལག་ཆ་སྟ་རེ་གཉིས་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱེད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན། ཤིང་མཁན་གྱིས་སྟ་རེ་ཤིང་གི་ངོས་ལ་འདེགས་འཇོག་བྱེད་པའི་ཆ་དང༌། ཤིང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་རིམ་པ་བཞིན་དུམ་བུར་ཆད་འོང་བའི་ཆ་གཉིས་པོ་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཤིང་མཁན་གྱིས་སྟ་རེ་འདེགས་འཇོག་བྱེད་པའི་གཞིའམ་ཡུལ་ཤིང་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ལས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གོ་སླ་བའི་ཆེད་མཚན་གཞི་དཔེར་བརྗོད་ཟུར་ཙམ་འགོད་ན།

	འདིར་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གོང་གསལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་གི་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ་ལ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དེར། བརྡ་སྤྲོད་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དང་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་ཡོད། ཐ་སྙད་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལས་དང༌། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་ནང་ཚན་གྱི་ལས་གཉིས་འཁྲུལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། བྱ་བྱེད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཉིས་པོ་དེ་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་གི་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་ལས་ནི་བྱ་བ་བྱེད་སའི་གཞིའམ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་གོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། 
	གནད་འདི་ཉིད་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་པར་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དཀར་ནག་ལས་	འབྲས་ཀྱི་ལས་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེས་བའི་ལས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མགོ་བོ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་བའི་རྟགས་འགྲེལ་བྱེད་པོ་ཁ་ཅིག །ལས་དང་བྱ་ཡུལ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དག་ལ་ནི། བཤན་པས་ལུག་གསོད་པའི་ཚེ། ལུག་གསོད་པ་པོ་བཤན་པ་ལ་སྲོག་བཅད་པའི་སྡིག་པ་མེད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་ལས་དེ་ལུག་ལ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་དགེ་སྡིག་གི་ལས་གོ་ལྡོག་ནས་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་རང་མཚང་ཡིན་ཏེ། གསུང་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་ལས་ཏེ་སེམས་བྱུང་སེམས་པའམ། རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་གི་འཕེན་གྲོགས་གཟུགས་ཅན་པ་ཉིད། ཐ་སྙད་རིག་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་བཤད་པ་དང་བསྲེས་ནས་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་པ་སྤྱིར་ཡང་ཡ་མཚན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་ཐལ་འགྱུར་བས་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང༌། མདོ་སེམས་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་པར་འདོད་པའི་ལས་ནི། གསོག་པ་པོ་གང་ཟག་གང་ཞིག་གིས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་གསག་བྱ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ལས་གསོག་པ་པོའི་གང་ཟག གསག་བྱའི་ལས། གསོག་པའམ་གསག་པ་ནི་བྱ་བ་ཞེས། ཁྱད་པར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ། དེ་འདྲའི་ལས་དེ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུར་འཇོག་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང༌། ཤིང་གཅོད་པའི་བྱ་ཡུལ་ལ་ཤིང་འཇོག་པ་དང་འདི་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། ཤིང་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ལས་དང༌། དཀར་ནག་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་སོ།།
	གསུང་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་དཀར་ནག་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཞེས་པ་དེ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་གི་བྱ་བྱེད་ལས་ནི་ནང་གི་བྱ་བར་གོ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལའང་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བའམ་ལས་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཉིད་ལ་གོ་དགོས་པས། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ལས་སམ་བྱ་ཡུལ་ལ་ཅི་ཕྱིར་གོ་དགོས། དེས་ན་བཤན་པས་ལུག་གསོད་ལྟ་བུར། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བྱ་བ། བཤན་པ་བྱེད་པོ། ལུག་ལས་ཡིན་པ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་ཤིང༌། སྲོག་གཅོད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱེད་ལས་དེ་ཉིད། གསུང་རབ་ནས་བཤད་པའི་ལས་དང་བརྡ་སྤྲོད་ནས་བཤད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།
	འོ་ན་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་ལས་དང༌། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་རྣམས། ལས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བརྡ་སྤྲོད་ལས་བཤད་པའི་ལས་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ལས། བྱ་བ་བྱེད་སའི་གཞི། བྱ་བའི་ཡུལ། རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཞེས་པའི་ལས་རྣམས་གནད་གཅིག་ཅིང༌། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཉིས་པོ་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཡང་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་ཀུན་ཁ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས།
			བྱ་བའི་ལས་དང་ལས་དངོས་ནི།། 
			དངོས་པོ་གཞན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན།། 
	ཞེས་པ་འདིས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལས་བཏགས་པ་བ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་རྟགས་འགྲེལ་བཤད་སྦྱར་ཚིགས་བཅད་མར། 
			བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས།།
			བྱེད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།།
			བྱ་བའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས།།
			བྱ་བའི་ལས་ཞེས་འདོགས་པ་ཡིན།།
	ཞེས་བྱ་བྱེད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཉིས་པོ་དེ་ལ་ལས་ཞེས་བཏགས་རུང་བ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་གིས་འདིའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་པར། གོང་གི་ཚིགས་བཅད་དེ་དང༌། 
			བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་ནི།།
			ལས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་བརྗོད།།
	ཅེས་གསུངས་པ་གཉིས་འགལ་བར་འདུ་བའི་སྐྱོན་འཕེན་པ་ནི། པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེས། བྱ་བྱེད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་བཏགས་པ་བ་དང༌། བྱ་ཡུལ་གྱི་ལས་མཚན་ཉིད་པ་གཉིས་ལ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་སྟངས་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཧ་ཅང་ཆུང་བས་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་མ་ནུས་པའི་བབ་ཅོལ་དུ་ཤེས་སླའོ།།
དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། རྩ་ཤེ་ལས། 
			གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན།།
			བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར།།
	ཞེས་བྱེད་པ་པོ་མེ་དང༌། དེས་བུད་ཤིང་ལ་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་བྱ་བ། ཤིང་ལས་ལ་བཞག་འདུག་པ་དང༌། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། 
		ལེན་པོ་རང་ཉེར་ལེན་གཅིག་རིགས་དངོས་མིན།།
		དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱེད་པོ་གཅིག་ཉིད་འགྱུར།།
	ཞེས་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པའི་རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་བདག་རང་ཉིད་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་བྱའི་ཕུང་པོ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་འཕེན་འདུག་པ་དང༌། 
ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། ཕུང་པོ་ནི་བདག་གི་ཉེ་བར་བླང་བྱ། བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པས། རྣམ་ཤེས་སམ་གཞན་ཡང་རུང་ཕུང་པོ་ནི་བདག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བདག་བྱེད་པ་པོ་དང༌། ཕུང་པོ་ལས་ལ་བཞག་འདུག་པ་འདིས་མཚོན་ཏེ། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ལས་ཀུན་དཀར་ནག་གི་ལས་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་སྟེང་དུ་འཇོག་དགོས་ན། ཤིང་མེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གང་ཟག་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་སོགས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།
	དེས་ན་དཀར་ནག་གི་ལས་དང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ལས་གཉིས་བསྲེས་ནས་བཤད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། རང་རྒྱལ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས། སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་གཞུང་ཆེན་མོ་ཀུན་དགོངས་པ་མཐུན་པ་ལ། འོ་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆོས་ཅན། རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རྒྱལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་ཟེར་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་རང་རྒྱལ་དང་ཆབ་སྲིད་དམ་ལོ་རྒྱུས་ལས་བཤད་པའི་རང་རྒྱལ་གཉིས་བརྡ་ཆད་བསྲེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པ་ལྟར། འདི་ཡང་ཐ་སྙད་ཕན་ཚུན་བསྲེས་པའི་ཉེས་བཤད་ཁོ་ནའོ། །འདི་དང་འདིས་མཚོན་ནས་རང་རང་གི་བརྡ་ཆད་དང་སྤྱིའི་བརྡ་ཆད་བསྲེས་ནས་འཆད་པ་དང་རྩོམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་བཞིན་ཐོལ་གྱིས་དོན་འོང་བ་མང་དག་ཅིག་འདུག་པ་ནི། བློ་གསལ་བ་རྣམས་མགོ་རྨོངས་སུ་འཇུག་པའི་ཀྱོག་ལམ་ཞིག་གི་སྒོ་འབྱེད་པ་མ་གཏོགས་མཁས་མང་འཇུག་པའི་གཞུང་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།
	བྱ་བའི་སྐོར་ལ་འདི་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ལྟ་བུར། མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་བྱ་བ། བྱང་སེམས་ནི་བྱེད་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལས་ཡིན་པས། དེ་འདྲ་བའི་བྱ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་སྤྱི་མཚུངས་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་ན། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་དེ་བྱ་བ་དངོས་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། དེ་བྱ་བ་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དངོས་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་དགོས། ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་སམ་བྱ་བ་དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་གི་བྱ་བ་ཞེས་པ་དེ། གཙོ་ཆེར་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འཇོག་དགོས་པར་འདྲ་སྟེ། གཞན་དུ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས། ནམ་མཁའ་ལ་ལྟ། བདག་མེད་སྒོམ། བདེན་མེད་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད། ལྟ་བུ་མང་པོ་ཞིག་གི་བྱ་ཡུལ་རྟག་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་ལས་ཀྱང་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་སྟབས། དེ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་རང་མཚན་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།
	དེས་ན། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་ཡིན་དགོས་པ་དང་གཅིག རྟག་པ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དང་གཉིས། བྱ་ཡུལ་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་རྟག་པ་ཡིན་པ་དང་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་དཔག་ན། བྱ་ཡུལ་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་སམ་བྱ་བ་རྣམས་བྱ་བ་བཏགས་པ་བ་ཙམ་ལས། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་བྱ་བ་དངོས་མིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་དགོས་པར་སེམས་ཏེ་ད་དུང་ཡང་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེར་བརྟེན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཕྱེ་བའི་བྱ་བ་དེ་དག་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཞན་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་བཤད་པའང་ཡི་གེའི་ཐོབ་ཐང་ཙམ་ལ་དགོངས་ན་མ་གཏོགས། ད་ལྟ་བ་ཁོ་ནར་སེམས་སོ།།
	བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལག་ལེན་ལ་འགེལ་དུས། དཔེར་ན། ཤིང་གཅོད་པའམ། གཅད་པ། གང་ཞིག་རྗོད་པའི་ཚེ་ན། དམིགས་གཏད་བྱ་ཡུལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་བྱ་བའི་ལས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། བྱེད་པའི་ལས་ལ་བསམ་ནས་བརྗོད་ན། ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེས་འབྲི་བར་བྱ་ཡི། གཅད་པར་བྱ། ཞེས་འབྲི་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་སྒྲུབ། ལམ་སྒོམ། གསེར་དུ་སྒྱུར། པར་སྐྲུན། ལམ་འགོག ཆུ་འགེངས། ཞེས་འབྲི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་གཏད་བྱ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་ངོས་ནས་ཚུར་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བསམ་ནས་བརྗོད་ཚེ། ཤིང་གཅད་པར་བྱ། ཞེས་འབྲི་དགོས་པ་ལས། གཅོད་པར་བྱ་ཞེས་འབྲི་མི་རུང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་བསྒྲུབ། ལམ་བསྒོམ། གསེར་དུ་བསྒྱུར། པར་བསྐྲུན། ལམ་དགག ཆུ་དགང༌། ཞེས་འབྲི་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་དགོས།
	དེང་སང་གི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས། བྱ་བའི་ལས་དང་བྱེད་པའི་ལས་སྟོན་པའི་ཚིག་གཉིས་པོ་ཡིག་འབྲིའི་ལག་ལེན་ལ་འགེལ་དུས་ཁྱད་པར་མེད་པར་གང་འབྲི་ནའང་འགྲིག་པར་བཤད་པ་ནི། ལག་ལེན་ལ་འགེལ་དུས་ཁྱད་མེད་ན་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ལ་གོ་བ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་སྟོན་པའི་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་ལོ།། དེང་སང་གི་བློ་གྲོས་དམན་པའི་གསར་བུ་རྣམས་ལག་ལེན་ལ་འཇུག་པ་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་ནི་ཤིན་ཏུའང་མི་རིགས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པའི་ངོར་ལྷག་པར་དུ་ཁ་གསལ་དུ་བཏང་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ། རྟོགས་དཀའ་བའི་དོན་རྣམས་ཤེས་ཐབས་བྱེད་ན་མ་གཏོགས། འཇུག་པ་བདེ་ཆེད་སླ་ཆོས་སུ་མཛད་ན་རང་གི་གཙུག་ལག་རིག་གཞུང་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་སྟོན་མཇུག་གི་མེ་ཏོག་ལྟར་གནས་སྐབས་ཙམ་འདྲ་ཆགས་པོ་སྣང་ནའང་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།
	ཡང་སི་ཏུ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པས། བྱེད་པ་པོ་བདག་ད་ལྟ་བ་དང༌། བྱ་བའི་ལས་གཞན་མ་འོངས་པ། ཞེས་འཆད་པ་ཡང༌། བྱེད་པ་པོ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་དུས་གསུམ་ཙམ་པོ་བའི་ད་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པ་ཡིན་ལ། བྱ་བའི་ལས་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་མ་འོངས་པ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་འགྲེལ་ན་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བྱེད་པ་པོ་ད་ལྟ་བ་དང༌། བྱ་ཡུལ་གཞན་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཞེས། བརྗོད་བྱའི་ངོས་ནས་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། བྱེད་པ་པོ་ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་གཅོད་པའི་ཚེ་ན། གཅད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ཤིང་མེད་པར་ཐལ། བྱ་ཡུལ་ཤིང་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་བྱ་ཡུལ་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཚེ་གཅོད་མཁན་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཅོད་མཁན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་ན་གཅོད་པའི་བྱ་བ་གཏན་ནས་འགྲུབ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། གཅོད་པ་པོའི་སྐབས་སུ་ཅི་ཙམ་རྩོལ་བར་བྱས་ཀྱང་གཅད་རྒྱུ་མེད། གཅད་བྱའི་ཤིང་གྲུབ་པའི་སྐབས་གཅོད་པ་པོ་འགགས་ཟིན་པས་མེད་ཅིང༌། ཤིང་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱིས་གཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།
	དེས་ན། གཅོད་པ་པོ་ཤིང་མཁན་དང༌། བྱ་ཡུལ་ཤིང༌། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་སྟེ། གསུམ་ཀ་མཉམ་དུ་འཛོམས་དགོས་ཏེ། གཅོད་མཁན་མེད་ན་གཅོད་པའི་བྱ་བ་སུས་བྱེད། ཤིང་མེད་ན་ཅི་ཞིག་གཅོད། དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཀྱང་གཅོད་པའི་བྱ་བ་ལ་མ་ཞུགས་ན་དེ་གཉིས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེར་བརྟེན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱེད་པ་པོ་མེད་ན་ལས་མེད་དགོས། ལས་མེད་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་དགོས། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་ན། དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟོད་པར།
			བྱེད་པོ་ལས་ལ་ལྟོས་ཤིང་གྲུབ།།
			ལས་ཀྱང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ།།
			བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར།།
			འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ༌།། 
	ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དུས་གསུམ་དང་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཙམ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇོག་མི་ཐུབ་ན། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ལས་བྱུང་བའི་དུས་གསུམ་དང་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ག་ལ་འཇོག་ཐུབ་སྟེ་མི་ཐུབ་བོ།།
	ད་དུང་བྱེད་པོ་རྒྱུ་དང་བྱ་ཡུལ་འབྲས་བུར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དུ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་བྱ་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་བྱ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་གཅད་པའི་ཚེ་བྱ་ཡུལ་ཤིང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ན་དམ་བཅའ་འབུད། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེས། དམིགས་བྱེད་བྱང་སེམས་ད་ལྟ་བ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་མ་འོངས་པར་རང་དབང་མེད་པར་འདོད་དགོས་པས། སྟོང་ཉིད་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུལ་དུ་གསུངས་པ་ལ་དངོས་སུ་བསྙོན་པར་གྱིས་ཤིག དེ་བཞིན་དུ། བདག་མེད་སྒོམ། བདེན་མེད་ལ་དཔྱོད། སྤྱན་ནམ་མཁའ་ལ་གཟིགས། བདེན་སྟོང་ལ་དམིགས། ཤེས་བྱ་ལ་སློབ། རྟག་པ་ཚད་མས་རྟོགས་ལྟ་བུའི་བདག་མེད་དང༌། བདེན་མེད། ནམ་མཁའ། བདེན་སྟོང༌། ཤེས་བྱ། རྟག་པ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་རང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་མཁན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་སེམས་ཡོད་སུ་ཞིག་གིས་སྨྲ་བར་བྱ་ནུས། ཕྱོགས་སྔ་མའི་འགྲེལ་བྱེད་མཁན་པོ་དེ་དག་གི་འདོད་པའི་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས།
			བྱེད་པ་པོ་ནི་ད་ལྟ་དང༌།།
			བྱ་ཡུལ་མ་འོངས་པར་བསྡུས་ནས།།
	ཞེས་བྱེད་པ་པོ་ད་ལྟ་བ་དང་བྱ་ཡུལ་མ་འོངས་པར་བསྡུས་ཞེས་པའི་སྡུད་བྱེད་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་པོ་དེ། རྟགས་འཇུག་ནས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་ནང་ཚན་གྱི་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པར་བསྡུས་པར་དགོངས་ན་ནང་འགལ་ཏེ། ཤིང་གཅོད་པ་པོ་དང༌། གཅད་བྱའི་ཤིང་གཉིས་ཀ་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་ན། 
			དེ་བཞིན་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང༌།།
			དངོས་སུ་འབྲེལ་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང༌།།
			བྱ་བ་བྱས་ཟིན་འདས་པ་དང༌།།
			བྱ་བ་བྱེད་འགྱུར་མ་འོངས་དང༌།།
			བྱེད་བཞིན་པ་ནི་ད་ལྟ་བའོ།།
	ཞེས་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དེ་བྱ་བ་གང་ཞིག་ལ་དེ་ཉིད་བྱས་ཚར་བ་དང་མ་ཚར་བ། བྱེད་བཞིན་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པར་བཤད་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ། 
	ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་ལོགས་སུ་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ནང་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང༌། བྱ་ཡུལ་གཉིས་བསྡུ་ཕྱིར་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་མཛད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། 
			་་་་་བྱེད་པོ་དང༌། །
			བྱ་ཡུལ་བསྡུ་ཕྱིར་དབྱེ་བ་དེ། །
			མཛད་ནས་་་་་༌།།
	ཞེས་གཞུང་འདིར་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྒྲ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཟུར་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདི་དང་འདིས་མཚོན་ནས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་སྣང་མོད། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་སྟེ། སྒྲ་ཚད་སེངྒེའི་འགྱིང་སྣོལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མཁས་པ་ཚོས། གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་དག་གི་ཐ་སྙད་གཙིགས་ཆེར་བཟུང་ནས་བརྡ་སྤྲོད་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཚུར་དཔྱད་པ་མ་གཏོགས། ཐ་སྙད་རིག་པ་ལ་བློ་ཁ་ཅུང་ཟད་ཕྱོགས་པས་རྒྱགས་ཏེ། གཞུང་ཆེན་པོ་དག་གི་བརྡ་ཆད་ལ་བཟོ་བཅོས་ཅིས་ཀྱང་མི་གནང་བར་འཚལ། ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང་ཐ་སྙད་པའི་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་ལུགས་གཉིས་ཀའི་བཞེད་སྲོལ་མ་འདྲེས་པར་བཀྲལ་བ་ལས་ཕན་ཚུན་བསྲེ་བ་ཅིས་ཀྱང་མི་མཛད་པར་འཚལ། 

གཉིས་པ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ། 	གཉིས་པ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་འཆད་པ་ལ། བདག་གཞན་གྱི་གོ་དོན་དང་དེའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་ཚུལ་ནི། བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ། བྱེད་པ་པོ་དེ་ཉིད་དང༌། དེའི་བྱེད་པའི་ལག་ཆས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ངོས་ལ་ཕར་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་པའི་ཆ་གསུམ་པོ་ལ་དངོས་པོ་བདག་ཟེར། བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཡུལ་དང༌། དེ་ལས་ཚུར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་གཉིས་ལ་དངོས་པོ་གཞན་ཟེར། དཔེར་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་སྟ་རེས་ཤིང་གཅོད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཤིང་མཁན་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན། སྟ་རེ་ནི་བྱེད་པ་ཕལ་བའམ་བྱེད་པ་ཟེར། སྟ་རེ་ཤིང་གི་ངོས་ལ་ཕར་འདེགས་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བའམ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཟེར། དེ་གསུམ་ག་དངོས་པོ་བདག་ཡིན། སྟ་རེ་ཕར་གཡུག་སའི་ཡུལ་ཤིང་ལ་ལས་སམ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཟེར། དེ་ཉིད་སྟ་རེའི་སོ་དང་འཕྲད་པ་ན་དུམ་བུ་གོག་ཡོང་བའི་ཆ་ལ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བའམ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཟེར། དེ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་དེ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཐོལ་བྱུང་དུ་ཕྱེ་རྒྱུ་མིན་པར། བྱ་བ་གང་ཞིག་རང་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་ལྟོས་ནས། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོས། འོན་ཀྱང་བྱེད་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་མིན། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་ཞིག་མེད་ན་ཡང་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་དོ།།
	དེས་ན་རྡོ་མཁན་གྱིས་རྡོ་བཅག་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི། རྡོ་མཁན་དང་རྡོ་གཉིས་ཡིན་གྱི། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱ་བྱེད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཅག་དང་གཅོག་ལ་དགོངས་ནས་ཕྱེ་བ་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བསྡུ་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་བཅག་ཚར་བ་དང་གཅོག་བཞིན་པ། གཅག་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་སྒྲ་དེས། གཅོག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་སུ་ཡིན་དང༌། གཅག་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་ཤེས་མི་ཐུབ། བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་འདིས་གཅོག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་རྡོ་མཁན་ཡིན་པ་དང༌། གཅག་རྒྱུ་རྡོ་ཡིན་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ། བྱ་བྱེད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཅག་པར་བྱ་བ་དང༌། གཅོག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཞོར་ལ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དེས་ན་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རུང་བའི་ལས་ཚིག་ལ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ཟེར། སྐབས་འདིར་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བདག་གམ་བྱེད་པ་པོ་དང༌། མྱུ་གུའི་བྱེད་པོ་ས་བོན་དང༌། དུ་བའི་བྱེད་པོ་མེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རྒྱུར་འཇོག་པའི་བྱེད་པོ་རྣམས་དང་མི་མཚུངས་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། 	གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན།།
			བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར།།
	ཞེས་རྒྱུ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་མིང་འདོགས་པར་མཛད་ཅིང༌། འདི་ནས་བཤད་པའི་བྱེད་པོ་ནི། བདག་གམ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩོལ་བའི་འབད་པ་དངོས་སུ་བསྟེན་པའི་སྐབས་ཀྱི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་གོ་དགོས་པས་སོ་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན། རས་དཀར་པོ་དམར་པོ་རུ་བསྒྱུར། ལྟ་བུ་སྒྱུར་མཁན་སུ་རེད་ཅེས་དྲིས་ན་བཙོ་བླག་མཁན་རེད་ཅེས་ལན་འདེབས། སྒྱུར་བྱེད་ཅི་རེད། ཅེས་དྲིས་ན་ཚོས་དམར་པོ་རེད་ཅེས་ལན་འདེབས་འོང༌། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པོ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་བསྟན། བསྒྱུར་རྒྱུ་ཅི་རེད་དྲིས་ན། རས་ཡུག་དཀར་པོ་རེད། ཅེས་ལན་འདེབས་འོང༌། དེས་དངོས་པོ་གཞན་བསྟན། ཡང་རས་དཀར་པོ་དམར་པོ་རུ་གྱུར། ཅེས་བརྗོད་ཚེ། འགྱུར་བྱེད་ཚོས་དང་འགྱུར་བྱ་རས་ཡུག་དེ་གཉིས་ཕྲད་ནས་དམར་པོར་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་སྒྱུར་མཁན་སུ་ཞེས་འདྲི་ལུགས་མེད། དེས་ན་འདི་རིགས་ལ་དུས་གསུམ་མ་གཏོགས་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་རུང༌། སྔ་མ་ལ་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རུང་བས། སྔ་མ་ལ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང༌། ཕྱི་མ་ལ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཟེར། མདོར་ན། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་པོ་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱིས་བསྡུ་བའི་ཚེ། བྱེད་པ་པོ་བདག་དང༌། ལས་སམ་བྱ་ཡུལ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྡུས། བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་བསྡུས་མོད། ནང་གསེས་ཕྱེ་ན་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ནི་བདག་དང༌། ལས་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། བྱེད་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གཉིས་དུས་གསུམ་གང་དུའང་མི་གཏོགས་ཏེ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
	ཕུགས་སམ་དོན་དངོས་ཀྱི་གོ་དོན་དུ། ཕྱི་ནང་གི་རིག་གནས་གཉིས་ཀ་ལ་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ལམ་རིམ་པའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་མེ་ལོང་ལས། རྗེ་ཞྭ་ལུ་བ་ཆེན་པོས། བདག་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་གཞན་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ།། ཞེས་པ་དངོས་པོ་བདག་ལ་འཇུག་པའི་དཔེར་མཛད་ལུགས་ལ་བལྟས་ན། འདིར་བསྟན་བདག་གཞན་ནི་གང་ཟག་རྒྱུད་གཅིག་མི་གཅིག་ཙམ་ལ་བཞེད་པར་གསལ་མོད་ཀྱང༌། མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་གསུང་དང་མི་མཐུན་ནོ།། ཡང་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱིས། བྱེད་པ་པོས་གང་བྱ་བ་ནི་ལས་སམ་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་དང༌། པྲ་ཏིས། ལས་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པ་གཉིས།། ཞེས་ལས་དབྱེ་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་ལས་བྱ་བྱེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་གསུངས་པ་སོགས་ནི། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་འཇོག་མཚམས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་མ་ཆུག་པའོ།།ཞེས་དང༌།	སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གྱི་བཞེད་པ། འདིར་བསྟན་བྱ་བ་ལ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཡང་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའོ།། དང་པོ་ནི་ལྕགས་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ལྟ་བུ་དང༌། གཉིས་པ་ནི་ལྕགས་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིའི་སྔ་མ་ལ་བདག་གཞན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱར་རུང་ཡང་ཕྱི་མ་ལ་མི་རུང་ངོ༌།། ཅིའི་ཕྱིར་ན། གང་བདག་གཞན་སོགས་བརྩི་བའི་གཞི་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཞིག་དགོས་ནའང༌། ལྕགས་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། བདག་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྱུར་བྱ་འགྱུར་བྱེད་གཉིས་ཀ་གསེར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་གཉིས་ཀ་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཞིང༌། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཡང་བྱ་བ་གང་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དངོས་སུ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ལ་བཞེད་སྣང་ངོ༌།།
	འདི་དག་ལ་རང་བློ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་འགལ་འདུ་གང་མང་ཞིག་འཇུག་པར་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར། གང་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་དགོས་པས་ལྕགས་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། བདག་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང༌། དེ་དག་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་གཉིས་ནང་འགལ་བ་སྟེ་དང་པོའོ།།
	གལ་ཏེ་བྱ་བ་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འདོད་ཀྱི། བྱེད་པོ་ཙམ་མེད་པར་མ་སྨྲས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་རང་ལ་བྱ་བ་མི་འཇུག་པས། བྱེད་པོ་ཡོད་ཕྱིན་རང་ལས་གཞན་དུ་ཁས་བླངས་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་བྱེད་པོ་གཞན་ཡོད་པར་ཐལ། བྱེད་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ན་ལན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།གཉིས་པའོ།།
	ཅི་སྟེ་བྱེད་པོ་གཞན་ཡོད་པར་མཚུངས་ཀྱང་དེ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་མི་མཚུངས་པས། བདག་གཞན་སོགས་འཇུག་མི་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་འཐད་དོ་སྙམ་ན། གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག །གལ་ཏེ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ཅེས་པས་སྒྱུར་བྱེད་གཞན་གྱི་ཡོད་པ་དངོས་སུ་གོ་བའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འོ་ན་གསེར་དུ་འགྱུར་ཅེས་པས་ཀྱང་འགྱུར་བྱེད་གཞན་དངོས་སུ་གོ་བ་སྟེ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཟློག་དོན་དང༌།། འགྱུར་བ་ཉིད་གསུངས་དེ་ཡི་ཕྱིར།། ཞེས་པའི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པའོ།། དེ་བས་སྔ་ཕྱི་ལ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའང་མི་འཐད་པ་ཉིད་དེ་གསུམ་པའོ།། 
	གཞན་ཡང་གསེར་དུ་འགྱུར་བྱེད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་སམ་འབྱུང་བའི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་དངོས་སུ་གསུངས་ལ། དེ་ལྟ་ན་འགྱུར་བྱེད་ནི་གསེར་མ་ཡིན་དགོས་པས། འགྱུར་བྱ་འགྱུར་བྱེད་གཉིས་ཀ་གསེར་ཡིན་པར་བཞེད་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བ་སྟེ། བཞི་བའོ།།
གཞན་ཡང་གསེར་དུ་འགྱུར་བྱེད་གསེར་མིན་པར་མ་ཟད། གསེར་དུ་འགྱུར་བྱ་ཡང་གསེར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་མཚོན་ན་གསེར་དུ་བསྒྱུར་བྱ་ལྕགས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེར་འགྱུར་བྱ་ཡང་ལྕགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དང་གང་དུ་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེད་དགོས་རྒྱུ་ལ་འཛིངས་འདུག་པ་སྟེ། སྐྱོན་ལྔ་པའོ།།
	གཞན་ཡང་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པས། འགྱུར་བྱེད་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེའི་ཟླས་དྲངས་ན་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཐ་མི་དད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དྲུག་པའོ།།
གཞན་ཡང་འགྲོ་བྱེད་ཐ་མི་དད་ན་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་དགོས་ཤིང༌། དེ་མི་དད་ན་གཅིག་པ་ཡིན་དགོས་པས། དེའི་ཚེ། བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་བ་གཅིག་མིན་པས།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་རིགས་དང་རྒྱ་ཆེར་འགལ་བ་སྟེ། བདུན་པའོ།།
གཞན་ཡང་བདག་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྲོ་བ་པོ་བདག་དང་འགྲོ་བྱ་གཞན་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང༌། གང་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ལའང་དངོས་སུ་སྣང་བས། བདག་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དངོས་སུ་མི་སྣང་བར་འདོད་པའང་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པ་སྟེ། བརྒྱད་པའོ།།
	གཞན་ཡང་འདིར་བསྟན་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་འཇོག་དགོས་པ་ལས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་ལ་འཇོག་རྒྱུ་གཏན་ནས་མ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ནི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་གི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་དང༌། བྱ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལྷག་མ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བལྟས་ན་སྒྲ་ཉིད་ལ་བཞེད་འདུག་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ནོར་བ་སྟེ། དགུ་པའོ།།
དེ་ལྟར་མགལ་འདུ་མང་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ།། ཁོ་བོའི་བློ་མིག་མ་དག་པའི་སྐྱོན་ནམ།། ཡང་ན་ཅིག་ཤོས་རིགས་ལམ་མི་མཁྱེན་པས།། ནོངས་ཞེས་གཟུར་གནས་མཁས་རྣམས་དཔྱད་པར་རིགས།། ཞེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། 
	དོན་བསྡུས་ན་མདུང་གིས་བསྣུན་པ་ལ་མདུང་བསྣུན་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་བདག་གིས་འགྲོ་བ་ལ་བདག་འགྲོ་ཞེས་བྱེད་སྒྲ་བསྡུས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་མིན་ཞིང་བསྡུ་ཡང་མི་ནུས་པས། ཚིག་དོན་གྱི་འཇུག་པ་མ་ནོར་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེའི་ཕྱིར། ཅུང་ཟད་བསྡུས་པ་ཡོད་ན་ཡང༌།། དེ་དང་དེ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདག་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་བདག་གིས་ཞེས་བྱེད་སྒྲ་སྦྱར་དགོས་པས། དེར་ཡང་བདག་གཞན་སོགས་མི་འཇུག་པ་མིན་ནོ།།
	དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་ཡང་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་ན། འགྲོ་བྱེད་བདག འགྲོ་བྱ་གཞན། སོང་ཟིན་འདས། འགྲོ་རྒྱུ་མ་འོངས་པ། འགྲོ་བཞིན་དུས་ད་ལྟ་བ་སོགས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བྱེད་བདག་དང༌། འགྱུར་བྱ་མ་འོངས་པ་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་བདག་འགྲོ་བ་དང༌། གསེར་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་ལའང་བདག་གཞན་སོགས་ཆ་ཚང་སྦྱར་རུང་བས། ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་དང་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱས་ལ། སླད་ཕྱིན་ཆད་བདག་འགྲོ་བ་དང༌། གསེར་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་ཅིང༌། དེ་ཐ་མི་དད་པས་དེར་བདག་གཞན་སོགས་སྦྱར་མི་རུང་ཟེར་བའི་རྨོངས་གཏམ་ནི་ནམ་དུའང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམས་ཐུགས་ཁྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
	གལ་ཏེ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ཅེས་པས་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཅིག་ཡོད་པར་གོ་ཡང༌། འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མིན་པས། སྔ་ཕྱིར་བདག་གཞན་འཇུག་མི་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་འཐད་དོ་སྙམ་ན། འདིར་བསྟན་བདག་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། དེས་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་ཡོད་པར་མི་འཕེན་ཀྱང༌། འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པར་འཕེན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ཉིད་དེའི་བྱེད་པོའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ལྟར་ཕྲ་བར་བྱས་ནས་ཚུལ་འདི་ལྟར་དུ་ཕྱེ་དགོས་པ་སྟེ། བདག་གིས་རྐང་པས་བགྲོད་དེ་ལྷ་སར་སྨན་ལེན་དུ་འགྲོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེས་སུ་ཞིག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པོ། གང་གིས་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའི་བྱེད་ཐབས། གང་དུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ། དེར་འགྲོ་བའི་དགོས་པ། གང་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་བཅས་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་དྲུག་བསྟན་ལ། གང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འཕྲིགས་ཚུད་པའི་མི་ཞིག་ལ་བདག་གིས་ལྷ་སར་སྨན་ལེན་དུ་འགྲོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཚིག་ལ་བྱེད་པ་དང་བྱེད་ཐབས་གཉིས་བསྡུས་མོད་ཀྱང༌། དོན་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱང་གོ་ནུས་ཤིང༌། ཐ་ན་བདག་འགྲོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་བརྗོད་ཀྱང་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དེ་རྣམས་རྫོགས་པར་གོ་ནུས་པ་སྟེ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་བརྗོད་ན་ཡང་འདོད་པ་ནི།། སྐབས་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།། ཞེས་སོ།།
	དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གང་དང་གང་ལས་དོན་གང་དང་གང་ཞིག་གོ་བ་ནི་ཚིག་དེ་དང་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང༌། བསྟན་འདོད་དང་ཉན་འདོད་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ཞིག་ཆགས་དགོས་པས། དེ་རྣམས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་ཤེས་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལའང་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་ཚུལ་སོགས་དབུ་ཚད་ཀྱི་རིགས་ལམ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་སོ།། 
ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞོམ་གཞིགས་མེད་པའི་ལུང་རིགས་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་ཐོ་བ་དང་འདྲ་ཞིང༌། སྒྲ་ཚད་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་རྫོགས་ཤིང༌། སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་མཆེ་སྡེར་འབར་བས། ཚོགས་ཀྱི་དབུས་ན་འཇིགས་པ་མེད་པར་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་སྟེ། སྒྲ་ཚད་གཉིས་ཀ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་མིག་དཀྱུས་རིང་བའི་གཟུར་གནས་མཁས་པ་ཚོས་གཟིགས་མོ་མཛད་ན་ཁོང་གི་བཞེད་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འདའ་བ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་བཙན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གཡོལ་ན་སྒྲ་ཚད་གཉིས་ཀའི་ལམ་ནས། ལུང་རིགས་རྡོ་རྗེའི་མེ་ཆར་མགོ་ཐོག་ཏུ་འབབ་རྒྱུ་ལས་གཞན་མ་མཆིས་པས། དེས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དམིགས་ཕུག་གི་རང་ལུགས་ངོ་མ་ཡང་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་འདོད་དོ།།
	འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བཤད་སྲོལ་རྩ་བཤད་ཀྱིས་འཛིན་མཚམས་བྱས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ད་ལྟའི་གྲགས་ཆེ་བའི་བཤད་སྲོལ་ལ་བསྟུན་ནས་དེ་དག་གི་བཤད་པ་གཞི་གཟུང་གིས་འཛིན་མཚམས་དང་གོ་དོན་ཅུང་ཟད་ཕྲ་རུ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། བཤད་སྲོལ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲགས་ཆེ་ཞིང་ལག་ལེན་ལ་འགེལ་དུས་ཁྱད་པར་ཆེར་མེད་ཅིང༌། རགས་བཤད་དེའི་ཐོག་ནས་གནས་སྐབས་གོ་དོན་རགས་པ་རེ་ཤེས་ཐུབ་པས། དེ་ལ་བསམ་ནས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་འདོད་པ་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་བ་ཡིན་གྱི། དམིགས་ཕུགས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་བགྲངས་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གི་གནོད་བྱེད་ཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སུམ་རྟགས་ཀྱི་བསླབ་རིམ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་གོ་བ་རགས་བཤད་ནས་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་མ་རེག་བར་དུ་ཇེ་ཟབ་དང་ཇེ་ཕྲར་བཏང་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཀྱི། འོལ་སྤྱི་ཙམ་ཤེས་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྲེལ་བར་ཕན་པ་གང་ཡང་མི་ནུས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་སྐབས་འགར་ལོག་པར་འགྲེལ་བའི་ཉེན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། རིགས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བརྟན་པོ་མ་ཆགས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་སྐམ་པོ་སྨྲ་མཁན་ཚོས་ཅིས་ཀྱང་བག་ཡོད་པར་མཛོད་ཅིག དེས་ན་ཁྱོད་ཅག་གི་བཞེད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་བ་ལ་གོ་བརྡ་སྤྲོད་བདེ་བ་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལ་ཐོག་མའི་འཇུག་སྒོ་རན་ཞིང་འཚམ་པ་ལགས་པས། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་དེ་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདོར་བར་མི་འདོད་དེ། འོག་ཏུའང་ལས་དང་པོ་རྣམས་འཇུག་པ་བདེ་བར་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་བཤད་སྲོལ་དེ་ཉིད་དང་མཐུན་པར་ཅུང་ཟད་ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་བྱ་ཡི་ཕུགས་ཀྱི་བསམ་དོན་ནི་གོང་དུ་བགྲངས་པའི་དགེ་བཤེས་ལམ་རིམ་པའི་བཞེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་ཁོ་ནའོ།།

གསུམ་པ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་
ཁྱད་པར་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ། 
	གསུམ་པ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ནི། བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ། བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་རྩོལ་བའི་འབད་པ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་ཞིག་ལ། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཟེར་ཞིང༌། དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ཟེར། འདི་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ལས་ཚིག་ཀྱང་ཟེར། ཡང་ན་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཚིག་ལ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་འཇོག་སྟེ། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ནི། 
	༡བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་པ། 
	༢དེ་ཉིད་བྱ་ལས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ། 
	༣དེ་ཉིད་བྱ་ཡུལ་དང་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་གསུམ་སྟེ། 
དཔེར་ན། རྫ་མཁན་གྱིས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལྟ་བུ། སྐོར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་རྫ་མཁན་དངོས་སུ་ཡོད་པ་དང་གཅིག བསྐོར་བའི་བྱ་བའམ་འཁོར་ལོ་དེ་ཉིད་རྫ་མཁན་དང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་དང་གཉིས། བསྐོར་བ་དེ་ཉིད་རྫ་མཁན་གྱི་འབད་པ་དངོས་སུ་བརྟེན་པ་དང་གསུམ་ཚོགས་པས། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། 
	བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ནི། བྱེད་པ་པོའི་རྩོལ་པའི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་མ་ལྟོས་པར་དངོས་པོ་རང་ངོས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་མ་འབྲེལ་བའི་བྱ་བའམ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཟེར། འདི་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་ཀྱང་ཟེར།
	ཡང་ན་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་མི་ལྡན་པའི་ལས་ཚིག་ལ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཟེར། དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་རིགས་གསུམ་སྟེ། 
	༡བྱེད་པ་པོ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པའི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག
	༢བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་མེད་པའི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག
	༣བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་ཀྱང་བྱ་ལས་དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པའི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་སྟེ་གསུམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་སོ།།
དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་དང་གོ་དོན་རིམ་པ་བཞིན་བཤད་ན། 
	དང་པོ་ནི། འཁོར་ལོ་རང་ཉིད་སྟེས་དབང་གིས་འཁོར་བ་དང༌། དཀར་ཡོལ་ལྟ་བུ་སྟེས་དབང་གིས་ལྷུང་ནས་ཆག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དང༌། དཀར་ཡོལ་གཅོག་པ་པོའི་གང་ཟག་སུ་ཡང་གང་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པས་སོ།།འདིས་མཚོན་ནས། ས་གས། རི་ཉིལ། ཆུ་འཁྱིལ། མེ་འབར། རླུང་གཡོ། གློག་འཁྱུག མཚོ་འཕྱུར་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང༌། བྱེད་པ་པོ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པའི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཏུ་ཤེས་དགོས། 
	གཉིས་པ་ནི། རྫ་མཁན་གྱིས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་འཁོར། བྱིས་པས་དཀར་ཡོལ་བཅག་ནས་ཆག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོར་རྫ་མཁན་གྱིས་འཁོར་ལོ་ཤུགས་ཆེན་པོར་བསྐོར་བས། བྱེད་པ་པོ་རྫ་མཁན་གྱི་རྩོལ་བ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་ཡང༌། སྔ་མའི་རྩོལ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་སྐབས་སྐོར་བར་བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་འབྲེལ་ཞིང༌། སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་སྐབས་བྱེད་པོས་བསྐོར་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཀྱང་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་སོ།། དེ་བཞིན་དཀར་ཡོལ་གཅོག་པའི་སྐབས་གཅོག་མཁན་དང་བརྒྱུད་ནས་མ་གཏོགས་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ།།འདིས་མཚོན་ཏེ། སྤྲད་ནས་འཕྲོད། བསྒྲིགས་ནས་འགྲིགས །བསྒྲུབས་ནས་གྲུབ། བསྒྱུར་ནས་གྱུར། ལྟ་བུ་ལའང་བྱེད་པ་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་རྩོལ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་མ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ནོ།། 
	གསུམ་པ་ནི། ང་འགྲོ། འཁོར་བར་འཁོར་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་མཁན་ང་དངོས་སུ་ཡོད། དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་མོད། འོན་ཀྱང་འགྲོ་མཁན་ལས་ལོགས་སུ་འགྲོ་བྱ་མེད། འགྲོ་བྱ་ལས་ལོགས་སུ་འགྲོ་མཁན་མེད་པས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ལྟ་བུ་འཁོར་བའང་རང་ཉིད་ཡིན་ལ་འཁོར་མཁན་ཡང་རང་ཉིད་ཡིན་པས་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཡིན་ནོ།། འདིའི་རིགས་ལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་སོགས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་དང༌། བདག་དོན་ཕལ་བ་ཞེས་བཏགས་པར་མཛད། གོང་གསལ་དེ་གསུམ་ནི་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ནོ།།
	རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་བརྡ་སྤྲོད་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོའི་སྟེང་ནས་ཕོ་སྒྲོབ་ཀྱི་སྨྱུག་རྩེ་སྐྱོད་པ་དང་གཅིག །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཡང་གཟར་མཐོན་པའི་རྩེ་ནས་ཐལ་སྟོང་གི་ཀི་སྒྲ་འདོན་པ་དང་གཉིས། ནང་དོན་རིག་པའི་གཅོང་རོང་གི་གསེབ་ནས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་ངན་སྨྲོས་བྱེད་པ་དང་གསུམ་གྱིས། འདིའི་དོན་ལ་ཐུགས་དོགས་ཀྱང་འབྱུང་མི་སྲིད་ལ་གལ་སྲིད་བྱུང་ནའང་ལན་འདེབས་མི་གནང་བ་འཚལ། འདིར་སྒྲ་ཚད་སེངྒེའི་འགྱིང་སྣོལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བར་མི་འཇིགས་པའི་གདེང་ཐོབ་ཅིང༌། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་ལ་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་འཇོག་པར་ཅིས་ཀྱང་འདིའི་ལན་འདེབས་གནང་བ་འཚལ་ཞེས་ཀྱང་ཞུའོ།།
	སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་དང༌། དངུལ་ཆུས། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་གནང་བ་ནི། སོ་སྐྱེ་རང་ག་བས་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་གཞིར་བཟུང་བ་ལས། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་ལུགས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ལས་གང་ཞིག་གཞི་ལ་བཞག་ཀྱང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་གཞུང་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་དེ་བས་མི་འཐད་དེ། ཟླ་བ་གྲགས་པས།
			བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་བ་གཅིག་མིན་པས།།
			དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པ་རིག་མ་ཡིན།།
	ཞེས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རང་རིག་དགག་པའི་སྐབས། ཤེས་པ་རང་གིས་རང་ཉིད་འཛིན་པའམ་རིག་པ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་གསུམ་གཅིག་མིན་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་འདུག་པ་འདི་ལས་གསལ་བ་ག་ལ་དགོས། 
	འདིར་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གོ་སླ་བའི་དཔེར་བརྗོད་འགའ་ཞིག་འགོད་ན། 

	ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ལ་མགོ་ཅན་མང་བ་དང༌། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ལ་མགོ་ཅན་ཉུང་བའི་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ངེས་དགོས།
	མིང་ཚིག་དང་བྱ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར། མིང་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་མིང་ཙམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན། བུམ་པ། ཀ་བ། ལྷ། མི། འཇིག་རྟེན་ལྟ་བུ་རྣམས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་དངོས་མིང་དང༌། བཏགས་མིང༌། འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང༌། རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང༌། མིང་ཁོ་ན་ཡིན་པ། མིང་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ། བྱ་ཚིག་གི་ཤན་ཞུགས་པའི་མིང༌། བྱ་ཚིག་དང་ཉེ་ཡང་དེའི་ཤན་མ་ཞུགས་པའི་མིང་བཅས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དངོས་མིང་ནི། དོན་དེའི་མིང་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན། དོན་དེར་འདོད་རྒྱལ་མཁན་པོས་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཟེར་ཞིང༌། འདི་དང་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའང་ཡོད་མོད། འཐད་པར་མི་སེམས་ཏེ། སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གང་ཟག་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཏགས་པ་དེ། དེའི་དངོས་མིང་ཡིན་ཡང་དེའི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྤང་བྱའི་རྨོངས་པ་མཐའ་དག་ལས་སངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་བློ་རིག་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། སེངྒེ། ཉི་མ། ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དངོས་མིང་དང་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་གི་གཞི་མཐུན་དང༌། སངས་རྒྱས། བྱང་སེམས། ཉན་ཐོས། རང་རྒྱལ། ལྕགས་རྟ། མེ་འཁོར་ལྟ་བུ་རྣམས་དངོས་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།
	གཉིས་པ་བཏགས་མིང་ནི། དོན་དེ་དངོས་མིན་ཡང༌། དོན་དེ་དང་འདྲ་འབྲེལ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་མིང་སྟེ། དཔེར་ན། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཆེ་སྣ་ཉག་ལ་སེངྒེ་དང༌། མི་གླེན་པ་ལ་བ་ལང༌། མཆོང་རྩལ་བདེ་བ་ལ་སྤྲེའུ་འདོགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་ཉི་མ་དང༌། མེའི་ཁ་དོག་ལ་མེ་ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།	
	འདིར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལའི་གསུང་ན། ཡུལ་མི་རྒན་པོ་ལ་སྤྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་འདོགས་པ་དེ། འདྲ་འབྲེལ་གང་ཡང་མེད་པའི་བཏགས་མིང་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་གཙོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གུ་དོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདོགས་མཁན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དག་གི་བློ་ངོར་གྲུབ་མཐའི་བཤད་སྲོལ་དང་འདྲ་བ་སྤྱི་གཙོ་བོའི་དོན་སྤྱི་ཞིག་ཁྲ་ལམ་མེར་ཤར་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་ཤར་བའི་དོན་སྤྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་སོམས་ཤིག། དེ་བས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བོད་དུ་དར་བ་ནས་བཟུང༌། ཆོས་ལུགས་དེའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་གྲགས་ཆེ་བ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་དང༌། མི་སྣ་གྲགས་ཆེ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་དང༌། འཇམ་དབྱངས། བྱམས་པ། སྒྲོལ་མ་སོགས། བོད་ཀྱི་མིའི་མིང་ལ་སྤྱོད་པའི་མགོ་ཚུགས་ཏེ། ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས། སངས་རྒྱས་དང༌། སྒྲོལ་མ་ཞེས་བཏགས་པ་འདི་དག་འདྲ་འབྲེལ་གང་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན། ཞེས་བརྩད་ན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་མིང་གི་དབྱེ་མཚམས་ལ་གོ་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ཆེན་གསར་པ་ཞིག་ཕྱེ་ནུས་པར་སེམས་སོ།།
	ཁོ་བོ་ནི་འདི་དག་དངོས་མིང་དུ་འདོད་དེ། དོན་དེ་ལ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་ན་དོན་དེ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བཤན་པ་སངས་རྒྱས་དང༌། སྨད་འཚོང་སྒྲོལ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བཤན་པ་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན། སྨད་ཚོང་སྒྲོལ་མ་སྒྲོལ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་དངོས་མིང་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་འདོད་རྒྱལ་མཁན་པོས་འདྲ་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་འདོད་ལྟར་བཏགས་པའི་མིང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་ལ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་ན་དོན་དེའི་དངོས་མིང་ཡིན་མི་དགོས་པ་དཔེར་ན། དངོས་པོ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་འཇུག་ཀྱང་དེའི་དངོས་མིང་མིན་པ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་དགོས་སོ།།
	གསུམ་པ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་ནི། དོན་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དུ་མེད་པར་འདོད་རྒྱལ་མཁན་པོས་ཐོག་མར་བརྡ་སྦྱར་བའི་མིང་ལ་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན། རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེངྒེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་དུ། ས། ཆུ། མེ། རླུང༌། ཉི་མ། ཟླ་བ། སྐར་མ་སོགས་ལའང་རིགས་བསྒྲེ། 
	བཞི་པ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ནི། དོན་དེའི་བྱེད་ལས་དང་ནུས་ཤུགས། འདྲ་བ་དང་འབྲེལ་བ་གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་གྲུབ་པའི་མིང་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ལྕགས་ཐབ་ལྟ་བུ། ངོ་བོའམ་རྒྱུ་ཆ་ལྕགས་ཡིན་པ་ལ། རྣམ་པ་མེ་གཏང་སར་བསྒྱུར་བ་ན། སྔར་གྱི་ལྕགས་དང༌། ཐབ་ཅེས་པ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་གཉིས་པོ་དེ་བསྡོམས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱུ་མཚན་དང་སྒྲ་བཤད་ཡོད་པའི་མིང་ཞིག་གསར་དུ་གྲུབ་པས་འདི་རིགས་ལ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ། ཆུ་ཚོད། ལྕགས་རྟ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ། སོགས་ལའང་རིགས་འགྲེ་ཤེས་དགོས། 
	ལྔ་བ་མིང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་སྟེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དང་དོན་གཅིག་གོ །དཔེར་ན། བུམ་པ། ཀ་བ། ལྟ་བུ། དེ་དག་མིང་ཡིན་ཏེ་ཁང་པའི་ཀ་བའི་མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་གཞི་ཁང་པ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཀ་བ་སྦྱར་ནས་བསྟན་པའི་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གསེར་གྱི་བུམ་པ་ལའང་རིགས་འགྲེ།
	དྲུག་པ་མིང་ཚིག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཚོགས་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁང་པའི་ཀ་བ། གསེར་གྱི་བུམ་པ་ལྟ་བུ།
	བདུན་པ་བྱ་ཚིག་གིས་ཤན་ཞུགས་པའི་མིང་ཚིག་ནི། བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ། བྱ་བྱེད་གང་ཞིག་དང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ལ་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན། མཐོང་སྤང་དང༌། སྒོམ་སྤང༌། བསླབ་པ། གདིང་བ། བརྗོད་པ། དགག་པ། དཔྱང་ཐག ལྟ་བུ་བྱ་ཚིག་གམ་ལས་ཚིག་གི་ཤན་ཞུགས་པ་དང༌། ངོ་རྒོལ། སྐམ་པོ། རློན་པ། བློ་སྦྱོང༌། སྡོམ་པ། སྔོན་འགོག ཆོས་མཆོད་ཕྱག་རྒྱ། མཐའ་རྩོད། གསུང་རྩོམ། འགོག་བདེན། གྲ་སྒྲིག མཐོང་ལམ། སྦྱོར་ལམ། ལས་སྒྲིབ། ལྟ་བུ་བྱེད་ཚིག་གིས་ཤན་ཞུགས་པ། མྱང་འདས། བདེ་གཤེགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤྱིར་བཏང༌། སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་འདས་ཚིག་གིས་ཤན་ཞུགས་པ། རྒྱུན་ཞུགས། ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ། ཕན་ཐོགས། བཤེས་སྤྲིངས། ཁ་སྐྱེངས། ཡིད་སྲུབས། མགུལ་ཆིངས། ཟློས་སྐྱོན་ལྟ་བུ་རྣམས་སྐུལ་ཚིག་གིས་ཤན་ཞུགས་པའི་མིང་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གང་རུང་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ཡང་བྱ་ཚིག་དངོས་མིན་ནོ།། 	དེ་ཡང་བྱེད་ཚིག་གི་ཤན་ཞུགས་པ་མང་ཞིང༌། བྱ་ཚིག་དང་འདས་ཚིག་གི་ཤན་ཞུགས་པ་དེ་ཙམ་མི་མང༌། སྐུལ་ཚིག་གི་ཤན་ཞུགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ༌།།
	བརྒྱད་པ་བྱ་ཚིག་དང་ཉེ་ཡང་དེའི་ཤན་མ་ཞུགས་པའི་མིང་ནི། སྐྱབས་གསུམ། བྱིན་རླབས། ཁང་རྩེགས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་གྱི་ཡིག་གཟུགས་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
	བྱ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི། བདག་གཞན་ནམ་ཡང་ན་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རུང་བའི་ཚིག་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱི་བཤད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་གྱི་ཚིག་ཀུན་ལ་བྱ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང༌། ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན། སྒྲུབ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཚིག་དང༌། བསྒྲུབ་ནི་བྱ་ཚིག་གམ་ལས་ཚིག བསྒྲུབས་ནི་འདས་ཚིག །སྒྲུབས་ནི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ། དེས་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་དགོས། མདོར་ན་བྱ་ཚིག་དང་མིང་ཚིག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བྱ་ཚིག་དང༌། བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་བྱ་ཚིག་གཉིས་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་འདི་ཉིད་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
	འདི་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ལས་ཚིག་དང༌། ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་གཉིས་ཡོད་ཅིང༌། དུས་གསུམ་མ་ཟད་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རུང་བའི་ལས་ཚིག་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ལས་ཚིག་དང༌། བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དུ་མེད་ཅིང་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་ཕྱེ་རུང་བའི་ལས་ཚིག་ལ་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། 
	འདི་ནི་མིང་ཚིག་དང་མི་འདྲ་བར་བྱ་བྱེད་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིག་གཟུགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་འགྲོ་བས་དཀའ་གནད་འདི་ཉིད་དགྲོལ་བའི་ཆེད་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བཞེད་པ་ལྟར་བཀོད་ན། 
	དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་གྱི་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག
			བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱེད་ལས་བྱ་བའི་ལས།།
			འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་དང༌།།
			སྐུལ་ཚིག་དང་ནི་དགག་བྱའི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ།།
			འདི་དག་དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་ལས་ཚིག་ཡིན།།
	འདིར་བློ་བཟང་གིས་ཤིང་གཅོད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། གཅོད་པ་པོ་བྱེད་པོ། གཅད་བྱ་ལས། གཅོད་པར་བྱེད་བྱེད་ལས། གཅད་པར་བྱ་བྱ་ལས། བཅད་ཟིན་པ་འདས་པ། གཅོད་བཞིན་པ་ད་ལྟ་བ། གཅོད་འགྱུར་བྱེད་ལས་མ་འོངས་པ། ཆོད་ཅིག་སྐུལ་ཚིག མ་གཅོད་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ། དབྱེ་བ་དགུར་ཕྱེ་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།
	དབྱེ་བ་བདུན་ལྡན་གྱི་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག
			བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱེད་ལས་བྱ་བའི་ལས། །
			འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟ་བཅས་ཏེ་བདུན། །
	འདིར་ལུག་གིས་ཆུ་འཐུང་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། འཐུང་པ་པོ་བྱེད་པོ། བཏུང་བྱ་ལས། འཐུང་བར་བྱེད་བྱེད་པའི་ལས། བཏུང་བར་བྱ་བྱ་བའི་ལས། བཏུངས་ཟིན་འདས་པ། འཐུང་བཞིན་པ་ད་ལྟ་བ། བཏུང་འགྱུར་མ་འོངས་པ། ལུག་ལ་ཆུ་ཐུངས་དང་མ་འཐུང་ཞེས་སྐུལ་ཚིག་དང་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་སྦྱོར་དུ་མེད་དེ། སྨྲ་མི་ཤེས་པ་དང་དོན་མི་གོ་བ་ལ་ཐུངས་དང་མ་འཐུང་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་མེད་ཅིང༌། སྨྱོན་པ་མིན་ན་དེ་ལྟར་རྗོད་མཁན་ཡང་མེད་དོ།།
དེ་བཞིན་དུ་སྤྲིན་གྱིས་ཉི་འོད་སྒྲིབ། རི་བོ་སྨུག་པས་བཏུམས། ཆུ་རླབས་ཀྱིས་བྲག་ལ་བརྡབས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་གོང་གསལ་ལུག་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་པོ་སེམས་དང་ལྡན་མིན་ཙམ་མ་གཏོགས། དབྱེ་བ་བདུན་ལྡན་གྱིས་ལས་ཚིག་ཡིན་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ནོ།། སྙན་ངག་གིས་བརྒྱན་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་དུ། མཁའ་ཡི་གླང་པོ་ཉི་འོད་སྒྲིབས་ཤིག་ཀྱེ། ལྟ་བུ་ནི་སྙན་ངག་མཁན་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་ལ་བྱང་བའི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་གྱི་སྨྱོན་པའི་གཏམ་དང་མི་མཚུངས་པས་འདི་རིགས་དམིགས་བསལ་ཡིན་ནོ།། གོང་གསལ་འཐུང་ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་ཉིད། སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མི་ལ་ལབ་ན། དབྱེ་བ་དགུ་ལྡན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུལ་ཚིག་གཉིས་ཀྱང་སྦྱར་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ།
	དབྱེ་བ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག
			འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་ཙམ།།
			དབྱེ་རུང་གསུམ་ལྡན་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཉིད།།
	འདིར་ཆུ་འཁྱིལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། འཁྱིལད་ཏོ་འདས་པ། འཁྱིལ་ལོ་ད་ལྟ་བ། འཁྱིལ་བར་འགྱུར་མ་འོངས་པ། དབྱེ་བ་འདི་གསུམ་ལས་གཞན་བྱེད་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། འཁྱིལ་བྱེད་དང་འཁྱིལ་བྱ་གཉིས་ཀ་ཆུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ང་འགྲོ། ཁ་སྐྱེངས། མེ་འབར། རླུང་གཡོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་རུང༌། 
	གཟུགས་གཅིག་དབྱེ་བ་དྲུག་ལྡན་གྱི་བྱེད་ཚིག
			བྱེད་པོ་གཙོ་ཕལ་བྱེད་ལས་བྱེད་བཞིན་པ།།
			བྱེད་ལས་མ་འོངས་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་དྲུག།
			བདག་གཞན་གཉིས་ལས་བདག་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུས།།
			དུས་གསུམ་ནང་ནས་ད་ལྟ་བ་ཡི་ཁོངས།།
	འདིར་དཔེར་ན་བློ་བཟང་གིས་ཤིང་གཅོད་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། གཅོད་པ་པོ་བྱེད་པ་པོ། གཅོད་བྱེད་བྱེད་པ་ཕལ་པ། གཅོད་པར་བྱེད་བྱེད་པའི་ལས། གཅོད་བཞིན་པ་ད་ལྟ་བ། གཅོད་པར་འགྱུར་བྱེད་ལས་མ་འོངས་པ། མ་གཅོད་དགག་སྒྲའི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ། གཅོད་ཅེས་པའི་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པོའི་བྱེད་ཚིག་འདི་ཉིད་གོ་བ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ལ་འཇུག་ཅིང༌། དེ་ཡང་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བདག་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ད་ལྟ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། དེས་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་ཤེས་པར་བྱའོ།།
	གཟུགས་གཅིག་དབྱེ་བ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ལས་ཚིག 
			བྱ་བའི་ཡུལ་དང་བྱ་ལས་གཉིས་པོ་ནི།།
			གཟུགས་གཅིག་དབྱེ་བ་གཉིས་ལྡན་ལས་ཚིག་ཡིན།།
			བདག་གཞན་གཉིས་ལས་གཞན་གྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས།།
			དུས་གསུམ་དག་ལས་མ་འོངས་པ་ཡི་ཁོངས།།
	འདིར་དཔེར་ན། བློ་བཟང་གིས་ཤིང་གཅད་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། གཅད་བྱ་བྱ་བའི་ཡུལ། གཅད་པར་བྱ་བྱ་ལས་ཏེ། གཅད་ཅེས་པའི་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པོའི་བྱ་ཚིག་འདི་ཉིད་གོ་བ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལ་འཇུག་ཅིང༌། དེ་ཡང་བདག་གཞན་གཉིས་ལས་གཞན་དང༌། དུས་གསུམ་ལས་མ་འོངས་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། དེས་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་ཤེས་དགོས། གོང་གསལ་དེ་དག་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་གང་ཞིག་གིས་བསྡུ་བར་བཤད་པ་རྣམས་ནི་སྤྱི་བཤད་ཙམ་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་འཐད་དང་མི་འཐད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།

བཞི་པ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པ། 	བཞི་པ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པ་ལ་གཉིས། གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་དུས་གསུམ་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ། 	དང་པོ་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་གཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་མཐུན་ཞིང༌། ནང་གསེས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་བུམ་པའི་འདས་པའི་དུས་ནའང་ཡོད། དེའི་མ་འོངས་དང་ད་ལྟ་བ་བཅས་གསུམ་ཀའི་དུས་ན་ཡོད་པ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཞིབ་མོའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། 
			དེ་ཡོད་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད།།
			ཡོད་པ་སྨྲ་བ་འདོད་དེ་དག།
			རྣམ་བཞི་དངོས་དང་མཚན་ཉིད་དང༌།།
			གནས་སྐབས་གཞན་འགྱུར་འགྱུར་ཞེས་བྱ།།
	ཞེས་པ་ལྟར་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། དངོས་པོ་གཞན་འགྱུར་གྱི་དུས་གསུམ་འདོད་མཁན་ནི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ཏེ། དེས་མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟ་བ་དང༌། ད་ལྟ་བ་ནས་འདས་པ་ལ་འཇུག་ན་མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་འདོར་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་རྫས་མི་འདོར་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་གཞོང་པ་བཅོམ་ནས་དེས་གསེར་གྱི་ལག་གདུབ་དང་རྣ་རྒྱན་བྱེད་པ་བཞིན་རྣམ་པ་འདོར་ཡང་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདོར་པའི་ཕྱིར། ཡང་འོ་མ་ཞོར་གྱུར་པ་ན་དབྱིབས་དང་རོ་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁ་དོག་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ནི་དུས་གསུམ་མཚན་ཉིད་གཞན་འགྱུར་དུ་འདོད་དེ། དུས་རེ་རེར་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་དང་ལྡན་མོད། གང་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་དུས་གསུམ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་བུད་མེད་ཅིག་ལ་ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དེ་བུད་མེད་གཞན་ལ་ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།། བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་འགྱུར་གྱི་དུས་གསུམ་སྨྲ་སྟེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་དངོས་ཉིད་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་ཕྱིན་པ་ན་དུས་སོ་སོར་འཇོག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིལ་བུ་གཅིག་ཉིད་ཤོ་མིག་ཏུ་རིམ་གྱིས་གཞག་པ་ན་གཅིག་དང་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ནི་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དུས་གསུམ་སྨྲ་སྟེ། བུད་མེད་གཅིག་ཉིད་ལྟོས་ས་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཨ་མ་དང་བུ་མོར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་འཇོག་གོ་ཟེར། ལུང་གི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་པས་ནི་སྤྱི་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འཇོག་ཏུ་མེད་དེ་གཞི་གྲུབ་ན་ད་ལྟ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཆོས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འདོད་དེ། གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཞག་པའི་ཚེ། བུམ་པའི་དུས་སུ་འགགས་ཟིན་པ་རྣམས་བུམ་པའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང༌། བུམ་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་བུམ་པའི་དུས་སུ་ད་ལྟ་བ། བུམ་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་བུམ་པའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པར་འདོད་ཅིང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ། རང་རྒྱུད་པ་ཀུན་ཁ་མཐུན་པར། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འགགས་ཟིན་པ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང༌། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་ད་ལྟ་བ་དང༌། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མྱུ་གུའི་དུས་མ་འོངས་པ་ཡིན་ལ། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འགགས་ཟིན་པ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་ཡིན་ཡང༌། འདས་པའི་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡིན་ན་སྲོག་དང་མི་ལྡན་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཤེས་དགོས་ཏེ། ས་བོན་ལྟ་བུ་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུས་ཡིན་ན་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་ལའང་རིགས་འགྲེ ཡང་ས་བོན་ལྟ་བུ་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་དང་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་མྱུ་གུའི་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་གྲུབ་པའི་སྐབས་རང་འབྲས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང༌། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ། མྱུ་གུའི་རྒྱུ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ། དེས་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པ་ལའང་རིགས་འགྲེ། ཡང་ས་བོན་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དུས་སུ་སྐྱེས་ཟིན་མ་འགགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདས་པ་ཡིན་ན་དངོས་མེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ས་བོན་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་སྤྱིར་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ལུགས་དེ་དག་ཏུ་གཞི་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་མ་འོངས་གཉིས་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་མོད། སྤྱིར་འདས་མ་འོངས་གཉིས་འདུས་བྱས་མ་ཡྀན་ཏེ། དེ་གཉིས་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ནི། རྩ་ཤེ་རབ་བྱེད་བཅུ་དགུ་པ་ལས། 
			ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།།
			གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན།།
			ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།།
			འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།། ཞེས་དང༌། 
			བཞི་བརྒྱ་པའི་རབ་བྱེད་བཅུ་གཅིག་པ་ལས། 
			མ་འོངས་བུམ་པ་ད་ལྟ་བའི།།
			བུམ་ཡོད་མ་ཡིན་འདས་པ་མེད།།
			གང་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པ།།
			དེ་ཕྱིར་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན།། ཞེས་དང༌། 
	བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ།། འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་འདས་པའོ།། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པའོ།། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་དང་རྒལ་བ་དག་གི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་ཏེ། གོ་བདེ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན། དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག ཐལ་ཟིན་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་དུས་གསུམ་གང་རུང་ཡང་ཡིན། ཐལ་ཟིན་པ་དང་ད་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་གང་ཞིག་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།། 
	འདིར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་བརྒྱད་བགྲངས་པའི་བདུན་པ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང༌། བརྒྱད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཤད་པ་མཛད་དེ། ཞིག་པ་དངོས་པོ་འདོད་པའི་ཁུངས་ཀྱང༌། ས་བཅུ་པའི་མདོར། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ།། ཞེས་དང༌། རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། ཞེས་དང༌། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། 
			རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི།། 
			ཟད་ཅེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་སྟེ།། 
	ཞེས་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་རྣམས་བགྲངས་ནས་ཞིག་པ་དངོས་པོའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ལ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་གསུངས་ཤིང༌། ལུང་རིགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པའི་འཇུག་ཊིཀ་ཏུ་གསལ་བས་དེར་གཟིགས་དགོས། རྒྱལ་མཆོག་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་མི་ཕམ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་པོར་མི་འདོད་ཅིང༌། ཞིག་དངོས་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་རིགས་པའི་རོལ་རྩེད་ཕྲ་ལ་མཛངས་པས་མཁས་པ་མགུ་བའི་ལེགས་བཤད་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། མཁྱེན་པར་འདོད་ན་དེ་དག་ལས་སྔ་མས་མཛད་པའི་འཇུག་འགྲེལ་དྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་པའི་ཤིང་རྟ་དང༌། ཕྱི་མས་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ལ་གཟིགས་དགོས། འདི་དག་གི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་མོད། འདིར་བཤད་པའི་སྐབས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་སོ། །འདི་ནི་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་དང་བརྡ་སྤྲོད་ནས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གཉིས་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་སྟངས་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་མི་འདྲ་བ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་མདོ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱས་སོ། །རང་རེའི་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་སྟངས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་ཤིང་འདྲ་བ་མངོན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྤྱི་ཐལ་དང་བསྡུས་གྲྭ་རྣམས་སུ་གཟིགས་ན་ཤེས་ནུས་པས་འདིར་ཟུར་དུ་སྤྲོས་བཤད་མ་བྱས་ཀྱང་འཐུས་པར་སེམས་སོ།། 

	
གཉིས་པ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། 	གཉིས་པ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་དུས་གསུམ་བཤད་པ་ལ། 
༡༽ སྤྱི་ལྡོག་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་གོ་བ་བཤད་པ། 
༢༽ བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། ༣༽ བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། ༤༽ དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། ༥༽ བྱེད་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། ༦༽ དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་བཤད་པ། ༧༽ བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། ༨༽ རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། ༩༽ དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་བཤད་པ་སྟེ་དགུ་ཡོད་དོ།།

༡༽ སྤྱི་ལྡོག་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་གོ་བ་ཙམ་བཤད་པ།
	བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་ནི། གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ལྟར་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རུང་མིན་པར། དབྱེ་བའི་གཞི་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་ཇི་ལྟར་ཡང་བྱ་བ་གང་ཞིག་དེ་ཉིད་བྱས་ཟིན་པ་ལ་འདས་པ། དེ་བསྟན་པའི་ཚིག་ལ་འདས་ཚིག་ཟེར། བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ད་ལྟ་བ་དང༌། དེ་སྟོན་པའི་ཚིག་དེ་ད་ལྟ་བའི་ཚིག་ཟེར། བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་མ་འོངས་པ་དང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་མ་འོངས་པའི་ཚིག་ཟེར། གོང་གསལ་འདས་ཚིག་དང༌། ད་ལྟ་བའི་ཚིག མ་འོངས་པའི་ཚིག་ཅེས་པའི་ཚིག་དེ་དག་མིང་ཚིག་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་ཚིག་དང་འཁྲུལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་གསུམ་པོ་དེ་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གོ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡིན་གྱི་ལས་ཚིག་དངོས་མིན། ཕྱི་མ་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཚིག་དངོས་ཡིན་པས་སོ།།
གོ་སླ་བའི་ཆེད་དུ་དཔེར་བརྗོད་ན། 
	

	

	
	འདི་དག་ནི་སྤྱི་ལྡོག་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་གོ་བ་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པ་བཟུང་བའི་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འོག་ནས་དུས་གསུམ་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཤེས་ནུས་སོ། །སྔོན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་ཕལ་མོ་ཆེས་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་སྤྱི་ལྡོག་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ལས། རྣག་ཐོག་བཙག་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དཀའ་གནད་ཞིབ་ཕྲས་དཔྱོད་པ་གནང་བ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་མོད། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚད་ཐུབ་མང་པོའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ན། ད་གཟོད་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཞིབ་འཇུག་དགོས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་གསར་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་འཆར་ངེས་སོ། །

༢༽ བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ད་ལྟ་བ་དང་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱི་ལྡོག་རགས་པའི་མཚན་གཞིའི་གོ་བ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་བྱེད་འབྲེལ་གྱི་ལས་ལ་དུས་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་ད་ལྟ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའམ་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པ་ལ། མ་འོངས་པ་དང་བྱ་ཡུལ་གཉིས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའམ་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པ་ལ་དགོངས་ན་མ་གཏོགས་འཐད་པ་མི་སེམས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དེ་ད་ལྟ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དེ་བྱ་བ་རང་མཚན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་ན། བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་མི་འབྲེལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་བྱེད་པ་པོས་ཕར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འཇོག་པའི་དུས་གསུམ་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཚུར་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།
	གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དེ་དུས་ད་ལྟ་བ་དང་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ལ་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱེད་ལ་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་འདས་པ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཤིང་དེ་གཉིས་ལས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ནི་ད་ལྟ་བ་དང་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དེས་བྱ་བ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཁྱབ་ཅིང༌། ཁྱེད་རང་གིས་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ནི་བྱེད་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་གི་སྦྱོར་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར།
	གལ་ཏེ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བྱེད་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་གི་སྦྱོར་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དུས་གསུམ་གང་རུང་ངམ་འདས་མ་འོངས་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན་རིགས་པའི་ལམ་ལས་འདས་པ་སྟེ། གསེར་བུམ་ལ་ཀ་བུམ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀ་བུམ་གང་རུང་ངམ་བུམ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། །
	རྗེས་འབྲངས་ཁ་ཅིག་དངུལ་ཆུ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བྱ་བྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། བྱ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་མ་འོངས་པ་དང༌། བྱེད་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡང་ཚིག་ཟུར་གྱི་གོ་བ་མཐའ་གཏུགས་ན། བྱ་བྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པའམ། ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་དུ་སོང་འདུག་པས། ཁྱེད་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་འདས་པ་ཡོད་མེད་དང༌། ཡོད་ན་དེ་བྱེད་པོ་དང་འབྲེལ་བའམ་བྱ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གང་ཞིག་ཡིན་དྲིས་ན་ལན་ཅི་འདེབས། གནད་འདི་དག་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱོད་ན་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་དེ། བྱེད་པ་པོས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕར་བྱེད་ཟིན་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་འདས་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་ངོས་ནས་ཕར་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ད་ལྟ་བ། དེ་འདྲའི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་ངོས་ནས་ཕར་བྱེད་འགྱུར་དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་སྟ་རེས་ཤིང་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། ཤིང་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་སྟ་རེས་ཕར་འདེགས་འཇོག་གིས་ཤིང་གཅོད་ཟིན་པ་ལྟ་བུ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་འདས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་གཅོད་བཞིན་པའི་ཆ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ད་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
འདི་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པ་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་འགོད་ན།
	༡ བྱེད་ཚིག་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། མདོ་མཛངས་བླུན་ལས། དེའི་ཆུང་མ་བྱེད་དེ་བུ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དང༌། རྒྱལ་པོ་རྫིང་བུར་འོང་བའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གསོད་པར་བྱས་སོ། ཞེས་དང༌། ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་ཏེ་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་སོ། ལྟ་བུའི་བྱེད་དང༌། གསོད། འཛིན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་དང་དུས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེས་རིགས་བསྒྲེས་ནས། ཤིང་གཅོད་པར་བྱས། རྡོ་གཅོག་པར་བྱས། ལམ་སྒོམ་པར་གྱུར། ནོར་སྒྲུབ་ཚར། སོགས་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་འདས་པ་གསལ་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚིག་གྲོགས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་ནུས་སོ།།
	༢ བྱེད་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ། མདོ་མཛངས་བླུན་ལས། དེའི་གཟུགས་ལ་གཡེངས་བས་ལྟ་བ་ན། ཞེས་དང༌། དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུར། དབང་ཕྱུག་གོ་ཆ་བློ་གསལ་དགའ་བ་སྐྱེད། ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བའི་མདོར། ཕྱིར་ཕྱིར་ཞིང་ནི་རྣམ་པར་འགྱེད་པར་རྩོམ། ལང་ཀར་གཤེགས་མདོར། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་མཆོད་བྱེད། ལྟ་བུ་བྱེད་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེས་རིགས་བསྒྲེས་ནས། ཆོས་སྒྲུབ་བོ། སྐད་སྒྱུར་རོ། ཆོས་འཆད་དོ། ལམ་སྒོམ་པའི་དུས། པར་སྐྲུན་པའི་ཚེ། རྩོད་པའི་སྐབས། རྩོམ་པ་ན། བསམ་བཞིན་པ། ལྟ་བུ་ཡང་ཚིག་གྲོགས་ལ་དཔོག་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་ཡིན་པར་ཤེས་ནུས་སོ།།
	༣ བྱེད་ཚིག་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ། མདོ་མཛངས་བླུན་ལས། ང་གར་སྐྱེས་ཀྱང་ཁྱེད་དང་འཕྲད་ནས་ཁྱེད་ཀྱང་ངས་གསོད་པར་ཤོག་དེས་དམ་བཅའོ། །ཞེས་དང༌། ལྕགས་གཟེར་སྟོང་འདེབས་སོ་ཞེས་བསྒོས། ཞེས་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཤ་ཕུག་ནས་མར་མེ་སྟོང་འཛུགས་སོ་ཞེས་རྒྱལ་ཕྲན་དང་མི་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོས། ཞེས་དང༌། ལང་ཀར་གཤེགས་མདོར། གཟིང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ནི།། བྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོ་མེད། །ཅེས་དང༌། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་གསལ་བྱེད་པ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བཟང་སྤྱོད་ལས། སངས་རྒྱས་གསུང་ལ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་བགྱི། །པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས། བདེ་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འགོད་པར་བྱ། །ལྟ་བུའི་གསོད་དང༌། འདེབས། འཛུགས། བྱེད། འཇུག འགོད་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་བྱེད་ཚིག་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཚིག་གྲོགས་རྣམས་ལས་མ་འོངས་པའི་འཇུག་པ་ཡང་ཤེས་ནུས་སོ། །དེས་མཚོན་ནས། སྒྲུབ་པར་འགྱུར། འཆད་པར་འགྱུར། སྒོམ་པར་བགྱི། སུམ་རྟགས་སློབ་པོ། རིག་གནས་སྦྱོང་དགོས། ལྟ་བུ་རྣམས་མ་འོངས་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་གྲོགས་དང་འགྲོགས་སྟབས་ཀྱིས་བྱེད་ཚིག་མ་འོངས་པ་སྟོན་བྱེད་དུ་ཤེས་དགོས་སོ།།

༣༽ བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། 	ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་སོགས་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་སམ་བྱ་བ་རྣམས་མ་འོངས་པར་འདོད་པ་ནི། བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དུས་མ་འོངས་པར་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའམ་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རྗོད་བྱེད་ཙམ་གྱི་མ་འོངས་པའི་ཚིག་དང་སྒྲ་འདྲ་བ་ཙམ་མིན་པར་བརྗོད་བྱ་དེ་ག་རང་མ་འོངས་པའི་དོན་དུའང་དགོངས་པ་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་ལ་སྟ་རེ་ཕར་གཡུགས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཅོད་པ་གྲུབ་ཀྱང༌། དེ་དུས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་གཅད་པ་གྲུབ་མེད་དེ། དང་པོར་སྟ་རེ་རིམ་པས་རིམ་པས་ཕར་གཡུག དེ་རྗེས་ཤིང་གི་ངོས་ནས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་ལ་མེ་མདའ་འཕེན་པ་ན། མེ་མདའ་འཕེན་པ་པོའི་ངོས་ནས་འཕེན་པའི་བྱ་བ་བྱས་ཚར་ཀྱང༌། བྱ་ཡུལ་དགྲ་བོའི་ངོས་ལ་ཡོད་པའི་ལས་མེ་མདའ་ཕོག་པའི་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་མ་ཚར་བའི་སྐབས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ད་དུང་དེ་ལས་ཕྲ་བར་བཤད་ན། སྐྱེས་བུ་མདའ་རྩལ་སྐྱེན་པོས་ཤིང་གི་ལོ་མ་བརྒྱ་བརྩེགས་པ་ལ་མདའ་བརྒྱབ་ཚེ་ཤིང་ལོ་དང་པོ་ནས་རིམ་བཞིན་འབིགས་དགོས་པ་མ་གཏོགས་ཇི་ཙམ་མདའ་རྩལ་མཁས་ཀྱང་མཉམ་དུ་ཕུག་མི་ཐུབ་པས། དེས་ན་ཤིང་མཁན་གྱི་སྟ་རེ་ཤིང་ལ་ཐུག་མ་ཐག་གཅོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང༌། ཡུལ་ཤིང་སྡོང་གི་ངོས་ནས་དུམ་བུ་རིམ་པ་བཞིན་གོག་པའི་བྱ་བའམ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་མ་ཚར་བའི་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་ལའང་དགོངས་སྲིད་དེ། གང་ལྟར་ཡང་དཔྱོད་པར་བྱེད་དགོས་སོ། །གནད་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུས་མཉམ་དུ་མ་གྲུབ་ན་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེས་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་འཇོག་གི བྱ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་མི་འཇོག་སྟེ་དེ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་འབྲས་བུའམ་མ་འོངས་པར་བཞག་འདུག་པ་ལའང་བརྟག་དགོས། མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ད་ལྟ་བར་བཞེད་འདུག་སྟེ། གཅོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བསམ་ན་འདི་ཉིད་འཐད་པར་སེམས་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གཉིས་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་མ་འབྲེལ་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དངོས་སུ་འབྲེལ་ན། སྟ་རེ་ཤིང་དང་དངོས་སུ་འཕྲད་དགོས་པར་མ་ཟད་སྟ་རེ་འདེགས་འཇོག་གིས་ཤིང་དངོས་སུ་གཅོད་པ་དང༌། ཤིང་དངོས་སུ་དུམ་བུར་འགྲོ་ན་མ་གཏོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་དངོས་སུ་འབྲེལ་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར།
	བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས། མ་འོངས་པའི་ཚིག་གི་སྔོན་འཇུག་ལ་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འ་ཡིག་ཁོ་ན་དང༌། བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་མ་འོངས་པ་ཡང་གསུངས་པ་ལྟར་ན་སྔོན་འཇུག་བཞི་ག་འདུག་ཅིང༌། ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ལ་དཔགས་ན། བསྟན་དར་རང་གིས། འབོད། སློབ། ཅེས་པའི་ཚིག་རྣམས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ད་ལྟ་བར་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།
	གོང་གསལ་འདོད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཤིང་གཅོད་པའི་སྐབས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་དཔྱོད་པ་དང་གསུང་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་བྱ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་འཐད་དེ། གོང་དུ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པའི་སྐབས་དཔྱོད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་འདྲ་བས་སོ།། དཔེར་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་ལ་སྟ་རེས་འདེགས་འཇོག་བྱེད་པ་ན། བྱ་ཡུལ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་དུམ་བུར་སོང་ཚར་བའམ་བྱ་ཡུལ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཟིན་པ་ནི་བྱ་ཡུལ་ཤིང་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་འདས་པ་ཡིན། ཤིང་གི་ངོས་ནས་དུམ་བུར་འགྲོ་བཞིན་པའམ་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་བཞིན་པ་ནི། བྱ་ཡུལ་ཤིང་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ད་ལྟ་བ་ཡིན། ཤིང་གི་ངོས་ནས་དུམ་བུར་འགྲོ་འགྱུར་རམ་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཁ་མ་ལྟ་བུ་བྱ་ཡུལ་ཤིང་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་ཡིན། དེ་གསུམ་ག་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དང་དུས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་ནི། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་མདོ་མཛངས་བླུན་ལས། རྒྱལ་པོའི་ཆུང་མ་བླང་བར་བྱས་སོ། །གསེར་གྱི་གླང་པོ་ཆེས་རྟག་ཏུ་བགྲུང་བར་གྱུར་ཏོ། །བསླབ་ན་ཡང་མི་སྟེར་བ་ཞིག་ཡོད། ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་ལས། གང་གཱ་དབབ་པར་མ་ནུས་སོ། ། མདོ་མཛངས་བླུན་ལས། ཁོ་བོས་གསད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་ནས་གཏང་བར་གྱུར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ཡན་ལག་དག། མ་ལུས་བཅས་ཏེ་བཤིག་བྱས་ན། །ཡང་དག་བསྡུམ་པར་བྱས་པ་ཡིས། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། རྣམ་བྱང་ཆོས་རྣམས་བརླག་པར་བྱས། །ལྟ་བུ་སོགས་སོ།།
	གོང་གསལ་གྱི་བླང་དང༌། བསྲུང༌། དབབ། གཏང༌། བཤིག བསྡུམ། བརླག སོགས་བྱ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ལ་ཚིག་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་འདས་པའང་གོ་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང༌། བསྒྲུབ་པར་གྱུར། བསྒོམ་ནས་གྲུབ། བསྒྲུབ་ཚར། གཅག་པར་བྱས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཚུར་འཕོ་འགྱུར་སྟོན་པ་དང་དུས་འདས་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་གོ་ནུས་སོ།།
	བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། ཅི་གསུང་བསྒྲུབ་ཅིང་གུས་པས་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་ཡང་དཔྱད་ཀྱིན་བསྒོམ་པ་དང༌། སྔར་མ་གྲུབ་པ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ། ལམ་བསྙོམ་ཞིང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་གཉིས་སྤོང་བ་གཅོད་པ་དང་འབྱེད་པ་དང༌། བརྡུང་བ་དང༌། དམྱལ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོགས་དང༌། མདོ་མཛངས་བླུན་ལས། བདག་བསྲུང་ཞིང་འདུག་པ་ལས། ཤེར་མདོར། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམ་པར་བལྟའོ།། ལྟ་བུའི། བསྒྲུབ་དང༌། དཔྱད། བསྒོམ། བརྡུང༌། བསྲུང༌། བལྟ་རྣམས་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ལ། ཚིག་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ད་ལྟ་བར་གོ་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ། གསད་པའི་སྐབས། རྡོ་གཅག་པའི་ཚེ། ལམ་དགག་པ་ན། ཡི་གེ་གཏང་དུས་ལྟ་བུ་ཡང་བྱ་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཚུར་འཕོ་འགྱུར་རམ་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་དང་དུས་ད་ལྟ་བའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་ནོ།། 
བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་ལས། ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་པ་དབབ་ཏུ་གསོལ། མཛངས་བླུན་ལས། དམ་དུ་བཟུང་ལ་མ་གཏང་ཞིག། འཇུག་པར། རེ་ཞིག་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྩད་བྱ་དེ།། ཞེས་དང༌། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་དགྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་དང༌། ཕྱིས་ནས་སྟོབས་ལྡན་བདག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ།། ལྟ་བུ། དབབ་དང༌། གཏང༌། བརྩད། དགྲོལ། བསྟེན་རྣམས་བྱ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ལ་ཚིག་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་མ་འོངས་པར་གོ་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ། ལམ་བསྒོམ་པར་འགྱུར། ཆོས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། སྐད་བསྒྱུར་ལ་ཉེ། པར་བསྐྲུན་ཁ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་ལས་མ་འོངས་པ་གསལ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །

༤༽ བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། 	གོང་དུ་བཤད་པའི་སྐོར་དེ་ནི་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་དང༌། བྱ་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་སྟངས་ཡིན་ལ། བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སྤྱི་ཙམ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་སྟངས་ནི། དཔེར་ན། ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་གཅོད་པའི་ཚེ། བྱེད་ལས་གཅོད་པ་དང་བྱ་ལས་གཅད་པ་གཉིས་ཀ་གང་ལ་ཡང་མ་བསམ་པར་དེ་གཉིས་བར་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་བཅད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། ཤིང་མཁན་གྱིས། ཤིང་བཅད་ཟིན། གཅོད་བཞིན་པ། གཅད་པར་འགྱུར། ལྟ་བུ་དང༌། གཞན་ཡང་གོ་སླ་བའི་ཆེད་དུ། དཔེར་བརྗོད་རེའུ་མིག་ཏུ་ཟུར་ཙམ་འགོད་ན།

	འདི་ནི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་མང་པོ་དང་ལྷག་པར་ཕྱིས་ཀྱི་གླེགས་བམ་མང་པོ་དང་འགྲེལ་བྱེད་མཁན་པོ་མང་དག་ཅིག་གིས་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མང་བར་བཀོད་འདུག་པ་ནི། བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གོང་གསལ་ལྟར་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟེང་ནས་དུས་གསུམ་འཇོག་ལུགས་རྣམས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱིས་འགྲེལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཤིང་གཅོད་ལྟ་བུའི་འདས་ཚིག་ལ་བཅད། མ་འོངས་པའི་ཚིག་ལ་གཅད། ད་ལྟ་བའི་ཚིག་ལ་གཅོད་ཐོབ་རྐྱང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་རྣམས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་དཔེར་བརྗོད་སབ་སོབ་ཙམ་ལས་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་ཞོག རྣ་བས་གོ་བ་ཙམ་ཡང་བྱུང་མེད་པའི་རང་རྟགས་ཡིན་ལ། གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མ་མྱོང་བའི་སུམ་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྣམས་ཐུགས་ཁག་མེད་མོད། གཞུང་ཆེན་མོ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་མཁས་པར་རློམ་པའི་འགྲེལ་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་དག་གི་ཞིབ་ཆ་རྨི་ལམ་དུའང་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་ལྟ་བུར་བྱས་འདུག་སྙམ་སྟེ་འགྲེལ་ཚིག་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་ནུས་པས་སོ། །
	ད་དུང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། བློ་བཟང་གིས་སྟ་རེས་ཤིང་གཅོད་ལྟ་བུ་བརྗོད་པའི་ཚེ། བློ་བཟང་གིས་རྩོལ་བའི་ངོས་ནས་ཕར་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསམས་ནས་བརྗོད་ན། བློ་བཟང་གིས་ཤིང༌། གཅོད་ཟིན། གཅོད་བཞིན་པ། གཅོད་རྒྱུ་རེད། ཅེས་འབྲི་དགོས། གཅད་བྱའི་ཤིང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བསམས་ནས་བརྗོད་ན། བློ་བཟང་གིས་ཤིང་གཅད་ཟིན། གཅད་བཞིན་པ། གཅད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་འབྲི་དགོས། བློ་བཟང་གིས་ཤིང་གཅོད་པའི་ཚེ་བློ་བཟང་གིས་སྟ་རེ་ཕར་འདེགས་འཇོག་གི་རྩོལ་བ་དང༌། ཤིང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡང་མ་བསམས་པར། ཤིང་གཅོད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་བརྗོད་ན། བློ་བཟང་གིས། ཤིང་བཅད་ཟིན། གཅོད་བཞིན་པ། གཅད་འགྱུར། ཞེས་འབྲི་དགོས་པ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་ཤེས་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་སླ་ཞིང་སྔར་མ་མྱོང་བའི་བྲོ་བ་གསར་པ་ཞིག་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པར་སེམས་སོ། །
	གནད་འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཏུ་མ་བརྟག་པའམ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པར་དེང་སང་དཔེ་རྙིང་མང་པོ་ཞིག་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་སྟངས་རྟགས་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་སུ་དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་གཞི་འམ་དཔེར་བརྗོད་གྲགས་ཆེ་བ་བཀོད་པ་རྣམས་ཁྱབ་མཐར་བཟུང་སྟེ། མོན་པའི་རྡོར་གཅོད་པར་མ་བཞིན་བྱས་འདུག་པ་ཡང་མང་དུ་སྣང་བ་ནི་བློ་གྲོས་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྨིན་དཀྱུས་ÍÞOa-¾ºÛ-འདབ་མ་ལྟར་དཀྱུས་རིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་སྲིད་ཀྱི། གཞན་དག་གིས་ད་དུང་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱོགས་རེ་བ་ལ་ཞེན་པའི་རྨོངས་གཉིད་ལས་མ་སད་བར་དུ་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ལ་ཡིན་ལུགས་ཚད་ལྡན་གྱི་གོ་བ་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་ཞིག་རྙེད་མི་སྲིད་དོ།།
	འོ་ན། བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་མང་པོ་ཞིག་གིས། བདག་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་ལ་བཤད་པ་དེ་ཙམ་མ་མཛད་པར། བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་གང་གི་ཡང་དབང་དུ་མ་བྱས་པར་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཙམ་གྱི་འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟའི་ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་གཟུགས་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཙམ་མགོ་རྙོག་མེད་ལ། ཕྱི་མ་བྱེད་པོ་དང་འབྲེལ་ཞིང་དུས་གསུམ་གར་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བ་ཐེབས་འགྲོ་བས་སྔ་མ་ལས་མགོ་རྙོག་ཚ་བར་དགོངས་ནས་ཞིབ་ཚ་བོའི་ལུགས་སུ་བྱས་པར་སེམས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་སོམས་དང་མཁྱེན་ངེས་ཡིན། 
༥༽ བྱེད་པ་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། 	བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་མ་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་ཚུལ་ནི། བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་རྩོལ་བའི་འབད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར། དངོས་པོ་རང་གི་ངོས་ནས་འགུལ་སྐྱོད་དམ་འཕོ་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་དབྱེ་བའི་གཞིར་བྱས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་དངོས་པོ་རང་ངོས་ནས་འགུལ་སྐྱོད་དམ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་ཚར་བའི་ཆ་དེ་བྱེད་མེད་ཀྱི་ལས་དུས་འདས་པ་དང༌། དེ་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་དུས་འདས་པ་སྟོན་པའི་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཟེར། དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་འཁོར་ཟིན། ལྟ་བུ། དངོས་པོ་རང་ངོས་ནས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བཞིན་པ་ལ་བྱེད་མེད་ཀྱི་ལས་ད་ལྟ་བ་དང༌། དེ་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ཟེར། དཔེར་ན། འཁོར་ལོ་འཁོར་བཞིན་པ་ལྟ་བུ། དངོས་པོ་རང་ངོས་ནས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆ་ལྟ་བུ་བྱེད་མེད་ཀྱི་ལས་མ་འོངས་པ་དང༌། དེ་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་ཟེར། དཔེར་ན། 

དེ་དག་གིས་མཚོན་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱའོ།། 

༦༽ དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་བཤད་པ། 	འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་གསུམ་པོ་ལ་རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་དགུར་འགྱུར་ཏེ། འདས་པའི་འདས་པ། འདས་པའི་ད་ལྟ་བ། འདས་པའི་མ་འོངས་པ། ད་ལྟ་བའི་འདས་པ། ད་ལྟ་བའི་ད་ལྟ་བ། ད་ལྟ་བའི་མ་འོངས་པ། མ་འོངས་པའི་འདས་པ། མ་འོངས་པའི་ད་ལྟ་བ། མ་འོངས་པའི་མ་འོངས་པ་སྟེ་དགུ་རྣམས་སོ།།
	དང་པོ་འདས་པའི་འདས་པ་ནི། བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་འམ་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྔར་ནས་བྱུང་ཚར་ཞིང་དེ་ཉིད་བྱས་ཟིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྟོན་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཀའ་བསྡུ་དང་པོ་བྱས། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་བསྒྲིལད། གཅིག་དགུ་དྲུག་ཅུ་ལོར་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སུ་བསྒྱུརད། ལྟ་བུའོ།།
	གཉིས་པ་འདས་པའི་ད་ལྟ་བ་ནི། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང་ཟིན་པའི་བྱ་བ་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་སོ། ལོ་སྔོན་མའི་དཔྱིད་ཟླ་ཤར་བ་ན་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ལ་ཆུ་འདྲེན། ཕ་ཡི་རིང་ལ་རང་ས་རང་གིས་འཛིན་བཞིན་པ་རེད། ལྟ་བུ།
	གསུམ་པ་འདས་པའི་མ་འོངས་པ་ནི། བྱུང་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་འདི་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་འདི་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། སྒྲིག་ཁྲིམས་བསྡོམ་དགོས་ཞེས། དགེ་བསྐོས་སྔོན་མའི་སྐབས་ནས་བཅའ་ཡིག་ལ་བཀོད་ཡོད། ལོ་སྔོན་མ་ནས་རྒྱུགས་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་དགེ་རྒན་ལ་ཞུས་ཟིན། ལྟ་བུ།
	བཞི་པ་ད་ལྟ་བའི་འདས་པ་ནི། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་དེར་བྱ་བ་ཞིག་བྱེད་ཚར་མ་ཐག་པར་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་འཁོར་སྐོར། སྐད་ཆ་བཤད་མ་ཁད་ཡིན། ཆོས་སྒྲུབ་ཚར་ཙམ་ཡིན། ད་ལྟ་མཐོང་མ་ཐག་པ་རེད། དེ་རིང་གཞི་ནས་མགོ་བརྩམས། ལྟ་བུ།
	ལྔ་པ་ད་ལྟ་བའི་ད་ལྟ་བ་ནི། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་བྱེད་བཞིན་པ་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། ལམ་སྒོམ་བཞིན་པ། ཆོས་སྒྲུབ་བཞིན། སྐད་སྒྱུར་གྱིན་འདུག འཁོར་ལོ་འཁོར་བའི་སྒང་རེད། གདམས་ངག་གནང་བའི་སྐབས་ཏག་ཏག་འཁེལ། འགྲོ་བའི་དུས་རེད། ལྟ་བུ།
	དྲུག་པ་ད་ལྟ་བའི་མ་འོངས་པ་ནི། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་འོངས་པའམ་གཞི་ནས་ཡོང་དགོས་པ་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། ད་ལྟར་གདམས་ངག་གནང་རྒྱུ་རེད། ཕེབས་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་སོང༌། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནུས། ལྟ་བུ།
	བདུན་པ་མ་འོངས་པའི་འདས་པ་ནི། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་ཞིག་གྲུབ་ཚར་བའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པ་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་ཁོ་ན་བསླུས་པར་འགྱུར། །ཕུང་བ་དག་ནི་ཐོབ་འགྱུར་ཞིང༌། །བཅོམ་འགྱུར་འདི་ནི་རྟད་མ་ཡིན། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་མེད་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་ཕྱིར། །དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་གོམས་བྱས་པས། །ཉོན་མོངས་འཇུག་པ་བཅོམ་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བུ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། སང་ཉིན་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་སྐུར་ཆོག སླད་ནས་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་སློབ་དཔོན་བྱེད། ལོ་རྗེས་མར་རྒྱུགས་སྤྲད་ཚར་ནས་གུང་སེང་ལ་འགྲོ། སྨན་འདི་ཟོས་ན་སང་ཉིན་ད་ཚོད་དྲག་ཚར་བ་རེད། ལྟ་བུ།
	བརྒྱད་པ་མ་འོངས་པའི་ད་ལྟ་བ། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་ཞིག་འགྲུབ་བཞིན་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། བདག་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད། ལོ་རྗེས་མར་དབུ་མ་དཔེ་འཁྲིད་བྱེད། མ་འོངས་བྱམས་པས་ཆོས་འཁོར་སྐོར་བའི་ཚེ། འབྱུང་འགྱུར་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས། ལྟ་བུ།
	དགུ་པ་མ་འོངས་པའི་མ་འོངས་པ་ནི། རྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གསལ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྱུང་ལ་དེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་རོ།། ལོ་ལྔ་ཡི་རྗེས་སུ་ང་ཕ་ཡུལ་ལ་བསླེབ་རྒྱུ་རེད། ད་ནས་ལོ་བརྒྱ་སོང་ན་ང་ཅག་ཀུན་འཆི་བར་འགྱུར། རྗེས་མར་དཀའ་ངལ་བྱུང་ན་ཕྱག་བྲིས་གཏང་དགོས། ལྟ་བུའོ།།

༧༽ རྗོད་བྱེད་སྒྲ་ཡི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། 	བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་བྱ་བའི་དུས་གསུམ་སྟོན་པའི་ཚིག་གམ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལ་སྤྱི་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་གཉིས་སུ་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། འདི་ནི་ཚོགས་ཤུལ་བླ་མ་ནོར་བུ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས། གསར་སྤེལ་མཛད་པའི་ལུགས་ལྟར་བཤད་ན་གོ་བདེ་ཞིང་གཞུང་དོན་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འོས་ཤིང་འཚམ་པས་དེར་གཞི་བཞག་ནས་འགོད་ན། སྤྱིར་དུས་གསུམ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ། དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ། དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ། དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བ་དང་གསུམ་ཡོད་དོ།
༡ དུས་གསུམ་སྤྱིར་གཏང་བ་ནི། 
			བྱ་ཚིག་མ་ནིང་བྱེད་ཚིག་མོ་ཡིས་འཕུལ།།
			པ་སྡེ་ལས་གཞན་འདས་ཚིག་ཕོ་ཡིས་འཕུལ།།
			སྒྲ་གདངས་ཐ་དད་མགོ་ཅན་མེད་ངེས་ལ།།
			བརྗོད་བདེར་བྱེད་ཚིག་མ་ནིང་འགྱུར་ཡང་སྲིད།།
	བྱ་ཚིག་མ་འོངས་པའི་ཚིག་ལ་སྔོན་འཇུག་མ་ནིང་དང༌། བྱེད་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་སྔོན་འཇུག་མོ་ཡིས་འཕུལ་ཞིང༌། མིང་གཞི་པ་སྡེ་ལས་གཞན་པའི་འདས་ཚིག་གི་སྔོན་འཇུག་ལ་ཕོ་ཡིས་འཕུལ་བ། དམིགས་བསལ་བརྗོད་བདེར་བྱེད་ཚིག་ད་ལྟ་བ་གི་སྔོན་འཇུག་མ་ནིང་འགྱུར་བ་ཡང་སྲིད་དོ། །ཞེས་པའོ།། དཔེར་ན། 
ལམ་སོགས། དགག འགོག བཀག ཁོག 
སྣོད་ཆུས། དགང༌། འགེང༌། བཀང༌། ཁོང༌། 
རྣ་བ། དགབ། འགེབ། བཀབ། ཁོབ། 
ཤིང་སོགས། གཟུགས། འཛུགས། བཙུགས། ཚུགས། 
ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་ཞིབ་མོའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་གཅིག་པའི་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་གཉིས་འབྲེལ་གྱི་དུས་གསུམ་སྤྱི་བཏང་བ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་སུམ་འབྲེལ་གྱི་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་བཅས་ཡོད། དེ་དག་གི་གོ་དོན་རིམ་བཞིན་འགོད་ན། 
	དང་པོ་ནི། དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་གང་ཞིག བྱ་ཚིག་དེའི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བའི་མིང་གཞི་ལ་སྡེ་པ་དེའི་མོ་ཡིག་ཡིན་དགོས་པ་དང༌། འདས་ཚིག་གི་མིང་གཞི་ལ་སྡེ་པ་དེའི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ། སྐུལ་ཚིག་ལ་སྡེ་པ་དེའི་མིང་གཞི་མ་ནིང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། 
 དཔེར་ན། ལམ་སོགས་དགག་བྱ། འགོག་བྱེད། བཀག ཁོག་ཅིག་ལྟ་བུ། 
			དགང་བྱ་འགེངས་བྱེད་བཀང་ཁོང་ཞིག།
			དགད་བྱ་འགད་བྱེད་བཀད་ཁོད་ཅིག།
			དགབ་བྱ་འགེབས་བྱེད་བཀབ་ཁེབས་ཤིག།
			དགར་བྱ་འགེར་བྱེད་བཀར་ཁོར་ཞིག།
			དགལ་བྱ་འགེལ་བྱེད་བཀལ་ཁོལ་ཞིག།
			དགུག་བྱ་འགུག་བྱེད་བཀུག་ཁུག་ཅིག།
			དགུམ་བྱ་འགུམ་བྱེད་བཀུམ་ཁུམ་ཞིག།
			དགོད་བྱ་འགོད་བྱེད་བཀོད་ཁོད་ཅིག།
			དགྲམ་བྱ་འགྲེམ་བྱེད་བཀྲམ་གྲོམས་ཤིག།
			དགྲོལ་བྱ་འགྲོལ་བྱེད་བཀྲོལ་ཁྲོལ་ཞིག།
			འདི་དག་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་དང༌།།
			མིང་གཞི་ཀ་སྡེ་ཁོ་ན་ཡིན།།
			གདིང་བྱ་འདིང་བྱེད་བཏིངས་ཐིངས་ཤིག།
			གདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་བཏགས་ཐོགས་ཤིག།
			གདབ་བྱ་འདེབས་བྱེད་བཏབ་ཐོབ་ཅིག།
			གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་བཏུལ་ཐུལ་ཞིག།
			གདེག་བྱ་འདེགས་བྱེད་བཏེགས་ཐེག་ཅིག།
			གདོན་བྱ་འདོན་བྱེད་བཏོན་ཐོན་ཅིག།
			འདི་དག་བྱ་ཚིག་སྔོན་འཇུག་ག།
			བྱེད་ཚིག་སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་དང༌།།
			མིང་གཞི་ཏ་སྡེ་ཁོ་ན་ཡིན།།
			སྡེ་པ་གཅིག་པའི་མིང་གཞི་ནི།།
			བྱ་བྱེད་མོ་དང་འདས་པར་ཕོ།།
			སྐུལ་ཚིག་མིང་གཞི་མ་ནིང་སྟེ།།
			དབྱངས་དང་ཡང་འཇུག་སྐབས་བསྟུན་སྦྱར།།
	གཉིས་པ་མིང་གཞི་སྡེ་པ་གཉིས་འབྲེལ་གྱི་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་ནི། དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་གང་ཞིག བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཚིག་གི་མིང་གཞི་སྡེ་པ་ཐ་དད་གཉིས་ཀྱི་མོ་ཡིག་དང༌། འདས་ཚིག་སྡེ་བ་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕོ་ཡིག་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་མིང་གཞི་ཅ་སྡེ་དང་ཙ་སྡེ་ཞ་སྡེ་གསུམ་དུ་ངེས་པ་སེམས་སོ།། དཔེར་ན། ཤིང་སོགས་གཟུགས་བྱ། འཛུགས་བྱེད། བཙུགས་ཟིན། ལྟ་བུ། 
			གཞག་བྱ་འཇོག་བྱེད་བཞག་ཞོག་ཅིག།
			གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་བཅལ་འཇོལ་ཞིག།
			གཞིལ་བྱ་འཇིལ་བྱེད་བཅིལ་ཆིལ་ཞིག།
			གཞུག་བྱ་འཇུག་བྱེད་བཅུག་ཆུགས་ཤིག།
			གཞོམ་བྱ་འཇོམ་བྱེད་བཅོམ་ཆོམ་ཞིག།
			གཟུག་བྱ་འཛུག་བྱེད་བཙུགས་ཚུགས་ཤིག།
			གཟུང་བྱ་འཛིན་བྱེད་བཟུང་ཟུངས་ཤིག།
			འདི་དག་དུས་གསུམ་སྐོར་གཅིག་ལ།།
			མིང་གཞི་སྡེ་པ་གཉིས་སུ་ངེས།།
			བྱ་ཚིག་སྔོན་འཇུག་ག་ཡིག་ལས།།
			ད་ཡིག་ཐོབ་པའི་སྐབས་མེད་དོ།།
	གསུམ་པ་མིང་གཞི་སྡེ་པ་སུམ་འབྲེལ་གྱི་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་ནི། དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་གང་ཞིག དུས་གསུམ་སྐོར་གཅིག་གི་མིང་གཞིར་སྡེ་པ་གསུམ་ཚོགས་ནས་གྲུབ་པའི་བྱ་ཚིག་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། 
ཁང་པ་སོགས། གཞིག་བྱ། འཇིག་བྱེད། བཤིགས་ཟིན། ཤིགས་ཤིག 
ལྟ་བུ་ཙམ་ལས་མང་པོ་མེད་ལ། འདིའི་བྱ་ཚིག་གི་མིང་གཞི་ལ་ཅ་སྡེ་དང༌། བྱེད་ཚིག་གི་མིང་གཞི་ལ་ཞ་སྡེ། འདས་ཚིག་གི་མིང་གཞི་ར་སྡེ་གསུམ་དུ་ངེས་སོ།། 
	བཞི་པ་བརྗོད་བདེར་བྱེད་ཚིག་མ་ནིང་ཐོབ་པའི་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་པ་ནི། དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་པ་གང་ཞིག བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཚིག་གི་སྔོན་འཇུག་མ་ནིང་ཡིན་པ་དང༌། དུས་གསུམ་ཀའི་མིང་གཞི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞིག་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། རྡོ་སོགས་གཅག་བྱ། གཅོག་བྱེད། བཅག ཆོག་ཅིག ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེ་འགའ་ཞིག་དགོད་ན།
			གཅག་བྱ་གཅོག་བྱེད་བཅག་ཆོག་ཅིག།
			གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་བཅད་ཆོད་ཅིག།
			གཅར་བྱ་གཅོར་བྱེད་བཅར་ཆོར་ཞིག།མིག་སོགས				གཅར་བྱ་གཅོར་བྱེད་བཅར་ཆོར་ཞིག།མདུན་དུ
			གཅུ་བྱ་གཅུ་བྱེད་བཅུས་ཆུས་ཤིག།
			གཅུར་བྱ་གཅུར་བྱེད་བཅུར་ཆུར་ཞིག།བསྒྲིམས་ཏེ
			གཅིར་བྱ་གཅིར་བྱེད་བཅིར་ཆིར་ཞིག།
			གཏང་བྱ་གཏོང་བྱེད་བཏང་ཐོང་ཞིག།
			གཏད་བྱ་གཏོད་བྱེད་བཏད་ཐོད་ཅིག།
			གཙབ་བྱ་གཙབ་བྱེད་བཙབས་ཚོབས་ཤིག།
			གཙའ་བྱ་གཙའ་བྱེད་བཙས་བཙོས་ཤིག།
			གཙུབ་བྱ་གཙུབ་བྱེད་བཙུབས་ཚུབས་ཤིག།
			གསག་བྱ་གསོག་བྱེད་བསགས་སོག་ཅིག།།
			གསད་བྱ་གསོད་བྱེད་བསད་སོད་ཅིག།
			གསབ་བྱ་གསོབ་བྱེད་བསབས་སོབ་ཅིག།
			གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་བསལ་སོལ་ཞིག།
			གསིལ་བྱ་གསིལ་བྱེད་བསིལ་སིལ་ཞིག།
			གསོ་བྱ་གསོ་བྱེད་བསོས་སོས་ཤིག།
			འདི་ཡི་བྱ་བྱེད་སྔོན་འཇུག་ག།
			འདས་ལ་སྔོན་འཇུག་བ་ཡིགསྟེ།།
			མིང་གཞི་ཅ་དང་ཏ་ཙ་ས།།
			བཞི་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སེམས།།
དགད་བྱ་དགོད་བྱེད་བགད་དགོད་ཅིག། གཞུང་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་དང་མི་མཐུན
༢ དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ་བཤད་པ། 
		བྱ་ཚིག་ཕོ་ཡིས་འཕུལ་ལ་འདས་པའང་དེ།།
		བྱེད་ཚིག་ཕལ་ཆེར་འཕུལ་མེད་ཅན་དུ་ངེས།།
		སྐབས་འགར་འདས་ལ་རྗེས་འཇུག་ས་རྐྱང་གིས།།
		མཚོན་ནུས་སྟོན་དང་མགོ་ཅན་མང་པའི་སྡེ།།
	དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ་ཞེས་པ་དེ་ནི་བྱ་ཚིག་མ་འོངས་པ་གི་སྔོན་འཇུག་ཕོ་ཡིས་འཕུལ་ལ་འདས་ཚིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཕོ་ཡི་སྔོན་འཇུག་ཐོབ། བྱེད་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ཕལ་ཆེར་འཕུལ་མེད་ཅན་དུ་ངེས་པ། སྐབས་འགར་འདས་ཚིག་ལ་རྗེས་འཇུག་ས་རྐྱང་གི་ནུས་པས་སྟོན་པ་དང༌། སྤྱིར་མགོ་ཅན་མང་བའི་སྡེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་མགོ་ཅན་ཐོབ་པས་ནི་མ་ཁྱབ་བོ། དཔེར་ན། ནོར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། སྒྲུབ་བཞིན་པ། བསྒྲུབས་ཟིན། ལྟ་བུ་དང༌། སྐབས་འགར་འདས་ལ་རྗེས་འཇུག་ས་རྐྱང་གི་ནུས་པས་མཚོན་པ་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་འགྱུར། ལྟ་བཞིན་པ། བལྟས་ཟིན་ལྟ་བུ། འདིའི་སྐོར་མང་ཆེ་བ་ལ་མགོ་ཅན་ཐོབ་ཅིང༌། མི་ཐོབ་པའང་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ་དཔེར་ན། རི་མོ་བསུབ་འགྱུར། སུབ་བཞིན་པ། བསུབས་ཟིན། སུབས་ཤིག་ལྟ་བུ་རྣམས་ཏེ། དུས་གསུམ་གར་མགོ་ཅན་ཐོབ་པའི་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ། ཆོས་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ། སྒྲུབ་བྱེད། བསྒྲུབས། སྒྲུབས་ཤིག་ལྟ་བུ། འདི་དག་ལ་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ་ཟེར་དོན་ནི། སྔོན་འཇུག་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་གིས་ཕལ་ཆེར་དུས་གསུམ་སྐོར་གཅིག་བསྟན་པར་ནུས་པས་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།
	དུས་གསུམ་གར་མགོ་ཅན་མི་ཐོབ་ཅིང་ད་ལྟ་བ་ལ་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པའི་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ། སྡོམ་ཚིག་མདོར་བསྡུས་ཙམ་འགོད་ན།
		བཟའ་བྱ་ཟ་བྱེད་བཟས་ཟོ་ཞིག།
		བཀླག་བྱ་ཀློག་བྱེད་བཀླགས་ཀློགས་ཤིག།
		བསམ་བྱ་སེམས་བྱེད་བསམས་སོམས་ཤིག།
		བགྲུང་བྱ་གྲུངས་བྱེད་བགྲུངས་གྲུངས་ཤིག།
		བཟླུམ་བྱ་ཟླུམ་བྱེད་བཟླུམས་ཟླུམས་ཤིག།
		བརླན་བྱ་རློན་བྱེད་བརླནད་རློནད་ཅིག།
		བསྲང་བྱ་སྲོང་བྱེད་བསྲངས་སྲོངས་ཤིག།
		བསྲབ་བྱ་སྲབ་བྱེད་བསྲབས་སྲོབས་ཤིག།
		བསྲན་བྱ་སྲན་བྱེད་བསྲནད་སྲོནད་ཅིག།
		བསྲེ་བྱ་སྲེ་བྱེད་བསྲེས་སྲེས་ཤིག།
		བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་བསྲེགས་སྲེགས་ཤིག།
		བསྲོ་བྱ་སྲོ་བྱེད་བསྲོས་སྲོས་ཤིག།
		བསླད་བྱ་སླད་བྱེད་བསླད་སློད་ཅིག།
		བསླུ་བྱ་བསླུ་བྱེད་བསླུས་སླུས་ཤིག།
		བསློག་བྱ་སློག་བྱེད་བསློགས་སློགས་ཤིག།
		བསླག་བྱ་སློག་བྱེད་བསླགས་སློགས་ཤིག།
		བརླག་བྱ་རློག་བྱེད་བརླགས་རློགས་ཤིག།
		བརླན་བྱ་རློན་བྱེད་བརླནད་རློནད་ཅིག།
		སྲིང་བྱ་སྲིང་བྱེད་བསྲིངས་སྲིངས་ཤིག།
		བསྲེལ་བྱ་སྲེལ་བྱེད་བསྲེལད་སྲེལད་ཅིག།
	ལྟ་བུ་མང་ཞིང༌། འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། རྒྱས་པ་ནི་འོག་ནས་སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་དགོས་པ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་པར་བྱ་བས་དེར་གཟིགས་དགོས།
ད་ལྟ་བ་ལ་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་པའི་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ། 
		བཅབ་བྱ་འཆབ་བྱེད་བཅབ་ཆོབ་ཅིག
		བཅག་བྱ་འཆག་བྱེད་བཅགས་ཆོགས་ཤིག།
		བཅའ་བྱ་འཆའ་བྱེད་བཅས་ཆོས་ཤིག།
		བཅིབ་བྱ་འཆིབ་བྱེད་བཅིབས་ཆིབས་ཤིག།
		བཅུར་བྱ་འཇུར་བྱེད་བཅུརད་ཅུརད་ཅིག།
		བཏོག་བྱ་འཐོག་བྱེད་བཏོགས་ཐོགས་ཤིག།
		བཏིམ་བྱ་འཐིམས་བྱེད་བཏུམས་ཐུམས་ཤིག།
		བཙམ་བྱ་འཚམས་བྱེད་བཙམས་ཚོམས་ཤིག།
		བཙོ་བྱ་འཚོད་བྱེད་བཙོས་ཚོས་ཤིག།
		བཤད་བྱ་འཆད་བྱེད་བཤད་ཤོད་ཅིག། ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།།
རྗེས་འཇུག་ས་ཡིག་གིས་འདས་སྐུལ་བསྟན་པའི་དུས་གསུམ་བྱེ་བྲག་པ། 
			བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་བལྟས་ལྟོས་ཤིག།
			བརྫུ་བྱ་རྫུ་བྱེད་བརྫུས་བརྫུས་ཤིག།
			བསྐྱི་བྱ་སྐྱི་བྱེད་བསྐྱིས་སྐྱིས་ཤིག།
			བརྐུ་བྱ་རྐུ་བྱེད་བརྐུས་རྐུས་ཤིག།
			བརྗེ་བྱ་རྗེ་བྱེད་བརྗེས་རྗེས་ཤིག།
			བརྫི་བྱ་རྫི་བྱེད་བརྫིས་རྫིས་ཤིག།
			བཟླ་བྱ་ཟླ་བྱེད་བཟླས་ཟློས་ཤིག།
			བཟླ་བྱ་ཟློ་བྱེད་བཟློས་ཟློས་ཤིག།
			ལྟ་བུ་སྟེ། རིགས་འགྲེ་ཤེས་པར་བྱའོ།།
༣ དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བ་ནི། 
			གང་ཞིག་དུས་གསུམ་ཚིག་ལ་འཕུལ་མེད་ཅིང༌།།
			ཡོད་ཀྱང་འཕུལ་ཡིག་ལས་འགྱུར་མེད་དང༌།།
			འགྱུར་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་པོ་ལས།།
			མི་མཐུན་པ་ནི་ཐོར་བུ་བ་ཞེས་བརྗོད།།
	དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བ་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དུས་གསུམ་ག་སྟོན་པའི་ལས་ཚིག་ལ་འཕུལ་ཡིག་མེད་པ་ནི། གོ་བདེའི་ཆེད་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་སྒྲིག་ན།
			གོ་བྱ་གོ་བྱེད་གོ་གོ་ཞིག།
			ན་བྱ་ན་བྱེད་ན་ན་ཞིག།
			ཉོ་བྱ་ཉོ་བྱེད་ཉོས་ཉོས་ཤིག།
			རེག་བྱ་རེག་བྱེད་རེག་རེག་ཅིག།
			དུབ་བྱ་དུབ་བྱེད་དུབ་དུབ་ཅིག།
			སིམ་བྱ་སིམ་བྱེད་སིམ་སིམ་ཞིག།
			དེ་སོགས་རྐྱང་པའི་མིང་གཞི་ཡིན།།
			འདི་ཡི་བྱེད་འབྲེལ་བྱེད་མེད་སོགས།།
			མགོ་ཅན་མེད་པའི་བྱ་ཚིག་ཡིན།།
			དེས་མཚོན་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས།།
			སྤང་བྱ་སྤོང་བྱེད་སྤངས་སྤོངས་ཤིག།
			བླང་བྱ་ལེན་བྱེད་བླངས་ལོངས་ཤིག།
			བླུད་བྱ་བླུད་བྱེད་བླུད་བླུད་ཅིག། 
			སྤྲད་བྱ་སྤྲོད་བྱེད་སྤྲད་སྤྲོད་ཅིག། 
			བྱམས་བྱ་བྱམས་བྱེད་བྱམས་བྱམས་ཤིག།
			སྡང་བྱ་སྡང་བྱེད་སྡང་སྡང་ཞིག། 
			གླེང་བྱ་གླེང་བྱེད་གླེང་གླེངས་ཤིག།
			སྤུང་བྱ་སྤུང་བྱེད་སྤུངས་སྤུངས་ཤིག།
			སྤུད་བྱ་སྤུད་བྱེད་སྤུད་སྤུད་ཅིག།
			སྤོ་བྱ་སྤོ་བྱེད་སྤོས་སྤོས་ཤིག།
			དེ་དག་མགོ་འདོགས་བརྩེགས་པའི་རིགས།
			འདིས་མཚོན་མང་དུ་ཤེས་པར་བྱ།།
	གཉིས་པ་འཕུལ་ཡིག་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བ་ནི། དཔེར་ན། བླ་མ་ལ། བསྟོད་ཚར། བསྟོད་བཞིན་པ། བསྟོད་པར་འགྱུར། ལྟ་བུ། འདིའི་རིགས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་ཟེར། གོ་བདེའི་ཆེད་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་བསྡུས་ན།
		གཉུལ་བྱ་གཉུལ་བྱེད་གཉུལད་ཉུལ་ཅིག། 
		གཉེར་བྱ་གཉེར་བྱེད་གཉེརད་གཉེརད་ཅིག།
		གཏམ་བྱ་གཏམ་བྱེད་གཏམས་གཏམས་ཤིག།
		གཏུབ་བྱ་གཏུབ་བྱེད་གཏུབ་གཏུབས་ཤིག།
		གཟིགས་བྱ་གཟིགས་བྱེད་གཟིགས་གཟིགས་ཤིག།
		དཔྱད་བྱ་དཔྱོད་བྱེད་དཔྱད་དཔྱད་ཅིག།
		དཔྱང་བྱ་དཔྱོང་བྱེད་དཔྱངས་དཔྱོངས་ཤིག།
		དབང་བྱ་དབང་བྱེད་དབང་དབང་ཞིག།
		བསྟོད་བྱ་བསྟོད་བྱེད་བསྟོད་བསྟོད་ཅིག།
		བཞུགས་བྱ་བཞུགས་བྱེད་བཞུགས་བཞུགས་ཞིག།
		བཤུ་བྱ་བཤུ་བྱེད་བཤུས་བཤུས་ཤིག།
		བགྲོད་བྱ་བགྲོད་བྱེད་བགྲོད་བགྲོད་ཅིག།
		བགྲད་བྱ་བགྲད་བྱེད་བགྲད་བགྲོད་ཅིག། 
		བཀན་བྱ་བཀན་བྱེད་བཀན་བཀན་ཅིག།
		འགྲན་བྱ་འགྲན་བྱེད་འགྲན་འགྲན་ཅིག།།
		འཇབ་བྱ་འཇབ་བྱེད་འཇབས་འཇབས་ཤིག།
		འཐེན་བྱ་འཐེན་བྱེད་འཐེནད་འཐེནད་ཅིག།
		འཕྱ་བྱ་འཕྱ་བྱེད་འཕྱས་འཕྱས་སིག།
		འཕྱག་བྱ་འཕྱག་བྱེད་འཕྱགས་འཕྱོགས་སིག།
		མཁྱེན་བྱ་མཁྱེན་བྱེད་མཁྱེནད་མཁྱེནད་ཅིག།
		མཁས་བྱ་མཁས་བྱེད་མཁས་མཁས་ཤིག།
		འདི་རིགས་སྔོན་ཇུག་བ་ད་འ།།
		གསུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཉུང་བ་ཡིན།།
		ག་ཉིད་ཅུང་མང་མ་ཡིག་ནི།།
		ཕལ་ཆེར་འདི་ཡི་ཁྱབ་པར་བསྡུས།།
	གསུམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བ་ནི། དུས་གསུམ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག ཐོར་བུའི་རིགས་སྔ་མ་གཉིས་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རིགས་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ནོར་སོགས། དབྲོག་བྱ། འཕྲོག་བྱེད། འཕྲོགས། ཕྲོགས་ཤིག ལྟ་བུ། གོ་བདེ་བའི་ཆེད་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་བསྡུས་ན།
			དབྲལ་བྱ་འཕྲལ་བྱེད་ཕྲལད་ཕྲོལད་ཅིག། 
			དབྲོག་བྱ་འཕྲོག་བྱེད་འཕྲོགས་ཕྲོགས་ཤིག།
			དབུབ་བྱ་འབུབ་བྱེད་ཕུབ་ཕུབས་ཤིག།
			དབིག་བྱ་འབིགས་བྱེད་ཕིགས་ཕིགས་ཤིག།
			དབུལ་བྱ་འབུལ་བྱེད་ཕུལ་ཕུལ་ཞིག།
			དབྲི་བྱ་འབྲི་བྱེད་བྲིས་བྲོས་ཤིག།
			དབྲི་བྱ་འཕྲི་བྱེད་འཕྲིས་ཕྲིས་ཤིག།
			དབྲལ་བྱ་འབྲལ་བྱེད་ཕྲལ་ཕྲོལ་ཞིག།
			དབུར་བྱ་འབུར་བྱེད་ཕུར་ཕུར་ཅིག།
			དབག་བྱ་འབག་བྱེད་འབགས་ཟིན་ཏོ།།
			དབབ་བྱ་འབེབས་བྱེད་ཕབ་ཕོབས་ཤིག།
			དབོ་བྱ་འབོ་བྱེད་འཕོས་ཕོས་ཤིག།
			དབོག་བྱ་འབོག་བྱེད་ཕོག་ཕོགས་ཤིག།
			དབྱུག་བྱ་འབྱུག་བྱེད་བྱུགས་བྱུགས་ཤིག།
			དབྱེ་བྱ་འབྱེད་བྱེད་ཕྱེ་ཕྱེས་ཤིག།
			འདི་དག་མིང་གཞི་པ་སྡེར་ངེས།།
			འཁྱེར་བྱ་འཁྱེར་བྱེད་ཁྱེར་ཁྱེརད་ཅིག།
			འགྲུབ་བྱ་འགྲུབ་བྱེད་གྲུབ་ཟིན་ཏོ།།
			འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་ཕྱིན་སོང་ཞིག།
			འགྱེས་བྱ་འགྱེས་བྱེད་གྱེས་ཟིན་ཏོ།།
			འགུམ་བྱ་འགུམ་བྱེད་གུམས་ཟིན་ཏོ།།
			འགས་བྱ་འགས་བྱེད་གས་ཟིན་ཏོ།།
			འཆར་བྱ་འཆར་བྱེད་ཤར་འཆར་ཞིག།
			འཛད་བྱ་མཛད་བྱེད་ཟད་འཛོད་ཅིག།
			འགྱུར་བྱ་འགྱུར་བྱེད་གྱུརད་གྱུར་ཅིག།
			འབུད་བྱ་འབུད་བྱེད་བུད་བུད་ཅིག།
			འདི་དག་བྱ་བྱེད་སྔོན་འཇུག་འ།།
			འདིས་མཚོན་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས།།
	གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་མ་ཁྱབ་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཚིག་གཞན་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་ཤེས་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཚིག་ལ་རག་ལས་པས་གནད་འདི་དག་ལ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་སྣང་ངོ༌།།
	གཞན་ཡང་ཚིག་གྲོགས་ཀྱི་དུས་གསུམ་གསལ་བྱེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། བྱས། ཚར། གྲུབ། ཟིན། གྱུར། ལྟ་བུ་འདས་པ་གསལ་བྱེད་དང༌། བཞིན་པ། སྐབས། སྒང༌། ཀྱིན་རྣམས་ད་ལྟ་བ་གསལ་བྱེད་དང༌། འགྱུར། ཁ་མ། ཉེ། རྒྱུ་རྣམས་མ་འོངས་པ་གསལ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱས། སེམས་བསྐྱེད་ཚར། བསྐྱེད་ཟིན། བསྐྱེད་པར་གྱུར། སྒྲུབ་ནས་གྲུབ། ལྟ་བུ་འདས་པ་དང༌། སྐྱེད་བཞིན་པ། སྐྱེད་པའི་སྐབས། སྐྱེད་པའི་སྒང༌། སྐྱེད་ཀྱིན་འདུག་ལྟ་བུ་ལྟ་བ། བསྐྱེད་པར་འགྱུར། བསྐྱེད་ཁ་མ། བསྐྱེད་ལ་ཉེ། བསྐྱེད་རྒྱུ་རེད། ལྟ་བུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཚིག་གྲོགས་ཀྱིས་དུས་གསལ་པར་བྱེད་པས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་གསལ་བྱེད་དུ་འཇོག་དགོས་སོ།།

༨༽ བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དུས་གསུམ་བཤད་པ། 	རྟགས་འཇུག་གི་སྐབས་ནས་སྟོན་པའི་དུས་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་སོགས་ལ་འཕོ་འགྱུར་རམ་འགུལ་སྐྱོད་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་མི་རུང་ཞིང༌། བུམ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རིམ་གྱིས་ཆགས་པ་དང་ཡང་ན་བཅག་པ་ལྟ་བུའི་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བའམ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་པའི་ཆ་ལ་འདིར་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་གནད་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། བུམ་པ་རང་ཉིད་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད། བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཆག་འཇིག་གི་བྱ་བ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་གཉིས་མ་འཁྲུལ་བ་བྱེད་དགོས།
	༩༽ དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ།  	དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་མ་ཁྱབ་པའི་བྱ་བ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཆུ་འཁྱིལ། མེ་འབར། འཁོར་ལོ་འཁོར་ལྟ་བུ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་མ་བསྡུས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་མ་འབྲེལ་བའི་ལས་སམ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་འདིས་ནི། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་མི་འབྲེལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་བདག་གཞན་ལས་ལོགས་སུ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེས་ན་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན། ཆུ་འཁྱིལ། ང་འགྲོ། སྐུ་འཁྲུངས། ལྟ་བུ། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དེས་སྤྱིར་བྱ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་མོད་ཀྱང་དམིགས་བསལ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེ་ནའང་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། 
སྔོན་འཇུག་རྣམས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དངོས་བཤད་པ།  
	གཉིས་པ་སྔོན་འཇུག་རྣམས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དངོས་བཤད་པ་ལ། དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར་བ་དང༌། ལན་གྱིས་བསྙད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། 
རྩ་བར། 	ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བྱེད་ཅེ་ན།།
	ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་དང༌། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ། དུས་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་གོ་བ་ལེགས་པར་ཤེས་ནས། ད་ནི་སྔོན་འཇུག་ལྔ་པོ་དེ་དག་རང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞི་རྣམས་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཞེས་དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར་བའོ།།
	གཉིས་པ། ལན་གྱིས་བསྙད་པ་ལ་བཞི། སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ། མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ། མོ་ཡིག་འ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ། ཤིན་ཏུ་མོ་མ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས།

༡༽ སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་བ་ཡིག་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ། 	དང་པོ་སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
རྩ་བ་ལས། ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་བསྒྲུབ་ཕྱིར།། 
ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་འཇུག་ལྔ་ཡི་ནང་ནས་ཕོ་ཡིག་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་འདས་པ་དང༌། དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་གཞན། བྱ་བའི་ལས་དང་བྱེད་པའི་ལས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་བྱ་བའི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ་དེའི་ཆེད་དུ་འཇུག་གོ
	 སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་བ་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། ལམ་བཀག གཞུ་བཀང༌། ཆུས་བཀང༌། འབར་རྫས་བཀད། གྱེན་དུ་བཀན། ཁ་བཀབ། ཟུར་དུ་བཀར། བལ་བཀལ། འཁལ་བཀལ།  ཁ་བཀས། གཞུ་བཀུག མཚོན་ཆས་བཀུམས། གོང་དུ་བཀུར། སྨན་བཀུས། དཔའ་བཀོང༌། ཐོ་བཀོད། ཟུར་དུ་བཀོལད། 
	གྱེན་དུ་བཀྱགས། ཐག་པས་བཀྱིགས། གཡུལ་བཀྱེས། བཀའ་བཀྱོན། འོད་ཀྱིས་བཀྲགས། ལེགས་པར་བཀྲབས། མེ་ཏོག་བཀྲམས། དགོངས་པ་བཀྲལད། ལམ་ལ་བཀྲིས། ཕྱེ་མ་བཀྲུམས། གོས་བཀྲུས། ནོར་གྱིས་བཀྲེན། གྲོད་པ་བཀྲེས། བླ་མ་བཀྲོངས། རོལ་མོ་བཀྲོལད། ཆིངས་ཐག་བཀྲོལ། ཆོས་བཀླགས། རྒྱན་ཆ་བཀླུབས།
	འདོད་པས་བརྐམས། ནོར་བརྐུས། ས་བརྐོས། ཐུགས་དམ་བསྐངས། ཉི་མས་བསྐམས། ཡུལ་གྱིས་བསྐལད། རྒྱན་བསྐུགས། ནོར་བསྐུངས། ལག་པ་བསྐུམས། ཡི་གེ་བསྐུར། གཞན་ལ་བསྐུལད། སྣུམ་བསྐུས། ཚོགས་འདུ་བསྐོངས། གོས་བསྐོན། མཆོད་རྟེན་བསྐོར། ཇ་བསྐོལ། དཔོན་བསྐོས། ལག་པ་བརྐྱངས། འཁོར་བསྐྱངས། ཉམ་ཆུང་བསྐྱབས། སྣོད་དུ་བསྐྱམས། བཟླས་པའི་བསྐྱརད། གཞན་དུ་བསྐྱལད། དངོས་རྫས་བསྐྱས། ཆུ་བསྐྱིལད། དངུལ་བསྐྱིས། སྐྱུག་པ་བསྐྱུགས། ཁེངས་བསྐྱུངས། དྲན་པས་བསྐྱུད། གད་སྙིགས་བསྐྱུརད། འབྲས་བུ་བསྐྱེད། སྐེ་བསྐྱོགས། མདུན་དུ་བསྐྱོད། རླུང་གིས་བསྐྱོད། རྟ་ལ་བསྐྱོནད། གནས་ནས་བསྐྲད། ལམ་དུ་བསྐྲིས། ཟས་ལ་བསྐྲུས། གཉིད་བསྐྲོགས། 
	ལམ་བགགས། གད་མོ་བགད། ཚོད་བགམས། རྐང་པས་བགོམས། ནོར་བགོས། དུས་བགྱངསངག་སྒྲོན་ལས་འབྱུང། བྱ་བ་བགྱིས། གྲངས་བགྲངས། རྡོ་བགྲིལད། ལྤགས་པ་བགྲུས། ཆུ་བགྲུངས། ན་ཚོད་བགྲོས། རྐང་པས་བགྲོད། བཀའ་བགྲོས། མངོན་པས་བརྒྱགས། ཐག་པས་བརྒྱངས། སྒོ་བརྒྱབས། དྲན་མེད་བརྒྱལད། ཐང་དུ་བརྒྱུགས། ཞལ་ནས་བརྒྱུད། ཕྲེང་བ་བརྒྱུས། གནའ་བསྒགས། ཆུས་བསྒངས། ཉེས་ཅན་བསྒབས། གྲོགས་བསྒུགས། མགོ་བསྒུརད། ས་བསྒུལད། ཁ་བསྒོངས། ལམ་བསྒོམས། བཀའ་བསྒོས། ལུས་བསྒྱིངས། སྐད་བསྒྱུརད། གད་སྐྱར་དུ་བསྒྱེལད། དྲིལ་བུ་བསྒྲགས། ཇ་བསྒྲངསགྲང་བཅུག་པ། རྐང་པ་བསྒྲད། བགེགས་བསྒྲལད། དཔུང་བསྒྲིགས། མིག་བསྒྲིབས། བློ་བསྒྲིམས། ཟླ་བསྒྲིལད། ཡར་བསྒྲུགས། ཆུ་བསྒྲུངས། འགྲན་ཟླས་བསྒྲུནད། ཆོས་བསྒྲུབས། རིགས་བསྒྲེས། གྱེན་དུ་བསྒྲེངས། ཐག་པས་བསྒྲོགས། གོམ་པས་བསྒྲོད། མར་མེ་བསྒྲོན། 
	ནོར་གྱིས་བརྔནད། ཟས་ལ་བརྔབས། འདོད་པས་བརྔམས། རྩྭ་བརྔས། དབུགས་བརྔུབས། ཡོས་བརྔོས། རི་དྭགས་བརྔོནད། དཔོན་ལ་བསྔགས། སྦས་པ་བསྔོགས། དགེ་བ་བསྔོས། 
	དཀར་ཡོལ་བཅག ལག་ཏུ་བཅངས། གྲིས་བཅད། ཉེས་པ་བཅབས། མདུན་དུ་བཅརད། ཁྲིམས་བཅས། ཐག་པས་བཅིངས། རྟ་ལ་བཅིབས། གསེབ་ཏུ་བཅུམ། འོག་ཏུ་བཅུར། སོས་བཅེམས། སྤུངས་པའི་བཅེརད། དགྲ་བོ་བཅོམ། ནོར་རྫས་བཅོལད། སྐྱོན་བཅོས། 
	རྔམས་པའི་བརྗིད། སེམས་ཀྱིས་བརྗེད། ནོར་བརྗེས། ཚིག་གིས་བརྗོད། 
	གྲོད་པ་བརྙངས། ནོར་སྐྱིན་པའི་བརྙནད། ལག་པ་བརྙབས། གཞན་གྱིས་བརྙས། ནོར་བརྙསཉོས་པའི་བརྡ་རྙིང། ཟས་བརྙིངས། དབུ་བརྙེས། ཆུ་བརྙོགས། 
རྗེས་སུ་བསྙགས། ལན་གྱིས་བསྙད། སེམས་བསྙོམས། ཕྲུ་གུ་བསྙལད། ལག་པ་བསྙལད། ཚགས་ཀྱིས་བསྙིགས། ཐང་ལ་བསྙིལད། ལག་པས་བསྙུགས། མང་པོ་ལས་བསྙུངས། སྐུ་བསྙུནད། གོས་བསྙུལདབཀྲུ་བའི་བརྡ་རྙིང་། ལམ་དུ་བསྙེགས། འཇིགས་པའི་བསྙེངས། སྔགས་ཀྱིས་བསྙེནད། ཁེངས་པས་བསྙེམས། རི་མོས་བསྙེརདགཉེར་མ་འདུས་པ། ཐུགས་ཀྱིས་བསྙེལད། ཆུ་བསྙོགས། གནས་ལུགས་ལ་བསྙོནད། རྩེ་ནས་བསྙོརད། ཁྲུས་ཀྱི་བསྙོལད། 
	རྟོག་པས་བརྟགས། ཡི་གེ་བཏང༌། ཇ་བཏུང༌། གུས་པས་བཏུད། རྟ་རྒོད་བཏུལ། ཁོང་ཁྲོས་བཏུམས། བདུལ་བཏུལ། ཀུན་ལས་བཏུས། གྱེན་དུ་བཏེགས། མེ་ཏོག་བཏོགས། གཞན་ལ་བཏོད། མིག་བཏོན། 
	བློས་བརྟགས། བྲེལ་བས་བརྟབས། གོས་དུ་བརྟས། བརྩོན་པས་བརྟུནད། བློ་བརྟུལད། གྱང་ལ་བརྟེནད། རྟ་བརྟོད། ཕྱོགས་སུ་བརྟོལད། ལྟེབ་ཆག་བལྟབས། སྐུ་བལྟམས། མིག་གིས་བལྟས། རྒྱུ་ལ་བལྟོས། སྦྱིན་པ་བསྟངསབཏང་དང་འདྲ། ཕན་པའི་བསྟངསསྟོངས་གྲོགས། སྒ་བསྟད། ཆོས་བསྟནད། ཞལ་དུ་བསྟབས། གྲལ་བསྟརད། སྐྱོན་གྱིས་བསྟིངས། ནང་དུ་བསྟིམས། ཐག་པ་བསྟུངས། རྒྱུན་བསྟུད། དཔོན་ལ་བསྟོད།
	དཔོན་པོ་བདམས། བདེན་པ་བདརད། ཕྱོགས་སུ་བདལད། རླུང་གིས་བདས། མེ་ལ་བདུག པི་ཝང་བདུངས། འཕེལ་བའི་བདོ། ནོར་གྱིས་བདོགས། 
ཐལ་མོ་བརྡབས། རྡོ་ལ་བརྡརད། ཕྱོགས་ཀུན་བརྡལད། རྒྱུད་མང་བརྡུངས། མཚོན་ཆས་བརྡེགས། ལྕེས་བལྡགས། ཉེས་པས་བསྡིགས། ལེགས་ཆ་བསྡུས། གཅིག་ཏུ་བསྡེབས། ཉེ་བའི་བསྡོགས། མཉམ་དུ་བསྡོངས། གྲངས་ཁ་བསྡོམས། སྐུ་ལ་བསྡོས། 
	སེམས་ལ་བརྣགས། ཟས་ཀྱི་བརྣངས། ནན་གྱིས་བརྣནད། དུས་བརྣུརད། ས་འོག་ཏུ་བརྣོགས། རྨས་པའི་བརྣོད། གྲངས་ཀ་བསྣནད། དབུ་ཞྭ་བསྣབས། ཕྱག་ཏུ་བསྣམས། ཐག་པ་བསྣརད། ཕྱིར་བསྣུད། ནུ་མ་བསྣུནད། ཆོས་བསྣུབས། དུས་བསྣུརད། སྟན་བསྣེམས། རྩམ་པ་བསྣོགས། བློ་བསྣོརད། གྲོགས་དང་བསྣོད། རྩམ་པ་བསྣོས།
	ཆུ་བཙགས། གསེབ་ཏུ་བཙངས། དུས་བཙངས། ཤ་བཙབས། ནོར་བཙལད། བུ་བཙས། སྣུམ་བཙིར། ཤིང་བཙུགས། ནང་དུ་བཙུད། གཙིབ་ཤིང་གིས་བཙིབས། རུས་པ་བཙོག ནོར་བཙོངས། ཤ་བཙོས། 
གནོལ་བརྩངས། རིགས་པས་བརྩད། གཞུང་བརྩམས། ཁང་པ་བརྩིགས། གྲངས་ཀ་བརྩིས། མགྲོན་པོ་བརྩུས། གོང་དུ་བརྩེགས། ཆོས་ལ་བརྩོནད། ཚོགས་བསྩགས། རྨོངས་པ་བསྩངས། བཀའ་བསྩལད། འོད་ཀྱིས་བསྩལད། 
	ནང་དུ་བརྫངས། སྟེང་དུ་བརྫབས། རྩམ་པ་བརྫིས། ཡ་རབས་བརྫུས། ཕུ་དུང་བརྫེས། 
	མདུན་དུ་བཞག བཞད་མོ་བཞད། ཕག་ཏུ་བཞབས། སྐྲ་བཞརད། ཁྲི་ལ་བཞུགས། ལམ་དུ་བཞུད། མར་བཞུས། རྟ་ལྕག་གིས་བཞུས། ཡར་བཞེངས། ཐུགས་ཀྱིས་བཞེད། ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཤིང་གཞོགས། འོ་མ་བཞོས། 
	དགྲ་ལ་བཟབས། ཟས་བཟས། བློ་ལ་བཟུང༌། ཟུར་དུ་བཟུར། ཕོར་བ་བཟེད། ཁོང་ཁྲོར་བཟོད། ལས་ཀ་བཟོས། སྔགས་བཟླས། དྲི་བ་བཟླུགས། གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། བར་ཆོད་བཟློགས། ཡང་ཡང་བཟློས། 
	ནོར་བརླགས། སེམས་བརླངས། ཆུས་བརླནད། བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཁེངས་པས་བརླམས། བརྟན་པོའི་བརླིངས། ཡིད་བརླུགས། ཁོག་ཏུ་བརློངསཆུབ་པ། 
	སྡིག་པ་བཤགས། ལམ་བཤངས། སྐད་ཆ་བཤད། མཆོད་པ་བཤམས། ལམ་དུ་བཤརད། གྲོད་པ་བཤལད། ལུག་བཤས། རྩིག་པ་བཤིགས། མཉམ་དུ་བཤིབས། ཟས་བཤུགས། འཕྱ་སྨད་ཀྱིས་བཤུངས། ངུ་བའི་བཤུམས། མེར་བཤུརད། པགས་པ་བཤུས། དཔོན་གྱིས་བཤེར། ཆུས་བཤེར། ལས་ཀ་ལས་བཤོལད། མཛའ་མོ་དང་བཤོས། ཚོགས་བསགས། སྐྱོ་བ་བསངས། དགྲ་བསད། དྲིན་ལན་བསབས། སེམས་ཀྱིས་བསམས། དྲི་མ་བསལད། རལ་པ་བསིགས། ཆང་བསིངས། ཐུགས་བསུནད། རི་མོ་བསུབས། ཁ་བསུམས། མགྲོན་པོ་བསུས། བལ་བསེད། ལམ་གྱི་བསེལད། ཚོགས་བསོགས། 
	དྲང་པོར་བསྲངས། བཟོད་པས་བསྲནད། ལག་པ་བསྲེངས། ནོར་བསྲུས། དམག་གིས་བསྲུངས། སེམས་བསྲུནད། ཇ་བསྲུབས། བསྲུལ་པོས་བསྲུལད། མེ་ལ་བསྲེགས། ཡུན་རིང་དུ་བསྲེལད། མཉམ་དུ་བསྲེས། མེ་ལ་བསྲོས། ཟས་བསླངས། སྐྱོན་གྱིས་བསླད། ཕྱོགས་སུ་བསླན། ཆོས་ལ་བསླབས། གྲོགས་ཀྱིས་བསླུས། དངུལ་ཕྱིར་བསློགས། གོས་སོགས་ཕྱི་ནང་བསླགས། ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །
	གོང་གསལ་དཔེར་བརྗོད་དེ་དག་ལས་བསྒྲུབས་དང་བསྒྱུརད་ལྟ་བུའི་ཡང་འཇུག་ཡོད་པའི་བྱ་ཚིག་དེ་རིགས་ལ་བ་ཡིག་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་པ་ཙམ་ལས། གཙོ་བོ་དུས་འདས་པ་ནི་ཡང་འཇུག་གི་ནུས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དུས་མ་འོངས་པར་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལས་བ་འཕུལ་གྱིས་དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་བྱེད། ཡང་འཇུག་གིས་མ་འོངས་པ་ལ་མི་འཁྲུུལ་པ་བྱེད་པས་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཤིང༌། བཀག་དང་བཀང་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་འཇུག་གི་ནུས་པ་ཁོ་ནས་དུས་འདས་པ་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །
༈ སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གྱེན་དུ་བཀན་བྱ། བཀུ་བྱའི་སྨན། བཀུར་བྱའི་བླ་མ། བཀོང་བྱའི་དཔའ། ཟུར་དུ་བཀོལ་བྱ། བཀའ་བཀྱོན་བྱ། བཟང་ཕྱོགས་བཀྲབ་བྱ། འགྲེལ་པའི་བཀྲལ་བྱ། ལམ་ལ་བཀྲི་བྱ། གྲོད་པ་བཀྲེས་བྱ། རྫས་བརྐུ་བྱ། ས་བརྐོ་བྱ། ཆུ་བརྐྱལ་བྱ། ལག་པ་བརྐྱང་བྱ། ཆགས་པའི་བརྐམ་བྱ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་བྱ། ནོར་བསྐུག་བྱ། ནོར་བསྐུང་བྱ། སྨན་བསྐུ་བྱ། རྐང་པ་བསྐུམ་བྱ། ཡི་གེ་བསྐུར་བྱ། དཔོན་ལ་བསྐུལ་བྱ། ཉི་མའི་བསྐམ་བྱ། དཔོན་བསྐོ་བྱ། ཐུགས་དམ་བསྐང་བྱ། ཚོགས་འདུ་བསྐང་བྱ། གོས་བསྐོན་བྱ། མཆོད་རྟེན་བསྐོར་བྱ། ཟུར་དུ་བསྐོལ་བྱ། དངོས་རྫས་བསྐྱ་བྱ། དངུལ་དངོས་བསྐྱི་བྱ། ཆུ་བསྐྱིལ་བྱ། སྐྱུགས་པ་བསྐྱུག་བྱ། ཁེངས་པ་བསྐྱུང་བྱ། དྲན་པས་བསྐྱུད་བྱ། གད་སྙིགས་བསྐྱུར་བྱ། ཁ་བསྐྱེང་བྱ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་བྱ། མགྲོན་པོ་བསྐྱེལ་བྱ། སྐེ་བསྐྱོག་བྱ། བྱམས་བརྩེས་བསྐྱང་བྱ། ལམ་དུ་བསྐྱོད་བྱ། རླུང་གིས་བསྐྱོད་བྱ། རྟ་ལ་བསྐྱོན་བྱ། ཉམས་ཐག་བསྐྱབ་བྱ། ཆུ་བསྐྱམ་བྱ། བཟློས་པའི་བསྐྱར་བྱ། རྒྱབ་ནས་བསྐྱོར་བྱ། བགེགས་བསྐྲད་བྱ། ལམ་དུ་བསྐྲིན་བྱ། ཁྲིད་པའི་བསྐྲི་བྱ། ཟས་ལ་བསྐྲུ་བྱ། གསར་པ་སོགས་བསྐྲུན་བྱ། གཉིད་བསྐྲོག་བྱ། 
	ལམ་བགག་བྱ། གད་མོ་བགད་བྱ། ཚོད་བགམ་བྱ། རྐང་པས་བགོམ་བྱ། གོ་ཆ་སོགས་བགོ་བྱ། ནོར་བགོ་བྱ། ལམ་དུ་བགོར་བྱ། 
དུས་བགྱང་བྱ། བྱ་བ་བགྱི་བྱ། གྲངས་བགྲང་བྱ། མིག་བགྲད་བྱ། འབྲས་སོ་བགྲུ་བྱ། ཆུ་བགྲུང་བྱ། ན་ཚོད་བགྲོ་བྱ། རྐང་པས་བགྲོད། བཀའ་བགྲོ་བྱ། མངོན་པས་བརྒྱག་བྱ། ཐག་པས་བརྒྱང་བྱ། སྒོ་བརྒྱབ་བྱ། དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བྱ། ཐང་དུ་བརྒྱུག་བྱ། ཞལ་ནས་བརྒྱུད་བྱ། ཕྲེང་བ་བརྒྱུ་བྱ། མནའ་བསྒག་བྱ། ཆུས་བསྒང་བྱ། ཉེས་ཅན་བསྒབ་བྱ། གྲོགས་བསྒུག་བྱ། མགོ་བསྒུར་བྱ། ས་བསྒུལ་བྱ། ཁ་བསྒོང་བྱ། ལམ་བསྒོམ་བྱ། བཀའ་བསྒོ་བྱ། ལུས་བསྒྱིང་བྱ། སྐད་བསྒྱུར་བྱ། གད་སྐྱར་དུ་བསྒྱེལ་བྱ། དྲིལ་བུ་བསྒྲག་བྱ། ཇ་བསྒྲང་བྱགྲང་བཅུག་པ། རྐང་པ་བསྒྲད་བྱ། བགེགས་བསྒྲལ་བྱ། དཔུང་བསྒྲིག་བྱ། མིག་བསྒྲིབ་བྱ། བློ་བསྒྲིམ་བྱ། ཟླ་བསྒྲིལ་བྱ། ཡར་བསྒྲུག་བྱ། ཆུ་བསྒྲུང་བྱ། འགྲན་ཟླས་བསྒྲུན་བྱ། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ། རིགས་བསྒྲེ་བྱ། གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བྱ། ཐག་པས་བསྒྲོག་བྱ། གོམ་པས་བསྒྲད་བྱ། མར་མེ་བསྒྲོན་བྱ། ནོར་གྱིས་བརྔན་བྱ། ཟས་ལ་བརྔབ་བྱ། འདོད་པས་བརྔམ་བྱ། རྩྭ་བརྔ་བྱ། དབུགས་བརྔུབ་བྱ། ཡོས་བརྔོ་བྱ། རི་དྭགས་བརྔོན་བྱ། དཔོན་པོ་ལ་བསྔགས། སྦས་པ་བསྔོག་བྱ། དགེ་བ་བསྔོ་བྱ། 
	ཁྲིམས་བཅའ་བྱ། ཐག་པས་བཅིང་བྱ། རྟ་ལ་བཅིབ་བྱ། གསེབ་ཏུ་བཅུམ་བྱ། འཇུར་བའི་བཅུར་བྱ། སོས་བཅེམ་བྱ། སྤུངས་པའི་བཅེར་བྱ། ནོར་རྫས་བཅོལ་བྱ། སྐྱོན་བཅོ་བྱ། 
	སེམས་ཀྱིས་བརྗེད་བྱ། ནོར་བརྗེ་བྱ། ཚིག་གི་བརྗོད་བྱ། 
	གྲོད་པ་བརྙང་བྱ། ནོར་བརྙ་བྱཉོ་བའི་བརྡ་རྙིང་། ནོར་བརྙན་བྱསྐྱིན་པ་དང་གཡར་བའི་བརྡ་རྙིང་། ལག་པ་བརྙབ་བྱ། གཞན་གྱིས་བརྙས་བྱ། ཟས་བརྙིང་བྱ། དབུ་བརྙེས་བྱ། ཆུ་བརྙོག་བྱ། 
རྗེས་སུ་བསྙག་བྱ། ལན་གྱིས་བསྙད་བྱ། ལག་པ་བསྙབ་བྱ། སེམས་བསྙོམ་བྱ། ཕྲུ་གུ་བསྙལ་བྱ། ཚགས་ཀྱིས་བསྙིག་བྱ། ཐང་ལ་བསྙིལ་བྱ། བྱུག་པའི་བསྙུག་བྱ། མང་པོ་ལས་བསྙུང་བྱ། སྐུ་བསྙུན་བྱ། གོས་བསྙུལ་བྱབཀྲུ་བའི་བརྡ་རྙིང། ལམ་དུ་བསྙེག་བྱ། འཇིགས་པའི་བསྙིང་བྱ། སྔགས་ཀྱིས་བསྙེན་བྱ། ཁེངས་པས་བསྙེམ་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་བསྙེལ་བྱ། ཆུ་བསྙོག་བྱ། གནས་ལུགས་ལ་བསྙོན་བྱ། རྩེ་ནས་བསྙོར་བྱ། ཁྲུས་ཀྱི་བསྙོལ་བྱ། 
	ཆུས་བཏམ་བྱ། བློས་བརྟག་བྱ། སྐུ་ཚེ་བརྟན་བྱ། བྲེལ་བས་བརྟབ་བྱ། གོང་དུ་བརྟ་བྱ། བརྩོན་པས་བརྟུན་བྱ། བློ་བརྟུལ་བྱ། གྱང་ལ་བརྟེན་བྱ། རྟ་བརྟོད་བྱ། ཕྱོགས་སུ་བརྟོལ་བྱ། ལྟེབ་ཆག་བལྟབ་བྱ། སྐུ་བལྟམ་བྱ། མིག་གིས་བལྟ་བྱ། རྒྱུ་ལ་བལྟོས་བྱ། གདོང་གྲོགས་བསྟང་བྱ། ཆོས་བསྟན་བྱ། སྒ་བསྟད་བྱ། ཞལ་དུ་བསྟབ་བྱ། གྲལ་བསྟར་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་བསྟིང་བྱ། ནང་དུ་བསྟིམ་བྱ། ཐག་པ་བསྟུང་བྱ། རྒྱུན་བསྟུད་བྱ། དཔོན་ལ་བསྟོད་བྱ།
	རང་གི་བདག་བྱ། དཔྱོད་པའི་བདར་བྱ། ཕྱོགས་སུ་བདལ་བྱ། རླུང་གིས་བདའ་བྱ། མེ་ལ་བདུག པི་ཝང་བདུང་བྱ། སྙིགས་ལྔ་བདོ་བྱ། 
ཐལ་མོ་བརྡབ་བྱ། རྡོ་ལ་བརྡར་བྱ། ཕྱོགས་ཀུན་བརྡལ་བྱ། རྒྱུད་མང་བརྡུང་བྱ། མཚོན་ཆས་བརྡེག་བྱ། ལྕེས་བལྡག་བྱ། ཉེས་པས་བསྡིག་བྱ། ལེགས་ཆ་བསྡུ་བྱ། གཅིག་ཏུ་བསྡེབ་བྱ། ཉེ་བའི་བསྡོག་བྱ། མཉམ་དུ་བསྡོང་བྱ། གྲངས་ཁ་བསྡོམ་བྱ། སྐུ་ལ་བསྡོ་བྱ། 
	སེམས་ལ་བརྣག་བྱ། ཟས་ཀྱི་བརྣང་བྱ། སེར་སྣའི་བརྣབ་བྱ། ནན་གྱིས་བརྣན་བྱ། དུས་བརྣུར་བྱ། ས་འོག་ཏུ་བརྣོག་བྱ། རྨས་པའི་བརྣོད་བྱ། ནད་ཀྱིས་བསྣད་བྱ། གྲངས་ཀ་བསྣན་བྱ། དབུ་ཞྭ་བསྣབ་བྱ། ཕྱག་ཏུ་བསྣམ་བྱ། ཐག་པ་བསྣར་བྱ། ཕྱིར་བསྣུད་བྱ། ནུ་མ་བསྣུན་བྱ། ཆོས་བསྣུབ་བྱ། དུས་བསྣུར་བྱ། སྟན་བསྣེམ་བྱ། རྩམ་པ་བསྣོག་བྱ། བློ་བསྣོར་བྱ། གོ་རིམ་བསྣོལ་བྱ། གྲོགས་དང་བསྣོད་བྱཐུག་ཕྲོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་། རྩམ་པ་བསྣོ་བྱ།
	དུས་བཙང་བྱ། ཤ་བཙབ་བྱ། བུ་བཙའ་བྱ། སད་ཀྱི་བཙའ་བྱ། སྣུམ་བཙིར་བྱ། ནོར་བཙོང་བྱ། ཤ་བཙོ་བྱ། 
གནོལ་བརྩང་བྱ། རིགས་པས་བརྩད་བྱ། གཞུང་བརྩམ་བྱ། ཁང་པ་བརྩིག་བྱ། གྲངས་ཀ་བརྩི་བྱ། མགྲོན་པོ་བརྩུ་བྱགསུ་བའི་བརྡ་རྙིང་། གོང་དུ་བརྩེག་བྱ། ཆོས་ལ་བརྩོན་བྱ། ཚོགས་བསྩག་བྱགསག་པའི་བརྡ་རྙིང་། རྨོངས་པ་བསྩང་བྱ། བཀའ་བསྩལ་བྱ། འོད་ཀྱིས་བསྩལ་བྱབསལ་བའི་བརྡ་རྙིང་། 
	ནང་དུ་བརྫང་བྱ། སྟེང་དུ་བརྫབ་བྱ། རྩམ་པ་བརྫི་བྱ། ཡ་རབས་བརྫུ་བྱ། ཕུ་དུང་བརྫེ་བྱ། 
	བཞད་མོ་བཞེད་བྱ། ཕག་ཏུ་བཞབ་བྱ། སྐྲ་བཞར་བྱ། ཁྲི་ལ་བཞུགས་བྱ། ལམ་དུ་བཞུད་བྱ། མར་བཞུ་བྱ། རྟ་ལྕག་གིས་བཞུ་བྱ། ཡར་བཞེངས་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་བཞེད་བྱ། ཞལ་གྱིས་བཞེས་བྱ། ཤིང་གཞོག་བྱ། འོ་མ་བཞོ་བྱ། 
	དགྲ་ལ་བཟབ་བྱ། ཟས་བཟའ་བྱ། ཆང་གིས་བཟི་བྱ། གསར་དུ་བཟོ་བྱ། ཟུར་དུ་བཟུར་བྱ། ཕོར་བ་བཟེད་བྱ། ཁོང་ཁྲོ་བཟོད་བྱ། ལས་ཀ་བཟོ་བྱ། སྔགས་བཟླ་བྱ། དྲི་བ་བཟླུག་བྱ། གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་བྱ། བར་ཆོད་བཟློག་བྱ། 
	ནོར་བརླག་བྱ། སེམས་བརླང་བྱ། ཆུས་བརླན་བྱ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་བྱ། ཁེངས་པས་བརླམ་བྱ། བརྟན་པོའི་བརླིང་བྱ། ཡིད་བརླུག་བྱ། ཁོག་ཏུ་བརློང་བྱཁོག་ཏུ་ཆུབ་པའི་བརྡ་རྙིང། 
	ལམ་བཤང་བྱ། སྐད་ཆ་བཤད་བྱ། ལུག་བཤའ་བྱ། རྩིག་པ་བཤིག་བྱ། པགས་པ་བཤུ་བྱ། ཟས་བཤུག་བྱསློང་བའི་བརྡ་རྙིང་། འཕྱ་སྨད་ཀྱིས་བཤུང་བྱ། ངུ་བའི་བཤུམ་བྱ། མེར་བཤུར་བྱ། དཔོན་གྱིས་བཤེར་བྱ། ཆུས་བཤེར་བྱ། ལས་ཀ་ལས་བཤོལ་བྱ། མཛའ་མོ་དང་བཤོ་བྱ། 
	སྐྱོ་བ་བསང་བྱ། དྲིན་ལན་བསབ་བྱ། སེམས་ཀྱིས་བསམ་བྱ། དྲི་མ་བསལ་བྱ། རལ་པ་བསིང་བྱ། དུ་བུར་བསིལ་བྱ། མགྲོན་པོ་བསུ་བྱ། ཐུགས་བསུན་བྱ། རི་མོ་བསུབ་བྱ། ཁ་བསུམ་བྱ། བལ་བསེད་བྱ། ལམ་གྱི་བསེལ་་བྱ། དྲང་པོར་བསྲང་བྱ། བཟོད་པས་བསྲན་བྱ། གོས་བསྲབ་བྱ། སེར་སྣས་བསྲི་བྱ། ལག་པ་བསྲིང་བྱརིང་དུ་གཏང་བ། ནོར་བསྲུང་བྱ། དམག་གིས་བསྲུང་བྱ། སེམས་བསྲུན་བྱ། ཇ་བསྲུབ་བྱ། བསྲུལ་པོས་བསྲུལ་བྱ། མེ་ལ་བསྲེག་བྱ། ཡུན་རིང་དུ་བསྲེལ་བྱ། མཉམ་དུ་བསྲེ་བྱ། མེ་ལ་བསྲོ་བྱ། སྨྱུག་མ་བསླ་བྱ། ཟས་བསླང་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་བསླད་བྱ། ཕྱོགས་སུ་བསླན་བྱ། ཆོས་ལ་བསླབ་བྱ། གྲོགས་ཀྱིས་བསླུ་བྱ། དངུལ་ཕྱིར་བསློག་བྱ། གོས་སོགས་ཕྱི་ནང་བསླག་བྱ། ལྟ་བུ་མང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།
༈ སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་བྱ་བའི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གྱེན་དུ་བཀན་པར་བྱ། བཀུ་བྱའི་སྨན། བཀུར་བྱའི་བླ་མ། བཀོང་བྱའི་དཔའ། ཟུར་དུ་བཀོལ་བར་བྱ། བཀའ་བཀྱོན་པར་བྱ། བཟང་ཕྱོགས་བཀྲབ་པར་བྱ། འགྲེལ་པ་བཀྲལ་བར་བྱ། ལམ་ལ་བཀྲི་བར་བྱ། གྲོད་པ་བཀྲེས་པར་བྱ། རྫས་རྐུ་བར་བྱ། ས་བརྐོ་བར་བྱ། ཆུ་བརྐྱལ་བར་བྱ། ལག་པ་བརྐྱང་བར་བྱ། ཆགས་པའི་བརྐམ་པར་བྱ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་བར་བྱ། ནོར་བསྐུག་པར་བྱ། ནོར་སྐུང་བར་བྱ། སྨན་བསྐུ་བར་བྱ། རྐང་པ་བསྐུམ་པར་བྱ། ཡི་གེ་བསྐུར་བར་བྱ། དཔོན་ལ་བསྐུལ་བར་བྱ། ཉི་མས་བསྐམ་པར་བྱ། དཔོན་བསྐོ་བར་བྱ། ཐུགས་དམ་བསྐང་བར་བྱ། ཚོགས་འདུ་བསྐོང་བར་བྱ། གོས་བསྐོན་པར་བྱ། མཆོད་རྟེན་བསྐོར་བར་བྱ། ཟུར་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ། དངོས་རྫས་བསྐྱ་བར་བྱ། དངུལ་དངོས་བསྐྱི་བར་བྱ། ཆུ་བསྐྱིལ་བར་བྱ། སྐྱུགས་པ་བསྐྱུག་པར་བྱ། ཁེངས་བསྐྱུང་བར་བྱ། དྲན་པས་བསྐྱུད་པར་བྱ། གད་སྙིགས་བསྐྱུར་བར་བྱ། ཁ་བསྐྱེང་བར་བྱ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ། མགྲོན་པོ་བསྐྱེལ་བར་བྱ། སྐེ་བསྐྱོག་པར་བྱ། བྱམས་བརྩེས་བསྐྱང་བར་བྱ། ལམ་དུ་བསྐྱོད་པར་བྱ། རླུང་གིས་བསྐྱོད་པར་བྱ། རྟ་ལ་བསྐྱོན་པར་བྱ། ཉམ་ཐག་བསྐྱབ་པར་བྱ། ཆུ་བསྐྱམ་པར་བྱ། བཟློས་པ་བསྐྱར་བར་བྱ། རྒྱབ་ནས་བསྐྱོར་བར་བྱ། བགེགས་བསྐྲད་པར་བྱ། ལམ་དུ་བསྐྲིན་པར་བྱ། ལམ་དུ་ཁྲིད་པའི་བསྐྲི་བར་བྱ། ཟས་ལ་བསྐྲུ་བར་བྱ། གསར་པ་སོགས་བསྐྲུན་པར་བྱ། གཉིད་བསྐྲོག་པར་བྱ། 
	ལམ་བགག་པར་བྱ། གད་མོ་བགད་པར་བྱ། ཚོད་བགམ་པར་བྱ། རྐང་པས་བགོམ་པར་བྱ། གོ་ཆ་སོགས་བགོ་བར་བྱ། ནོར་བགོ་བར་བྱ། ལམ་དུ་བགོར་བར་བྱ། 
དུས་བགྱང་བར་བྱ། ལས་བགྱི་བར་བྱ། གྲངས་བགྲང་བར་བྱ། མིག་བགྲད་པར་བྱ། འབྲས་སོ་བགྲུ་བར་བྱ། ཆུ་བགྲུང་བར་བྱ། ན་ཚོད་བགྲོ་བར་བྱ། རྐང་པས་བགྲོད་པར་བྱ། བཀའ་བགྲོ་བར་བྱ། མངོན་པས་བརྒྱག་པར་བྱ། ཐག་པས་བརྒྱང་བར་བྱ། སྒོ་བརྒྱབ་པར་བྱ། དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བར་བྱ། ཐང་དུ་བརྒྱུག་པར་བྱ། ཞལ་ནས་བརྒྱུད་པར་བྱ། ཕྲེང་བ་བརྒྱུ་བར་བྱ། གནའ་བསྒག་པར་བྱ། ཆུས་བསྒང་བར་བྱ། ཉེས་ཅན་བསྒབ་པར་བྱ། གྲོགས་བསྒུག་པར་བྱ། མགོ་བསྒུར་བར་བྱ། ས་བསྒུལ་བར་བྱ། ཁ་བསྒོང་བར་བྱ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། བཀའ་བསྒོ་བར་བྱ། ལུས་བསྒྱིང་བར་བྱ། སྐད་བསྒྱུར་བར་བྱ། གད་སྐྱར་དུ་བསྒྱེལ་བར་བྱ། དྲིལ་བུ་བསྒྲག་པར་བྱ། ཇ་བསྒྲང་བར་བྱགྲང་བཅུག་པ། རྐང་པ་བསྒྲད་པར་བྱ། བགེགས་བསྒྲལ་བར་བྱ། དཔུང་བསྒྲིག་པར་བྱ། མིག་བསྒྲིབ་པར་བྱ། བློ་བསྒྲིམ་པར་བྱ། ཟླ་བསྒྲིལ་བར་བྱ། ཡར་བསྒྲུག་པར་བྱ། ཆུ་བསྒྲུང་བར་བྱ། འགྲན་ཟླས་བསྒྲུན་པར་བྱ། ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། རིགས་བསྒྲེ་བར་བྱ། གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བར་བྱ། ཐག་པས་བསྒྲོག་པར་བྱ། གོམ་པས་བསྒྲད་པར་བྱ། མར་མེ་བསྒྲོན་པར་བྱ། 
	ནོར་གྱིས་བརྔན་པར་བྱ། ཟས་ལ་བརྔབ་པར་བྱ། འདོད་པས་བརྔམ་པར་བྱ། རྩྭ་བརྔ་བར་བྱ། དབུགས་བརྔུབ་པར་བྱ། ཡོས་བརྔོ་བར་བྱ། རི་དྭགས་བརྔོན་པར་བྱ། དཔོན་ལ་བསྔགས་པར་བྱ། སྦས་པ་བསྔོག་པར་བྱ། དགེ་བ་བསྔོ་བར་བྱ། 
	ཁྲིམས་བཅའ་བར་བྱ། ཐག་པས་བཅིང་བར་བྱ། རྟ་ལ་བཅིབ་པར་བྱ། གསེབ་ཏུ་བཅུམ་པར་བྱ། འཇུར་བའི་བཅུར་བར་བྱ། སོས་བཅེམ་པར་བྱ། སྤུངས་པའི་བཅེར་བར་བྱ། ནོར་རྫས་བཅོལ་བར་བྱ། སྐྱོན་བཅོ་བར་བྱ། 
	སེམས་ཀྱིས་བརྗེད་པར་བྱ། ནོར་བརྗེ་བར་བྱ། ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ། 
	གྲོད་པ་བརྙང་བར་བྱ། ནོར་བརྙ་བར་བྱཉོ་བའི་བརྡ་རྙིང་། ནོར་བརྙན་པར་བྱསྐྱིན་པ་དང་གཡར་བའི་བརྡ་རྙིང་། ལག་པ་བརྙབ་པར་བྱ། གཞན་གྱིས་བརྙེས་པར་བྱ། ཟས་བརྙིང་བར་བྱ། དབུ་བརྙེས་པར་བྱ། ཆུ་བརྙོག་པར་བྱ། 
	རྗེས་སུ་བསྙག་པར་བྱ། ལན་གྱིས་བསྙད་པར་བྱ། ལག་པ་བསྙབ་པར་བྱ། སེམས་བསྙོམ་པར་བྱ། ཕྲུ་གུ་བསྙལ་བར་བྱ། ཚགས་ཀྱིས་བསྙིག་པར་བྱ། ཐང་ལ་བསྙིལ་བར་བྱ། བྱུག་པས་བསྙུག་པར་བྱ། མང་པོ་ལས་བསྙུང་བར་བྱ། སྐུ་བསྙུན་པར་བྱ། གོས་བསྙུལ་བར་བྱ་བཀྲུ་བའི་བརྡ་རྙིང། ལམ་དུ་བསྙེག་པར་བྱ། འཇིགས་པའི་བསྙིང་བར་བྱ། སྔགས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་བྱ། ཁེངས་པས་བསྙེམ་པར་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་བསྙེལ་བར་བྱ། ཆུ་བསྙོག་པར་བྱ། གནས་ལུགས་ལ་བསྙོན་པར་བྱ། རྩེ་ནས་བསྙོར་བར་བྱ། ཁྲུས་ཀྱི་བསྙོལ་བར་བྱ། 
	ཆུས་བཏམ་པར་བྱ། བློས་བརྟག་པར་བྱ། སྐུ་ཚེ་བརྟན་པར་བྱ། བྲེལ་བས་བརྟབ་པར་བྱ། གོང་དུ་བརྟ་བར་བྱ། བརྩོན་པས་བརྟུན་པར་བྱ། བློ་བརྟུལ་བར་བྱ། གྱང་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། རྟ་བརྟོད་པར་བྱ། ཕྱོགས་སུ་བརྟོལ་བར་བྱ། ལྟེབ་ཆག་བལྟབ་བར་བྱ། སྐུ་བལྟམ་པར་བྱ། མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ། རྒྱུ་ལ་བལྟོས་པར་བྱ། གདོང་གྲོགས་བསྟང་བར་བྱ། ཆོས་བསྟན་པར་བྱ། ཞལ་དུ་བསྟབ་པར་བྱ། གྲལ་བསྟར་བར་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་བསྟིང་བར་བྱ། ནང་དུ་བསྟིམ་པར་བྱ། ཐག་པ་བསྟུང་བར་བྱ། རྒྱུན་བསྟུད་པར་བྱ། དཔོན་ལ་བསྟོད་པར་བྱ།
	རང་གི་བདག་པར་བྱ། དཔྱོད་པས་བདར་བར་བྱ། ཕྱོགས་སུ་བདལ་བར་བྱ། རླུང་གིས་བདའ་བར་བྱ། མེ་ལ་བདུག་པར་བྱ། པི་ཝང་བདུང་བར་བྱ། སྙིགས་ལྔ་བདོ་བར་བྱ། ཐལ་མོ་བརྡབ་པར་བྱ། རྡོ་ལ་བརྡར་བར་བྱ། ཕྱོགས་ཀུན་བརྡལ་བར་བྱ། རྒྱུད་མང་བརྡུང་བར་བྱ། མཚོན་ཆས་བརྡེག་པར་བྱ། ལྕེས་བལྡག་པར་བྱ། ཉེས་པས་བསྡིག་པར་བྱ། ལེགས་ཆ་བསྡུ་བར་བྱ། གཅིག་ཏུ་བསྡེབ་པར་བྱ། ཉེ་བར་བསྡོག་པར་བྱ། མཉམ་དུ་བསྡོང་བར་བྱ། གྲངས་ཁ་བསྡོམ་པར་བྱ། སྐུ་ལ་བསྡོ་བར་བྱ།  
	སེམས་ལ་བརྣག་པར་བྱ། ཟས་ཀྱིས་བརྣང་བར་བྱ། སེར་སྣའི་བརྣབ་པར་བྱ། ནན་གྱིས་བརྣན་པར་བྱ། དུས་བརྣུར་བར་བྱ། ས་འོག་ཏུ་བརྣོག་པར་བྱ། རྨས་པའི་བརྣོད་པར་བྱ། ནད་ཀྱིས་བསྣད་པར་བྱ། གྲངས་ཀ་བསྣན་པར་བྱ། དབུ་ཞྭ་བསྣབ་པར་བྱ། ཕྱག་ཏུ་བསྣམ་པར་བྱ། ཐག་པ་བསྣར་བར་བྱ། ཕྱིར་བསྣུད་པར་བྱ། ནུ་མ་བསྣུན་པར་བྱ། ཆོས་བསྣུབ་པར་བྱ། དུས་བསྣུར་བར་བྱ། སྟན་བསྣེམ་པར་བྱ། རྩམ་པ་བསྣོག་པར་བྱ། བློ་བསྣོར་བར་བྱ། གོ་རིམ་བསྣོལ་བར་བྱ། གྲོགས་དང་བསྣོད་པར་བྱཐུག་འཕྲད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་། རྩམ་པ་བསྣོ་བར་བྱ།
	དུས་བཙང་བར་བྱ། ཤ་བཙབ་པར་བྱ། བུ་བཙའ་བར་བྱ། སད་ཀྱི་བཙའ་བར་བྱ། སྣུམ་བཙིར་བར་བྱ། ནོར་བཙོང་བར་བྱས། ཤ་བཙོ་བར་བྱ། 
གནོལ་བརྩང་བར་བྱ། རིགས་པས་བརྩད་པར་བྱ། གཞུང་བརྩམ་པར་བྱ། ཁང་པ་བརྩིག་པར་བྱ། གྲངས་ཀ་བརྩི་བར་བྱ། མགྲོན་པོ་བརྩུ་བར་བྱགསུ་བའི་བརྡ་རྙིང་། གོང་དུ་བརྩེག་པར་བྱ། ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། ཚོགས་བསྩག་པར་བྱགསག་པའི་བརྡ་རྙིང་། རྨོངས་པ་བསྩང་བར་བྱ། བཀའ་བསྩལ་བར་བྱ། འོད་ཀྱིས་བསྩལ་བར་བྱབསལ་བའི་བརྡ་རྙིང་། 
	ནང་དུ་བརྫང་བར་བྱ། སྟེང་དུ་བརྫབ་པར་བྱ། རྩམ་པ་བརྫི་བར་བྱ། ཡ་རབས་བརྫུ་བར་བྱ། ཕུ་དུང་བརྫེ་བར་བྱ། 
	བཞད་མོ་བཞད་པར་བྱ། ཕག་ཏུ་བཞབ་པར་བྱ། སྐྲ་བཞར་བར་བྱ། ཁྲི་ལ་བཞུགས་པར་བྱ། ལམ་དུ་བཞུད་པར་བྱ། མར་བཞུ་བར་བྱ། རྟ་ལྕག་གིས་བཞུ་བར་བྱ། ཡར་བཞེངས་པར་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་བཞེད་པར་བྱ། ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་བྱ། ཤིང་གཞོག་པར་བྱ། འོ་མ་བཞོ་བར་བྱ། 
	དགྲ་ལ་བཟབ་པར་བྱ། ཟས་བཟའ་བར་བྱ། ཆང་གིས་བཟི་བར་བྱ། གསར་དུ་བཟོ་བར་བྱ། ཟུར་དུ་བཟུར་བར་བྱ། ཕོར་བ་བཟེད་པར་བྱ། ཁོང་ཁྲོ་བཟོད་པར་བྱ། ལས་ཀ་བཟོ་བར་བྱ། སྔགས་བཟླ་བར་བྱ། དྲི་བ་བཟླུག་པར་བྱ། གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པར་བྱ། བར་ཆོད་བཟློག་པར་བྱ། 
	ནོར་བརླག་པར་བྱ། སེམས་བརླང་བར་བྱ། ཆུས་བརླན་པར་བྱ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ། ཁེངས་པས་བརླམ་པར་བྱ། བརྟན་པོའི་བརླིང་བར་བྱ། ཡིད་བརླུག་པར་བྱ། ཁོག་ཏུ་བརློང་བར་བྱཁོག་ཏུ་ཆུབ་པའི་བརྡ་རྙིང། 
	ལམ་བཤང་བར་བྱ། སྐད་ཆ་བཤད་པར་བྱ། ལུག་བཤའ་བར་བྱ། རྩིག་པ་བཤིག་པར་བྱ། པགས་པ་བཤུ་བར་བྱ། ཟས་བཤུག་པར་བྱསློང་བའི་བརྡ་རྙིང་། འཕྱ་སྨད་ཀྱིས་བཤུང་བར་བྱ། ངུ་བའི་བཤུམ་པར་བྱ། མེར་བཤུར་བར་བྱ། དཔོན་གྱིས་བཤེར་བར་བྱ། ཆུས་བཤེར་བར་བྱ། ལས་ཀ་ལས་བཤོལ་བར་བྱ། མཛའ་མོ་དང་བཤོ་བར་བྱ། སྐྱོ་བ་བསང་བར་བྱ། དྲིན་ལན་བསབ་པར་བྱ། སེམས་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱ། དྲི་མ་བསལ་བར་བྱ། རལ་པ་བསིང་བར་བྱ། དུམ་བུར་བསིལ་བར་བྱ། མགྲོན་པོ་བསུ་བར་བྱ། ཐུགས་བསུན་པར་བྱ། རི་མོ་བསུབ་པར་བྱ། ཁ་བསུམ་པར་བྱ། བལ་བསེད་པར་བྱ། ལམ་གྱི་བསེལ་བར་བྱ། 
	དྲང་པོར་བསྲང་བར་བྱ། བཟོད་པས་བསྲན་པར་བྱ། གོས་བསྲབ་པར་བྱ། སེར་སྣས་བསྲི་བར་བྱ། ལག་པ་བསྲིང་བར་བྱརིང་དུ་གཏང་པ། ནོར་བསྲུ་བར་བྱ། དམག་གིས་བསྲུང་བར་བྱ། སེམས་བསྲུན་པར་བྱ། ཇ་བསྲུབ་བར་བྱ། བསྲུལ་པོས་བསྲུལ་བར་བྱ། མེ་ལ་བསྲེག་པར་བྱ། ཡུན་རིང་དུ་བསྲེལ་བར་བྱ། མཉམ་དུ་བསྲེ་བར་བྱ། མེ་ལ་བསྲོ་བར་བྱ། སྨྱུག་མ་བསླ་བར་བྱ། ཟས་བསླང་བར་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་བསླད་པར་བྱ། ཕྱོགས་སུ་བསླན་པར་བྱ། ཆོས་ལ་བསླབ་པར་བྱ། གྲོགས་ཀྱིས་བསླུ་བར་བྱ། ལྟ་བུ་མང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།
	བ་ཡིག་གཙོ་བོ་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀྱི་ནང་ནས་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་འདས་པ་ལ་བ་ཡིག་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཉུང་ངོ༌།། འདི་དག་ནི་ཉམས་མྱོང་ཚད་མ་ཡུན་རིང་བསགས་པའི་མན་ངག་ཡིན་པས་བློ་གསལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅེས་པར་ཟུངས་ཤིག 
༈	སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་བ་ཡིག་དུས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གཞུ་བཀང༌། གྱེན་དུ་བཀན། སྨན་བཀུ་བར་འགྱུར། བླ་མ་བཀུར། དཔའ་བཀོང༌། ཟུར་དུ་བཀོལ། བཀའ་བཀྱོན། བཟང་ཕྱོགས་བཀྲབ། འགྲེལ་པས་བཀྲལ། ལམ་ལ་བཀྲི། གྲོད་པ་བཀྲེས། རྫས་བརྐུ། ས་བརྐོ། ཆུ་བརྐྱལ། ལག་པ་བརྐྱང༌། ཆགས་པས་བརྐམ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་བར་འགྱུར། ནོར་བསྐུག། ནོར་བསྐུང༌། སྨན་བསྐུ། རྐང་པ་བསྐུམ། ཡི་གེ་བསྐུར། དཔོན་ལ་བསྐུལ། ཉི་མར་བསྐམ། དཔོན་བསྐོ། ཐུགས་དམ་བསྐང༌། ཚོགས་འདུ་བསྐང༌། གོས་བསྐོན། མཆོད་རྟེན་བསྐོར། ཟུར་དུ་བསྐོལ། དངོས་རྫས་བསྐྱ། དངུལ་དངོས་བསྐྱི། ཆུ་བསྐྱིལ། སྐྱུགས་པ་བསྐྱུག ཁེངས་བསྐྱུང༌། དྲན་པས་བསྐྱུད། གད་སྙིགས་བསྐྱུར། ཁ་བསྐྱེང༌། འབྲས་བུ་བསྐྱེད། མགྲོན་པོ་བསྐྱེལ། སྐེ་བསྐྱོག བྱམས་བརྩེས་བསྐྱང༌། ལམ་དུ་བསྐྱོད། རླུང་གིས་བསྐྱོད། རྟ་ལ་བསྐྱོན། ཉམ་ཐག་བསྐྱབ། ཆུ་བསྐྱམ། བཟློས་ནས་བསྐྱར། རྒྱབ་ནས་བསྐྱོར། བགེགས་བསྐྲད། ལམ་དུ་བསྐྲིན། ཁྲིད་པའི་བསྐྲི། ཟས་ལ་བསྐྲུ། གསར་པ་སོགས་བསྐྲུན། གཉིད་བསྐྲོག། 
	ལམ་བགག གད་མོ་བགད། ཚོད་བགམ། རྐང་པས་བགོམ། གོ་ཆ་སོགས་བགོ། ནོར་བགོ། ལམ་དུ་བགོར། 
དུས་བགྱང༌། བྱ་བ་བགྱི། གྲངས་བགྲང༌། མིག་བགྲད། འབྲས་སོ་བགྲུ་བར་འགྱུར། ཆུ་བགྲུང༌། ན་ཚོད་བགྲོ་བར་འགྱུར། རྐང་པས་བགྲོད། བཀའ་བགྲོ། མངོན་པས་བརྒྱག ཐག་པས་བརྒྱང༌། སྒོ་བརྒྱབ། དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། ཐང་དུ་བརྒྱུག། ཞལ་ནས་བརྒྱུད། ཕྲེང་བ་བརྒྱུ་བར་འགྱུར། མནའ་བསྒག ཆུས་བསྒང༌། ཉེས་ཅན་བསྒབ། གྲོགས་བསྒུག། མགོ་བསྒུར་བར་འགྱུར། ས་བསྒུལ་བར་འགྱུར། ཁ་བསྒོང༌། ལམ་བསྒོམ། བཀའ་བསྒོ་བར་འགྱུར། ལུས་བསྒྱིང༌། སྐད་བསྒྱུར་བར་འགྱུར། གད་སྐྱར་དུ་བསྒྱེལ་བར་འགྱུར། དྲིལ་བུ་བསྒྲག། ཇ་བསྒྲང་པར་འགྱུརགྲང་བཅུག་པ། རྐང་པ་བསྒྲད། བགེགས་བསྒྲལ། དཔུང་བསྒྲིག། མིག་བསྒྲིབ། བློ་བསྒྲིམ། ཟླ་བསྒྲིལ། ཡར་བསྒྲུག། ཆུ་བསྒྲུང༌། འགྲན་ཟླས་བསྒྲུན། ཆོས་བསྒྲུབ། རིགས་བསྒྲེ། གྱེན་དུ་བསྒྲེང༌། ཐག་པས་བསྒྲོག། གོམ་པས་བསྒྲད། མར་མེ་བསྒྲོན། ནོར་གྱིས་བརྔན། ཟས་ལ་བརྔབ། འདོད་པས་བརྔམ། རྩྭ་བརྔ། དབུགས་བརྔུབ། ཡོས་བརྔོ། རི་དྭགས་བརྔོན། དཔོན་ལ་བསྔགས། སྦས་པ་བསྔོག། དགེ་བ་བསྔོ། 
	མདུན་དུ་བཅར། ཁྲིམས་བཅའ། ཐག་པས་བཅིང༌། རྟ་ལ་བཅིབ། གསེབ་ཏུ་བཅུམ། འཇུར་བའི་བཅུར། སོས་བཅེམ། དངོས་པོ་སྤུངས་པའི་བརྡ་རྙིང་བཅེར། ནོར་རྫས་བཅོལ། སྐྱོན་བཅོ། 
	སེམས་ཀྱིས་བརྗེད། ནོར་བརྗེ། ཚིག་གིས་བརྗོད། 
	གྲོད་པ་བརྙང༌། ནོར་བརྙ་བར་འགྱུརཉོ་བའི་བརྡ་རྙིང་། ནོར་བརྙན་པར་འགྱུརསྐྱིན་པ་དང་གཡར་བའི་བརྡ་རྙིང་། ལག་པ་བརྙབ། གཞན་གྱིས་བརྙས། ཟས་བརྙིང༌། དབུ་བརྙེས། ཆུ་བརྙོག 
རྗེས་སུ་བསྙག ལན་གྱིས་བསྙད། ལག་པ་བསྙབ། སེམས་བསྙོམ། ཕྲུ་གུ་བསྙལ། ཚགས་ཀྱིས་བསྙིག ཐང་ལ་བསྙིལ། བྱུག་པས་བསྙུག མང་པོ་ལས་བསྙུང༌། སྐུ་བསྙུན། གོས་བསྙུལ་པར་འགྱུརབཀྲུ་བའི་བརྡ་རྙིང་། ལམ་དུ་བསྙེག། འཇིགས་པའི་བསྙིང༌། སྔགས་ཀྱིས་བསྙེན། ཁེངས་པས་བསྙེམ། ཐུགས་ཀྱིས་བསྙེལ། ཆུ་བསྙོག གནས་ལུགས་ལ་བསྙོན། རྩེ་ནས་བསྙོར། ཁྲུས་ཀྱི་བསྙོལ། 
	ཆུས་བཏམ། བློས་བརྟག སྐུ་ཚེ་བརྟན། བྲེལ་བས་བརྟབ། གོང་དུ་བརྟ། བརྩོན་པས་བརྟུན། བློ་བརྟུལ། གྱང་ལ་བརྟེན། རྟ་བརྟོད། ཕྱོགས་སུ་བརྟོལ། ལྟེབ་ཆག་བལྟབ། སྐུ་བལྟམ། མིག་གིས་བལྟ། རྒྱུ་ལ་བལྟོས། གདོང་གྲོགས་བསྟང༌། ཆོས་བསྟན། ཞལ་དུ་བསྟབ། གྲལ་བསྟར། སྐྱོན་གྱིས་བསྟིང༌། ནང་དུ་བསྟིམ། ཐག་པ་བསྟུང༌། རྒྱུན་བསྟུད། དཔོན་ལ་བསྟོད།
	རང་གིས་བདག དཔྱོད་པས་བདར། ཕྱོགས་སུ་བདལ། རླུང་གིས་བདའ། མེ་ལ་བདུག པི་ཝང་བདུང༌། སྙིགས་ལྔ་བདོ། 
ཐལ་མོ་བརྡབ། རྡོ་ལ་བརྡར། ཕྱོགས་ཀུན་བརྡལ། རྒྱུད་མང་བརྡུང༌། མཚོན་ཆས་བརྡེག། ལྕེས་བལྡག། ཉེས་པས་བསྡིག། ལེགས་ཆ་བསྡུ། གཅིག་ཏུ་བསྡེབ། ཉེ་བའི་བསྡོག། མཉམ་དུ་བསྡོང༌། གྲངས་ཁ་བསྡོམ། སྐུ་ལ་བསྡོ། 
	སེམས་ལ་བརྣག། ཟས་ཀྱིས་བརྣང༌། སེར་སྣའི་བརྣབ། ནན་གྱིས་བརྣན། དུས་བརྣུར། ས་འོག་ཏུ་བརྣོག། རྨས་པའི་བརྣོད། ནད་ཀྱིས་བསྣད། གྲངས་ཀ་བསྣན། དབུ་ཞྭ་བསྣབ། ཕྱག་ཏུ་བསྣམ། ཐག་པ་བསྣར། ཕྱིར་བསྣུད། ནུ་མ་བསྣུན། ཆོས་བསྣུབ། དུས་བསྣུར། སྟན་བསྣེམ། རྩམ་པ་བསྣོག བློ་བསྣོར། གོ་རིམ་བསྣོལ། གྲོགས་དང་བསྣོད་པར་འགྱུརཐུག་འཕྲད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་། རྩམ་པ་བསྣོ།
	དུས་བཙང༌། ཤ་བཙབ། བུ་བཙའ། སད་ཀྱིས་བཙའ། སྣུམ་བཙིར། ནོར་བཙོང༌། ཤ་བཙོ། 
གནོལ་བརྩང༌། རིགས་པས་བརྩད། གཞུང་བརྩམ། ཁང་པ་བརྩིག གྲངས་ཀ་བརྩི། མགྲོན་པོ་བརྩུ་གསུ་བའི་བརྡ་རྙིང་། གོང་དུ་བརྩེག ཆོས་ལ་བརྩོན། ཚོགས་བསྩགགསག་པའི་བརྡ་རྙིང༌། རྨོངས་པ་བསྩང༌། བཀའ་བསྩལ། འོད་ཀྱིས་བསྩལབསལ་བའི་བརྡ་རྙིང་། 
	ནང་དུ་བརྫང༌། སྟེང་དུ་བརྫབ། རྩམ་པ་བརྫི། ཡ་རབས་བརྫུ། ཕུ་དུང་བརྫེ། 
	བཞད་མོ་བཞད། ཕག་ཏུ་བཞབ། སྐྲ་བཞར། ཁྲི་ལ་བཞུགས། ལམ་དུ་བཞུད། མར་བཞུ། རྟ་ལྕག་གིས་བཞུ། ཡར་བཞེངས། ཐུགས་ཀྱིས་བཞེད། ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཤིང་གཞོག འོ་མ་བཞོ། 
	དགྲ་ལ་བཟབ། ཟས་བཟའ། ཆང་གིས་བཟི། གསར་དུ་བཟོ། ཟུར་དུ་བཟུར། ཕོར་བ་བཟེད། ཁོང་ཁྲོ་བཟོད། ལས་ཀ་བཟོ། སྔགས་བཟླ། དྲི་བ་བཟླུག གཅིག་ཏུ་བཟླུམ། བར་ཆོད་བཟློག 
	ནོར་བརླག སེམས་བརླང༌། ཆུས་བརླན། བྱིན་གྱིས་བརླབ། ཁེངས་པས་བརླམ། བརྟན་པོའི་བརླིང༌། ཡིད་བརླུག ཁོག་ཏུ་བརློང་ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པའི་བརྡ་རྙིང། 
	ལམ་བཤང༌། སྐད་ཆ་བཤད། ལུག་བཤའ། རྩིག་པ་བཤིག པགས་པ་བཤུ། ཟས་བཤུག་པར་འགྱུརསློང་བའི་བརྡ་རྙིང་། འཕྱ་སྨད་ཀྱིས་བཤུང༌། ངུ་བའི་བཤུམ། མེར་བཤུར། དཔོན་གྱིས་བཤེར། ཆུས་བཤེར། ལས་ཀ་ལས་བཤོལ། མཛའ་མོ་དང་བཤོ། སྐྱོ་བ་བསང༌། དྲིན་ལན་བསབ། སེམས་ཀྱིས་བསམ། དྲི་མ་བསལ། ཆང་བསིང༌། དུ་བུར་བསིལ། མགྲོན་པོ་བསུ། ཐུགས་བསུན། རི་མོ་བསུབ། ཁ་བསུམ། བལ་བསེད། ལམ་གྱི་བསེལ། 
	དྲང་པོར་བསྲང༌། བཟོད་པས་བསྲན། གོས་བསྲབ། སེར་སྣས་བསྲི། ལག་པ་བསྲིང་རིང་དུ་གཏང་པ། ནོར་བསྲུ། དམག་གིས་བསྲུང༌། སེམས་བསྲུན། ཇ་བསྲུབ། བསྲུལ་པོས་བསྲུལ། མེ་ལ་བསྲེག། ཡུན་རིང་དུ་བསྲེལ། མཉམ་དུ་བསྲེ་པར་འགྱུར། མེ་ལ་བསྲོ། སྨྱུག་མ་བསླ། ཟས་བསླང༌། སྐྱོན་གྱིས་བསླད། ཕྱོགས་སུ་བསླན། ཆོས་ལ་བསླབ། གྲོགས་ཀྱིས་བསླུ། སོགས་མཐའ་ཡས་སོ།།
	འོ་ན། རྩ་བར། ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་བསྒྲུབ། །ཞེས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་གསུངས་མི་འདུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་གཙོ་ཆེར་འདས་པ་དང་དངོས་པོ་གཞན་དངོས་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་གཉིས་དང༌། དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་རྩ་བ་ནས་མི་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ག་ལ་ཡིན།
	འདི་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་འཇུག་ཡུལ་མང་ཉུང་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་སྤྱིར་འདས་མ་འོངས་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་ས་མང་ཡང༌། འདས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་ལ་དེ་ཙམ་མང་པོ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། ལམ་བཀག་དང་དགག སྣོད་བཀང་དང་དགང༌། ཤིང་བཙུགས་དང་གཟུགས། ལོགས་སུ་བཀར་དང་དགར། ཐོ་བཀོད་དང་དགོད། གཞུ་བཀུག་དང་དགུག ཁ་བཀབ་དང་འགེབ། ལྟ་བུ་དུས་གསུམ་སྤྱིར་བཏང་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་འདས་པ་ལ་བས་འཕུལ་ཐོབ་ཅིང་དེའི་ཚིག་ཟླས་དྲངས་པའི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་བས་འཕུལ་གཏན་ནས་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། 
༈    ཞར་ལ་སྔོན་འཇུག་བ་ཡིག་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང༌། བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་ས་རྣམས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེ་བས། དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་འགོད་ན། དཔེར་ན། རྫས་རྐུ་བ་པོ། ས་རྐོ་བ་པོ། ཆུ་རྐྱལ་པ་པོ། ལག་པ་རྐྱོང་པ་པོ། ཆགས་པའི་རྐམ་པ་པོ། ནོར་སྐུག་པ་པོ། ནོར་སྐུང་བ་པོ། རྐང་པ་སྐུམ་པ་པོ། ཡི་གེ་སྐུར་བ་པོ། དཔོན་ལ་སྐུལ་བ་པོ། ཉི་མས་སྐོམ་པ་པོ། དཔོན་སྐོ་བ་པོ། ཐུགས་དམ་སྐོང་བ་པོ། ཚོགས་འདུ་སྐོང་བ་པོ། གོས་སྐོན་པ་པོ། མཆོད་རྟེན་སྐོར་བ་པོ། ཟུར་དུ་སྐོལ་བ་པོ། དངོས་རྫས་སྐྱ་བ་པོ། དངུལ་དངོས་སྐྱི་བ་པོ། ཆུ་སྐྱིལ་བ་པོ། སྐྱུགས་པ་སྐྱུག་པ་པོ། ཁེངས་སྐྱུང་བ་པོ། དྲན་པས་སྐྱུད་པ་པོ། གད་སྙིགས་སྐྱུར་བ་པོ། ཁ་སྐྱེང་བ་པོ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་པོ། མགྲོན་པོ་སྐྱེལ་བ་པོ། སྐེ་སྐྱོག་པ་པོ། བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་བ་པོ། ལམ་དུ་སྐྱོད་པ་པོ། རླུང་གིས་སྐྱོད་པ་པོ། རྟ་ལ་སྐྱོན་པ་པོ། ཉམ་ཐག་སྐྱོབ་པ་པོ། ཆུ་སྐྱམ་པ་པོ། ཟློས་པའི་སྐྱར་བ་པོ། རྒྱབ་ནས་སྐྱོར་བ་པོ། བགེགས་སྐྲོད་པ་པོ། ལམ་དུ་སྐྲིན་པ་པོ། ཁྲིད་པའི་སྐྲི་བ་པོ། ཟས་ལ་སྐྲུ་བ་པོ། གསར་པ་སོགས་སྐྲུན་པ་པོ། གཉིད་སྐྲོག་པ་པོ། མངོན་པས་རྒྱག་པ་པོ། ཐག་པས་རྒྱང་བ་པོ། སྒོ་རྒྱག་པ་པོ། དྲན་མེད་དུ་རྒྱལ་བ་པོ། ཐང་དུ་རྒྱུག་པ་པོ། ཞལ་ནས་རྒྱུད་པ་པོ། ཕྲེང་བ་རྒྱུ་བ་པོ། མནའ་སྒག་པ་པོ། ཆུས་སྒོང་པ་པོ། ཉེས་ཅན་སྒབ་པ་པོ། གྲོགས་སྒུག་པ་པོ། མགོ་སྒུར་བ་པོ། ས་སྒུལ་བ་པོ། ཁ་སྒོང་བ་པོ། ལམ་སྒོམ་པ་པོ། བཀའ་སྒོ་བ་པོ། ལུས་སྒྱིང་བ་པོ། སྐད་སྒྱུར་བ་པོ། གད་སྐྱལ་དུ་སྒྱེལ་བ་པོ། དྲིལ་བུ་སྒྲོག་པ་པོ། ཇ་སྒྲང་བ་པོགྲང་ཅུག་པ། རྐང་པ་སྒྲོད་པ་པོ། གེགས་སྒྲོལ་བ་པོ། དཔུང་སྒྲིག་པ་པོ། མིག་སྒྲིབ་པ་པོ། བློ་སྒྲིམ་པ་པོ། ཟླ་སྒྲིལ་བ་པོ། ཡར་སྒྲུག་པ་པོ། ཆུ་སྒྲུང་བ་པོ། འགྲན་ཟླས་སྒྲུན་པ་པོ། ཆོས་སྒྲུབ་པ་པོ། རིགས་སྒྲེ་བ་པོ། གྱེན་དུ་སྒྲེང་བ་པོ། ཐག་པས་སྒྲོག་པ་པོ། གོམ་པས་སྒྲོད་པ་པོ། མར་མེ་སྒྲོན་པ་པོ། ནོར་གྱིས་རྔོན་པ་པོ། ཟས་ལ་རྔ་བ་པོ། འདོད་པས་རྔོམ་པ་པོ། རྩྭ་རྔ་བ་པོ། དབུགས་རྔུབ་པ་པོ། ཡོས་རྔོ་བ་པོ། རི་དྭགས་རྔོན་པ་པོ། དཔོན་ལ་བསྔགས་པ་པོ། སྦས་པ་སྔོག་པ་པོ། དགེ་བ་སྔོ་བ་པོ། སེམས་ཀྱིས་རྗེད་པ་པོ། ནོར་རྗེ་བ་པོ། ཚིག་གི་རྗོད་པ་པོ། 	གྲོད་པ་རྙོང་བ་པོ། ནོར་རྙོན་པ་པོསྐྱིན་པ་དང་གཡར་བའི་བརྡ་རྙིང་། ལག་པ་སྙོལ་བ་པོ། ཟས་རྙིང་བ་པོ། ཆུ་རྙོག་བ་པོ། རྗེས་སུ་སྙོག་པ་པོ། ལན་གྱིས་སྙོད་པ་པོ། ལག་པ་སྙོབ་པ་པོ། སེམས་སྙོམ་པ་པོ། ཕྲུ་གུ་སྙོལ་བ་པོ། ཚགས་ཀྱིས་སྙིག་པ་པོ། ཐང་ལ་སྙིལ་བ་པོ། དབྱུག་པས་སྙུག་པ་པོ། མང་པོ་ལས་སྙུང་བ་པོ། སྐུ་སྙུན་པ་པོ། གོས་སྙུལ་བ་པོབཀྲུ་བའི་བརྡ་རྙྀང། ལམ་དུ་སྙེག་པ་པོ། སྔགས་ཀྱིས་སྙེན་པ་པོ། ཁེངས་པས་སྙེམ་པ་པོ། ཐུགས་ཀྱིས་སྙེལ་བ་པོ། ཆུ་སྙོག་པ་པོ། གནས་ལུགས་ལ་སྙོན་པ་པོ། རྩེ་ནས་སྙོར་བ་པོ། ཁྲུས་ཀྱི་སྙོལ་བ་པོ། བློས་རྟོག་པ་པོ། བྲེལ་བས་རྟོབ་པ་པོ། བརྩོན་པས་རྟུན་པ་པོ། བློ་རྟུལ་བ་པོ། གྱང་ལ་རྟེན་པ་པོ། རྟ་རྟོད་པ་པོ། ཕྱོགས་སུ་རྟོལ་བ་པོ། ལྟེ་ཆག་ལྟེབ་པ་པོ། སྐུ་ལྟོམ་པ་པོ། མིག་གིས་ལྟ་བ་པོ། རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་པོ། གདོང་གྲོགས་སྟངས་པ་པོ། ཆོས་སྟོན་པ་པོ། སྒ་སྟད་པ་པོ། ཞལ་དུ་སྟབས་པ་པོ། གྲལ་སྟར་བ་པོ། ནང་དུ་སྟིམ་པ་པོ། ཐག་པ་སྟུང་བ་པོ། རྒྱུན་སྟུད་པ་པོ། ཐལ་མོ་རྡོབ་པ་པོ། ཁང་པ་རྡིག་པ་པོ། རྡོ་ལ་རྡར་བ་པོ། ཕྱོགས་ཀུན་རྡལ་བ་པོ། རྒྱུད་མང་རྡུང་བ་པོ། མཚོན་ཆས་རྡེག་པ་པོ། ལྕེས་ལྡག་པ་པོ། ཉེས་པས་སྡིག་པ་པོ། ལེགས་ཆ་སྡུད་པ་པོ། གཅིག་ཏུ་སྡེབ་པ་པོ།  ཉེ་བའི་སྡོག་པ་པོ། ལམ་དུ་སྡོང་བ་པོ། གྲངས་ཁ་སྡོམ་པ་པོ། སྐུ་ལ་སྡོ་བ་པོ། སེམས་ལ་རྣག་པ་པོ། ཟས་ཀྱིས་རྣང་བ་པོ། སེར་སྣའི་རྣབ་པ་པོ། དུས་རྣུར་བ་པོ། ས་འོག་ཏུ་རྣོག་པ་པོ། རྨས་པའི་རྣོད་པ་པོ། གྲངས་ཀ་སྣོན་པ་པོ། དབུ་ཞྭ་སྣོབ་པ་པོ། ཕྱག་ཏུ་སྣོམ་པ་པོ། ཐག་པ་སྣར་བ་པོ། ཕྱིར་སྣུད་པ་པོ། ནུ་མ་སྣུན་པ་པོ། ཆོས་སྣུབ་པ་པོ། དུས་སྣུར་བ་པོ། སྟན་སྣེམ་པ་པོ། རྩམ་པ་སྣོག་པ་པོ། བློ་སྣོར་བ་པོ། གོ་རིམ་སྣོལ་བ་པོ། གྲོགས་དང་སྣོད་པ་པོཐུག་འཕྲད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་། རྩམ་པ་སྣོབ་པ་པོ། གནོལ་རྩང་བ་པོ། རིགས་པས་རྩོད་པ་པོ། གཞུང་རྩོམ་པ་པོ། ཁང་པ་རྩིག་པ་པོ། གྲངས་ཀ་རྩི་བ་པོ། གོང་དུ་རྩེག་པ་པོ། ཚོགས་སྩོག་པ་པོགསག་པའི་བརྡ་རྙིང་། རྨོངས་པ་སྩངཔ་པོ། བཀའ་སྩལ་བ་པོ། 	ནང་དུ་རྫོང་བ་པོ། སྟེང་དུ་རྫབ་པ་པོ། རྩམ་པ་རྫི་བ་པོ། ཡ་རབས་རྫུ་བ་པོ། ཕུ་དུང་རྫེ་བ་པོ། 	སྔགས་ཟླ་བ་པོ། དྲི་བ་ཟླུག་པ་པོ། གཅིག་ཏུ་ཟླུམ་པ་པོ། བར་ཆད་ཟློག་པ་པོ། ནོར་རློག་པ་པོ། སེམས་རློང་བ་པོ། ཆུས་རློན་པ་པོ། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ། ཁེངས་པས་རློམ་པ་པོ། བརྟན་པོའི་རླིང་བ་པོ། ཡིད་རླུག་པ་པོ། ཁོག་ཏུ་རློང་བ་པོཁོག་ཏུ་ཆུབ་པའི་བརྡ་རྙིང། དྲང་པོར་སྲོང་བ་པོ། བཟོད་པས་སྲན་པ་པོ། གོས་སྲབ་པ་པོ། སེར་སྣས་སྲི་བ་པོ། ལག་པ་སྲིང་བ་པོརིང་དུ་གཏང་པ། ནོར་སྲུང་བ་པོ། དམག་གིས་སྲུང་བ་པོ། སེམས་སྲུན་པ་པོ། ཇ་སྲུ་བ་པོ། སྲུལ་པོས་སྲུལ་བ་པོ། མེ་ལ་སྲེག་པ་པོ། ཡུན་རིང་དུ་སྲེལ་བ་པོ། ལམ་དུ་སྲེ་བ་པོ། མེ་ལ་སྲོ་པ་པོ། སྨྱུག་མ་སླ་པ་པོ། ཟས་སློང་པ་པོ། སྐྱོན་གྱིས་སླད་པ་པོ། ཕྱོགས་སུ་སླན་པ་པོ། ཆོས་ལ་སློབ་པ་པོ། གྲོགས་ཀྱིས་སླུ་བ་པོ། དངུལ་ཕྱིར་སློག་པ་པོ། གོས་སོགས་ཕྱི་ནང་སློག་པ་པོ། ལྟ་བུ་མང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། འདིས་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་ས་ཡང་རིགས་འགྲེས་ནས་ཤེས་དགོས་ལ། དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་མི་འཇུག་ས་ཡང་འདི་དག་ཡིན་པ་རིགས་འགྲེས་ནས་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག
༈	བས་འཕུལ་ད་ལྟ་བ་དང༌། དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང༌། བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་ས་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། ལྷ་ལ་བསྟོད་བཞིན་པ། བསྟོད་པ་པོ། བསྟོད་པར་བྱེད། ཁྲི་ལ་བཞུགས་བཞིན་པ། བཞུགས་པ་པོ། བཞུགས་བྱེད། ཤུན་པ་བཤུ་བཞིན་པ། བཤུ་པ་པོ། བཤུ་བྱེད། གཞུ་བཀང་བཞིན་པ། ལམ་དུ་བགྲོད་བཞིན་པ། བགྲོད་པ་པོ། བགྲོད་བྱེད། མིག་བགྲད་བཞིན་པ། བགྲད་པ་པོ། བགྲད་བྱེད། གྱེན་དུ་བཀན་བཞིན་པ། བཀན་པ་པོ། བཀན་བྱེད། ཡོན་ཏན་བརྙེས་པ་པོ། བརྙེས་བཞིན་པ། བདེན་པ་བདར་བཞིན་པ། བདར་པ་པོ། བདར་བྱེད། མགྲོན་པོ་བསུ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞིང༌། དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་གི་བསྟན་བྱ་ཡིན་གྱི། དུས་གསུམ་གར་གཟུགས་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་ད་ལྟ་བ་དང་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གང་རུང་ཡིན་ན། ཁྱོད་ལ་བས་འཕུལ་མེད་པས་ཁྱབ་ཅེས་མགྲིན་པ་གཟེངས་ཏེ་སྨྲ་ཆོག་པ་སེམས་སོ།། དེས་ན་ཐོན་མིས་རྩ་བར། བ་ཡིག་འདས་པ་དང༌། དངོས་པོ་གཞན་དངོས་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པར་བསྟན་ཅིང༌། དེ་ལས་གཞན་དངོས་པོ་བདག་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་བས་འཕུལ་འཇུག་ས་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོའི་ཚུལ་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱོས།
	གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་དུས་གསུམ་གྱི་རེའུ་མིག་ཏུ། བླ་མ་སྐུ་བལྟམས་བྱ། བལྟམས་བྱེད། བལྟམས་ཟིན། བལྟམས་ཤིག ཅེས་དུས་གསུམ་བསྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པ་ལ་བལྟམས་ཞེས་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་ཏུ་བཀོད་འདུག་པ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་འཇམ་དབྱངས་བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོ་ལས། 
ལ་ལ་བལྟམ་ཞིང་ཞིང་མཆོག་གཞན་དུ་དུ་མའི་འགྲོ་ལ་དོན་བྱེད་པ། །ཞེས་སྙན་ངག་སྒྲ་རྒྱན་གྱི་ལམ་ནས་གསུངས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་མོད། དེང་སང་གི་ཆོས་སྤྱོད་དཔེ་སྐྲུན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ལ་ལ་བལྟམས་ཤིང་ཞིང་མཆོག་གཞན་དུ་དུ་མའི་འགྲོ་ལ་ཞེས། བཅོས་འདུག་པ་ནི་མ་དག་པས་དག་པ་སུན་ཕྱུངས་པ་སྟེ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྙན་ངག་སྒྲ་རྒྱན་གྱིས་ཕོངས་ནས་ཤིང་དང་ཞིང་མཉམ་སྡེབ་མཛད་དགོས་པ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད་ཅིང༌། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ལས་ཀྱང༌། བལྟམ་འདི་ཡང་ཡང་བྲིས་འདུག་པས། སྐུ་བལྟམ་བྱ། ལྟམ་བྱེད། བལྟམས་ཟིན། ལྟོམས་ཤིག ཅེས་དབྲི་དགོས་པའི་གཟུགས་འགྱུར་གྱི་བྱ་ཚིག་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་གྱིས་ཤིག 
	གཞན་ཡང་རེའུ་མིག་དེར། དཔུང་པ་མཉམ་དུ་གཤིབ་པ་པོ་དང་གཤིབ་བྱེད་ལ་ཤིབས། ཆགས་པས་རྐམ་པ་པོ་དང་རྐམ་བྱེད་པ་བརྐམ། ཉམ་སད་པའི་ཚད་འགམ་པ་པོ་དང་འགམ་བྱེད་ལ་བགམ། ལན་གྱིས་སྙད་པ་པོ་དང་སྙད་བྱེད་ལ་བསྙད། རང་ཕྱོགས་སུ་སློན་པ་པོ་དང་སློན་བྱེད་ལ་བསླན། ཅེས་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་ཏུ་བཅོས་འདུག དེ་ལ་སོགས་པའི་དོགས་གཞི་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང༌། འདི་དག་ནི་མཚན་གཞི་ཙམ་སྟེ་འགའ་ཞིག་ནི་འོག་ཏུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།། གང་ལྟར་ཡང་གླེགས་བམ་དུ་བཞུགས་པའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་དང་ཐ་སྙད་རིག་གནས་ཚད་ཐུབ་རྣམས་ལ་གཏུགས་ཏེ་གང་ཞིག་འཐད་དང་མི་འཐད་བརྟག་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ།།
	གོང་གསལ་དེ་དག་གི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ་པྲ་སྟི་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེས། 
			ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་བསྒྲུབ་ཕྱིར།། 
			ཞེས་གསུངས་འདས་པ་བསྒྲུབས་ཟིན་དང༌།།
	ཞེས་པ་ནས། འདས་དང་དངོས་གཞན་བསྒྲུབ་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།།
			འདི་ཉིད་འཆད་ལ་ཕོ་སྒྲོབ་ཆེ་བ་འགའ།།
			དོན་གྱི་འགག་ལ་ཐུག་དུས་བ་གླང་བཞིན།།
			གང་ལ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དངོས་ཀྱི་དོན།།
			སྨྲ་བའི་འབབ་སྟེགས་དགུན་གྱི་ཁུ་བྱུག་ཟླ།།
			ཕོ་རབ་དར་མའི་ལེགས་བཤད་བ་སོ་ཕྲེང༌།།
			ཅི་ཕྱིར་འདོགས་པའི་དགོས་པ་མཁྱེན་འདོད་ན།།
			འདས་དང་དེང་གི་མཁས་པ་གཞན་དག་ལའང༌།།
			བསྟེན་ནས་མཁས་གྲལ་འཇུག་ཅིག་དཔྱོད་ལྡན་དག།
			མཁས་པའི་བཞེད་གཞུང་ཧ་རི་ཙན་དན་ན།།
			ཉེས་པའི་སྦྲུལ་གྱིས་འཁྱུད་པ་མཐོང་གཞིན་དུ།།
			གཞན་གཞུང་དྭངས་གཙང་སྤོས་ཀྱི་རྫིང་བུ་ཡང༌།།
			མི་གཙང་འདམ་བུར་འཛིན་པ་བླུན་པོའི་ལུགས།།
			མང་ཐོས་ལང་ཚོ་བརྟས་པའི་མཛའ་ན་མོ།།
			མཁྱེན་དཔྱོད་ÍÞOa¾-མཐིང་གའི་སྤྱན་ཞགས་ཀྱིས།།
			གཟིགས་མོ་སྤྲོ་ན་ལེགས་བཤད་དགའ་ཚལ་འདི།།
			སེམས་ཀྱི་རྐང་དྲུག་མྱོས་པའི་འབབ་སྟེགས་མཛོད།།

༢ སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་དགོས་པ་
ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ། 	གཉིས་པ་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
རྩ་བར། 		མ་ནིང་གཉིས་ཀ་ད་ལྟ་ཆེད།། 
	ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་པོ་ནི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་དང་དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་དུས་ད་ལྟ་བ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་ཅེས་པའོ།།
༈ སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ག་ཡིག་དངོས་པོ་བདག་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བོ་དང༌། བྱེད་པ་ཕལ་བ། བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་བྱེད་པ་པོ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྡོ་གཅོག་པ་པོ། ཤིང་གཅོད་པ་པོ། མདུན་དུ་གཅོར་པ་པོ། གཅིན་གཅི་བ་པོ། སྐེ་གཅུ་བ་པོ། ཁ་དོན་གཅོལ་བ་པོ། སོ་ཡིས་གཉོག་པ་པོ། ཉལ་ནས་གཉིད་པ་པོ། ནོར་གཉེར་བ་པོ། དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ། ཡི་གེ་གཏོང་བ་པོ། བང་མཛོད་གཏོམས་པ་པོ། ཁྲག་གཏར་བ་པོ། ཆུ་ཐིགས་གཏིག་པ་པོ། སྤྲིན་པ་གཏིབ་པ་པོ། གྱོད་གཏུག་པ་པོ། ཤ་གཏུབ་པ་པོ། རས་ཀྱིས་གཏུམ་པ་པོ། དུ་བ་གཏུལ་བ་པོ། བྲག་གཏོར་བ་པོ། གྱེན་དུ་གདེངས་པ་པོ། ཆོས་གནང་མཁན། ནང་དུ་གནས་པ་པོ། མི་ལ་གནོད་པ་པོ། འོག་ཏུ་གནོན་པ་པོ། ཁབ་ཀྱིས་གཙག་པ་པོ། ཤ་གཙབ་པ་པོ། མཆེ་བ་གཙིགས་པ་པོ། ཤིང་གཙུགས་པ་པོ། ཡུན་དུ་གཙེར་བ་པོ། ཚད་མས་གཞག་པ་པོ།  སྐྲ་གཞར་བ་པོ། བསམ་པས་གཞིག་པ་པོ། སྒྲིག་ཏུ་གཞུག་པ་པོ། ཤིང་གཞོག་པ་པོ། བརྩོན་པས་གཞོལ་བ་པོ། ལྟད་མོ་གཟིགས་པ་པོ། མལ་དུ་གཟིམ་པ་པོ། བློ་གཟོབ་པ་པོ། ལག་པས་གཡོབ་པ་པོ། ཅ་ལག་གཡར་བ་པོ། གཡང་གཟར་གཡུག་པ་པོ། རྟ་གཡུང་བ་པོ། འཁྲིག་པས་གཡེམ་པ་པོ། སེམས་གཡེལ་བ་པོ། ཕན་ཚུན་གཡོ་བ་པོ། ཟས་གཡོ་བ་པོ། དཔོན་གཡོག་པ་པོ། རྩོད་པས་གཤག་པ་པོ། ལམ་དུ་གཤར་བ་པོ། ཤིང་གཤོག་པ་པོ། ལྐོག་ནས་གཤུང་བ་པོ། གཡོག་ལ་གཤེ་བ་པོ། ཆུ་གཤོ་བ་པོ། གཏོར་མ་གཤོམ་པ་པོ། རི་དྭགས་གཤོར་བ་པོ། ཕོ་མོ་གཤོ་བ་པོ། ཚོགས་གསོག་པ་པོ། གཞན་ལ་གསང་བ་པོ། གཏམ་གསན་པ་པོ། མི་སོགས་གསོན་པ་པོ། གསོབ་པ་པོ། རལ་པ་གསིག་པ་པོ། འཕྲུལ་འཁོར་གསིར་བ་པོ། དྲིལ་བུ་གསིལ་བ་པོ། ཆོས་གསུང་བ་པོ། ལྟ་བུ། 
༈ བྱེད་པ་ཕལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྡོ་གཅོག་བྱེད། ཤིང་གཅོད་བྱེད། མདུན་དུ་གཅོར་བྱེད། གཅུན་གཅི་བྱེད། སྐེ་གཅུ་བྱེད། ཁ་དོན་གཅོལ་བྱེད། སོ་ཡིས་གཉོག་བྱེད། ཉལ་ནས་གཉིད་བྱེད། ནོར་གཉེར་བྱེད། དོན་དུ་གཉེར་བྱེད། ཡི་གེ་གཏོང་བྱེད། བང་མཛོད་གཏོམས་བྱེད། ཁྲག་གཏར་བྱེད། ཆུ་ཐིགས་གཏིག་བྱེད། སྤྲིན་པ་གཏིབ་བྱེད། གྱོད་གཏུག་བྱེད། ཤ་གཏུབ་བྱེད། རས་ཀྱིས་གཏུམ་བྱེད། དུ་བ་གཏུལ་བྱེད། བྲག་གཏོར་བྱེད། གྱེན་དུ་གདེངས་བྱེད། ཆོས་གནང་མཁན། ནང་དུ་གནས་བྱེད། མི་ལ་གནོད་བྱེད། འོག་ཏུ་གནོན་བྱེད། ཁབ་ཀྱིས་གཙག་བྱེད། ཤ་གཙབ་བྱེད། མཆེ་བ་གཙིགས་བྱེད། ཡུན་དུ་གཙེར་བྱེད། ཚད་མས་གཞག་བྱེད།  སྐྲ་གཞར་བྱེད། བསམ་པས་གཞིག་བྱེད། སྒྲིག་ཏུ་གཞུག་བྱེད། ཤིང་གཞོག་བྱེད། བརྩོན་པས་གཞོལ་བྱེད། ལྟད་མོ་གཟིགས་བྱེད། མལ་དུ་གཟིམ་བྱེད། བློ་གཟོབ་བྱེད། ལག་པའི་གཡོབ་བྱེད། ཅ་ལག་གཡར་བྱེད། གཡང་གཟར་གཡུག་བྱེད། རྟ་གཡུང་བྱེད། འཁྲིག་པའི་གཡེམ་བྱེད། སེམས་གཡེལ་བྱེད། ཕན་ཚུན་གཡོ་བྱེད། ཟས་གཡོ་བྱེད། དཔོན་གཡོག་བྱེད། རྩོད་པའི་གཤག་བྱེད། ལམ་དུ་གཤར་བྱེད། ཤིང་གཤོག་བྱེད། ལྐོག་ནས་གཤུང་བྱེད། གཡོག་ལ་གཤེ་བྱེད། ཆུ་གཤོ་བྱེད། གཏོར་མ་གཤོམ་བྱེད། རི་དྭགས་གཤོར་བྱེད། ཕོ་མོ་གཤོ་བྱེད། ཚོགས་གསོག་བྱེད། གཞན་ལ་གསང་བྱེད། གཏམ་གསན་བྱེད། མི་སོགས་གསོན་བྱེད། གསོབ་བྱེད། རལ་པ་གསིག་བྱེད། འཕྲུལ་འཁོར་གསིར་བྱེད། དྲིལ་བུ་གསིལ་བྱེད། ཆོས་གསུང་བྱེད། ལྟ་བུ། 
༈ བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྡོ་གཅོག་པར་བྱེད། ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད། མདུན་དུ་གཅོར་བར་བྱེད། གཅིན་གཅི་བར་བྱེད། སྐེ་གཅུ་བར་བྱེད། ཁ་དོན་གཅོལ་བར་བྱེད། སོ་ཡིས་གཉོག་པར་བྱེད། ཉལ་ནས་གཉིད་པར་བྱེད། ནོར་གཉེར་བར་བྱེད། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད། ཡི་གེ་གཏོང་བར་བྱེད། བང་མཛོད་གཏོམས་པར་བྱེད། ཁྲག་གཏར་བར་བྱེད། ཆུ་ཐིགས་གཏིག་པར་བྱེད། སྤྲིན་པ་གཏིབ་པར་བྱེད། གྱོད་གཏུག་པར་བྱེད། ཤ་གཏུབ་པར་བྱེད། རས་ཀྱིས་གཏུམ་པར་བྱེད། དུ་བ་གཏུལ་བར་བྱེད། བྲག་གཏོར་བར་བྱེད། གྱེན་དུ་གདེངས་པར་བྱེད། ཆོས་གནང་བར་བྱེད། ནང་དུ་གནས་པར་བྱེད། མི་ལ་གནོད་པར་བྱེད། འོག་ཏུ་གནོན་པར་བྱེད། ཁབ་ཀྱིས་གཙག་པར་བྱེད། ཤ་གཙབ་པར་བྱེད། མཆེ་བ་གཙིགས་པར་བྱེད། ཡུན་དུ་གཙེར་བར་བྱེད། ཚད་མས་གཞག་པར་བྱེད།  སྐྲ་གཞར་བར་བྱེད། བསམ་པས་གཞིག་པར་བྱེད། སྒྲིག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱེད། ཤིང་གཞོག་པར་བྱེད། བརྩོན་པས་གཞོལ་བར་བྱེད། ལྟད་མོ་གཟིགས་པར་བྱེད། མལ་དུ་གཟིམ་པར་བྱེད། ཤིང་གཟུགས་པར་བྱེད། བློ་གཟོབ་པར་བྱེད། ལག་པའི་གཡོབ་པར་བྱེད། ཅ་ལག་གཡར་བར་བྱེད། གཡང་གཟར་གཡུག་པར་བྱེད། རྟ་གཡུང་བར་བྱེད། འཁྲིག་པས་གཡེམ་པར་བྱེད། སེམས་གཡེལ་བར་བྱེད། ཕན་ཚུན་གཡོ་བར་བྱེད། ཟས་གཡོ་བར་བྱེད། དཔོན་གཡོག་པར་བྱེད། རྩོད་པས་གཤག་པར་བྱེད། ལམ་དུ་གཤར་བར་བྱེད། ཤིང་གཤོག་པར་བྱེད། ལྐོག་ནས་གཤུང་བར་བྱེད། གཡོག་ལ་གཤེ་བར་བྱེད། ཆུ་གཤོ་བར་བྱེད། གཏོར་མ་གཤོམ་པར་བྱེད། རི་དྭགས་གཤོར་བར་བྱེད། ཕོ་མོ་གཤོ་བར་བྱེད། ཚོགས་གསོག་པར་བྱེད། གཞན་ལ་གསང་བར་བྱེད། གཏམ་གསན་པར་བྱེད། མི་སོགས་གསོན་པར་བྱེད། གསོབ་པར་བྱེད། རལ་པ་གསིག་པར་བྱེད། འཕྲུལ་འཁོར་གསིར་བར་བྱེད། དྲིལ་བུ་གསིལ་བར་བྱེད། ཆོས་གསུང་བར་བྱེད། ལྟ་བུ་བྱེད་ལས་གསལ་བྱེད་དེ། རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱའོ།།
༈ སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ག་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། བྱ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ལས། 
༈ དང་པོ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྡོ་གཅག་བྱ། ཤིང་གཅད་བྱ། མདུན་དུ་གཅར་བྱ། གཅུན་གཅི་བྱ། སྐེ་གཅུ་བྱ། ཁ་དོན་གཅོལ་བྱ། སོ་ཡིས་གཉག་བྱ། ཉལ་ནས་གཉིད་བྱ། ནོར་གཉེར་བྱ། དོན་དུ་གཉེར་བྱ། ཡི་གེ་གཏང་བྱ། བང་མཛོད་གཏོམས་བྱ། ཁྲག་གཏར་བྱ། ཆུ་ཐིགས་གཏིག་བྱ། སྤྲིན་པ་གཏིབ་བྱ། གྱོད་གཏུག་བྱ། ཤ་གཏུབ་བྱ། རས་ཀྱིས་གཏུམ་བྱ། དུ་བ་གཏུལ་བྱ། བྲག་གཏོར་བྱ། གདན་གདིང་བྱ། མིང་གདགས་བྱ། ས་བོན་གདབ་བྱ། ཆོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ། གྱེན་དུ་གདེག་བྱ། ཕྱིར་གདོན་བྱ། གྱེན་དུ་གདེང་བྱ། ལམ་གདམ་བྱ། ཆོས་གནང་བྱ། ནང་དུ་གནས་བྱ། མི་ལ་གནོད་བྱ། འོག་ཏུ་གནན་བྱ། ཁབ་ཀྱིས་གཙག་བྱ། ཤ་གཙབ་བྱ། མཆེ་བ་གཙིགས་བྱ། ཡུན་དུ་གཙེར་བྱ། ཚད་མས་གཞག་བྱ།  སྐྲ་གཞར་བྱ། བསམ་པས་གཞིག་བྱ། སྒྲིག་ཏུ་གཞུག་བྱ། ཤིང་གཞོག་བྱ། དགྲ་བོ་གཞོམ་བྱ། བརྩོན་པས་གཞོལ་བྱ། ལྟད་མོ་གཟིགས་བྱ། མལ་དུ་གཟིམ་བྱ། ཤིང་གཟུགས་བྱ། མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ། བློ་གཟབ་བྱ། ལག་པ་གཡབ་བྱ། ཅ་ལག་གཡར་བྱ། གཡང་གཟར་གཡུག་བྱ། མིད་པ་གཡིད་བྱ། རྟ་གཡུང་བྱ། འཁྲིག་པས་གཡེམ་བྱ། སེམས་གཡེལ་བྱ། ཕན་ཚུན་གཡོ་བྱ། ཟས་གཡོ་བྱ། དཔོན་གཡོག་བྱ། རྩོད་པས་གཤག་བྱ། ལམ་དུ་གཤར་བྱ། ཤིང་གཤག་བྱ། ལྐོག་ནས་གཤུང་བྱ། གཡོག་ལ་གཤེ་བྱ། ཆུ་གཤོ་བྱ། གཏོར་མ་གཤམ་བྱ། རི་དྭགས་གཤོར་བྱ། ཕོ་མོ་གཤོ་བྱ། ཚོགས་གསག་བྱ། གཞན་ལ་གསང་བྱ། གཏམ་གསན་བྱ། མི་སོགས་གསོན་བྱ། གསོབ་བྱ། རལ་པ་གསིག་བྱ། འཕྲུལ་འཁོར་གསིར་བྱ། དྲིལ་བུ་གསིལ་བྱ། ཆོས་གསུང་བྱ། 
༈ ག་ཡིག་བྱ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། 
	དཔེར་ན། རྡོ་གཅག་པར་བྱ། ཤིང་གཅད་པར་བྱ། མདུན་དུ་གཅར་བར་བྱ། གཅིན་གཅི་བར་བྱ། སྐེ་གཅུ་བར་བྱ། ཁ་དོན་གཅོལ་བར་བྱ། སོ་ཡིས་གཉག་པར་བྱ། ཉལ་ནས་གཉིད་པར་བྱ། ནོར་གཉེར་བར་བྱ། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ། ཡི་གེ་གཏང་བར་བྱ། བང་མཛོད་གཏམས་པར་བྱ། ཁྲག་གཏར་བར་བྱ། ཆུ་ཐིགས་གཏིག་པར་བྱ། སྤྲིན་པ་གཏིབ་པར་བྱ། གྱོད་གཏུག་པར་བྱ། ཤ་གཏུབ་པར་བྱ། རས་ཀྱིས་གཏུམ་པར་བྱ། དུ་བ་གཏུལ་བར་བྱ། བྲག་གཏོར་བར་བྱ། གདན་གདིང་བར་བྱ། མིང་གདགས་པར་བྱ། ས་བོན་གདབ་པར་བྱ། ཆོས་ཀྱི་གདུལ་བར་བྱ། གྱེན་དུ་གདེག་པར་བྱ། ཕྱིར་གདོན་པར་བྱ། གྱེན་དུ་གདེང་བར་བྱ། ལམ་གདམ་པར་བྱ། ཆོས་གནང་མཁན། ནང་དུ་གནས་པར་བྱ། མི་ལ་གནོད་པར་བྱ། འོག་ཏུ་གནན་པར་བྱ། ཁབ་ཀྱིས་གཙག་པར་བྱ། ཤ་གཙབ་པར་བྱ། མཆེ་བ་གཙིག་པར་བྱ། ཡུན་དུ་གཙེར་བར་བྱ། ཚད་མས་གཞག་པར་བྱ།  སྐྲ་གཞར་བར་བྱ། བསམ་པས་གཞིག་པར་བྱ། སྒྲིག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ། ཤིང་གཞོག་པར་བྱ། དགྲ་བོ་གཞོམ་པར་བྱ། བརྩོན་པས་གཞོལ་བར་བྱ། ལྟད་མོ་གཟིགས་པར་བྱ། མལ་དུ་གཟིམ་པར་བྱ། ཤིང་གཟུགས་པར་བྱ། ཉེས་ཅན་་གཟུང་བར་བྱ། བློ་གཟབ་པར་བྱ། ལག་པས་གཡབ་པར་བྱ། ཅ་ལག་གཡར་བར་བྱ། གཡང་གཟར་གཡུག་བར་བྱ། མིད་པ་གཡིད་པར་བྱ། རྟ་གཡུང་བར་བྱ། འཁྲིག་པས་གཡེམ་པར་བྱ། སེམས་གཡེལ་བར་བྱ། ཕན་ཚུན་གཡོ་བར་བྱ། ཟས་གཡོ་བར་བྱ། དཔོན་གཡོག་པར་བྱ། རྩོད་པས་གཤག་པར་བྱ། ལམ་དུ་གཤར་བར་བྱ། ཤིང་གཤག་པར་བྱ། ལྐོག་ནས་གཤུང་བར་བྱ། གཡོག་ལ་གཤེ་བར་བྱ། ཆུ་གཤོ་བར་བྱ། གཏོར་མ་གཤམ་པར་བྱ། རི་དྭགས་གཤོར་བར་བྱ། ཕོ་མོ་གཤོ་བར་བྱ། ཚོགས་གསག་པར་བྱ། གཞན་ལ་གསང་བར་བྱ། གཏམ་གསན་པར་བྱ། མི་སོགས་གསོན་པར་བྱ། གསོབ་པར་བྱ། རལ་པ་གསིག་པར་བྱ། འཕྲུལ་འཁོར་གསིར་བར་བྱ། དྲིལ་བུ་གསིལ་བར་བྱ། ཆོས་གསུང་བར་བྱ། ལྟ་བུ། 
	༈ ག་ཡིག་བྱེད་ལས་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྡོ་གཅོག་བཞིན་པ། ཤིང་གཅོད་པའི་སྐབས༌། མདུན་དུ་གཅོར་གྱི་འདུག གཅིན་གཅི་བའི་སྒང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྐེ་གཅུ། ཁ་དོན་གཅོལ། སོ་ཡིས་གཉོག ཉལ་ནས་གཉིད། ནོར་གཉེར། དོན་དུ་གཉེར། ཡི་གེ་གཏོང། བང་མཛོད་གཏོམས། ཁྲག་གཏར། ཆུ་ཐིགས་གཏིག སྤྲིན་པ་གཏིབ། གྱོད་གཏུག ཤ་གཏུབ། རས་ཀྱིས་གཏུམ། དུ་བ་གཏུལ། བྲག་གཏོར། གྱེན་དུ་གདེངས། ལམ་གདམས། ཆོས་གནང་མཁན། ནང་དུ་གནས། མི་ལ་གནོད། འོག་ཏུ་གནོན། ཁབ་ཀྱིས་གཙག ཤ་གཙབ། མཆེ་བ་གཙིགས། ཤིང་གཙུགས། ཡུན་དུ་གཙེར། ཚད་མས་གཞག  སྐྲ་གཞར། བསམ་པས་གཞིག སྒྲིག་ཏུ་གཞུག ཤིང་གཞོག བརྩོན་པས་གཞོལ། ལྟད་མོ་གཟིགས། མལ་དུ་གཟིམ། ཤིང་གཟུགས། བློ་བཟོབ། ལག་པ་གཡོབ། ཅ་ལག་གཡར། གཡང་གཟར་གཡུག རྟ་གཡུང༌། འཁྲིག་པས་གཡེམ ། སེམས་གཡེལ། ཕན་ཚུན་གཡོ། ཟས་གཡོ། དཔོན་གཡོག རྩོད་པས་གཤག ལམ་དུ་གཤར། ཤིང་གཤོག ལྐོག་ནས་གཤུང༌། གཡོག་ལ་གཤེ ཆུ་གཤོ གཏོར་མ་གཤོམ ། རི་དྭགས་གཤོར། ཕོ་མོ་གཤོ། ཚོགས་གསོག གཞན་ལ་གསང། གཏམ་གསན། མི་སོགས་གསོན། གསོབ། རལ་པ་གསིག འཕྲུལ་འཁོར་གསིར། དྲིལ་བུ་གསིལ། ཆོས་གསུང༌། ལྟ་བུའོ།།
	༈ ག་ཡིག་བྱ་ལས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྡོ་གཅག ཤིང་གཅད། མདུན་དུ་གཅར། གཅུན་གཅི། སྐེ་གཅུ། ཁ་དོན་གཅོལ། སོ་ཡིས་གཉག ཉལ་ནས་གཉིད། ནོར་གཉེར། དོན་དུ་གཉེར། ཡི་གེ་གཏང། བང་མཛོད་གཏམ། ཁྲག་གཏར། ཆུ་ཐིགས་གཏིག སྤྲིན་པ་གཏིབ། གྱོད་གཏུག ཤ་གཏུབ། རས་ཀྱིས་གཏུམ། དུ་བ་གཏུལ། བྲག་གཏོར། གདན་གདིང། མིང་གདགས། ས་བོན་གདབ། ཆོས་ཀྱི་གདུལ། གྱེན་དུ་གདེག ཕྱིར་གདོན། གྱེན་དུ་གདེང། ལམ་གདམ། ཆོས་གནང། ནང་དུ་གནས། མི་ལ་གནོད། འོག་ཏུ་གནན། ཁབ་ཀྱིས་གཙག ཤ་གཙབ། མཆེ་བ་གཙིགས། ཡུན་དུ་གཙེར། ཚད་མས་གཞག  སྐྲ་གཞར། བསམ་པས་གཞིག སྒྲིག་ཏུ་གཞུག ཤིང་གཞོག དགྲ་བོ་གཞོམ། བརྩོན་པས་གཞོལ། ལྟད་མོ་གཟིགས། མལ་དུ་གཟིམ། ཤིང་གཟུགས། མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང། བློ་གཟབ། ལག་པའི་གཡབ། ཅ་ལག་གཡར། གཡང་གཟར་གཡུག མིད་པ་གཡིད། རྟ་གཡུང། འཁྲིག་པས་གཡེམ། སེམས་གཡེལ། ཕན་ཚུན་གཡོ། ཟས་གཡོ། དཔོན་གཡོག། རྩོད་པས་གཤག ལམ་དུ་གཤར། ཤིང་གཤག ལྐོག་ནས་གཤུང༌། གཡོག་ལ་གཤེ། ཆུ་གཤོ གཏོར་མ་གཤམ། རི་དྭགས་གཤོར། ཕོ་མོ་གཤོ། ཚོགས་གསག གཞན་ལ་གསང། གཏམ་གསན། མི་སོགས་གསོན། གསོབ། རལ་པ་གསིག། འཕྲུལ་འཁོར་གསིར། དྲིལ་བུ་གསིལ། ཆོས་གསུང། ལྟ་བུའོ།། 
	༈ སྔོན་འཇུག་ག་ཡིག་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ། དཔེར་ན། གཅུན་གཅིས། གསེབ་དུ་གཅིརད། སྐེ་གཅུས། གོས་གཅུས། བུ་ལ་གཅེས། སོ་ཡིས་གཉགས། ཉལ་ནས་གཉིད། ནོར་གཉུལད། ནོར་གཉེར། དོན་དུ་གཉེར། བསྟན་པ་གཏད། བང་མཛོད་གཏམས། ཁྲག་གཏར། ཆུ་ཐིགས་གཏིགས། སྤྲིན་པ་གཏིབས། གྱོད་གཏུགས། ཤ་གཏུབས། རས་ཀྱིས་གཏུམས། དུ་བ་གཏུལ། ཁོངས་སུ་གཏོགས། བྲག་གཏོརད། ཆོས་གནང༌། ནང་དུ་གནས། མི་ལ་གནོད། ཁབ་ཀྱིས་གཙགས། མཆེ་བ་གཙིགས། གཙུབ་ཤིང་གིས་གཙུབས། ཡུན་དུ་གཙེརད། བསམ་པས་གཞིགས། ཤ་གཞུར། ཤིང་གཞོགས། འཚིག་པའི་གཞོབ། བརྩོན་པས་གཞོལད། ཆར་པ་གཞོལད། བློ་གཟབས། ཞལ་ཐང་གཟརད། གྱེན་དུ་གཟིངས། ལྟད་མོ་གཟིགས། མལ་དུ་གཟིམས། ལག་པའི་གཡབས། ཅ་ལག་གཡརད། གཡང་གཟར་གཡུགས། མིད་པ་གཡིད། རྟ་གཡུངས། འཁྲིག་པས་གཡེམས། དུས་ལས་གཡོརད། སེམས་གཡེལད། དུས་ལས་གཡོལད། ཕན་ཚུན་གཡོས། ཟས་གཡོས། དཔོན་གཡོགས། རྩོད་པས་གཤགས།  མཉམ་དུ་གཤིགས། ལམ་དུ་གཤེགས། གཡོག་ལ་གཤེ། ཆུ་གཤོལ། རི་དྭགས་གཤོར། གཞན་ལ་གསངས། གཏམ་གསནད། ཆོས་གསུངས། ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་མ་གཏོགས་སྔོན་འཇུག་ག་ཡིག་འདས་མ་འོངས་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ཉུང་ངོ༌།། 
དེའི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་ཤན་སྦྱར་མར།
			མ་ནིང་གཉིས་ཀ་ད་ལྟ་ཆེད།།
			ཞེས་གསུངས་མ་ནིང་ག་ཡིག་ནི།།
			གཏང་བྱ་གཅད་བྱ་གཟུང་བྱ་སོགས།།
			དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།།
			གཏོང་བྱེད་གཅོད་བྱེད་གནོན་པ་སོགསབ྄།
			དངོས་པོ་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས།།
			བྱེད་ལས་ད་ལྟ་བ་ཡང་ཡིན།།
			གཏོང་བ་པོ་སོགས་བདག་པོ་ཉིད།།
	ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །འདིས་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པའི་ལས་གཉིས་དངོས་པོ་བདག་དང༌། བྱ་བའི་ཡུལ་དང་བྱ་བ་གཉིས་དངོས་པོ་གཞན་དུ་བྱས་པའི་སྲོལ་ཆེན་ཐོག་མར་བཏོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེང་སང་ཁ་ཅིག་སྲོལ་འདི་ཐོག་མར་འགྲེལ་ཆེན་གྱིས་འབྱེད་པའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ་བ་ནི་རང་ཉིད་དེའི་གོང་གི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བ་རྣམས་ལ་མཐོང་ཐོས་ཉམས་མྱོང་གིས་མ་ཁྱབ་པའི་དེ་ཉིད་གསལ་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། 
	༈ སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ད་ཡིག་དངོས་པོ་བདག་ལ་འཇུག་པ་ཙམ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང༌། བྱེད་པ་ཕལ་པ། བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་ལས། 
༈  ད་ཡིག་བྱེད་པ་པོ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་བ་པོ། ཕྲེང་བ་དཀྲི་བ་པོ། སྤྲིན་དཀྲིག་པ་པོ། ཇ་དཀྲུག་པ་པོ། ཇ་དཀྲོག་པ་པོ། རོལ་མོ་དཀྲོལ་པ་པོ། གྲོགས་ལ་དགའ་པ་པོ། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་པ་པོ། ལུས་དཀྱེ་པ་པོ། དབུགས་དངངས་པ་པོ། ཚར་དུ་དངར་པ་པོ། རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོ། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་པ་པོ། ཡི་གེ་དཔོད་པ་པོ། རིགས་པས་དཔྱོད་པ་པོ། ཐུར་དུ་དཔྱོང་པ་པོ། ཁྲི་ལ་དབང་པ་པོ། ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་པོ། འཛུམ་དམུལ་པ་པོ། ཡིད་དམུས་པ་པོ། ཉམ་དམད་པ་པོ། ཆོས་ལ་དམྱུག་པ་པོ། ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།།
༈ ད་ཡིག་བྱེད་པ་ཕལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་བྱེད། ཕྲེང་བ་དཀྲི་བྱེད། སྤྲིན་དཀྲིག་བྱེད། ཇ་དཀྲུག་བྱེད། ཇ་དཀྲོག་བྱེད། གྲོགས་ལ་དགའ་བྱེད། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་བྱེད། ལུས་དཀྱེ་བྱེད། དབུགས་དངངས་བྱེད། ཚར་དུ་དངར་བྱེད། རྗེས་སུ་དཔོག་བྱེད། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་བྱེད། ཡི་གེ་དཔོད་བྱེད། རིགས་པས་དཔྱོད་བྱེད། ཐུར་དུ་དཔྱོང་བྱེད། ཁྲི་ལ་དབང་བྱེད། ཡུལ་ལ་དམིགས་བྱེད། འཛུམ་དམུལ་བྱེད། ཡིད་དམུས་བྱེད། ཉམ་དམད་བྱེད། ཆོས་ལ་དམྱུག་བྱེད། ལྟ་བུ།
༈ ད་ཡིག་བྱེད་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་བར་བྱེད། ཕྲེང་བ་དཀྲི་བར་བྱེད། སྤྲིན་དཀྲིག་པར་བྱེད། ཇ་དཀྲུག་པར་བྱེད། ཇ་དཀྲོག་པར་བྱེད། གྲོགས་ལ་དགའ་བར་བྱེད། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་པར་བྱེད། ལུས་དཀྱེ་བར་བྱེད། དབུགས་དངངས་པར་བྱེད། ཚར་དུ་དངར་བར་བྱེད། རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་བར་བྱེད། ཡི་གེ་དཔོད་པར་བྱེད། རིགས་པས་དཔྱོད་པར་བྱེད། ཐུར་དུ་དཔྱོང་བར་བྱེད། ཁྲི་ལ་དབང་བར་བྱེད། ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད། འཛུམ་དམུལ་བར་བྱེད། ཡིད་དམུས་པར་བྱེད། ཉམ་དམད་པར་བྱེད། ཆོས་ལ་དམྱུག་པར་བྱེད། ལྟ་བུ་འདི་དག་ནི་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་ཐོབ་པའམ་འཇུག་པ་ཙམ་ལས། དངོས་པོ་བདག་ངོས་དང༌། བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གོ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་ཐོན་པའི་སྒོ་ནས་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་ཐོབ་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་དེ། བཤད་སྦྱར་མར། 
			མ་ནིང་ད་ནི་བདག་དངོས་དང༌།། 
			བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་མི་འཇུག།
གསུངས་པས་སོ།། འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་དོ།།
༈ སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྱ་བའི་ཡུལ་དང༌། བྱ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་བྱ། ཕྲེང་བ་དཀྲི་བྱ། སྤྲིན་དཀྲིག་བྱ། ཇ་དཀྲུག་བྱ། ཇ་བཀྲོག་བྱ། རོལ་མོ་དཀྲོལ་བྱ། ལམ་དགག་བྱ། ཆུ་དགང་བྱ། འབར་རྫས་དགད་བྱ། རྣ་བ་དགབ་བྱ། གྲོགས་ལ་དགའ་བྱ། ལོགས་སུ་དགར་བྱ། གཞུ་དགུག་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་བྱ། ཐོ་དགོད་བྱ། ལུས་དཀྱེ་བྱ། དབུགས་དངངས་བྱ། ཚར་དུ་དངར་བྱ། རྗེས་སུ་དཔག་བྱ། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་བྱ། ཡི་གེ་དཔོད་བྱ། རིགས་པས་དཔྱད་བྱ། ཐུར་དུ་དཔྱང་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་དབག་བྱ། ཁྲི་ལ་དབང་བྱ། ཆར་དབབ་བྱ། ཨི་ཁུང་དབིག་བྱ། ཨི་ཁུང་དབུག་བྱ། གུར་དབུབ་བྱ། སྨན་དབུར་བྱ། མཆོད་པ་དབུལ་བྱ། ཆུ་དབོ་བྱ། ལུང་དབོག་བྱ། ཚོན་དབྱུག་བྱ། སུན་དབྱུང་བྱ། དབྱུལ་བྱ། རི་མོ་དབྱི་བྱ། རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བྱ། དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱ། ཡི་གེ་དབྲི་བྱ། མཛོད་ནས་དབྲི་བྱ། ཁ་དབྲལ་བྱ། རྐུན་མས་དབྲོག་བྱ། ཡུལ་ལ་དམིགས་བྱ། འཛུམ་དམུལ་བྱ། ཡིད་དམུས་བྱ། ཉམ་དམད་བྱ། ཆོས་ལ་དམྱུག་བྱ། ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།།
༈ ད་ཡིག་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་པར་བྱ། ཕྲེང་བ་དཀྲི་པར་བྱ། སྤྲིན་དཀྲིག་པར་བྱ། ཇ་དཀྲུག་པར་བྱ། ཇ་དཀྲོག་པར་བྱ། རོལ་མོ་དཀྲོལ་པར་བྱ། ལམ་དགག་པར་བྱ། ཆུ་དགང་པར་བྱ། འབར་རྫས་དགད་པར་བྱ། རྣ་བ་དགབ་པར་བྱ། གྲོགས་ལ་དགའ་བར་བྱ། ལོགས་སུ་དགར་པར་བྱ། གཞུ་དགུག་པར་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་པར་བྱ། ཐོ་དགོད་པར་བྱ། ལུས་དཀྱེ་བར་བྱ། དབུགས་དངངས་པར་བྱ། ཚར་དུ་དངར་བར་བྱ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་བར་བྱ། ཡི་གེ་དཔོད་པར་བྱ། རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱ། ཐུར་དུ་དཔྱང་བར་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་དབག་པར་བྱ། ཁྲི་ལ་དབང་བར་བྱ། ཆར་དབབ་པར་བྱ། ཨི་ཁུང་དབིག་པར་བྱ། ཨི་ཁུང་དབུག་པར་བྱ། གུར་དབུབ་པར་བྱ། སྨན་དབུར་བར་བྱ། མཆོད་པ་དབུལ་བར་བྱ། ཆུ་དབོ་བར་བྱ། ལུང་དབོག་པར་བྱ། ཚོན་དབྱུག་པར་བྱ། སུན་དབྱུང་བར་བྱ། དབྱུལ་བར་བྱ། རི་མོ་དབྱི་བར་བྱ། རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བར་བྱ། དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་བྱ། ཡི་གེ་དབྲི་བར་བྱ། མཛོད་ནས་དབྲི་བར་བྱ། ཁ་དབྲལ་བར་བྱ། རྐུན་མས་དབྲོག་པར་བྱ། ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་བྱ། འཛུམ་དམུལ་བར་བྱ། ཡིད་དམུས་པར་བྱ། ཉམ་དམད་པར་བྱ། ཆོས་ལ་དམྱུག་པར་བྱ། ལྟ་བུ་འོ།། 
	དེ་རྣམས་ལ་ད་ཡིག་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་པ་ཙམ་ལས་ད་ཡིག་གི་ནུས་པ་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་དངོས་པོ་གཞན་མ་བསྟན་ཀྱང༌། ད་ཡིག་གི་ནུས་པས་དངོས་པོ་གཞན་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གཞན་ལུགས་དགག་བྱ། དགག་པར་བྱ། དགང་བྱའི་བུམ་པ། དགང་བར་བྱ། དགབ་བྱའི་རྣ་བ། དགབ་པར་བྱ། དགོད་བྱའི་ཟུར་ཐོ། དགོད་པ་བྱ། དགད་བྱའི་འབར་རྫས་དགད་པར་བྱ། ལོགས་སུ་དགར་པར་བྱ། གཞུ་དགུག་པར་བྱ། སྐྱོན་གྱིས་དབག་པར་བྱ། ཆར་དབབ་པར་བྱ། ཨི་ཁུང་དབིག་པར་བྱ། ཨི་ཁུང་དབུག་པར་བྱ། གུར་དབུབ་པར་བྱ། སྨན་དབུར་བར་བྱ། མཆོད་པ་དབུལ་བར་བྱ། ཆུ་དབོ་བར་བྱ། ལུང་དབོག་པར་བྱ། ཚོན་དབྱུ་བར་བྱ། སུན་དབྱུང་བར་བྱ། དབྱུལ་བར་བྱ། རི་མོ་དབྱི་བར་བྱ། རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བར་བྱ། དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་བྱ། ཡི་གེ་དབྲི་བར་བྱ། མཛོད་ནས་དབྲི་བར་བྱ། ཁ་དབྲལ་བར་བྱ། རྐུན་མས་དབྲོག་པར་བྱ། ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་ནུས་པས་དངོས་པོ་གཞན་དངོས་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚིག་ཟླས་དྲངས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་ལས་ལ་འགོག་དང༌། འགེང༌། འགེབ། འགོད། སོགས་འབྲི་དགོས་པས་དེ་དག་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཁྲུལ་བ་དེ་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་ནུས་པས་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཤིང༌། དངོས་པོ་གཞན་དངོས་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བསྟན་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།
༈ སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་བྱ་ལས་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་བཞིན་པ། ཕྲེང་བ་དཀྲི་བཞིན་པ། སྤྲིན་དཀྲིག་བཞིན་པ། ཇ་དཀྲུག་བཞིན་པ། ཇ་བཀྲོག་བཞིན་པ། རོལ་མོ་དཀྲོལ་བཞིན་པ། ལམ་དགག་བཞིན་པ། ཆུ་དགང་བཞིན་པ། འབར་རྫས་དགད་བཞིན་པ། རྣ་བ་དགབ་བཞིན་པ། གྲོགས་ལ་དགའ་བཞིན་པ། ལོགས་སུ་དགར་བཞིན་པ། གཞུ་དགུག་བཞིན་པ། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་བཞིན་པ། ཐོ་དགོད་བཞིན་པ། ལུས་དཀྱེ་བཞིན་པ། དབུགས་དངངས་བཞིན་པ། ཚར་དུ་དངར་བཞིན་པ། རྗེས་སུ་དཔག་བཞིན་པ། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་བཞིན་པ། ཡི་གེ་དཔོད་བཞིན་པ། རིགས་པས་དཔྱད་བཞིན་པ། ཐུར་དུ་དཔྱང་བཞིན་པ། སྐྱོན་གྱིས་དབག་བཞིན་པ། ཁྲི་ལ་དབང་བཞིན་པ། ཆར་དབབ་བཞིན་པ། ཨི་ཁུང་དབིག་བཞིན་པ། ཨི་ཁུང་དབུག་བཞིན་པ། གུར་དབུབ་བཞིན་པ། སྨན་དབུར་བཞིན་པ། མཆོད་པ་དབུལ་བཞིན་པ། ཆུ་དབོ་བཞིན་པ། ལུང་དབོག་བཞིན་པ། ཚོན་དབྱུག་བཞིན་པ། སུན་དབྱུང་བཞིན་པ། རི་མོ་དབྱི་བཞིན་པ། རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བཞིན་པ། དགེ་འདུན་དབེན་བཞིན་པ། ཡི་གེ་དབྲི་བཞིན་པ། མཛོད་ནས་དབྲི་བཞིན་པ། ཁ་དབྲལ་བཞིན་པ། རྐུན་མས་དབྲོག་བཞིན་པ། ཡུལ་ལ་དམིགས་བཞིན་པ། འཛུམ་དམུལ་བཞིན་པ། ཡིད་དམུས་བཞིན་པ། ཉམ་དམད་བཞིན་པ། ཆོས་ལ་དམྱུག་བཞིན་པ། ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།།
༈ སྔོན་འཇུག་གི་ད་ཡིག་དུས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུ་བར་འགྱུར། ཕྲེང་བ་དཀྲི་བར་འགྱུར། སྤྲིན་དཀྲིག་པར་འགྱུར། ཇ་དཀྲུག་པར་འགྱུར། ཇ་དཀྲོག་པར་འགྱུར། རོལ་མོ་དཀྲོལ་བར་འགྱུར། ལམ་དགག་པར་འགྱུར། ཆུ་དགང་བར་འགྱུར། འབར་རྫས་དགད་པར་འགྱུར། རྣ་བ་དགབ་པར་འགྱུར། གྲོགས་ལ་དགའ་བར་འགྱུར། ལོགས་སུ་དགར་བར་འགྱུར། གཞུ་དགུག་པར་འགྱུར། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་པར་འགྱུར། ཐོ་དགོད་པར་འགྱུར། ལུས་དཀྱེ་བར་འགྱུར། དབུགས་དངངས་པར་འགྱུར། ཚར་དུ་དངར་བར་འགྱུར། རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར། རླུང་གིས་དཔུར་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་བར་འགྱུར། ཡི་གེ་དཔོད་པར་འགྱུར། རིགས་པས་དཔྱད་པར་འགྱུར། ཐུར་དུ་དཔྱང་བར་འགྱུར། སྐྱོན་གྱིས་དབག་པར་འགྱུར། ཁྲི་ལ་དབང་བར་འགྱུར། ཆར་དབབ་པར་འགྱུར། ཨི་ཁུང་དབིག་པར་འགྱུར། ཨི་ཁུང་དབུག་པར་འགྱུར། གུར་དབུབ་པར་འགྱུར། སྨན་དབུར་བར་འགྱུར། མཆོད་པ་དབུལ་བར་འགྱུར། ཆུ་དབོ་བར་འགྱུར། ལུང་དབོག་པར་འགྱུར། ཚོན་དབྱུག་པར་འགྱུར། སུན་དབྱུང་བར་འགྱུར། དབྱུལ་བར་འགྱུར། རི་མོ་དབྱི་བར་འགྱུར། རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བར་འགྱུར། དགེ་འདུན་དབྱེན་པར་འགྱུར། ཡི་གེ་དབྲི་བར་འགྱུར། མཛོད་ནས་དབྲི་བར་འགྱུར། ཁ་དབྲལ་བར་འགྱུར། རྐུན་མས་དབྲོག་པར་འགྱུར། ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར། འཛུམ་དམུལ་བར་འགྱུར། ཡིད་དམུས་པར་འགྱུར། ཉམ་དམད་པར་འགྱུར། ཆོས་ལ་དམྱུག་པར་འགྱུར། ལྟ་བུ་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྩ་བར་ད་ལྟ་ཆེད། ཅེས་གསུངས་ཤིང་མ་འོངས་པ་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང་མ་འོངས་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་མ་གསུངས་པར། ད་ལྟ་བ་ལ་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་གསུངས་པའི་གནད་གང་ཞིག་ཡིན་དཔྱོད་རིགས་སོ། །ཁོ་བོ་ནི་ད་ལྟ་བ་ལ་ཆེད་དུ་འཇུག་ན་མ་འོངས་པ་ལ་ཆེད་དུ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་མི་དགོས་པས། འཇུག་ཚུལ་མང་ཉུང་ལ་བལྟས་ན་སྔོན་འཇུག་གི་ག་ད་གཉིས་ཀ་དུས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཤུགས་ལ་བསྟན་འདུག་སྙམ་སྟེ། གཟུར་གནས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་པར་མཛོད་ཅིག།
	༈ གཞན་ཡང་སྔོན་འཇུག་གི་ད་ཡིག་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པའང་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། དཀྱུ་སར་དཀྱུས་ཟིན་ཏོ། ཕྲེང་བ་དཀྲིས་ཟིན། སྤྲིན་དཀྲིགས་ཟིན། ཇ་དཀྲུགས་ཟིན། ཇ་དཀྲོགས་ཟིན། རོལ་མོ་དཀྲོལད་ཟིན། ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་ཟིན། ལུས་དཀྱེས་ཟིན། དབུགས་དངངས་ཟིན། ཚར་དུ་དངརད་ཟིན། རྗེས་སུ་དཔགས་ཟིན། རླུང་གིས་དཔུརད་སྤུར་བའི་བརྡ་རྙིང་ཟིན། ཡི་གེ་དཔོད་ཟིན། རིགས་པས་དཔྱད་ཟིན། ཐུར་དུ་དཔྱངས་ཟིན། སྐྱོན་གྱིས་དབགས་ཟིན། ཁྲི་ལ་དབང་ཟིན། ཡུལ་ལ་དམིགས་ཟིན། འཛུམ་དམུལ་ཟིན། ཡིད་དམུས་ཟིན། ཉམ་དམད་ཟིན། ཆོས་ལ་དམྱུག་ཟིན། ལྟ་བུ་རྣམས་སོ།།
	འདིར་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ད་ཡིག་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས། པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས། 
			མ་ནིང་ད་ནི་བདག་དངོས་དང༌།།
			བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་མི་འཇུག།
	ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ད་ཡིག་ནི་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གཉིས་ཀ་ལ་ད་ཡིག་རང་གི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྒོ་ནས་མི་འཇུག ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཇུག་གཟུགས་འགྱུར་གྱི་བྱ་ཚིག་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལམ་སོགས་འགོག་པ་པོ་དང་འགོག་བྱེད་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་ལ་ད་ཡིག་སྔོན་འཇུག་རྩ་བ་ནས་མི་ཐོབ་ཅིང་སྔོན་འཇུག་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་རིག་པས་དཔྱོད་པ་པོ་དང་དཔྱོད་པར་བྱེད་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་དབྱངས་ཡིག་ན་རོའི་ནུས་པས་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བསྟན་པ་མ་གཏོགས། སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་ནུས་པས་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གཉིས་ཀ་བསྟན་མི་ནུས་པས་སོ། །དཔེར་ན། སྣལ་མ་དཀྲི་བ་པོ། དཀྲི་བར་བྱེད། དམོད་པ་པོ། དམོད་པར་བྱེད། དཔྱོད་པ་པོ། དཔྱོད་པར་བྱེད། ལྟ་བུའོ།།
	མདོར་ན། དམོད་ལྟ་བུ་ཚིག་གྲོགས་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དུས་གསུམ་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རིགས་དང༌། དཔྱོད་ལྟ་བུ་དབྱངས་ཡིག་དང༌། དཀྲིས་ལྟ་བུ་རྗེས་འཇུག་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་གསུམ་དང་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་པ་ལས་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སྟོན་ནུས་པའི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས། དེས་ན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས། མ་ནིང་ད་ཡིག་བདག་དངོས་དང༌། བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པ་གསུངས་པ་ནི། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ལེགས་བཤད་དུ་གོའོ།།
	འོ་ན་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ག་ཡིག་ཀྱང༌། གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ག་ཡིག་ཁྱད་མེད་དུ་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་ཅིང༌། ག་ཡིག་གི་ནུས་པས་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་མི་ནུས་པས། དེ་ཡང་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་གོ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པར་ཐལ་ལོ།། ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་མི་མཚུངས་ཏེ། དཔེར་ན། ཤིང་གཅད་བྱ། གཅོད་བྱེད། བཅད་ཟིན། ལྟ་བུའི་བྱ་བ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ན་རོ་མེད་པའི་གཅད་རྐྱང༌། ད་ལྟ་བ་དང་དངོས་པོ་བདག་དངོས། བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བཅས་ལ་ན་རོ་ཡོད་པའི་ག་གཅོད། འདས་པ་ལ་བ་འཕུལ་ཅན་གྱི་བཅད་ཐོབ་པས། ག་ཡིག་གི་ནུས་པས་འདས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ། ན་རོའི་ནུས་པས་མ་འོངས་པ་དང་བྱ་ཡུལ་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་གོ་ནུས། རིགས་པས་དཔྱད་བྱ། དཔྱོད་པོ། དཔྱོད་པར་བྱེད། དཔྱད་ཚར་ལྟ་བུ། འབྲི་ཚེ་ཚིག་གྲོགས་ལ་མ་བལྟོས་པར་སྔོན་འཇུག་གི་ནུས་པས་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་ཐུབ། ན་རོ་ལ་མ་བལྟོས་པར་དངོས་པོ་བདག་དངོས་སམ་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་པོ་དེ་བྱ་ཡུལ་དང་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་མི་ཐུབ་པས། སྔ་མའི་དུས་གསུམ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་སྔོན་འཇུག་ག་དང་བ། ན་རོ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱེས་ཡོད་ལ། ཕྱི་མས་ནི་ན་རོ་གཅིག་པོ་ལས་གཞན་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གིས་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་ཕྱེས་མེད་དོ།།
	མདོར་ན་སྔོན་འཇུག་གི་གཟུགས་འགྱུར། ལམ་སོགས་བཀག་དང་དགག་འགོག་ལྟ་བུའི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བདག་དངོས་སམ་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་སྔོན་འཇུག་གི་མ་ནིང་ད་ཡིག་འཇུག་མི་འཇུག་དོགས་པ་མི་དགོས་ལ། སྔོན་འཇུག་གི་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་དཔྱད། དཔྱོད། དཔྱངས། དཔྱོང་སོགས་ཀྱི་སྔོན་འཇུག་གཟུགས་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་ཐོབ་པ་ཙམ་ལས། བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྒོ་ནས་མི་འཇུག་གོ།
	འོ་ན་རྩ་བ། མ་ནིང་གཉིས་ཀ་ད་ལྟ་ཆེད།། ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་པོ་དང་དཔྱོད་བྱེད་སོགས་སྔོན་འཇུག་གི་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་ནུས་པ་མི་ཐོན་པའི་སྒོ་ནས་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་ཐོབ་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་གིས། གད་མོ་དགད་བྱ། དགོད་བྱེད། བགད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་ནུས་པས་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་ནི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གད་མོ་རྒོད་པ་པོ། རྒོད་བྱེད། བགད་བྱ་བགད་པར་བྱ། བགད་ཟིན། ལྟ་བུ་འབྲི་ན་མ་གཏོགས། དགོད་ཅེས་པ་གད་མོ་དགོད་པའི་དངོས་པོ་བདག་ཡིན་པ་ཚད་ལྡན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་གང་ནའང་མེད་དོ།།
	འོ་ན་གད་མོ་དགོད་ཅེས་པ་ཡིག་རྙིང་སྤྱི་དང་ཟ་མ་ཏོག་དང་ངག་སྒྲོན་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་གད་མོ་རྒོད་པའི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བར་རྒོད་པའི་མིང་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བསྐྱབ་བྱ། བསྐྱབས་ཟིན། སྐྱོབས་ཤིག སྐྱོབ་པར་བྱེད། སྐྱོབ་བྱེད་ལྟ་བུའི་དུས་གསུམ་བྱ་བྱེད་བསྐུལ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སྐྱབས་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། ཞ་ལུའི་ཟ་མ་ཏོག་ཏུ། གད་མོ་དགོད་ཅེས་དང༌། ངག་སྒྲོན་ལས། དགྱེས་པའི་དགོད། ཅེས་དང༌། དེའི་མཆན་འགྲེལ་ཞེ་ཆེན་དྲུང་ཡིག་གི་ཚིག་གསལ་དུ་ཡང་དགོད་མོ་ཤོར། ཞེས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་བྱ་བྱེད་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཟུར་ཙམ་ཡང་ཕྱེས་མེད་དོ།། དེར་མ་ཟད་དགོད་པའི་དུས་གསུམ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེས་པར་མིང་ཙམ་ལ་ཡང་དགོད་ལས་རྒོད་ཅེས་པ་འབྲི་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང༌། དགོད་ཅེས་པ་བྱེད་ལས་གསལ་བྱེད་ལྟར་ཞོག་སྤྱིར་མིང་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་འབྲི་སྲོལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་སྟཻ། དཔེར་ན། ཧ་ཧ་རྒོད་པའི་དུར་ཁྲོད། ཅེས་དང༌། དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུུར། ཁྱབ་འཇུག་ཚངས་མགོ་བྲེགས་པའི་དཔལ་ལ་རྒོད།། ཅེས་དང༌། ཡང༌། ཉམས་ལྡན་གྱི་རྒྱན་གྱི་སྐབས་སུ། ནང་དུ་རྒོད་བྲོ་བས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་ཉམས་སོ། །ཞེས་དང༌། མངོན་པ་མཛོད་ལས་ཀྱང་རྒོད་ཅེས་འབྱུང་བ་དང༌། རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དམག་ཟོར་མའི་གསོལ་ཀར། རྒོད་བྱེད་ཧ་ཧ་ནག་མོ་ཁྱེད།། ཅེས་དང༌། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་གུར་མགོན་བསྐང་གསོ་རྣམས་སུ་ཧ་ཧ་རྒོད་པའི་དུར་ཁྲོད། ཅེས་དང༌། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ལས། ཧ་ཧ་ཞེས་རྒོད་པ།། རྒོད་ཆེན་ཧ་ཧ་ཞེས་སྒྲོག་པ། སོགས་ཤིན་ཏུའང་མང་ངོ༌།། དགོད་པའི་མིང་ཙམ་ལའང་དགོད་ལས་རྒོད་འབྲི་སྲོལ་རྒྱུགས་ཆེ་བ་སྔོན་གྱི་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་ཤེས་ནུས་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིང་ཙམ་གྱི་སྐབས་གང་ཞིག་བྲིས་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་དོ།།
	ཕྱིས་ཀྱི་དག་ཡིག་འགའ་ཞིག་ལ་མགོ་མ་འཁོར་བར་གསུར་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང༌། ཞ་ལུ༌། རྔོག་ལོ། ཤོང་དཔང་སོགས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་ན། ད་གཟོད་མིང་གི་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་མིག་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་དོ།།
	གནད་འདི་དག་གི་གཏིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་དཔོག་པར་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་མཁས་པ་ཁ་ཅིག མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས། མ་ནིང་ད་ནི་བདག་དངོས་དང༌།། བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་མི་འཇུག། གསུངས་པའང་མི་འཐད་པར་རྟོགས་སླའོ། ཞེས་དང༌། རྟགས་འཇུག་བཤད་སྦྱར་མའི་དགོངས་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྣང་བར། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་ལ་ཅི་ཡིན་དང་འདི་ཡིན་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་གླེང་བར་ཟུར་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་མ་ནིང་ད་ཡིག་བདག་དངོས་དང་བདག་ལ་འབྲེལ་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་དཔེར་བརྗོད། སྐུད་པ་དཀྲི་བ་པོ། དཀྲི་བྱེད། ཞོ་དཀྲོག་པ་པོ། དཀྲོག་བྱེད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བཀོད་པ་མཛད་པ་རྣམས། སྔོན་འཇུག་ད་ཡིག་གི་ནུས་པས་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་བསྟན་པ་མེད་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ།།
	དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་མཁས་པ་མང་པོ་རི་བོང་གི་གཅལ་ལྟར་འགྲེལ་བྱེད་སྔ་མའི་ཟེར་སྒྲོས་ཙམ་ལ་ཚད་མར་འཛིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་དཔྱད་པ་དང༌། འགའ་ཞིག་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་དཔྱོད་པ་བྱེད་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་དཔྱོད་པའི་གཏིང་མ་དཔོག་པར། རྩ་བར་ག་ད་གཉིས་ཁྱད་མེད་པར་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པ་གསལ་བར་གསུངས་བཞིན་དུ། དཀྲི་བ་པོ། དཀྲུ་བ་པོ། དགར་བ་པོ། དགོད་བྱེད། དཔྱོད་བྱེད། དཔོག་བྱེད༌། སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བས་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་དཔེར་བརྗོད་འདི་དག་པྲ་ཏིས་མི་བཞེད་པ་ག་ལ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་གཉིས་ལ་ཡི་གེ་མ་དག་པའི་ལྷད་སྐྱོན་ཞིག་ཡོད་ངེས་པས་ཁ་ཚོན་གཅོད་མི་སྔ་བར་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དགོངས་གཞིའམ་དཔྱད་གཞིར་མཛད་པ་ནི། མ་ནིང་ག་ཡིག་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འཇུག་པ་ལོགས་སུ་བཤད་དེ། ད་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་དངོས་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་བཀོད་ནས། བདག་དངོས་དང་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྔ་ཕྱིའི་ཚིག་བབས་ལ་ལེགས་པར་གཟིགས་ན་ཡིག་ནོར་ཐེབས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་ཨེ་སྲིད་སོམས་ཤིག གཙོས་གསེར་ཁྲིའི་རྟགས་འགྲེལ་དུ། པྲ་ཏིས་ད་ཡིག་བདག་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང༌། དཔྱོད་པ་པོ་ལྟ་བུ་བརྗོད་དོན་དེ་སྟོན་ཐུབ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་པར་མཐོང་སྟེ། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་གང་དུའང་དེ་འདྲ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་བརྟག་པར་མཛད་འདུག་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་མོད་ཀྱང༌། སྐབས་དོན་པྲ་ཏིའི་དགོངས་ཚུལ་ལ་འབེན་ཤར་ཕྱོགས་དང༌། མདའ་ནུབ་ཕྱོགས་ལྟར་སོང་འདུག་པ་གོང་དུ་ཁོ་བོས་བྱས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་སླའོ།། གནད་འདིའི་དོན་གྱི་གཞིན་རས་དངོས་གནས་མཐོང་མཁན་ནི་གདན་སའི་མཁས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེར་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ་དང༌། ཝཱ་ཎིའའི་མཁས་པ་འགོས་ལོ་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་ཙན་དུ་ཟད་དེ། གཞན་དུ་གནད་འདི་དག་ལ་ད་ཕན་མཁས་པ་མང་པོས་དགག་ཕྱོགས་བཟུང་བ་དང༌། མ་དཔྱོད་པའམ། ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པའམ། ལོག་པར་དཔྱོད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡིན་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཀྲལ་མཁན་བྱུང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཁོ་བོས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་དེ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་སྟི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའི་དོན་གྱི་འབེན་ལ་མཐར་གྱིས་འབིགས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་བཟང་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱོད་དེ་ཡི་རང་འབུམ་ཕྲག་གིས་མགུ་བ་མཛོད་ཅིག།
		ཤེས་བྱའི་ནམ་འཕང་གཅོད་ལ་མི་ཞུམ་པའི།།
		སྔོན་བྱོན་མཁས་མང་ཉི་གཞོན་འབུམ་ཕྲག་གི།།
		ལེགས་བཤད་ཚ་ཟེར་རྣོན་པོ་སྤྲོས་པ་ཡིས།།
		མ་འབིགས་གཞུང་དོན་བ་ཀུ་ལ་མི་འདབ།།
		སྐྱེས་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ལང་ཚོ་རབ་སྒེག་ཅིང༌།།
		སྦྱངས་སྟོབས་ཐོས་བསམ་བཞིན་རས་འཛུམ་པ་ཡིས།།
		ཉམས་མྱོང་མཛེས་མའི་འགྲམ་ཆང་འཐོར་བའི་ཆུས།།
		ལྷུག་པོར་གྲོལ་འདི་སྔོན་གྱི་སྐལ་བའི་ལས།།
		མ་བརྟག་མཁས་པའི་གསུང་སྒྲོས་ལ།།
		ཐལ་ཕྱག་མཛད་པ་བླུན་པོའི་ལུགས།།
		ལན་བརྒྱར་དཔྱོད་པའི་ངལ་བ་ཡིས།།
		གཏན་ལ་འབེབས་པ་མཁས་པའི་སྲོལ།།

༣ སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ།
	སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
རྩ་བར། མོ་ནི་བདག་དང་མ་འོངས་ཕྱིར།། 
ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྔོན་འཇུག་ལྔའི་ནང་ནས་མོ་ཡིག་འ་ནི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་བདག་དང་དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་མ་འོངས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་འཇུག་གོ། ཞེས་པའོ།།
	༈ སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་དངོས་པོ་བདག་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང༌། བྱེད་པ་ཕལ་པ། བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བོ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། སྐུད་པ་འཁལ་བ་པོ། ཁལ་འཁེལ་བ་པོ། ཐག་པས་འཁྱིག་པ་པོ། ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པ་པོ། ལས་གནས་སུ་འཁྱུར་བ་པོ། ཕོ་མོ་འཁྲིག་པ་པོ། སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་པོ། ལམ་དུ་འཁྲིད་པ་པོ། གཞན་ལ་འཁྲུལ་བ་པོ། གོས་འཁྲུ་བ་པོ། གོས་འཁྲུད་པ་པོ། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན་པ་པོ། རོལ་མོ་འཁྲོལ་བ་པོ། ༈ རྩམ་པ་འགམ་པ་པོ། གཞུ་འགུག་པ་པོ། དགྲ་བོ་འགུམ་པ་པོ། ཆུས་འགེངས་པ་པོ། ཐོག་འགེབས་པ་པོ། མགོ་འགེམས་པ་པོ། ཁལ་འགེལ་བ་པོ། དགྲ་འགོག་པ་པོ། ཐོ་འགོད་པ་པོ། ཐེམ་པ་འགོམ་པ་པོ། གཡུལ་འགྱེད་པ་པོ། ས་ལ་འགྱེལ་བ་པོ། ཤུགས་ཀྱིས་འགྱོག་པ་པོ། གཞན་ལ་འགྲན་པ་པོ། གཅལ་དུ་འགྲམ་པ་པོ། འཁོན་གྱིས་འགྲས་པ་པོ། བརྩོན་པས་འགྲུས་པ་པོ། འཆིངས་ཐག་འགྲོལ་བ་པོ། ༈ ཞབས་ཀྱིས་འཆག་པ་པོ། སྡིག་པ་འཆགས་པ་པོ། ལག་ཏུ་འཆང་བ་པོ། ཆོས་འཆད་པ་པོ། ཐག་པ་འཆད་པ་པོ། ཉེས་པ་འཆབ་པ་པོ། ལྷ་འཆམས་པ་པོ། གནས་འཆའ་བ་པོ། སྐྱོན་འཆའ་བ་པོ། དམ་འཆའ་བ་པོ། ཐག་པ་འཆིང་བ་པོ། རྟ་ལ་འཆིབ་པ་པོ། གོས་འཆིར་བ་པོ། སྐེ་འཆུ་བ་པོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆུན་པ་པོ། རྩ་འཆུས་པ་པོ། ཁས་འཆེ་བ་པོ། བཤད་པ་འཆོར་བ་པོ། སྐྱོན་འཆོས་པ་པོ། ༈ ལྟོ་འཇང་བ་པོ། ནོར་ལ་འཇབ་པ་པོ། བུ་ལོན་འཇལ་བ་པོ། བློ་ཡིས་འཇལ་བ་པོ། ཉེས་ཅན་འཇུ་བ་པོ། ནང་དུ་འཇུག་པ་པོ། ཆག་པ་འཇུན་པ་པོ། ལས་ཀ་འཇུམ་པ་པོ། འོག་ཏུ་འཇུར་བ་པོ། འོ་མ་འཇོ་བ་པོ། གོང་དུ་འཇོག་པ་པོ། དགྲ་འཇོམས་པ་པོ། ༈ རས་འཐག་པ་པོ། རྩམ་པ་འཐག་པ་པོ། དགྲ་ལ་འཐབ་པ་པོ། གཉེན་ལ་འཐམས་པ་པོ། མེ་ཏོག་འཐུ་བ་པོ། ཀུན་ལས་འཐུ་བ་པོ། ཇ་འཐུང་བ་པོ། ཤིང་ཏོག་འཐོག་པ་པོ། ཕྱོགས་སུ་འཐོན་པ་པོ། འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་པོ། ཐག་པ་འཐེན་པ་པོ། ༈ དཔོན་པོ་འདམ་པ་པོ། འཁོལ་ནས་འདལ་བ་པོ། གདན་འདིང་བ་པོ། ལྷ་ལ་འདུད་པ་པོ། སེམས་འདུལ་བ་པོ། གྱེན་དུ་འདེགས་པ་པོ། རྗེས་སུ་འདེད་པ་པོ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་པོ། དཔོན་འདེམ་པ་པོ། རྒྱན་ཆ་འདོགས་པ་པོ། ཡི་གེ་འདོན་པ་པོ། གཞན་ལ་འདོམ་པ་པོ། ཉེས་པ་འདོར་བ་པོ། རས་འདྲ་བ་པོ། ས་འདྲད་པ་པོ། ལྟོ་འདྲལ་བ་པོ། དོགས་པ་འདྲི་བ་པོ། བསླུས་ནས་འདྲིད་པ་པོ། གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བ་པོ། ས་འདྲུ་བ་པོ། ཁབ་ཀྱིས་འདྲུབ་པ་པོ། གྱེན་དུ་འདྲེན་པ་པོ། གདན་འདྲོང་བ་པོ། ༈ མདའ་འཕེན་པ་པོ། གཞན་ལ་འཕྱ་བ་པོ། གད་འཕྱག་པ་པོ། ཅོག་ཙེ་འཕྱི་བ་པོ། 	༈ ཨི་ཁུང་འབིགས་པ་པོ། ཕྱི་ལ་འབུད་པ་པོ། གུར་འབུབས་པ་པོ། ལྷ་ལ་འབུལ་བ་པོ། ཆར་འབེབས་པ་པོ། ཆུ་འབོ་བ་པོ། ཆུ་འབོག་པ་པོ། ལུང་འབོག་པ་པོ། སྐད་ཀྱིས་འབོད་པ་པོ། ཆུ་ལ་འབྱིང་བ་པོ། སྣབས་འབྱིད་པ་པོ། མདུན་ཅོག་འབྱིད་པ་པོ། རྨ་འབྱིན་པ་པོ། མགོ་འབྱིལ་བ་པོ། སྣུམ་འབྱུག་པ་པོ། རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་པོ། དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་པོ། ཐུར་དུ་འབྱོར་བ་པོ། ཞོ་འབྱོགས་པ་པོལྡག་པ༌། ལྕག་གིས་འབྲབ་པ་པོ། ཡི་གེ་འབྲི་བ་པོ། ས་འབྲུ་བ་པོ། སྐྲ་འབྲེག་པ་པོ།	༈ འབྲི་འཚག་པ་པོ། གསེབ་ཏུ་འཚང་བ་པོ། ནོར་འཚོང་བ་པོ། ཟས་འཚོད་པ་པོ། ནོར་འཚོལ་བ་པོ། ༈ ནོར་འཛད་པ་པོ། དགྲ་ལ་འཛིང་བ་པོ། བློ་ལ་འཛིན་པ་པོ། ཤིང་འཛུགས་པ་པོ། ནང་དུ་འཛུད་པ་པོ། ཁ་འཛུམ་པ་པོ། ཟུར་དུ་འཛུར་བ་པོ། སྐས་ལ་འཛེགས་པ་པོ། གྱེན་ལ་འཛེད་པ་པོ། དུག་ལ་འཛེམ་པ་པོ། མདུང་གིས་འཛེར་བ་པོ། ལྟ་བུའོ།། 
	༈ དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ཕལ་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། སྐུད་པ་འཁལ་བྱེད། ཁལ་འཁེལ་བྱེད། ཐག་པས་འཁྱིག་བྱེད། ཡུམ་ལ་འཁྱུད་བྱེད། ལས་གནས་སུ་འཁྱུར་བྱེད། ཕོ་མོ་འཁྲིག་བྱེད། སྤྲིན་འཁྲིགས་བྱེད། ལམ་དུ་འཁྲིད་བྱེད། གཞན་ལ་འཁྲིལ་བྱེད། གོས་འཁྲུ་བྱེད། གོས་འཁྲུད་བྱེད། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན་བྱེད། རོལ་མོ་འཁྲོལ་བྱེད། ༈ རྩམ་པ་འགམ་བྱེད། གཞུ་འགུག་བྱེད། དགྲ་བོ་འགུམ་བྱེད། ཆུས་འགེངས་བྱེད། ཐོག་འགེབས་བྱེད། མགོ་འགེམས་བྱེད། ཁལ་འགེལ་བྱེད། དགྲ་འགོག་བྱེད། ཐོད་འགོད་བྱེད། ཐེམ་པ་འགོམ་བྱེད། གཡུལ་འགྱེད་བྱེད། ས་ལ་འགྱེལ་བྱེད། ཤུགས་ཀྱིས་འགྱོག་བྱེད། གཞན་ལ་འགྲན་བྱེད། ཅལ་དུ་འགྲམ་བྱེད། འཁོན་གྱིས་འགྲས་བྱེད། བརྩོན་པས་འགྲུས་བྱེད། འཆིངས་ཐག་འགྲོལ་བྱེད། ༈ ཞབས་ཀྱིས་འཆག་བྱེད། སྡིག་པ་འཆག་བྱེད། ལག་ཏུ་འཆང་བྱེད། ཆོས་འཆད་བྱེད། ཐག་པ་འཆད་བྱེད། ཉེས་པ་འཆབ་བྱེད། ལྷ་འཆམས་བྱེད། གནས་འཆའ་བྱེད། སྐྱོན་འཆའ་བྱེད། དམ་འཆའ་བྱེད། ཐག་པས་འཆིང་བྱེད། རྟ་ལ་འཆིབ་བྱེད། གོས་འཆིར་བྱེད། སྐེ་འཆུ་བྱེད། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆུན་བྱེད། རྩ་འཆུས་བྱེད། ཁས་འཆེ་བྱེད། བཤད་པ་འཆོར་བྱེད། སྐྱོན་འཆོས་བྱེད། ༈ ལྟོ་འཇང་བྱེད། ནོར་ལ་འཇབ་བྱེད། བུ་ལོན་འཇལ་བྱེད། བློ་ཡིས་འཇལ་བྱེད། ཉེས་ཅན་འཇུ་བྱེད། ནང་དུ་འཇུག་བྱེད། ཆག་པ་འཇུན་བྱེད། ལས་ཀ་འཇུམ་བྱེད། འོག་ཏུ་འཇུར་བྱེད། འོ་མ་འཇོ་བྱེད། གོང་དུ་འཇོག་བྱེད། དགྲ་འཇོམས་བྱེད། ༈ རས་འཐག་བྱེད། རྩམ་པ་འཐག་བྱེད། དགྲ་ལ་འཐབ་བྱེད། གཉེན་ལ་འཐམས་བྱེད། མེ་ཏོག་འཐུ་བྱེད། ཀུན་ལས་འཐུ་བྱེད། ཇ་འཐུང་བྱེད། ཤིང་ཏོག་འཐོག་བྱེད། ཕྱོགས་སུ་འཐོན་བྱེད། འབྲས་བུ་འཐོབ་བྱེད། ཐག་པ་འཐེན་བྱེད། ༈ དཔོན་པོ་འདམ་བྱེད། འཁོལ་ནས་འདལ་བྱེད། གདན་འདིང་བྱེད། ལྷ་ལ་འདུད་བྱེད། སེམས་འདུལ་བྱེད། གྱེན་དུ་འདེགས་བྱེད། རྗེས་སུ་འདེད་བྱེད། གསོལ་བ་འདེབས་བྱེད། དཔཽན་འདེམ་བྱེད། རྒྱན་ཆ་འདོགས་བྱེད། ཡི་གེ་འདོན་བྱེད། གཞན་ལ་འདོམ་བྱེད། ཉེས་བྱེད་འདོར་བྱེད། རས་འདྲ་བྱེད། ས་འདྲད་བྱེད། ལྟོ་འདྲལ་བྱེད། དོགས་པ་འདྲི་བྱེད། བསླུས་ནས་འདྲིད་བྱེད། གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བྱེད། ས་འདྲུ་བྱེད། ཁབ་ཀྱིས་འདྲུབ་བྱེད། གྱེན་དུ་འདྲེན་བྱེད། གདན་འདྲོང་བྱེད། ༈ མདའ་འཕེན་བྱེད། གཞན་ལ་འཕྱ་བྱེད། གད་འཕྱག་བྱེད། ཅོག་ཙེ་འཕྱི་བྱེད། ༈ ཨི་ཁུང་འབིགས་བྱེད། ཕྱི་ལ་འབུད་བྱེད། གུར་འབུབས་བྱེད། ལྷ་ལ་འབུལ་བྱེད། ཆར་འབེབས་བྱེད། ཆུ་འབོ་བྱེད། ཆུ་འབོག་བྱེད། ལུང་འབོག་བྱེད། སྐད་ཀྱིས་འབོད་བྱེད། ཆུ་ལ་འབྱིང་བྱེད། སྣབས་འབྱིད་བྱེད། མདུན་ཅོག་འབྱིད་བྱེད། རྨ་འབྱིན་བྱེད། མགོ་འབྱིལ་བྱེད། སྣུམ་འབྱུག་བྱེད། རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བྱེད། དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད། ཐུར་དུ་འབྱོར་བྱེད། ཞོ་འབྱོགས་བྱེདལྡག་པ་། ལྕག་གིས་འབྲབ་བྱེད། ཡི་གེ་འབྲི་བྱེད། ས་འབྲུ་བྱེད། སྐྲ་འབྲེག་བྱེད། ༈ འབྲི་འཚག་བྱེད། གསེབ་ཏུ་འཚང་བྱེད། ནོར་འཚོང་བྱེད། ཟས་འཚོད་བྱེད། ནོར་འཚོལ་བྱེད། ༈ གཞུང་མཛད་བྱེད། དགྲ་ལ་འཛིང་བྱེད། བློ་ལ་འཛིན་བྱེད། ཤིང་འཛུགས་བྱེད། ནང་དུ་འཛུད་བྱེད། ཁ་འཛུམ་བྱེད། ཟུར་དུ་འཛུར་བྱེད། སྐས་ལ་འཛེགས་བྱེད། གྱེན་དུ་འཛེད་བྱེད། དུག་ལ་འཛེམ་བྱེད། མདུང་གིས་འཛེར་བྱེད། ལྟ་བུའོ།།
	༈ དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། སྐུད་པ་འཁལ་བར་བྱེད། ཁལ་འཁེལ་བར་བྱེད། ཐག་པས་འཁྱིག་པར་བྱེད། ཡུམ་ལ་འཁྱུད་པར་བྱེད། ལས་གནས་སུ་འཁྱུརབར་བྱེད། ཕོ་མོ་འཁྲིག་པར་བྱེད། སྤྲིན་འཁྲིགས་པར་བྱེད། ལམ་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། གཞན་ལ་འཁྲིལ་བར་བྱེད། གོས་འཁྲུ་བར་བྱེད། གོས་འཁྲུད་པར་བྱེད། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན་པར་བྱེད། རོལ་མོ་འཁྲོལ་བར་བྱེད།  ༈ རྩམ་པ་འགམ་པར་བྱེད། གཞུ་འགུག་པར་བྱེད། དགྲ་བོ་འགུམ་པར་བྱེད། ཆུས་འགེངས་པར་བྱེད། ཐོག་འགེབས་པར་བྱེད། མགོ་འགེམས་པར་བྱེད། ཁལ་འགེལ་བར་བྱེད། དགྲ་འགོག་པར་བྱེད། ཐོད་འགོད་པར་བྱེད། ཐེམ་པ་འགོམ་པར་བྱེད། གཡུལ་འགྱེད་པར་བྱེད། ས་ལ་འགྱེལ་བར་བྱེད། ཤུགས་ཀྱིས་འགྱོག་པར་བྱེད། གཞན་ལ་འགྲན་པར་བྱེད། གཅལ་དུ་འགྲམ་པར་བྱེད། འཁོན་གྱིས་འགྲས་པར་བྱེད། བརྩོན་པས་འགྲུས་པར་བྱེད། འཆིང་ཐག་འགྲོལ་བར་བྱེད། ༈ ཞབས་ཀྱིས་འཆག་པར་བྱེད། སྡིག་པ་འཆགས་པར་བྱེད། ལག་ཏུ་འཆང་བར་བྱེད། ཆོས་འཆད་པར་བྱེད། ཐག་པ་འཆད་པར་བྱེད། ཉེས་པ་འཆབ་པར་བྱེད། ལྷ་འཆམས་པར་བྱེད། གནས་འཆའ་བར་བྱེད། སྐྱོན་འཆའ་བར་བྱེད། དམ་འཆའ་བར་བྱེད། ཐག་པས་འཆིང་བར་བྱེད། རྟ་ལ་འཆིབ་པར་བྱེད། གོས་འཆིར་བར་བྱེད། སྐེ་འཆུ་བར་བྱེད། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆུན་པར་བྱེད། རྩ་འཆུས་པར་བྱེད། ཁས་འཆེ་བར་བྱེད། བཤད་པ་འཆོར་བར་བྱེད། སྐྱོན་འཆོས་པར་བྱེད། ༈ ལྟོ་འཇང་བར་བྱེད། ནོར་ལ་འཇབ་པར་བྱེད། བུ་ལོན་འཇལ་བར་བྱེད། བློ་ཡིས་འཇལ་བར་བྱེད། ཉེས་ཅན་འཇུ་བར་བྱེད། ནང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། ཆག་པ་འཇུན་པར་བྱེད། ལས་ཀ་འཇུམ་པར་བྱེད། འོག་ཏུ་འཇུར་བར་བྱེད། འོ་མ་འཇོ་བར་བྱེད། གོང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད། དགྲ་འཇོམས་པར་བྱེད། ༈ རས་འཐག་པར་བྱེད། རྩམ་པ་འཐག་པར་བྱེད། དགྲ་ལ་འཐབ་པར་བྱེད། གཉེན་ལ་འཐམས་པར་བྱེད། མེ་ཏོག་འཐུ་བར་བྱེད། ཀུན་ལས་འཐུ་བར་བྱེད། ཇ་འཐུང་བར་བྱེད། ཤིང་ཏོག་འཐོག་པར་བྱེད། ཕྱོགས་སུ་འཐོན་པར་བྱེད། འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བྱེད། ཐག་པ་འཐེན་པར་བྱེད། ༈ དཔོན་འདམ་པར་བྱེད། འཁོལ་ནས་འདལ་བར་བྱེདཕྱིར་ལུད་པ། གདན་འདིང་བར་བྱེད། ལྷ་ལ་འདུད་པར་བྱེད། སེམས་འདུལ་བར་བྱེད། གྱེན་དུ་འདེགས་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་འདེད་པར་བྱེད། གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད། དཔཽན་འདེམ་པར་བྱེད། རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་བྱེད། ཡི་གེ་འདོན་པར་བྱེད། གཞན་ལ་འདོམ་པར་བྱེད། ཉེས་པ་འདོར་བར་བྱེད། རས་འདྲ་བར་བྱེད། ས་འདྲད་པར་བྱེད། ལྟོ་འདྲལ་བར་བྱེད། དོགས་པ་འདྲི་བར་བྱེད། བསླུས་ནས་འདྲིད་པར་བྱེད། གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བར་བྱེད། ས་འདྲུ་བར་བྱེད། ཁབ་ཀྱིས་འདྲུབ་པར་བྱེད། གྱེན་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད། གདན་འདྲོང་བར་བྱེད། ༈ མདའ་འཕེན་པར་བྱེད། གཞན་ལ་འཕྱ་བར་བྱེད། གད་འཕྱག་པར་བྱེད། ཅོག་ཙེ་འཕྱི་བར་བྱེད། ༈ ཨི་ཁུང་འབིགས་པར་བྱེད། ཕྱི་ལ་འབུད་པར་བྱེད། གུར་འབུབས་པར་བྱེད། ལྷ་ལ་འབུལ་བར་བྱེད། ཆར་འབེབས་པར་བྱེད། ཆུ་འབོ་བར་བྱེད། ཆུ་འབོག་པར་བྱེད། ལུང་འབོག་པར་བྱེད། སྐད་ཀྱིས་འབོད་པར་བྱེད། ཆུ་ལ་འབྱིང་བར་བྱེད། སྣབས་འབྱིད་པར་བྱེད། མདུན་ཅོག་འབྱིད་པར་བྱེད། རྨ་འབྱིན་པར་བྱེད། མགོ་འབྱིལ་བར་བྱེད། སྣུམ་འབྱུག་པར་བྱེད། རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་བྱེད། དབྱེ་བ་འབྱེད་བར་བྱེད། ཐུར་དུ་འབྱོར་བར་བྱེད། ཞོ་འབྱོགས་པར་བྱེདལྡག་པ་། ལྕག་གིས་འབྲབ་པར་བྱེད། ཡི་གེ་འབྲི་བར་བྱེད། ས་འབྲུ་བར་བྱེད། སྐྲ་འབྲེག་པར་བྱེད། ༈ འབྲུ་འཚག་པར་བྱེད། གསེབ་ཏུ་འཚང་བར་བྱེད། ནོར་འཚོང་བར་བྱེད། ཟས་འཚོད་པར་བྱེད། ནོར་འཚོལ་བར་བྱེད། ༈ གཞུང་མཛད་པར་བྱེད། དགྲ་ལ་འཛིང་བར་བྱེད། བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད། ཤིང་འཛུགས་པར་བྱེད། ནང་དུ་འཛུད་པར་བྱེད། ཁ་འཛུམ་པར་བྱེད། ཟུར་དུ་འཛུར་བར་བྱེད། སྐས་ལ་འཛེགས་པར་བྱེད། གྱེན་དུ་འཛེད་པར་བྱེད། དུག་ལ་འཛེམ་པར་བྱེད། མདུང་གིས་འཛེར་བར་བྱེད། ལྟ་བུ། དེ་དག་ནི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་ཡིན་ལ། 
	༈ བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་ཀྱང་བྱ་བ་དང་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གཞན་ལ་འཁང་བ་པོ། བརྒྱལ་ནས་འཁམས་པ་པོ། རྐང་བརྟེན་ལ་འཁར་བ་པོ། གནོད་པའི་འཁུ་བ་པོ། དབུགས་འཁུན་པ་པོ། བག་འཁུམས་པ་པོ། ཤེས་པའི་འཁུམས་པ་པོ། གཡོག་འཁུལ་བ་པོ། དགྲ་དང་འཁོན་པ་པོ། འཁོར་བར་འཁོར་བ་པོ། ཟུར་དུ་འཁོལ་བ་པོ། འཁོར་བར་འཁྱམ་པ་པོ། གཞན་དུ་འཁྱར་བ་པོ། ངག་འཁྱལ་བ་པོ། ཐག་པས་འཁྱིག་པ་པོ། ལས་གནས་ལས་འཁྱུར་བ་པོ། ཡུལ་ནས་འཁྱིས་བྲོས་པའི་དོན་པ་པོ། ལག་ཏུ་འཁྱེར་བ་པོ། མཐའ་འཁྱོང་བ་པོ། མགོ་འཐམ་ནས་འཁྱོམས་པ་པོ། ལུས་པོ་འཁྱོར་བ་པོ། མཐའ་འཁྱོལ་བ་པོ། འཁྲབ་པ་པོ། འགན་འཁྲི་བ་པོ། དམག་འཁྲུག་པ་པོ། སྐུ་འཁྲུངས་པ་པོ། བློ་འཁྲུལ་བ་པོ། སེམས་འཁྲེང་བ་པོ། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན་པ་པོ། སྒྲ་འཁྲོག་པ་པོ།  ༈ མགོ་འགས་པ་པོ། ལུས་འགུལ་བ་པོ། ནད་འགོ་བ་པོ། ཡུན་རིང་འགོར་བ་པོ། དུས་འགྱང་བ་པོ། ཁྲི་ལ་འགྱིང་བ་པོ། ས་ལ་འགྱེལ་བ་པོ། ཁ་འགྱེས་པ་པོ། སྙིང་ནས་འགྱོད་པ་པོ། ལྟོ་འགྲང་བ་པོ། གྲ་འགྲིག་པ་པོ། མར་འགྲིབ་པ་པོ། ཚོང་ལམ་འགྲིམ་པ་པོ། ཐུར་དུ་འགྲིལ་བ་པོ། དོན་འགྲུབ་པ་པོ། ལམ་དུ་འགྲུལ་བ་པོ། གྱེན་དུ་འགྲེང་བ་པོ། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་པོ། གྲོགས་དང་འགྲོགས་པ་པོ། སྐུ་འགྲོངས་པ་པོ། འཆིངས་ཐག་འགྲོལ་བ་པོ། ༈ ཁ་འཆམས་པ་པོ། ཁྲིམས་འཆལ་བ་པོ། མི་འཆི་བ་པོ། ངག་འཆོལ་བ་པོ། ༈ ཟས་འཇུ་བ་པོ། ལམ་དུ་འཇུག་པ་པོ། སེམས་ལ་འཇེབས་པ་པོ། གོས་ཀྱིས་འཐུམས་པ་པོ། རྐང་པ་འཐིང་བ་པོ། ཕྱོགས་སུ་འཐོན་པ་པོ། འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་པོ། མགོ་འཐོམས་པ་པོ། ཁ་འཐོར་བ་པོ། ༈ མྱ་ངན་ལས་འདའ་པ་པོ། འཁྱགས་ནས་འདར་བ་པོ། འཁོལ་ནས་འདལ་བ་པོ། ཁ་འདིག་པ་པོ། གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་པོ། ནང་དུ་འདུག་པ་པོ། ཁ་འདུམ་པ་པོ། ལམ་དུ་འདོང་བ་པོ། བློ་ལ་འདོད་པ་པོ། ལྗགས་འདྲིལ་བ་པོ། གོམས་ནས་འདྲིས་པ་པོ། འཁྱགས་ལ་འདྲེད་པ་པོ། ༈ གྱེན་དུ་འཕག་པ་པོ། དམག་འཕམ་པ་པོ། གྱེན་དུ་འཕར་བ་པོ། ཉེས་པས་འཕུང་བ་པོ། གནམ་ལ་འཕུར་བ་པོ། རིགས་པས་འཕུལ་བ་པོ། རང་རྐྱ་འཕེར་བ་པོ། འཆི་འཕོ་བ་པོ། ཐུར་དུ་འཕྱང་བ་པོ། ལམ་དུ་འཕྱན་པ་པོ། རྟེན་འབྲེལ་འཕྱུག་པ་པོ། གྱེན་དུ་འཕྱོ་བ་པོ། རྨ་འཕྲུག་པ་པོ། ༈ ཆུས་འབང་བ་པོ། ལམ་ལ་འབད་པ་པོ། སྐས་ལས་འབབ་པ་པོ། ལུག་འབའ་བ་པོ། སྐྲ་འབལ་བ་པོ། ཆོས་ལ་འབུང་བ་པོ། ཕྱི་ལ་འབུད་པ་པོ། སེམས་འབྱང་བ་པོ། ཆུ་ལ་འབྱིང་བ་པོ། མགོ་འབྱིལ་བ་པོ། ལམ་དུ་འབྱོན་པ་པོ། བྲོས་བྱོལ་དུ་འབྱོལ་བ་པོ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་པོ། ཁ་འབྲལ་བ་པོ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་པོ། གཞན་དུ་འབྲོ་བ་པོ། ༈ གསེབ་ཏུ་འཚང་བ་པོ། བློ་འཚབ་པ་པོ། ན་ཚོད་འཚར་བ་པོ། ཕྱག་འཚལ་བ་པོ། མེས་འཚིག་པ་པོ། འདོད་པས་འཚེང་བ་པོ། གྲོགས་དང་འཛའ་བ་པོ། རྒོད་ནས་འཛུམ་པ་པོ། མཉམ་དུ་འཛོམ་པ་པོ། གོ་རིམ་འཛོལ་བ་པོ། ལྟ་བུ། དེ་རིགས་ལ་བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད། དེ་ཉིད་བྱ་བ་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་མོད། འོན་ཀྱང༌། འགྲོ་ལྟ་བུར་དཔེ་མཚོན་ན་འགྲོ་མཁན་ལས་ལོགས་སུ་འགྲོ་བྱ་མེད། འགྲོ་བྱ་ལས་ལོགས་སུ་འགྲོ་མཁན་མེད་པས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་ཞེས་འདོགས་པར་མཛད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ལྟ་བུ་འཁོར་བའང་རང་ཉིད་ཡིན་ལ་འཁོར་མཁན་ཡང་རང་ཉིད་ཡིན་པས་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཡིན་ནོ།། འདིའི་རིགས་ལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་སོགས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་དང༌། བདག་དོན་ཕལ་པ་ཞེས་བཏགས་པར་མཛད།
	༈ སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་བྱེད་ལས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་དང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། སྐུད་པ་འཁལ། ཁལ་འཁེལ། ཐག་པས་འཁྱིག ཡུམ་ལ་འཁྱུད། ལས་གནས་སུ་འཁྱུར༌། ཕོ་མོ་འཁྲིག སྤྲིན་འཁྲིགས། ལམ་དུ་འཁྲིད། གཞན་ལ་འཁྲིལ། གོས་འཁྲུ། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན། རོལ་མོ་འཁྲོལ། ༈ རྩམ་པ་འགམ། གཞུ་འགུག དགྲ་བོ་འགུམ། ཆུས་འགེངས། ཐོག་འགེབས། མགོ་འགེམས། ཁལ་འགེལ། དགྲ་འགོག ཐོ་འགོད། ཐེམ་པ་འགོམ། གཡུལ་འགྱེད། ས་ལ་འགྱེལ། ཤུགས་ཀྱིས་འགྱོག གཞན་ལ་འགྲན། གཅལ་དུ་འགྲམ། འཁོན་གྱིས་འགྲས། བརྩོན་པས་འགྲུས། འཆིངས་ཐག་འགྲོལ། 
༈ ཞབས་ཀྱིས་འཆག སྡིག་པ་འཆག ལག་ཏུ་འཆང༌། ཆོས་འཆད། ཐག་པ་འཆད། ཉེས་པ་འཆབ། ལྷ་འཆམས། གནས་འཆའ། སྐྱོན་འཆའ། དམ་འཆའ། ཐག་པས་འཆིང༌། རྟ་ལ་འཆིབ། གོས་འཆིར། སྐེ་འཆུ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆུན། རྩ་འཆུས། ཁས་འཆེ། བཤད་པ་འཆོར། སྐྱོན་འཆོས། 
༈ ལྟོ་འཇང༌། ནོར་ལ་འཇབ། བུ་ལེན་འཇལ། བློ་ཡིས་འཇལ། ཉེས་ཅན་འཇུ། ནང་དུ་འཇུག ཆག་པ་འཇུན། ལས་ཀ་འཇུམ། འོག་ཏུ་འཇུར། འོ་མ་འཇོ། གོང་དུ་འཇོག དགྲ་འཇོམས། ༈ རས་འཐག༌། རྩམ་པ་འཐག དགྲ་ལ་འཐབ། གཉེན་ལ་འཐམས། མེ་ཏོག་འཐུ། ཀུན་ལས་འཐུ། ཇ་འཐུང༌། ཤིང་ཏོག་འཐོག ཕྱོགས་སུ་འཐོན། འབྲས་བུ་འཐོབ། ཐག་པ་འཐེན། 
༈ དཔོན་འདམ། འཁོལ་ནས་འདལ་པར་འགྱུརཕྱིར་ལུད་པ། གདན་འདིང༌། ལྷ་ལ་འདུད། སེམས་འདུལ། གྱེན་དུ་འདེགས། རྗེས་སུ་འདེད། གསོལ་བ་འདེབས། དཔཽན་འདེམ། རྒྱན་ཆ་འདོགས། ཡི་གེ་འདོན། གཞན་ལ་འདོམ༌། ཉེས་པར་འགྱུར་འདོར། རས་འདྲ། ས་འདྲད། ལྟོ་འདྲལ། དོགས་པ་འདྲི། བསླུས་ནས་འདྲིད། གཅིག་ཏུ་འདྲིལ། ས་འདྲུ། ཁབ་ཀྱིས་འདྲུབ། གྱེན་དུ་འདྲེན། གདན་འདྲོང༌། 
	༈ མདའ་འཕེན། གཞན་ལ་འཕྱ། གད་འཕྱག ཅོག་ཙེ་འཕྱི། ༈ ཨི་ཁུངས་འབིགས། ཕྱི་ལ་འབུད། གུར་འབུབས། ལྷ་ལ་འབུལ། ཆར་འབེབས། ཆུ་འབོ། ཆུ་འབོག ལུང་འབོག སྐད་ཀྱིས་འབོད། ཆུ་ལ་འབྱིང༌། སྣབས་འབྱིད། མདུན་ཅོག་འབྱིད། རྨ་འབྱིན། མགོ་འབྱིལ། སྣུམ་འབྱུག རྒྱུ་ལས་འབྱུང༌། དབྱེ་བར་འགྱུར། ཐུར་དུ་འབྱོར། ཞོ་འབྱོགས་པར་འགྱུརལྡག་པ་། ལྕག་གིས་འབྲབ། ཡི་གེ་འབྲི། ས་འབྲུ། སྐྲ་འབྲེག	
༈ འབྲི་འཚག གསེབ་ཏུ་འཚང༌། ནོར་འཚོང༌། ཟས་འཚོད། ནོར་འཚོལ། 
༈ གཞུང་མཛད། སྟུ་འཛག དགྲ་ལ་འཛིང༌། བློ་ལ་འཛིན། ཤིང་འཛུགས། ནང་དུ་འཛུད། ཁ་འཛུམ། ཟུར་དུ་འཛུར། སྐས་ལ་འཛེགས། གྱེན་དུ་འཛེད། དུག་ལ་འཛེམ། མདུང་གིས་འཛེར། ལྟ་བུ། འདི་དག་མང་པོ་ཞིག་གི་བྱ་ལས་མ་འོངས་པ་ལ་སྔོན་འཇུག་ག་ད་གཉིས་ཐོབ་པའང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་གོང་དུ་སྔོན་འཇུག་ག་ད་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། 
	༈ སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པར་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གཞན་ལ་འཁང་པར་འགྱུར། བརྒྱལ་ནས་འཁམ། རྐང་བརྟེན་ལ་འཁར། གནོད་པས་འཁུ། དབུགས་འཁུན། བག་འཁུམས། ཤེས་པས་འཁུམ། གཡོག་འཁུལ། ཆུས་འཁེངས། ཁ་འཁེབས། ཁལ་འཁེལ། ཐོ་འཁོད། དགྲ་དང་འཁོན། མར་ཁུ་འཁོབ། འཁོར་བར་འཁོར། ཟུར་དུ་འཁོལ། ཆུ་འཁོལ། གྲང་ནས་འཁྱག འཁོར་བར་འཁྱམ། གཞན་དུ་འཁྱར། ངག་འཁྱལ། ཐག་པས་འཁྱིག ཆུ་འཁྱིལ། གློག་འཁྱུག འོད་ཀྱིས་འཁྱིམས། ལས་གནས་ལས་འཁྱུར། ཡུལ་ནས་འཁྱིསབྲོས་པའི་དོན། ལག་ཏུ་འཁྱེར། ལམ་འཁྱོགས། མཐའ་འཁྱོང། མགོ་འཐམ་ནས་འཁྱོམས། ལུས་པོ་འཁྱོར། མཐའ་འཁྱོལ། ནུ་མ་འཁྲང། འཁྲབ། འགན་འཁྲི། སྤྲིན་འཁྲིགས། དམག་འཁྲུག སྐུ་འཁྲུངས། བློ་འཁྲུལ། སེམས་འཁྲེང༌། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན། སྒྲ་འཁྲོག  ༈ ལམ་འགག བླ་མ་དང་འགལ། གཞུ་འགུགས། དགྲ་བོ་འགུམ། ས་འགུལ། ཡུན་རིང་འགོར། དུས་འགྱང། ཁྲི་ལ་འགྱིང། གློག་འགྱུ། ངོ་བོ་འགྱུར། ས་ལ་འགྱེལ། ཁ་འགྱེས། སྙིང་ནས་འགྱོད། ལྟོ་འགྲང༌། འཁོན་གྱིས་འགྲས། གྲ་འགྲིག། མར་འགྲིབ། ཚོང་ལམ་འགྲིམ། ཐུར་དུ་འགྲིལ། དོན་འགྲུབ། ལམ་དུ་འགྲུལ། རིག་འགྲེ། གྱེན་དུ་འགྲེང། དེབ་སོགས་འགྲེམས། ལམ་དུ་འགྲོ། གྲོགས་དང་འགྲོགས། སྐུ་འགྲོངས། ༈ ཐག་པ་འཆད། ཉེས་པ་འཆབ། ཁ་འཆམས། དམ་འཆའ། སེམས་ལ་འཆར། ཁྲིམས་འཆལ། མི་འཆི། བཤད་པ་འཆོར། ངག་འཆོལ། སྐྱོན་འཆོས། ༈ ལྷིང་འཇགས། རློན་གྱིས་འཇའ། ཤ་ལ་འཇར། བུམ་པ་འཇིག ཟས་འཇུ། ལམ་དུ་འཇུག། ཆག་པ་འཇུན། སེམས་ལ་འཇེབས། ༈ རང་ལུགས་འཐད། སྨུག་པ་འཐིབས། གོས་ཀྱིས་འཐུམས། དུ་བ་འཐུལ། གཅིག་གིས་འཐུས། རྐང་པ་འཐིང ། ཕྱོགས་སུ་འཐོན། འབྲས་བུ་འཐོབ། མགོ་འཐོམས། ཁ་འཐོར།  ༈ སྡིག་པ་འདག ཟས་ཀྱིས་འདང། མྱ་ངན་ལས་འདའ། འཁྱགས་ནས་འདར། འཁོལ་ནས་འདལ། ཁ་འདིག གཅིག་ཏུ་འདུ། ནང་དུ་འདུག། ཁ་འདུམ། རྟ་འདུར། ལམ་དུ་འདོང། བློ་ལ་འདོད། ལྟོ་འདྲལ། གཅིག་ཏུ་འདྲིལ། ལྗགས་འདྲིལ། རྟ་འདྲོགས། ༈ གྱེན་དུ་འཕག འཕམ། གྱེན་དུ་འཕར། གནམ་ལ་འཕུར། རང་རྐྱ་འཕེར། གོང་དུ་འཕེལ། འཆི་འཕོ། ཐུར་དུ་འཕྱང། ལམ་དུ་འཕྱན། རྟེན་འབྲེལ་འཕྱུག། རྒྱ་མཚོ་འཕྱུར། གྱེན་དུ་འཕྱོ། ཆ་འཕྲད། གྲོགས་དང་འཕྲོད། 	༈ བཙོག་པས་འབག ཆུས་འབང། ཆར་འབབ། ལུག་འབའ། སྐྲ་འབལ། ཟུར་དུ་འབུར། སེམས་འབྱང༌། ཆུ་འབྱམས། ངོས་ལ་འབྱར། ཆུ་ལ་འབྱིང། རྒྱུ་ལས་འབྱུང༌། ལམ་དུ་འབྱོན། ནང་ལ་འབྱོར། བྲོས་བྱོལ་དུ་འབྱོལ། ཁ་འབྲལ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ། ཡུལ་ནས་འབྲོ། ༈ གསེབ་ཏུ་འཚང། བློ་འཚབ། ན་ཚོད་འཚར། མེས་འཚིག འདོད༌།་འཚེང༌། རླུང་འཚུབ། འོད་འཚེར། ནོར་འཚོང། ཆུ་འཛག། ནོར་འཛད། གྲོགས་དང་འཛའ། ཆུ་འཛར། ཕན་ཚུན་འཛིང། རྒོད་ནས་འཛུམ། མཉམ་དུ་འཛོམ། གོ་རིམ་འཛོལ། ལྟ་བུའོ།། 
	༈ གཞན་ཡང་སྔོན་འཇུག་གི་འ་ཡིག་དུས་ད་ལྟ་བ་ལའང་འཇུག་སྟེ། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ལས་ཚིག་དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། སྐུད་པ་འཁལ་བཞིན་པ། ཁལ་འཁེལ་བཞིན་པ། ཐག་པས་འཁྱིག་བཞིན་པ། ཡུམ་ལ་འཁྱུད་བཞིན་པ། ལས་གནས་སུ་འཁྱུར་གྱིན་འདུག ཕོ་མོ་འཁྲིག་པའི་སྐབས་རེད། ལམ་དུ་འཁྲིད་བཞིན་པ། གཞན་ལ་འཁྲིལ་བཞིན་པ། གོས་འཁྲུ་བཞིན་པ། གོས་འཁྲུད་བཞིན་པ། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན་བཞིན་པ། རོལ་མོ་འཁྲོལ་བཞིན་པ། ༈ རྩམ་པ་འགམ་བཞིན་པ། གཞུ་འགུག་བཞིན་པ། དགྲ་བོ་འགུམ་བཞིན་པ། ཆུས་འགེངས་བཞིན་པ། ཐོག་འགེབས་བཞིན་པ། མགོ་འགེམས་བཞིན་པ། ཁལ་འགེལ་བཞིན་པ། དགྲ་འགོག་བཞིན་པ། ཐོད་འགོད་བཞིན་པ། ཐེམ་པ་འགོམ་བཞིན་པ། གཡུལ་འགྱེད་བཞིན་པ། ས་ལ་འགྱེལ་བཞིན་པ། ཤུགས་ཀྱིས་འགྱོག་བཞིན་པ། གཞན་ལ་འགྲན་བཞིན་པ། ཅལ་དུ་འགྲམ་བཞིན་པ། འཁོན་གྱིས་འགྲས་བཞིན་པ། བརྩོན་བཞིན་པས་འགྲུས་བཞིན་པ། འཆིངས་ཐག་འགྲོལ་བཞིན་པ། ༈ ཞབས་ཀྱིས་འཆག་བཞིན་པ། སྡིག་པ་འཆགས་བཞིན་པ། ལག་ཏུ་འཆང་བཞིན་པ། ཆོས་འཆད་བཞིན་པ། ཐག་པ་འཆད་བཞིན་པ། ཉེས་པ་འཆབ་བཞིན་པ། ལྷ་འཆམས་བཞིན་པ། གནས་འཆའ་བཞིན་པ། སྐྱོན་འཆའ་བཞིན་པ། དམ་འཆའ་བཞིན་པ། ཐག་བཞིན་པས་འཆིང་བཞིན་པ། རྟ་ལ་འཆིབ་བཞིན་པ། གོས་འཆིར་བཞིན་པ། སྐེ་འཆུ་བཞིན་པ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆུན་བཞིན་པ། རྩ་འཆུས་བཞིན་པ། ཁས་འཆེ་བཞིན་པ། བཤད་པ་འཆོར་བཞིན་པ། སྐྱོན་འཆོས་བཞིན་པ། 
༈ ལྟོ་འཇང་བཞིན་པ། ནོར་ལ་འཇབ་བཞིན་པ། བུ་ལོན་འཇལ་བཞིན་པ། བློ་ཡིས་འཇལ་བཞིན་པ། ཉེས་ཅན་འཇུ་བཞིན་པ། ནང་དུ་འཇུག་བཞིན་པ། ཆག་པ་འཇུན་བཞིན་པ། ལས་ཀ་འཇུམ་བཞིན་པ། འོག་ཏུ་འཇུར་བཞིན་པ། འོ་མ་འཇོ་བཞིན་པ། གོང་དུ་འཇོག་བཞིན་པ། དགྲ་འཇོམས་བཞིན་པ། 
༈ རས་འཐག་བཞིན་པ། རྩམ་པ་འཐག་བཞིན་པ། དགྲ་ལ་འཐབ་བཞིན་པ། གཉེན་ལ་འཐམས་བཞིན་པ། མེ་ཏོག་འཐུ་བཞིན་པ། ཀུན་ལས་འཐུ་བཞིན་པ། ཇ་འཐུང་བཞིན་པ། ཤིང་ཏོག་འཐོག་བཞིན་པ། ཕྱོགས་སུ་འཐོན་བཞིན་པ། འབྲས་བུ་འཐོབ་བཞིན་པ། ཐག་པ་འཐེན་བཞིན་པ། ༈ དཔོན་འདམ་བཞིན་པ། འཁོལ་ནས་འདལ་བཞིན་པཕྱིར་ལུད་པ། གདན་འདིང་བཞིན་པ། ལྷ་ལ་འདུད་བཞིན་པ། སེམས་འདུལ་བཞིན་པ། གྱེན་དུ་འདེགས་བཞིན་པ། རྗེས་སུ་འདེད་བཞིན་པ། གསོལ་བ་འདེབས་བཞིན་པ། དཔཽན་འདེམ་བཞིན་པ། རྒྱན་ཆ་འདོགས་བཞིན་པ། ཡི་གེ་འདོན་བཞིན་པ། གཞན་ལ་འདོམ་བཞིན་པ། ཉེས་པ་འདོར་བཞིན་པ། རས་འདྲ་བཞིན་པ། ས་འདྲད་བཞིན་པ། ལྟོ་འདྲལ་བཞིན་པ། དོགས་པ་འདྲི་བཞིན་པ། བསླུས་ནས་འདྲིད་བཞིན་པ། གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བཞིན་པ། ས་འདྲུ་བཞིན་པ། ཁབ་ཀྱིས་འདྲུབ་བཞིན་པ། གྱེན་དུ་འདྲེན་བཞིན་པ། གདན་འདྲོང་བཞིན་པ། ༈ མདའ་འཕེན་བཞིན་པ། གཞན་ལ་འཕྱ་བཞིན་པ། གད་འཕྱག་བཞིན་པ། ཅོག་ཙེ་འཕྱི་བཞིན་པ། ༈ ཨི་ཁུང་འབིགས་བཞིན་པ། ཕྱི་ལ་འབུད་བཞིན་པ། གུར་འབུབས་བཞིན་པ། ལྷ་ལ་འབུལ་བཞིན་པ། ཆར་འབེབས་བཞིན་པ། ཆུ་འབོ་བཞིན་པ། ཆུ་འབོག་བཞིན་པ། ལུང་འབོག་བཞིན་པ། སྐད་ཀྱིས་འབོད་བཞིན་པ། ཆུ་ལ་འབྱིང་བཞིན་པ། སྣབས་འབྱིད་བཞིན་པ། མདུན་ཅོག་འབྱིད་བཞིན་པ། རྨ་འབྱིན་བཞིན་པ། མགོ་འབྱིལ་བཞིན་པ། སྣུམ་འབྱུག་བཞིན་པ། རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བཞིན་པ། དབྱེ་བ་འབྱུང་བཞིན་པ། ཐུར་དུ་འབྱོར་བཞིན་པ། ཞོ་འབྱོགས་བཞིན་པལྡག་པ་། ལྕག་གིས་འབྲབ་བཞིན་པ། ཡི་གེ་འབྲི་བཞིན་པ། ས་འབྲུ་བཞིན་པ། སྐྲ་འབྲེག་བཞིན་པ། ༈ འབྲི་འཚག་བཞིན་པ། གསེབ་ཏུ་འཚང་བཞིན་པ། ནོར་འཚོང་བཞིན་པ། ཟས་འཚོད་བཞིན་པ། ནོར་འཚོལ་བཞིན་པ། ༈ གཞུང་མཛད་བཞིན་པ། དགྲ་ལ་འཛིང་བཞིན་པ། བློ་ལ་འཛིན་བཞིན་པ། ཤིང་འཛུགས་བཞིན་པ། ནང་དུ་འཛུད་བཞིན་པ། ཁ་འཛུམ་བཞིན་པ། ཟུར་དུ་འཛུར་བཞིན་པ། སྐས་ལ་འཛེགས་བཞིན་པ། གྱེན་དུ་འཛེད་བཞིན་པ། དུག་ལ་འཛེམ་བཞིན་པ། མདུང་གིས་འཛེར་བཞིན་པ། ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌།། 
	༈	སྔོན་འཇུག་འ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གམ་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གཞན་ལ་འཁང་བཞིན་པ། བརྒྱལ་ནས་འཁམ་བཞིན་པ། རྐང་བརྟེན་ལ་འཁར་བཞིན་པ། གནོད་པས་འཁུ་བཞིན་པ། དབུགས་འཁུན་བཞིན་པ། བག་འཁུམས་བཞིན་པ། ཤེས་པའི་འཁུམས་བཞིན་པ། གཡོག་འཁུལ་བཞིན་པ། ཆུས་འཁེངས་བཞིན་པ། ཁ་འཁེབས་བཞིན་པ། ཁལ་འཁེལ་བཞིན་པ། ཐོ་འཁོད་བཞིན་པ། དགྲ་དང་འཁོན་བཞིན་པ། མར་ཁུ་འཁོབ་བཞིན་པ། འཁོར་བར་འཁོར་བཞིན་པ། ཟུར་དུ་འཁོལ་བཞིན་པ། ཆུ་འཁོལ་བཞིན་པ། གྲང་བཞིན་པས་འཁྱག་བཞིན་པ། འཁོར་བར་འཁྱམ་བཞིན་པ། གཞན་དུ་འཁྱར་བཞིན་པ། ངག་འཁྱལ་བཞིན་པ། ཆུ་འཁྱིལ་བཞིན་པ། གློག་འཁྱུག་བཞིན་པ། འོད་ཀྱིས་འཁྱིམས་བཞིན་པ། ཡུལ་ནས་འཁྱིསབྲོས་བཞིན་པའི་དོན་བཞིན་པ། ལག་ཏུ་འཁྱེར་བཞིན་པ། ལམ་འཁྱོགས་བཞིན་པ། མཐའ་འཁྱོང་བཞིན་པ། མགོ་འཐམ་ནས་འཁྱོམས་བཞིན་པ། ལུས་པོ་འཁྱོར་བཞིན་པ། མཐའ་འཁྱོལ་བཞིན་པ། ནུ་མ་འཁྲང་བཞིན་པ། འཁྲབ་བཞིན་པ། འགན་འཁྲི་བཞིན་པ། དམག་འཁྲུག་བཞིན་པ། སྐུ་འཁྲུངས་བཞིན་པ། བློ་འཁྲུལ་བཞིན་པ། སེམས་འཁྲེང་བཞིན་པ། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེན་བཞིན་པ། སྒྲ་འཁྲོག་བཞིན་པ། རོལ་མོ་འཁྲོལ་བཞིན་པ། 
 ༈ ལམ་འགག་བཞིན་པ། འབར་རྫས་འགད་བཞིན་པ། བླ་མ་དང་འགལ་བཞིན་པ། མགོ་འགས་བཞིན་པ། རང་ཉིད་འགུམ་བཞིན་པ། ལུས་འགུལ་བཞིན་པ། ས་འགུལ་བཞིན་པ། ནད་འགོ་བ། ཡུན་རིང་འགོར་བཞིན་པ། དུས་འགྱང་བཞིན་པ། ཁྲི་ལ་འགྱིང་བཞིན་པ། གློག་འགྱུ་བཞིན་པ། ངོ་བོ་འགྱུར་བ། ས་ལ་འགྱེལ་བཞིན་པ། ཁ་འགྱེས་བཞིན་པ། སྙིང་ནས་འགྱོད་བཞིན་པ། ལྟོ་འགྲང་བཞིན་པ། གྲ་འགྲིག་བཞིན་པ། མར་འགྲིབ་བཞིན་པ། ཚོང་ལམ་འགྲིམ་བཞིན་པ། ཐུར་དུ་འགྲིལ་བཞིན་པ། དོན་འགྲུབ་བཞིན་པ། ལམ་དུ་འགྲུལ་བཞིན་པ། རིག་འགྲེ་བཞིན་པ། གྱེན་དུ་འགྲེང་བཞིན་པ། དེབ་སོགས་འགྲེམས་བཞིན་པ། ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ། སྐུ་འགྲོང་བཞིན་པ། ༈ ཐག་པ་འཆད་བཞིན་པ། ཁ་འཆམས་བཞིན་པ། ཁྲིམས་འཆལ་བཞིན་པ། མི་འཆི་བཞིན་པ། ཁས་འཆེ་བཞིན་པ། ངག་འཆོལ་བཞིན་པ། ༈ ལྷིང་འཇགས་བཞིན་པ། རློན་གྱིས་འཇའ་བཞིན་པ། ཤ་ལ་འཇར་བཞིན་པ། བུ་ལོན་འཇལ་བཞིན་པ། བུམ་པ་འཇིག་བཞིན་པ། མཆུ་འཇིབ་བཞིན་པ། མེ་དཔུང་འཇིལ་བཞིན་པ། ཟས་འཇུ་བཞིན་པ། ལམ་དུ་འཇུག་བཞིན་པ། སེམས་ལ་འཇེབས་བཞིན་པ། ༈ རང་ལུགས་འཐད་བཞིན་པ། སྨུག་པ་འཐིབས་བཞིན་པ། གོས་ཀྱིས་འཐུམས་བཞིན་པ། དུ་བ་འཐུལ་བཞིན་པ། གཅིག་གིས་འཐུས་བཞིན་པ། རྐང་པ་འཐིང་བཞིན་པ། ཕྱོགས་སུ་འཐོན་བཞིན་པ། འབྲས་བུ་འཐོབ་བཞིན་པ། མགོ་འཐོམས་བཞིན་པ། ཁ་འཐོར་བཞིན་པ།  ༈ སྡིག་པ་འདག་བཞིན་པ། ཟས་ཀྱིས་འདང་བཞིན་པ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བཞིན་པ། འཁྱགས་ནས་འདར་བཞིན་པ། འཁོལ་ནས་འདལ་བཞིན་པ། ཁ་འདིག་བཞིན་པ། གཅིག་ཏུ་འདུ་བཞིན་པ། ནང་དུ་འདུག་བཞིན་པ། ཁ་འདུམ་བཞིན་པ། རྟ་འདུར་བཞིན་པ། ལམ་དུ་འདོང་བཞིན་པ། བློ་ལ་འདོད་བཞིན་པ། ཉེས་པ་འདོར་བཞིན་པ། ལྗགས་འདྲིལ་བཞིན་པ། གོམས་ནས་འདྲིས་བཞིན་པ། རྟ་འདྲོགས་བཞིན་པ། 	༈ གྱེན་དུ་འཕག་བཞིན་པ། གཞན་ལས་འཕགས་བཞིན་པ། འཕམ་བཞིན་པ། གྱེན་དུ་འཕར་བཞིན་པ། ཉེས་པས་འཕུང་བཞིན་པ། གནམ་ལ་འཕུར་བཞིན་པ། རང་རྐྱ་འཕེར་བཞིན་པ། གོང་དུ་འཕེལ་བཞིན་པ། འཆི་འཕོ་བཞིན་པ། ཐུར་དུ་འཕྱང་བཞིན་པ། ལམ་དུ་འཕྱན་བཞིན་པ། རྒྱ་མཚོ་འཕྱུར་བཞིན་པ། ཁ་འཕྱར་བཞིན་པ། གྱེན་དུ་འཕྱོ་བཞིན་པ། ཆ་འཕྲད་བཞིན་པ། གྲོགས་དང་འཕྲོད་བཞིན་པ། ༈ བཙོག་པ་འབག་བཞིན་པ། ཆུས་འབང་བཞིན་པ། ལམ་ལ་འབད་བཞིན་པ། ཆར་འབབ་བཞིན་པ། སྐས་ལས་འབབ་བཞིན་པ། ལུག་འབའ་བཞིན་པ། སྐྲ་འབལ་བཞིན་པ། ཆོས་ལ་འབུང་བཞིན་པ། མྱུ་གུ་ཁ་འབུད་བཞིན་པ། ཟུར་དུ་འབུར་བཞིན་པ། སེམས་འབྱང་བཞིན་པ། ཆུ་འབྱམས་བཞིན་པ། ངོས་ལ་འབྱར་བཞིན་པ། རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བཞིན་པ། ལམ་དུ་འབྱོན་བཞིན་པ། དབང་འབྱོར་བཞིན་པ། བྲོས་ནས་འབྱོལ་བཞིན་པ། ཁ་འབྲལ་བཞིན་པ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བཞིན་པ། གཞན་དུ་འབྲོ་བཞིན་པ། ༈ གསེབ་ཏུ་འཚང་བཞིན་པ། བློ་འཚབ་བཞིན་པ། ན་ཚོད་འཚར་བཞིན་པ། མེས་འཚིག་བཞིན་པ། འདོད་པ་འཚེང་བཞིན་པ། རླུང་འཚུབ་བཞིན་པ། འོད་འཚེར་བཞིན་པ། ཆུ་འཛག་བཞིན་པ། ནོར་འཛད་བཞིན་པ། གྲོགས་དང་འཛའ་བཞིན་པ། ཆུ་འཛར་བཞིན་པ། ཕན་ཚུན་འཛིང་བཞིན་པ། རྒོད་ནས་འཛུམ་བཞིན་པ། མཉམ་དུ་འཛོམ་བཞིན་པ། གོ་རིམ་འཛོལ་བཞིན་པ། ལྟ་བུའོ།།
༈	སྔོན་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་འ་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ཏེ། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་གི་དུས་འདས་པ་དང༌། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་དུས་འདས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་གི་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཁས་འཆེས། བྲོ་འཁྲབས། བརྩོན་པས་འགྲུས། ཕག་ཏུ་འཇབས། ཐག་པ་འཐེནད། གཞན་ལ་འཕྱས། གང་རྙིགས་འཕྱགས། རུ་ཚོན་འཕྱརད། མདའ་འཕངས། རྒྱན་གོས་ཀྱིས་འཕྱོརད། རྨ་འཕྲུགས། གོ་གནས་གཡུགས། ཆུ་འབོགས། དགྲ་ལ་འཛིངས། སྐས་ལ་འཛེགས། འབུག་གིས་འཛེམས། སོགས་འཇུག་པ་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པས་འདིར་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་པར་བྱས་སོ།། 
	གཉིས་པ་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གི་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། གཞན་ལ་འཁངས་སོ།། བརྒྱལ་ནས་འཁམས་ཟིན། རྐང་བརྟེན་ལ་འཁརད་ཚར། གནོད་པས་འཁུ་བར་བྱས། དབུགས་འཁུན། བག་འཁུམས། ཤེས་པས་འཁུམས། གཡོག་འཁུལད། ཆུས་འཁེངས། ཐོ་འཁོད། དགྲ་དང་འཁོནད། མར་ཁུ་འཁོབས། འཁོར་བར་འཁོརད། ཟུར་དུ་འཁོལད། ཆུ་འཁོལད། གྲང་པས་འཁྱགས། འཁོར་བར་འཁྱམས། གཞན་དུ་འཁྱརད། ངག་འཁྱལད། ཆུ་འཁྱིལད། གློག་འཁྱུགས། འོད་ཀྱིས་འཁྱིམས། ཡུལ་ནས་འཁྱིསབྲོས་པའི་དོན། ལམ་འཁྱོགས། མཐའ་འཁྱོངས། མགོ་འཐམ་ནས་འཁྱོམས། ལུས་པོ་འཁྱོརད། མཐའ་འཁྱོལད། ནུ་མ་འཁྲངས། འགན་འཁྲིས། དམག་འཁྲུགས། སྐུ་འཁྲུངས། བློ་འཁྲུལད། སེམས་འཁྲེངས། འཁོར་བ་ལ་འཁྲེནད། སྒྲ་འཁྲོགས།  ༈ ལམ་འགགས། བླ་མ་དང་འགལད། རང་ཉིད་འགུམས། ལུས་འགུལད། ས་འགུལད། ནད་འགོས། ཡུན་རིང་འགོར། དུས་འགྱངས། ཁྲི་ལ་འགྱིངས། གློག་འགྱུས། ས་ལ་འགྱེལད། ཁ་འགྱེས། སྙིང་ནས་འགྱོད། ལྟོ་འགྲངས། གྲ་འགྲིགས། མར་འགྲིབས། ཚོང་ལམ་འགྲིམས། ཐུར་དུ་འགྲིལད། ལམ་དུ་འགྲུལད། རིག་འགྲེས། གྱེན་དུ་འགྲེངས། དེབ་སོགས་འགྲེམས། ལམ་དུ་འགྲོ། སྐུ་འགྲོངས། ༈ ཁ་འཆམས། ཁྲིམས་འཆལད། མི་འཆི། ༈ ལྷིང་འཇགས། རློན་གྱིས་འཇས། ཤ་ལ་འཇར། བུམ་པ་འཇིགས། མཆུ་འཇིབ། ཟས་འཇུ། སེམས་ལ་འཇེབས། ༈ རང་ལུགས་འཐད་ཟིན། སྨུག་པ་འཐིབས། གོས་ཀྱིས་འཐུམས། དུ་བ་འཐུལ། གཅིག་གིས་འཐུས། རྐང་པ་འཐིངས། ཕྱོགས་སུ་འཐོནད། མགོ་འཐོམས། ཁ་འཐོརད། ༈ ཟས་ཀྱིས་འདངས། མྱ་ངན་ལས་འདས། འཁྱགས་ནས་འདརད། འཁོལ་ནས་འདལད། གཅིག་ཏུ་འདུས། ནང་དུ་འདུག ཁ་འདུམས། རྟ་འདུརད། བློ་ལ་འདོད། རྟ་འདྲོགས། ༈ གྱེན་དུ་འཕགས། གྱེན་དུ་འཕརད། གནམ་ལ་འཕུརད། རང་རྐྱ་འཕེརད། གོང་དུ་འཕེལད། འཆི་འཕོས། ཐུར་དུ་འཕྱངས། ལམ་དུ་འཕྱནད། རྒྱ་མཚོ་འཕྱུརད། གྱེན་དུ་འཕྱོ། ཆ་འཕྲད། གྲོགས་དང་འཕྲོད། ༈ བཙོག་པས་འབགས། ལམ་ལ་འབད། ལུག་འབའ། སྐྲ་འབལད། ཆོས་ལ་འབུངས། སེམས་འབྱངས། ཆུ་འབྱམས། ངོས་ལ་འབྱརད། དབང་འབྱོརད། བྲོས་ནས་འབྱོལ། ཁ་འབྲལ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ། གཞན་དུ་འབྲོ། ༈ གསེབ་ཏུ་འཚངས། བློ་འཚབས། ན་ཚོད་འཚར། འདོད་པ་འཚེངས། རླུང་འཚུབས། འོད་འཚེརད། ཆུ་འཛག ནོར་འཛད། ཆུ་འཛར། ཕན་ཚུན་འཛིངས། རྒོད་ནས་འཛུམས། མཉམ་དུ་འཛོམས། གོ་རིམ་འཛོལད། ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ། 
	ཡ་མཚན་དགོས་པ་ཞིག་ལ་རྟགས་འགྲེལ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་འགྲེལ་ཆེན་དུ། འ་ཡིག་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པར་འཇུག་ཚུལ་གྲ་གང་རྒྱས་བྱས་ནས་བཤད་ཀྱང༌། འདས་པ་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང་དཔེར་བརྗོད་ཚིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་པར་ཁ་ཁར་བཞག་འདུག་པ་དེས། རྗེས་འབྲངས་མང་པོས་དེ་བཞིན་ཁ་ཁར་བཞག་པའམ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི། སི་ཏུས་མ་བཤད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་འདས་པ་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་མགྲིན་པ་གཟེངས་ནས་སྨྲ་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག་སྟེ། ཨ་ལག་ཤ་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས། འ་ཡིག་དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་དང༌། བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བདག་ལ་འཕུལ་ཞིང༌། དུས་འདས་པ་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་མི་འཕུལ་ལོ། ཞེས་དང༌། འ་ཡིག་འདས་པ་ལ་གཏན་ནས་མི་འཕུལ་མོད། མྱ་ངན་ལས་འདས་ལྟ་བུའི་འདས་པ་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ་གསུངས་པ་ལ་དོགས་པ་འདི་ཡོད་དེ། སྔོན་འཇུག་གི་འ་ཡིག་དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཁས་བླངས་པས་གཙོ་བོར་མི་འཇུག་ཅེས་ཟེར་ན་མ་གཏོགས། འ་ཡིག་སྤྱིར་འདས་པ་ལ་མི་འཇུག་ན། མདའ་འཕངས། སྣོད་ཆུས་འཁེངས་ཟིན། སོགས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་དུ་མ་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱེད། དེ་དག་གཟུགས་མི་འགྱུར་བས་མིང་ཚིག་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་རྗོད་མི་བཏུབ་སྟེ། ཆུས་འཁེང་དང་འཁེངས་ཞེས་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།
	ཁྱེད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་པའི་འདས་པ་མིང་ཚིག་ཡིན་ཟེར་བ་དང༌། ཡང་གྲུབ་ཅེས་པ་འདི་མིང་རྐྱང་ཡིན་པས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་འདུག་པའང་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་དང་འདས། འགྲུབ་དང་གྲུབ་རྣམས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་མིན་ན་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ཆུ་འཁྱིལ་སོགས་གོང་དུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གིས་མཚོན། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བཞིན་དུ་འདི་དག་ལ་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པས་ཇི་ལྟར་བསྙོན་ནུས་ཏེ་བསྙོན་དོན་ཡང་མེད་དོ། ། 
	སྔོན་འཇུག་གི་འ་ཡིག་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཞན་ལ་མི་འཕུལ་གསུངས་པ་ཡང༌། སྔོན་འཇུག་གི་འ་ཡིག་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཞན་ལ་གཏན་ནས་མི་འཕུལ་བར་འདོད་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། ཕྲག་དོག་གིས་འགྲན་བྱ། འགྲན་ཡུལ། འགྲན་པར་བྱ། འཁོན་པས་འགྲས་ཡུལ། འགྲས་བྱ། འགྲས་པར་བྱ། གྲོགས་དང་འགྲོགས་ཡུལ། འགྲོགས་བྱ། འགྲོགས་པར་བྱ། ལྟ་བུ། སོགས་མིང་གཞི་ཀ་སྡེ་གཅིག་པོའི་ནང་དུའང་འ་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་མིང་རྐྱང་དུ་འདོད་པའི་དབང་དུ་གཏང་ན་ཡང་ད་དུང་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འཁེང་བྱའི་ཆུ། འཁྲབ་བྱའི་གར། འབྱིད་བྱའི་མཆུ། འཐུ་བྱའི་མེ་ཏོག ལྟ་བུ་དང༌། འཁེངས་ཟིན། འཁྲབ་ཟིན། འབྱིད་ཟིན། འཐུ་ཟིན། ཞེས་དུས་གསུམ་བདག་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་པོ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པས་མིང་རྐྱང་དུ་ག་ལ་བསྒྲུབ་ནུས། དེས་ན་སྔོན་འཇུག་གི་འ་ཡིག་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཉུང་ཞིང༌། འགའ་ཞིག་འཇུག་པ་ཡང་ཕལ་ཆེར་གཟུགས་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་འགོད་ན། ལམ་དགག་དང་འགོག ཆུས་དགང་དང་འགེངས། ཁ་དགབ་དང་འགེབས། ལོགས་སུ་དགར་དང་འགེར། ཁལ་དགལ་དང་འགེལ་ལྟ་བུ་རྣམས་དང༌། དངོས་པོ་བདག་ལ་འ་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་ཀྱང༌། དེའི་ཚིག་ཟླས་དྲངས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འ་ཡིག་མི་ཐོབ་པས་ཤེས་ནུས་སོ།། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་འ་ཡིག་སྔོན་འཇུག་ཐོབ་པ་དེ་ཙམ་མི་མང་ཡང་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བྱ་བྱེད་ཐ་མི་དད་པའི་ལས་ཚིག་འདས་པ་ལ་འ་འཕུལ་ཐོབ་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འ་ཡིག་གཙོ་བོར་མི་འཇུག་སྟེ། ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉུང་བའི་ཕྱིར།
	དཔེར་ན། འཆག་དང་བཅག འགྲུབ་དང་གྲུབ། འགྱུར་དང་གྱུར། འདག་དང་དག འཆར་དང་ཤར། འབྱུང་དང་བྱུང༌། འཛད་དང་ཟད། འཁལ་དང་བཀལ། ལྟ་བུ་སོགས། སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཚིག་མ་འོངས་པ་ཡིན་པས་འ་འཕུལ་ཐོབ་ཅིང༌། ཕྱི་མ་རྣམས་ལས་ཚིག་འདས་པ་ཡིན་པས་འ་འཕུལ་མི་ཐོབ་པས་མཚོན་ནུས་སོ།།
འདི་དག་ནི་ཉམས་མྱོང་ཚད་མའི་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་ཤིང་བརྟགས་ནས་ལག་ལེན་དུ་བཞེད་པར་མཛོད་ཅིག 
	སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས་རྗེས་འཇུག་གི་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་འཆད་པའི་སྐབས། འ་ཡིག་འདས་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཁྱད་པ་ཙམ་ནི་གསལ་བར་མཐོང་བ་སྔོན་རྗེས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་བཀོད་པ་རྣམས་སུ་གསལ་ཞིང་གྲགས་ཆེ་བ་དེར་ཟད། ཅེས་པའི་ཚིག་རིས་ལ་བརྟེན་ནས། དཀའ་གནད་གསལ་མེ་ལས། 
			འོན་ཀྱང་བྱེད་པོ་གཞན་དངོས་དང༌།། 
			འབྲེལ་བའི་འདས་ལ་འས་སྔོན་འཇུག། 
			མེད་པར་ངེས་་་༌།། 
	ཞེས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བའི་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་མི་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ལྟར་གསུང་འདུག་པ་ཉིད། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་འདས་པ་ལ་སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་ཐོབ་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་དགོངས་ན་མ་གཏོགས། ངེས་པའམ་ཁྱབ་པའི་མཐས་བཀག་ན་མི་འཐད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དུས་འདས་པ་ལ་སྔོན་འཇུག་འ་ཡིག་ཐོབ་ས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དམ་བཅའི་ཁས་འཆེས་ཟིན་པ། བྲོ་འཁྲབས་ཟིན། ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་བརྩོན་པས་འགྲུས་ཟིན། ཕག་ཏུ་འཇབས། ཐག་པ་འཐེནད། གཞན་ལ་འཕྱས། གད་སྙིགས་འཕྱགས། རུ་ཚོན་འཕྱརད། མདའ་འཕངས། རྒྱན་གོས་ཀྱིས་འཕྱོརད། རྨ་འཕྲུགས། ཇག་པས་འཕྲོགས། ཆུ་འབོགས། དགྲ་ལ་འཛིངས། སྐས་ལ་འཛེགས། མདུང་གིས་འཛེམས། ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་དག་མིག་གིས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པའི་མཐའ་བཟུང་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བའི་ཀུ་སུ་ལི་ཆེན་པོ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཀློང་ནས་རིགས་པའི་ལམ་ལ་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་གོ་རྒྱ་གཅོད་ལོངས་མ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མཚོན་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། 
	གཞན་དག་ན་རེ། སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུང་དེ་རྗེས་འཇུག་འ་ཡིག་དུས་འདས་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྔོན་འཇུག་གི་འ་ཡིག་ལ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་མོད། ཚུལ་འདི་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་མ་མཁྱེན་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ། འོ་ན། རྗེས་འཇུག་འ་ཡིག་ཡིན་ན། ཁྱོད་དུས་འདས་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཏམ་གོ་ཟིན་པ་དང༌། ནད་ན་ཟིན་པ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉེ་བར་ཞི་ཟིན་པ། རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་བྱ་ཚིག་གང་ཞིག་རང་གི་ཚིག་ཟླ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་ཐུབ་པའི་ལས་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོམས་ཤིག དེ་དག་གི་འདས་པ་ལ་དེང་སང་འ་ཡིག་འབྲི་བའི་སྲོལ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེང་སང་མི་འབྲི་ཡང༌། རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་མ་ཞུགས་ན།། མིང་གཞན་སྦྱོར་བ་ཡོད་མི་སྲིད།། ཅེས་པ་འདི་ཐོན་མིའི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འཇུག་པ་ཉུང་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ན་ནི་ཤིན་ཏུའང་མོད་དེ་ལག་ལེན་ལ་ཕན་པའི་ལེགས་བཤད་ཉིད་དུ་གོའོ།། 
	རྩ་བ་ལས།	མོ་ནི་བདག་དང་མ་འོངས་ཕྱིར།།
	ཞེས་ཡིག་རྙིང་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་མ་ཟད། སྣར་ཐང་དང༌། པེ་ཅིན། ཅོ་ནེ། སྡེ་དགེ་སྟེ་བསྟན་འགྱུར་པར་མ་བཞི་ཀའི་ནང་དེ་བཞིན་འཁོད་འདུག་མོད། ཕྱིས་འགྲེལ་གྲགས་ཅན་ཁ་ཅིག་གི་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པས། 	མོ་ནི་བདག་ད་མ་འོངས་ཕྱིར།།
	ཞེས་རྩ་བའི་ཚིག་ལ་བཟོ་བཅོས་མཛད་གནང་བ་འདིས་འ་ཡིག་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་འཇུག་ལྔ་ཀ་བདག་གཞན་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པས། སྔོན་འཇུག་གི་དགོས་པ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་གཞུང༌། ཚིག་རྐང་བཞི་ག་ལ་བཟོ་བཅོས་མཛད་ན་མ་གཏོགས་འ་ཡིག་གི་འཇུག་པ་གཅིག་པོ་ལ་བཟོ་བཅོས་མཛད་པས་རྔོ་མི་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མང་པོ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་དབང་གིས་བཟོ་བཅོས་པ་ཡིན་ཞེ་ནའང་དམ་བཅའ་མི་ཟིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན། སྔོན་འཇུག་གི་བ་ཡིག་དུས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང༌། དེ་བཞིན་དུ། མ་ནིང་ག་ད་གཉིས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པའང་མང་པོ་ཡོད་པས། རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་བཞི་ག་ལ་བཟོ་བཅོས་མཛད་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་སོ་ན་གནས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས། སི་ཏུ་་པཎ་ཆེན་དང་བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པའི་འགྲེལ་པར། མོ་ནི་བདག་དང་མ་འོངས་ཕྱིར།། ཞེས་རྩ་ཚིག་གི་སྡེབ་བཅོས་ནས་གསུངས་པ་བློ་དམན་རྣམས་གོ་སླ་ཕྱིར་དགོངས་དག་པར་སྣང་ཡང༌། ཞེས་ཡང་གི་སྒྲས་སྔུན་བསུས་ཏེ། འོག་ནས་འགྲེལ་བ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་སྡེབ་བཅོས་ན། 
			ཕོ་ནི་འདས་གཞན་བསྒྲུབ་མ་འོངས།།
			མ་ནིང་གཉིས་ཀ་ད་མ་ནིང༌།།
			མོ་ནི་བདག་གཞན་ད་མ་འོངས།།
	ཞེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པའི་ཟོལ་བཅས་པ་ནི་སི་ཏུ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་ལ་ཟུར་ཟའི་མདའ་མོ་འཕེན་པ་དང་འདྲ་བར་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སུན་འབྱིན་རང་དུ་གྱུར་འདུག་སྙམ།
		དགེ་ལེགས་དྲི་བསུང་མངར་མོ་དང་འགྲོགས་པའི།།
		མཁས་པའི་གསུང་སྒྲོས་མ་ལ་ཡ་ཡི་རླུང༌།།
		ཕོག་ཚེ་ཟླ་ཟེར་འཐུང་བའི་ཀུ་མུད་བཞིན།།
		ཀུན་དགའི་དཔལ་གྱིས་ཡིད་དག་བཟི་བར་གྱུར།།
		ཕྱོགས་འཛིན་རླུང་རླབས་ཞི་བའི་སྤྲོ་ཁང་ན།།
		དཔྱད་གསུམ་རིགས་པས་བདར་བའི་སྒྲོན་མེ་འདི།།
		མཁས་པའི་ལྷ་ཚོགས་མཉེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་ལས།།
		ཡོད་དགུ་ཞུགས་ལ་བརྫངས་པའི་མེ་སྟག་མིན།།
		དེ་སླད་འདི་ན་དཔྱོད་ལྡན་མཛངས་མའི་རིགས།།
		གལ་ཏེ་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་འགའ་མཆིས་ན།།
		དཀྱུས་རིང་སྤྱན་ཞགས་རྫི་མས་མ་བསླད་པར།།
		ལ་འུར་སྨིན་འཁྱོགས་ཟུར་མིག་གཡོས་དང་ཀྱེ།། 

	
༤ སྔོན་འཇུག་གི་ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ།
སྔོན་འཇུག་གི་ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
		རྩ་བར། ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མཉམ་པས་སོ།།
ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་འཇུག་གི་ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་ནི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་དང༌། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ། དུས་གསུམ་ཀུན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཉམ་པར་འཇུག་པས་སོ།། ཞེས་པའོ། །
	༈ མ་ཡིག་དངོས་པོ་བདག་ལ་འཇུག་པ་ནི་དཔེར་ན། 
བྱེད་པ་པོ། བྱེད་པ། བྱེད་པའི་ལས། 
ལྷ། མཆོད་པ་པོ། མཆོད་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད། 
ཁོག་ཏུ་མཁྱུད་པ་པོ། མཁྱུད་བྱེད། མཁྱུད་པར་བྱེད། ལྟ་བུ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དངོས་དང༌། 
ཡོ་བྱད། མཁོ་བ་པོ། མཁོ་བྱེད། མཁོ་བར་བྱེད། 
སེམས། མགུ་བ་པོ། མགུ་བྱེད། མགུ་བར་བྱེད། ལྟ་བུ་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་གོ། 
	༈ མ་ཡིག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། མཆོད་བྱའི་ལྷ། མཆོད་བྱ། མཆོད་པར་བྱ། མཁྱུད་བྱའི་དཀའ་གནད། མཁྱུད་བྱ། མཁྱུད་པར་བྱ། ལྟ་བུ་དང༌། གཞན་དངོས་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། མགུ་བྱའི་སེམས། མགུ་བར་བྱ། མཁོ་བྱའི་ཡོ་བྱད། མཁོ་བར་བྱ། ལྟ་བུ་གཞན་རྗེས་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་གོ།
	༈ མ་ཡིག་དུས་གསུམ་ག་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། མཆོད་པར་འགྱུར། མཆོད་བཞིན་པ། མཆོད་ཟིན། མཁྱེན་ཁ་མ། མཁྱེན་བཞིན་པ། མཁྱེན་ཟིན། མཁྱེན་ལ་ཉེ། མཁྱེན་པའི་སྐབས། མཁྱེན་ཚར། མཁྱེན་རྒྱུ་རེད། མཁྱེན་གྱིན་འདུག། མཁྱེན་པར་བྱས། ལྟ་བུའོ།། 
༈ མ་ཡིག་བདག་དང་འབྲེལ་བའི་བྱེད་ལས་མ་འོངས་པས་བསྡུས་པ་སྐུལ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། ལྷ་མཆོད་ཅིག ཀུན་མཁྱེན་ཅིག ཁོག་པ་མངོགས་ཤིག ལྕགས་མགོར་ཅིག ལྟ་བུ་གོང་གསལ་སྔོན་འཇུག་མ་ཡིག་གི་འཇུག་པ་དེ་དག་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་འགོད་ན། 
		མཁས་བྱ་མཁས་བྱེད་མཁས་མཁས་ཤིག། 
		མཁོ་བྱ་མཁོ་བྱེད་མཁོ་མཁོ་ཞིག།
		མཁྱུད་བྱ་མཁྱུད་བྱེད་མཁྱུད་མཁྱུད་ཅིག།
		མཁྱེན་བྱ་མཁྱེན་བྱེད་མཁྱེནད་མཁྱེནད་ཅིག།
		མགར་བྱ་མགར་བྱེད་མགརད་མགོར་ཅིག། 
		མངག་བྱ་མངག་བྱེད་མངགས་མངོགས་ཤིས།།
		མངད་བྱ་མངོད་བྱེད་མངད་མངོད་ཅིག། བསླུ་བའི་བརྡ་རྙིང་
		མངའ་བྱ་མངའ་བྱེད་མངའ་མངའ་ཞིག།
		མཆོད་བྱ་མཆོད་བྱེད་མཆོད་མཆོད་ཅིག། 
		མཇལ་བྱ་མཇལ་བྱེད་མཇལ་མཇོལ་ཞིག།
		མཉན་བྱ་ཉན་བྱེད་མཉན་ཉོན་ཅིག། 
		མཉེ་བྱ་མཉེ་བྱེད་མཉེས་མཉེས་ཤིག།
		མཉེད་བྱ་མཉེད་བྱེད་མཉེས་མཉེས་ཤིག། 
		མཉེལ་བྱ་མཉེལ་བྱེད་མཉེལ་མཉེལ་ཅིག།
		མནག་བྱ་མནག་བྱེད་མནག་མནོགས་ཤིག།
		མནབ་བྱ་མནབ་ནབབྱེད་མནབས་མནོབས་ཤིག།
		མནམ་བྱ་མནོམ་ནོམ་བྱེད་མནམས་མནོམས་ཤོག།
		མནན་བྱ་གནོན་བྱེད་མནན་ནོད་ཅིག། 
		མནལ་བྱ་མནལ་བྱེད་མནལ་མནོལ་ཅིག།
		མནོ་བྱ་ནོད་བྱེད་མནོས་ནོས་ཤིག།
		མནོལ་བྱ་མནོལ་བྱེད་མནོལ་མནོལ་ཅིག།
		མཚན་བྱ་མཚོན་བྱེད་མཚན་མཚོན་ཅིག། 
		མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་མཚོན་མཚོན་ཅིག།
		མཛངས་བྱ་མཛངས་བྱེད་མཛངས་མཛོངས་ཤིག།
		མཛད་བྱ་མཛད་བྱེད་མཛད་མཛོད་ཅིག། 
		མཛའ་བྱ་མཛའ་བྱེད་མཛའ་མཛའ་ཤིག།
		མཛེས་བྱ་མཛེས་བྱེད་མཛེས་མཛེས་ཤིག།
		དེ་དག་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པས།།
		བདག་གཞན་དུས་གསུམ་དབྱེ་རུང་ལ།།
		བདག་གཞན་དབྱེ་བ་མི་རུང་ཡང༌།།
		དུས་གསུམ་དབྱེ་རུང་འདི་ལྟར་ཏེ།།
		མཁོ་ཟིན་མཁོ་བཞིན་མཁོ་བར་འགྱུར།།
		མགུ་ཟིན་མགུ་བཞིན་མགུ་བར་འགྱུར།།
		མངོན་ཟིན་མངོན་བཞིན་མངོན་པར་འགྱུར།།
		མཆི་ཟིན་མཆི་བཞིན་མཆི་བར་འགྱུར།།
		མཆོད་ཟིན་མཆོད་བཞིན་མཆོད་པར་འགྱུར།།
		མཐུད་བྱ་མཐུད་བྱེད་མཐུད་མཐུད་ཅིག། 
		མཐུན་ཟིན་མཐུན་བཞིན་མཐུན་པར་འགྱུར།༌།
		མཐོང་ཟིན་མཐོང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར།།
		མཐོན་ཟིན་མཐོན་བཞིན་མཐོན་པར་འགྱུར།།
		མདུད་ཟིན་མདུད་བཞིན་མདུད་པར་འགྱུར།།
		མཚེར་བྱ་མཚེར་བྱེད་མཚེར་མཚེར་ཅིག།
		འདི་དག་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར།།
		བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་རྗེས་མཐུན་པ་ཞེས་ཟེར།།
		དེས་ན་བདག་གཞན་དབྱེ་བ་དངོས་མིན་ཡང༌།།
		རྗེས་མཐུན་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བ་རུང་བར་བཤད།།
	སྔོན་འཇུག་མ་ཡིག་གི་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་དང་བཅས་པ་ཕལ་ཆེར་སྡོམ་ཚྀག་འདིའི་ནང་མ་འདུས་པ་མེད་སྙམ་སྟེ། སྤྱིར་སྔོན་འཇུག་ལྔའི་ནང་ནས་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ལས་ཚིག་ལ་མ་ཡིག་འཇུག་པ་ཉུང་ཤས་ཡིན་ནོ། །གོང་གསལ་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་བཀོད་པའི་ནང་གི་འགའ་ཞིག་ནི། རྟགས་འགྲེལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་བྱེད་འབྲེལ་ཀྱི་ལས་ཚིག་བཤད་པ་ལ། གཞན་དག་བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་ཏུ་བཤད་པ་སོགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་འདུག་ནའང་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ཁུར་གྱིས་རང་གི་འདོད་བློ་ལྟར་བསྒྲིགས་པ་ལགས་ཤིང༌། གང་ཞིག་འཐད་མིན་ནི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་དགོས་སོ།།
	ཤིན་ཏུ་མོ་མ་ཡིག་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་ཀུན་ལ་མཉམ་པར་འཇུག་པས་མ་ཁྱབ་པའི་མཚོན་གཞི་འགའ་ཞིག་བགྲང་ན། 
			སྐད་ཆ་མཉན་བྱ་ཉན་བྱེད་མཉན་ཉོན་ཅིག། 
			ན་བཟའ་མནབ་བྱ་ནབ་བྱེད་མནབས་མནོབས་ཤིག། 
			དྲི་མ་མནམ་བྱ་ནོམ་བྱེད་མནམས་མནོམས་ཤིག། 
			འོག་ཏུ་མནན་བྱ་གནོན་བྱེད་མནན་ནོནད་ཅིག། 
			སྡོམ་པ་མནོ་བྱ་ནོད་བྱེད་མནོས་ནོས་ཤིག། 
	ལྟ་བུའི་ད་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་ལ་མ་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པ་ཕུད། དེ་བྱིངས་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་དང་མི་དད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་དང་བཅས་པ་ལ་ཆ་མཉམ་པར་འཇུག་པ་འདི་ཡང་ཉམས་མྱོང་རྒན་པོའི་བསླབ་བྱར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། 
			འདི་ན་དེང་སང་མཁས་པའི་མིང་འཆང་བ།།
			བྱེ་མའི་ཁང་བུ་བརྩེགས་མཁས་བྱིས་པའི་ཁྲོད།།
			བློ་གྲོས་ན་ཚོད་རྒན་པོའི་འཚང་ག་ནི།།
			ངེས་དོན་མཁས་པའི་སྤྱན་སྔར་ཇི་ལྟར་མཛའ།།
			བསྐྱུར་ན་གསལ་རིག་སེམས་ཀྱིས་མི་བཟོད་ཅིང༌།།
			འཆང་ན་ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་སྙིང་ལ་གཟེར།།
			དེ་ཕྱིར་གང་ཞིག་གདམ་ལ་འཛིང་བཞིན་དུ།།
			རྒན་བྱིས་ལྷན་ཅིག་རྩེད་རར་འགྲིམས་དགོས་བྱུང༌།།
			ལམ་འདི་ཇི་བཞིན་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཅན།།
			གལ་ཏེ་ཉིན་མོའི་སྐར་ཆེན་འགའ་མཆིས་ཚེ།།
			དེ་ཀོ་བློ་ཡི་རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་མར།།
			རྣམ་པར་བཤད་འདི་དུས་ཐོག་ཆར་པ་ཉིད།།
			ཟླ་གཞོན་རང་གི་རྗེས་འབྲངས་སྐར་ཚོགས་དང༌།།
			འགྲོགས་པ་རྫོགས་པའི་དུས་སྟོན་དཀར་བའི་མདངས།།
			སྐལ་ཆད་འབྱུང་པོའི་འདབ་ལྡན་མིག་དག་ལ།།
			རྒུད་པའི་མུན་གནག་འབབ་པ་སུ་ཡིས་འགོག།
			བརྡ་དོན་སྐྱེད་ཚལ་རིན་ཆེན་མྱུ་གུའི་དཔལ།།
			གསར་པས་རྣམ་མཛེས་དེ་ཀོ་ཡོན་ཏན་ཚོགས།།
			གཙུག་ཕུད་ཅན་དང་དབྱར་སྐྱེས་འགྲོན་པོ་བཞིན།།
			གཟུགས་མཛེས་ཟོལ་གྱིས་སྒེག་པའི་རོལ་བ་འཛིན།།

༥ སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པའི་བྱ་བྱེད་འདས་སྐུལ་གྱི་
ཁྱད་པར་སྟོན་ཚུལ་བཤད་པ། 	
	འོ་ན་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ནུས་པ་དེ་སྔོན་འཇུག་ཁོ་ནས་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པའི་བྱ་ཚིག་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བྱ་བྱེད་དང་དུས་གསུམ་གང་རུང་ཙམ་བསྟན་པ་ནི་གོང་དུ་བཀོད་པའི་བ་ཡིག་འདས་ཚིག་ལ་འཇུག་པའི་ཟླས་དྲངས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་པོ། སྒོམ་པ་པོ། པར་སྐྲུན་པ་པོ། སྒྲུབ་བཞིན་པ། སྒོམ་བཞིན་པ། སྐྲུན་བཞིན་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་ནི་གོང་དུ་མང་པོ་ཞིག་བཀོད་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་དགོས༌། གོང་དུ་བཤད་ཟིན་གྱི་ཚིག་ཟླས་མ་དྲངས་པ། བདག་གཞན་དུས་གསུམ་དང་བཅས་པ་ལ་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དེ་དག་གི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་འགོད་པར་འདོད་དེ། 
	དངོས་པོ་བདག་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ༈ བྱེད་པ་པོ་ལ་འཇུག་པ། མཛུབ་མོ་ཀེར་བ་པོ། ཐོག་ཁེགས་པ་པོ། དུས་ཁོམ་པ་པོ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། ཐུགས་ཁྲེལ་བ་པོ། ཐུགས་ཁྲོ་བ་པོ། ཐིག་ཁྱོག་པ་པོ། སྣོད་གང་བ་པོ། ཕག་ཏུ་གབ་པ་པོ། ཉམས་གུད་པ་པོ། གཏན་གོ་བ་པོ། ཀླད་ནས་གོག་པ་པོ། རྒན་ནས་གོག་པ་པོ། ཟོག་གོད་པ་པོ། སྒོམ་ནས་གོམས་པ་པོ། ལམ་གོལ་བ་པོ། ཡུལ་གྱར་བ་པོ། དབྱངས་གྱེར་བ་པོ། གོས་གྱོན་པ་པོ། འབྲུག་གྲགས་པ་པོ། ཁ་གྲམ་པ་པོ། ལུས་གྲིམ་པ་པོ། ཆག་ནས་གྲུག་པ་པོ། དངུལ་གྱིས་གླ་བ་པོ། ཉོབ་ནས་གླལ་བ་པོ། གཏམ་གླེང་བ་པོ། བཙོན་པ་གློད་པ་པོ། ལྐུགས་ནས་གླེན་པ་པོ། དཀའ་ནས་ངལ་བ་པོ། སྡུག་ནས་ངུ་བ་པོ། བློ་ལ་ངེས་བ་པོ། བློ་ལ་ངོམ་པ་པོ། 
དཀར་ཡོལ་ཆག་པ་པོ། སེམས་ཆགས་པ་པོ། ལམ་དུ་ཆས་པ་པོ། ནང་དུ་ཆུད་པ་པོ། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པ་པོ། ཡིད་ཆེས་པ་པོ། 
བདེན་པས་སྟོང་བ་པོ། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་པོ། ནང་དུ་ཐལ་བ་པོ། མོ་ཐིག་པ་པོ། ཚོད་ཐིངས་པ་པོ། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་པ་པོ། གྲོགས་དང་ཐུག་པ་པོ། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་པོ། འབེན་ལ་ཐེབས་པ་པོ། རྐང་པ་ཐེང་བ་པོ། གྲས་ལ་ཐེ་བ་པོ། དགྲ་ཐུབ་པ་པོ། ལམ་དུ་ཐེགས་པ་པོ། ལག་ཏུ་ཐོགས་པ་པོ། རྣ་བས་ཐོས་པ་པོ། ལྷ་ལ་དད་པ་པོ། ཀླུང་རྟ་དར་བ་པོ། བརྩེ་བས་དུང་བ་པོ། ལམ་དུ་དོང་བ་པོ། མགོ་བོ་དུད་པ་པོ། སྨུག་པས་དུབ་པ་པོ། འཛིངས་ནས་དོ་བ་པོ། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པ་པོ། ཕ་མ་དྲན་པ་པོ། ཐུར་དུ་དྲུད་པ་པོ། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་པ་པོ། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བ་པོ། ནད་ན་བ་པོ། ནུ་མ་ནུ་བ་པོ། ཕྱིར་ནུད་པ་པོ། ཉི་མ་ནུབ་པ་པོ། ལས་ཀ་ནོང་བ་པོ། འོག་ཏུ་ནོན་པ་པོ། 
ས་སྤུང་བ་པོ། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་པ་པོ། རླུང་གིས་སྤུར་བ་པོ། བསྟན་པ་སྤེལ་བ་པོ། གནས་སྤོ་བ་པོ། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བ་པོ། སྡིག་པ་སྤོང་བ་པོ། གོ་གནས་སྤར་བ་པོ། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བ་པོ། ས་མཐར་སྤྱུག་པ་པོ། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བ་པོ། ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་པོ། ལྷ་ཚོགས་སྤྱོན་པ་པོ། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱོམ་པ་པོ། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པ་པོ། ཡི་གེ་སྤྲིངས་པ་པོ། གཏིང་ནས་སྤྲུག་པ་པོ། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བ་པོ། གཞན་ལ་སྤྲོད་པ་པོ། ནད་ལ་ཕན་པ་པོ། ལམ་དུ་ཕེབས་པ་པོ། ཆུས་བང་བ་པོ། རློན་གྱིས་བད་པ་པོ། རོ་བམ་པ་པོ། ནོར་བོར་བ་པོ། བླ་རེ་བྲེས་པ་པོ། ཡོན་ཆབ་བྲན་པ་པོ། ལྕག་གིས་བྲབ་པ་པོ། ཆགས་པས་བྱི་བ་པོ། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བ་པོ། དངུལ་གྱིས་བླུ་བ་པོ། ཆུ་བླུད་པ་པོ། རྣ་བ་བླག་པ་པོ། ཆུ་བླུག་པ་པོ། ནོར་ལ་དབང་བ་པོ། བུ་ལ་བྱམས་པ་པོ། དགྲ་ལ་རྦོད་པ་པོ། དྲི་མས་སྦག་པ་པོ། རྐུ་རྫས་སྦེད་པ་པོ། ཆུས་སྦང་བ་པོ། མེ་སྦོར་བ་པོ། གྲོད་ཁོག་སྦོས་པ་པོ། ནོར་སྦྱིན་པ་པོ། ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་པོ། རིག་གནས་སྦྱོང་བ་པོ། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་པ་པོ། བུད་མེད་སྦྲུམ་པ་པོ། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བ་པོ། ཟས་མིད་པ་པོ། ཟས་མུར་བ་པོ། གྲོལ་མོལ་བ་པོ། བློ་ལ་མོས་པ་པོ། རོ་མྱག་པ་པོ། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བ་པོ། རོ་མྱོང་བ་པོ། ཆང་གིས་མྱོས་བ་པོ། ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་པ་པོ། 
རྐང་པ་ཞ་བ་པོ། མིག་ཞར་བ་པོ། སེམས་ཞི་བ་པོ། གཏམ་ཞུ་བ་པོ། ཐུར་དུ་ཞུད་པ་པོ། དཔའ་ཞུམ་པ་པོ། སྐྲག་ནས་ཞེད་པ་པོ། ཆགས་པའི་ཞེན་པ་པོ། ཟས་ཟ་བ་པོ། སྐྲ་ཟིང་བ་པོ། རྗེས་སུ་འོང་བ་པོ། རྣ་བ་འོན་པ་པོ། དངོས་པཽ་འོར་བ་པོ། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་པ་པོ། འཇའ་ཡལ་བ་པོ། ཕག་ཏུ་ཡིབ་པ་པོ། ཡུར་མ་ཡུར་བ་པོ། ཁ་ཡེང་བ་པོ། ཐིག་ཡོ་བ་པོ། ཟུར་དུ་ཡོལ་བ་པོ། ཐུག་པ་ཡོགས་པ་པོ། ནང་དུ་ཡོང་བ་པོ། 
ནོར་རག་པ་པོ། ཡིད་རང་བ་པོ། གོས་རལ་བ་པོ། མིག་གིས་རིག་པ་པོ། ཐང་དུ་རིལ་བ་པོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་པ་པོ། སྐམ་ནས་རུད་པ་པོ། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་པ་པོ། མཉམ་དུ་རུབ་པ་པོ། ཕྲུ་གུ་རུམ་པ་པོ། ཟས་རུལ་བ་པོ། མི་ལ་རེ་བ་པོ། ལུས་ལ་རེག་པ་པོ། འཁྱགས་ནས་རེང་བ་པོ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བ་པོ། ཉལ་ས་ནས་ལང་བ་པོ། གློ་ལུ་བ་པོ། ཆུ་ལུད་པ་པོ། གཅིག་པུ་ལུས་པ་པོ། ལག་ཏུ་ལེན་པ་པོ། ནང་དུ་ལོག་པ་པོ། མིག་ལོང་བ་པོ། ལོ་ལོན་པ་པོ། བསླབས་ནས་ལོབ་པ་པོ། ལག་ནས་ཤོར་བ་པོ། ལྟ་བུའོ།། 
	༈ བྱེད་པ་ཕལ་པ་ལ་འཇུག་པ། མཛུབ་མོ་ཀེར་བྱེད། ཐོག་ཁེགས་བྱེད། དུས་ཁོམ་བྱེད། ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱེད། ཐུུགས་ཁྲེལ་བྱེད། ཐུགས་ཁྲོ་བྱེད། ཐིག་ཁྱོག་བྱེད། སྣོད་གང་བྱེད། ཕག་ཏུ་གབ་བྱེད། ཉམས་གུད་བྱེད། གཏམ་གོ་བྱེད། ཀླད་ནས་གོག་བྱེད། རྒན་ནས་གོག་བྱེད། ཟོག་གོད་བྱེད། སྒོམ་ནས་གོམས་བྱེད། ལམ་གོལ་བྱེད། ཡུལ་གྱར་བྱེད། དབྱངས་གྱེར་བྱེད། གོས་གྱོན་བྱེད། འབྲུག་གྲགས་བྱེད། ཁ་གྲམ་བྱེད། ལུས་གྲིམ་བྱེད། ཆག་ནས་གྲུག་བྱེད། དངུལ་གྱིས་གླ་བྱེད། ཉོབ་ནས་གླལ་བྱེད། གཏམ་གླེང་བྱེད། བཙོན་བྱེད་གློད་བྱེད། ལྐུགས་ནས་གླེན་བྱེད། དཀའ་ནས་ངལ་བྱེད། སྡུག་ནས་ངུ་བྱེད། བློ་ལ་ངེས་བྱེད། བློ་ལ་ངོམ་བྱེད། 
དཀར་ཡོལ་ཆག་བྱེད། སེམས་ཆགས་བྱེད། ལམ་དུ་ཆས་བྱེད། ནང་དུ་ཆུད་བྱེད། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་བྱེད། ཡིད་ཆེས་བྱེད། 
	བདེན་པས་སྟོང་བྱེད། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བྱེད། ནང་དུ་ཐལ་བྱེད། མོ་ཐིག་བྱེད། ཚོད་ཐིངས་བྱེད། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་བྱེད། གྲོགས་དང་ཐུག་བྱེད། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་བྱེད། འབེན་ལ་ཐེབས་བྱེད། རྐང་པ་ཐེང་བྱེད། གྲས་ལ་ཐེ་བྱེད། དགྲ་ཐུབ་བྱེད། ལམ་དུ་ཐེགས་བྱེད། ལག་ཏུ་ཐོགས་བྱེད། རྣ་བས་ཐོས་བྱེད། ལྷ་ལ་དད་བྱེད། ཀླུང་རྟ་དར་བྱེད། བརྩེ་བས་དུང་བྱེད། ལམ་དུ་དོང་བྱེད། མགོ་བོ་དུད་བྱེད། སྨུག་པས་དུབ་བྱེད། འཛིངས་ནས་དོ་བྱེད། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་བྱེད། ཕ་མ་དྲན་བྱེད། ཐུར་དུ་དྲུད་བྱེད། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་བྱེད། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བྱེད། ནད་ན་བྱེད། ནུ་མ་ནུ་བྱེད། ཕྱིར་ནུད་བྱེད། ཉི་མ་ནུབ་བྱེད། ལས་ཀ་ནོང་བྱེད། འོག་ཏུ་ནོན་བྱེད། 
	ས་སྤུང་བྱེད། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་བྱེད། རླུང་གིས་སྤུར་བྱེད། བསྟན་པ་སྤེལ་བྱེད། གནས་སྤོ་བྱེད། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བྱེད། སྡིག་བྱེད་སྤོང་བྱེད། གོ་གནས་སྤར་བྱེད། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བྱེད། ས་མཐར་སྤྱུག་བྱེད། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བྱེད། ལོངས་སུ་སྤྱོད་བྱེད། ལྷ་ཚོགས་སྤྱོན་བྱེད། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱོམ་བྱེད། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་བྱེད། ཡི་གེ་སྤྲིངས་བྱེད། གཏིང་ནས་སྤྲུག་བྱེད། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བྱེད། གཞན་ལ་སྤྲོད་བྱེད། ནད་ལ་ཕན་བྱེད། ལམ་དུ་ཕེབས་བྱེད། ཆུས་བང་བྱེད། རློན་གྱིས་བད་བྱེད། རོ་བམ་བྱེད། ནོར་བོར་བྱེད། བླ་རེ་བྲེས་བྱེད། ཡོན་ཆབ་བྲན་བྱེད། ལྕག་གིས་བྲབ་བྱེད། ཆགས་པས་བྱི་བྱེད། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བྱེད། དངུལ་གྱིས་བླུ་བྱེད། ཆུ་བླུད་བྱེད། རྣ་བ་བླག་བྱེད། ཆུ་བླུག་བྱེད། ནོར་ལ་དབང་བྱེད། བུ་ལ་བྱམས་བྱེད། དགྲ་ལ་རྦོད་བྱེད། དྲི་མས་སྦག་བྱེད། རྐུ་རྫས་སྦེད་བྱེད། ཆུས་སྦང་བྱེད། མེ་སྦོར་བྱེད། གྲོད་ཁོག་སྦོས་བྱེད། ནོར་སྦྱིན་བྱེད། ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བྱེད། རིག་གནས་སྦྱོང་བྱེད། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་བྱེད། བུད་མེད་སྦྲུམ་བྱེད། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བྱེད། ཟས་མིད་བྱེད། ཟས་མུར་བྱེད། གྲོས་མོལ་བྱེད། བློ་ལ་མོས་བྱེད། རོ་མྱག་བྱེད། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བྱེད། རོ་མྱོང་བྱེད། ཆང་གིས་མྱོས་བྱེད། 
ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་བྱེད། 
	རྐང་པ་ཞ་བྱེད། མིག་ཞར་བྱེད། སེམས་ཞི་བྱེད། གཏམ་ཞུ་བྱེད། ཐུར་དུ་ཞུད་བྱེད། དཔའ་ཞུམ་བྱེད། སྐྲག་ནས་ཞེད་བྱེད། ཆགས་པའི་ཞེན་བྱེད། ཟས་ཟ་བྱེད། སྐྲ་ཟིང་བྱེད། རྗེས་སུ་འོང་བྱེད། རྣ་བ་འོན་བྱེད། དངོས་པོ་འོར་བྱེད། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་བྱེད། འཇའ་ཡལ་བྱེད། ཕག་ཏུ་ཡིབས་བྱེད། ཡུར་མ་ཡུར་བྱེད། ཁ་ཡེང་བྱེད། ཐིག་ཡོ་བྱེད། ཟུར་དུ་ཡོལ་བྱེད། ཐུག་པ་ཡོགས་བྱེད། ནང་དུ་ཡོང་བྱེད། 
	ནོར་རག་བྱེད། ཡིད་རང་བྱེད། གོས་རལ་བྱེད། མིག་གིས་རིག་བྱེད། ཐང་དུ་རིལ་བྱེད། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་བྱེད། སྐམ་ནས་རུད་བྱེད། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་བྱེད། མཉམ་དུ་རུབ་བྱེད། ཕྲུ་གུ་རུམ་བྱེད། ཟས་རུལ་བྱེད། མི་ལ་རེ་བྱེད། ལུས་ལ་རེག་བྱེད། འཁྱགས་ནས་རེང་བྱེད། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བྱེད། ཉལ་ས་ནས་ལང་བྱེད། གློ་ལུ་བྱེད། ཆུ་ལུད་བྱེད། གཅིག་པུ་ལུས་བྱེད། ལག་ཏུ་ལེན་བྱེད། ནང་དུ་ལོག་བྱེད། མིག་ལོང་བྱེད། ལོ་ལོན་བྱེད། བསླབས་ནས་ལོབ་བྱེད། ལག་ནས་ཤོར་བྱེད། ལྟ་བུའོ།། 
	༈ བྱེད་ལས་ལ་འཇུག་པ། མཛུབ་མོ་ཀེར་བར་བྱེད། ཐོག་ཁེགས་པར་བྱེད། དུས་ཁོམ་པར་བྱེད། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད། ཐུགས་ཁྲེལ་བར་བྱེད། ཐུགས་ཁྲོ་བར་བྱེད། ཐིག་ཁྱོག་པར་བྱེད། སྣོད་གང་བར་བྱེད། ཕག་ཏུ་གབ་པར་བྱེད། ཉམས་གུད་པར་བྱེད། གཏན་གོ་བར་བྱེད། ཀླད་ནས་གོག་པར་བྱེད། རྒན་ནས་གོག་པར་བྱེད། ཟོག་གོད་པར་བྱེད། སྒོམ་ནས་གོམས་པར་བྱེད། ལམ་གོལ་བར་བྱེད། ཡུལ་གྱར་བར་བྱེད། དབྱངས་གྱེར་ནར་བྱེད། གོས་གྱོན་པར་བྱེད། འབྲུག་གྲགས་པར་བྱེད། ཁ་གྲམ་པར་བྱེད། ལུས་གྲིམ་པར་བྱེད། ཆག་ནས་གྲུག་པར་བྱེད། དངུལ་གྱིས་གླ་བར་བྱེད། ཉོབ་ནས་གླལ་བར་བྱེད། གཏམ་གླེང་བར་བྱེད། བཙོན་པ་གློད་པར་བྱེད། ལྐུགས་ནས་གླེན་པར་བྱེད། དཀའ་ནས་ངལ་བར་བྱེད། སྡུག་ནས་ངུ་བར་བྱེད། བློ་ལ་ངེས་པར་བྱེད། བློ་ལ་ངོམ་པར་བྱེད། 
	དཀར་ཡོལ་ཆག་པར་བྱེད། སེམས་ཆགས་པར་བྱེད། ལམ་དུ་ཆས་པར་བྱེད། ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པར་བྱེད། ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། 
	བདེན་པས་སྟོང་བར་བྱེད། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱེད། ནང་དུ་ཐལ་བར་བྱེད། མོ་ཐིག་པར་བྱེད། ཚོད་ཐིངས་པར་བྱེད། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ། གྲོགས་དང་ཐུག ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་པར་བྱེད། འབེན་ལ་ཐེབས་པར་བྱེད། རྐང་པ་ཐེང་བར་བྱེད། གྲས་ལ་ཐེ་བར་བྱེད། དགྲ་ཐུབ་པར་བྱེད། ལམ་དུ་ཐེགས་པར་བྱེད། ལག་ཏུ་ཐོགས་པར་བྱེད། རྣ་བས་ཐོས་པར་བྱེད། ལྷ་ལ་དད་པར་བྱེད། ཀླུང་རྟ་དར་བར་བྱེད། བརྩེ་བས་དུང་བར་བྱེད། ལམ་དུ་དོང་བར་བྱེད། མགོ་བོ་དུད་པར་བྱེད། སྨུག་པས་དུབ་པར་བྱེད། འཛིངས་ནས་དོ་བར་བྱེད། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པར་བྱེད། ཕ་མ་དྲན་པར་བྱེད། ཐུར་དུ་དྲུད་པར་བྱེད། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་པར་བྱེད། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བར་བྱེད། ནད་ན་བར་བྱེད། ནུ་མ་ནུ་བར་བྱེད། ཕྱིར་ནུད་པར་བྱེད། ཉི་མ་ནུབ་པར་བྱེད། ལས་ཀ་ནོང་བར་བྱེད། འོག་ཏུ་ནོན་པར་བྱེད། 
	ས་སྤུང་བར་བྱེད། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་པར་བྱེད། རླུང་གིས་སྤུར་བར་བྱེད། བསྟན་པ་སྤེལ་བར་བྱེད། གནས་སྤོ་བར་བྱེད། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བར་བྱེད། སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད། གོ་གནས་སྤར་བར་བྱེད། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བར་བྱེད། ས་མཐར་སྤྱུག་པར་བྱེད། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བར་བྱེད། ལོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ལྷ་ཚོགས་སྤྱོན་པར་བྱེད། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱོམ་པར་བྱེད། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པར་བྱེད། ཡི་གེ་སྤྲིངས་པར་བྱེད། གཏིང་ནས་སྤྲུག་པར་བྱེད། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བར་བྱེད། གཞན་ལ་སྤྲོད་པར་བྱེད། ནད་ལ་ཕན་པར་བྱེད། ལམ་དུ་ཕེབས་པར་བྱེད། ཆུས་བང་བར་བྱེད། རློན་གྱིས་བད་པར་བྱེད། རོ་བམ་པར་བྱེད། ནོར་བོར་བར་བྱེད། བླ་རེ་བྲེས་པར་བྱེད། ཡོན་ཆབ་བྲན་པར་བྱེད། ལྕག་གིས་བྲབ་པར་བྱེད། ཆགས་པས་བྱི་བར་བྱེད། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བར་བྱེད། དངུལ་གྱིས་བླུ་བར་བྱེད། ཆུ་བླུད་པར་བྱེད། རྣ་བ་བླག་པར་བྱེད། ཆུ་བླུག་པར་བྱེད། ནོར་ལ་དབང་བར་བྱེད། བུ་ལ་བྱམས་པར་བྱེད། དགྲ་ལ་རྦོད་པར་བྱེད། དྲི་མས་སྦག་པར་བྱེད། རྐུ་རྫས་སྦེད་པར་བྱེད། ཆུས་སྦང་བར་བྱེད། མེ་སྦོར་བར་བྱེད། གྲོད་ཁོག་སྦོས་པར་བྱེད། ནོར་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བར་བྱེད། རིག་གནས་སྦྱོང་བར་བྱེད། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་པར་བྱེད། བུད་མེད་སྦྲུམ་པར་བྱེད། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བར་བྱེད། ཟས་མིད་པར་བྱེད། ཟས་མུར་པར་བྱེད། གྲོས་མོལ་བར་བྱེད། བློ་ལ་མོས་པར་བྱེད། རོ་མྱག་པར་བྱེད། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བར་བྱེད། རོ་མྱོང་བར་བྱེད། ཆང་གིས་མྱོས་པར་བྱེད། 
ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་པར་བྱེད། 
	རྐང་པ་ཞ་བར་བྱེད། མིག་ཞར་བར་བྱེད། སེམས་ཞི་བར་བྱེད། གཏམ་ཞུ་བར་བྱེད། ཐུར་དུ་ཞུད་པར་བྱེད། དཔའ་ཞུམ་པར་བྱེད། སྐྲག་ནས་ཞེད་པར་བྱེད། ཆགས་པའི་ཞེན་པར་བྱེད། ཟས་ཟ་བར་བྱེད། སྐྲ་ཟིང་བར་བྱེད། རྗེས་སུ་འོང་བར་བྱེད། རྣ་བ་འོན་པར་བྱེད། དངོས་པོ་འོར་བར་བྱེད། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་པར་བྱེད། འཇའ་ཡལ་བར་བྱེད། ཕག་ཏུ་ཡིབས་པར་བྱེད། ཡུར་མ་ཡུར་བར་བྱེད། ཁ་ཡེང་བར་བྱེད། ཐིག་ཡོ་བར་བྱེད། ཟུར་དུ་ཡོལ་བར་བྱེད། ཐུག་པ་ཡོགས་པར་བྱེད། ནང་དུ་ཡོང་བར་བྱེད། 
	ནོར་རག་པར་བྱེད། ཡིད་རང་བར་བྱེད། གོས་རལ་བར་བྱེད། མིག་གིས་རིག་པར་བྱེད། ཐང་དུ་རིལ་བར་བྱེད། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་པར་བྱེད། སྐམ་ནས་རུད་པར་བྱེད། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་པར་བྱེད། མཉམ་དུ་རུབ་པར་བྱེད། ཕྲུ་གུ་རུམ་པར་བྱེད། ཟས་རུལ་བར་བྱེད། མི་ལ་རེ་བར་བྱེད། ལུས་ལ་རེག་པར་བྱེད། འཁྱགས་ནས་རེང་བར་བྱེད། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བར་བྱེད། ཉལ་ས་ནས་ལང་བར་བྱེད། གློ་ལུ་བར་བྱེད། ཆུ་ལུད་པར་བྱེད། གཅིག་པུ་ལུས་པར་བྱེད། ལག་ཏུ་ལེན་པར་བྱེད། ནང་དུ་ལོག་པར་བྱེད། མིག་ལོང་བར་བྱེད། ལོ་ལོན་པར་བྱེད། བསླབས་ནས་ལོབ་པར་བྱེད། ལག་ནས་ཤོར་བར་བྱེད། ལྟ་བུའོ།། 
	དངོས་པོ་གཞན་ལ་བྱ་ཡུལ་དང་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ༈ བྱ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི། མཛུབ་མོ་ཀེར་བྱ། ཐོག་ཁེགས་བྱ། དུས་ཁོམ་བྱ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱ། ཐུགས་ཁྲེལ་བྱ། ཐུགས་ཁྲོ་བྱ། ཐིག་ཁྱོག་བྱ། སྣོད་གང་བྱ། ཕག་ཏུ་གབ་བྱ། ཉམས་གུད་བྱ། གཏམ་གོ་བྱ། ཀླད་ནས་གོག་བྱ། རྒན་ནས་གོག་བྱ། ཟོག་གོད་བྱ། སྒོམ་ནས་གོམས་བྱ། ལམ་གོལ་བྱ། ཡུལ་གྱར་བྱ། དབྱངས་གྱེར་བྱ། གོས་གྱོན་བྱ། འབྲུག་གྲགས་བྱ། ཁ་གྲམ་བྱ། ལུས་གྲིམ་བྱ། ཆག་ནས་གྲུག་བྱ། དངུལ་གྱིས་གླ་བྱ། ཉོབ་ནས་གླལ་བྱ། གཏམ་གླེང་བྱ། བཙོན་པ་གློད་བྱ། ལྐུགས་ནས་གླེན་བྱ། དཀའ་ནས་ངལ་བྱ། སྡུག་ནས་ངུ་བྱ། བློ་ལ་ངེས་བྱ། བློ་ལ་ངོམ་བྱ། 
དཀར་ཡོལ་ཆག་བྱ། སེམས་ཆགས་བྱ། ལམ་དུ་ཆས་བྱ། ནང་དུ་ཆུད་བྱ། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་བྱ། ཡིད་ཆེས་བྱ། 
	བདེན་པས་སྟོང་བྱ། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བྱ། ནང་དུ་ཐལ་བྱ། མོ་ཐིག་བྱ། ཚོད་ཐིང་བྱ། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་བྱ། གྲོགས་དང་ཐུག་བྱ། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་བྱ། འབེན་ལ་ཐེབས་བྱ། རྐང་པ་ཐེང་བྱ། གྲས་ལ་ཐེ་བྱ། དགྲ་ཐུབ་བྱ། ལམ་དུ་ཐེགས་བྱ། ལག་ཏུ་ཐོགས་བྱ། རྣ་བས་ཐོས་བྱ། ལྷ་ལ་དད་བྱ། ཀླུང་རྟ་དར་བྱ། བརྩེ་བས་དུང་བྱ། ལམ་དུ་དོང་བྱ། མགོ་བོ་དུད་བྱ། སྨུག་པས་དུབ་བྱ། འཛིངས་ནས་དོ་བྱ། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་བྱ། ཕ་མ་དྲན་བྱ། ཐུར་དུ་དྲུད་བྱ། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་བྱ། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བྱ། ནད་ན་བྱ། ནུ་མ་ནུ་བྱ། ཕྱིར་ནུད་བྱ། ཉི་མ་ནུབ་བྱ། ལས་ཀ་ནོང་བྱ། འོག་ཏུ་ནོན་བྱ། 
ས་སྤུང་བྱ། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་བྱ། རླུང་གིས་སྤུར་བྱ། བསྟན་པ་སྤེལ་བྱ། གནས་སྤོ་བྱ། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བྱ། སྡིག་པ་སྤང་བྱ། གོ་གནས་སྤར་བྱ། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བྱ། ས་མཐར་སྤྱུག་བྱ། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བྱ། ལོངས་སུ་སྤྱད་བྱ། ལྷ་ཚོགས་སྤྱན་བྱ། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱམ་བྱ། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་བྱ། ཡི་གེ་སྤྲིངས་བྱ། གཏིང་ནས་སྤྲུག་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བྱ། གཞན་ལ་སྤྲད་བྱ། ནད་ལ་ཕན་བྱ། ལམ་དུ་ཕེབས་བྱ། ཆུས་བང་བྱ། རློན་གྱིས་བད་བྱ། རོ་བམ་བྱ། ནོར་བོར་བྱ། བླ་རེ་བྲེས་བྱ། ཆབ་ཀྱིས་བྲན་བྱ། ལྕག་གིས་བྲབ་བྱ། ཆགས་པས་བྱི་བྱ། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བྱ། དངུལ་གྱིས་བླུ་བྱ། ཆུ་བླུད་བྱ། རྣ་བ་བླག་བྱ། ཆུ་བླུག་བྱ། ནོར་ལ་དབང་བྱ། བུ་ལ་བྱམས་བྱ། དགྲ་ལ་རྦད་བྱ། དྲི་མས་སྦག་བྱ། རྐུ་རྫས་སྦ་བྱ། ཆུས་སྦང་བྱ། མེ་སྦར་བྱ། གྲོད་ཁོག་སྦ་བྱ། ནོར་སྦྱིན་བྱ། ཕན་ཚུན་སྦྱར་བྱ། རིག་གནས་སྦྱང་བྱ། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་བྱ། བུད་མེད་སྦྲུམ་བྱ། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བྱ། ཟས་མིད་བྱ། ཟས་མུར་བྱ། གྲོས་མོལ་བྱ། བློ་ལ་མོས་བྱ། རོ་མྱག་བྱ། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བྱ། རོ་མྱོང་བྱ། ཆང་གིས་མྱོས་བྱ། གནོད་པས་སྨྱོ་བྱ། 
ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་བྱ། 
	རྐང་པ་ཞ་བྱ། མིག་ཞར་བྱ། སེམས་ཞི་བྱ། གཏམ་ཞུ་བྱ། ཐུར་དུ་ཞུད་བྱ། དཔའ་ཞུམ་བྱ། སྐྲག་ནས་ཞེད་བྱ། ཆགས་པའི་ཞེན་བྱ། ཟས་ཟ་བྱ། སྐྲ་ཟིང་བྱ། རྗེས་སུ་འོང་བྱ། རྣ་བ་འོན་བྱ། དངོས་པོ་འོར་བྱ། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་བྱ། འཇའ་ཡལ་བྱ། ཕག་ཏུ་ཡིབས་བྱ། ཡུར་མ་ཡུར་བྱ། ཁ་ཡེང་བྱ། ཐིག་ཡོ་བྱ། ཟུར་དུ་ཡོལ་བྱ། ཐུག་པ་ཡོགས་བྱ། ནང་དུ་ཡོང་བྱ། 
	ནོར་རག་བྱ། ཡིད་རང་བྱ། གོས་རལ་བྱ། མིག་གིས་རིག་བྱ། ཐང་དུ་རིལ་བྱ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་བྱ། སྐམ་ནས་རུད་བྱ། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་བྱ། མཉམ་དུ་རུབ་བྱ། ཕྲུ་གུ་རུམ་བྱ། ཟས་རུལ་བྱ། མི་ལ་རེ་བྱ། ལུས་ལ་རེག་བྱ། འཁྱགས་ནས་རེང་བྱ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བྱ། ཉལ་ས་ནས་ལང་བྱ། གློ་ལུ་བྱ། ཆུ་ལུད་བྱ། གཅིག་བུ་ལུས་བྱ། ལག་ཏུ་ལེན་བྱ། ནང་དུ་ལོག་བྱ། མིག་ལོང་བྱ། ལོ་ལོན་བྱ། བསླབས་ནས་ལོབ་བྱ། ལག་ནས་ཤོར་བྱ། ལྟ་བུ། 
	༈ བྱ་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི། མཛུབ་མོ་ཀེར་བར་བྱ། ཐོག་ཁེགས་པར་བྱ། དུས་ཁོམ་པར་བྱ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ། ཐུགས་ཁྲེལ་བར་བྱ། ཐུགས་ཁྲོ་བར་བྱ། ཐིག་ཁྱོག་པར་བྱ། སྣོད་གང་བར་བྱ། ཕག་ཏུ་གབ་པར་བྱ། ཉམས་གུད་པར་བྱ། གཏམ་གོ་བར་བྱ། ཀླད་ནས་གོག་པར་བྱ། རྒན་ནས་གོག་པར་བྱ། ཟོག་གོད་པར་བྱ། སྒོམ་ནས་གོམས་པར་བྱ། ལམ་གོལ་བར་བྱ། ཡུལ་གྱར་བར་བྱ། དབྱངས་གྱེར་བར་བྱ། གོས་གྱོན་པར་བྱ། འབྲུག་གྲགས་པར་བྱ། ཁ་གྲམ་པར་བྱ། ལུས་གྲིམ་པར་བྱ། ཆག་ནས་གྲུག་པར་བྱ། དངུལ་གྱིས་གླ་བར་བྱ། ཉོབ་ནས་གླལ་བར་བྱ། གཏམ་གླེང་བར་བྱ། བཙོན་པ་གློད་པར་བྱ། ལྐུགས་ནས་གླེན་པར་བྱ། དཀའ་ནས་ངལ་བར་བྱ། སྡུག་ནས་ངུ་བར་བྱ། བློ་ལ་ངེས་པར་བྱ། བློ་ལ་ངོམ་པར་བྱ། 
	དཀར་ཡོལ་ཆག་པར་བྱ། སེམས་ཆགས་པར་བྱ། ལམ་དུ་ཆས་པར་བྱ། ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པར་བྱ། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ། 
	འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱ། ནང་དུ་ཐལ་བར་བྱ། མོ་ཐིག་པར་བྱ། ཚོད་ཐིང་བར་བྱ། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་པར་བྱ། གྲོགས་དང་ཐུག་པར་བྱ། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་པར་བྱ། འབེན་ལ་ཐེབས་པར་བྱ། རྐང་པ་ཐེང་བར་བྱ། གྲས་ལ་ཐེ་བར་བྱ། དགྲ་ཐུབ་པར་བྱ། ལམ་དུ་ཐེགས་པར་བྱ། ལག་ཏུ་ཐོགས་པར་བྱ། རྣ་བས་ཐོས་པར་བྱ། ལྷ་ལ་དད་པར་བྱ། ཀླུང་རྟ་དར་བར་བྱ། བརྩེ་བས་དུང་བར་བྱ། ལམ་དུ་དོང་བར་བྱ། མགོ་བོ་དུད་པར་བྱ། སྨུག་པས་དུབ་པར་བྱ། འཛིངས་ནས་དོ་བར་བྱ། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པར་བྱ། ཕ་མ་དྲན་པར་བྱ། ཐུར་དུ་དྲུད་པར་བྱ། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་པར་བྱ། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བར་བྱ། ནད་ན་བར་བྱ། ནུ་མ་ནུ་བར་བྱ། ཕྱིར་ནུད་པར་བྱ། ཉི་མ་ནུབ་པར་བྱ། ལས་ཀ་ནོང་བར་བྱ། འོག་ཏུ་ནོན་པར་བྱ། 
	ས་སྤུང་བར་བྱ། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་པར་བྱ། རླུང་གིས་སྤུར་བར་བྱ། བསྟན་པ་སྤེལ་བར་བྱ། གནས་སྤོ་བར་བྱ། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བར་བྱ། སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱ། གོ་གནས་སྤར་བར་བྱ། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བར་བྱ། ས་མཐར་སྤྱུག་པར་བྱ། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བར་བྱ། ལོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ། ལྷ་ཚོགས་སྤྱན་པར་བྱ། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱམ་པར་བྱ། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པར་བྱ། ཡི་གེ་སྤྲེངས་པར་བྱ། གཏིང་ནས་སྤྲུག་པར་བྱ། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བར་བྱ། གཞན་ལ་སྤྲད་པར་བྱ། ནད་ལ་ཕན་པར་བྱ། ལམ་དུ་ཕེབས་པར་བྱ། ཆུས་བང་བར་བྱ། རློན་གྱིས་བད་པར་བྱ། རོ་བམ་པར་བྱ། ནོར་བོར་བར་བྱ། བླ་རེ་བྲེས་པར་བྱ། ཡོན་ཆབ་བྲན་པར་བྱ། ལྕག་གིས་བྲབ་པར་བྱ། ཆགས་པས་བྱི་བར་བྱ། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བར་བྱ། དངུལ་གྱིས་བླུ་བར་བྱ། ཆུ་བླུད་པར་བྱ། རྣ་བ་བླག་པར་བྱ། ཆུ་བླུག་པར་བྱ། ནོར་ལ་དབང་བར་བྱ། བུ་ལ་བྱམས་པར་བྱ། དགྲ་ལ་རྦད་པར་བྱ། དྲི་མས་སྦག་པར་བྱ། རྐུ་རྫས་སྦ་བར་བྱ། ཆུས་སྦང་བར་བྱ། མེ་སྦར་བར་བྱ། གྲོད་ཁོག་སྦོས་པར་བྱ། ནོར་སྦྱིན་པར་བྱ། ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བར་བྱ། རིག་གནས་སྦྱོང་བར་བྱ། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་པར་བྱ། བུད་མེད་སྦྲུམ་པར་བྱ། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བར་བྱ། ཟས་མིད་པར་བྱ། ཟས་མུར་བར་བྱ། གྲོས་མོལ་བར་བྱ། བློ་ལ་མོས་པར་བྱ། རོ་མྱག་པར་བྱ། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བར་བྱ། རོ་མྱོང་བར་བྱ། ཆང་གིས་མྱོས་པར་བྱ། གནོད་པས་སྨྱོ་བར་བྱ།
	ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་པར་བྱ། རྐང་པ་ཞ་བར་བྱ། མིག་ཞར་བར་བྱ། སེམས་ཞི་བར་བྱ། གཏམ་ཞུ་བར་བྱ། ཐུར་དུ་ཞུད་པར་བྱ། དཔའ་ཞུམ་པར་བྱ། སྐྲག་ནས་ཞེད་པར་བྱ། ཆགས་པའི་ཞེན་པར་བྱ། ཟས་ཟ་བར་བྱ། སྐྲ་ཟིང་བར་བྱ། རྗེས་སུ་འོང་བར་བྱ། རྣ་བ་འོན་པར་བྱ། དངོས་པོ་འོར་བར་བྱ། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་པར་བྱ། འཇའ་ཡལ་བར་བྱ། ཕག་ཏུ་ཡིབ་པར་བྱ། ཡུར་མ་ཡུར་བར་བྱ། ཁ་ཡེང་བར་བྱ། ཐིག་ཡོ་བར་བྱ། ཟུར་དུ་ཡོལ་བར་བྱ། ཐུག་པ་ཡོགས་པར་བྱ། ནང་དུ་ཡོང་བར་བྱ། 
	ནོར་རག་པར་བྱ། ཡིད་རང་བར་བྱ། གོས་རལ་བར་བྱ། མིག་གིས་རིག་པར་བྱ། ཐང་དུ་རིལ་བར་བྱ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་པར་བྱ། སྐམ་ནས་རུད་པར་བྱ། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་པར་བྱ། མཉམ་དུ་རུབ་པར་བྱ། ཕྲུ་གུ་རུམ་པར་བྱ། ཟས་རུལ་བར་བྱ། མི་ལ་རེ་བར་བྱ། ལུས་ལ་རེག་པར་བྱ། འཁྱགས་ནས་རེང་བར་བྱ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བར་བྱ། ཉལ་ས་ནས་ལང་བར་བྱ། གློ་ལུ་བར་བྱ། ཆུ་ལུད་པར་བྱ། གཅིག་པུ་ལུས་པར་བྱ། ལག་ཏུ་ལེན་པར་བྱ། ནང་དུ་ལོག་པར་བྱ། མིག་ལོང་བར་བྱ། ལོ་ལོན་པར་བྱ། བསླབས་ནས་ལོབ་པར་བྱ། ལག་ནས་ཤོར་བར་བྱ། ལྟ་བུའོ།། 
	༈ དུས་ལ་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ༈ འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། མཛུབ་མོ་ཀེརད་ཟིན། ཐོག་ཁེགས་ཟིན། དུས་ཁོམས་ཟིན། ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཟིན། ཐུུགས་ཁྲེལད་ཟིན། ཐུགས་ཁྲོས་ཟིན། ཐིག་ཁྱོགས་ཟིན། སྣོད་གང་ཟིན། ཕག་ཏུ་གབ་ཟིན། ཉམས་གུད་ཟིན། གཏམ་གོ་ཟིན། ཀླད་ནས་གོག་ཟིན། རྒན་ནས་གོག་ཟིན། ཟོག་གོད་ཟིན། སྒོམ་ནས་གོམས་ཟིན། ལམ་གོལད་ཟིན། ཡུལ་གྱརད་ཟིན། དབྱངས་གྱེརད་ཟིན། གོས་གྱོནད་ཟིན། འབྲུག་གྲགས་ཟིན། ཁ་གྲམས་ཟིན། ལུས་གྲིམས་ཟིན། ཆག་ནས་གྲུགས་ཟིན། དངུལ་གྱིས་གླས་ཟིན། ཉོབ་ནས་གླལད་ཟིན། གཏམ་གླེང་ཟིན། བཙོན་པ་གློད་ཟིན། ལྐུགས་ནས་གླེནད་ཟིན། དཀའ་ནས་ངལད་ཟིན། སྡུག་ནས་ངུས་ཟིན། བློ་ལ་ངེས་ཟིན། བློ་ལ་ངོམས་ཟིན། 
	དཀར་ཡོལ་ཆགས་ཟིན། སེམས་ཆགས་ཟིན། ལམ་དུ་ཆས་ཟིན། ནང་དུ་ཆུད་ཟིན། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་ཟིན། ཡིད་ཆེས་ཟིན། 
	བདེན་པས་སྟོངས། འཁོར་བ་ལས་ཐརད། ནང་དུ་ཐལད། མོ་ཐིགས། ཚོད་ཐིངས། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ། གྲོགས་དང་ཐུགས། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་ཟིན། འབེན་ལ་ཐེབས་ཟིན། རྐང་པ་ཐེངས་ཟིན། གྲས་ལ་ཐེ་ཟིན། དགྲ་ཐུབ་ཟིན། ལམ་དུ་ཐེགས་ཟིན། ལག་ཏུ་ཐོགས་ཟིན། རྣ་བས་ཐོས་ཟིན། ལྷ་ལ་དད་ཟིན། ཀླུང་རྟ་དརད་ཟིན། བརྩེ་བས་དུངས་ཟིན། ལམ་དུ་དོངས་ཟིན། མགོ་བོ་དུད་ཟིན། སྨུག་པས་དུབ་ཟིན། འཛིངས་ནས་དོ་ཟིན། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་ཟིན། ཕ་མ་དྲནད་ཟིན། ཐུར་དུ་དྲུད་ཟིན། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་ཟིན། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོས་ཟིན། ནད་ན་ཟིན། ནུ་མ་ནུ་ཟིན། ཕྱིར་ནུད་ཟིན། ཉི་མ་ནུབ་ཟིན། ལས་ཀ་ནོངས་ཟིན། འོག་ཏུ་ནོནད་ཟིན། 
ས་སྤུངས་ཟིན། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་ཟིན། རླུང་གིས་སྤུརད་ཟིན། བསྟན་པ་སྤེལད་ཟིན། གནས་སྤོས་ཟིན། རྒྱས་བཤད་སྤྲོས་ཟིན། སྡིག་པ་སྤངས་ཟིན། གོ་གནས་སྤརད་ཟིན། ཆུ་ལ་སྤྱིངས་ཟིན། ས་མཐར་སྤྱུགས་ཟིན། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོས་ཟིན། ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཟིན། ལྷ་ཚོགས་སྤྱནད་ཟིན། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱམས་ཟིན། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་ཟིན། ཡི་གེ་སྤྲིངས་ཟིན། གཏིང་ནས་སྤྲུགས་ཟིན། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལད་ཟིན། གཞན་ལ་སྤྲད་ཟིན། ནད་ལ་ཕནད་ཟིན། ལམ་དུ་ཕེབས་ཟིན། ཆུས་བངས་ཟིན། རློན་གྱིས་བད་ཟིན། རོ་བམ་ཟིན། ནོར་བོརད་ཟིན། བླ་རེ་བྲེས་ཟིན། ཡོན་ཆབ་བྲནད་ཟིན། ལྕག་གིས་བྲབས་ཟིན། དུས་ཀྱིས་བྲེལད་ཟིན། དངུལ་གྱིས་བླུས་ཟིན། ཆུ་བླུད་ཟིན། རྣ་བ་བླགས་ཟིན། ཆུ་བླུགས་ཟིན། ནོར་ལ་དབང་ཟིན། བུ་ལ་བྱམས་ཟིན། དགྲ་ལ་རྦད་ཟིན། དྲི་མས་སྦགས་ཟིན། རྐུ་རྫས་སྦས། ཆུས་སྦངས། མེ་སྦརད། གྲོད་ཁོག་སྦོས་ཟིན། ནོར་སྦྱིནད་ཟིན། ཕན་ཚུན་སྦྱརད་ཟིན། རིག་གནས་སྦྱངས་ཟིན། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་ཟིན། བུད་མེད་སྦྲུམས་ཟིན། མཉམ་དུ་སྦྲེལད་ཟིན། ཟས་མིད་ཟིན། ཟས་མུརད་ཟིན། གྲོས་མོལད་ཟིན། བློ་ལ་མོས་ཟིན། རོ་མྱགས་ཟིན། ལྐོག་ནས་མྱུལད་ཟིན། རོ་མྱོངས་ཟིན། ཆང་གིས་མྱོས་ཟིན། 
	ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་ཟིན། རྐང་པ་ཞ་ཟིན། མིག་ཞར་ཟིན། སེམས་ཞི་ཟིན། གཏམ་ཞུས་ཟིན། ཐུར་དུ་ཞུད་ཟིན། དཔའ་ཞུམ་ཟིན། སྐྲག་ནས་ཞེད་ཟིན། ཆགས་པའི་ཞེནད་ཟིན། ཟས་ཟ་ཟིན། སྐྲ་ཟིངས་ཟིན། རྗེས་སུ་འོངས་ཟིན། རྣ་བ་འོནད་ཟིན། དངོས་པོ་འོརད་ཟིན། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡནད་ཟིན། འཇའ་ཡལད་ཟིན། ཕག་ཏུ་ཡིབས་ཟིན། ཡུར་མ་ཡུརད་ཟིན། ཁ་ཡེངས་ཟིན། ཐིག་ཡོ་ཟིན། ཟུར་དུ་ཡོལད་ཟིན། ཐུག་པ་ཡོགས་ཟིན། ནང་དུ་ཡོངས་ཟིན། 
ནོར་རག་ཟིན། ཡིད་རངས་ཟིན། གོས་རལད་ཟིན། མིག་གིས་རིག་ཟིན། ཐང་དུ་རིལད་ཟིན། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུགས་ཟིན། སྐམ་ནས་རུད་ཟིན། མེ་ཏོག་ཁ་རུབས་ཟིན། མཉམ་དུ་རུབས་ཟིན། ཕྲུ་གུ་རུམས་ཟིན། ཟས་རུལད་ཟིན། མི་ལ་རེ་ཟིན། ལུས་ལ་རེག་ཟིན། འཁྱགས་ནས་རེངས་ཟིན། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལད་ཟིན། ཉལ་ས་ནས་ལངས་ཟིན། གློ་ལུ་ཟིན། ཆུ་ལུད་ཟིན། གཅིག་པུ་ལུས་ཟིན། ལག་ཏུ་བླངས་ཟིན། ནང་དུ་ལོགས་ཟིན། མིག་ལོངས་ཟིན། ལོ་ལོནད་ཟིན། བསླབས་ནས་ལོབས་ཟིན། ལག་ནས་ཤོརད་ཟིན། ལྟ་བུ། 
	༈ དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ། མཛུབ་མོ་ཀེར་བཞིན་པ། ཐོག་ཁེགས་བཞིན་པ། དུས་ཁོམ་བཞིན་པ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་བཞིན་པ། ཐུུགས་ཁྲེལ་བཞིན་པ། ཐུགས་ཁྲོ་བཞིན་པ། ཐིག་ཁྱོག་བཞིན་པ། སྣོད་གང་བཞིན་པ། ཕག་ཏུ་གབ་བཞིན་པ། ཉམས་གུད་བཞིན་པ། གཏན་གོ་བཞིན་པ། ཀླད་ནས་གོག་བཞིན་པ། རྒན་ནས་གོག་བཞིན་པ། ཟོག་གོད་བཞིན་པ། སྒོམ་ནས་གོམས་བཞིན་པ། ལམ་གོལ་བཞིན་པ། ཡུལ་གྱར་བཞིན་པ། དབྱངས་གྱེར་བཞིན་པ། གོས་གྱོན་བཞིན་པ། འབྲུག་གྲགས་བཞིན་པ། ཁ་གྲམ་བཞིན་པ། ལུས་གྲིམ་བཞིན་པ། ཆག་ནས་གྲུག་བཞིན་པ། དངུལ་གྱིས་གླ་བཞིན་པ། ཉོབ་ནས་གླལ་བཞིན་པ། གཏམ་གླེང་བཞིན་པ། བཙོན་པ་གློད་བཞིན་པ། ལྐུགས་ནས་གླེན་བཞིན་པ། དཀའ་ནས་ངལ་བཞིན་པ། སྡུག་ནས་ངུ་བཞིན་པ། བློ་ལ་ངེས་བཞིན་པ། བློ་ལ་ངོམ་བཞིན་པ། 
དཀར་ཡོལ་ཆག་བཞིན་པ། སེམས་ཆགས་བཞིན་པ། ལམ་དུ་ཆས་བཞིན་པ། ནང་དུ་ཆུད་བཞིན་པ། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་བཞིན་པ། ཡིད་ཆེས་བཞིན་པ། 
འཁོར་བ་ལས་ཐར་བཞིན་པ། ནང་དུ་ཐལ་བཞིན་པ། མོ་ཐིག་བཞིན་པ། ཚོད་ཐིངས་བཞིན་པ། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་བཞིན་པ། གྲོགས་དང་ཐུག་བཞིན་པ། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་བཞིན་པ། འབེན་ལ་ཐེབས་བཞིན་པ། རྐང་པ་ཐེང་བཞིན་པ། གྲས་ལ་ཐེ་བཞིན་པ། དགྲ་ཐུབ་བཞིན་པ། ལམ་དུ་ཐེགས་བཞིན་པ། ལག་ཏུ་ཐོགས་བཞིན་པ། རྣ་བས་ཐོས་བཞིན་པ། ལྷ་ལ་དད་བཞིན་པ། ཀླུང་རྟ་དར་བཞིན་པ། བརྩེ་བས་དུང་བཞིན་པ། ལམ་དུ་དོང་བཞིན་པ། མགོ་བོ་དུད་བཞིན་པ། སྨུག་པས་དུབ་བཞིན་པ། འཛིངས་ནས་དོ་བཞིན་པ། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་བཞིན་པ། ཕ་མ་དྲན་བཞིན་པ། ཐུར་དུ་དྲུད་བཞིན་པ། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་བཞིན་པ། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བཞིན་པ། ནད་ན་བཞིན་པ། ནུ་མ་ནུ་བཞིན་པ། ཕྱིར་ནུད་བཞིན་པ། ཉི་མ་ནུབ་བཞིན་པ། ལས་ཀ་ནོང་བཞིན་པ། འོག་ཏུ་ནོན་བཞིན་པ། 
	ས་སྤུང་བཞིན་པ། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་བཞིན་པ། རླུང་གིས་སྤུར་བཞིན་པ། བསྟན་པ་སྤེལ་བཞིན་པ། གནས་སྤོ་བཞིན་པ། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བཞིན་པ། སྡིག་པ་སྤོང་བཞིན་པ། གོ་གནས་སྤར་བཞིན་པ། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བཞིན་པ། ས་མཐར་སྤྱུག་བཞིན་པ། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བཞིན་པ། ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ། ལྷ་ཚོགས་སྤྱོན་བཞིན་པ། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱོམ་བཞིན་པ། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་བཞིན་པ། ཡི་གེ་སྤྲིངས་བཞིན་པ། གཏིང་ནས་སྤྲུག་བཞིན་པ། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བཞིན་པ། གཞན་ལ་སྤྲོད་བཞིན་པ། ནད་ལ་ཕན་བཞིན་པ། ལམ་དུ་ཕེབས་བཞིན་པ། ཆུས་བང་བཞིན་པ། རློན་གྱིས་བད་བཞིན་པ། རོ་བམ་བཞིན་པ། ནོར་བོར་བཞིན་པ། བླ་རེ་བྲེས་བཞིན་པ། ཡོན་ཆབ་བྲན་བཞིན་པ། ལྕག་གིས་བྲབ་བཞིན་པ། ཆགས་པས་བྱི་བཞིན་པ། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བཞིན་པ། དངུལ་གྱིས་བླུ་བཞིན་པ། ཆུ་བླུད་བཞིན་པ། རྣ་བ་བླག་བཞིན་པ། ཆུ་བླུག་བཞིན་པ། ནོར་ལ་དབང་བཞིན་པ། བུ་ལ་བྱམས་བཞིན་པ། དགྲ་ལ་རྦོད་བཞིན་པ། དྲི་མས་སྦག་བཞིན་པ། རྐུ་རྫས་སྦེད། ཆུས་སྦང༌། མེ་སྦོར། གྲོད་ཁོག་སྦོས་བཞིན་པ། ནོར་སྦྱིན་བཞིན་པ། ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བཞིན་པ། རིག་གནས་སྦྱོང་བཞིན་པ། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་བཞིན་པ། བུད་མེད་སྦྲུམ་བཞིན་པ། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བཞིན་པ། ཟས་མིད་བཞིན་པ། ཟས་མུར་བཞིན་པ། གྲོས་མོལ་བཞིན་པ། བློ་ལ་མོས་བཞིན་པ། རོ་མྱག་བཞིན་པ། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བཞིན་པ། རོ་མྱོང་བཞིན་པ། ཆང་གིས་མྱོས་བཞིན་པ། 
	ཟས་ཀྱིས་ཚིམ་བཞིན་པ། རྐང་པ་ཞ་བཞིན་པ། མིག་ཞར་བཞིན་པ། སེམས་ཞི་བཞིན་པ། གཏམ་ཞུ་བཞིན་པ། ཐུར་དུ་ཞུད་བཞིན་པ། དཔའ་ཞུམ་བཞིན་པ། སྐྲག་ནས་ཞེད་བཞིན་པ། ཆགས་པས་ཞེན་བཞིན་པ། ཟས་ཟ་བཞིན་པ། སྐྲ་ཟིང་བཞིན་པ། རྗེས་སུ་འོང་བཞིན་པ། རྣ་བ་འོན་བཞིན་པ། དངོས་པོ་འོར་བཞིན་པ། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་བཞིན་པ། འཇའ་ཡལ་བཞིན་པ། ཕག་ཏུ་ཡིབས་བཞིན་པ། ཡུར་མ་ཡུར་བཞིན་པ། ཁ་ཡེང་བཞིན་པ། ཐིག་ཡོ་བཞིན་པ། ཟུར་དུ་ཡོལ་བཞིན་པ། ཐུག་པ་ཡོགས་བཞིན་པ། ནང་དུ་ཡོང་བཞིན་པ། 
	ནོར་རག་བཞིན་པ། ཡིད་རང་བཞིན་པ། གོས་རལ་བཞིན་པ། མིག་གིས་རིག་བཞིན་པ། ཐང་དུ་རིལ་བཞིན་པ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་བཞིན་པ། སྐམ་ནས་རུད་བཞིན་པ། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་བཞིན་པ། མཉམ་དུ་རུབ་བཞིན་པ། ཕྲུ་གུ་རུམ་བཞིན་པ། ཟས་རུལ་བཞིན་པ། མི་ལ་རེ་བཞིན་པ། ལུས་ལ་རེག་བཞིན་པ། འཁྱགས་ནས་རེང་བཞིན་པ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བཞིན་པ། ཉལ་ས་ནས་ལང་བཞིན་པ། གློ་ལུ་བཞིན་པ། ཆུ་ལུད་བཞིན་པ། གཅིག་པུ་ལུས་བཞིན་པ། ལག་ཏུ་ལེན་བཞིན་པ། ནང་དུ་ལོག་བཞིན་པ། མིག་ལོང་བཞིན་པ། ལོ་ལོན་བཞིན་པ། བསླབས་ནས་ལོབ་བཞིན་པ། ལག་ནས་ཤོར་བཞིན་པ། ལྟ་བུའོ།།
  ༈ དུས་མ་འོངས་པ་ལ་འཇུག་པ། མཛུབ་མོ་ཀེར་བར་འགྱུར། ཐོག་ཁེགས་པར་འགྱུར། དུས་ཁོམ་པར་འགྱུར། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། ཐུགས་ཁྲེལ་བར་འགྱུར། ཐུགས་ཁྲོ་བར་འགྱུར། ཐིག་ཁྱོག་པར་འགྱུར། སྣོད་གང་བར་འགྱུར། ཕག་ཏུ་གབ་པར་འགྱུར། ཉམས་གུད་པར་འགྱུར། གཏམ་གོ་བར་འགྱུར། ཀླད་ནས་གོག་པར་འགྱུར། རྒན་ནས་གོག་པར་འགྱུར། ཟོག་གོད་པར་འགྱུར། སྒོམ་ནས་གོམས་པར་འགྱུར། ལམ་གོལ་བར་འགྱུར། ཡུལ་གྱར་བར་འགྱུར། དབྱངས་གྱེར་བར་འགྱུར། གོས་གྱོན་པར་འགྱུར། འབྲུག་གྲགས་པར་འགྱུར། ཁ་གྲམ་པར་འགྱུར། ལུས་གྲིམ་པར་འགྱུར། ཆག་ནས་གྲུག་པར་འགྱུར། དངུལ་གྱིས་གླ་བར་འགྱུར། ཉོབ་ནས་གླལ་བར་འགྱུར། གཏམ་གླེང་བར་འགྱུར། བཙོན་པ་གློད་པར་འགྱུར། ལྐུགས་ནས་གླེན་པར་འགྱུར། དཀའ་ནས་ངལ་བར་འགྱུར། སྡུག་ནས་ངུ་བར་འགྱུར། བློ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར། བློ་ལ་ངོམ་པར་འགྱུར། 
དཀར་ཡོལ་ཆག་པར་འགྱུར། སེམས་ཆགས་པར་འགྱུར། ལམ་དུ་ཆས་པར་འགྱུར། ནང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པར་འགྱུར། ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། 
འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། ནང་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། མོ་ཐིག་པར་འགྱུར། ཚོད་ཐིངས་པར་འགྱུར། སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་པར་འགྱུར། གྲོགས་དང་ཐུག་པར་འགྱུར། ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་པར་འགྱུར། འབེན་ལ་ཐེབས་པར་འགྱུར། རྐང་པ་ཐེང་བར་འགྱུར། གྲས་ལ་ཐེ་བར་འགྱུར། དགྲ་ཐུབ་པར་འགྱུར། ལམ་དུ་ཐེགས་པར་འགྱུར། ལག་ཏུ་ཐོགས་པར་འགྱུར། རྣ་བས་ཐོས་པར་འགྱུར། ལྷ་ལ་དད་པར་འགྱུར། ཀླུང་རྟ་དར་བར་འགྱུར། བརྩེ་བས་དུང་བར་འགྱུར། ལམ་དུ་དོང་བར་འགྱུར། མགོ་བོ་དུད་པར་འགྱུར། སྨུག་པས་དུབ་པར་འགྱུར། འཛིངས་ནས་དོ་བར་འགྱུར། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པར་འགྱུར། ཕ་མ་དྲན་པར་འགྱུར། ཐུར་དུ་དྲུད་པར་འགྱུར། ང་རྒྱལ་གྱིས་དྲེགས་པར་འགྱུར། ཉི་འོད་ཀྱིས་དྲོ་བར་འགྱུར། ནད་ན་བར་འགྱུར། ནུ་མ་ནུ་བར་འགྱུར། ཕྱིར་ནུད་པར་འགྱུར། ཉི་མ་ནུབ་པར་འགྱུར། ལས་ཀ་ནོང་བར་འགྱུར། འོག་ཏུ་ནོན་པར་འགྱུར། 
	ས་སྤུང་བར་འགྱུར། རྒྱན་གྱིས་སྤུད་པར་འགྱུར། རླུང་གིས་སྤུར་བར་འགྱུར། བསྟན་པ་སྤེལ་བར་འགྱུར། གནས་སྤོ་བར་འགྱུར། རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བར་འགྱུར། སྡིག་པ་སྤང་བར་འགྱུར། གོ་གནས་སྤར་བར་འགྱུར། ཆུ་ལ་སྤྱིང་བར་འགྱུར། ས་མཐར་སྤྱུག་པར་འགྱུར། ཚིག་ངན་གྱིས་སྤྱོ་བར་འགྱུར། ལོངས་སུ་སྤྱད་པར་འགྱུར། ལྷ་ཚོགས་སྤྱན་པར་འགྱུར། གཞན་ལ་ངོམས་པའི་སྤྱམ་པར་འགྱུར། རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པར་འགྱུར། ཡི་གེ་སྤྲིངས་པར་འགྱུར། གཏིང་ནས་སྤྲུག་པར་འགྱུར། ཐུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བར་འགྱུར། གཞན་ལ་སྤྲད་པར་འགྱུར། ནད་ལ་ཕན་པར་འགྱུར། ལམ་དུ་ཕེབས་པར་འགྱུར། ཆུས་བང་བར་འགྱུར། རློན་གྱིས་བད་པར་འགྱུར། རོ་བམ་པར་འགྱུར། ནོར་བོར་བར་འགྱུར། བླ་རེ་བྲེས་པར་འགྱུར། ཡོན་ཆབ་བྲན་པར་འགྱུར། ལྕག་གིས་བྲབ་པར་འགྱུར། ཆགས་པས་བྱི་བར་འགྱུར། དུས་ཀྱིས་བྲེལ་བར་འགྱུར། དངུལ་གྱིས་བླུ་བར་འགྱུར། ཆུ་བླུད་པར་འགྱུར། རྣ་བ་བླག་པར་འགྱུར། ཆུ་བླུག་པར་འགྱུར། ནོར་ལ་དབང་བར་འགྱུར། བུ་ལ་བྱམས་པར་འགྱུར། དགྲ་ལ་རྦད་པར་འགྱུར། དྲི་མས་སྦག་པར་འགྱུར། རྐུ་རྫས་སྦ་བར་འགྱུར། ཆུས་སྦང་བར་འགྱུར། མེ་སྦར་བར་འགྱུར། གྲོད་ཁོག་སྦོས་པར་འགྱུར། ནོར་སྦྱིན་པར་འགྱུར། ཕན་ཚུན་སྦྱར་བར་འགྱུར། རིག་གནས་སྦྱང་བར་འགྱུར། སྨན་གྱིས་སྦྲིད་པར་འགྱུར། བུད་མེད་སྦྲུམ་པར་འགྱུར། མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བར་འགྱུར། ཟས་མིད་པར་འགྱུར། ཟས་མུར་བར་འགྱུར། གྲོས་མོལ་བར་འགྱུར། བློ་ལ་མོས་པར་འགྱུར། རོ་མྱག་པར་འགྱུར། ལྐོག་ནས་མྱུལ་བར་འགྱུར། རོ་མྱོང་བར་འགྱུར། ཆང་གིས་མྱོས་པར་འགྱུར། 
ཟས་ཀྱིས་ཚིམས་པར་འགྱུར། 
	རྐང་པ་ཞ་བར་འགྱུར། མིག་ཞར་བར་འགྱུར། སེམས་ཞི་བར་འགྱུར། གཏམ་ཞུ་བར་འགྱུར། ཐུར་དུ་ཞུད་པར་འགྱུར། དཔའ་ཞུམ་པར་འགྱུར། སྐྲག་ནས་ཞེད་པར་འགྱུར། ཆགས་པས་ཞེན་པར་འགྱུར། ཟས་ཟ་བར་འགྱུར། སྐྲ་ཟིང་བར་འགྱུར། རྗེས་སུ་འོང་བར་འགྱུར། རྣ་བ་འོན་པར་འགྱུར། དངོས་པོ་འོར་བར་འགྱུར། སེམས་རྒྱ་ལ་ཡན་པར་འགྱུར། འཇའ་ཡལ་བར་འགྱུར། ཕག་ཏུ་ཡིབས་པར་འགྱུར། ཡུར་མ་ཡུར་བར་འགྱུར། ཁ་ཡེང་བར་འགྱུར། ཐིག་ཡོ་བར་འགྱུར། ཟུར་དུ་ཡོལ་བར་འགྱུར། ཐུག་པ་ཡོགས་པར་འགྱུར། ནང་དུ་ཡོང་བར་འགྱུར། 
	ནོར་རག་པར་འགྱུར། ཡིད་རང་བར་འགྱུར། གོས་རལ་བར་འགྱུར། མིག་གིས་རིག་པར་འགྱུར། ཐང་དུ་རིལ་བར་འགྱུར། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུག་པར་འགྱུར། སྐམ་ནས་རུད་པར་འགྱུར། མེ་ཏོག་ཁ་རུབ་པར་འགྱུར། མཉམ་དུ་རུབ་པར་འགྱུར། ཕྲུ་གུ་རུམ་པར་འགྱུར། ཟས་རུལ་བར་འགྱུར། མི་ལ་རེ་བར་འགྱུར། ལུས་ལ་རེག་པར་འགྱུར། འཁྱགས་ནས་རེང་བར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་ལ་རོལ་བར་འགྱུར། ཉལ་ས་ནས་ལང་བར་འགྱུར། གློ་ལུ་བར་འགྱུར། ཆུ་ལུད་པར་འགྱུར། གཅིག་པུར་ལུས་པར་འགྱུར། ལག་ཏུ་ལེན་པར་འགྱུར། ནང་དུ་ལོག་པར་འགྱུར། མིག་ལོང་བར་འགྱུར། ལོ་ལོན་པར་འགྱུར། བསླབས་ནས་ལོབ་པར་འགྱུར། ལག་ནས་ཤོར་བར་འགྱུར། ལྟ་བུ། བྱ་ལས་མ་འོངས་པ་སྟེ། འདིའི་ཚིག་ཟླས་དྲངས་པའི་བྱེད་ལས་མ་འོངས་པ་ལའང་སྦྱོར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། གོང་དུ་བཀོད་པའི་བྱ་ཚིག་འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་བྱེད་འབྲེལ་བྱེད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་བདག་དོན་ཕལ་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་མོད། རྣམ་གྲངས་མང་དུ་དབྱེ་དྲགས་ན་ཀློག་མཁན་མགོ་རྙོག་པར་དོགས་ནས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་ཡིན། འདི་དག་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཕྱེ་རུང་ལ་རྩོད་པ་མི་དགོས་ཤིང༌། གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་མིན་ཡང་དོགས་པ་མི་དགོས་མོད། བཤད་པ་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདག་གཞན་དང༌། བདག་དོན་ཕལ་པའི་རྣམ་གཞག་རུང་མིན་ནི་རང་རང་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་མཛོད་ཅིག
	དེ་དང་དེས་མཚོན་པའི་སྔོན་འཇུག་མི་ཐོབ་པའི་བྱ་ཚིག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་ནི་གོང་དུ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དུས་གསུམ་བཤད་པའི་སྐབས། དུས་གསུམ་ཐོར་བུ་བའི་ནང་ཚན། གང་ཞིག་དུས་གསུམ་ཚིག་ལ་འཕུལ་མེད་ཅིང༌།། ཞེས་པས་བསྟན་བྱ་དང་གནད་གཅིག་གོ། འདི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྟགས་འཇུག་གི་ཤུགས་བསྟན་དུ་འཇོག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སྙམ་སྟེ། རྟགས་འཇུག་གི་བརྗོད་དོན་སྙིང་པོ་ནི་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྔོན་འཇུག་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྔོན་འཇུག་མེད་པའི་ལས་ཚིག་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ནུས་པ་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་རྟགས་	ཀྱི་འཇུག་པའི་གཞུང་གིས་ངེས་པར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར།
			སྟོན་མཇུག་བསྡུས་པའི་ཨ་མྲའི་འདབ་ལོ་བཞིན།།
			དུས་ཀྱི་རྒན་མོས་བཅོམ་པའི་གཙུག་ལག་གཞུང༌།།
			སླར་ཡང་དྲོད་བག་འོད་སྣང་གིས་བསུས་པའི།།
			དཔྱིད་དཔལ་གསར་པའི་མགྲོན་བརྡ་འདི་ཡིན་སྐད།།
			གཡུ་གོས་མཛེས་པའི་ལྗོན་རྩེ་ནས།།
			ཁུ་བྱུག་མྱོས་པའི་རྒྱངས་གླུ་ཡིས།།
			མཚོན་ནུས་མ་ཡིན་ལེགས་བཤད་འདི།།
			ནང་གི་དབྱར་སྐྱེས་མགྲོན་པོ་ཡིན།།
			མཁས་མང་གསུང་གི་མ་དྲོས་མཚོ།།
			རྣམ་དཔྱོད་སྲུབས་ཤིང་གིས་དཀྲུག་པས།།
			གཞུང་དོན་ཟླ་བ་བདུད་རྩིའི་མཛོད།།
			དྲན་ལྡན་རལ་པའི་སྐྱེས་སུ་བཏེགས།།
	རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན་ལས་སྔོན་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།   །།
གསུམ་པ་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པ། 
གསུམ་པ་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དང༌། རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པའོ།།

རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ།དང་པོ་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལ། 
རྩ་བ་ལས། 	རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་ལ།།
			ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ།།
			ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་གསུམ།།
			མོ་ལ་མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ།།
			མ་ནིང་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང༌།།
			མཚན་མེད་མ་ནིང་གསུམ་དུ་འདོད།།
	ཅེས་པ་སྟེ་དབྱེ་བའི་གཞི་རྗེས་འཇུག་གི་ཡི་གེ ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་སྟེ་བཅུ་པོ་ལ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ས་ད་བ་གསུམ་ཕོ་དང༌། ག་ང་ན་ལ་ར་ལ་དྲུག་པོ་མོ་དང༌། འ་མ་ནིང་སྟེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཞིང༌། དེ་དག་ནང་གསེས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་ཕོ་ལ་ས་སྐྱེས་བུ་རབ་དང༌། ད་འབྲིང༌། བ་ཐ་མ་སྟེ་གསུམ། མོ་ལ་ག་ལ་ར་གསུམ་མོ་ཙམ་དང༌། ང་ན་མ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་མོ་སྟེ་གཉིས། མ་ནིང་ལ་འ་ཡིག་ཁོ་ནའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དང༌། མཚན་གཉིས་མ་ནིང་དང༌། མཚན་མེད་མ་ནིང་བཅས་གསུམ་སྟེ། བསྡོམས་པའི་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དུ་འདོད་དོ།། ཞེས་པའོ།།
	སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་བརྩམས་པར་གྲགས་ནའང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གསུམ་པ་གླང་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པར་འཕོ་འགྱུར་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་བ་དང་ཆབས་གཅིག བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དྲུག་ནུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔ་ཕྱིར་མཁས་པ་མང་པོས་རང་རང་གི་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་སུ་སུམ་ཅུ་པའི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྦྱོར་སྟངས་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་འཇོག་པ་ལས་ཁུངས་གཞན་མེད་སྟབས། སྔ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུལ་རྟ་མོག་གི་སྤུ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་གི་འདོད་པ་དང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མདོ་ཙམ་འགོད་ན། ལོ་ཆེན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་པ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང༌། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་སྣང་བ་དམ་པ་ལས། ས་བ་ག་ད་བཞི་ཕོ་དང༌། ར་ལ་ང་ན་མ་ལྔ་མོ། འ་མ་ནིང་དུ་འཇོག་ཅིང༌། དེ་ཡང་ས་སྐྱེས་བུ་རབ། བ་འབྲིང༌། ག་ད་གཉིས་ཐ་མ། ང་ན་གཉིས་མོ་ཙམ། འ་ཡིག་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང་མཚན་མེད་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་དོ།།
	རྩ་བར་ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡིག་མིང་མཐར་དྲངས༌། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་པའི་སྐབས་སུ་རྟག་ཏུ། བདག་ཏུ། ཐབ་ཏུ། རྒྱབ་ཏུ། ཁྱེད་ཀྱི། བོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི། ཐབ་ཀྱི། ཐོས་ཏེ། བྱས་ཏེ། ལྟ་བུ་ལ་དོན་དང༌། འབྲེལ་སྒྲ། ལྷག་བཅས་སོགས་དང་ཕལ་ཆེར་སྒོ་བསྟུན་བར་སྣང་ངོ༌།།
དེ་བཞིན་དུ། མར་གྱི། དར་གྱི། དར་ཞིང༌། ཤར་དུ། བལ་གྱི། ཡུལ་དུ། གསལ་ཞིང༌། རང་གི བླང་ཞིང༌། ཐང་དུ། གཡོན་དུ། གཡོན་གྱི། ཉན་ཞིང༌། གསོན་ནོ། ལམ་གྱི། ལམ་དུ། བསམ་ཞིང༌། ལྟ་བུ་རྣམས་མོ་ཡིས་མོ་ཡིག་མིང་མཐར་དྲངས་པ་དང༌། བཀའ། མཁའ། མངའ། འཆའ། བགའ་ལྟ་བུར་རྗེས་འཇུག་གི་མ་ནིང་འ་ཡིག་གིས་མིང་མཐའ་ཕྱི་མ་ཇི་འདྲེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་འཇུག་ཡུལ་གྱི་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ལ་སྒྲ་དྲག་ཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའམ་ཁྱད་པར་འགྱུར་འགྲོ་བས་མ་ནིང་དུ་འདོད་པ་མངོན་ནོ།།
	ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་དང༌། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས། ད་བ་ས་གསུམ་ཕོ་དང༌། འ་ར་གཉིས་མོ། ག་ན་ང་མ་ལ་ལྔ་མ་ནིང་དུ་འདོད་དེ། ནང་གསེས་ཀྱིས་ད་ཡིག་སྐྱེས་བུ་རབ་དང༌། བ་འབྲིང༌། ས་ཐ་མ་དང༌། འ་མོ་ཙམ། ར་ཤིན་ཏུ་མོ། ག་ན་ང་གསུམ་འགྱུར་བ་མ་ནིང༌། མ་མཚན་གཉིས། ལ་མཚན་མེད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ད་ས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གོ་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་རྣམས་གོང་དང་འདྲ་ཞིང༌། འ་ར་གཉིས་ནི། བཀའ་ཡི། ས་མཐའ་རུ་ལྟ་བུ་མོ་ཡིས་མོ་དྲངས་པའི་རྟགས་མཚུངས་དང༌། ག་ན་ང་མ་ལ་རྣམས་མིང་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་དང་ཚོགས་ནའང་སྒྲ་རན་པ་མ་གཏོགས་དྲག་ཞན་གང་དུའང་མི་འགྱུར་བས་མ་ནིང་དུ་འདོད་དོ་སྙམ།
	སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བས་ནི། ག་ད་བ་ས་བཞི་ལ་ཕོ་དང༌། ང་འ་མ་གསུམ་མོ། ན་ར་ལ་གསུམ་མ་ནིང་དུ་འདོད་ཅིང༌། ནང་གསེས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་འབྱེད་ན། ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་འཇུག་ག་ཡིག་ཡང་འཇུག་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་རབ། བ་ཡིག་ཡང་འཇུག་ཅན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང༌། ག་བ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང་ད་ས་གཉིས་སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་ཡིན། མོ་ལ་མོ་ཙམ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ང་དང་མ་ཡང་འཇུག་ཅན་རྣམས་མོ་ཙམ་དང༌། ང་མ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང་འ་མཐའ་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མོ་ཡིན། མ་ནིང་ལ་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང་མཚན་མེད་གསུམ་དུ་བ་ལས། འགྱུར་བ་མ་ནིང་ནི། མིང་གཞི་ཕོ་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ན་ར་ལ་གསུམ་དྲག་དང་འཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དང༌། མིང་གཞི་མོ་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་ཡང་འཇུག་མེད་པར་ཞུགས་ན་ཞན་དང་འཕྲད་ན་ཞན་པར་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་མ་ནིང་ཡིན། མིང་གཞི་མ་ནིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ན་ར་ལ་གསུམ་མཚན་མེད་མ་ནིང་ཡིན། མིང་གཞི་མོ་ཡིག་རྗེས་སུ་ཡང་འཇུག་དང་བཅས་ཞུགས་ན་མཚན་གཉིས་མ་ནིང་ཡིན། འདི་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།
	དུས་ཕྱིས་བྱ་རྡོ་ལམ་འཕྲོད་ཀྱི་ལམ་འགྲོ་ཅན་དབུས་ནས་རིམ་པར་མདོ་དབུས་སྐོར་གསུམ་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྟགས་འགྲེལ་ལས། གཞི་རྐང་འགྲེལ་ཆེན་དང་འདྲ་བ་ལ། མ་ནིང་གསུམ་གྱི་སྐབས་མིང་གཞི་མ་ནིང་ཡང་འཇུག་ཅན་མཚན་མེད་མ་ནིང་ལས་བཏོན་ནས་དྲག་དང་འཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དུ་བཞག་པ་གཅིག་པུ་མི་འདྲ་བ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེང་སང་རྒྱས་པ་ལས་བསྡུས་པ་དང༌། མང་བ་ལས་ཉུང་བ་འགྲིམ་ཆེ་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱུགས་ཆེ་བས་སོ།། 
	མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བར། 
			དང་པོ་གཉིས་ལ་དང་པོ་མཐུན།། 
			གསུམ་ལྔ་བཅུ་ལ་ཀྱ་དང་མཐུན།། 
			ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གྱ་དང་སྦྱར།། 
	ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། །རྗེས་འཇུག་གི་གསུམ་པ་ད་དང་ལྔ་པ་བ། བཅུ་པ་ས་བཅས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྟགས་མཐུན་པར་གསུངས། ཀྱི་ཡིག་གི་མིང་གཞི་ཀ་ཡིག་མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པས་ད་བ་ས་གསུམ་པོ་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིན་པ་གསལ་ཞིང༌། རྗེས་འཇུག་གི་དང་པོ་ག་ང་གཉིས་གི་དང་མཐུན་ཞིང༌། ལྷག་མ་ན་མ་ར་ལ་བཞི་པོ་གྱི་དང་མཐུན་ལ། གི་དང་གྱི་གཉིས་ཀྱི་མིང་གཞིའི་ག་ཡིག་མོ་ཡིན་པས། རྗེས་འཇུག་ག་ང་ན་མ་ར་ལ་དྲུག་པོ་མོ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་སྒྲའི་གི་གྱི་གཉིས་དང་རྟགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། འ་ཡིག་ནི་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞིའི་སྒྲ་གདངས་ལ་ལྟོས་ནས་འགྱུར་འགྲོ་བ་ལས་རང་ཉིད་ལ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་སྒྲ་གདངས་ཤིག་ཐོན་ཏུ་མེད་པས་མ་ནིང་དུ་འཇོག་གོ།
	སྔ་ཕྱི་མཁས་པ་མང་པོས་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་བཞག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པ་ནི་བཞེད་པ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ཞིང༌། འཇོག་ལུགས་མི་འདྲ་བ་རྟ་མོག་གི་སྤུ་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པ་འདི་དག་ལ་བརྟགས་ན། ལོ་ཆེན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོའི་སྐབས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཀློག་སྟངས་ཐད་སྒྲ་གདངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཕུགས་གཏན་འཁེལ་བ་དང་གདེང་འཇོག་ཐུབ་མཁན་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་ཚར་བ་ཧ་ཅང་གསལ་སྙམ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རང་རང་གིས་ཞིབ་པར་བཀླགས་ན་རྗེས་འཇུག་སོ་སོའི་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་པ་ལ། མཁས་པ་གཅིག་གིས་དྲག་པོ་བཀླག་པ་དེ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཞན་པར་བཀླག་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་འདུག་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་དུས་ཆོས་སྐད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དཔལ་མ་ཧཱ་q|u3-b-ཆེན་པོ་དུ་མ་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པས་སྒྲ་ཚད་རྐང་པའི་འདེགས་འཇོག་ཡངས་པོས་གཙུག་ལག་ཤེས་བྱའི་བྱང་ཐང་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་ངལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འགྱུར་འགྲོས་ཀྱི་སྲོལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དར་བ་བྱས་ཡོད་དེ། དེང་སང་ནི་ཆོས་སྐད་ལྟ་ཞོག་བརྡ་སྤྲོད་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོའི་ཐོག་ཏུ་ཤེས་རློམ་གྱིས་ཀི་ཤར་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཙུ་ཏའི་རྐང་པ་དང་ཉམས་མྱོང་མུ་ལྟོའི་པ་རུ་ལྟར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། བསིལ་ལྡན་གངས་རིའི་མགུལ་བར་མཛེས་པའི་འཇམ་མགོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གངས་ལ་འགྱིངས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སེང་གེའི་ང་རོ་བླ་ན་འཕར་བ་ལ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་གླགས་པའི་གོ་སྐབས་ཕྲ་ནའང༌། ནང་ནས་སྐྱེས་པའི་འབུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་ཏེ་འཇིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཆེ་བ་ནི་ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནའང་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་ཤིང༌། གལ་ཏེ་སྨྲས་ནའང་གཙུག་ལག་དག་ཐེར་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་སུ་མ་ཤེས་པའམ་ཤེས་བཞིན་དུ་འགྲན་སེམས་བྱེད་པ་ལས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་རྟོག་ཞིབ་ཀྱིས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་མཁན་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟར་ཉུང་ཞིང༌། ཉམ་ཆུང་སྐྱེས་སྦྱངས་གོམས་པའི་མཁས་པ་ལས་མཐོན་པོའི་སྲིད་སྟེགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཁོ་ནས་ངོ་སོ་ཆེ་བའི་གྲུ་ག་འདིར་རང་དགར་གྱིས་བྱུང་རྒྱལ་སྣ་ཚོགས་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་སྒྲོས་ལ་བསྙད་ནས་སྤེལ་བ་ནི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རང་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་རྩའི་ལྐོག་མར་འབྱིན་པའི་དུག་ཚེར་ལྟར་ལྡིང་ཞིང༌། གཞོན་ནུ་བློ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་ཁྱི་རྒྱུགས་པ་ལྟར་རང་གིས་བཀླག་སྟེ་སྒྲ་གདངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཟེར་སྒྲོས་ཀྱི་དཔུང་ཙམ་ཁོ་ན་སྐྱབས་སུ་བརྟེན་ཅིང༌། རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་མྱོང་བ་དང་སྦྱོང་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འཛིན་པས་ཅིག་ཤོས་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་ཙམ་ཡང་མ་མྱོང་ཞིང༌། གལ་སྲིད་མཐོང་ན་ཡང་ནོར་བ་དང་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ཤར་ཏེ་ཁ་གཉེར་སྣ་རྫིང་མིག་བགྲད་དེ་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་མདོག་བྱེད་པས་ལུང་པ་གང་བ་ཁྱོད་ཅག་ཐོས་ཉུང་བླུན་པོའི་རྨོངས་གཉིད་ལས་མ་སད་བར་དུ་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྨི་ལམ་དེ་ནམ་ཡང་བཟློག་པའི་ཐབས་མེད་ལ། དེར་བརྟེན་གཙུག་ལག་རིག་པའི་གཞུང་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་བྱི་ལོང་གི་མིག་ལྟར་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་གནམ་ལ་ཚོད་ཐིག་གཞལ་བའི་ཀུ་ཅོས་ཚངས་པའི་རྣ་ལུང་ཡང་བཀྲུག་ལ་ཉེ་བ་སྒྲོགས་པ་ནི་མགྲིན་བཟང་རྒན་པོས་ནམ་ཚད་བཟུང་བའི་སྐད་ཅོར་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།

རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ།	གཉིས་པ་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་རྩ་བར། 
			དེ་ཡང་བྱེད་པ་བཞི་བྱེད་དེ།།
			གང་ལ་འཇུག་བྱེད་གང་གིས་བྱེད།། 
			ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད།། 
	ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལའང་བྱེད་པ་བཞི་བཞིའི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རྗེས་འཇུག་རྣམས་མིང་གཞི་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང༌། རྗེས་འཇུག་གང་དང་གང་གིས་འཇུག་པ། སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ།།

རྗེས་འཇུག་རྣམས་གང་ལ་གང་གིས་འཇུག་པ་བཤད་པ།གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་གང་ལ་འཇུག་པ་བཤད་པ་ནི། 		རྩ་བར། གང་ལ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ།། 
	ཞེས་གསུངས་ཏེ་རྗེས་འཇུག་གི་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་དེ་དག མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་གང་དང་གང་ཞིག་ལ་འཇུག་གམ་ཞེ་ན། ཀ་ནས་ཨའི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འཇུག་གོ། ཞེས་པའོ། །
དཔེར་ན། བཀག། བཀང༌། བཀད། བཀན། བཀབ། བཀམ། བཀའ། བཀར། བཀལ། བཀས། ལྟ་བུས་མཚོན་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་ཀུན་ལ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་ཀ་ཁྱད་མེད་དུ་སྦྱར་རུང་ངོ༌། འོ་ན། ཝག ཀག ཨད། ལྟ་བུ་ཡི་གེ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྗེས་འཇུག་ཞུགས་ཀྱང་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ལྟ་ཞོག འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བརྡ་སྐད་ལའང་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་ཞུགས་པས། མིང་གཞི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་དེ་འཇུག་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཕན་སྙམ་ན། དེ་ནི་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཙུག་ལག་རིག་པའི་བང་མཛོད་ཆེན་པོ་ལས་སྔོན་བྱུང་ལུགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཟིན་ཅིང༌། ད་དུང་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་ཤེས་བྱ་གསར་བའི་བརྗོད་བྱ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ནའང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་བོད་ཡིག་ལ་ཐ་སྙད་གསར་བརྩམ་མི་དགོས་པར་ཐོན་མིས་བསྐྲུན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་བང་མཛོད་འདི་ཉིད་ལས་ལེན་ཆོག་ཆོག་ཏུ་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཚོན་པའི་བརྡ་རྟགས་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དབྱིན་སྐད་ཐོག ཉི་མ་ལ་སན། ཟླ་བ་ལ་མོན། ཧིན་སྐད་ཐོག ཁྲོམ་ལ་བ་ཇཱར། གཅིག་ལ་ཨེཀ གཉིས་ལ་དྷོ། གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཤཧར། ལྟ་བུ་དང༌། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཐོག འཇིག་རྟེན་ལ་ལོ་ཀ་ འཁོར་བ་ལ་སཾསཱར། ཆོས་ལ་དྷརྨ། ལྟ་བུ་དང༌། རྒྱ་ནག་སྐད་ཐོག སྲིད་གཞུང་ལ་ཀྲིན་ཧཕུས། མི་དམངས་ལ་རིན་མེན། འཛམ་གླིང་ལ་ཧྲི་ཅེའི། ཉི་མ་ལ་ཐེའི་ཡང༌། ཟླ་བ་ལ་ཡོད་ལེང། ལྟ་བུ། དེ་དག་གིས་མཚོན་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་རིགས་རྣམས་མི་རིགས་དེའི་སྐད་གཤིས་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་གདངས་ལེགས་པར་ཐོན་ཐུབ་པ་དང༌། རྗེས་འཇུག་གི་གང་ལ་འཇུག་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་བོད་རང་གི་སྐད་ཐོག་ནས་ཤེས་བྱ་གསར་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ནའང་མིང་དོན་འབྲེལ་བའི་ཡི་གེས་ལག་མི་ཐོགས་པས། རང་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་གོ་དགོས་སོ།། 
	རྒྱ་ནག་པའི་མཁས་རློམ་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་ཡིག་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡི་གེ་ཙམ་ལས་བརྗོད་བྱ་མཐའ་དག་ལ་མ་ཁྱབ་པས་ཕྱོགས་རེ་བ་ཙམ་རེད་ཅེས་པའི་ལན་དུ། མཁས་པའི་དབང་པོ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་དགག་བཞག་རྒྱ་ཆེར་གནང་བ་ཕ་རོལ་པོའི་དོན་སྙིང་ལྔ་ཀ་གཅིག་ཏུ་གཞོམ་པའི་འཕྲུལ་གྱི་མདའ་བོ་ཞིག་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས་པ། ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་དུ་བཞུགས་པ་དེར་གཟིགས་དགོས། བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་ལས་ཀྱང༌། རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་རེ་རེ་བཞིན་མིང་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་མོད། མིང་དང་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དབྱང་ཞེས་པ་སྔར་གང་ལའང་མི་འཇུག་ཀྱང༌། དེང་སང་ཀྲུང་དབྱང་ཞེས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་བྲིས་ཚེ་དོན་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་དོ།། 
	གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས་ལས། རྗེས་འཇུག་རྣམས་གང་ལ་གང་གིས་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས༌། ཡི་གེ་གང་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཅིག་དང༌། མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་མོད། འཇུག་པ་ཡིག་ཚོགས་མང་བའི་ཕྱིར། མི་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་མདོ་ཙམ་བཤད་དེ། ཞེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། ཛག ལྦག རྐག རྒག རྗག་སོགས་མགོ་འདོགས་བརྩེགས་གསུམ་ཐེ་བའི་ག་ཡིག་མི་ཐོབ་པའི་མིང་གཞི་ཞེ་གསུམ་དང༌། ང་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་རེ་དགུ། ད་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་བརྒྱ་དང་རེ་གཅིག ན་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་རེ་དགུ། བ་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་བརྒྱ་དང་སོ་དགུ། མ་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ། ར་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་བརྒྱ་དང་བདུན། ལ་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་གྱ་དྲུག ས་ཡིག་མི་ཐོབ་པ་ང་དགུ། བསྡོམས་པས། ཡིག་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ཞེ་གསུམ་ལ་རྗེས་འཇུག་མི་ཐོབ་པ་ཞིབ་ཚ་བོའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་བྲིས་འདུག་པ་རྣམས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་དངོས་སུ་བེད་སྤྱོད་ཡོད་མེད་ལ་བལྟོས་ནས་མིང་གཞི་ལ་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་བྱས་ནས་བཤད་འདུག་པ། རྗེས་འཇུག་རྣམས་གང་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ངེས་མོད། འདིར་མི་འཇུག་པ་ངེས་པའི་ཁྲོད་ནས། ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་དུ། སྐྱག་དང༌། ལྡང་སོགས་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ཐེར་འདོན་གྱིས་ཆོས་ཅན་ལ་བཟུང་ནས་བཀའ་བསྟན་དུ་མ་གྲགས་པར་སུན་འབྱིན་གནང་བ་ནི། གསེར་ཏོག་ཚང་རིགས་པའི་བྱི་དོར་གྱིས་རག་ཏོག་རང་དུ་བསྒྱུར་འདུག་སྙམ། གསེར་ཏོག་པས་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔེར་བརྗོད་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་དོན་བསྟན་དགོས་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟ་ཞོག བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཆེ་ཆུང་རྣམས་སུ་དེ་འདྲའི་ཡིག་གཟུགས་ཙམ་ཡང་མི་སྣང་བས་སོ།། ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་འདུག་པར། འོ་ན། གནམ་གྲུ་དང༌། མོ་ཊ། རླངས་འཁོར། མིས་བཟོས་སྐར་འཁོར། གློག་ཀླད་སོགས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མིང་གཞི་དེ་དང་དེར་རྗེས་འཇུག་དེ་དག་གིས་མི་འཇུག་པར་ཐལ། རྟགས་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ལྟ་ཅི་ཡིག་གཟུགས་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ད་དུང་གསུང་རབ་ཏུ་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་དེར་རུང་བ་དང༌། མེད་ན་མི་རུང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བོད་གངས་ཅན་པའི་འཚོ་བའི་རླབས་རྒྱུན་ནང་མེད་ཐབས་མེད་པའི་རྩམ་པ་དང༌། འུར་རྡོ། ཁིས་མོ་སོགས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མིང་གཞི་དེ་དག་ལ་རྗེས་འཇུག་སྦྱར་བས་མིང་དུ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། དེ་དག་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་ནང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན་སོང༌། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་དེ་དག་གངས་ཅན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ནང་དུ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་མིང་ཚིག་ཞེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་དེར་རྒྱ་སོག་མན་ཇུན་གསུམ་གྱི་སྐད་ནས་དྲས་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་མིང་ཚིག་བརྒྱ་ལྷག་བགྲངས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་གང་ཡང་མི་འཇུག་པར་ཐལ། དེ་དག་གསུང་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནང་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་རྗེས་འཇུག་རྣམས་དམིགས་བསལ་གྱིས་འཇུག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། བརྒྱ་བཤད་སྟོང་བཤད་དང་མཁས་མཁས་སྤྱང་སྤྱང་གིས་ཐོན་མིའི་གཞུང་ལུགས་ལ་འབྲུ་སྣོན་ནས་བོད་ཀྱི་མིང་ཚིག་གི་འཇུག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཆེན་པོ་ཆུང་ཆུང་དུ་གཞོགས་པ་དང༌། མང་པོ་ཉུང་ཉུང་དུ་སྡུད་པ། རིང་པོ་ཐུང་ཐུང་དུ་བསྟུང་བ་འདི་འདྲ། བུ་གླེན་པས་ཕ་ཡི་སྣ་གདོང་ལ་སྟ་རེས་དབྱུགས་པའི་གནའ་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ཅིས་ཀྱང་མི་གནང་བར་འཚལ། 
	བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པའི་ཡིག་བཤད་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་ལས། པ་ཡིག་དང་མ་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་རྗེས་འཇུག་བ་ཡིག་སྦྱར་བ། པབ་མབ་ལྟ་བུའི་མིང་བོད་སྐད་ལ་མི་དགོས་པས་དེ་ལྟར་སྦྱོར་མི་རུང་ཚུལ་བཤད་པ་འང་གནས་སྐབས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བེད་སྤྱོད་མེད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ན་དེར་ཟད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ཐོན་མིའི་རྩ་བ་དང་འགལ་ཞིང༌། སྔོན་ཆད་མེད་པས་ཕྱིན་ཆད་མི་འབྱུང་བའམ་འབྱུང་མི་རུང་བ་སྒྲུབ་ན་ནི། མཁས་པས་བླུན་རྟགས་ཙམ་ལས་དམ་བཅའ་ལ་ཕན་པའི་ཚུལ་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྔོན་མེད་ཕྱིས་འབྱུང་བགྲངས་ཀྱང་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དག་སྟོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསར་དུ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་པར་ཐལ། པབ་དང་མབ་ལྟ་བུ་སྦྱར་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གནོད་བྱེད་གཞན་རྣམས་གོང་དུ་བགྲངས་ཟིན་ཏོ།།
	གཉིས་པ་གང་གིས་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
	རྩ་བར། 	གང་གིས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས།། 
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིང་གཞི་ཡི་གེ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་གང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་སྟེ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་འཇུག་གོ། ཞེས་པའོ།།
པྲ་ཏིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ས་བཅད་དང་པོ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ནི། སྔོན་འཇུག་གི་གང་ལ་འཇུག་དང་གང་གིས་འཇུག་བཤད་པའི་སྐབས་ལྟར་མིང་གཞི་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་དང་འགའ་ཞིག་ལ་མི་འཇུག་པ་མིན་པར་རྗེས་འཇུག་བཅུ་ཀ་མིང་གཞི་སུམ་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འཇུག་པས། སྔོན་འཇུག་གི་སྐབས་ལྟར་ལོགས་སུ་མ་བཤད་ནའང་མགོ་རྙོག་མེད་པས་གོ་བདེ་བ་ལ་དགོངས་པའོ།།

རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཤད་པ།	གསུམ་པ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། 
	རྩ་བ་ལས། 	ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།།
			སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་དོན་གྱི་ཚུལ།།
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་གི་རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་དང༌། གཉིས་པ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་པའོ།། 
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་དང་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ལས། 		དང་པོ་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ།
རྩ་བར། ཕོ་གསུམ་མོ་གཉིས་མ་ནིང་གསུམ།། 
དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་འཇུག། 
དྲག་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ཕྲད་དམ།། 
གལ་ཏེ་ཞན་པ་ནང་ཕྲད་ན།།
དེ་ལའང་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱིས།། 
དེ་ཡང་དྲག་ཞན་གཉིས་སུ་དབྱེ།།
མ་ནིང་གསུམ་དུ་གང་གཏོགས་པ།། 
དྲག་དང་ཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར།།
ཞན་དང་ཕྲད་ན་ཞན་པར་འགྱུར།། 
གཉིས་ཀ་དག་དང་ཕྲད་གྱུར་ན།།
དེ་ནི་གཉིས་ཀ་ཅན་དུ་འགྱུར།། 
གཉིས་ཀ་དག་དང་མ་ཕྲད་ན།།
གང་དུ་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ།། 
དེས་ན་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང༌།།
མཚན་མེད་མ་ནིང་གསུམ་དུ་འདོད།། 
དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ལོ།།
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་དང༌། མོ་ལ་མོ་ཙམ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་གཉིས། མ་ནིང་ལ་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང་མཚན་མེད་དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཕོ་ཡིག་རྣམས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞི་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་སྒྲ་གདངས་དྲག་པ་དང༌། མོ་ཡིག་སྒྲ་གདངས་ཞན་པ། མ་ནིང་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀྱི་བར་མ་རན་པའི་ཚུལ་ཏེ་གསུམ་དུ་འཇུག་གོ །དེ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱིས་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན། སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞི་རྗེས་འཇུག་གསུམ་ག་ཕོ་ཡིག་ཁོ་ན་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཚོགས་ན་དྲག་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲ་མཉམ་དུ་འཕྲད་པས་སྒྲ་དྲག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། བཀས། བཅས། ལྟ་བུ་དྲག་པའི་དྲག་པ་དང༌། བཀད། བཅད་ལྟ་བུ་དྲག་པའི་འབྲིང༌། བཀབ། བཅབ་ལྟ་བུ་དྲག་པའི་ཞན་པ་ཡིན་ཏེ། མིང་གཞི་དང་སྔོན་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་ལ་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དམ་ནི་འབྱེད་པའི་སྒྲའོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་པོ་མོ་ཡིག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་གདངས་ཞན་པ་ནང་ཕྲད་ན། དེ་ལའང་འགའ་ལྟ་བུ་མོ་ཙམ་དང་འཕྲད་ན་ཞན་པའི་དྲག་པ་དང༌། མནོས་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མོ་དང་འཕྲད་ན་ཞན་པའི་ཞན་པར་འཇུག་པ་སྟེ། རྗེས་འཇུག་གི་མོ་དེ་ལ་ཡང་དྲག་ཞན་གཉིས་སུ་དབྱེའོ།།
	རྗེས་འཇུག་གི་མ་ནིང་སྒྲ་དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་གང་དང་གང་ཞིག་གཏོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཀའ་ལྟ་བུ་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞི་ཀའམ། ཀའ་ལྟ་བུ་མིང་གཞི་རྐྱང་པ་གང་ཞིག་དང་འཕྲད་ནའང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་སྒྲ་དྲག་པོ་དང་ཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་བས་དྲག་དང་འཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དང༌། འགའ། གའ། ངའ། ལྟ་བུ་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞི་གཉིས་ཀའམ་མིང་གཞི་རྐྱང་པའི་སྒྲ་གདངས་ཞན་པ་དང་ཕྲད་ན་ཞན་པར་འགྱུར་པའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་འགྱུར་བ་མ་ནིང་ཡིན་ལ། བགའ་ལྟ་བུ་རང་ཉིད་འཇུག་ཡུལ་སྒྲ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་དག་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ཅན་ཏེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་དང་ལྡན་པས་མཚན་གཉིས་མ་ནིང་དུ་འགྱུར་རོ།། ཡང་ཁའ། ཕའ། ཚའ། ཐའ། ལྟ་བུ་རང་ཉིད་འཇུག་ཡུལ་གྱི་མིང་གཞི་སྒྲ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་དག་དང་མ་ཕྲད་ན། འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་གང་དུ་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་དེ་དག་ལ་མཚན་མེད་མ་ནིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྗེས་འཇུག་གི་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ལ་སྒྲ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ལས་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པའོ།།
	རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་དེ་དག་གོ་སླ་བའི་ཆེད་དཔེར་བརྗོད་ཅུང་ཟད་འགོད་ན། །རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་དྲག་པ་གསུམ་གྱི་ནང་འཕྲད་པས་སྐྱེས་བུ་རབ་དང༌། བཀས། བཏུས། བཅས། བཙས། ལྟ་བུ་དྲག་པའི་དྲག་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་འབྲིང༌། བཀོད། བཏད། བཅད། བརྩད་ལྟ་བུ་དྲག་པའི་འབྲིང་དང༌། སྐྱེ་བུ་ཐ་མ། བཀབ། བཏབ། བཅབ། བཙབ་ལྟ་བུ་དྲག་པའི་ཞན་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་ཞན་པ་གསུམ་གྱི་ནད་འཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུ་རབ་ནི། གས། ཇས། དས། ཕས་ལྟ་བུ་ཞན་པའི་དྲག་པ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་འགོད། འགོས། མཆིད་ལྟ་བུ་ཞན་པའི་འབྲིང༌། སྐྱེས་བུ་ཐ་མ། ཁབ། ཁབ། ངབ། ཇབ། ལྟ་བུ་ཞན་པའི་ཞན་པ་ཡིན། ཀབ་ཏབ་ལྟ་བུ་སྔོན་རྗེས་མིང་གཞི་གསུམ་ག་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཚོགས་པའི་དྲག་པའི་དྲག་པ་མིན་ཡང་སྤྱིར་དྲག་པའི་དྲག་པ་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། མིང་རྗེས་གཉིས་ཀ་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
	གས་དང༌། ཁས། ངས་ལྟ་བུ་རྣམས་སྔོན་འཇུག་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ནི་མིང་གཞི་རྣམས་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལ་ཕོ་མོ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་མོ་ཡིག་ཡིན་པས་སྒྲ་ཞན་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་དག་དང་རྗེས་འཇུག་གི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་རིམ་གྱིས་ཚོགས་པ་ན་ཞན་པའི་དྲག་པ་དང༌། ཞན་པའི་འབྲིང༌། ཞན་པའི་ཞན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།
	དེལྟར་ཡང་པྲ་ཏིའི་བཤད་སྦྱར་ལས། 
			མོ་ཡི་རྗེས་འཇུག་ནང་ནས་ནི།།
			གལ་ཏེ་ཞན་པ་ནང་ཕྲད་ན།།
			དྲག་ཞན་དབྱེ་བ་སྤྱི་བྱས་པ།།
			དེ་ལའང་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱིས།།
			དྲག་པའི་དྲག་པ་དྲག་པའི་འབྲིང༌།།
			དྲག་པའི་ཞན་པ་གསུམ་དང་ནི།།
			ཞན་པའི་དྲག་པ་ཞན་པའི་འབྲིང༌།།
			ཞན་པའི་ཞན་པ་ལ་སོགས་ཏེ།།
			གང་ལ་བལྟོས་པའི་ནང་གསེས་ཀྱིས།།
			དེ་ཡང་དྲག་ཞན་གཉིས་སུ་དབྱེ།། ཞེས་སོ།།
	རྗེས་འཇུག་གི་མོ་ཡིག་ལ་གཉིས་ལས། མོ་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ནི། འགག ལག འགར། འདར། འགལ། འབལ། ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང༌། ཤིན་ཏུ་མོ་ནི། ཉུང༌། མནན། ངམ། ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང༌།
	རྗེས་འཇུག་གི་མ་ནིང་ལ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། འགྱུར་བ་མ་ནིང་ནི། བཀའ། བཅའ། བཏའ། བཙའ། ལྟ་བུ་དྲག་དང་ཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་པའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དང༌། མངའ༌། མནའ། མཉའ། མངའ། འགའ། འཇའ། ངའ། ནའ། ལྟ་བུ་ཞན་དང་ཕྲད་ན་ཞན་པར་འགྱུར་པའི་འགྱུུར་བ་མ་ནིང་དང༌། མཚན་གཉིས་མ་ནིང་ནི། བགའ། བསྔའ། བདའ། བཞའ། བཟའ། བཤའ། ལྟ་བུ་དང༌།  མཚན་མེད་མ་ནིང་ནི། ཁའ། ཆའ། ཐའ། ཕའ། ཚའ། ལྟ་བུ། རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་སྒྲོས་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི། གོང་གི་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་ཞིང༌། སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་སོ་སོས་རྒྱུ་མཚན་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་ལས་རང་དགར་བབ་ཅོལ་དུ་བརྡོལ་བ་མིན་པས་འདི་ཉིད་འཐད་ཀྱི་གཞན་ནི་གཏི་ཐུག་པའོ་ཞེས་ནམ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། མཁས་པའི་བཞེད་པ་ཀུན་པད་མའི་འདབ་མ་ལྟར་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་ན་རང་ཉིད་མཁས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་གི་ཚུལ་དུ་བརྟག་ཅིང་དཔྱོད་དགོས་པ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་འཁྲིས་པའི་འགན་ཡིན་ནོ།།

གཉིས་པ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ།	གཉིས་པ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསྟན་པ་ལ། 
རྩ་བ་ལས།  དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།།
		  སྔ་མ་གང་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌།།
		   ཕྱི་མ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའོ།། 
	ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྗེས་འཇུག་རྣམས་སྒྲ་དོན་གཉིས་ལས། དོན་གྱི་གནད་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རྗེས་འཇུག་རང་ཉིད་མིང་གཞི་སྔ་མ་གང་ལ་ཞུགས་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་དེས་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་དང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། རྗེས་འཇུག་རང་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱི་མ་མིང་མཐའ་དང་རྣམ་དབྱེ་ཚིག་ཕྲད་རྣམས་རྗེས་འཇུག་གིས་སྒྲ་དོན་གཉིས་ཀྱི་འདྲེན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་སོ།།
	གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་དང་ཕྱི་མ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ།།

སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ།	དང་པོ་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ལ། 
རྩ་བར།      	སྔ་མ་སྔོན་འཇུག་ལྔ་བཞིན་སྦྱར།། 
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྗེས་འཇུག་རྣམས་དོན་གྱི་སྦྱོར་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔ་མ་སྔོན་འཇུག་ལྔ་དགོས་པ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ནི་དུས་འདས་པ་དང་དངོས་པོ་གཞན་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་ཅིང༌། མ་ནིང་འ་ཡིག་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་དང་དུས་ད་ལྟ་བ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དང༌། མོ་ཡིག་ག་ར་ལ་གསུམ་དངོས་པོ་བདག་དང་དུས་མ་འོངས་པར་གོ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིན་ཏུ་མོ་ང་ན་མ་གསུམ་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་ཀུན་ལ་ཆ་མཉམ་པར་འཇུག་གོ། ཞེས་པའོ།།
	དེ་ཡང་རྗེས་འཇུག་གང་ལ་ཞུགས་པའི་མིང་དེས་དངོས་པོ་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕལ་ཆེར་བ་གཙོ་བོར་སྔོན་འཇུག་གི་ནུས་པ་ལ་སྦྱར་ནས་སྟོན་གྱི། རྗེས་འཇུག་རང་གི་ནུས་པ་རྐྱང་པས་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཙམ་མི་མང་ངོ༌། །རྗེས་འཇུག་ལ་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་བསྟན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲུ་ལྟ་བུར་སྔོན་འཇུག་བ་སྦྱར་བས་བསྒྲུ་ཞེས་པར་འགྱུར། དེ་ལ་རྗེས་འཇུག་བ་སྦྱར་ན་བསྒྲུབ་ཅེས་པ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་གཞན་དང༌། དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་འཇུག་ས་སྣོན་པས་བསྒྲུབས་ཞེས་གྲུབ་ཚེ། ཆོས་ལྟ་བུ་བསྒྲུབས་ཚར་བའི་ཁྱད་པར་རམ་དུས་འདས་པ་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར། གོང་གི་བསྒྲུབ་ལ་རྗེས་འཇུག་བ་མ་ཞུགས་ན་དངོས་པོ་གཞན་སྟོན་མི་ནུས། སྔོན་འཇུག་གི་བ་ཡིག་མ་ཞུགས་ན་དུས་འདས་པ་བསྟན་མི་ནུས་ལ། སྔོན་འཇུག་གི་བ་དང་རྗེས་འཇུག་བ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་བསྟན། ཡང་འཇུག་ས་ཡིག་ཞུགས་པས་དུས་འདས་པ་བསྟན་ནོ། །རིགས་པ་དེས་ཕལ་ཆེར་ལ་རིགས་འགྲེ་བར་བྱ་སྟེ། གོ་བདེའི་ཆེད་དཔེར་བརྗོད་ན།
	རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིག་དུས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། བལྟས། བཀས། བསྒྲུབས། བསྒྲིབས། བརྒྱུགས། བསྡིགས། བཅས། བཏུས། བགྱིས། བདམས།  བརྟས། བཀླགས། བཀླུབས། བཀྱིགས། བགོས། བརྔས། བསྔོས། བསྙེག གཏུགས། བདས། བརྡེགས། བསྣུབས། བསྣམས། མནོས། བཙས། གཙེས། གཙུགས། བཛུགས། བཞེས། བཞུས། བཞུགས། བཟོས། བཟས། བཟུངས། བཟླབས། བརླགས། བཤུངས། བཤེས། བསུས། བསངས། གསོབ། བཀོད། བསྐྱོད། བསྐྱེད། བསྐྱུད། བསྐྲད། མཁྱུད། བསྒྱུརད། བཀནད། བཅད། བརྗོད། བརྗེད། བསྙད། གཉིད། མཆོད། བཟུད། སྙེད། གཏད། བསྟོད། གཏུད། འཐད། མཉེད། འཐུད། འདོད། མདུད། གནོད། དཔྱད། མཛད། དམོད། བརྩད། བཙུད། བཞེད། བཞུད། བཞད། བསྒྲད། བཟོད། བཟེད། གཟད། བཤད། བསད། བགྲོད། བགྲད། བཀབ། བཅབ། བཏབ། འཐབ། ལྟ་བུ་སྔོན་འཇུག་ཡོད་པའི་དུས་འདས་པ་དང༌། རྐུས། གས། ཁས། ངུས། ཆས། ཉོས། ཐུགས། ཐོས། དྭངས། སྤོབས། སྤངས། སྤྲོས། སྦས། བབས། མྱོས། སྨྱོས། ཁུས། ཟོས། འོས། རགས། ལོགས། ཤེས། ཆས། གྱོནད། ཉནད། རྟོནད། ཉལད། ངལད། ལྟ་བུ་སྔོན་འཇུག་མེད་པའི་དུས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྗེས་འཇུག་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ།
ཕྱི་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ།	གཉིས་པ་ཕྱི་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་ལ། མིང་མཐའ་དྲག་ཞན་འདྲེན་ཚུལ། རྣམ་དབྱེ་སྔ་ཤུགས་འདྲེན་ཚུལ། དེ་དག་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས།  དང་པོ་མིང་མཐའ་དྲག་ཞན་འདྲེན་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ། 
	རྩ་བ་ལས། 	ཕྱི་མ་དག་གི་འདྲེན་ཚུལ་ནི།།
			ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲངས།།
			མོ་ཡིས་མོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲངས།།
			མ་ནིང་གིས་ནི་མ་ནིང་ངོ༌།།
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྗེས་འཇུག་རྣམས་མིང་གཞི་གང་ལ་ཞུགས་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་རྫོགས་པའི་ཚིག་གྲོགས་ཕྱི་མ་དག་གི་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། དེ་ནི་ཐུགས་ཀ  ཐབ་ཀ ཐད་ཀ་ལྟ་བུའི་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིས་མིང་མཐའ་གཞན་གྱི་མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིག་དྲངས་པ་དང༌། སྙིང་ག དཔྲལ་བ་ལྟ་བུ་རྗེས་འཇུག་གི་མོ་ཡིས་ཚིག་གྲོགས་ཕྱི་མ་མོ་ཡིག་མིང་མཐའ་དྲངས་པ་དང༌། སྐྱེ་ཁ་མ་དང༌། འདའ་ཁ་ལྟ་བུ་རྗེས་འཇུག་མ་ནིང་གིས་ནི་མིང་གཞི་མ་ནིང་དྲངས་ཤིང༌། དེ་ཡང་མིང་སྔ་མའི་རྗེས་འཇུག་དང་ཕྱི་མའི་མིང་གཞིའམ་སྔོན་འཇུག་རྟགས་མཚུངས་པས་རྟགས་མཚུངས་འདྲེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་དུ་མི་ཐེ་བའི་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་ཟེར།
	རིམ་པ་བཞིན་དཔེར་བརྗོད་ན། ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲངས་པ། ཐུགས་ཀ ཐད་ཀ ཐབ་ཀ བཅོས་ཀ དཔྱིད་ཀ རྒྱབ་པ། དགོས་པ། ཀླད་ཀོར། སྐྱོབ་པ། བཀས་པ། བེར་ཀ སྒྲུབ་པ། བརྟས་པ། ཀླན་ཀ ཐོབ་པ། སོས་ཀ ཐལ་ཀ སྲབ་པ། འཇུག་པ། རིན་ཅེན། གྲུབ་པ། ཀྲིགས་པ། ཀློད་པ། ཁྱབ་པ། འཐིགས་པ། ནོད་པ། ཆུབ་པ། ལས་ཀ གནོད་པ། བཀབ་པ། སྐྱེས་པ། ཀླད་པ། བསྒྲུབ་པ། གོམས་པ། རྩོད་པ། བཏབ་པ། དངོས་པོ། བཀྲོད་པ། བསབ་པ། བཅད་པ། ལྕགས་རྟ། བླུད་པ། ལྷོད་པ་ལྟ་བུ། མོ་ཡིས་མོ་ཡི་མིང་མཐའ་དྲངས་པ། སྨྱུག་གུ སྙིང་ག མཁྱེན་རབ། དབྲལ་བ། སྒྱུག་མོ། ཉུང་ངུ༌། དྲང་བ། ཐོག་ག ཆུང་གྲོགས། དྲིལ་བུ། རང་ག་ལྟ་བུ། མ་ནིང་གིས་མ་ནིང་དྲངས་པ། རྒྱ་ཚྭ། ཝ་ཁ། སྐྱེ་ཁ་མ། འདའ་མ། འཆི་ཁ། གོ་ཁ་མ། སྤེ་ཁ་མ། བུ་ཚ། གོ་ཆ། རྒྱ་ཁྱི། རྫ་ཆུ། ལྟ་ཆོག ཐ་ཆུང༌། མདོ་ཆོག རྒྱ་ཐུག ཟ་ཐུ། ལྭ་ཐུང༌། བྱ་ཚང༌། ཨ་ཕ། རྒྱ་ཕིབས། ས་ཕུང་ལྟ་བུ། རྟགས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་མ་ལྟོས་པར་བརྗོད་བདེ་གཙོ་བོར་འདྲེན་པ་ནི། རྟག་པ། བདེན་པ། སྟོན་ཁ། བདུན་ན། གསེར་ཁ། འཚང་ཀ བུམ་པ། ཀ་བ། མཁྱེན་པ། ལྡོག་པ། འཇིག་རྟེན། ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །ཕོ་ཡིས་མོ་དྲངས་པ་དང་མོ་ཡིས་ཕོ་དྲངས་པ། མ་ནིང་གིས་ཕོ་མོ་ཅི་རིགས་དྲངས་པ་འདི་རིགས་ལ་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་ཟེར།
	རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་མཚུངས་དང་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས། རྟགས་མཚུངས་སུ་འཇོག་པ་ལ་གཞན་དག་གིས་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་ཚུལ་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་གནམ་ས་ལྟར་ཤོར་བ་ནི། གོང་གི་རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་བོ་ལ། །ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་ལ་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་ངོས་འཛིན་མཛད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བ་དེའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡིག་མིང་མཐའ་དྲངས།། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་བསྟན་པའི་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་དེ་ཡང་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་འབྱེད་ཚུལ་མི་གཅིག་པས། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྟགས་མཚུངས་དེ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བརྗོད་བདེར་འཇོག་འདུག་ཅིང༌། རང་ལུགས་ཀྱི་རྟགས་དང་མི་མཚུངས་པ་རྣམས་བརྗོད་བདེར་བཤད་ཆོག་པས། དེ་ལས་ལས་སླ་བ་མེད་མོད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མིང་མཐའ་འདྲེན་ཚུལ་ཀྱི་རྣམ་གཞག དེ་ཡང༌། དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྩ་བར་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་མི་གསལ་ཞིང༌། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ཚོས་རང་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་ཕྱེས་པའི་རྟགས་དེ་སྒྲ་དྲག་ཞན་གྱི་རྣམ་གཞག དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ། མིང་གཞན་རྣམ་གཞག་སོགས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པའི་རིགས། གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུའང་བདེན་མོད། དེང་སང་ནི་ཕལ་ཆེར་རང་ཉིད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བའི་འགྲེལ་བ་དེ་ཁོ་ནར་མིག་བཙུམས་ཐལ་སྦྱར་གྱི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མཁས་པའི་གསུང་སྒྲོས་རྣམས་ལ་དངོས་རྟགས་ཀྱི་རིགས་པས་ཟུར་ཙམ་ཡང་དཔྱོད་པ་མི་བྱེད་པར་ལུང་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མང་བར་སྣང་ངོ༌།།

 རྣམ་དབྱེ་སྔ་ཤུགས་འདྲེན་ཚུལ། 	གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་སྔ་ཤུགས་འདྲེན་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། 
	རྩ་བ་ལས། 	མིང་མཐའ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།
			དེ་ཉིད་རང་གི་སྒྲ་མཐུན་པའི།།
			ཆོས་དངོས་ལས་དང་བྱེད་པ་དང༌།།
			སྦྱིན་དང་འབྱུང་ཁུངས་འབྲེལ་བ་དང༌།།
			གནས་དང་བོད་པའི་སྒྲ་ཡང་དྲངས།།
			གཞན་ཡང་སླར་བསླུ་ལྷག་བཅས་དང༌།།
			འབྱེད་སྡུད་བསྣན་དང་བདག་པོ་དང༌།།
			དགག་སྒྲུབ་རྒྱན་དང་དུས་ལའང་འཇུག། 
			དེ་དག་སྔ་ཤུགས་འདྲེན་པས་འབྱུང༌།།
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་མིང་མཐའ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། རྗེས་འཇུག་དེ་ཉིད་རང་གི་རྟགས་མཚུངས་པའམ་བརྗོད་བདེའི་སྒྲ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དངོས་ཏེ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བསྟན་པ་དང༌། གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་དང༌། གསུམ་པ་བྱེད་པ་དང༌། བཞི་པ་ཕན་པའི་དོན་སྦྱིན་ཞེས་པ་དགོས་ཆེད་དང༌། ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་དང༌། དྲུག་པ་འབྲེལ་བ་བསྟན་པའི་སྒྲ་དང༌། བདུན་པ་བརྟེན་གནས་དང༌། བརྒྱད་པ་བོད་པའི་སྒྲ་ཡང་དྲང་བར་བྱ་ཞིང༌། གཞན་ཡང་རྣམ་དབྱེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ཕྲད་སླར་བསྡུ་དང༌། ལྷག་བཅས་དང༌། འབྱེད་སྡུད་དང༌། བསྣན་པ་དང༌། བདག་པོ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང༌། དགག་པའི་སྒྲ་དང༌། མིང་མཐའ་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཚིག་རྒྱན་དང༌། དུས་སྟོན་པའི་ཚེ་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་ལའང་འཇུག་ཅིང༌། དེ་དག་ནི་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་འདྲེན་པས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་སོ།།
	དེ་ཡང་སྔར་སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བར་བཤད་པ་ལྟར་ལ་དོན་གྱི་སྐབས་སུ། རྗེས་འཇུག་ས་ཡིག་གི་མཐར་སུ་དང༌། ག་བ་ད་དྲག་གི་མཐར་ཏུ། ང་ད་ན་མ་ར་ལའི་རྗེས་སུ་དུ། འ་དང་མཐའ་རྟེན་ནམ་རྗེས་འཇུག་མེད་པའི་མཐར་ར་དང་རུ། ན་དང་ལ་ནི་རང་དབང་གི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅིང༌། ཨི་ལྡན་གྱི་སྐབས་ག་ང་གཉིས་ཀྱི་མཐར་གི་དང་གིས། ད་བ་ས་གསུམ་གྱི་མཐར་ཀྱི་དང་ཀྱིས། ན་མ་ར་ལའི་རྗེས་སུ་གྱི་དང་གྱིས། འ་དང་རྗེས་འཇུག་མེད་པའི་མཐར་འི་ཡི་དང་འིས་ཡིས་དང༌། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པའི་ནས་ལས་གཉིས། རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འབོད་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཀྱེ་དང་ཀ་ཡེ་སོགས་འདྲེན་ནོ།།
	གཞན་ཡང༌། རྣམ་དབྱེ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ཕྲད། གོ་སོགས་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་དང༌། ཏེ་སོགས་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲ་དང༌། གམ་སོགས་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་སྒྲ་དང༌། ནི་ཞེས་བསྣན་པའམ་བརྣན་པའི་སྒྲ་དང༌། ནས་ལས་སོགས་དགར་བའི་སྒྲ་དང༌། པ་པོ་བ་བོ་ཅན་ལྡན་མཁན་སོགས་བདག་པོའི་སྒྲ་དང༌། མ་མི་མིན་མེད་སོགས་དགག་སྒྲ་དང༌། བདག་པོ་དང་དགག་པའི་སྒྲ་གསར་དུ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པའི་མིང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་པ་བ་མ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲ་དང༌། ཀྱང་སོགས་ཚིག་རྒྱན་དང་སྡུད་པ་ལའང་འཇུག་པ་སོགས། བརྗོད་དོན་འདྲ་ནའང་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀུན་རྗེས་འཇུག་རང་ཉིད་གང་ལ་ཞུགས་པའི་མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་རང་རང་གི་རྟགས་མཚུངས་དང་བརྗོད་བདེ་ཅི་རིགས་འདྲེན་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ལ་དོན་གྱི་ཐབ་ཏུ། ཕག་ཏུ། ནང་དུ། སྟོད་དུ། བོན་དུ། ལམ་དུ། ཨི་ལྡན་གྱི། ཆོས་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱི། ཐབ་ཀྱི། བདག་གི གང་གི དར་གྱི། གཏན་གྱི། ལམ་གྱི། ཡུལ་གྱི། ཆོས་ཀྱིས། ཁྱོད་ཀྱིས། ཐབ་ཀྱིས། བདག་གིས། གང་གིས། དར་གྱིས། གཏན་གྱིས། ལམ་གྱིས། ཡུལ་གྱིས། ལྟ་བུ་རྣམས་རྣམ་དབྱེའི་རྟགས་མཚུངས་འདྲེན་པ་དང༌། རྗེས་སུ། མཐའ་རུ། བཀའ་ཡི། བཀའ་ཡིས། ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེའི་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་པ་སྟེ། རྣམ་དབྱེ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་ཡིན་པས་སླ་ཞིང༌། ཚིག་ཕྲད་གཞན་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་རྟགས་མཚུངས་དང་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་ཚུལ་རིགས་འགྲེས་ཤེས་དགོས། རྒྱས་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་གཙོ་བོར་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་རྟགས་མཚུངས་དང་བརྗོད་བདེ་འདྲེན་ཚུལ་བཤད་ཀྱི། མིང་མཐའ་སྔ་མའི་ཕྱི་མཐར་དོན་གང་ཞིག་བསྟན་པའི་ཚིག་གྲོགས་ཅི་ཞིག་འཇུག་པའི་སྐབས་དེ་དག་གི་བར་དུ་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་གང་ཞིག་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་ཚུལ་ནི། འོག་ནས་དེ་དག་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།
	འདིའི་ཐད་ཀྱི་རྟགས་འཇུག་རྩ་བར་བསྣན་པ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། གོང་གི་སུམ་ཅུ་པའི་སྐབས་སུ། གང་མིང་མཐའ་དང་མཐུན་པ་ཡི།། བཞི་པ་ལ་ནི་ཨི་སྦྱར་བ།། དགར་དང་བརྣན་པའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར།། ཞེས་ངོས་བཟུང་གི་ར་བརྣན་དུ་འགྲེལ་བཤད་མཛད་ཡོད་ཅིང༌། གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཨ་ཀྱ་ཡོངས་འཛིན་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་དང་མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀའི་རྟགས་འཇུག་འགྲེལ་བར་ར་བརྣན་བྲིས་ཡོད་པ་མ་ཟད། འགྲེལ་བཤད་ཀྱང་ངེས་བཟུང་གི་དོན་དུ་བརྒྱབ་ཡོད། གསེར་ཏོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས་མཆན་འགྲེལ་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ཏུ། རྩ་འགྲེལ་ཕལ་ཆེར་དུ་བསྣན་ཞེས་ཡོད་པ་ཡིག་སྐྱོན་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དབུར་བཀོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྩ་བའི་ནང་དུའང༌། འབྱེད་སྡུད་བརྣན་དང་བདག་པོ་དང༌། །ཞེས་ངོས་བཟུང་གི་ར་བརྣན་འབྱུང༌། འོན་ཀྱང་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོས་ས་མགོ་ཅན་གྱི་བསྣན་ཏེ་བསྐྱར་བསྣན་དང་ཁ་བསྣན་གྱི་དོན་དུ་བཀྲལ་ཏེ། དཔེར་ན། འཆད་པ་འམ་ནི་རྩོད་པ་འམ།། ལྟ་བུ་ཚིགས་བཅད་ཁ་སྐང་བའི་ཆེད་ནི་སྒྲ་ཚིག་བསྣན་པའི་དོན་དུ་བཤད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་དུ་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་བཤད་སྦྱར་མར་བསྣན་ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བས་ཀྱང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་སུ། རྩ་བའི་ཚིག་བཀོད་པར། འབྱེད་སྡུད་བསྣན་དང་བདག་པོ་དང༌།། ཞེས་དང༌། དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང༌། བསྣན་པ་དང༌། ཞེས་བཀོད་འདུག་ལ། བསྟན་འགྱུར་པར་མ་བཞི་ཀའི་ནང་ནའང་ས་བསྣན་རང་དུ་འཁོད་འདུག་པས། འདིའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་བསྣན་པའི་སྒྲ་དང༌། སུམ་ཅུ་པའི་ནི་སྒྲ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བརྣན་པའི་སྒྲ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་མེད་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་དགོས་སོ། །ཁོ་བོ་ནི་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས། བརྣན་དང་བསྣན་གྱི་བར་ལ་སྔ་མ་ངོས་བཟུང་ངམ་ནན་ཏན་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཚིག་ཁ་སྐོང་བྱེད་ཙམ་ཡིན་ཡང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བརྣན་པ་དང་འདྲ་བས་སྔ་མའི་ཁོངས་སུ་ཕྱི་མ་འདུ་བ་གསུངས་པ་ཉིད་ལེགས་བཤད་དུ་གོ།

 དེ་དག་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ། 
	གསུམ་པ་དེ་དག་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ་འཆད་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་དབྱེ་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ་དང༌། རྣམ་དབྱེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྲད་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་རྣམ་དབྱེ་ནང་གསེས་འཇུག་ཚུལ་འཆད་པ་ལ། 
	རྩ་བར། 	དེ་དག་ནང་གསེས་གང་འཇུག་པ།།
			མཐར་སྦྱར་འོག་མའི་མིང་དོན་ལས།།
			སྤྱིར་འཇུག་ཡོད་དམ་བྱེད་པ་ཡོད།།
			དེ་བཞིན་ཆེད་བྱེད་རྟེན་བྱེད་དང༌།།
			ལས་བྱ་བླང་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ།།
			སྔོན་དུ་བོད་པ་གནས་པ་འམ།།
	ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་དེ་དག་གི་ནང་གསེས་གང་དང་གང་ཞིག་འཇུག་པ་ནི། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་འཆད་ན། རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་ས་མིང་ཚིག་སྔ་མ་སོ་སོའི་མཐར་ཏེ་འཕྲོ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྦྱར་རྒྱུའི་འོག་མའི་མིང་ཚིག་གི་སྒྲ་དོན་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་གོང་མའི་མཐར་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་གང་དང་གང་ཞིག་འཇུག་པ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། སྤྱི་འཇུག་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བརྗོད་པའི་མིང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་འཕྲོ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་སྦྱར་བ་ཡོད་ན་མིང་ཙམ་དུ་མི་བསྡད་པར་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ཡང༌། བོད་སྐད་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲད་རྣམ་གསལ་ཅན་མེད་སྟབས། མིང་ཙམ་ལས་ལོགས་སུ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པས་མིང་དེ་ག་རང་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ལ་སྤྱིར་འཇུག་ཅེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རྣམ་དབྱེ་ལྷག་མ་རྣམས་དང་ཚིག་ཕྲད་ཀུན་སྦྱར་སའི་སྤྱི་ལ་འཇུག་པའམ། སྦྱར་རྒྱུའི་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་སྤྱིའམ་ཀུན་ལ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འཇུག་པས་ན་སྤྱིར་འཇུག་ཅེས་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་ནི་འོག་མ་སྡུད་པའི་ཚིག་གོ། མིང་དེའི་མཐའ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དབང་བསྐུར་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་གིས་གང་ཞིག་བྱས་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡོད་ན། བུམ་པས་དབང་བསྐུར་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་འཇུག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མིང་དེའི་མཐར་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡོད་ན། བུམ་པ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་འཇུག་པ་དང༌། ཚིག་དོན་འོག་མར་ཆུ་ཡོད་ལྟ་བུ་བརྟེན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡོད་ན་བུམ་པ་ལ་ཆུ་ཡོད་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་དང༌། ཆུ་བླུག་ལྟ་བུ་ལས་སུ་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡོད་ན་བུམ་པ་ལ་ཆུ་བླུག་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་དང༌། བདུད་རྩི་བྱུང་ལྟ་བུའི་བླང་བ་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡོད་ན། བུམ་པ་ལས་བདུད་རྩི་བྱུང་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་དང༌། ཚིག་དོན་འོག་མ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆུ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན། བུམ་པའི་མཆུ་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་དང༌། སྔོན་དུ་བོད་པར་འོས་པའི་སྒྲ་གནས་པའམ་ཡོད་ན། ཀྱེ་བུམ་མཁན་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་བོད་པའི་སྒྲ་འཇུག་ཅིང༌། དེ་ཡང་བོད་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་དེ། འམ་ཞེས་པ་ནི་འོག་མ་སྡུད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དོ།།
	གོང་གི་མིང་མཐའ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི།། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་དང་ཚིག་ཕྲད་གཞན་ཡང་བཤད་པ་དང༌། འདིར་སྤྱིར་འཇུག་ཡོད་དམ་བྱེད་པ་ཡོད།། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་འཆད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྔ་མས་མིང་ཚིག་སྔ་མའི་མཐའི་རྗེས་འཇུག་གི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ནུས་པས། རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་རྣམས་རྟགས་མཚུངས་དང་བརྗོད་བདེ་གང་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་འདྲེན་ཚུལ་འཆད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཚིག་དོན་འོག་མའི་ནུས་པས་མིང་མཐའ་སྔ་མ་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཚུལ་འཆད་བྱེད་ཡིན་པས་སོ།།
	རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འདྲེན་ཚུལ་བསྟན་པའི་རྩ་ཚིག་སྐབས་པྲ་ཏིའི་བཤད་སྦྱར་མར། སྔོན་དུ་བོད་པ་གནས་པ་འམ།། ཞེས་དང༌། དེའི་ཐད་ཀྱི་རྗེ་ཞྭ་དམར་བ་ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རབ་གསལ་སྣང་བ་ལས། མིང་གི་སྔོན་དུ་བོད་པའི་སྒྲ་ཀྱེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན། རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཀྱེ་ལྷ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་དོན་འབྱོར་ཞིང་གོ་བདེ་བར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་རྟགས་འཇུག་གི་རྩ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ། སྔོན་དུ་འོས་པ་གནས་པ་འམ།། ཞེས་བྲིས་པའང་སྣང་ཞིང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པས། སྔོན་དུ་འབོད་པ་འོས་པའི་མིང་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཡོད་ན། དེ་ལའང་ལས་བཅོལ་རྒྱུ་ལྟ་བུ་འབོད་པ་འོས་པའི་དོན་ཡོད་ནའང་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་འཇུག་ཅིང༌། འབོད་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བདུད་རྩི་མ་ཀྱེ་བདག་ལ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། འགྱུར་བ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཞེས་པ་གནས་པའི་དོན་ལ་འབྲུ་བསྣན་ཞིང་འབོད་རྒྱུའི་མིང་དེ་འོག་མར་འབོད་སྒྲ་འདྲེན་དགོས་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ། པྲ་ཏིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ་ལས། རྣམ་དབྱེ་དག་གི་དོན་ཅན་ཕྱི་མ་ཡོད་ཚེ། དེའི་སྔོན་དུ་རྣམ་དབྱེ་གནས་པ་འོས་པའམ་རྣམ་དབྱེ་ནང་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡང༌། ཞེས་ཚིག་རྐང་འདི་ཉིད་ཚིག་ཕྲད་གཞན་འཆད་པའི་དོན་དུ་འབྲི་སྣོན་ཞིང༌། རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འདྲེན་པའི་དོན་དུ་མ་བཀྲལ་བ་ནི། རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འབོད་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་དང་པོ་ལས་ལོགས་སུ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་འདྲ་མོད། དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་ཅིང༌། ཚིག་གི་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་སྐབས་པྲ་ཏིའི་བཤད་སྦྱར་མར། སྔོན་དུ་བོད་པ་གནས་པའམ།། ཞེས་པར་ཞིབ་ཏུ་མ་གཟིགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོགས་སོ།།
	དང་པོ་རྣམ་དབྱེ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལ་རྣམ་དབྱེ་ཟེར་ཞིང༌། དེ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ངོ་བོ་ཙམ་བསྟན་པ་ནི། མིང་དེའི་གདགས་གཞིའི་ངོ་བོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལ་གོ་དགོས་ཏེ། ལེགས་སྦྱར་དུ་མིང་རྐྱང་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཞུགས་པས་མིང་ཙམ་དུ་མི་བསྡད་པར་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ཡང༌། བོད་སྐད་དུ་མིང་ཙམ་བརྗོད་པ་དེ་ག་རང་རྣམ་དབྱེ་དང་པོར་འཇོག་དགོས་པས། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་སྒྲ་དེས་བརྗོད་གཞི་བུམ་པ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ནི། ལས་དང་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་གཙོ་བོ་ལས་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པར་ཆུ་བླུགས་ལྟ་བུ། རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་སྒྲ་ནི། བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་གཉིས་རྣམ་པ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་གཙོ་ཆེ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པས་དབང་བསྐུར། ལྟ་བུ། རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་དགོས་ཆེད་ནི། བྱ་བ་དང་དགོས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་གཙོ་ཆེར་དགོས་པ་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད། ལྟ་བུ། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ནི། གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་གཙོ་ཆེར་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ལས་ཆུ་བླངས། ལྟ་བུ། རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ་ནི། གང་ལ་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་དང་དེ་ལ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་གཙོ་ཆེར་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པའི་མཆུ། ལྟ་བུ།
རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་བརྟེན་གནས་ནི། གང་ལ་བརྟེན་པའི་གཞི་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་གཙོ་ཆེར་གང་ལ་བརྟེན་པའི་གཞི་དང་ཉེ་བའི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ལ་ཆུ་ཡོད། ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་ཡོད། ལྟ་བུ། རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འབོད་སྒྲ་ནི། འབོད་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་སྦྱར་བ་ལས་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ལོགས་སུ་མེད་པས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་དབྱེ་བདུན་ཞེས་བགྲངས་པའང་ཡོད་ལ། དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་གཅིག་ཚིག་སྦྱར་བའི་རྣམ་དབྱེ་བདུན། གཉིས་ཚིག་སྦྱར་བའི་རྣམ་དབྱེ་བདུན། མང་ཚིག་སྦྱར་བའི་རྣམ་དབྱེ་བདུན་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་བདུན་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང༌། དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་ན། བུམ་པ་ཉིད་ཅེས་པ་གཅིག་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དང༌། བུམ་པ་དག་ཅེས་པ་གཉིས་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ། བུམ་པ་རྣམས་ཞེས་པ་མང་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་སྟེ། དེས་རྣམ་དབྱེ་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ་དགོས།
	གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྲད་ནང་གསེས་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ། 
	རྩ་བར། 	གཞན་ཡང་ཚིག་དོན་འོག་མ་ལས།།
			བསྡུ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་པ་དང༌།།
			གོང་མ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ།།
			རྣམ་གྲངས་དག་ནི་བཀོད་པ་ལས།།
			བསྐྱར་བ་ཡོད་དམ་མེད་པ་དང༌།།
			ཕོ་སྒྲ་དང་ནི་མོ་སྒྲ་དག།
			མིང་གི་མཐའ་ན་ཡོད་མེད་དང༌།།
			རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང༌།།
			དོན་ལ་བསྙེགས་པ་ཡོད་མེད་དང༌།།
			བསྟན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་དང༌།།
			ཚིག་དོན་རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་ཀྱིས།།
			དེ་དག་ནང་གསེས་རྣམ་པར་དབྱེ།།
	རྣམ་དབྱེ་ནང་གསེས་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཚིག་ཕྲད་ནང་གསེས་གང་དང་གང་ཞིག་འདྲེན་པ་ནི། བསྡུ་བ་དང༌། བསྐྱར་བ། བདག་སྒྲ། དགག་སྒྲ། ཚིག་རྒྱན། ལྷག་བཅས། རྫོགས་ཚིག་སྟེ། བདུན་པོ་དེ་དག་ནང་གསེས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཚུལ་རིམ་པ་བཞིན་འཆད་ན།
	དང་པོ་བསྡུ་བ་ནི། ཚིག་དོན་འོག་མ་ལས་ལྷ་ལྡན་གྱི་བར་ལྟ་བུ་བསྡུ་རྒྱུ་ཡོད་ན་མིང་སྔ་མའི་མཇུག་ཏུ་སྡུད་པའི་སྒྲ། ནས་དང༌། དང་སོགས་འདྲེན་ཏེ། རྒྱ་གར་ནས་ལྷ་ལྡན་བར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟ་བཅས་པ་ལྟ་བུའི་དང་སྒྲ་དང༌། ང་ཡང་འགྲོ་ལ་ཁྱེད་ཀྱང་ཕེབས་ཏེ་ཁོའང་འཁྲིད་ལྟ་བུའི་ཡང་ཀྱང་འང་རྣམས་ཀྱང་སྡུད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དམ་ནི་གདམ་ངའི་འབྱེད་པའི་ཕྲད་དོ།། ཚིག་དོན་སྔ་མའི་འཕྲོས་དོན་ལྷག་མ་བསྡུ་རྒྱུ་མེད་ན་ལྷ་ལྡན་ནོ། །འབྲས་སྤུངས་སོ། །ལྷའོ། །ངའོ། །ལྟ་བུ་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་འདྲེན་པ་དང༌། ཚིག་དོན་གོང་མ་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དོན་ཕྱི་མ་རྣམས་འདྲེན་ཏེ། དཔེར་ན། ཇི་སྙེད་སྟོན་པ་དེ་སྙེད་འཛམ་བུ་གླིང༌། །ལྟ་བུ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་དེ་སྙེད་དང༌། ཇི་སྲིད་བསྟེན་པ་དེ་སྲིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ལྟ་བུ་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་དེ་སྲིད་དང༌། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ལྟ་བུ། ཇི་ལྟར་གྱིས་དེ་ལྟར་དང༌། ཇི་ཙམ་སློབ་ན་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ལྟ་བུ། ཇི་ཙམ་གྱིས་དེ་ཙམ་དང༌། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་སྐད་བདག་ཀྱང་སྒྲུབ། །ལྟ་བུ། ཇི་སྐད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དང༌། 
			གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི།།
			ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།།
			དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི།།
			ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།
	ལྟ་བུ་གང་ཕྱིར་གྱིས་དེ་ཕྱིར་དང༌། ཅི་སླད་ཅེ་ན་འདིར་བཤད་ཀྱི། །དེ་སླད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་པ་འཚལ། །ལྟ་བུ་ཅི་སླད་ཀྱིས་དེ་སླད། ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། ། འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ལྟ་བུ་ཅི་འདྲས་དེ་འདྲ་དང༌། གང་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ཡིན་ནོ།  །གགང་ཡིན་གྱིས་འདི་ཡིན་འདྲེན་པའོ།། 
	གཉིས་པ་བསྐྱར་བ་ནི། མིང་དང་ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་དག་ནི་བཀོད་པ་ལས། ཚིག་བསྐྱར་བ་དང༌། དོན་བསྐྱར་བ་དང༌། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བསྐྱར་ན་ཡང་ཚིག་གི་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་ཟློས་སྐྱོན་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་སྦྱར་རྒྱུ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། དང་པོ་དོན་བསྐྱར་བ། སངས་རྒྱས་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའམ། སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའམ། རྐང་གཉིས་གཙོ་བོའོ། །རི་བོང་ཅན་ནམ་མཚན་མོའི་མགོན་ནི་ཟླ་བའོ། །ལྟ་བུ་དང༌། 
			ཀུན་ཕན་བསིལ་ཟེར་རབ་རྒྱས་ཤིང༌།།
			ཆུ་གཏེར་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས།།
			འོད་དཀར་ཆ་ཤས་རྣམ་པར་འཕེལ།།
			ཉ་རྒྱས་ཟླ་བའི་ལང་ཚོ་བརྟས།།
	ལྟ་བུའི་རྒྱས་དང༌། རྫོགས། འཕེལ། གང༌། བརྟས་རྣམས་བརྗོད་བྱ་ཟླ་བ་གཅིག་པོའི་ཆ་ཤས་འཕེལ་བ་ལ་འཇུག་པས་ཚིག་ཐ་དད་ཅིང་དོན་བསྐྱར་བ་དང༌། གཉིས་པ་དོན་བསྐྱར་བ་ནི། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ལེགས་པར་གསུངས།།
			ལྡེམ་ཀུན་ཏུ་ལྡེམ་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡེམ།
			གདོང་གི་རྨ་ཤུལ་དཔའ་བོའི་རྒྱན།།
			བྲང་སྐྱེས་ནུ་འབུར་མཛེས་མའི་རྒྱན།།
			འཁོར་ལོའི་ལག་ལྡན་རྫི་བུའི་རྒྱན།།
			གནས་ལྔ་མཁྱེན་པ་མཁས་པའི་རྒྱན།།
	ལྟ་བུ། །ལེགས་སོའི་སྒྲ་འདྲ་ཡང་དོན་ལེགས་སོ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དང༌། ལྡེམ་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ལ་གོ་ཞིང༌། དེ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་རྒྱན་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་གདོང་གི་རྨ་ཤུལ་དང༌། ནུ་འབུར། ངང་པ། རིག་པའི་གནས་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཡིན་པས་གོ་དོན་ཐ་དད་ཅིང་རྒྱན་ཞེས་ཡང་ཡང་བསྐྱར་བས་ཚིག་བསྐྱར་བ་དང༌། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བསྐྱར་བ་ནི། སྐོར་ཞིང་སྐོར་ཞིང་སླར་ཡང་དེ་རུ་སླེབས། །ལྟ་བུ་ཚིག་སྐོར་ཞེས་ཡང་ཡང་བསྐྱར་བ་དང༌། སྔར་སླེབས་ས་དེར་ཡང་སླེབས་པ་བསྟན་པས་དོན་བསྐྱར་བ་ཡིན་ལ། དེས་མཚོན་ནས།
			དད་ཅིང་དད་བཞིན་དྲིས་པ་ན།།
			དགྱེས་ཤིང་དགྱེས་བཞིན་གསུང་ལན་འབྱོར།།
			གྲོས་ཤིང་གྲོས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་པས།།
			དོན་དེ་དོན་བཞིན་ཤེས་པ་བྱུང༌།།
	ཞེས་དད་དགྱེས་གྲོས་དོན་གྱི་ཚིག་བསྐྱར་ཞིང་གང་ཞིག་བསམ་པའི་དྲི་བ་དང་དེའི་ལན་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ་བབ་པས་དོན་བསྐྱར་བ་དང༌། 
			གྲོགས་ཁྱེད་དྲན་ཅིང་དྲན་བཞིན་དུ།།
			སེམས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར།།
			ཡིད་ངོས་རྟག་ཏུ་གསལ་བཏབ་པའི།།
			ཝ་ལེར་སེམས་ཀྱི་ངོས་སུ་འཆར།།
ལྟ་བུ་ཚིག་བསྐྱར་བ་མ་ཟད་རྟག་ཏུ་སེམས་ལ་དྲན་ཚུལ་གྱི་དོན་ཡང་ཡང་བསྐྱར་བ་དང༌། 
			གནས་ལྔ་ཤེས་བྱ་ཀུན་མཁྱེན་པའི།།
			མཁྱེན་རབ་འོད་ཞགས་བསྲེངས་པ་ཡིས།།
			ཆོས་ཀུན་མཁྱེན་པའི་རྩལ་རྫོགས་པ།།
			མཁྱེན་པའི་གཏེར་དེའི་མཁྱེན་རབ་ཟབ།། ལྟ་བུ།།
	མཁྱེན་ཞེས་པ་ལྔ་ཡོད་པས་ཚིག་བསྐྱར་ཞིང༌། ཤེས་བྱ་ཀུན་དང་ཆོས་ཀུན་ཞེས་དོན་བསྐྱར་བས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བསྐྱར་བ་སྟེ། ཚིག་བསྐྱར་བ་དང་དོན་བསྐྱར་བ༌། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བསྐྱར་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་བཟློས་པའི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བ་ཞིག་དགོས། དམ་ནི་གདམ་ངའི་འབྱེད་པའོ། །ཚིག་དང་དོན་གང་ཡང་བསྐྱར་རྒྱུ་མེད་ན། 
			རྟ་ལྗང་རྨིས་སྒྲ་རྡུང་བ་ཡིས།།
			གེ་སར་གཉིད་ལས་སད་པ་དང༌།།
			འདབ་སྟོང་ཟེ་བ་དགོད་པ་ཡིས།།
			ཟིར་ཟིར་བུང་བས་གླུ་དབྱངས་ལེན།། 
ལྟ་བུ། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་བསྐྱར་བ་མེད་པ་དང༌། 
	གསུམ་པ་བདག་པོའི་སྒྲ་འདྲེན་ཚུལ་ནི། མིང་གི་ཆ་ཤས་ལ་གསར་དུ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕོ་སྒྲ་སྟེ་པ་པོ་ཅན་སོགས་དང་ནི་མོ་སྒྲ་མ་མི་སོགས་མིང་གི་མཐའ་ན་ཡོད་པ་དཔེར་ན། གསར་པ། རྙིང་པ། ཐོ་བ། ཟླ་བ། རི་བོ། ཆུ་བོ། མཐོན་པོ། རིང་པོ། ཤིང་ལོ་ཅན། གངས་ཅན། ཉི་མ། སྨྱུག་མ། རི་མོ། སྔ་མོ། རྣམས་ནི་མིང་མཐའ་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲར་འགྱུར་རོ།། མིང་གི་ཕྱི་མར་བདག་པོའི་སྒྲ། པ། བ། པོ། ཅན་སོགས་དང༌། མོ་སྒྲའམ་དགག་པའི་སྒྲ་མ་མི་མིན་མེད་སོགས་མེད་པ་ལ་དེ་དག་གསར་དུ་སྦྱར་བ་ཡོད་ན། ཆོས་པ། ལྷ་ས་བ། ཟ་བ་པོ། བཤད་མཁན་ལྟ་བུ་མིང་སྔ་མ་དེ་ཉིད་བདག་པོ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲར་འགྱུར་བ་དང༌། 
	བཞི་པ་དགག་པའི་སྒྲ་འདྲེན་ཚུལ་ནི། བུམ་པ་དང་ཀ་བ་ལྟ་བུར་མོ་སྒྲ་གསར་དུ་སྦྱར་བ་ཡོད་ན། བུམ་པ་མེད། ཀ་བ་མིན། ལྟ་བུ་མིང་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དགག་པའི་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།། དང་ནི་འོག་མ་སྡུད་པའོ།།  
	ལྔ་པ་ཚིག་རྒྱན་འདྲེན་ཚུལ་ནི། མིང་མཐའ་ཕྱི་མའི་འཕྲོར་སྦྱར་རྒྱུའི་ཚིག་གི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ། ཀྱང༌། ཀུན་ཏུ། རབ་ཏུ། སོགས་ཀྱི་ཕྲད་རྣམས་ལའང༌། དོན་ལ་སྙེགས་པ་སྟེ་དོན་ལོགས་སུ་བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་ན། དཔེར་ན། ས་ཆེན་འདི་ནི་གཡོ་ཞིང་རབ་ཏུ་གཡོ།། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་གྱུར་ཏོ་སྐད།། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ལེགས་པར་གསུངས།། མཁས་ཀྱང་མཁས་ལ་བཙུན་ཀྱང་བཙུན།། ལྟ་བུར་གཡོ་བ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དང༌། ལེགས་སོ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་བསྟན་པ་དང༌། མཁས་པ་མ་ཟད་བཙུན་པ་ཡང་སྡུད་པའི་ཆེད། རབ་ཏུ། ཀུན་ཏུ། ལེགས། ཀྱང༌། སོགས་ངེས་པར་དུ་སྦྱར་དགོས་ལ། དོན་གཞན་བསྟན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཚིགས་བཅད་ཁ་སྐོང་བའི་ཆེད་ཙམ་དུ་སྦྱར་བ་དཔེར་ན། 
			རབ་ཡངས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཁང་ལ།།
			རབ་མཛེས་ཟླ་བའི་བཞིན་རས་འཛུམ།།
			རབ་དང་ཕུལ་བྱུང་བརྩེ་བའི་མདངས།།
			རབ་དྭངས་སྙིང་གི་མཚོ་རླབས་འཕྱོ།། ལྟ་བུ་དང༌། 
	ཁྱོད་ཞལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་འཛུམ་བག་གིས། །བདག་ཡིད་བརྟན་པོའི་གོ་སྐབས་ཀུན་ནས་བཅོམ། །ལྟ་བུའི་རབ་དང༌། ཕུལ་བྱུང༌། རབ་མཛེས། རབ་ཡངས། རབ་ཏུ། ཀུན་ནས་རྣམས་ཚིགས་བཅད་ཁ་སྐོང་བ་དང་ཚིག་མཛེས་པའི་ཆེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་གང་ཡང་བསྟན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་འབྲི་དགོས་པ་འདྲ་ཞིང༌། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཆ་དེ་ཤིན་ཏུ་བདེན། ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་ནི་ཚིག་རྒྱན་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་གཞན་གང་ཡང་མི་བསྟན་ཅིང༌། ཚིགས་བཅད་ཁ་སོྐང་ཆེད་ཙམ་དུའང་མི་འགྲོ་བས། འདི་རིགས་ཀྱི་ཚིག་རྒྱན་རྣམས་བྲིས་ཀྱང་རུང་ལ་མ་བྲིས་ན་ཡང་ཆོག་པ་ཡིན་ནོ།། དང་ནི་འོག་མ་སྡུད་པའོ།།
	དྲུག་པ། ལྷག་བཅས་འདྲེན་ཚུལ་ནི། མིང་སྔ་མའི་མཐར་བསྟན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་ན། མིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་བསྒྲུབས་ཏེ་གྲུབ། བཤད་དེ་གོ། ཉན་ཏེ་གོ། དེད་དེ་བྲོས། ཡར་ལངས་ལ་གད་བརྒྱབ། ཟས་ཟ་ནས་གཏམ་བཤད། སོང་ཞིང་སླེབས། ལྟ་བུའི་ཏེ་དེ་སྟེ་གསུམ་དང༌། ལ་ནས། ཅིང་ཞིང་ཤིང༌། སོགས་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་རྣམས་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང༌། 
	བདུན་པ་རྫོགས་ཚིག་འདྲེན་ཚུལ་ནི། བསྟན་བྱ་ལྷག་མ་མེད་ན་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་དེ་དག་སྦྱར་མི་རུང་བ་དང༌། སྐབས་བབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་རེ་ཞིག་རྫོགས་ན། ལེགས་སོ།། བསྒྲུབས་སོ།། མཐོང་ངོ༌།། ལྟ་བུའི་གོ་སོགས་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་རྣམས་སྦྱར་དགོས་པ་དང༌། ཚིག་དོན་རྫོགས་པའི་སྐབས་ལས་མ་རྫོགས་ན་སླར་བསྡུའི་སྒྲ་རྣམས་སྦྱར་མི་རུང་ངོ། མདོར་ན་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་གང་ཞིག་སྦྱར་བ་འོས་མིན་ལ་སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་དེ་དག་ནང་གསེས་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་ཅིང་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱའོ།།
	ཚིག་ཕྲད་ཅེས་པ་ནི། ཚིག་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་དུ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བའི་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལ་ཟེར། ཡང་ན་ཚིག་སྔ་ཕྱི་ཆ་འཕྲོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལ་ཟེར། དེ་ལ་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ནང་གི་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འབུར་དུ་བཏོན་པ། སྡུད་པ། ལྷག་བཅས། འབྱེད་པ། ལྷག་བཅས། འབྱེད་པ། སླར་བསྡུ་དང༌། ཚིག་རྒྱན། དགར་བ། བརྣན་པ། ཅིང་སོགས་ཕྲད་གཅིག་འདུས་ཅན་དང༌། དེ་ན། འོ་ན། གང་ཞིག གང་ལ་ལྟ་བུ་ཕྲད་གཉིས་འདུས་ཅན་དང༌། དེ་ལྟ་ན། གལ་ཏེ་ན། དེ་བས་ན། དེ་ཡི་ཕྱིར། ལྟ་བུ་ཕྲད་གསུམ་འདུས་ཅན་དང༌། དེ་ལྟ་ན་འང་ལྟ་བུ་ཕྲད་བཞི་འདུས་ཅན་སོགས། སུམ་ཅུ་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང༌། བོད་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ནི་པཱ་ཏན་དང་དོན་མི་འདྲ་སྟེ། ནི་པཱ་ཏན་ཞེས་པ་སྒྲ་ཐད་བསྒྱུར་བྱས་ན་ངེས་ཚིག་གམ་མི་ཟད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང༌། བོད་སྐད་ལ་ངེས་ཚིག་དང་མི་ཟད་པའི་སྒྲ་ཡོད་ཚད་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ། སྭར་དང་སྭསྟི་ལྟ་བུ། ནི་པཱ་ཏན་ལ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་སྐད་དུ་མཐོ་རིས་དང༌། བདེ་ལེགས་ཞེས་པར་འགྱུར་བས། དེ་གཉིས་ངེས་ཚིག་ཙམ་མ་གཏོགས་ཚིག་ཕྲད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་པཱ་ཏན་ཞེས་པ་ཚིག་ཕྲད་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལེགས་སྦྱར་ལ། ཙ་བཱ། ཨེ་བ། ལ་སོགས་པའི་ནི་པཱ་ཏན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཚིག་ཕྲད་དུ་འབྱུང་བ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིན་གྱི། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ནི་པཱ་ཏན་དང་ཚིག་ཕྲད་གཉིས་ཡིན་ཆ་མཉམ་དུ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ།། 
	བོད་སྐད་ཐོག་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་ཡིན་ལ་ཚིག་ཕྲད་མིན་པའི་མུ། ཀྱང་དང་འང་ལྟ་བུ་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་ལ་རྣམ་དབྱེ་མིན་པའི་མུ། གི་དང་གྱི་ལྟ་བུ་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་མུ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
	སླར་བསྡུ་ནི། རང་གི་ཚིག་གྲོགས་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་བའམ་སླར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྲད་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ལེགས་སོ།། ལྟ་བུ། 
	དེ་ཉིད་ནི། ཕྲད་རང་ཉིད་སྦྱར་ས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་ཕྲད་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། བ་ལང་ལ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་མེད། མི་རྟག་པའི་སྟེང་ལ་བྱས་པ་ཡོད། ལྟ་བུ། འདི་དང་མདུན་ལྕོག་སྟེང་དུ་དཀར་ཡོལ་ཡོད་ཚུལ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ། མི་རྟག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ག་རང་བྱས་པ་ཡིན། མདུན་ལྕོག་གི་ངོ་བོ་དཀར་ཡོལ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། འདིས་མཚོན་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡག་ལ་གཡག་མ་ཡིན་པ་མེད་ཅེས་པའི་ལ་སྒྲ་དེ་ཉིད་དང༌། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡག་ལ་རྭ་ཡོད་ཅེས་པའི་ལ་སྒྲ་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པར་འགྱུར་ཚུལ་་སོགས་ཚད་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོ་སྣང་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གནད་འདི་ཤེས་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡག་མགོ་ཆོས་ཅན། གཡག་མ་ཡིན་ཏེ། མགོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་འདིའི་ཚིག་སྤྱི་ལ་རྨོངས་པའི་དྲྭ་བ་རང་ཆོད་དུ་འགྲོ་ངེས་ཡིན། ཚད་མ་རིག་པ་ལ་བློ་ཁ་ལེགས་པ་མ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ན་ལ་གཉིས་དེ་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཐུགས་ཁག་མེད་དོ།།
	ཚེ་སྐབས་ནི། དུས་ཙམ་བསྟན་པའི་ཕྲད་དེ། ལོ་དྲུག་ལ་དཀའ་བ་སྤྱད། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དང་སངས་རྒྱས། ལྟ་བུ། 
ཚིག་རྒྱན་ནི། མཐུན་པའམ་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་མཛེས་པ་བྱེད་པའི་ཕྲད་དེ། དཔེར་ན། མདོག་ཀྱང་ལེགས་ལ་དབྱིབས་ཀྱང་མཛེས། ལྟ་བུ་མཐུན་པའི་ཚིག་རྒྱན་དང༌། དགྱེས་ཞལ་འཛུམ་ཡང་བདུད་དཔུང་ཟ། ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་རྒྱན་ཡིན་ནོ།།
	སྡུད་པ་ནི། རྣམ་གྲངས་དུ་མ་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་སྟེ། དཔེར་ན། སེམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་བསྐྱེད་པའང་ཡིན། གཟུགས་སམ་སྒྲ་ནི་འདོད་ཡོན་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་ནི་བསླབ་པར་བྱ་བའོ།། གཟུགས་ལས་སྩོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ། མགོ་ནས་འཇུག་བར། རྒྱ་གར་ནས་རྒྱ་ནག་བར། ལྟ་བུ། 
	ལྷག་བཅས་ནི། བསྟན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཚོགས་གསོག ཡར་ལངས་ནས་གད་བརྒྱབ། ལྟ་བུ། 
	འབྱེད་པ་ནི། གཞི་གཅིག་ལས་དབྱེ་བ་དུ་མ་འབྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ། བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་མོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་སོ།། ལྟ་བུ། 
	བརྣན་པ་ནི། ནན་ཏན་དུ་ངོས་བཟུང་བའི་ཕྲད་དེ། དཔེར་ན། ཁྱོད་ནི་བླ་མ་ཁྱོད་ནི་ཡི་དམ་ཁྱོད་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྟེ།། ལྟ་བུ། 
	དགར་བ་ནི། དགར་གཞི་ལས་དགར་ཆོས་ལོགས་སུ་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ། སེམས་ནི་སེམས་བྱུང་ལས་གཞན་ནོ།། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བཟང༌། ལྟ་བུ། 
	བདག་པོ་ནི། གང་ཟག་བསྟན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ། དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་པ། ལྷ་ས་བ། ཆོས་གོས་ཅན། འབྱོར་ལྡན། ཤིང་མཁན། རྒྱལ་མོ། རྒྱ་བོ། རྒྱལ་པོ། ལྟ་བུ།
	དགག་པ་ནི། མོ་སྒྲ་མིང་གི་ཆ་ཤས་སུ་སྔར་མེད་གསར་སྦྱར་གྱི་ཚིག་ཕྲད་དམ། ཡང་ན། རང་ཉིད་གང་ལ་འཇུག་པའི་མིང་དེས་དོན་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བསྟན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ། དཔེར་ན། མ་འགྲོ་ མི་འདུག ལྟ་བུ། 
	སྤྱི་སྒྲ་ནི། བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་དམིགས་ཀྱིས་མ་བསལ་བར་དེའི་རིགས་སམ་སྤྱི་ཙམ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དེ། དཔེར་ན། གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང༌།། ལྟ་བུ། 
	དེ་སྒྲ་ནི། རིང་བ་དང༌། ལྐོག་གྱུར། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ། ཐ་སྙད་གསུམ། དངོས་པོ་བཞི་ལ་འཇུག
	འདི་སྒྲ་ནི། ཉེ་བ་དང་མངོན་འགྱུར། ད་ལྟ་བ་བཅས་ལ་འཇུག དེས་མཚོན་ནས་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་ནི་ཕྲད་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། དཔེར་བརྗོད་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ། 
	འདིར་ཕྲད་དུ་མ་འདུས་པའི་དཔེ་རྣམ་གསལ་ཅན་འགའ་ཞིག་བགྲང་ན། གང་དག ཅེ་ན། དེ་ནི། ད་ནི། ཚེ་ན། ཞེ་ན། ཅེའོ། ཞེའོ། ཤེའོ། དེ་སླད། ཇི་ལྟར། དེ་ལྟར། གང་ན། དེ་ན། གང་ཡང༌། དེ་ཡང༌། འདི་ཡང༌། གང་ཞིག གང་ལ། ཅི་ཡང༌། འོན་ཀྱང༌། ལྟ་བུ་ཕྲད་གཉིས་འདུས་ཅན་དང༌། 
	གང་གི་ན། སུ་ཞིག་གོ། ཇི་ལྟར་ན། གང་སུ་དག ཅི་ཞེ་ན། ཅི་ཞིག་ལྟ། གང་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་ན། གང་ལ་ཅི། ཅན་ཞིག་སུ། དེ་ལྟ་ན། འོ་ན་ཡང༌། གང་ལ་ལ། ཅི་ལ་ཡང༌། སུ་ཞིག་ཀྱང༌། དེ་དག་ཀྱང༌། ལྟ་ཅི་ཞིག ལྟ་བུ་ཕྲད་གསུམ་འདུས་ཅན་དང༌། 
	ཇི་སྙེད་སུ་དག གང་ན་སུ་ཞིག གང་དང་གང་ལ། དེ་དང་དེ་ལ། ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད། གང་ཞིག་གང་གི་ ཡང་ནས་ཡང་དུ། སུ་དང་གང་ལ། གང་གང་དེ་ནི། དེ་དང་དེ་ནི། ཅི་སླད་ཅེ་ན། འདི་ཞེས་ཞེའོ། དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། ཅི་སྙམ་ན་སྟེ། དེ་ཅི་སྟེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད། དེ་ཙམ་ལ་ནི། ཅི་ཞིག་ལའོ། ལྟ་བུ་ཕྲད་བཞི་འདུས་ཅན་དང༌། 
	ཇི་སྙེད་སུ་དག་ལ། གང་དང་གང་ཞིག་གི་ དེ་དང་དེ་ལ་ནི། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟེ། གང་ན་སུ་ཞིག་གོ དེ་དང་དེ་རྣམས་ནི། ཅི་ཞིག་ལྟ་ཡང་སྙམ། གང་གི་ཚེ་ན་ནི། འདི་ནི་ཅི་ཞིག་གོ་ དེ་སེྙད་ཙམ་འདི་དག ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་ཀྱི། གང་གིས་གང་ཞིག་ལ། སུ་དང་ཅི་ཞིག་གིས། ལྟ་བུ་ཕྲད་ལྔ་འདུས་ཅན་དང༌། 
གང་དང་གང་གི་ཚེ་ན། འདི་དག་ནི་ཅི་ཞིག་གོ་ སུ་ཞིག་གང་ལ་ལྡན་ནམ། སུ་ཞིག་དེ་བཞིན་སྙམ་ན། གང་དུ་སུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ལ་ལྡན་པ་དེ་འོ། །ལྟ་བུ་ཕྲད་དྲུག་འདུས་ཅན་དང༌། 
	གང་གང་དེ་ནི་གང་གང་ལ། དེ་དེ་ལ་དེ་དེ་དང་དེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་གང་དང་གང༌། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཅི་ཞེ་ན། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེའོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཡང་ཡང་ཡང་དག་ཏུ། གང་ལ་གང་གིས་ཇི་ལྟ་ན། སུ་དང་སུ་ཞིག་གང་ལ་ནི། ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་འོ།། ལྟ་བུ་ཕྲད་བདུན་འདུས་ཅན་དང༌། 
	སུ་ཞིག་གང་ལ་དེ་སྙེད་ཚུལ་ཙམ། གང་ཞིག་གང་གིས་གང་ལ་ཞེ་ན། ཅི་དང་ཅི་འདྲ་དེ་དང་དེ་འདྲ།། ཇི་སྙེད་སུ་དག་དེ་སྙེད་དེ་དག་ལ།། ལྟ་བུ་ཕྲད་བརྒྱད་འདུས་ཅན་དང༌།
	གང་དང་གང་ལ་དེ་དང་དེ་བཞིན་ནོ།། སུ་ཞིག་གང་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟ་བུ་རུ།། ཅི་དང་ཅི་འདྲ་དེ་དང་དེ་འདྲ་འོ།། ཡང་དང་ཡང་དུ་གང་དང་གང་ཞིག་ལ།། སུ་ཞིག་གང་ལ་ཅི་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན།། སུ་ཞིག་གང་ལ་འདི་དག་ཅི་ལྟར་ཞེས།།
ལྟ་བུ་ཕྲད་དགུ་འདུས་ཅན་ཏེ། འདིས་མཚོན་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱ་འོ།།
	མིང་མཐའི་རྗེས་འཇུག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་མ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་ཐོབ་ཚུལ་ནི། ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྡོམ་ཚིག་ཏུ་བཀོད་པ་ལྟར། བློ་ལ་བྱང་བར་མཛད་ནས་དཔེར་བརྗོད་རྣམས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་དུ་གསལ་བས་དེར་གཟིགས་དགོས།

རྗེས་འཇུག་རྣམས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ།	བཞི་པ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རྗེས་འཇུག་གི་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དངོས་བཤད་པ་དང༌། ཡི་གེའི་འཇུག་པ་སྤྱིའི་དགོས་པ་བཤད་པ། དགོས་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བསྟན་པའོ།། 
	དང་པོ་ནི་རྩ་བ་ལས།
			ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།།
			ཡི་གེའི་ཁོངས་ནས་མིང་དབྱུང་སྟེ།།
			མིང་གི་ཁོངས་ནས་ཚིག་ཕྱུང་ནས།།
			ཚིག་གིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད།།
	རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་རང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གཞི་རྣམས་ལ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།  ཞེས་དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ། ལན་གྱིས་བསྙད་པ་ལ། ཀ་སོགས་མིང་གཞིའི་ཡི་གེའི་ཁོངས་ནས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་མིང་དབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབྱུང་ངམ་ཞེ་ན། མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་དུ་མ་འདུས་པར་རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་གང་རུང་ཞིག་ཞུགས་པའི་ཡི་གེ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་ནས་ཀ་བ་དང༌། བུམ་པ། ལྟ་བུའི་མིང་དག་འབྱུང་བས་སོ།། དེ་ལྟར་མིང་གཞི་ལ་རྗེས་འཇུག་ཞུགས་ནས་གྲུབ་པ་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་མིང་དུ་མའི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་པའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་ཚིག་ཕྲད་དང་རྣམ་དབྱེ་ཅི་རིགས་སྦྱར་བས། ཙནྡན་གྱི་ཀ་བ། གསེར་གྱི་བུམ་པ། ལྟ་བུའི་མིང་གི་ཁོངས་ནས་ཚིག་ཕྱུང་ནས། ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་དུ་མ་ཚོགས་པ། ཙནྡན་གྱི་ཀ་བ་ཟླུམ་པོ་གྱེན་དུ་བཏེགས་པ། གསེར་གྱི་བུམ་པ་གཡུ་ཡི་ཕྲ་ཚོམས་ཅན། ལྟ་བུའི་ངག་གི་བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།། དེས་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོན་པར་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་དགོས༌། ཚིག་ནི་མིང་ལ་བརྟེན་ཅིང༌། མིང་ནི་རྗེས་འཇུག་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འབྱུང་པས། རྗེས་འཇུག་མ་ཞུགས་པར་ཨི་སོགས་དབྱངས་ཀྱིས་སྒྲའི་ང་རོ་ཙམ་དང༌། ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཙམ་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་ཀྱང༌། དེ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་བྱ་ཅི་ཡང་སྟོན་པར་མི་ནུས་པས། ཐོན་མིས་རྒྱ་གར་ལ་མེད་པའི་ཡི་གེ་རྗེས་འཇུག་བཅུ་གསར་གཏོད་མཛད་པའི་དགོས་པ་ཡང༌། དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་ལ་རྗེས་འཇུག་ཞུགས་ན་གཞི་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཀུན་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས། དེའི་ཆེད་དུ་རྗེས་འཇུག་གི་ཡི་གེ་བོད་ལ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འོག་ནས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།། 

གཉིས་པ་ཡི་གེའི་འཇུག་པ་སྤྱིའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ནི། 	རྩ་བར།	མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པ་ན།།
			ཕོ་ཡིག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར།།
			ཕོ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང༌།།
			འཇུག་པར་བཅས་པ་མེད་པར་ནི།།
			མིང་དང་ཚིག་ཀྱང་གསལ་མི་ནུས།།
			མིང་ཚིག་གསལ་བ་མེད་ན་ནི།།
			དོན་རྣམས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།
	སྤྱིར་མོ་ཡི་ཡི་གེ་ཨི་སོགས་དབྱངས་ཡིག་བཞི་དང༌། དམིགས་བསལ་དབྱངས་དང་རྗེས་འཇུག་གཞན་མེད་པའི་མཐར་རྗེས་འཇུག་གི་འ་ཡིག་མེད་ན། ཕོ་ཡིག་ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོ་གདངས་ཀྱི་ང་རོ་དང་བྲལ་བས་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཕོ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་དབྱངས་དང་ལྡན་ན་ཡང་སྔོན་འཇུག་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང༌། ག་སོགས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་གང་རུང་དང་བཅས་པ་མེད་ན་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་མིང་དང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཀྱང་གསལ་བར་མི་ནུས་ཤིང༌། མིང་དང་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་གསལ་བར་མེད་ན་ནི། དེས་སྟོན་པའི་བརྗོད་བྱ་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་སོགས་མཚོན་པའི་དོན་རྣམས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་བརྗོད་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་པའོ།། 
	མོ་ཡིག་མེད་ན་ཕོ་ཡིག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་འགྲེལ་ཚིག་ཐད་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་ཚོ་བཞེད་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་སྣང་སྟེ། མཁས་པའི་དབང་པོ་དབུས་པ་བློ་གསལ་གྱི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་བར། མོ་ཡི་ཡི་གེ་འ་སོགས་མེད་པ་ན་ཕོ་ཡིག་ཀ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པའི་དོན་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཞེས་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཉིང་ཁུ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས། མིང་ཚིག་བརྗོད་པ་ཕལ་ཆེར་རྗེས་འཇུག་དང་སྔོན་འཇུག་གཉིས་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་གཉིས་ཀྱང་མོ་ཡི་ཡི་གེའི་ནང་ནས་ཕྱུང་པ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་དབང་གིས་མོ་འི་ཡི་གེ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྔོན་འཇུག་དང་རྗེས་འཇུག་གཉིས་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། མིང་གཞིའི་ནང་ཚན་ཕོ་ཡིག་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གལ་ཏེ་ཕོ་ཡིག་དེ་རྣམས་བརྗོད་དུ་ཟིན་ནའང་འཇུག་པ་དང་བཅས་མེད་པར་ནི་མིང་དང་ཚིག་གང་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཤིང༌། ཞེས་དང༌། ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེགས་བཤད་ལས། ངག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་རྗེས་འཇུག་མོ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཕོ་ཡིག་རྣམས་ལ་དོན་སྟོན་པའི་ངག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་འདིར་བསྟན་མོ་ཡིག་སྤྱིར་རྗེས་འཇུག་དང་ཡང་དགོས་འ་ཡིག་ཁོ་ན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་གྱིས་ཀྱང་འདིའི་སྐབས། རྗེས་འཇུག་མོ་ཡིག་ལ་རག་ལས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། ཕོ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་དོན་སྟོན་པའི་ངག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་དང༌། ཊིའཀ་སྔ་མ་གཞན་རྣམས་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་མོ་ཡིག་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི་ཁོ་ན་བཞེད་པ་ལས། ཁོ་བོ་ནི་སྔ་མ་འཐད་པ་སེམས། ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། ད་དུང་དེའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཁུངས་སུ་རྩ་བར། རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་མ་ཞུགས་ན།། མིང་གཞན་སྦྱོར་བ་ཡོད་མི་སྲིད།། ཞེས་དང་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས།  འ་ཡིག་རྗེས་འཇུག་ཕྱེད་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་ཐུག་པར་བཤད། མཁས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་མཚམས་འདི་ལྟར་མཛད་དགོས་བྱུང་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་སྐད་ལ་ཨ་ཡིག་དབྱངས་སུ་མི་འཐད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་བའི་ལུགས་ལྟར་ཨ་ཡིག་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བོད་སྐད་ལ་མི་འཐད་པས། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་མོ་ཡིག་དབྱངས་བཞི་ལ་བཞག་ན། ཀ་ཁ་སོགས་དབྱངས་གཞན་མ་ཞུགས་པའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་བ་རྣམས་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་མོ་ཡིག་དབྱངས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། དབྱངས་བཞི་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པ་གང་ཞིག ཨ་ཡིག་དབྱངས་སུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཁན་པོས། ཨ་ལིའ་གསལ་བྱེད་ཨི་སོགས་བཞི།། ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་འོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་དག་ལ་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ།། འོ་ན་དེ་དག་ལ་དབྱངས་བཞི་ཀ་མ་ཞུགས་ཀྱང་སྒྲས་བརྗོད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པ་འདི་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པ་མཛད་དེ། གཞན་ལུགས་བཀག་པ་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀ་བགྲངས་ཤིང༌། རང་ལུགས་བཞག་པ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་བཤད་ནས་འཇོག་འདུག་པས། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང༌། གཟུ་བོར་གནས་པའི་མཁས་པ་ཡ་མ་བྲལ་བ་ཞིག་ཏུ་ལེགས་བཤད་འདིས་གསལ་བར་དཔོག་པར་ནུས་སོ།།	
	མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་སུ། རྣམ་གླིང་པའི་བཞེད་པ་ལ་ཁ་རྡུང་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀས་སུན་འབྱིན་ནན་པོར་བྱས་ནས། རང་ལུགས་ལ་སྐབས་འདིའི་མོ་ཡིག་ནི་དབྱངས་ཡིག་ཁོ་ནར་ངེས་བཟུང་བ་ཙམ་ལས། q|u3-b-དབང་ཕྱུག་སྡེའི་ཚད་མའི་གཞུང་ལས་ཚུལ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དགོས་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བ། རྣམ་གླིང་པས་འདིའི་མོ་ཡིག་རྗེས་འཇུག་ལ་བཞག་དགོས་བྱུང་བའི་དཀའ་གནད་གང་ལ་ཐུག་པ་དེར་འགལ་སྤོང་དང་གསལ་བཤད་ཚིག་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་གནང་མ་ཕོད་པར་ཁ་ཁར་བཞག་འདུག ཨ་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཁོ་ན་དང་དབྱངས་བཞི་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་པ་སྔ་ས་ནས་ཁས་བླངས་ཟིན་པས། འོ་ན། ཀ་སོགས་ཡི་གེ་རེ་རེ་བ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྒྲས་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཐལ། དབྱངས་བཞི་གང་ཡང་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། དེ་ལྟ་ན་དབྱངས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཀ་སོགས་རྐྱང་ཡིག་ལ་སྔོན་རྗེས་ཡང་འཇུག མགོ་འདོགས་བརྩེགས་གསུམ་གང་ཞིག་སྦྱར་ནའང་མིང་ཚིག་བརྗོད་པའི་རྣམ་གཞག་འགྲུབ་པར་ཕན་ཐོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་གི་མིང་གཞི་རྣམས་སྒྲས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཀ་བ་དང༌། ཁ་བ། ར་བ། རྐང་པ། ལག་པ། སོགས་ཀྱི་མིང་དང༌། 
			བསམ་པ་བཟང་ན་ས་དང་ལམ་ཡང་བཟང༌།།
			བསམ་པ་ངན་ན་ས་དང་ལམ་ཡང་ངན།།
			ཐམས་ཅད་བསམ་པ་དག་ལ་རག་ལས་པ།།
	ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྟན་རྒྱུ་ཕར་ཟད་སྒྲའི་ང་རོ་ཙམ་ཡང་འབྱིན་པ་མི་ནུས་པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་དབྱངས་བཞི་གང་ཡང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྟགས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ། ཁྱབ་པ། མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་ན་ནི།། ཕོ་ཡིག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར།། ཞེས་པའི་རྩ་ཚིག་གི་དོན་ཁྱོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། སི་ཏུ་དགག་བཞག་གི་གཡུལ་ས་འདི་ནས་མཚོན་ཆ་བརླགས་པའི་དཔའ་བོ་བཞིན་ཁུ་སིམ་མེར་ཕྱིར་ཀྱེད་བྱས་འདུག ཁྲིད་རྒྱུན་དང་ལུང་རྒྱུན་གྱི་གྲངས་ཀ་ཕྲེང་བ་དང་སོར་རྩེར་བགྲངས་ནས་ངོམས་པ་ལས། དཀའ་བའི་གནད་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བཅད་བརྡར་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེར་ཟད་ཅིང༌། གཞན་དུ་བརྟག་ཅིང་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ནའང་གནད་འདི་དག་ལ་དོགས་པའི་དཔྱང་ཐག་མི་འཕྱོང་ཀ་མེད་ཡིན་ནོ།།
	དཀའ་གནད་འདི་དག་སི་ཏུས་གསེས་བཀྲོལ་མ་གནང་བས། དེ་ཉིད་ལ་ཁུངས་སུ་བཅོལ་ནས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྩོམ་མཁན་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས།
			མོ་ཡིག་དབྱངས་དང་མི་ལྡན་ན།།
			ཕོ་ཡིག་གསལ་བྱེད་བརྗོད་མི་ནུས།།
			དེ་ཕྱིར་དབྱངས་ལྔ་བཞེད་པ་བདེ།།
	ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་འདི་བཟུང་དགོས་བྱུང་སྣང་ཞིང༌། དམ་བཅའ་འདི་ཉིད་གཞི་ལ་བཞག་ན། འོ་ན། བོད་ལ་གསལ་བྱེད་ཉེར་དགུ་ལས་མེད་པར་ཐལ། ཨ་ཡིག་དབྱངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྩ་བར། ཨཱ་ལི་གསལ་བྱེད་ཨི་སོགས་བཞི།།ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབྱངས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཨ་ཡིག་དབྱངས་གསལ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཞེ་ན། དབྱངས་གསལ་གཉིས་མི་འགལ་བ་ཐལ། ཨ་ཡིག་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་ང་རོ་ཙམ་འབྱིན་པའི་སྒྲ་དང༌། ཅིག་ཤོས་གནས་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲའི་རྣམ་པ་གསལ་བའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་ལན་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་འབབ་འོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ལན་འདི་ལྟར་གདབ་འོས་སྙམ་སྟེ། དབྱངས་གསལ་འགལ་ཡང༌། ཨ་ཡིག་ལ་དབྱངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཨ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་སྒྲ་དེའི་ཁོག་ན་རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་ཨ་སྒྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དབྱངས་དང༌། རྣམ་པ་གསལ་བའི་ཨ་སྒྲ་ཉིད་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཨ་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀ་སོགས་ལའང་རིགས་བསྒྲེས་ནས་ཀ་ཞེས་བརྗོད་པའི་གདངས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཨ་སྒྲ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འཐོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན། ཨ་ཡིག་དབྱངས་ཡིན་པ་དང༌། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཡོད་པ། ཨ་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ། དབྱངས་གསལ་འགལ་བ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ནའང་གཟུང་མཚམས་འདིས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཀླན་ཀ་སྤོང་ནུས་པར་སེམས་སོ།། ཀུ་ས་ལི་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བྱ་བཏང་དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་དུ་རྩེ་གཅིག་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བའི་ཐུན་མཚམས་སུ་གང་ཞིག་ཐུགས་ལ་འཆར་བ་དེ་ལྟར་དེང་སང་རིགས་པས་བརྡར་ཤ་གཅོད་པའི་ནུས་མེད་བྱིས་ཚོགས་ལས་དང་པོ་བ་ཚོར་ཤིན་ཏུ་འོས་ཤིང་འཚམས་པས་དགག་བཞག་གི་སྤྲོས་པ་མི་ཞུ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཆེ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་པ་ལགས་ཏེ། གཞུང་དོན་དངོས་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ།།
	རྗེ་གསེར་ཏོག་པའི་སུམ་འགྲེལ་དུ། མོ་ཡིག་དབྱངས་ལྔ་མ་ཞུགས་པར་ཕོ་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཉེར་དགུ་སྒྲས་བརྗོད་པ་མི་ནུས་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་བར་ཡང༌། རིགས་པ་སྔ་མས་གནོད་པ་ལྡོག་ཏུ་མེད་ལ། ལྷག་པར་ད་དུང་ཨ་ཡིག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དབྱངས་ཡིག་མ་ཞུགས་ཀྱང་སྒྲའི་བརྗོད་པ་ཡོད་པར་ཐལ། གསལ་བྱེད་ཉེར་དགུ་ལ་དབྱངས་ཡིག་མ་ཞུགས་ན་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཤུགས་ལས་གོ་བྱ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དབྱངས་ཡིག་མ་ཞུགས་པའི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་འཐོན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཨ་དེ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན། ཉིད་ཀྱི་སུམ་འགྲེལ་ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའོ།། ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དང་དངོས་སུ་འགལ། མ་ཁྱབ་ན། དམ་བཅའ་བུད། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང༌། ཨ་ཡིག་ཆོས་ཅན། དབྱངས་གསལ་གྱི་ཁོངས་ནས་མོ་ཡིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཉིད་ཀྱི་རྟགས་འགྲེལ་ལས། ཞ་ལུ་སོགས་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་ཨ་ཡིག་རྟགས་མེད་དུ་གསལ་བ་གསུངས་འདུག་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན་རྟགས་མེད་དང་མོ་ཡིག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ།། རིགས་པའི་འགྲོས་ལ་བྱང་པ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟར་སྨྲ་ཐབས་མེད་པས། མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྐབས་ཀྱི་བཤད་པ་རང་དུ་ངེས་པར་སེམས་སོ།། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས། དབྱངས་རྣམས་ནི་ལྔའོ།། གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཉེར་དགུ་འོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་དཔྱོད་འོས་སྙམ།
	མཁས་པའི་དབང་པོ་བསྟན་དར་པས། ཡིག་བཤད་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན་དུ། ཨ་ཡིག་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གང་ཡང་མིན་པར་ཀུན་གྱི་སྲོག་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་གསུངས་པ་དང༌། ཕ་མ་བུ་ཚའི་ཡི་གེ་བཤད་པའི་སྐབས་ཨ་ནི་ཡི་གེ་ཀུན་གྱི་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང༌། སྔོན་འཇུག་གཏན་ནས་མི་ཐོབ་པའི་མིང་གཞི་བཤད་སྐབས་ཝ་འ་ཧ་ཨ་བཞི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གྲས་སུ་བགྲངས་པ་དང༌། དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུའི་དབྱངས་ཨ་ངེས་པའི་སྙན་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་ཡིག་དབྱངས་སུ་བཞེད་པ་སོགས། གང་ལ་གང་འདུལ་དེ་ལ་དེ་བསྟན་གྱི་དཔེ་ལྟར། ཨ་ཡིག་བྱིས་པའི་རྩེད་ཆས་བཞིན་ཡར་གཡུགས་མར་གཡུགས་གནང་གྲངས་མང་དྲགས་པས། རང་ཉིད་ལ་ཚད་མར་འཛིན་མཁན་གསེར་ཏོག་པ་སོགས་ཀྱང་བྱ་སྟངས་བྱེད་སྟངས་མི་ཤེས་པའི་ཚད་དུ་གྱུར་འདུག་པའང་རྩོམ་ཆོས་རྣམས་ལས་ཤེས་ནུས་སོ།། 
	པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ལྷན་ཐབས་ཤན་སྦྱར་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གསལ་བ་ལས།
			དབྱངས་ཡིག་ཨི་ལ་སོགས་པ་ཡི།།
			མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པ་ན།།
			ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་རྐྱང་པ་ཡི།།
			ཕོ་ཡིག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར།།
	ཞེས་སྐབས་འདིའི་མོ་ཡི་ཡི་གེ་ནི་དབྱངས་ཉིད་དུ་གསལ་བར་གསུངས་ཤིང༌། འདིའི་ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ཙམ་ལ་བསམ་ན། ཉིད་ཀྱི་སུམ་འགྲེལ་ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་དུ། དབྱངས་བཞིར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བ་བགྲངས་ནས་ངག་སྒྲོན་ལ་ཟུར་ཟ་དང་བཅས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པས། དེ་ལྟ་ན། ཀ་སོགས་དབྱངས་མེད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སྒྲས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཐལ་བ་གོང་དུ་འཕེན་པ་ཀུན་གཅིག་མཚུངས་སུ་སླེབས་པ་ཤེས་ནུས་མོད། འདིའི་དགོངས་དོན་དངོས་ནི། ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཤན་སྦྱར་མའི་བརྡ་དཀྲོལ་བ་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དགོངས་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྣང་བར་བཀོད་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་བྱའོ།།
	འོ་ན། གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་འཐད་ལྡན་དངོས་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མོ་ཡིག་དབྱངས་བཞི་མི་ལྡན་ན་ཕོ་ཡིག་གསལ་བྱེད་བརྗོད་མི་ནུས་པ་སྤྱི་ལྡོག་ལ་དགག་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། དབྱངས་ཡིག་མ་ཞུགས་ན་ཕོ་ཡིག་གསལ་བྱེད་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀ་སོགས་དབྱངས་ཡིག་དང་མི་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་རེ་རེ་བ་རྣམས། རྗེས་འཇུག་ཞུགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲའི་བརྗོད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཐོན་མིས་རྒྱ་སྐད་ཐོག་མེད་བཞིན་དུ་བོད་སྐད་ལ་རྗེས་འཇུག་གསར་གཏོད་མཛད་པའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཀ་སོགས་དབྱངས་མེད་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་རྗེས་འཇུག་གཞན་དགུ་པོ་གང་རུང་མེད་པའི་མཐར་འ་ཡིག་རེ་ཐོབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀ་ལྟ་བུ་ཀློག་པའི་སྐབས་དེའི་སྒྲ་ཟུར་ནས་འ་སྒྲ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་འོང་ལ། རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་འ་སྒྲ་དེ་དང་མ་འགྲོགས་པར་ཀ་ཡིག་གཅིག་པུའི་སྒྲའི་གདངས་ཐོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གུག་ཀྱེད་བརྩེགས་འདོགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་ཡིག་ཚོགས་སྐྱུངས་པའི་ཆེད་འ་མཐའ་སྤངས་པ་ལས་མི་ཐོབ་པ་མིན་ནོ།། དེས་ན། ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དགོངས་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྣང་བ་ལས། འདིར་དབྱངས་མཚོན་བྱེད་གིག་གུ། ཞབས་ཀྱུ། འགྲེང་བུ། རྣ་རུ་བཞི་ལ་བྱ་སྟེ། ཨ་ཡིག་ནི་གང་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་བརྗོད་དོན་ཙམ་མ་གཏོགས་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བོད་ལ་ལེགས་སྦྱར་དབྱངས་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་ཅིང་རྗེས་འཇུག་ཞུགས་པས་གོ་ཆོད་པར་མཛད་དེ། སུམ་ཅུ་པ་ལས། རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོ་མ་ཞུགས་ན།། མིང་གཞན་སྦྱོར་བ་ཡོད་མི་སྲིད།། ཅེས་དང༌། འདིར་ཡང་རྗེས་འཇུག་གི་འཇུག་པ་འཆད་པ་ན། རྗེས་འཇུག་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་པར་གསུངས་པ་དང༌། འཇུག་པ་བཅས་པ་མེད་ན་ནི། །མིང་དང་ཚིག་ཀྱང་གསལ་མི་ནུས།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་རྗེས་འཇུག་གཞན་དགུ་པོ་གང་རུང་མེད་པའི་མཐར་འ་ཡིག་རེ་ངེས་པར་བཞག་པ་སྒྲ་བསྒྱུར་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་ལ། དཔེར་ན། ཀ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་རྗེས་འབྲེལ་དུ་འ་ཡིག་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་པ་འདི་ལས་ཁ་གསལ་བ་དང་དོན་ཟབ་པ་གཞན་དུ་འཚོལ་དགོས་པ་མི་འདུག་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་དང་སྐབས་འདིའི་མོ་ཡིག་ནི་དབྱངས་བཞི་དང་རྗེས་འཇུག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་འ་ཡིག་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་ལུང་དང་བཅས་པ་གསལ་བས། པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་དང་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གཉིས་ཀའི་བཞེད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་དགོངས་གཏེར་སྔོ་མེར་འཁྱིལ་བའི་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་དངོས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཤར་སྣང་བས། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གསེར་སྐྱོག་དང་དོ་སྣང་གི་ལག་པ་ཡོད་ན་ཅིས་ཀྱང་བཏུང་བར་མཛོད་ཅིག ཅེས་ཀྱང་བསྐུལ་ལོ།།
	ཕྱོགས་འདི་ལ་དུས་ཕྱིས་ལྷག་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་དང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གཉིས་ཀ་ཡང་གོང་གི་བཞེད་པ་ཉིད་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་གསུངས་འདུག་པ་རྣམས་བཀོད་ན་མངས་སུ་དོགས་པས་མ་བྲིས་ལ། ཤེས་པར་འདོད་ན། ཐོན་མིའི་ཞལ་ལུང་དང༌། བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་སོགས་ལ་གཟིགས་པར་མཛོད་ཅིག
	གསུམ་པ་དགོས་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བསྟན་པ་ལ། 
	རྩ་བར།	དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ན།།
			དོན་མཚོན་བརྗོད་པ་ཀུན་ཀྱང་མེད།།
			རིག་བྱེད་སྨྲ་བའང་ཡོད་མི་འགྱུར།།
			ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི།།
			བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར།།
	གོང་དུ་སྨྲས་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་བླང་དོར་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དོན་མཚོན་པའི་ངག་གི་བརྗོད་པ་ཀུན་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་སྟོན་པའི་གཞུང་དང་རིག་བྱེད་བཞི་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བའང་ཡོད་པ་མི་འགྱུར་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ་ཞུགས་པ་དག་གི་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་རྒྱལ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་པའོ།།  །།
 
གསུམ་པ་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ།
	རྩ་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་དང༌། སྨོན་པས་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། དང་པོ་ནི། 
	རྩ་བར།	ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་དག།
			ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌།།
			གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌།།
			རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་བཞིན།།
			དེ་བཞིན་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་རྣམས།།
			སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཀྱང༌།།
			རང་ཚུལ་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས།།
			དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ག་ལ་ཤེས།།
	ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་རྒྱུད་ལྔས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་དག་གིས་རང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་མཆོག་དམན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་དང༌། གཞན་ཡང་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐས་མ་བསླད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སོགས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་དུ་མ་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། དེ་དང་དེ་དག་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་མ་སྤྲད་པར་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་རྣམས་ངག་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཀུན་གྱི་ངག་སྒོ་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང༌། དེ་དག་བརྡ་སྦྱོར་མཁན་པོས་དེ་དང་དེ་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་མ་སྤྲད་པར་ཕན་ཚུན་ངག་གི་སྨྲ་ལུགས་ཀྱི་རང་ཚུལ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས། དེས་བསྟན་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ག་ལ་ཤེས་ཏེ་མི་ཤེས་སོ།། ཞེས་པའོ།།	
	གཉིས་པ་སྨོན་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། 	རྩ་བར།	དེ་ཕྱིར་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་གི།
			རྗེས་སྨྲས་འདི་ཀུན་རྟོགས་གྱུར་ཅིག།
	ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། རྗོད་བྱེད་ཡི་གེའི་ཚུལ་ལ་མི་མཁས་པས། དེས་བསྟན་པའི་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་སླད། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བརྡ་སྤྲོད་གཙུག་ལག་རིག་པ་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་q|u3-b-ཆེན་པོ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་བདག་གིས་སྨྲས་པའི་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི་གེ་སྔོན་རྗེས་མིང་གསུམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་འཇུག་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་བོད་གངས་ཅན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་སྨོན་པས་མཇུག་བསྡུས་པར་བྱས་སོ།།

མཇུག་གི་དོན།གསུམ་པ་མཇུག་གི་དོན་ནི། 
རྩ་བར།	བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་རྩ་བ་བརྒྱད་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་
		བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་གཉིས་པའི་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པའོ།། 
ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཐོན་མི་ཨ་ནུས་མཛད་པའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སྟེ་ལུང་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩ་བ་བརྒྱད་པ་ལས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ལའང་དུ་མ་ཕྱེས་པའི་ལེ་ཚན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པའོ།། རྩ་ཚིག་འདི་བཞིན་གསེར་ཏོག་སུམ་རྟགས་ཀྱི་དབུར་བཀོད་པའི་སུམ་རྟགས་རྩ་བར་སྣང་ཞིང༌། གསེར་ཏོག་པའི་མཆན་འགྲེལ་ཡང་འདིར་གཞི་བཟུང་ནས་འབྲུ་བསྣན་འདུག་ལ། སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིན། སྡེ་དགེ ཅོ་ནེ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་མ་བཞི་ཀའི་ནང་རྩ་ཚིག་འདི་ཉིད་ཁ་མཐུན་པར་བཞུགས་འདུག་པས། གསེར་ཏོག་པས་འབྲུ་འགྲེལ་བཀྲོལ་སའི་ཁུངས་ཡང་དག་པར་སེམས་སོ།།
	སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བའི་མཇུག་བྱང་དུ། ལོ་ཆེན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོས་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་པ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ལས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དང་པོའི་སྐབས་ཏེ་ལྔ་པའོ།། ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འདིའི་མཇུག་བྱང་གཉིས་ལ་དཔག་ན། ཐོན་མིའི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཅིས་ཀྱང་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཏུ་མི་སེམས་ཏེ། སུམ་ཅུ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དང་པོའི་ནང་ཚན་ནས་སྐབས་སམ་ལེའུ་ལྔ་པ་དེ་ཡིན་ན། དེའི་གོང་གི་ལེའུ་བཞི་པོ་བཤད་མི་དགོས་པའི་ཐོག་འོག་ནས་ལེའུ་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་སུས་བཤད་ནུས། རྟགས་འཇུག་རྩ་བ་ཡང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་གཉིས་པའི་ནང་ཚན་གྱི་ལེའུ་དྲུག་པ་དེ་ཡིན་ན། སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ལེའུ་ལྔ་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་མིན་པར་སྐབས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ཁྱད་པ་ཕྱེས་འདུག་པས་སོ།། བསྟན་འགྱུར་དུ་བཞུགས་པའི་ཚིག་རིས་ལྟར་དོན་ལ་གནས་ན། སུམ་རྟགས་གཉིས་བསྟན་བཅོས་སམ་ནང་ཚན་གྱི་སྐབས་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་དེའི་ལེ་ཚན་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་ཞེས་བྱིངས་གཅིག་ཏུ་འདྲེན་ན་མི་འཚམ་པས། ཀུན་བཟང་དགོངས་རྒྱན་ལས་རྣམ་གླིང་པར་དགག་བཞག་ཇི་ལྟར་གནང་བའང་གནད་ལ་འཁེལ་བ་སེམས་སོ།།
	སྔ་ཕྱིའི་རྟགས་འགྲེལ་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་གྲ་རྒྱས་ཤོས་དང་ཁུངས་བཙན་ཤོས་སུ་བགྲང་ས་སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱིས་འགྲེལ་ཆེན་མུ་ཏིག་ཕྲེང་མཛེས་ཀྱི་དབུར་བཀོད་པའི་རྩ་ཚིག་ཀྱང་གོང་གསལ་དག་དང་མཐུན་མོད། འགྲེལ་ཆེན་རང་གཞུང་ན་རྩ་ཚིག་འདིའི་འགྲེལ་པ་གནང་མི་འདུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འང་ཕོངས། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གནས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་གདེང་ཐོབ་པའི་སྨྲ་བའི་སེངྒེ་ཆེན་པོ་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བས། འདི་ཉིད་མ་གཟིགས་པ་དང་མ་མཁྱེན་པ་ནི་ག་ལ་ཡིན། གཞུང་དོན་དངོས་ལ་བལྟོས་པའི་དོན་ཆུང་བར་དགོངས་ནས་ཅིས་ཀྱང་མ་བྲིས་པ་ཡིན་འཆི། དེ་ལྟ་ནའང་ཞ་རྣམ་པྲ་གསུམ་གྱི་ལེགས་བཤད་ཉི་ཟླ་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་ཚིག་དོན་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ལའང་བརྟགས་ནས་ལྟར་སྣང་དང་ཡང་དག་ཅི་རིགས་པའི་སུན་འབྱིན་གྱི་སྤྲོས་པར་ངལ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཛེམ་མི་འདུག་ལ། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གོ་བ་རགས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱང་བླ་ཆེན་གྱི་མཛད་བྲེལ་སྐྱོང་བཞིན་དུ་བློས་བཏང་གནང་མི་འདུག་པས། གཅིག་བྱས་ན་འདིའི་དོན་ལ་ལྷ་དགའ་ཐག་ཆོད་པ་དང༌། འདྲེ་སྡུག་ཐག་ཆོད་པ། མི་མགུ་ཐག་ཆོད་པའི་བཤད་པ་ཞིག་མ་རྙེད་པར་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཁུ་སིམ་མེར་བཞག་པའང་ཡིན་འཆི་སྙམ། 
	བྲག་དཀར་ཐུགས་སྲས་འཇམ་དཔལ་རོལ་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སུམ་འགྲེལ་ཟླ་ཤེལ་སྣང་བའི་དབུར། འགྲེལ་པ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་སུམ་རྟགས་གཉིས་ཀའི་མཇུག་བྱང་བཀོད་ནས། གཞུང་རང་རང་གི་བབ་ལ་བརྟགས་ན་གཞུང་རང་རྐྱ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བས། བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་རེ་རེ་ཡིན་ཟེར་བ་འཐད་དམ་བརྟག་གོ། ཕྱིས་ཕལ་ཆེར་གྱིས་སུམ་ཅུ་པ་དང་པོ་དང༌། རྟགས་འཇུག་ཐ་མ་ཡིན་ཟེར་ཡང༌། སུམ་ཅུ་པ་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང༌། རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་ཡོད་པ་དང༌། རྟགས་འཇུག་ལ་རྗེས་སུ་བསྔོ་བ་ཡོད་པའི་རྩ་བ་ལ་མཆོད་བརྗོད་སོགས་གཞུང་སྤྱིའི་ཡིན་རྒྱུའི་རང་གིས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང༌། ཞེས་དང༌། རྟགས་འཇུག་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སུམ་ཅུ་པ་ལ་ལེགས་སྨོན་ཡོད་པ་ཡང་མཁས་པ་དུ་མས་རང་ལུགས་སུ་མཛད་དོ།། ཞེས་མཇུག་བྱང་གི་ཚིག་འདི་ཉིད་སུམ་རྟགས་གཉིས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པར་རང་རྐྱ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་བྱེད་དུ་བགྲངས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྲེལ་འདུག
		གསུང་རབ་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་བགྲོད་པའི་རྟ།།
		གངས་ཅན་བརྡ་དོན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ།།
		གཙུག་ལག་ཤེས་བྱའི་ས་ཁྱོན་བགོམ་པའི་སྟབས།།
		གངས་ཅན་གཙུག་ལག་རྒྱ་མཚོའི་ནོར་བུ་མཛོད།།
		གང་ཞིག་རྟོགས་ན་གསུང་རབ་རིན་ཆེན་དོན།།
		མ་ནོར་མ་འདྲེས་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་རྩལ།།
		རྣམ་པར་བརྟས་པའི་ཐོན་མི་ཨ་ནུའི་གཞུང༌།།
		ལེགས་པར་བསམ་ན་རིན་གྱིས་གཞལ་ནུས་མིན།།
		ཚིག་ཕྲེང་སྦིར་བ་འཕྱར་པའི་བརྡ་སྤྲོད་པ།།
		ཐལ་སྐམ་རིགས་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་གེ་བ།།
		གང་དག་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་གྱིས་མིག་ལྡང་བ།།
		དེ་དག་འདི་ཡི་ལྟད་མོ་མཐོང་ནུས་མིན།།
		གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་ལམ་དང༌།།
		གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློ་དང་ལྡན་གྱུར་ན།།
		ཟླ་འོད་འཐུང་བའི་མཐའ་ཡས་ཆུ་གཏེར་བཞིན།།
		ཡིད་ནི་སྤྲོ་དགའི་རླབས་ཀྱིས་གཡོ་བར་ངེས།། 
	ཞེས་ཀྱང་སྨོས་སོ།།
དེ་ལྟ་ན་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན་ཟིན་ཏོ།།  །།

འདིར་སྨྲས་པ།གང་ཞིག་རྣ་བའི་ལམ་དུ་ལྷུང་ན་སེམས་ཀྱི་མདོངས་མཐའ་སྒྲ་ལྡན་གྱིས་བསྐུལ་རྨ་བྱ་དགའ་བའི་སྒྲོ་གདུགས་བཞིན།། 
ཐོས་པ་འཛིན་པའི་ནགས་ཀླུང་ལ་རྩེན་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་དཔྱིད་ཀྱི་ཁུ་བྱུག་ལེགས་བཤད་ཆར་གྱིས་མྱོས་པའི་གདངས།། 
ལྷང་ལྷང་སྒྲོག་པའི་དཔྱིད་ཀྱི་རྫོགས་ལྡན་འགྲོ་ཁམས་མོས་པའི་འབྱུང་པོ་འཛིན་པར་སྐབས་གསུམ་ཞིང་བཟང་འཕོས་པ་བཞིན།། 
ལེགས་བྱས་ཚངས་ཆེན་མེས་པོའི་ཞལ་སྔར་ལེགས་བཤད་ཐིག་ལེ་མཆོག་མའི་འཕྲུལ་འདི་དད་པའི་མེ་ཏོག་ཟོལ་གྱིས་བཏེགས།།

		གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་བཅས་པའི་གཞུང་གི་དོན།།
		མ་སྒྲིབ་ལག་པའི་རི་མོ་བཞིན་གསལ་བའི།།
		ངེས་དོན་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དེ་དག་ནི།།
		འདི་ལ་རོ་འཛིན་གཡོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཉུང༌།།

		མདོ་རྒྱུད་གསུང་རབ་གཞུང་བརྒྱ་མ་མཐོང་ཞིང༌།།
		ཚུལ་གསུམ་རིག་པའི་གོམ་འགྲོས་མ་བྱང་པར།།
		བྱིས་པ་རྒན་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་འགས།།
		འདི་དོན་བྱིས་སྒྲུང་བསྒྱུར་བའི་འཚང་ཀ་མང༌།།
		གཞི་མེད་གནམ་མཐོངས་སྟོང་པའི་དོ་ར་ན།།
		ཀུན་རྟོག་ཉི་ཟེར་འགལ་འདུའི་ཆུ་རིས་ཅན།།
		ཐོས་ཉུང་རི་དྭགས་བསླུ་བའི་གྱ་གྱུ་ཡིས།།
		དྭངས་མོའི་ཆུ་ལ་བསྡོ་བའི་ཀུ་ཅོ་རིང༌།།
		
		མཁས་རློམ་མགྲིན་བཅུའི་ཁ་ཡི་ཆུ་གཏེར་ཆེ།།
		ཉེས་བཤད་བ་ཚྭས་རྙོག་པའི་ལྦུ་ཕྲེང་གིས།།
		དངོས་དོན་རོལ་རྙེད་བསླུས་པའི་ངན་གཡོ་འཕྲུལ།།
		མ་ཡིན་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་དགྱེས་པའི་གཏམ།།

		དེ་ཕྱིར་འདི་དོན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་འཕྲུལ།།
		ལངྐའི་གཟུགས་ལ་ཧ་ནུ་མཱན་ཐ་བཞིན།།
		ཤེས་ནས་འགྲེལ་བའི་དམ་བཅའ་གསུམ་ལྡན་མདའ།།
		འཕེན་མཁས་སིའ་ཏཱའི་བདག་པོ་ཁོ་བོ་ཙམ།།
	
		དགག་སྒྲུབ་ཁྲི་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་ཡང༌།།
		འདར་སྐྱེད་བཅུ་ཕྲག་བཤེས་ཀྱི་ཞལ་ཆབ་ཆུ།།
		ཧུབ་ཀྱིས་བཏུང་བས་ཛནྷུའི་ཁེངས་པ་ཡང༌།།
		ཀཱ་ཤིའི་གྲོང་མཐར་ཡིབས་པ་མ་ཡིན་ནམ།།
		
		སུ་ཞིག་གང་ལ་འདི་དག་ཅི་ལྟར་ཞེས།།
		དོགས་པའི་འཕྱངས་འཕྲུལ་རྒོད་པའི་མཛའ་ན་མོ།།
		གལ་ཏེ་འདི་ན་སུ་ཞིག་མཆིས་གྱུར་ན།།
		དེ་ཡི་མཛའ་བཤེས་འདི་ལས་གཞན་ཡོད་མིན།།

		རྨོངས་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ཡོལ་བས་མ་སྒྲིབ་པའི།།
		ཆོས་བཟང་རིགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་མིག་ལྡན་ན།།
		མ་འདྲེས་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་མེ་ན་ཀཱའི།།
		འགྱུར་བག་གར་དུ་རྩེན་འདིར་གཟིགས་མོ་མཛོད།།

		རྨོངས་པའི་ནགས་ཀླུང་འགྲིམ་པའི་སྤྲེལ་ཚོགས་ཁྱུ།།
		དམུ་ཐག་སྦྲེལ་ནས་འཛིན་པའི་ཆུ་ཟླ་ཡིས།།
		རྣམ་དཔྱོད་དཔུང་པས་ཆུ་གཏེར་བསྲུབས་པ་ལས།།
		བླངས་པའི་ཟླ་བ་དངོས་ལ་འགྲན་བཟོད་མིན།།
	
		ཕྱོགས་ལྷུང་རི་སུལ་ཉུལ་བའི་གྲོང་རོང་ན།།
		བྲག་ཆའི་སྟོང་སྐད་འཛེར་པ་ལྷ་ཡི་ལུང༌།།
		རྟོག་བཟོའི་ཡིད་བློས་བསྐྲུན་པའི་བྱིས་པ་འགར།།
		ལེགས་བཤད་འདི་ཀོ་རྣ་བའི་ཚེར་མ་ཉིད།།

		གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་བཅས་པའི་གཞུང་དོན་ནོར།།
		ཐ་སྙད་གཙུག་ལག་རྒྱ་མཚོའི་འཇུག་པ་ཀུན།།
		གང་ལ་བསྟེན་ན་བདེ་བླག་གྲོལ་བའི་གྲུ།།
		འདི་ལས་གཉིས་པ་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལས་འགོངས།།
	
		མཁས་རྒུ་ས་སྐྱོང་བྱེ་བའི་མགོ་སྐྱེས་རྩེར།།
		ཞབས་སེན་འོད་ཆགས་འབར་བས་མཛེས་བྱེད་པར།།
		གཙུག་ལག་བསམ་འཕེལ་ནོར་བུའི་པྲོག་ཞུ་ལས།།
		མཛེས་པའི་རྒྱན་ཆ་གཞན་ཞིག་གང་ན་ཅི།།

		དེ་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པའི་མཁས་པ་དང༌།།
		ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྲེལ་བའི་བཙུན་པའི་དཔལ།།
		གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་འཛེགས་འདོད་ན།།
		རིག་པའི་ཐེམ་སྐས་འདི་ལ་བསྟེན་པར་རིགས།།

		ཉེས་བཤད་འབྲོག་དགོན་ནགས་ཀླུང་སྟུག་པོའི་ཚལ།།
		ཚད་མར་འཛིན་པའི་རི་དྭགས་རྣམ་གཡོ་བ།།
		དེ་ཀོ་ལེགས་བཤད་ཉག་ཕྲན་འདིས་འབིགས་པའི།།
		མཚལ་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་མཁས་པ་དགྱེས་པའི་སྤྲིན།།

		ལུང་རིགས་འཇོ་སྒེག་རབ་དགའི་བཀུར་བསྟི་ཡིས།།
		ཕང་འགྲོའི་ཟོལ་འཆང་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་རླབས།།
		དཔལ་གྱི་དབྱངས་ལྡན་མཁས་རྒུའི་མགྲིན་མཚོ་ན།།
		རླབས་ཀྱི་རྩེད་འཇོ་པ་ཏྲའི་རི་མོ་རྒོད།།

		ཚིག་ལོའི་ལྦུ་བ་འཕྱངས་པ་བ་ཚའི་རྫིང༌།།
		ཛམྦུའི་པྲི་ཀྵའི་རྒྱན་དུ་རློམ་པ་ཡང༌།།
		ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་འདིའི་དྲུང་བ་ལང་གི།
		རྨིས་རྗེས་འཆང་མིན་གཟུ་གནས་མཁས་རྣམས་དཔྱོད།།

		ཚུལ་འདི་གསུང་རབ་གཞུང་ལ་སློབ་པ་ཚོའི།།
		རྣ་བའི་ནགས་ཀླུང་འགྲིམ་པའི་མོད་ཉིད་ལ།།
		ཡིད་ལ་དགའ་བའི་དཔྱིད་དཔལ་གསར་པའི་མགྲོན།།
		སྔུན་དུ་བསུ་མཁས་དབྱར་སྐྱེས་མགྲོན་པོ་ཡིན།།

		བྷོ་ཊའི་ཆོས་དང་རིག་པའི་སྲི་ཞུའི་ཆེད།།
		གང་ཞིག་འདི་ན་གླེང་བའི་གཏམ་འདི་ཀོ།
		གལ་ཏེ་ལེགས་པའི་ཆ་ཤས་ཅུང་མཆིས་ན།།
		དེ་ཀོ་མཁས་རྒུའི་མཆོད་སྤྲིན་ཉིད་དུ་བསྟར།།

		དྲག་པོའི་མིག་གི་མེ་རླབས་མ་མཆེད་ཅིང༌།།
		སྲིད་སྒྲུབ་རྣོན་པོའི་ཉག་ཕྲན་མ་འཕངས་པར།།
		གཞན་སྡེ་ལྷག་མར་བཏང་བས་ལུས་མེད་དཔུང༌།།
		མི་བཟད་ཁྲོས་པས་གདོང་མིག་འཕེན་ཡང་བཟོད།།

		སྐྱེས་སྦྱངས་རིག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་མཐུ་བརྟས་ཀྱང༌།།
		ཚུར་རོལ་ཕལ་བའི་ས་ལས་མ་གྲོལ་བས།།
		གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཉེས་པའི་ཆ་འཆིས་ན།།
		མཁས་རྣམས་ཁྲེལ་བའི་རྒྱུ་རུ་མི་མཛད་འཚལ།།

འདི་ཡི་དགེ་བ་པད་རྩ་དུང་དང་ཀུ་མུད་ལྟར་དཀར་གང་ཞིག་ཆ་བསགས་དབྱིག་གི་འཛིན་མའི་ནུ་འབུར་མངོན་མཐོ་ཀཻ་ལ་ཤ་རིའི་གདེངས་ཀ་ལ།། 
རྟེན་འབྱུང་སྤྲིན་གྱི་ལ་ཐོད་གཡོ་ལྡན་མཐུན་པའི་རླུང་གཞོན་དལ་བུ་བདས་བཞིན་རི་མོ་གསུམ་པའི་རལ་པའི་ནགས་ཀླུང་སོར་མོའི་འཕྲུལ་གྱིས་བཙིར་བ་ལས།། 
འཛམ་བུའི་གསེར་ཕྱེ་ཐང་མར་བརྡལ་བཞིན་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི་སྒེག་པའི་ཉམས་འཆང་སྐལ་ལྡན་ཤིང་རྟའི་གདུང་སེལ་དཔལ་གྲུབ་རླབས་ཀྱི་གདུབ་སིལ་འཁྲོལ་བཞིན་དུ།། 
བྱང་ཆེན་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་ནས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཕན་བདེའི་གཙུག་ལག་རླབས་ཀྱིས་རྩེན་པས་དགེ་གྱུར་ཅིག། 
	ཅེས་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང༌། མདོ་སྔགས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་དོན་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དེང་རབས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་གཅིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་དྲུང་ནས། དབུ་ཕར་རྣམ་འགྲེལ་གསུམ་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་པའི་སྐལ་བཟང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས། མཁས་པའི་དབང་པོ་གང་གིས་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དང་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་འགའ་ཞིག་གི་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དབར་དོགས་གནད་གང་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་དཔེ་ཁྲིད་པའི་ཁྲོད་ལ་ཕྲན་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དྲི་རྨེད་གནང་བ་མ་ཟད་བསྙེལ་ཡིག་ཟིན་བྲིས་ཀྱང་དུ་མ་བསྟན་གནང་མཛད་ནས། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྡ་དང་མཐུན་ཤོས་ནི་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་སུམ་རྟགས་རང་དུ་ངེས་ཀྱང༌། ཁོང་གི་སུམ་འགྲེལ་རྒྱས་ཙམ་ལས་རྟགས་འཇུག་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་དྲགས་པས། དེང་སང་འདིའི་དགོངས་དོན་ཤེས་མཁན་ཉུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་ཞིག་རྩོམས་དགོས་ཞེས་བཀའ་ཡི་མེ་ཏོག་གི་ཅོད་པན་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་སྩལ་བ་ལྟར། རབ་རྒྱན་ཤིང་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོར་མཁས་མང་བློ་གསལ་གླིང་གི་གསུང་རབ་དཔེ་སྐྲུན་ཞུ་དག་དང་སློབ་གཉེར་གྱི་ལས་ཞོར་དུ་དཀའ་གནད་ཕལ་ཆེར་ཐོལ་བྱུང་གིས་ཤར་མར་སྤེལ་ཏེ། དེའི་ཕྱི་ལོར་མོན་གྷོར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བཤད་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་ཏུ་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དཔེ་སྐྲུན་ཞུས་ཆེན་བྱས་པའི་སྐབས། དགེ་རྒན་པའི་གསུང་བཞིན་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་འཇུག་སྟབས་བདེ་འདི་ཚོ་དང་མི་མཐུན་པའི་བརྡ་ཆད་མང་པོ་ལ་དོ་སྣང་ལྷག་པར་བརྟས་ཤིང༌། སླར་ཡང་དཔེ་རྙིང་གང་རྙེད་ཀྱིས་འཚོལ་ཞིབ་ནན་པོར་བྱས་ནས་ཁ་བསབས་ཀྱིས་སྣོན་འཕྲི་འགའ་བགྱིས་ཏེ། ལེ་ཚན་ཁ་ཤས་ལྡུམ་ར་དུས་དེབ་ཐོག་བཀོད་པར་གདན་སའི་མཁས་པ་མང་པོས་དོ་སྣང་གནང་བ་མ་ཟད་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་ནས་པར་སྐྲུན་བྱས་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་ལུགས་ཀྱི་སྐུལ་མ་སྔ་ཕྱི་དུ་མར་བྱུང༌། མེ་ཕག་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོར་ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་དཔེ་སྐྲུན་ཞུ་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བའི་ཞལ་ཏ་གནང་བ་བཞིན་བྲིས་ཟིན་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགེ་སློང་སྡོམ་རྒྱུན་བླ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྩོམ་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ནས་འདུལ་བ་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པོ་བཀླགས་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་བརྡ་དོན་དུ་མ་འཚོལ་བསྒྲུགས་བྱས་མོད། བར་ལམ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་སར་འགྲོ་བསྐྱོད་ཀྱིས་དུས་འགྱངས་སོང་བར། སླར་ཡང་ཝཱ་ཎ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་དགེ་འོས་དགེ་རྒན་དུ་གདན་ཞུའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གོང་འོག་གཞུང་འགྲེལ་གསར་འབྲི་དང་སྣོན་འཕྲི་གང་འོས་བྱས་ཏེ། རྒྱན་དྲུག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་འདྲའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྤོབས་པ་དགེ་ཡང༌། ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་བའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐལ་བས་དབུལ་བ་མདོ་ཁམས་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་འབངས་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་ལམ་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བཤད་ཀྱི་མིང་དུ་ངག་དབང་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་བློ་ལྡན་དུ་འབོད་པས། རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་བགྲང་བྱ་ཉེར་གཅིག་པ་སྟོད་འགྲེལ་ལུགས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འདུལ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་གསུམ་ལྡན་མེ་ཕག་ལོ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་ནས་བགྲང་བྱ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་ཐ་སྐར་ཟླ་བའི་དམར་ཕྱོགས་དགའ་བ་གསུམ་པ། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལྷ་ལས་བབ་པའི་དུས་ཆེན། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལུགས་ཀྱི་དབྱངས་ཨ། ཏOqzལ་ཆུ་སྲིན། རེས་གཟའ་ཟླ་བ། རྒྱུ་སྐར་གྲེ། སྦྱོར་བ་དབང་པོ། འཕྲོད་རྒྱལ་མཚན། བྱེད་པ་ཏིལ་རྡུང༌། རྟེན་འབྲེལ་རྒ་ཤི ཉི་མ་ཡོས། སྤར་ཁ་གིན། སྨེ་བ་གཉིས་ནག སྟོན་ཐ་རགས་པ་རྒྱུ་སྐར་ནམ་གྲུ།  ཞིབ་པ་དབྱུག་པ། འབྱུང་འཕྲོད་མེ་ཆུ། སྤོར་ཐང་ལུགས་ཀྱི་དགུན་འབྲིང་ས་བྱི། ཞག་ཆུ་ཡོས། དུས་ལྕགས་རྟར་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཟམ་གདོང་མ་ཧཱ་q|u3-b-བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་འཛམ་གླིང་གི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་ཤོས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སི་རྣམ་འདྲེན་བཞི་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མར་གང་དུ་བསྐོར་བའི་ས་ར་ཎ་ཐ་གནས་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བའི་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་འདབས་འཕགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྟ་བུ་དུ་མས་ཉེ་བར་མཛེས་པ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་པོའི་ནང་རོལ་རང་ཤག་ནཻ་རུ་མགྲོན་ཁང་དུ་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།  །།

རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྩ་བ།༡ 
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ལིངྒཱ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ནཱམ།༢   བོད་སྐད་དུ། རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ།༣  
སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།༤ 

སྨྲ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་སྨྲ་བའི་རྒྱལ།།
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།༥ 
ཕོ་ཡིག་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་ལ།།
སྡེ་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའང༌།།

སྡེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲིལ་བྱས་ནས།།
ཡི་གེ་སུམ་བཅུ་ཐམ་པ་ལ།།༦ 
༧ཕོ་དང་མ་ནིང་མོ་དང་ནི།།
ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་བཞི་རུ༨།།

སྡེ་བ་བཞི་པ་ཡན་ཆད་དབྱེ།།
ལྷག་མ་བཅུ་བཞི་གནས་པ་ལ།།
ཅ་སོགས་གསུམ་ནི་ཅ་སོགས་སྦྱར།།
ཝ་ནི་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱ།།

ལྷག་མ་དྲུག་ནི་མོ་རུ་སྦྱར།།
ར་ལ་ཧ་ནི་མོ་གཤམ་༩སྟེ།།

མ་ནིང་༡༠མཚན་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ།།
མོ་ཡི་ཡི་གེ་ནང་ནས་ནི།།

འཇུག་པའིཡི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ།།
འཇུག་པ་བཅུ་ཡི་ནང་ནས་ནི།།
སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་དབྱུང་བྱ།།
སྔོན་འཇུག་ཡི་གེ་ལྔ་པོ་ལ།།

ཕོ་དང་མ་ནིང་མོ་དང་ནི།།
ཤིན་ཏུ་མོ་དང་བཞི་རུ་དབྱེ།།
སྡེ་བ་བཞི་པ་ཡན་ཆད་དབྱེ།།
དེ་དག་རེ་རེའང་བཞི་བྱེད་དེ༡༡།།

གང་གིས་འཇུག་བྱེད་གང་ལ་འཇུག།༡༢ 

ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅི་ཕྱིར་འཇུག།
གང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།།
ཕོ་ནི་ཕོ་དང་མོ་ལ་འཇུག།

མོ་ནི་མོ་དང་མ་ནིང་ལ།།
ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མ་ནིང་དང༌།།
མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་ཉིད་ལའོ།།
མི་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ།།

ཕོ་ནི་མ་ནིང་ལ་མི་འཇུག།
མོ་ནི་ཕོ་ལ་འཇུག་མི་འགྱུར།།
མ་ནིང་རང་ལ་རང་མི་འཇུག།
རང་གི་སྡེ་དང་ཕྲད་པ་ན།།

ཕོ་ཡང་མོ་ལ་འཇུག་མི་འགྱུར།།
མ་ནིང་མོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།
ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅེ་ན།།
ཕོ་ནི་དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག།

མ་ནིང་རན་པར་འཇུག་པ་ཡིན།།
མོ་ནི་ཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ།།
ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མཉམ་པས་སོ།།
ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བྱེད་ཅེ་ན།།

ཕོ་ནི་འདས་དང་གཞན་བསྒྲུབ་ཕྱིར།། 
མ་ནིང་གཉིས་ཀ་ད་ལྟ་ཆེད།། 
མི་ནི་བདག་དང་མ་འོངས་ཕྱིར།།
ཤིན་ཏུ་མོ་ནི་མཉམ་པས་སོ། །

རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་ལ། །
ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ། །
ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་གསུམ། །
མོ་ལ་མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ། །

མ་ནིང་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་༡༣དང༌། །
མཚན་མེད་ན་ནིང་གསུམ་དུ་འདོད། ། 
དེ་ཡང་བྱེད་པ་བཞི་བྱེད་དེ།།
གང་ལ་འཇུག་བྱེད་གང་གིས་བྱེད།། 

ཇི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅི་ཕྱིར་འཇུག། 
གང་ལ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ།། 
གང་གིས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས། ། 
ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །

སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་དོན་གྱི་ཚུལ། །
ཕོ་གསུམ་མོ་གཉིས་མ་ནིང་གསུམ། །
དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་འཇུག། 
དྲག་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ཕྲད་དམ། །

གལ་ཏེ་ཞན་པ་ནང་ཕྲད་ན། །
དེ་ལའང་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱིས། །
དེ་ཡང་དྲག་ཞན་གཉིས་སུ་དབྱེ། །
མ་ནིང་གསུམ་དུ་གང་གཏོགས་པ། །

དྲག་དང་ཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར། །
ཞན་དང་ཕྲད་ན་ཞན་པར་འགྱུར། །
གཉིས་ཀ་དག་དང་༡༤ཕྲད་གྱུར་ན། །
དེ་ནི་གཉིས་ཀ་ཅན་དུ་འགྱུར། །

གཉིས་ཀ་དག་དང་མ་ཕྲད་ན། །
གང་དུ་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །
དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །
དོན་ནི་༡༥རྣམ་པར་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །

སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་དང༌། །
ཕྱི་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་༡༦བའོ། ། 
སྔ་མ་སྔོན་འཇུག་ལྔ་༡༧བཞིན་སྦྱར།།
ཕྱི་མ་དག་གི་འདྲེན་ཚུལ་ནི། །

ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡིག་མིང་མཐར་དྲངས། །
མོ་ཡིས་མོ་ཡིག་མིང་མཐར་དྲངས། །
མ་ནིང་གིས་ནི་མ་ནིང་ངོ༌། །
དེ་ཉིད་རང་གི་སྒྲ་མཐུན་༡༨པའི། །

ཆོས་དངོས་ལས་དང་བྱེད་པ་དང༌། །
སྦྱིན་དང་འབྱུང་ཁུངས་འབྲེལ་བ་དང༌། །
གནས་དང་བོད་པའི་སྒྲ་ཡང་དྲང༌། །
གཞན་ཡང་སླར་བསླུ་ལྷག་བཅས་དང༌། །

འབྱེད་སྡུད་བསྣན་དང་བདག་པོ་དང༌། །
དགག་སྒྲུབ་རྒྱན་དང་དུས་ལའང་འཇུག། 
དེ་དག་སྔ་ཤུགས་འདྲེན་པས་འབྱུང༌། །
དེ་དག་ནང་གསེས་གང་འཇུག་པ། །

མཐར་སྦྱར་འོག་མའི་མིང་དོན་ལས། །
སྤྱི་འཇུག་ཡོད་དམ་བྱེད་པ་ཡོད། །
དེ་བཞིན་ཆེད་༡༩བྱེད་རྟེན་བྱེད་དང༌། །
ལས་བྱ་བླང་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །

སྔོན་དུ་འོས་པ་གནས་པའམ། །
གཞན་ཡང་ཚིག་དོན་གོང་འོག་ཏུ། །
བསྡུ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་པ་དང༌། །
གོང་མ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །

རྣམ་གྲངས་དག་ནི་བཀོད་པ་ལས། །
བསྐྱར་༢༠བ་ཡོད་དམ་མེད་པ་དང༌། །
ཕོ་སྒྲ་དང་ནི་མོ་སྒྲ་དག །
མིང་གི་མཐའ་ན་ཡོད་མེད་དང༌། །

རྒྱན་དུ་གྱུར་བ་རྣམ་ལ་ཡང༌། །
དོན་ལ་སྙེག་པ༢༡ཡོད་མེད་དང༌། །
བསྟན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་དང༌། །
ཚིག་དོན་རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་ཀྱིས། །

དེ་དག་ནང་གསེས་རྣམ་པར་དབྱེ། །
ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བྱེད་ཅེ་ན།།
ཡི་གེའི་ཁོང་ནས་མིང་དབྱུང་སྟེ།།
མིང་གི་ཁོང་ནས་ཚིག་ཕྱུང་ནས།།

ཚིག་གིས་༢༢དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད།།༢༣ 

མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་པ་ན།།
ཕོ་ཡིག་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར།།
ཕོ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང༌།།

འཇུག་པ་བཅས་པ་མེད་པ་ན༢༤།།
མིང་དང་ཚིག་ཀྱང་གསལ་མི་ནུས།།
མིང་ཚིག་གསལ་བ་མེད་ན་ནི།།
དོན་རྣམས་བརྗོད་པ་མི་འགྱུར་རོ།།

དེ་ལྟར་གྱུར་༢༥ན་འཇིག་རྟེན་ན།།
དོན་མཚོན་༢༦བརྗོད་པ་ཀུན་ཀྱང་མེད།།
རིག་བྱེད་སྨྲ་བའང་ཡོད་མི་འགྱུར།།
ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི༢༧།།

བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར།།
ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་དག།
ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌།།

གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་༢༨།།

རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་བཞིན།།
དེ་བཞིན་ཡི་གེ་འཇུག་ཚུལ་རྣམས།།
སྨྲ་བ་ཀུན་༢༩ལ་གནས་གྱུར་ཀྱང༌།།
རང་ཚུལ་དེ་དག་མི་ཤེས་པས།།

དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ག་ལ་ཤེས།།
དེ་ཕྱིར་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་གི༣༠།
རྗེས་སྨྲས་འདི་ཀུན་རྟོགས་གྱུར་ཅིག།
༣༡བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་རྩ་བ་བརྒྱད་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱ་གཉིས་པའི་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པའོ།།༣༢  །། 

 	

 

ཞུས་དག་པ། ན་ག་སངས་རྒྱས་བསྟན་དར། 
		ཚེ་བརྟན་དབྱངས་སྐྱིད། 
		ཚེ་རིང་ཕུན་ཚོགས། 
ཇུས་འགོད་པ། དདདདདདད
དཔེ་སྐྲུན་འགན་ཁུར་བ།  
 

རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན།

རྩོམ་པ་པོ། བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས།
དྒ་ས་བོད་ཀྱི་དོེ་མཛོད་ཁང་ནས་དཔེ་སྤྲུན་དང་འགྲེལ་སྤེལ་བྱས། 
དཔར་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ། ལྡི་ལི་ཝཝཝཝཝཝཝ།
དེབ་ཚོད། 
དཔར་ཐེངས་དང་པོ། ཚར་གྲངས།
དེབ་རིན། ཧིན་སྒོར། ཨ་སྒོར།




#Article 75: དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད། (183 words)


དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དམ་བཅུ་པའི་ལྔ་མཆོད་ནི་བོད་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་ཡིན་ལ། ཉིན་དེ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་ཉིན་མོ་ཡིན་པ་དང་། དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་དུས་མཆོད་ཆེན་མོ་དེ་ལ་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཅེས་འབོད་པ་རེད། བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་མོ་ཕག་སྟེ་ཕྱི་ལོ་༡༤༡༩ལོའི་སྟོན་དུས། ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྟོད་ལུང་དང་འབྲས་སྤུངས། ལྷ་ས། སེ་ར་སོགས་སུ་ཕེབས་ནས་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསུངས། དེ་ནས་སླར་དགའ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་ཐུབ་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་མའི་སྐུ་མདུན་དུ་མཆོད་འབུལ་དང་བསྔོ་སྨོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་རྗེས། སྐུ་བེར་དང་དབུ་ཞྭ་དག་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་དར་མ་རིན་ཆེན་ལ་གནང་སྟེ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་མཐར། བོད་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་གཟིམ་ཁང་འོད་གསལ་སྦུག་ཏུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་མཛད།

དེའི་ཕྱི་ལོ་ལྕགས་བྱི་སྟེ་༡༤༢༠ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་དགའ་ལྡན་དུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་དང་ཀྱཻ་རྡོར། དུས་འཁོར། ཚེ་དཔག་མེད། ཀུན་རིག་སོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་དགོངས་རྫོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྒྲུབས་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་སྣེའུ་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་བ་ཁུ་དབོན་གྱིས་ཀྱང་ར་ཁ་བྲག་ཏུ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་གདན་དྲངས་ཏེ། དགེ་འདུན་མང་པོས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ནས་བཟུང་། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོ་ཞེས་རྣམ་དཀར་ལ་བརྩོན་ཞིང་། གླིང་མེ་བཀར་བའི་སྲོལ་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདི་ཉིད་རིམ་བཞིན་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དུ་དར་བ་དང་། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཕྱོགས་མང་པོའི་རྗེའི་རྗེས་འཇུག་པ་རྒྱ་བོད་ཧོར་སོགས་ཀྱི་དད་ལྡན་གྱི་མཇལ་བ་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་སྡེ་དང་རྟེན་རྩ་ཆེན་བཞུགས་སའི་ལྷ་ཁང་ལ་ཕྱག་མཆོད་དང་། མཚན་བསྐོར་སོགས་བརྒྱབ་ན་དགེ་བ་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་འཕེལ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ལ་བརྩི་བས། ཉིན་དེར་དགེ་བར་འབད་ཅིང་སྡིག་པར་འཛེམ་པའི་ཡུལ་སྲོལ་བཟང་བོ་ཞིག་ཀྱང་དར་ཡོད་ལ། གྲྭ་བཙུན་དང་མཇལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་བདུག་སྤོས་ཁྱེར་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་འདེབས་དམིགས་བརྩེ་མ་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའི་དབྱངས་རྟ་རུ་བཀུགས་ནས་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་བའི་སྲོལ་དེང་སང་གི་བར་དུ་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད། 

དབུས་སོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ལྔ་མཆོད་ཀྱི་དགོང་མོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་མོར་དད་སེམས་མཚོན་བྱེད་དུ་མྱང་ཐུག་ཅེས་པའི་བག་ཐུག་ངེས་པར་དུ་འཐུང་དགོས་པ་དང༌། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ནས་བཟུང་དགུན་ཁ་དངོས་སུ་སླེབས་པའི་རྟགས་དང་མཚན་མར་འཛིན་ལ། དེ་ཉིན་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་དྲུང་བཞེས་འཆར་ཅན་ཐོག །དགུན་ཆས་ན་བཟའ་བརྗེ་བཞེས་ཀྱི་མཚམས་དང་། རྩེ་ཤོད་ཞབས་གསར་བ་ནས་གསར་མཇལ་ཞུ་བ་སོགས་དྲུང་བཞེས་གྲུབ་འཕྲལ་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་སྤྲིན་སླད་༧གོང་ས་མཆོག་དང་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དབུ་བཞུགས་ཀྱི་ཆོག་གྲ་སྐུ་བཅར་རྣམ་གྲྭའི་དགེ་འདུན། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པ་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་སོགས་རྒྱལ་མཆོག་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་གསེར་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་པའི་མཆོད་ཁང་སོ་སོར་ཕེབས་ཏེ་མཆོད་འབུལ་མཛད། པོ་ཏ་ལ་ཞོལ་གྱི་མི་མང་ནས་དེ་ཉིན་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་རྣམས་མགྲོན་འབོད་ཀྱི་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་སྲོལ་དང་། དགོང་མོ་ཕོ་བྲང་ཡས་མས་ལྷ་ཞོལ་དགོན་ཁག །དེ་བཞིན་མི་ཁྱིམ་ཡོངས་རྫོགས། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ། རྒྱ་ཁྱབ་སེར་སྐྱའི་དགོན་ཡུལ་ཚང་མའི་ཡང་སྟེང་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་བསྒྲིགས་པའི་གླིང་མེའི་༼དགོན་པ་དང་གྲོང་བའི་ཁང་ཀླད་དུ་མཚན་མོར་མར་དང་གཡིས་ཀྱི་མཆོད་མེ་དང་གློག་སྒྲོན་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ནས་མཆོད་པ་འབུལ་ལ་དེ་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གླིང་མེ་ཟེར།༽མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད།

བོད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་གཞན་ཀུན་ཏུ་ཡང་ལོ་རེའི་ཉིན་དེར་དགོན་གྲོང་གཉིས་སུ་རྣམ་དཀར་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་ལ་འབད་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་སྡིག་ལས་སོགས་མི་བྱེད་པར་རང་གི་འབྱོར་བར་གཞིགས་ཏེ་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་བརྒྱ་འབུལ་སྟོང་འབུལ་བྱེད་པ་དང་། ལྷ་བསང་གཏོང་བ། མཚན་མོ་གླིང་མེ་བསྒྲོན་ཏེ་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་དྲན་གསོ་བྱེད་པའི་སྲོལ་བཟང་དར་ཡོད།

དུས་ཆེན་འདི་ནི་རྗེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་དང་དད་ལྡན་གྱི་སྦྱིན་བདག་མང་པོས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་མོར་རྗེས་དྲན་དང་མྱ་ངན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་པའི་སྐོར་ལ་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས། དེའི་སང་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལྔའི་སྔ་དྲོ་དང་པོ་ནས་ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་མཛད། ཕྱག་གཉིས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་ཐུགས་དམ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ལས་ཉི་མ་ཤར་རྗེས་ཙམ་ལ་སྟོང་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་མཛད་དེ། དེ་ཡང་ཤངས་ཀྱི་སྒོའི་རླུང་རགས་པ་རྒྱུ་བ་ནང་དུ་ཐིམ་པ་ནས། ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་གོང་ཅུང་ཟད་སྐུ་ཁམས་བསྙེལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྔར་ལས་སྐུ་མདངས་ཅུང་ཞིག་ཆུང་བར་ཡོད་ནའང༌། དེའི་ཚེ་གློ་བུར་དུ་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་ལྟར་གྱུར་ཏེ། སྐུའི་ཆ་ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱི་ལུས་ཅན་གྱི་ལྷ་བུ་གཞོན་ནུ་ལྟར་གྱུར་ཅིང༌། སྐུའི་ཤ་ཞུ་བ་དང༌། ལྟར་ལྟར་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཁང་ཁུང་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། སྔར་གྱི་སྐུའི་གཉེར་མ་རྣམས་ཀྱང་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཚོད་ཙམ་དུའང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། བལྟ་བར་མི་བཟོད་པའི་འོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་སྐུའི་འོད་དམར་སེར་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ནི་དཀར་སེར་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ནི་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་ལུས་ཅན། ཇི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་རྒྱན་དང་ཆ་ལུགས་སྤངས་ནས། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན། དེའི་ཚེ་གློ་བུར་ཉིད་དུ་མགོན་དང་བྲལ་བས། ཡིད་མྱ་ངན་གྱིས་བརླམས་ཏེ། རང་གི་འཚོ་བ་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་དྲུང་ན་འཁོད་པ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། ཨེ་མ་མ་ལ་འདི་འདྲ་བའི་ངོ་མཚར་བ་ནི་བརྗོད་པར་དཀའ་བ་ཞིག་སྟེ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་ལུས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་མྱ་ངན་གྱིས་མྱོས་པས་རང་དབང་བྲལ་བཞིན་དུ་ཡང་ངོ་མཚར་བས་བསྐྱོད་པའི་མུ་ཅོར་གྱི་གར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་སྐུ་འདའ་བའི་ཚེ་སྐུའི་མདངས་དང་གཞོན་ཤ་ལ་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་མིའི་ལུས་གནས་གྱུར་ནས་ལྷ་བུ་གཞོན་ནུའི་ལུས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདི་འདྲ་བ་སྔོན་ཆད་སུ་ཞིག་ལ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་བསྙད་པ་འགའ་ཐོས་པའམ། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ལྟའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། སྔོན་གྱི་ཚེ་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་པཎྜི་ཏ་ག་ཡ་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མཁའ་རེག་ཏུ་འདས་པ་ན་སྐུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཞིང་གཞོན་ཤ་དང་ལྡན་པའི་བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཐོས་ཀྱི། བོད་ཀྱི་བླ་མ་སྔ་མ་སུ་ཞིག་ལའང་ཚུལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མ་ཐོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ཡིན་པར་འཁུམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་དག་ལས། གང་གི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་པ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་གསལ་ཞིང༌། བཞིན་གྱི་མདོག་ནི་དག་ལ། པགས་པའི་མདོག་ནི་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་མདངས་སྔར་ལས་གནས་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྗེ་འདི་ཡང་དེའི་ཚེ་འོད་གསལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་མཛད་དེ། འཆི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་བར་དོ་སྒྱུ་མའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ། བར་དོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བས། དེའི་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག །གཞན་ཡང་བར་དོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ལ་ནི། སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་རྣམས་ལེགས་པར་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་ཚར་བ་འདི་འདྲའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆེས་ཞིབ་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ལ་བསྙད་པར་བྱ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚོགས་སུ་བསྒྲག་པར་མ་གནང་བས་མ་བྲིས་ལ། ཅུང་ཟད་བརྡ་གོ་བར་ནུས་པ་ཙམ་ཞིག་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་དགའ་ལྡན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་ཅིང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ས་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ་བདེ་བ་ཅན་དུ་གཤེགས་པར་གསུངས་པ་དང༌། ཡང་སྐུ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེའི་འཆང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་མཛད་པར་གསུངས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀ་འགལ་བ་མེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྟོན་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རིང་ལ། སྐུའི་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐད་དྲང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར། འཇའ་ཚོན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་འོད་འཚེར་བ་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སླད་དུ་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་བ་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་ཀ་བ་བཙུགས་པ་བཞིན་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དུས་དེ་དག་གི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་འདྲའོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གཡའ་དག་པར་གྱུར་ཏེ་ཆེས་དྭངས་ཤིང༌། ཐ་མལ་གྱི་སྤྲིན་དང་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ས་གཞི་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་བསེར་བུ་ཕྲ་མོའི་འགྲོ་འོང་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ། ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བྱུང་ལ། དེའི་ཚེ་དགོན་པའི་གླིང་གསེབ་ནས་གཟིམས་ཁང་གི་ཕྱོགས་སུ་རང་རང་གི་བྲང་ཁང་གི་སྟེང་གི་ལ་བད་ཁ་རྣམས་སུ་མཚན་མོ་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཕུལ་བ་རྣམས་དང༌། གཟིམས་ཁང་གི་སྒོ་དྲུང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་གྲྭའི་ཞལ་དཀར་ཐད་སོ་རྣམས་སུ་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་ཚར་དུ་དངར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་རིང་གང་ལ་མེ་ལྕེའི་རྩེ་མོ་ཅུང་ཟད་རླུང་གིས་གཡོ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཆོད་པ་དང༌། དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཚན་གུང་ལ་གྲག་པ་དང༌། ཉིན་མོ་ཡང་སྔོན་ཚོར་མ་མྱོང་བའི་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་འགའ་ཞིག་གི་རྣ་ལམ་ན་གྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་གཏོར་བའི་མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་ཀུནྡ་ལྟར་དཀར་ཞིང་མུ་ཏིག་ལྟར་འོད་གསལ་བས་མཐོན་པོ་ནས་འབྱུང་བ་ན་ཟླ་བ་ལྟར་འཚེར་བ་དང༌། འགའ་ཞིག་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང༌། འགའ་ཞིག་ནི་སེར་པོ་དང༌། འགའ་ཞིག་ནི་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་ཆེན་པོའི་ལག་པའི་མཐིལ་ཙམ་པ་དང༌། ཤིང་རྟའི་ཕང་ལོ་ཙམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆར་ལྟར་དུ་བབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཕལ་ཆེ་བར་ནམ་མཁའི་ལམ་ཐམས་ཅད་འཇའ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འཕྲོག་པས་བླ་རེ་ལྟར་བྲེས་པ་དང༌། བ་དན་ལྟར་འཕྱང་བ་དང་དགེ་ལྡན་གྱི་གཡས་གཡོན་དང་མདུན་གྱི་ལུང་པ་ཐམས་ཅད་འཇའ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས་ལྡ་ལྡི་ལྟར་ཁྲིག་གིས་གང་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཞག་མང་པོའི་བར་དུ་བྱུང་ཞིང༌། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་ཅན་དུ་གཟིགས་མལ་གྱི་ཐ་མ་ལ་གཟིམས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཛད་པ་བསྟན་པ་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཆོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དུས་དེ་ཉིད་དུ། དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་ཞག་མང་པོའི་བར་དུ། ཕྱི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དག་ཞལ་ཕྱེ་ནས། བླ་མ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐ་མི་དད་པ་ལ། ཕྱི་ནས་གསང་བའི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་མཉེས་པར་བྱས་ཤིང༌། བདག་ཉིད་འཇུག་ཅིང་དབང་བླང་བ་ལ་སོགས་པས་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བགྱིས་ཏེ་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་དང༌། བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་དུ་ཡང་བླ་མ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འབྲལ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ཡིད་ལ་བརྣག་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྟེན་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དབུས་གཙང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་དུ་མར་ཡང་མང་ཇ་དང་འབུལ་ནོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ཤིང༌། དེ་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལ། མཁན་པོ་དང༌། སློབ་དཔོན་དང༌། བླ་མ་དག་འདས་པ་ན་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དང་ཆོས་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་རྒྱུན་བཅད་དེ། སྐྲ་ཚད་ལས་ལྷག་པར་འཇོག་པ་དང༌། གོས་བསྒྱུར་བ་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་གི་བ་དན་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ། གྲོང་པའི་ཆོས་ལུགས་དག་ཡོངས་སུ་གྲགས་མོད་ཀྱི། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་གྲོང་པའི་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་རིང་དུ་སྤངས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་འདྲའོ་སྙམ་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སླར་ཡང་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཆེས་ཆེར་བརྩོན་པར་བགྱིས་ནས་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སྒྲུབ་མཆོད་ཐོན་འཕྲལ་ལ། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་དར་མ་རིན་ཆེན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཏེ། གཟིམས་ཁང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ནས། རྗེས་འཇུག་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་དམ་པར་རིང་དུ་བཞུགས་ཤིང༌། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་སྲོལ་དམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཐོག་མ་མཛད་པའི་གནས་བརྟན་ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དག་གིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོའི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ་ནས། སྔར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཞལ་ཏ་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་དངུལ་སྐུ་ཆེན་མོ་ཡང་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ། རབ་ཏུ་གནས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཛད་དོ། །

དེ་ཡང་སྐུ་དེ་བཞེངས་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་གླེང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་སྔར་བདེ་མཆོག་དང༌། གསང་འདུས་དང༌། རྡོར་དབྱིངས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་དག་བཞེངས་པའི་དགོངས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་བླ་མེད་དང་ཡོ་གའི་རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ལེགས་པར་ཉམས་པ་འདི་ཅུང་ཟད་གསོ་ཨེ་ཐུབ་བསམས་ནས། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་སྒྲིག་པའི་ཆེད་དུ་བཞེངས་པ་ཡིན། ད་དུང་སྤྱོད་རྒྱུད་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་འདི་ལ་བཤད་པ་ཞིག་གི་སྲོལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མ་ཚུགས་ན། རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གཅིག་གཏན་མེད་དུ་ནུབ་སོང་ལ་ཁད་འདུག་པས། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་ཅིག་སྒྲིག་དགོས་ཞེས་གསུང་བ་དེ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟའོ་ཞེས་ཁོ་བོས་འཁུམས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་བཞེངས་ནས། སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་བཞེན་པ་དང༌། མ་ཉམས་པར་བཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བཀའ་བགྲོ་བ་མཛད་པ་ལས་མ་ཉམས་པར་བཞུགས་ན་བསྟན་པའི་རྒྱུན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པའི་དགོས་པ་ཆེ་བར་དགོངས་ཏེ། མ་ཉམས་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ལ་ཐག་བཅད་ནས། སོ་སོ་ནས་དད་པས་ཕུལ་བའི་དངུལ་བྲེ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་གདུང་རྟེན་ཆེན་པོ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་སྣ་ཚོགས་པ་བཀོད་པས་སྤྲས་པ་བཞེངས་ཏེ། དེའི་བུམ་པར་སྐུ་གདུང་སྣམ་སྦྱར་གྱིས་ལེགས་པར་གཡོགས་ཏེ་ཙནྡན་འབའ་ཞིག་ལས་བསྒྲུབས་པའི་སྒྲོམ་དུ་བཅུག་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྣེ་གདོང་དང་འབྲི་ཁུང་ནས་ཐོག་དྲངས་པའི་སྦྱིན་བདག་བུ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས། ཞོ་སྟོང་ཕྲག་དང་བརྒྱ་ཕྲག་བགྲངས་པའི་གདུང་འབུལ་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་ཟངས་ཀྱི་དད་འབུལ་བསྐུལ་བའི་ཞལ་ཏ་མཛད་ནས་ཟངས་ཀྱི་འབུལ་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཞལ་ཏ་མཛད་ཅིང༌། ནང་རྟེན་གྱི་གསེར་སྐུ་ཆེན་མོ། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚད་ལས་ཁྲུ་གང་དུ་ཉེ་བས་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་བྱོན་ལེགས་ཤིང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང༌། སྐུ་གདུང་དང༌། ནང་རྟེན་བཞུགས་པའི་སླད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ལེགས་པ་དང་བཅས་པ་གསར་དུ་བཞེངས་ཏེ། བྱི་བ་ལོའི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་པར་མཛད་ལ། དེ་ཡང༌། སྐུ་གདུང་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་པར་གདན་འདྲེན་པའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་འཇའ་ཚོན་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང༌། མེ་ཏོག་གི་ཆར་བར་སྣང་གང་བ་བབ་བོ། །གཞན་ཡང་བྱི་ལོ་ཟླ་བ་བཅུ་པ་ལ་དགེ་ལྡན་དུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས། དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྒྲུབ་ཅིང༌། མཆོད་པའི་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཞག་དུ་མའི་བར་དུ་བསྒྲུབས་པ་ན། ཉི་མ་དང་པོ་དང་རྗེས་མ་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབ་པ་ནི། མེ་ཏོག་མུ་ཏིག་གི་མདོག་ལྟ་བུ་ཆུང་ངུ་འདབ་མ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུ་བ་དང་བཅས་པ་བབ་ཅིང༌། ཉེར་ལྔའི་ཉིན་མེ་ཏོག་ཆུང་ངུ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ས་ལ་ཁ་བ་ལྟར་ཆགས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་མེ་ཏོག་འདབ་མ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་གི་མདོག་ནི་དུང་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་གསེར་བཙོ་མ་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་ལི་ཁྲི་ལྟ་བུ་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱ་མཐིང་བཟང་པོས་བྱུགས་པ་ལྟ་བུ་མི་ཆེན་པོའི་ལག་པའི་ཁྱོན་ཙམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བབ་པ་དང༌། དེའི་ཚེ་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་བ་ཁུ་དབོན་པའི་དྲུང་ནས། ར་ག་བྲག་ཏུ་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་པས་ཐོག་མ་མཛད་པའི་དགེ་འདུན་དུ་མ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དེ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཀྱང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་བོ་ཞེས་གྲག་གོ །མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཛད་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུའང༌། ཉིད་ཀྱི་ངོ་མཚར་བའི་མཛད་པ་དག་གིས་གདུལ་བྱ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཞག་པར་མཛད་དོ། ། ཞེས་སོ། །

སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས། ༢༠༡༥།༡༡།༢༢




#Article 76: ཞི་བྱེད་པ། (515 words)


༄༅།།ཞི་བྱེད་པ།
རྩོམ་པ་པོ།   ཐུའུ་བཀྭན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ།

༄༅། ། དམ་པ་རྒྱ་གར་བོད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས། །     སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཆར་ཆེན་ལན་གསུམ་དུ། །   ཕབ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་གདམས་ངག་མཚོ། །   ཞི་བྱེད་ཅེས་གྲགས་གྲུབ་མཐའི་བྱུང་བ་གླེང་། ། ཞི་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱུང་ཚུལ་ལ་དངོས་དང་། དེའི་ཡ་གྱལ་གཅོད་ལུགས་བྱུང་ཚུལ་གཉིས་ལས།

(༡) ཞི་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱུང་ཚུལ་དངོས།

༄༅། ། སྔ་མ་དག་ཞི་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་དམ་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཅེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། ཆོས་འདིས་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་དབང་གིས་ཚེ་འདིར་ལུས་དམན་པར་གྱུར་པ་དང་། ནད་བུ་ཅན་དང་། དབུལ་ཕོངས་དང་། མི་མ་ཡིན་པས་གཙེས་པ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འཕྲལ་དུ་ཞི་བར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྦྱོར་བཟོད་པར་བྱེད་པས་དམ་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱའོ་ཟེར། འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་མི་གཟུང་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་ལེན་གྱིས་སྲིད་ཞིའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་ལ། གདམས་པ་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་ངན་ཙམ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལས་མེད་ན་གདམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །   དེ་ཡང་།  པསྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས། ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་བཞེད་ལས། གང་ལས་བྱུང་བའི་ཁུངས་ནི་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །

འདི་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཙཱ་ར་སེང་གེའི་བྱེ་བྲག་ཁྲོན་པའི་གླིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐྱེ་བ་བདུན་པ་ཡིན་པས་སྡིག་པའི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་ངང་གིས་དགའ་བ་སྟེ།  ཆུང་ངུ་ནས་སྒྲ་རིག་པ་སོགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་མཁན་པོ་དགེ་བའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།  བླ་མ་གསེར་གླིང་བ་ལས་སེམས་བསྐྱེད།  བླ་མ་མང་པོ་ལས་དབང་མནོས་པས་བསྡོམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན།  མཚན་ཉིད་དང་སྒྲ་རིག་པའི་བླ་མ་བཅུ་གཅིག   ཕ་རྒྱུད་གཡོ་བ་རླུང་གི་བླ་མ་བཅུ་གཅིག     མ་རྒྱུད་བདེ་བ་ཉམས་ཀྱི་བླ་མ་བཅུ་གཅིག    ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བརྡའི་བླ་མ་བཅུ་གཅིག    རིག་པ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་བླ་མ་བཅུ་སྟེ་གྲུབ་ཐོབ་ཕོ་མོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས་གདམས་པ་མཐའ་དག་མནོས།  བླ་མ་འདི་དག་གི་གྲངས་འདྲེན་ལ།  ཨིནྡྲ་བྷྰུ་ཏི།  ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་ཆེས་སྔ་བར་བྱོན་པ་དང་། དུས་ཕྱིས་སུ་བྱོན་པ་ཡང་ཅི་རིགས་ཤིག་བགྲངས་འདུག་པ་དུས་ཐོག་མི་མཉམ་པར་སྣང་བ་ནི། དམ་པ་སྐུ་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་བཞུགས་པས་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ། དམ་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་ཟེར་བ་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ནའང་སྣང་བས་བདེན་པ་འདྲ་ཞེས་བདག་གི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས། དམ་པས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔའི་བར་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་བསྒོམས་པས། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་བཅུ་གཉིས་སོགས་བགྲང་གིས་མི་ལང་བ་དང་། ངོ་མཚར་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་བླ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཞལ་གཟིགས།  མིག་སྨན།  རྐང་མགྱོགས།  རིལ་བུ།  ས་འོག    གནོད་སྦྱིན་མོ།  རལ་གྲི།  མཁའ་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ།  མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་མཐོང་ལམ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས།   ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྤྱོད་པ་མཛད་ནས་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་སྙན་པས་མཚན་ཡང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྒྲོགས་སོ། །

བོད་དུ་ལན་ལྔ་བྱོན་པ་ལས། ལྔ་བའི་དུས་བོད་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུའང་བྱོན་པས་དེར་ཡང་གྲགས་ཆེ། བོད་དུ་སློབ་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་ཞི་བྱེད་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་སྟེ། སྔ་མ་ཁ་ཆེ་ཛྙཱན་གུ་ཧྱ་ལ། དེ་ཨོང་པོ་ལོ་ཙཱ་བས་བསྒྱུར་བ་ལ་ཟེར། བརྒྱུད་པ་བར་བ་རྨ་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ། སོ་ཆུང་དགེ་འདུན་འབར། སྐམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་དང་གསུམ་ལ་གདམས་ངག་གནང་ནས་འཕེལ་བ་ལ་ཟེར། བརྒྱུད་པ་ཕྱི་མ་ནི། དམ་པ་དིང་རི་གླང་སྐོར་དུ་བྱོན། སློབ་མའི་མཆོག་དམ་པ་ཕྱར་ཆེན། ཕྱར་ཆུང་། བཛྲ་ཀྲོ་ངྷ། ཀུན་དཀའ་བཞི་ལས། དམ་ཀུན་དགའ་གཙོ་བོ་སྟེ། སྐུ་ཚེ་ལྔར་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་། སྐུ་ཚེ་འདིར་དེའི་གདམས་ངག་གི་མཛོད་དུ་གྱུར་པས་སློབ་མ་པ་ཚབ་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་བ་ཏེ་ནེ། རོག་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང་ཞིག་པོ་ཉི་མ་སེང་གེ་སོགས་སྲོལ་འཛིན་མང་དུ་བྱོན་ནས་ཞི་བྱེད་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་དོ། །

བརྒྱུད་པ་དེ་གསུམ་གྱི་གདམས་པའི་མཚན་ཙམ་སྨོས་ན། བརྒྱུད་པ་དང་པོ་ནི། ཞི་བྱེད་སྒྲོན་མ་སྐོར་གསུམ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། ། བརྒྱུད་པ་བར་བ་ནི། རྨ། སོ། སྐམ་གསུམ་ཕྲན་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྨའི་ཆོས་སྐོར་ནི་ཚིག་བརྒྱུད་དང་། དོན་བརྒྱུད་གཉིས་ལས། དོན་ཁྲིད་ནི་ལག་ཁྲིད་བཅུ་དྲུག     ཚིག་བརྒྱུད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དང་སྟོང་ཐུན་དང་ཁ་འཐོར་དང་ཁར་ཕོག་སྣར་ཕོག་དང་མཐའ་རྒྱས་རྣམས་སོ། །

སོ་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཚིག་བརྒྱུད་དང་དོན་བརྒྱུད་གཉིས་ལས། ཚིག་བརྒྱུད་ལ་ཡང་བརྒྱུད་པ་ཆེན་པོ་དང་བརྒྱུད་ཕྲན་གཉིས། ཆེན་མོ་ལ་དམ་པ་སྐྱེས་མཆོག    ཆེ་བ་ང་བཞི། འབྲིང་སོ་གཉིས། ཆུང་བ་བཅུ་བདུན་ཏེ། དེ་ལ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་རེ་རེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གདམས་པའི་ངོ་བོ་སློབ་མ་འཁྲིད་ལུགས་ཆ་ཚང་རེ་རེ་ཡོད་པས་བརྒྱུད་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞིའམ། བརྒྱུད་པ་བརྒྱ་དང་གསུམ་དུ་འགྱུར་བས་བརྒྱུད་པ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱའོ། །  བརྒྱུད་ཕྲན་ནི།  དོན་སྐོར་ལྔ་མ།  རིམ་པ་བཞི་མ།  བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ཆེ་ཆུང་།  གྲགས་པ་བརྒྱད།  ཡབ་སྲས་གསུམ་མ།  སྐྱོན་ཅན་སྐྱོན་མེད་ལ་སོགས་ཆོས་སྡེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བཞུགས། དོན་བརྒྱུད་ལ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དང་མ་ལྷུང་བ་ལས།  དང་པོ་ནི།  རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་ལ་དོན་བརྒྱུད་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི། བླ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་དོན་བརྒྱུད་སོ་གཉིས། དམ་པ་བཅུ་བདུན་ལ་དོན་བརྒྱུད་བཅུ་བདུན་བཞུགས། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ལ་མིག་འབྱེད་ཀྱི་སྐོར་དང་། མཁའ་འགྲོ་མའི་སྐོར་ལས། དང་པོ་ལ་བུ་བཞི་མ་དང་ལྔ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞུང་སྦས་པ་མིག་འབྱེད། དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་དུས་དང་དུས་ཕྲན་ལ་གདམས་པ། ངོ་སྤྲོད་བརྒྱ་རྩ་དྲུག་པ། མ་འགགས་རྣམ་དག   རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གསང་ལམ་མོ། །

མཁའ་འགྲོ་མའི་སྐོར་ལ། སོའི་སྐོར་མགོ་ཆེན་མོ་བཞི་སྟེ། མཆོག་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྡ་སྐོར། ཐུན་མོང་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡི་གེ་བཞི་བའི་སྐོར། གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཛ་ག་ཏའི་སྐོར། ཐུན་སྐོར་རོ། ། བརྡ་སྐོར་ལ་ཧེ་རུ་ཀའི་བརྡ་སྐོར། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བརྡ་སྐོར། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བའི་བརྡ་སྐོར། དམ་པའི་བརྡ་ཐོར་བུ་བའོ། ། ཐུན་མོང་སྒྲུབ་པ་ལ། དཀར་མོ་སྐུའི་སྒྲུབ་པ། དམར་མོ་གསུང་གི་སྒྲུབ་པ། ནག་མོ་ཐུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། ། དེ་ལ་ཕག་མོ་ཆོས་སྐུའི་སྒྲུབ་ཐབས། ལོངས་སྐུའི་སྒྲུབ་ཐབས། སྤྲུལ་སྐུའི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། །

ཛ་ག་ཏའི་སྐོར་ནི། གཏུམ་མོ་འཁོར་ལོ་གཅིག་པ་ཡིན། ཐུན་སྐོར་ལ་སྤྱོད་ལམ། ཉམས་སྐྱོང་ལུགས་སོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུད་སྡེ་དང་ཆོས་སྐད་བསྟུན་པ་སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་དོན་བརྒྱུད། ཆོས་སྐད་མ་བསྟུན་པ་བརྒྱུད་པ་བཞི་བ་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་པའི་དོན་བརྒྱུད། མཚང་མདོན་བསྡུས། སོའི་རིག་པ་སྲང་འཇུག   སྙན་བརྒྱུད་བཞི་རྣམས་བཞུགས་སོ། །

སྐམ་ལུགས་ནི། སྐམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དམ་པའི་གདམས་ངག་བཞིན་དུ་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་ཀ་བཤད། སྡུད་པའི་སྟེང་དུ་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་དྲངས་ནས་ཀྱང་བཤད་པས། སློབ་མ་ཡས་བརྒྱུད་མས་བརྒྱུད་གཉིས་བྱུང་བའི་ཡས་བརྒྱུད་ནི། འཁུན་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་དང་། རྒྱམས་ཤེས་རབ་བླ་མ་གཉིས་ལས་བརྒྱུད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་དང་པ་ནད་པ་ཡིན་པ་སྐམ་གྱིས་ནད་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲད། གཞུང་སྐབས་དང་པོ། གདམས་ངག་བདེན་པ་བཞི། ལག་ལེན་ཐོར་བུ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་སྟོན་གཞོན་ནུ་སེང་གེས་སྐམ་ལུགས་ཀྱི་གདམས་པའི་ཡི་གེ་ཤེར་ཕྱིན་ཐུགས་བརྒྱུད། ལག་ལེན་སྙན་བརྒྱུད། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། གཏན་ཚིགས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེའུ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་བརྩམས། ༈  མས་བརྒྱུད་ནི། སྒྲོ་ཆོས་བརྩོན་ལ་སྐམ་གྱིས་གང་ཟག་རིམ་དང་ཅིག་ཆར་གྱི་དབྱེ་བས་སྙིང་པོའི་དྲན་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཉིས་སུ་ངོ་སྤྲད་ནས་མདོ་མ་ལུས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འགྲོས་བཞིས་འཆད་དེ། མས་བརྒྱུད་སྒོམ་ཐོག་ཏུ་སྐོར་བའི་གདམས་པའོ། །

ཡང་བར་དུ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་ཕྲན་ལ་གྲྭ་བ་དང་། ལྕེ་དང་། ལྡང་ལུགས་གསུམ་སྟེ། དགེ་བཤེས་གྲྭ་བ་ལ་དམ་པས་ཞི་བྱེད་སྒྲོན་མ་དགུ་སྐོར་གྱི་གདམས་པ་གནང་སྟེ། མན་ངག་སྐུའི་སྒྲོན་མ། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུང་གི། གསང་ཐུགས་ཀྱི། ཡང་དག་ལྟ་བའི། རིན་པོ་ཆེ་སྒོམ་པའི། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི། མཉམ་ཉིད་གཞིའི། རྣལ་འབྱོར་ལམ་གྱི། དངོས་གྲུབ་འབྲས་བུའི་སྒྲོན་མ་རྣམས་སོ། ། ལྕེ་ཙནྡྲ་ཀིརྟི་ལ་དམ་པས་མདོ་རྒྱུད་ཞལ་སྦྱོར་གྱི་གདམས་པ་གནང་སྟེ། མདོ་སྡུད་པ་དང་རྒྱུད་མཚན་བརྗོད་སྦྱར་ནས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གདམས་པ་དང་། སྔགས་ལ་གྲུབ་ཐོ་ཕོ་མོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གདམས་པ་རྣམས་སོ། །   ལྡང་བཀའ་གདམས་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཡི་གེ་མེད་པའི་གདམས་པ་གནང་སྟེ། ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་མཚང་གཅིག་ལས་མེད་ཟེར། བརྒྱུད་པ་ཐོར་བུ་བ་ནི་འབྲོ་སྒོམ་ལ་མཚན་བརྗོད་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་གནང་། གུ་སྒོམ་ལ་ལས་རྒྱའི་གདམས་པ། ཆུ་སྒོམ་ལ་སྙིང་གཏམ་ལྷུག་པའི་གདམས་པ། སྒོམ་པ་དམར་སྒོམ་ལ་ཆིག་ཆོད་གསུམ་གྱི་གདམས་པ། གཉགས་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་བདེ་མཆོག་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་གདམས་པ། ལྕེ་མོ་དཔལ་སྒྲོན་མ་ལ་གྲུབ་ཐོབ་ཉམས་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་བཅུ་དྲུག་པ། གཉལ་སྟོད་ངོར་རྗེ་སྒོམ་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར། ཆུ་བར་གྱི་གནས་བརྟན་འབྱུང་གྲགས་ལ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་གདམས་པ། སྔགས་བཤད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་གདམས་པ། ཤངས་པ་དབུ་སྡེབས་ལ་ཡི་གེ་བཞི་བའི་གདམས་པ། སྙེ་མོའི་རྒྱ་སྟོན་སྐྱི་རྩེགས་ལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་གདམས་པ། ཞག་སག་ཆུང་བ་ལ་ཕག་མོའི་གསང་སྒྲུབ། བླ་མ་དགོན་དཀར་བ་ལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་གདམས་པ། སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་འབན་གུང་རྒྱལ་བ་བདེ་མཆོག་སྙན་བརྒྱུད། མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན་ལ་གཅོད་ཀྱི་གདམས་པ་གནང་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་བརྒྱུད་པ་བར་མའི་སྐོར་རོ། །

བརྒྱུད་པ་ཕྱི་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དྲི་མེད་ཐིག་པ་ཕྱག་ཞེས་ཀྱི་སྐོར་ཞེས་མཚན་འདོདས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དམ་པ་སངས་རྒྱས་མེེ་ཏྲི་བའི་དངོས་སློབ་ཡིན་པས། མེེ་ཏྲི་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན། དྲི་མེད་ནི་དམ་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ལ་བྱ། ཕྱག་བཞེས་ནི་བསྟན་པ་གཞན་རྣམས་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བའི་སྒྲུབ་པའི་སྲང་ཡོད་པ་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསང་སྔགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེེ་ཏྲེ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་པའི་འགྲེལ་བར་ཡང་ལུགས་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། གསང་སྔགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་བྱ་ཚུལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་གསང་སྔགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །   ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་སྣང་། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་ཀྱི། དམ་པས་ཕྱར་ཆེན་དང་། འབན་གུང་རྒྱལ་ལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གནང་བར་གྲགས་ཤིང་། ལས་རྒྱའི་གདམས་པའང་མང་པོ་ལ་གནང་བས་དམ་པའི་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ལ་གསང་སྔགས་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གསང་སྔགས་རྗེས་མཐུན་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་བྱིན་རླབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསང་སྔགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། དངོས་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་འདི་ལ་ལོག་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ཉིད་ནས་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་བཤད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་སྐོར་འདི་ལ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྡེ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་ལ་མདོ་རྒྱུད་ཕྱག་ལེན་དང་བཅས་པ། བཀའ་བབས་སྙན་བརྒྱུད་དང་བཅས་པ། དྲི་མེད་ཕྲ་ཏིག་དང་བཅས། དར་ཚགས་བཤད་འབུམ་དང་བཅས་པའོ། ། 

དང་པོ་ནི། སྤྱི་མདོ་ཆུ་ཀླུང་མངོན་པར་རོལ་བའི་མདོ། སྒོས་མདོ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ། སྤྱི་རྒྱུད་སྡེ་སྣོད་གསལ་བྱེད། སྒོས་རྒྱུད་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ། ཕྱག་ལེན་ནི། དབང་འཁོར་ཆེ་འབྲིང་དང་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གསུམ། བཀའ་བབས་སྙན་བརྒྱུད་ནི། བཀའ་བབས་བཞི། དེའི་ལམ་སློང་སྙན་བརྒྱུད་བཞི། དྲི་མེད་ཕྲ་ཏིག་ནི། དྲི་མེད་ལ་ཆོས་ཟུག་པ་རྩ་བའི་སྐོར་ལ་སོགས་པ་དྲུག    ཕྲ་ཏིག་པ་ནི་པ་ཚབ་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་ལ་མ་བདེ་བའི་གེགས་རྣམས་དྲིས་པའི་གདམས་པའོ། ། 

དར་ཚགས་བཤད་འབུམ་ནི་དར་ཚགས་ཞལ་གདམས་བདུད་རྩིའི་སྐོར་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། པ་ཚབ་ཀྱི་འཕྲལ་གཏམ་ཏེ་ནེས་ཡི་གེར་བཏབ་པོ། །  བཤད་འབུམ་ནི་ཏེ་དང་ཞིག་པོ་དང་སྙེ་མདོ་བ་ལ་སོགས་པས་མཛད་པའི་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །  ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྡེ་ལ་རྒྱུད་སྟོན་ཐུན་དང་བཅས་པ། དབང་ལམ་ཁྲིད་དང་བཅས་པ། གསང་མཛོད་གསུམ། བེའུ་བུམ་བརྒྱད་དོ། ། 

གསང་མཛོད་གསུམ་ནི། བླ་མ་གསང་མཛོད། ཡི་དམ་གསང་མཛོད། མཁའ་འགྲོ་གསང་མཛོད་དོ། ། 

ལམ་སྐོར་ལྔ་ནི། བིརཱུ་པའི་ཐབས་ལམ་སྒོ་བཞིའི་ལམ་སྐོར། ས་ར་ཧའི་ཐབས་ལམ་ཡུལ་བཞིའི་ལམ་སྐོར། གསེར་གླིང་བའི་ལམ་སྐོར་བརྒྱད་པ།  ཨཱཪྻ་དེ་བའི་ལམ་སྐོར་བརྒྱད་པ། ནཱ་རོ་བའི་ཟུང་འཇུག་བཞིའི་ལམ་སྐོར་རོ། །

བེའུ་བུམ་བརྒྱད་ནི། ཟབ་མོ་དབང་གི་བེའུ་བུམ། ངོ་སྤྲོད་རྩ་བའི་བེའུ་བུམ། སྙམ་བརྒྱུད་ཁྲིད་ཀྱི་བེའུ་བུམ། སྒོ་བཞི་གནད་ཀྱི་བེའུ་བུམ། སྣ་ཚོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བེའུ་བུམ། ཟབ་མོ་སྔགས་ཀྱི་བེའུ་བུམ། བཀའ་སྲུང་མཁའ་འགྲོའི་བེའུ་བུམ། མན་ངག་རྒྱལ་ཆ་གསུམ་བེའུ་བུམ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་ནི་བཀའ་རྒྱ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྡེའོ། ། 

ཞི་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་ཀུན་ལ་མ་གྲགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྤྱིར་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་བབས་དྲུག་མངའ་སྟེ། དགའ་ལྡན་ལྷའི་ཡུལ་ནས་བརྒྱུད་པ། ཀླུའི་ཡུལ་ནས་བརྒྱུད་པ།  ཨུ་རྒྱན་ནས་བརྒྱུད་པ།  རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་བྷཾ་ག་ལ་ནས་བརྒྱུད་པ། ལྷོ་ཕྱོགས་བྷེ་ཏ་ལ་ནས་བརྒྱུད་པ།  ལྷོ་བྷི་ཤོ་ཀོ་ཏ་ཙན་དན་གྱི་གླིང་ནས་བརྒྱུད་པའོ། །  བཀའ་བབས་དྲུག་པོའི་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་བཅུད་བསྡུས་ནས་སྟོན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་ནི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ།  དེས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ།  དེ་ནས་དགེ་སློང་སེང་གེའི་བར་བརྒྱུད་པ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་སོང་བའི་དུས་སུ། རྒྱལ་པོ་གདུག་པ་ཅན་གྱིས་རབས་བཅད་དོ། །  དེ་ནས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས།  ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་དངོས་སུ་གསན་པ་བྱམས་པ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་བྱམས་པ་བསྒྲུབས་པས་ཞལ་གཟིགས་ཏེ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གདམས་པ་དངོས་སུ་གསན་ནས་གཅུང་དབྱིག་གཉེན་ལ་གནང་།  དེས་དམ་པའི་ཞང་པོ་ཨཱརྱ་དེ་བ་ལ། དེས་དམ་པ་ལ་གདམས་སོ། །  ཞེས་འཆད། གདམས་པ་དེ་ནི་ཡུམ་གྱི་དོན་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་མན་ངག་བཞིན་ཉམས་ལེན་དུ་དྲིལ་ནས་འཆད་པའི་ངོ་མ་ཚང་བ་ཞིག་སྟེ། དེའི་ཚུལ་ཚིག་ཉུང་ངུས་སྟོན་མི་ནུས་ཤིང་རྒྱས་པར་བཤད་ན་ཧ་ཅང་མང་བར་འགྱུར་བས་འདིར་མ་བྲིས་སོ། ། 

བཤད་རྒྱུན་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་བར་བྱུང་འདུག་ཀྱང་ད་ལྟ་རྒྱུན་ཆད་པ་འདྲའོ། ། 

ཞི་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཁུངས་ནི་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་ལ་གཏུགས་པར་འདུག་ཅིང་། གདམས་ངག་གི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཚད་མར་མཛད་པ་དང་། དིང་རི་བརྒྱད་ཅུ་བར་ཡང་། སྟོང་པའི་ངང་དུ་རིག་པ་མདུང་སྐོར་བྱ། །  ལྟ་བར་ཐོགས་རྡུག་མེད་དོ་དིང་རི་བ། །  ཞེས་ལྟ་བ་མཐའ་བྲལ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པར་སེམས་སོ། །  འོན་ཀྱང་ཕྱི་རབས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ནི་ཉ་དང་ཉུང་མ་བསྲེས་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆགས་སོ། །  ཞི་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་བུ་གྲངས་ལས་འདས་པ་བྱོན་འདུག་ལ། ཆོས་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི། སྐྱེས་མཆོག་བསམ་གཏན་དཔལ་གྱིས་བཏབ་པའི་ཡབ་ཆོས་སྡིངས་དང་། སྒོ་མོ་ཆོས་སྡིངས་གཉིས་ཡིན། དེར་སྐྱེས་མཆོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱང་སེམས་པ་པོ་ཆེའི་ཡོངས་འཛིན་ཆོས་རྗེས་དོན་རིན་པ་ཀྱང་གདམས་ངག་གསན་པར་སྣང་། དེང་སང་ནི་ཞི་བྱེད་ཀྱི་གདམས་པ་དབྱངས་གསལ་དང་རྟེན་སྙིང་གི་བྱིན་རླབས་དང་། ལྷ་ཆེན་ཨཾ་གྷོ་རའི་རྗེས་གནང་། མཁྱུད་དཔྱད་སོགས་གདམས་ངག་ཐར་ཐོར་གྱི་ལུང་ཙམ་ལས་གདམས་ངག་འགངས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་བཞུགས་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་འདྲའོ། ། 

(༢)ཞི་བྱེད་པའི་ཡ་གྱལ་གཅོད་ལུགས།

༄༅། ། དེ་ཡང་གཅོད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དོན་ནི། གདམས་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་གཅོད། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད། ཐུན་མོང་གིས་བདུད་བཞི་གཅོད་པས་དེ་སྐད་དུ་བཏགས་ལ། ཡང་སྤྱོད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་ལྟར་དུ་གྲགས་སོ། ། གདམས་པ་འདི་ཡང་ཐོག་མར་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དམ་པ་བོད་དུ་ལན་གསུམ་པ་བྱོན་པའི་དུས་གཙང་དུ་སྐྱོ་སྟོན་བསོད་ནས་བླ་མ་དང་། ཡར་ལུང་སྨ་ར་སེར་པོ་གཉིས་ལ་གཅོད་ཀྱི་གདམས་པ་གནང་། སྨ་ར་སེར་པོས་རང་གི་ཉེ་གནས་སྨྱོན་པ་སེ་རོང་། དེས་རྩེ་སྟོན་སུམ་སྟོན་གཉིས། རྩེ་སྟོན་གྱིས་གཉན་སྟོན། སུམ་སྟོན་གྱིས་སྐལ་ལྡན་སྲས་མོ། དེས་གཙང་སྟོན། དེས་གཉན་སྟོན་སོགས་ལ་གནང་། དེ་དག་ལས་མཆེད་པ་ལ་ཕོ་གཅོད་དང་། སྐྱོ་སྟོན་བསོད་ནམས་བླ་མས་ལབ་སྒྲོན་ལ་གནང་སྟེ། དེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ་མོ་གཅོད་ཅེས་གྲགས་སོ། །

མ་གཅིག་ལབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་སོགས་ནས་ལུང་བསྟན་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་མི་མོའི་གཟུགས་སུ་བྱོན་པ་སྟེ་གཅོད་ཀྱི་གདམས་པས་བོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་མཛད་དོ། ། མ་གཅིག་ལ་སྲས་དང་སྲས་མོ་འགའ་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་འདྲེན་ལུགས་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་ལས། ཐོད་སྨྱོན་བསམ་འགྲུབ་ནི་ལ་ལས་མ་ཅིག་གི་སྲས་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་ཚ་བོ་དང་ཡང་ཚར་བཤད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ཕལ་ཆེར་ན་སྲས་ཡིན་པ་བྱས་འདུག    གང་ལྟར་ཡང་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་སློབ་མ་གྲུབ་ཐོབ་ཕོ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག     སྲས་མོ་གྲུབ་ཐོབ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་བྱོན་ཅིང་། དེ་དག་ལས་གདམས་པ་རྒྱ་ཆེར་དར་བར་གྱུར་ཏོ། ། ལབ་སྒྲོན་ལ་སློབ་མ་མཆོག་བཞི་ཟེར་ཡང་། གདམས་པའི་རྒྱུན་ཁུ་སྒོམ་ཆོས་སེང་ལས་བརྒྱུད་པ་དར་ཆེ་ཞིང་། དེང་སང་གི་བར་དུ་མ་ནུབ་པར་བཞུགས་སོ།། 

ཕྱིས་སུ་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་གཅོད་ཀྱི་གདམས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་འདུག་ཅིང་། རྒྱལ་ཐང་བ་བསམ་གཏན་འོད་ཟེར་གྱི་ངག་སྣང་དུ་མ་ཅིག་དང་མཇལ་ནས་གནང་བ་རྒྱལ་ཐང་ལུགས་དང་། རྟོགས་ལྡན་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ལ་གནང་བ་སྙན་བརྒྱུད་ལམ་ཟབ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་དར་རོ། ། 

རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྩལ་པའི་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐོར་དུ་ཁྲོས་ནག་གི་བྱིན་རླབས་དང་གཅོད་ཀྱི་མན་ངག་བཞུགས་པ་རྒྱལ་བ་དབེན་ས་བ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་དེང་སང་རང་ཕྱོགས་སུ་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་འདི་ཉིད་དོ། །

གཅོད་ཀྱི་གདམས་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཤེས་རབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གདམས་པའི་ཁུངས་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་ལྷག་པར་དུ་མདོ་སྡུད་པ་ཡིན་པར་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་མཐུན་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྡུད་པ་ལས། རྒྱུ་རྣམས་བཞི་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་སྟོབས་ལྡན། །  བདུད་བཞིས་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །  སྟོང་པར་གནས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །  ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་བྱེད་དང་བདེ་བཤེགས་བྱིན་རླབས་ཅན། །  ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ནི། སྟོང་པར་གནས་པ། སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བ། ཇི་ལྟར་སྨྲས་བཞིན་བྱེད་པ།  བདེ་གཤེགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི།  བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཞི་གཅོད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་དངོས་གཞིའོ། །  གསུམ་པ་ནི། ལམ་གྱི་རྩ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། བཞི་བ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་ཚོགས་ཞིང་ཡན་ལག་བདུན་པ་མཎྜལ་དབུལ་བ་རྣམས་ཏེ་དེ་གཉིས་ནི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྔོན་འགྲོའོ། །  བདུད་བཞིས་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཆོད་ཚད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་སྟོབས་ལྡན། །  ཞེས་པ་གདམས་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་འཇོམས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །  ཞེས་བསྟན་ནོ། །  སྔགས་དང་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་ན། བརྟག་གཉིས་ལས། ཤིང་གཅིག་དང་ནི་དུར་ཁྲོད་དང་། །  མ་མོའི་ཁྱིམ་དང་མཚན་མོ་དང་། །  ཡང་ན་དབེན་པའི་བས་མཐའ་རུ། །  བསྒོམ་པ་བཟང་བར་བརྗོད་པར་བྱ། །  ཞེས་གསུངས་པ་དང་།  ལུས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱས་པས། །  ཕྱི་ནས་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་སྤྱད། །  ཅེས་པ་དང་།  ངེས་པར་སྔོན་དུ་ལྷ་མིན་དང་། །  བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུར་འོངས་ན་ཡང་། །  དེ་ལ་འཇིགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། །  སེང་གེའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྒྱུ། །  ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པ་སྟེ།  ལུང་དེ་དག་གིས་གང་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གནས། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ། ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློང་དང་ཆོད་ཚད་འབྱུང་ཚུལ་བཅས་པ་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ལྟ་བ་ནི། གདམས་པའི་ཁུངས་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་མདོ་སྡུད་པ་ལ་ཐུག་པས་ན། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་ཤིང་། ལབ་སྒྲོན་གྱི་གསུང་ཡིན་ངེས་རྣམས་སུའང་དེ་བཞིན་འབྱུང་མོད། བར་སྐབས་སུ་གདམས་པ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཆད་མ་ཤེས་པར་ཟེར་སྒྲོས་སྣ་ཚོགས་པ་བསྲེས་པ་དང་། གཅོད་འདི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ལ་དར་བས་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཞེན་གྱིས་ལྟ་བ་སྒོམ་ཚུལ་ཅི་རིགས་སུ་བཤད་པ་བྱུང་སྣང་ངོ་། ། 

གང་གང་གི་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཡང་། གང་ལ་གང་འདུལ་སྤྲུལ་པའི་རོལ་གར་གྱིས། ། གང་ལ་གང་འཚམས་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་པས། ། གང་ལ་གང་འདོད་དངོས་གྲུབ་སྟེར་མཛད་པ། ། ཕ་རྒན་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཞེས་གྲགས་པས། ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། ། ཕ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་པ། ། ཕ་མཐའ་ཡས་པ་གངས་ཅན་པ་ལ་གསུངས། ། མ་ལུས་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་བཅུད། ། མ་ལུས་འདུས་པའི་དམ་ཆོས་སྨན་མཆོག་འདི། ། མ་ལུས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཅེས། ། མ་ལུས་མཁས་པས་མགྲིན་གཅིག་བསྔགས་པར་བྱེད།། ཨ་ཏི་ཤ་ཡི་སྲོལ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། ། ཨ་དོན་སྐྱེ་མེད་བསྒོམ་པའི་གདམས་པ་མཆོག། ཨ་མ་ལབ་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་གཅོད་འདི་ཡང་། ། ཨ་ཧོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉིང་ཁུར་སེམས། ། རྣམ་མང་གྲུབ་མཐའི་ནགས་ཀྱི་ཀློང་། ། ཞི་བྱེད་བྱུང་བ་བརྗོད་པའི་གཏམ། །  ཁུ་བྱུག་མགྲིན་པའི་རོལ་མོ་ཡིས།། རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་རྒྱས་པར་བྱས།

གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུངས་དང་འདོད་ཚུལ་སྟོན་པ་ལེགས་བཤད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ལས། ཞི་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱུང་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། 

《ཐུའུ་བཀྭན་གྲུབ་མཐའ》ལས་བཏུས།

ཞི་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའི་མིང་བྱུང་ཚུལ།
དེ་ཡང་ཞི་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ཕ་དམ་པ་སང་ས་
རྒྱས་ནས་དར་བ་ཡིན་ཞིང་། ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་ལེན་གྱིས་སྲིད་ཞིའི་སྲིད་ཞིའི་
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་ལ་གདམས་པ་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡང་ཤེར་
ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་
ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་མིང་ཏུ་བཏགས།
ཞི་བྱེད་པའི་ཆོས་སྡེ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་སྐྱེས་མཆོག་བསམ་གཏན་དཔལ་གྱིས་
བཏབ་པའི་ཡབ་ཆོས་སྡིངས་དང་། སྒོ་མོ་ཆོས་སྡིངས་གཉིས་སོ། དེ་ནི་ཆོས་
རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་བླ་མ་ཡིན། ཞི་བྱེད་པའི་ཡ་གྱལ་གཅོད་ཀྱི་གདམས་
པ་ཡང་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤེལ་བ་ཡིནལ་དེ་ཡང་གཅོད་ཅེས་བྱ་བའི་
སྒྲ་དོན་ནི་གདམས་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་བྱམས་སྙིང་
རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་གཅོད། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་
འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད། ཐུན་མོང་གིས་བདུད་བཞི་གཅོད་པས་དེ་སྐད་དུ་བཏགས
ལ་ཡང་ན་སྤྱོད་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་
སྤྱོད་པས་དེ་ལྟར་དུ་གྲགས།




#Article 77: སྙེ་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་། (129 words)


མཚན་རྒྱས་པར་དཔའ་བོའི་ངོ་མཚར་སྣང་བརྙན་གཟི་བྱིན་མངོན་པར་འཕྲོ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཞུ།
ཁྲིམས་ཟམ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཆུ་ཤུར་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་ལམ་ཁྲིས་སུ་སྙེ་ཐང་འོར་ཞེས་པའི་གྲོང་དེར་
འབྱོར་ཞིང་དེའི་ནུབ་ངོས་སུ་ལྷ་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  ལྷ་ཁང་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༠༥༥ལོར་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་
ཨ་ཏི་ཤས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད།  སྙེ་ཐང་ཞེས་པ་ནི།  ཇོ་བོ་རྗེ་སྙེ་ཐང་དུ་ཕེབས་སྐབས་སྟོན་འབྲས་སྙེ་
མས་ཁེངས་པའི་ཐང་ཞིག་གཟིགས་སྟབས་སྙེ་ཐང་ཞེས་དང་།  ཡང་སྐུ་མཉེལ་པོ་བྱུང་སྟབས་མཉེལ་ཐང་སོགས་
གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ།  དེའང་ཇོ་བོ་རྗེ་སོལ་ནག་ཐང་པོ་ཆེ་ནས་ཉ་མགོ་གྲུ་ཐོག་གནང་ནས་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས།  
དེ་ནས་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་དགོན་དེ་བཏབ།  དགུན་ཁའི་བཞུགས་གནས་གཙོ་བོ་གནས་དེར་ཡིན།  གནས་དེར་གཞུང་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བ་དང་བཀའ་ཆོས་གནང་བས་སློབ་མ་ལྔ་བརྒྱ་སྒོར་འདུས།  མཐར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་ཕེབས་སའང་གནས་དེར་ཡིན།  སྔོན་འདུ་ཁང་ངམ་ལྷ་ཁང་དཀྱིལ་
མའི་ནང་རྟེན་གཙོ་ཇོ་བོའི་ཐུགས་དམ་རྟེན་སྐུ་རྒྱུ་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲོལ་
མ་གསུང་བྱོན་མ་དང་།  དེའི་སྟེང་དུ་ཇོ་བོ་རྗེས་བཞེངས་གནང་བའི་ཐུབ་དབང་ཐོག་ཚད་མ།  
བླ་མ་གསེར་གླིང་བ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་སྐུ་མི་ཚད་མ།   ཕོ་ལྷ་མི་དབང་གིས་བཞེངས་པའི་
གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག  
གཡས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ནང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ཐོག་བརྩེགས་མ་དང་དེའི་གཡས་གཡོན་
དུ་ཇོ་བོས་རྒྱ་གར་ནས་གདན་དྲངས་པའི་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་བཞི་དང་ལི་
མའི་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད།  གཡོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ནང་ཇོ་བོ་རྗེའི་བྱེ་མའི་ཁྲི་དང་། 
ཇོ་བོའི་སྐུ་ང་འདྲ་མ། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་མེད་དང་།  མར་མེ་མཛད། 
འོད་སྲུང་བཅས་ལ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ།  ལྷ་ཁང་གི་ཕྱི་རུ་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཆས་
བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གཉིས་བཅས་དང་།  ཐོག་མར་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་
མེད་པ་ལ་ཇོ་བོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་གི་རྗེ་སུ་འབྲོམ་སྟོན་པ་དང་།  
སྐ་བ་ཤྰཀྱ་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་
ཞིག་བཞེངས་གནང་བ་དང་།  རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་སུའང་ཉམས་གསོ་ཆེན་
པོ་གནང་ཞེས་གསུང་། 

ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རྟེན་གཙོ་སྒྲོལ་མ་གསུང་བྱོན་ལས་གཞན་རྣམས་སྔོན་གྱི་རྟེན་སྐུ་དེ་རང་
མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  ཡང་ལྷ་ཁང་དེ་ནས་ལྷོ་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་ཕྱེད་ཙམ་ཞིང་དཀྱིལ་གྱི་གྲོང་དེར་
སྐུ་འབུམ་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་དེ་ཡོད།  ལྷ་ཁང་དེ་ནི་ཐོག་མར་འབྲོམ་སྟོན་པས་ཇོ་བོ་རྗེའི་
བཞུགས་གནས་སུ་བཞེངས་པ་དང་།  དེའི་ནང་ཇོ་བོ་རྗེ་དང་ས་སྐྱའི་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་
ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གདུང་རྟེན།  ཇོ་བོ་ང་འདྲ་མའི་སྐུ་སོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད།  སྔོན་ཁུལ་དེའི་ཆུ་ཡུར་བརྒྱུད་འཚེར་མའི་གསེབ་ནས་རྩྭ་སྐུ་ཤའང་རྙེད་ཅེས་གསུང་སྲོལ་ཡོད། 
ད་ལྟ་ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་འབུམ་པ་གཉིས་པོ་ཉམས་གསོ་
གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ༡༩༦༤ལོར་ཇོ་བོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཡུལ་བྷ་གྷ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རེ་ཞུས་ལྟར་ཇོ་བོའི་
གདུང་ཐལ་ཆ་ཤས་གནང་ཡོད་པས་ད་ལྟ་བྷ་གྷ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། 
ཡངས་པ་ཅན།  མཚན་རྒྱས་པར་གནམ་གངས་ཀྱི་ར་བ་འམ།  བདེ་ཅན་ཡངས་པ་ཅན།  
གནམ་རྩེ་ལྡིང་དགོན་ཞེས་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་དང་།  ཡངས་པ་ཅན་ཞེས་པ་ནི།  
རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་དང་།  གངས་ཀྱི་ར་བ་ཞེས་པ་ནི།  དགོན་དེའི་མཐའ་བཞི་གངས་རིས་བསྐོར་ཡོད་པ་སྟེ་ཡུལ་དེའི་ཤར་ངོས་སུ་ཐང་ལྷའི་འབྲི་རྫི་གངས་རི།  ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་ཐང་ལྷའི་དམག་དཔོན་གནོད་སྦྱིན་གངས་བཟང་།  ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཐང་ལྷའི་
རྟ་རྫི་གངས་རི།  ནུབ་ངོས་སུ་ཇོ་མོ་གངས་དཀར།  དེའི་ཞོགས་སུ་ལྕགས་དྲུང་སྨུག་པོ་སྤུན་བདུན།  
དེའི་ཞོགས་སུ་སྙེ་ལུང་བསྟན་མ་བཅུ་གཅིག  དེའི་ཞོགས་སུ་གདོང་ལུང་གངས་རི།  ནུབ་བྱང་ངོས་
སུ་གླིང་ཆེན་ནུབ་རི་ཁྲུང་ཁྲ།  དེའི་ཞོགས་སུ་གླིང་ཆུང་དཀར་མོ།  དེའི་ཞོགས་སུ་ཐང་ལྷའི་ཁྱི་རྫི་
གཡའ་དམར་སྟག་ལག  དེའི་ཞོགས་སུ་ཐང་ལྷའི་ལུག་རྫི་ཆུ་དཀར་བེམ་མོ།  དེའི་ཞོགས་སུ་
ཐང་ལྷའི་བྱང་གི་དམག་དཔོན་ཁང་ཁྱིམ་བཞི་དཀར།  དེའི་ཞོགས་སུ་ཐང་ལྷའི་ནང་གི་བློན་པོ་
མགུལ་རིང་ཕྲག་སྟག  
དེའི་ཞོགས་སུ་ཐང་ལྷའི་ཤར་གྱི་དམག་དཔོན་བསམ་གཏན་གངས་བཟང་སོགས་ཀྱིས་
བསྐོར་ནས་ཡོད་སྟབས་གནམ་གངས་ཀྱི་ར་བ་ཞེས་པ་དེ་ནས་བྱུང་།  དེའང་ཡངས་ཅན་
ཟམ་པ་གསར་པ་ཞེས་པ་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ནས་
སྤྱི་ལེ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་བསྐྱོད་ན་ཡངས་ཅན་གྲོང་གི་རི་ལྡེབས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་བཀའ་གདམས་ཀྱི་བླ་མ་ཨ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་
མཛད་དེ་དགོན་མིང་ལ་གནམ་རྩེ་ལྡིང་དགོན་ཞེས་གསོལ།  དེ་ལྟའི་དགོན་དེའི་
ཤར་ངོས་སུ་ཨ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རུས་བཞུགས་པའི་རྩེ་ལྡིང་
འབུམ་པ་ཞེས་རྡོ་རིལ་ལས་བཞེངས་པ་ཞིག་ཉམས་གསོ་ཞུས་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  དེ་རྗེས་ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དཔལ་ལྡན་མཐའ་སྤྱོད་དབང་པོ་ཞུ་བས་དགོན་དེ་བསྐྱངས།  
དེ་དང་མི་རིང་བའི་ས་ན་མཁའ་སྤྱོད་སྒྲུབ་ཁང་ཞེས་པའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  ཞྭ་དམར་གྱི་བསྟན་པ་
རིམ་བཞིན་འཕེལ་ནས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སྟོང་གཉིས་ཙམ་བྱུང་
ཞེས་གསུངས།  སྔོན་གྲྭ་ཚང་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དང་།  བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་།  ལྷོ་རྩེ་གྲྭ་ཚང་བཅས་ཡིན།  ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་སུམ་ཅུའི་མཆོད་ཁང་སྦུག་མར་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་དབང་ཐོག་སོ་གཉིས་
ལྡན་གྱི་ཐུགས་ཀར་འོད་སྲུང་གི་རིང་སྲེལ་བྲེ་གང་དང་།  ཤར་རིའི་བུ་དང་།  མོའུ་འགལ་བུའི་ཆོས་གོས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་དེ་འབྲེལ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ།  ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པའི་ཕོ་བྲང་ཟུར་བཞི་ལོག་བརྒྱད་ཅེས་པའི་ནང་ཡུམ་སྒྱུ་མ་ལྷ་མཛེས་ལ་
སངས་རྒྱས་སྐུ་བལྟམས་སྐབས་ཕྱག་འཆང་གནང་བའི་ཙདྣ་ཀ་ཤུ་ཀའི་གྷ་དྷི་དང་བླ་བྲང་ནང་
གསེར་ཟངས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་གསུམ་ལྡན།  དངུལ་གདུང་ལྷ་ཁང་ནང་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་
རབས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་བཞི་བཅུ་ལྷག ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་པ་བར་གྱི་གདུང་རྟེན་（སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གནས་ནང་དང་།  གཉིས་པ་མཚུར་ཕུར་བཞུགས་ཞེས་གསུངས）ཆོས་ཕྱོགས་ཐད་དུས་འབྲེལ་གྱི་གསོ་སྦྱོང་
མི་ཉམས་པའི་ཐོག ཡིད་དམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་།  བདེ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཕག་
མོ་བཅས་རྒྱལ་བདེ་ཕག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྔགས་ཆོག་ཕྱག་བཞེད་མཛད །  དེ་རྗེས་ཆུ་བྱིར་གོར་
དམག་སྐབས་དབུ་ཉེས་བྱུང་བ་དང་།  སྲིད་སྐྱོང་ཀུན་གླིང་རྟ་ཚ་བསྟན་པའི་མགོན་པོའི་དུས་དགེ་
ལྡན་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་གནང་།  དབྱར་གར་དབྱེའི་སྐབས་སྦྱིན་བདག་ཀུན་བདེ་གླིང་ནས་མཛད་དེ་
ཛ་སག་ཀྱང་ཕེབས་སྲོལ་ཡོད།  ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་ཕྱི་བརྩིག་སྟེང་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་འདུ་ཁང་ནང་
འཇིམ་གྱི་ཐུབ་དབང་ཐོག་སོ་ཉིས་ལྡན་ཉན་ཐོས་གཉིས་དང་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་དང་།  
སྔོན་གྱི་ཞྭ་དམར་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཁྲུ་གང་པ་།  ཡང་ཐོག་དངུལ་གདུང་ལྷ་ཁང་ནང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་
སྤྱན་སྔ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གདུང་རྟེན།  བཀའ་བརྒྱུད་གསེར་ཕྲེང་ཞེས་པའི་བླ་རབས་ཀྱི་ཞལ་
ཐང་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། 

དགོན་དེ་ནས་རྐང་ཐང་མར་་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་སོང་ན་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་
བཙུན་མའི་དགོན།  རྡོ་རྗེ་གླིང་ཞེས་པ་དང་།  
ཡང་དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་བཞི་ཙམ་སོང་ན་གུ་རུ་སྒྲུབ་ཁང་ཞེས་པའི་བཙུན་དགོན་
གཞོང་ཆུ་ཕུ་ཞེས་པར་འཕྱིང་གུར་སྒྲུབ་ཁང་ཞེས་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཁང་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། 




#Article 78: ཨོཾ་མ་ཎི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ། (308 words)


ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ།
མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གི་འགྲེལ་བཤད་དང་ཕན་ཡོན་བཤད་པ།
༄༅། །ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུཾ།  ཞེས་པའི་གཟུངས་སྔགས་འདི་བགྲང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་བགྲང་སྐབས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོའི་དོན་དེ་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད།
   དང་པོ་ཨོཾ་ཞེས་པར་ཡི་གེ་ཨ་དང་། ཨུ། མ་བཅས་གསུམ་བསྡུས་ཡོད། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་པའི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཚོན་གྱི་ཡོད། མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་བསྒྱུར་ཐུབ་བམ། ཡང་ན་འདི་ཉིད་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐབས་ཤིག་ན་ང་ཚོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ནང་བའི་ཆོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིག་བཞེད་ཀྱི་མེད། དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི། མ་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་རིམ་པས་དོར་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་གྱུར་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། འདི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་བཞིས་མཚོན་གྱི་ཡོད། མ་ཎི་ཞེས་པ་ནོར་བུའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱམས་པ་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད། ནོར་བུར་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའང་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད། དེ་བཞིན་ནོར་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་གི་ཡོད། པདྨ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་མེ་ཏོག་པདྨའི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱི་ཡོད། པདྨ་དེ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ནའང་འདམ་གྱི་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ལའང་རང་ཉིད་འགལ་འདུ་མི་ཡོང་བའི་སར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ལ།གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་མེད་ན་འགལ་འདུ་ཡོང་གི་ཡོད། ཤེས་རབ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གང་ཟག་རང་རྐྱ་བའམ་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་སྟོང་བ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཅས་ཤེས་རབ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་རུང་། གཙོ་བོ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡིན། ཡིག་འབྲུ་ཐ་མ་ཧཱུཾ་གིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་བསྟན་པ་དང་། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་དག་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་དགོས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། མདོ་ཕྱོགས་ལྟར་ན། འདི་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སྔགས་སམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལྟར་ན། དེ་ཉིད་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གོ། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ལྟར་ན། ཧཱུཾ་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་རྒྱུད་དཀྲུགས་མི་ནུས་ཤིང་། མི་གཡོ་བའི་རྒྱལ་བ་མི་བསྐྱོད་པའི་ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ཡིན། དེས་ན་ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུཾ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོས་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་རང་གིས་ཕྱི་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའམ། ནུས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མའི་ནང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་རྒྱུའི་དག་པའི་ས་བོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད།།
 ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ།༼ལེགས་སྦྱར༽म    हूँཨོཾ་ལ་ཨ་ཨུ་མ་གསུམ་འདུས་པས།རྡོ་རྗེ་གསུམ་མམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་མཚོན།༼སྤྱིར་བཏང་ཨོཾ་ནི་པྲ་ཎ་མ་ཞེས་པ་རབ་བསྔགས་ཏེ་འདུད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བའི་མཚོན་བྱེད་དང༌།གཞན་ཡང་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གཡང་གི་དོན་ནོ། །ཞིབ་པར་ཨོཾ་ཞེས་པའི་ཐད་དུ་གཟིགས༽མ་ཎི་ནོར་བུ། པདྨ་ནི་མེ་ཏོག་པདྨ།མེ་ཞེས་པའི་རིང་ཆ་ནི་བྱིས་པས་མ་ལ་འབོད་པའི་ཚེ་གདངས་རིང་པོས་འབོད་པ་ལྟར།ཨེ་ཞེས་པ་རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འབོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པར་བཤད།ཧཱུྃ་ནི་བསྐུལ་བ་དང་འབོད་པའི་དོན་ཡིན་པར་གཞུང་མང་པོར་གསུངས༼གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པར་ཡང་གསུངས༽པས། ཀྱཻ་ནོར་བུ་པདྨ་ཅན༼ཞེས་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་གསེར་གྱི་པདྨ་ཕྱག་མཚན་དུ་བསྣམས་པའི༽ལྷའི་མཚན་ནས་བོས་ཏེ་བདག་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་བའོ།།

    མ་ཎིའི་མཇུག་ཏུ་ཧྲཱིཿསྦྱོར་མི་དགོས་ཤིང༌། སྦྱར་ན་ཡི་གེ་བདུན་དུ་འགྲོ་ཞིང་འདི་ལ་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་སུ་གཟུངས་ཡི་གེ་དྲུག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་དྲུག་གིས་སྦྱང་གཞི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག   སྦྱང་བྱ་དྲི་མ་དྲུག   སྦྱོང་བྱེད་ལམ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག  སྦྱངས་འབྲས་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྟེ་རིགས་དྲུག་མཚོན།

    ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན།༼སྦྱང་གཞི་སེམས་ཅན༽ཨོཾ་གྱིས་ལྷ་སྐྱེ་འཆིའི༼འཆི་ལྟས་སྐྱེས་ལྟས་ཀྱི༽སྡུག་བསྔལ་སེལ། མ་ཡིས་ལྷ་མ་ཡིན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི། ཎི་ཡིས་མི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ།   པད་ཀྱིས་དུད་འགྲོ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ། མེ་ཡིས་ཡི་དྭགས་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ། ཧཱུྃ་གིས་དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ལོ། །

     ༼སྦྱང་བྱ་དྲི་མ༽ཨོཾ་གྱིས༼ལྷའི༽ང་རྒྱལ། མ་ཡིས༼ལྷ་མ་ཡིན་གྱི༽ཕྲག་དོག  ཎི་ཡིས༼མིའི༽འདོད་ཆགས། པད་ཀྱིས༼དུད་འགྲོའི༽གཏི་མུག མེ་ཡིས༼ཡི་དྭགས་ཀྱི༽བརྣབ་སེམས། ཧཱུྃ་གིས༼དམྱལ་བའི༽གནོད་སེམས་སམ་ཞེ་སྡང་མཚོན།

    ༼སྦྱོང་བྱེད་ལམ༽ཨོཾ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན། མ་ཡིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན།  ཎི་ཡིས་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན། པད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན།  མེ་ཡིས་བསམ་གཏན་གྱིས་ཕར་ཕྱིན། ཧཱུྃ་གིས་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་བཅས་མཚོན།

     ༼སྦྱང་འབྲས༽༼མ་ཎིའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་སྔོ་བའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་པ་འདི་མཛེས་ཆོས་ལྟ་བུ་མིན་པར་དེས་རྒྱལ་བ་རིགས་དྲུག་མཚོན་པའི་མཚོན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ༽ཨོཾ་དཀར་པོས་རྣམ་སྣང་དཀར་པོ།  མ་ལྗང་ཁུས་དོན་གྲུབ་ལྗང་ཁུ།  ཎི་སེར་པོས་རིན་འབྱུང་སེར་པོ། པད་སྔོན་པོས༼འོག་གི་ཧཱུྃ་སྔོན་པོ་དང་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་བྲིས་ཆ་རྣམས་སུ་འདི་ཅུང་ཟད་དཀར་ཤས་ཆེ་བའི་སྔོན་པོར་འབྲི་སྲོལ་ཡོད༽མི་བསྐྱོད་པ་སྔོན་པོ། མེ་དམར་པོས་འོད་དཔག་མེད་དམར་པོ། ཧཱུྃ་སྔོན་པོས༼ནག་ཤས་ཆེ་བའི་སྔོན་པོ༽རྡོ་རྗེ་འཆང་སྔོན་པོ་མཚོན་པ་བཅས་སོ། །

བསྒོམ་བཟླས་བྱ་ཚུལ་ནི།

    བླ་མ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབྱེར་མེད་དུ་སྒོམ་པའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཧྲཱིཿཡིག་དཀར་པོའི༼ཧྲཱིཿདཀར་པོས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐུགས་མཚོན། དེ་ཡང༌། ཧྲཱིཿhriནི། ཐུགས་མཚོན་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་སྟེ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཧྲི་ད་ཡའི་བསྡུས་ཚིག་སྟེ། སྙིང་དང༌། སྙིང་པོ། སྙིང་ག་ཐུགས་བཅས་ལ་འཇུག ཀློག་ཚུལ་ནི་ཧི་རི་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་བཀླག༽མཐར་ཡིག་དྲུག་གིས་བསྐོར་བ་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམ་བཟླས་བྱ་དགོས། ཡང་། མ་ཎི་ཐབས་དང་། པདྨ་ཤེས་རབ། ཧཱུྃ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ལ་སྦྱར་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཚུལ་སོགས་མི་འདྲ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་འདི་ཁོ་ནར་མ་ངེས་སོ། །

     ཨོཾ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་པར་ཨོཾ་ཞེས་པའི་ཐད་དུ་གཟིགས།༼ཨོཾ༽༼ལེགས་སྦྱར༽ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཨོཾ་ནི་གུས་འདུད་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཞིག་སྟེ། ལེགས་སྦྱར་གྱིप्रणमः༼པྲ་ཎ་མཿ༽ཞེས་པ་རབ་སྔགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཨོཾ་ཡིག་གི་དོན་ཡིན་པར། སཾ་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གསེར་གྱི་ཕྲེང་མཛེས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། བོད་པས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཟེར་བའི་ཚོད་དུ་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་འཚམས་འདྲི་བྱེད་ཚེ་པྲ་ཎམ་ཞེས་བརྗོད་པ་གུས་འདུད་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་མཚོན་བྱེད་རེད། ཡང་། སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱའི་སྔགས་ཀྱི་བཀླག་ཐབས་སུ། ཨོཾ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གཡང་གི་དོན་དུ་བཤད་ཡོད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ས་གར་དང་མཆོད་གར་གྱི་སྔགས་དོན་བརྡ་བཀྲོལ་ཁུངས་ལྡན་བདུད་རྩིའི་ཟེགས་མ་ལས་ཀྱང་། ཨོཾ་ནི་སྔགས་ཀྱི་འགོ་འདྲེན་དང་བསྒྱུར་ན་རབ་སྔགས་སམ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད། ཡང་། འདི་ལ་ནོར་བུ་འཛིན་པའི་སྔགས་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། ཨོཾ་ལ་ཨ་ཨུ་མ་གསུམ༼འདི་ཅུང་ཟད་གོ་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བོད་ཡིག་ལ་ཨཱ་ལི་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མ་མཛད་པས། དེ་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སི་ཏུ་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དབུར། ལེགས་སྦྱར་ལྟར་ཨ་ཨི་འདུས་པས་ཨེ་སོགས་སུ་འགྱུར་བར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པསཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཨ་དང་ཨུ་འདུས་པ་ལས། ཨོ་ཞེས་གྲུབ། ཨ་དང་ཨི་འདུས་པས། ཨེ་ཞེས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ༽འདུས་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་མཚོན། དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཨོཾ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་མི་ཕྱེད་པ་མཚོན། སྔགས་དེའི་མཚོན་དོན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ངག་ཏུ་བརྗོད་ན་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྡུད་པས་ནོར་བུ་འཛིན་པའི་སྔགས་ཞེས་བརྗོད་དེ།

རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། ཨོཾ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད། །མཆོག་དང་ནོར་དང་དཔལ་དང་གཡང་། །སྐལ་བཟང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། །དམ་བཅའ་བ་དང་བཀྲ་ཤིས་དོན། ། ནོར་བུ་འཛིན་པའི་སྔགས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡི་གེ་གསུམ་པོ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་ཨ་མི་བསྐྱོད་པ། ཨུ་སྣང་མཐའ། མ་རྣམ་སྣང་དུ་བཞེད། ལོ་ཙཱ་བ་འགའ་ཞིག་གིས། ཨ་དྷེ་ཧ་ཙ་ལུས། ཨ་ཙ་ར་ངག ཨཾ་མན་ཙ་ཡིད་དུ་འདོད་ཅེས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་གསུངས་སོ། །ཞེས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ས་གར་དང་མཆོད་གར་གྱི་སྔགས་དོན་བརྡ་བཀྲོལ་ཁུངས་ལྡན་བདུད་རྩིའི་ཟེགས་མ་ལས་གསུངས་སོ། ། ཡང་། བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གཡང་གི་དོན་ཡིན་པར་སྣང་ཐང་ལོ་ཙཱ་བ་གསུང་། འདི་འདོན་པ་རྣམས་ལ་བཀྲ་ཤིས་པ་སྟེ་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ཞིང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར། མཚོ་ཊཱིཀ་ན་གསལ། ཡི་གེ་འདི་དང་ཨ་ཐ་ཞེས་པ་གཉིས་སྔོན་ལྷ་ཚངས་པའི་ཁུར་ཚོས་བརྡོལ་ཏེ་བྱུང་ཚུལ་ཡང་དེའི་ཐད་དུ་གསལ།

ཡི་གེ་དྲུག་མའི་དོན།

    ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ། ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་མ་འདི་ནི། རྒྱལ་ཀུན་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མཚན་སྔགས་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་བོ་མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་མ་འདི་ཉིད་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་སྙིང་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ།  བདེ་བར་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་དང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་ཡང་སྙིང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་། ཨོཾ་ནི་སྔགས་ཀྱི་མགོ་འདྲེན། མ་ཎི་ནི་མེ་ཏོག་པདྨ། ཧཱུྃ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ཏེ། བདག་རྗེས་སུ་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན། དོན་དུ་ནོར་བུ་པདྨའམ་པདྨ་ནོར་བུ་འཛིན་པས་བདག་སྐྱོབས་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱག་གཡས་པ་ལ་ནོར་བུ་པདྨ་དང་། གཡོན་པ་ལ་པདྨ་བསྣམས་ཡོད་པས་ནོར་བུ་པདྨ་འཛིན་པ་ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན། གང་ལྟར་ཀྱེེ་ནོར་བུ་པདྨ་བསྣམས་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས། བདག་སོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་སྐུལ་བ་ཡིན།།

ཡི་གེ་དྲུག་མའི་ཕན་ཡོན།

     གཟུངས་སྔགས་ཡི་གེ་དྲུག་མ་ཚུལ་བཞིན་དུ་འདོན་ན་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་སོགས་སུ་གསུངས། མདོར་བསྡུས་པ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་གསུངས་བ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།

དེ་ཡང་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཡི་གེ་དྲུག་མའི་རིག་སྔགས་འདི་བཟླ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།

༡ ཨོཾ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།

༢ མས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།

༣ ཎིས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།

༤ པད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།

༥ མེས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།

༦ ཧཱུྃ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།

ཡི་གེ་དྲུག་པའི་རིག་སྔགས་འདི་བཟླས་པས་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར།

༡ ཨོཾ་གྱིས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ།

༢ མས་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ།

༣ ཎིས་ནད་གདོན་ཞི་བའི་དངོས་གྲུབ།

༤ པད་ཀྱིས་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་པའི་དངོས་གྲུབ།

༥ མེས་མི་ནོར་ཟས་གསུམ་དབང་དུ་འདུ་བའི་དངོས་གྲུབ།

༦ ཧཱུྃ་གྱིས་དགྲ་བགེགས་གནོད་བྱེད་ཚར་གཅོད་པའི་དངོས་གྲུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།

ཡི་གེ་དྲུག་པོ་འདི་བཟླས་པས་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲུག་དག་པར་འགྱུར།

༡ ཨོཾ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག

༢ མས་ཞེ་སྡང་།

༣ ཎིས་སེར་སྣ།

༤ པད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས།

༥ མེས་ཕྲག་དོག

༦ ཧཱུྃ་གྱིས་ང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།

ཡོན་ཏན་དྲུག་འཐོབ་པ་ནི།

༡ ཨོཾ་གྱིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ།

༢ མས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གསུང་།

༣ ཎིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐུགས།

༤ པད་ཀྱིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན།

༥ མེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས།

༦ ཧཱུྃ་གྱིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་མཛད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།

དེ་བཞིན་དུ།

༡ ཨོཾ་གྱིས་ཚོགས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན།

༢ མས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན།

༣ ཎིས་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན།

༤ པད་ཀྱིས་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན།

༥ མེས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན།

༦ ཧཱུྃ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།

ༀ་མ་ཎི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ། ཞེས་པའི་གཟུངས་སྔགས་འདི་བགྲང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅིང་། 
དེ་བགྲངས་སྐབས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་ངེས་པར་དུ་གཏོང་དགོས། 
གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོའི་དོན་དེ་ཟབ་པོ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད།
དང་པོ་ༀ་ཞེས་པར་ཡི་གེ་ཨ་དང་། ཨུ། མ་བཅས་གསུམ་བསྡུས་ཡོད། 
འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་པའི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་། 
དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་མཚོན་གྱི་ཡོད། 
མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་བམ། 
ཡང་ན་འདི་ཉིད་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྔོན་སྐབས་
ཤིག་ན་ང་ཚོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་
ཡིན་པ་ལས། ནང་པའི་ཆོས་ནང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིག་
བཞེད་ཀྱི་མེད། དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི། མ་དག་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་རིམ་པས་དོར་ནས་
དག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། འདི་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པའི་ལམ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་བཞིས་མཚོན་གྱི་ཡོད། མ་ཎི་ཞེས་པ་ནོར་བུའི་དོན་ཡིན་ལ། 
འདིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། བྱམས་པ་བཅས་མཚོན་གྱི་ཡོད། 
ནོར་བུར་དབུལ་འཕོངས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའང་སྲིད་
ཞིའི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད། དེ་བཞིན་ནོར་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་
སྐོང་བ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་གི་ཡོད། 
པདྨ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་མེ་ཏོག་པདྨའི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱི་ཡོད། 
པདྨ་དེ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ནའང་འདམ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། ཤེསརབ་ལའང་རང་
ཉིད་འགལ་དུ་མི་ཡོང་བའི་སར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ལ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་མེད་ན་འགལ་
དུ་ཡོང་གི་ཡོད་ཤེས་རབ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གང་ཟག་རང་རྐྱ་བའམ་
རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་
རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཅས་ཤེས་རབ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་རུང་། གཙོ་བོ་
ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡིན། ཡིག་འབྲུ་ཐ་མ་ཧཱུྃ་གིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་བསྟན་
པ་དང་། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་དག་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་
ཐོབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། མདོ་ཕྱོགས་ལྟར་ན། འདི་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་
མེད་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་།  ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་ལ་གོ་བ་དང་།     
སྔགས་སམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེགས་པ་ལྟར་ན། དེ་ཉིད་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཅིག་ལ་གོ རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ལྟར་ན། 
ཧུང་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་རྒྱུད་དཀྲུགས་མི་ནུས་ཤིང་། མི་གཡོ་བའི་རྒྱལ་བ་མི་བསྐྱོད་པའི་
ས་བོན་གྱི་ཡིག་འབྲུ་ཡིན། དེས་ན་ༀམཎིཔདྨེཧྰུྃ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་པོས་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་
མེད་ཀྱི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་
གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད། 
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་རང་གིས་ཕྱི་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར།   དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའམ།   
ནུས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས།   རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
རྒྱུད་བླ་མའི་ནང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་
པར་གསུངས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་རྒྱུའི་དག་པའི་ས་བོན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད། །




#Article 79: གེ་སར་རྒྱལ་པོ། (305 words)


གེ་སར་རྒྱལ་པོ་  དབྱིན་སྐད་དུ་ King Gesar ཡང་ན Gesar Gyalpo ཞེས་འབྲི་ན་ལེགས་སྙམས

གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་ཞེས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གྲགས་ཆེ་བ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་སྔར་སྒྲུང་མཁན་ཞེས་པའི་མི་ཡི་གེ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་ཀྱང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ཆ་ཚང་བློ་ཐོག་ནས་ཤོད་ཐུབ་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཞིང་ད་ལྟའང་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་བཤད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པ་དང་། གཞི་རྩ་སྔོན་མ་སྡེ་དགེ་གླིང་ཚང་དུ་གླིང་གེ་སར་ཟེར་བའི་དཔའ་རྒོད་གཅིག་བྱུང་མྱོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྟོགས་བརྗོད་དང་རབ་བཏགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་མངའ་བའི་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། རྫོང་འབྲིང་བདུན། རྫོང་ཕྲན་བཞི། ལྷ་གླིང༌། དམྱལ་གླིང་བཅས་ལེ་ཚན་རྒྱས་བསྡུས་ཁྱོན་བསྡོམས་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་དང་། དེབ་གཟུགས་སུ་དཔར་ཟིན་པ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པར་ཐོས་ཤིང་། འཛམ་གླིང་ནང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་རིང་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད།

༇།། འདན་​​སྲས་​​གཡུ་​​འོད་​​འབུམ་​​མེ་​​དེ་​​ལུས་​​བ་​​སྤུ་​​གཟིངས། མིག་​​མཆི་​​མ་​​འཁྲུགས། ཐལ་​​མོ་​​སྙིང་​​གར་​​སྦྱར་​​ནས། དུས་​​གསུམ་​​སངས་​​རྒྱས་​​ཐམས་​​ཅད་​​ཀྱི་​​སྤྱི་​​གཟུགས་​​འཛམ་​​གླིང་​​ སེང་​​ཆེན་​​ནོར་​​བུ་​​དགྲ་​​འདུལ་​​གྱི་​​ཞབས་​​ཀྱི་​​པུས་​​མོ་​​ལ་​​ དབུ་​​ཐོད་​​གཏུགས་​​ནས། རྒྱལ་​​བ་​​ཀུན་​​གྱི་​​ཕྲིན་​​ལས་​​གར།། འགྲོ་​​དྲུག་​​སྐྱོབ་​​པའི་​​སྙིང་​​རྗེ་​​ཅན།། གེ་​​སར་​​སྐྱེས་​​བུ་​​མཆོག་​​ཁྱེད་​​ཀྱི།། སྐུ་​​གསུང་​​ཐུགས་​​ཀྱི་​​ཡོན་​​ཏན་​​ཀུན།། བདག་​​གི་​​རྒྱུད་​​ལ་​​འཕོས་​​ནས་​​ཀྱང་​​།། བསྟན་​​དང་​​འགྲོ་​​བའི་​​དོན་​​ཆེན་​​པོ།། འབད་​​མེད་​​མྱུར་​​དུ་​​འགྲུབ་​​པ་​​ལ།། བྱིན་​​གྱིས་​​བརླབ་​​པར་​​མཛད་​​དུ་​​གསོལ།། ཞེས་​​དད་​​གུས་​​ཚད་​​མེད་​​པས་​​གསོལ་​​བ་​​དྲག་​​ཏུ་​​བཏབ་​​པ་​​ན། རྒྱལ་​​མཆོག་​​མི་​​ཡི་​​ཉི་​​མ་​​དེས། དར་​​འབོལ་​​ཟ་​​འོག་​​བརྩེགས་​​པའི་​​གདན་​​སྟེང་​​ནས། གོས་​​ཆེན་​​ས་​​ལམ་​​དམར་​​པོའི་​​ཟླ་​​གམ་​​སྐུ་​​ལ་​​གསོལ་​​ཞིང་​​། ཞལ་​​རས་​​བཅོ་​​ལྔའི་​​ཟླ་​​གཞོན་​​ལ། ལི་​​ཁྲི་​​དམར་​​པོའི་​​མདངས་​​ཕྱུང་​​། སྐུ་​​ལུས་​​རི་​​རབ་​​ལྷུན་​​པོ་​​ལ། རྩ་​​གསུམ་​​སྲུང་​​མའི་​​བཀྲག་​​བསྡུས། གསུང་​​དབྱངས་​​ཚངས་​​པའི་​​རོལ་​​མོ་​​ལ། བརྒྱུད་​​གསུམ་​​བླ་​​མའི་​​བྱིན་​​ཕབ་​​སྟེ། ཕྱག་​​གཡས་​​པས་​​གསེར་​​གྱི་​​རྡོ་​​རྗེ་​​དར་​​ཚོན་​​སྣ་​​ལྔས་​​བརྒྱན་​​ པ་​​ནམ་​​མཁའ་​​ལ་​​གཡུག་​​བཞིན། ཧཱུྃ། ཨོ་​​རྒྱན་​​ཡུལ་​​གྱི་​​ནུབ་​​བྱང་​​མཚམས།། པདྨ་​​གེ་​​སར་​​སྡོང་​​པོ་​​ལ།། ཡ་​​མཚན་​​མཆོག་​​གི་​​དངོས་​​གྲུབ་​​བརྙེས།། པདྨ་​​འབྱུང་​​གནས་​​ཞེས་​​སུ་​​གྲགས།། འཁོར་​​དུ་​​མཁའ་​​འགྲོ་​​མང་​​པོས་​​བསྐོར།། ཁྱེད་​​ཀྱི་​​རྗེས་​​སུ་​​བདག་​​སྒྲུབ་​​གྱིས།། བྱིན་​​གྱིས་​​རློབ་​​ཕྱིར་​​གཤེགས་​​སུ་​​གསོལ།། གནས་​​མཆོག་​​འདི་​​རུ་​​བྱིན་​​ཕོབ་​​ལ།། སྒྲུབ་​​མཆོག་​​བུ་​​ལ་​​དབང་​​བཞི་​​སྐུར།། གསུངས་​​ནས་​​འདན་​​སྲས་​​ཀྱི་​​དབུ་​​ཐོག་​​ཏུ་​​བཞག་​​པས་​​ཐ་​​མལ་​​གྱི་ ​​སྣང་​​ཞེན་​​དབྱིངས་​​སུ་​​འགགས་​​ནས་​​དར་​​ཅིག་​​རིག་​​སྟོང་​​འོད་​​ གསལ་​​གྱི་​​ཀློང་​​དུ་​​འཕྱན་​​པར་​​གྱུར་​​ཏོ།། དེ་​​ནས་​​ཉིན་​​འགའ་​​སོང་​​བ་​​ན་​​གཡུ་​​མཁར་​​སྔོན་​​པོའི་​​ནང་​​རོལ་​ ​ན། ཁྲི་​​གཅེས་​​འདན་​​མ་​​བསམ་​​འགྲུབ་​​ཡབ་​​སྲས་​​གཉིས་​​གསེར་​​ལུང་​​པདྨ་ ​​འདབ་​​དྲུག་​​ཅེས་​​པའི་​​སྦས་​​ཡུལ་​​གྱི་​​ཞིང་​​ཁམས་​​དེའི་​​ས་​​གནད་ ​​ཇི་​​ལྟར་​​འཚོལ་​​བའི་​​སྐོར་​​གླེང་​​བཞིན་​​བཞུགས་​​པར་​​གདའ་​​འོ།། སྐབས་​​དེར་​​གདོང་​​འབུམ་​​པའི་​​དགྲ་​​ལྷ་​​རྩེ་​​རྒྱལ་​​ལ་​​དངོས་​​ཉམས་ ​​རྨི་​​ལམ་​​ཅི་​​རིགས་​​པར་​​ས་​​གནད་​​འཚོལ་​​བའི་​​རྟགས་​​དུ་​​མ་​​ བྱུང་​​སྟེ་​​རེས་​​འགའ་​​བུད་​​མེད་​​དམར་​​མོས་​​ལམ་​​ཁྲིད་​​དེ་​​ས་​​ གནད་​​འཚོལ་​​དུ་​​འགྲོ་​​བ་​​དང་​​། རེས་​​འགའ་​​ཁྱེའུ་​​དམར་​​པོས་​​མདའ་​​དར་​​ཐོགས་​​ཏེ་​​འདི་​​ས་​​གནད་​​ ལ་​​ཚུགས་​​ཤིག་​​ཅེས་​​པ་​​དང་​​།ཁོང་​​གི་​​ཉམས་​​སྣང་​​དུ་​​མེ་​​ལོང་​​ ལ་​​པྲ་​​ཕབ་​​པ་​​ལྟར་​​སྦས་​​ཡུལ་​​གྱི་​​བཀོད་​​པ་​​ས་​​ལེར་​​ཤར་​​བ་​​ སོགས་​​ཕྱི་​​ནང་​​གསང་​​བའི་​​རྐྱེན་​​སྣ་​​ཚོགས་​​དང་​​ཁྱད་​​པར་​​དུ་​​ ལྷ་​​རྟ་​​ཅང་​​ཤེས་​​ཀྱིས་​​ང་​​འགྲོ་​​ཟེར་​​བའི་​​ཚུལ་​​གྱིས་​​འཚེར་​​ སྐད་​​ལྷང་​​ལྷང་​​སྒྲོག་​​བཞིན་​​རང་​​འཁོར་​​རྒྱག་​​པ་​​སོགས་​​ཀྱིས་​​ བསྐུལ་​​ནས། ལྷ་​​རྟ་​​ཁྱུང་​​གཤོག་​​སྔོན་​​པོ་​​ལ།། གསེར་​​སྲབ་​​ཉི་​​མ་​​རང་​​ཤར་​​སྟེང་​​།། བྱི་​​རུ་​​དམར་​​པོའི་​​ཚར་​​ལོ་​​བཀོད།། བལ་​​སྟན་​​འཇའ་​​རིས་​​འཁྱིལ་​​བའི་​​སྟེང་​​།། གསེར་​​སྒ་​​རིན་​​ཆེན་​​བང་​​མཛོད་​​བསྟད།། ཟ་​​འོག་​​སེར་​​པོའི་​​ལྭ་​​བའི་​​སྟེང་​​།། གསེར་​​ཁྲབ་​​ནོར་​​བུ་​​ཆ་​​བརྒྱད་​​མནབས།། གསེར་​​རྨོག་​​ཉི་​​ཟླ་​​ཁ་​​སྤྲོད་​​ལ།། དར་​​འཕྲུ་​​དགྲ་​​ལྷ་​​རང་​​འཁོར་​​བཙུགས།། སྐ་​​རགས་​​རིན་​​ཆེན་​​ཕྲེང་​​བ་​​ལ།། རྣོ་​​ཆོད་​​ཡ་​​ཟི་​​སྐར་​​ཕྲན་​​བཏགས།། སག་​​ལྷམ་​​གཡུ་​​འབྲུག་​​ཁ་​​སྤྲོད་​​ལ།། ཉྭ་​​ཆབ་​​གསེར་​​མིག་​​གཤོག་​​འགྲིགས་​​བསྒྲོགས་​​ཏེ། གཉེན་​​ཕུ་​​ནུས་​​མཐོང་​​ན་​​ཉམས་​​དགའ་​​བ། ལྷ་​​དབང་​​བརྒྱ་​​བྱིན་​​གཡུལ་​​དུ་​​ཆས་​​འདྲ། སྡང་​​དགྲ་​​བོས་​​མཐོང་​​ན་​​སྙིང་​​འདར་​​བ། རྒྱ་​​སྟག་​​དམར་​​པོ་​​ཚང་​​ནས་​​ལངས་​​འདྲ་​​ཞིག་​​བྱས་​​ཏེ། འདན་​​ཀ་​​ཕུའི་​​དཀྱིལ་​​འཁོར་​​ལྷ་​​ཐང་​​དུ་​​བྱོན་​​ནས། འདན་​​མ་​​ཡབ་​​སྲས་​​ལ་​​ཡིན་​​ལུགས་​​ཀྱི་​​གླུ་​​འདི་​​རྩེ་​​གླུ་​​དཀར་ ​​མོ་​​རྒྱང་​​གྲགས་​​ཀྱི་​​རྟ་​​ལ་​​དྲངས་​​ཏེ་​​གསུངས་​​སོ།།

གླུ་ ​​ཨ་​​ལ་​​ཨ་​​ལ་​​ ཨ་​​ལ་​​རེད།། ཐ་​​ལ་​​ངག་​​གི་​​འགུགས་​​ལུགས་​​རེད།། ཞིང་​​པདྨ་​​འོད་​​ཀྱི་​​གཞལ་​​ཡས་​​ནས།། མགོན་​​མཚོ་​​སྐྱེས་​​རྡོ་​​རྗེ་​​ཐུགས་​​རྗེ་​​ཅན།། བུས་​​གསོལ་​​བ་​​འདེབས་​​སོ་​​བྱིན་​​གྱིས་​​རློབས།། ས་​​འདིའི་​​ས་​​ངོ་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། གཡུ་​​མཁར་​​སྔོན་​​པོའི་​​ནང་​​ཤོད་​​ནས།། གཉེན་​​ཕུ་​​ནུས་​​སེམས་​​གཏམ་​​བཤད་​​ས་​​རེད།། ཕོ་​​ང་​​དང་​​ང་​​ངོ་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། ཕུ་​​གསུམ་​​ཁ་​​བ་​​གངས་​​ཀྱི་​​རི།། གངས་​​ལ་​​སེང་​​གེ་​​འགྱིང་​​བའི་​​རི།། རྐེད་​​གསུམ་​​ཙནྡ་​​ནགས་​​ཀྱི་​​རི།། ནགས་​​ལ་​​རྒྱ་​​སྟག་​​རྩེ་​​བའི་​​རི།། ཤོད་​​གསུམ་​​ཆུ་​​མ་​​ཞིང་​​གི་​​རི།། ཞིང་​​ལ་​​འབྲུ་​​དྲུག་​​སྨིན་​​པའི་​​རི།། མདའ་​​གསུམ་​​གཙང་​​མ་​​ཆབ་​​ཀྱི་​​རི།། ཆུ་​​ལ་​​ཉ་​​སྲམ་​​འཁོར་​​བའི་​​རི།། རྨ་​​རི་​​བོ་​​བཞི་​​ཡི་​​འདུས་​​མདོ་​​ནས།། མཁར་​​མི་​​འགྱུར་​​དངུལ་​​ཆུ་​​ཁྲོ་​​རྫོང་​​ནས།། དཔའ་​​མི་​​འགྱུར་​​དགྲ་​​ལྷ་​​རྩེ་​​རྒྱལ་​​ཡིན།། སྤྱིར་​​ཆུང་​​རྒྱུད་​​དཔོན་​​རབས་​​བཅོ་​​བརྒྱད་​​ལ།། འདན་​​མ་​​བློན་​​རབས་​​བཅོ་​​བརྒྱད་​​ཡིན།། སྒོས་​​གཡུ་​​འོད་​​བུ་​​དང་​​དགྲ་​​ལྷ་​​ང་​​།། མ་​​གཅིག་​​གི་​​ཁོང་​​ནས་​​མ་​​སྐྱེས་​​ཀྱང་​​།། སེམས་​​གཅིག་​​ཏུ་​​མཐུན་​​པའི་​​ཕུ་​​ནུ་​​ཡིན།། གཅེས་​​པའི་​​གཉེན་​​དང་​​འཕྲད་​​ཉིན་​​མོ།། བྱམས་​​བརྩེའི་​​ཉི་​​ཟླ་​​ཆ་​​འགྲིག་​​ཡིན།། སྡང་​​བའི་​​དགྲ་​​དང་​​འཕྲད་​​ཉིན་​​མོ།། ངར་​​རྒོད་​​སྟག་​​སེང་​​ཁ་​​སྤྲོད་​​ཡིན།། དེ་​​སྟེ་​​ཚ་​​ཞང་​​ཡབ་​​སྲས་​​གཉིས།། གསོན་​​དང་​​འདྲ་​​མ་​​འདི་​​འདྲ་​​གདའ།། ཞིང་​​ས་​​བཟང་​​པོའི་​​རྐྱེན་​​དང་​​གཅིག། ས་​​བོན་​​བཟང་​​པོའི་​​རྒྱུ་​​དང་​​གཉིས།། དུས་​​ཚིགས་​​བཟང་​​པོའི་​​དྲོད་​​དང་​​གསུམ།། བཟང་​​གསུམ་​​ལྷན་​​དུ་​​འཛོམས་​​པ་​​ན།། འབྲས་​​བུ་​​མི་​​འབྱུང་​​རང་​​དབང་​​མེད།། བླ་​​མ་​​བཟང་​​པོའི་​​སྨོན་​​ལམ་​​གཅིག། སློབ་​​མ་​​བཟང་​​པོའི་​​དད་​​དམ་​​གཉིས།། དུས་​​ཚེས་​​བཟང་​​པོའི་​​རྟེན་​​འབྲེལ་​​གསུམ།། བཟང་​​གསུམ་​​འཛོམས་​​པའི་​​ཞིང་​​ཁམས་​​སུ།། བདེ་​​སྐྱིད་​​མི་​​འབྱུང་​​རང་​​དབང་​​མེད།། འོན་​​ཀྱང་​​ས་​​གནད་​​འཚོལ་​​བ་​​ནི།། གལ་​​ཆེན་​​བྱ་​​བའི་​​ཐོག་​​མ་​​དང།། རྟེན་​​འབྲེལ་​​ཀུན་​​གྱི་​​མགོ་​​མ་​​དེ།། བུ་​​རྩེ་​​རྒྱལ་​​བདག་​​གིས་​​བྱས་​​ན་​​སྙམ།། དེ་​​དངོས་​​ཉམས་​​རྨི་​​ལམ་​​གསུམ་​​ལ་​​ཐུག། རྟ་​​ཅང་​​ཤེས་​​ཁྱུང་​​གཤོག་​​སྔོན་​​པོ་​​ཡིས།། འགྲོ་​​དགོས་​​པའི་​​རྟགས་​​མཚན་​​དུ་​​མ་​​བསྟན།། ཉམས་​​རིག་​​པ་​​གསལ་​​བའི་​​དྭངས་​​ཆ་​​ལ།། གནས་​​གསེར་​​ལུང་​​བཀོད་​​པ་​​ལམ་​​མེར་​​བཀྲ།། མཚན་​​ཐོ་​​རེངས་​​གསུམ་​​གྱི་​​རྨི་​​ལམ་​​ལ།། སོང་​​ཟེར་​​བའི་​​བསྐུལ་​​མ་​​རྒྱུན་​​མར་​​བྱུང་​​།། དགུང་​​སྔོན་​​པོའི་​​བསུ་​​མ་​​མ་​​ཐོན་​​ཅིང་​​།། དུང་​​ཟླ་​​བའི་​​འདེད་​​མ་​​མ་​​ཐོན་​​པར།། མདུན་​​མུན་​​པས་​​བཀག་​​ཀྱང་​​མ་​​ཁོག་​​སྟེ།། ཤར་​​ཁྲི་​​གདུགས་​​འཆར་​​དོན་​​དེ་​​འདྲ་​​ལགས།། གླིང་​​སྐྱེས་​​བུས་​​ཁྱོད་​​སོང་​​མ་​​གསུངས་​​ཤིང་​​།། བློན་​​འདན་​​མས་​​ཁྱོད་​​ཤོག་​​མ་​​གསུངས་​​པར།། ལམ་​​རིང་​​མོས་​​བཀག་​​ཀྱང་​​མ་​​ཁོག་​​པར།། ང་​​རྩེ་​​རྒྱལ་​​ཡོང་​​དོན་​​དེ་​​འདྲ་​​ལགས།། གླུ་​​གོ་​​ན་​​རྣ་​​བའི་​​བཅུད་​​དུ་​​ཟུང་​​།། དོན་​​མ་​​གོ་​​གླུ་​​ལ་​​འགྲེལ་​​བ་​​མེད།།

ཅེས་​​གསུངས་​​ སོ།། དེའི་​​ཚེ་​​སྲས་​​གཡུ་​​འོད་​​ཀྱི་​​ཐུགས་​​ལ། ད་​​ཐེངས་​​ཀྱི་​​བྱ་​​བ་​​འདི་​​ནི་​​རྗེ་​​གེ་​​སར་​​གྱི་​​ཐུགས་​​བཞེད་​ ​དང་​​། སྲུ་​​འབྲུག་​​མོའི་​​གསུང་​​ལུགས། ལྷ་​​སྲས་​​ཀྱང་​​འདི་​​ལྟར་​​བྱོན་​​ཚུལ་​​གང་​​ལ་​​བལྟས་​​ཀྱང་​​རྟེན་​​ འབྲེལ་​​ཧ་​​ཅང་​​ལེགས་​​པོ་​​ཞིག་​​ཡིན་​​པར་​​ཐག་​​ཆོད་​​ཀྱང་​​། འབུམ་​​པའི་​​ལྷ་​​སྲས་​​རྐྱང་​​བར་​​བྱོན་​​ན་​​མི་​​འོས་​​སོ་​​སྙམ་​​ཡང་ ​​ཞལ་​​ནས་​​ཅི་​​ཡང་​​མི་​​གསུང་​​པར་​​འདུག ཕ་​​འདན་​​མའི་​​ཐུགས་​​ལ། འབུམ་​​པའི་​​དགྲ་​​ལྷ་​​རྩེ་​​རྒྱལ་​​ནི། སྨུག་​​པོ་​​གདོང་​​གི་​​གདུང་​​རྒྱུད། རྗེ་​​གེ་​​སར་​​རྒྱལ་​​པོའི་​​ཚ་​​བོ། དཔོན་​​ཞལ་​​ལུ་​​བཟང་​​པོའི་​​སྲས་​​པོ། ཤེས་​​རྒྱ་​​དང་​​དཔྱོད་​​པ། བསོད་​​ནམས་​​དང་​​དབང་​​ཐང་​​གང་​​ལ་​​བསམས་​​ཀྱང་​​མི་​​ཕལ་​​བ་​​ཞིག་​​ དང་​​ཡེ་​​འདྲ་​​ས་​​མེད། ཁྱད་​​པར་​​དུ་​​རྗེ་​​གེ་​​སར་​​གྱིས་​​ས་​​དེ་​​ཡི་​​ས་​​གནད་​​མ་​​ འཆུགས་​​མཛོད་​​གསུངས་​​པའང་​​མཆིས་​​ན་​​ད་​​རེས་​​ཁོང་​​མ་​​བྱོན་​​ན་​​ ས་​​གནད་​​མ་​​ནོར་​​བ་​​ཞིག་​​རྙེད་​​རྒྱུ་​​དཀའ། གསུང་​​བབ་​​ལ་​​བལྟས་​​ན་​​ལྷ་​​སྲས་​​ཉིད་​​བྱོན་​​པར་​​བཞེད་​​པ་​​འདྲ་​ ​བས། ཐུགས་​​དང་​​མ་​​བསྟུན་​​ན་​​མི་​​འོས་​​དགོངས་​​ནས་​​ལྷ་​​སྲས་​​ལ་​​འདན་​ ​མ་​​ཡབ་​​སྲས་​​ཀྱིས་​​གྲོགས་​​བྱས་​​ནས་​​ས་​​གནད་​​འཚོལ་​​དུ་​​བྱོན་​​ རྒྱུའི་​​སྟེང་​​དུ་​​ཐག་​​བཅད་​​དོ།། ཕྱི་​​ཉིན་​​ཁོང་​​རྣམས་​​གེ་​​སར་​​སྐྱེས་​​བུའི་​​ལུང་​​བྱུང་​​ལྟར་​​ས་​ ​འཚོལ་​​དུ་​​བྱོན་​​པ་​​ན། གཟི་​​ལུང་​​རིང་​​མོའི་​​མདའ་​​ཆུ་​​མ་​​ལ་​​འདྲེས་​​པའི་​​མར་​​ཟུར་​​ན་​ ​ལྷ་​​སྲས་​​ཀྱི་​​ཉམས་​​སྣང་​​དང་​​མཐུན་​​པའི་​​གནས་​​ཡིད་​​དུ་​​འོང་​​ བ་​​ཞིག་​​འདུག་​​པ་​​དེའི་​​རི་​​རྩེར་​​བྱོན་​​ནས་​​གཟིགས་​​པས། སྟོད་​​ན་​​གསེར་​​གྱི་​​མེ་​​ལོང་​​ལྷ་​​ཐང་​​མཐོང་​​བ། སྨད་​​ན་​​ཙ་​​རིའི་​​སྟག་​​རྣ་​​མཐོང་​​བ་​​སོགས་​​གང་​​ལ་​​བལྟས་​​ཀྱང་​​ ས་​​གནད་​​མ་​​ནོར་​​བར་​​དགོངས་​​ནས་​​རིམ་​​བཞིན་​​གཟིགས་​​པས། ཤར་​​ན་​​རྒྱ་​​སྟག་​​ཐུར་​​དུ་​​རྒྱུག་​​འདྲའི་​​ས་​​དཔལ། ལྷོ་​​ན་​​གཡུ་​​འབྲུག་​​མ་​​བུ་​​འདྲིས་​​པའི་​​ས་​​དཔལ། ནུབ་​​ན་​​བྱ་​​དམར་​​གཟན་​​ལ་​​བསྒོངས་​​འདྲའི་​​ས་​​དཔལ། བྱང་​​ན་​​གསེར་​​གྱི་​​རུས་​​སྦལ་​​ལྟ་​​བུའི་​​ས་​​དཔལ་​​གྱི་​​སྲུང་​​བ་ ​​རྣམ་​​བཞི་​​ཚང་​​ཞིང་​​ལུང་​​པ་​​པདྨ་​​འདབ་​​དྲུག་​​གྱེས་​​འདྲ། ལུང་​​མདའ་​​ལྷ་​​ཡི་​​ཕྱག་​​རྒྱ་​​བསྣོལ་​​འདྲ། རྒྱབ་​​རི་​​སྒོམ་​​ཆེན་​​གདན་​​ལ་​​བཞུགས་​​འདྲ། ཤར་​​ལྷོ་​​ནམ་​​མཁའ་​​མདའ་​​ལྟོང་​​ཕྱེ་​​འདྲ། ས་​​ཟླ་​​གམ་​​དང་​​གནམ་​​ཟླ་​​གམ་​​དུ་​​གནས་​​པ་​​སོགས་​​ས་​​ཡི་​​ཁྱད་​​ པར་​​ཡོངས་​​སུ་​​རྫོགས་​​པར་​​གཟིགས་​​ནས། ཆིབས་​​བཤོལ་​​ཏེ་​​ལྷ་​​སྲས་​​ཀྱིས་​​གཡས་​​སྟག་​​དོང་​​ནང་​​ན་​​འོམ་​​ བུའི་​​མདའ་​​ཞིག་​​བླངས་​​ནས་​​འདི་​​སྐད་​​གསུངས་​​སོ།། མགོན་​​དཀོན་​​མཆོག་​​གསུམ་​​ལ་​​གསོལ་​​བ་​​འདེབས།། དོན་​​ཆོས་​​ཉིད་​​གཤིས་​​ལ་​​བདེན་​​པ་​​བརྡར།། ལྷ་​​ཆོས་​​སྐྱོང་​​སྲུང་​​མ་​​གྲོགས་​​སུ་​​སྦྲན།། མདའ་​​ཉག་​​ཕྲན་​​དམར་​​པོ་​​དབང་​​གི་​​རྫས།། དར་​​ཚོན་​​སྣ་​​ལྔ་​​ཡིས་​​བརྒྱན་​​པ་​​འདི།། དཔའ་​​དགྲ་​​བླ་​​སྟོང་​​གི་​​འཁྲི་​​ཤིང་​​ཡིན།། ལྷ་​​ཝེར་​​མ་​​བྱེ་​​བའི་​​རྟེན་​​ཤིང་​​ཡིན།། ས་​​གྲུ་​​བཞིའི་​​གནད་​​ལ་​​འབབ་​​པར་​​ཤོག། དཔལ་​​སྡེ་​​བཞིའི་​​མངའ་​​ཐང་​​དར་​​བར་​​ཤོག། ཅེས་​​གསུངས་​​ནས་​​མདའ་​​དེ་​​གནམ་​​དུ་​​འཕངས་​​པ་​​ན་​​ནམ་​​མཁའ་​​རྟེན་ ​​མེད་​​ཀྱི་​​མཐོང་​​ནས་​​དྲང་​​ཚུགས་​​སུ་​​བསྡད་​​དེ། གཡས་​​ཕྱོགས་​​སུ་​​ཀྱི་​​ལི་​​ལི་​​གསུམ་​​འཁོར་​​ནས་​​སྲིད་​​པ་​​གསུམ་​​ གྱི་​​ཚེ་​​དང་​​བསོད་​​ནམས། དཔལ་​​དང་​​འབྱོར་​​པ། སྟོབས་​​དང་​​གཟི་​​བརྗིད་​​ཐམས་​​ཅད་​​གཅིག་​​ཏུ་​​བསྡུས་​​ཤིང་​​ཤར་​​ གྱིས་​​མར་​​བབས་​​ནས་​​ས་​​གནད་​​དུ་​​ཟུག་​​པ་​​ན་​​གློ་​​བུར་​​དུ་​​ སྤྲིན་​​དཀར་​​པོ་​​འོ་​​མ་​​འཕྱུར་​​བ་​​ལྟ་​​བུ་​​ཞིག་​​ཐོལ་​​གྱིས་​​ བྱུང་​​ནས་​​ནམ་​​མཁར་​​དེངས་​​པའི་​​ཤུལ་​​ནས་​​གཞོན་​​ནུ་​​མ་​​དཀར་​​མོ་ ​​དར་​​གྱི་​​འཕྱང་​​འཕྲུལ་​​ཅན་​​ཞིག་​​གིས་​​ལུས་​​ཕྱེད་​​སའི་​​ཐོག་​​ ཏུ་​​མངོན་​​པར་​​བྱས་​​ནས་​​ལག་​​པའི་​​ཐལ་​​མོ་​​སྙིང་​​གར་​​སྦྱར་​​ཏེ་​ ​གླུ་​​འདི་​​བླངས་​​སོ།།

གླུ་​​ཨ་​​ལ་​​ཨ་​​ལ་​​ ཨ་​​ལ་​​རེད།། ཐ་​​ལ་​​ཐ་​​ལ་​​ཐ་​​ལ་​​རེད།། མི་​​མཇེད་​​དག་​​པའི་​​ཞིང་​​ཁམས་​​ནས།། སྟོན་​​པ་​​ཤཱཀྱ་​​ཐུབ་​​པ་​​མཁྱེན།། ཚོ་​​དྲུག་​​གླིང་​​གི་​​ས་​​ཆ་​​རུ།། སངས་​​རྒྱས་​​བསྟན་​​པ་​​དར་​​བར་​​ཤོག། ས་​​འདི་​​ས་​​ངོ་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། མདོ་​​ཁམས་​​རི་​​བོ་​​རྩེ་​​ལྔ་​​ཟེར།། ང་​​འདྲ་​​ང་​​ངོ་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། ས་​​ཡི་​​ལྷ་​​མོ་​​བསྟན་​​མ་​​ཟེར།། དེ་​​རིང་​​བཀྲ་​​ཤིས་​​ཉི་​​མ་​​ལ།། མཁའ་​​ལ་​​གཟའ་​​སྐར་​​འཕྲོད་​​སྦྱོར་​​བཟང་​​།། བར་​​ལ་​​རྟགས་​​དང་​​རྟེན་​​འབྲེལ་​​བཟང་​​།། ས་​​ལ་​​དགེ་​​བའི་​​དུས་​​ཚོད་​​བཟང་​​།། དེ་​​སྟེ་​​གསོན་​​དང་​​ལྷ་​​ཡི་​​བུ།། ནགས་​​འཁྲི་​​ཤིང་​​ལྕུག་​​ཕྲན་​​རྒྱས་​​དང་​​གཅིག། དུས་​​དཔྱིད་​​དཔལ་​​ནམ་​​ཟླ་​​དྲོ་​​དང་​​གཉིས།། བྱེའུ་​​སྨུག་​​ཆུང་​​འཇོལ་​​མོའི་​​རྩེ་​​གྲོགས་​​གསུམ།། བྱ་​​ཁུ་​​བྱུག་​​ཆེད་​​དུ་​​མ་​​བསྒྲིགས་​​ཀྱང་​​།། ལས་​​བསོད་​​ནམས་​​དབང་​​གིས་​​ལྷན་​​ཅིག་​​འཛོམས།། ས་​​དགེ་​​བཅུ་​​ཚང་​​བའི་​​དཔལ་​​ཁ་​​གཅིག། ཚེས་​​གཟའ་​​སྐར་​​བཟང་​​པོའི་​​དུས་​​དང་​​གཉིས།། སའི་​​ལྷ་​​མོ་​​བསྟན་​​མའི་​​སྲི་​​ཞུ་​​གསུམ།། སྲས་​​གཡུ་​​འོད་​​ཆེད་​​དུ་​​མ་​​བསྒྲིགས་​​ཀྱང་​​།། གླིང་​​སྐྱེས་​​བུའི་​​སྐུ་​​བསོད་​​རྒྱན་​​དུ་​​འཛོམས།། འཇིག་​​རྟེན་​​སྲིད་​​པའི་​​གཏམ་​​རྒྱུད་​​ལ།། ལྷ་​​བླ་​​མའི་​​ཡོན་​​ཏན་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། ཕྱག་​​བཀུར་​​སྟི་​​རི་​​བོང་​​ཅལ་​​འདྲོགས་​​ཟེར།། ཆོས་​​ཟབ་​​མོའི་​​དེ་​​ཉིད་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། ཚིག་​​ཁ་​​བཤད་​​རང་​​མགོ་​​རང་​​སྐོར་​​ཟེར།། ས་​​བཟང་​​པོའི་​​མཚན་​​ཉིད་​​མ་​​ཤེས་​​ན།། གོ་​​མི་​​ཆོད་​​བླུན་​​པོའི་​​ནོར་​​རྫས་​​ཟེར།། ས་​​འདི་​​ཡི་​​ཆེ་​​བ་​​བདག་​​གིས་​​ཤེས།། གདན་​​འཁོར་​​ལོའི་​​རྩིབས་​​ཀྱིས་​​མུ་​​ཁྱུད་​​ལ།། ཆབ་​​ཆུ་​​བོ་​​སྐ་​​རགས་​​བཅིངས་​​འདྲ་​​ཡོད།། མདུན་​​ན་​​གཏེར་​​གྱི་​​བུམ་​​བཟང་​​ལ།། སྨུག་​​པ་​​མགུལ་​​ཆིངས་​​དཀྲིས་​​འདྲ་​​ཡོད།། རྒྱབ་​​རི་​​གསེར་​​གྱི་​​རྒྱལ་​​མཚན་​​ལ།། མེ་​​ཏོག་​​ཕྲ་​​ཚོམ་​​བཀོད་​​འདྲ་​​ཡོད།། གཡས་​​ན་​​རིན་​​ཆེན་​​གདུགས་​​མཆོག་​​ལ།། ནགས་​​ཤུག་​​རྒྱན་​​ཆ་​​བཏགས་​​འདྲ་​​ཡོད།། ལུང་​​པ་​​པདྨ་​​འདབ་​​དྲུག་​​ལ།། གསེར་​​ཉས་​​བདུད་​​རྩི་​​འཐུང་​​འདྲ་​​ཡོད།། དུང་​​གཉིས་​​ཆ་​​འགྲིག་​​བྱས་​​འདྲ་​​ཡོད།། རང་​​བྱུང་​​དཔལ་​​བེའུ་​​རི་​​མོ་​​བཀྲ། འབྲི་​​མི་​​དགོས་​​བཀྲ་​​ཤིས་​​རྟགས་​​བརྒྱད་​​ཚང་​​།། བསྒྲིག་​​མི་​​དགོས་​​ས་​​ཡི་​​སྲུང་​​བཞི་​​ཚང་​​།། བླ་​​མ་​​བཟང་​​པོའི་​​གདན་​​ས་​​རེད།། ཤར་​​ལྷོའི་​​ནམ་​​མཁའ་​​མདའ་​​ལྟོང་​​འདི།། ཤེས་​​རབ་​​ཕྱོགས་​​མེད་​​རྒྱས་​​པའི་​​ས།། རྒྱབ་​​རི་​​སྒོམ་​​ཆེན་​​བཞུགས་​​འདྲ་​​འདི།། ཏིང་​​འཛིན་​​ངང་​​གིས་​​སྐྱེ་​​བའི་​​ས།། ལུང་​​མདོ་​​ཕྱག་​​རྒྱ་​​བསྣོལ་​​འདྲ་​​འདི།། ཚུལ་​​ཁྲིམས་​​རྣམ་​​པར་​​དག་​​པའི་​​ས།། ཤར་​​ལམ་​​ཆུ་​​དང་​​འགྲོགས་​​པ་​​འདི།། ལོངས་​​སྤྱོད་​​གྲོགས་​​སུ་​​འབྱུང་​​བའི་​​ས།། རི་​​རྒྱུད་​​སྤོས་​​རྒྱ་​​བྲིས་​​འདྲ་​​འདི།། རིགས་​​རྒྱུད་​​མངའ་​​ཐང་​​འཕེལ་​​བའི་​​ས།། གནམ་​​ས་​​ཟླ་​​གམ་​​བྱུང་​​བ་​​དེ།། ཕྱོགས་​​བཞི་​​དབང་​​དུ་​​འདུ་​​བའི་​​ས།། ས་​​འདི་​​ལ་​​ཡོན་​​ཏན་​​མ་​​ཚང་​​མེད།། བཤད་​​དགོས་​​ན་​​དམར་​​ཆུང་​​ལང་​​ཡང་​​ཟད།། ཉན་​​དགོས་​​ན་​​དར་​​ལུང་​​རྣ་​​ཡང་​​ངལ།། དོན་​​ཡིན་​​ལུགས་​​ཞུས་​​ན་​​དེ་​​འདྲ་​​རེད།། ས་​​ལྷུན་​​གྲུབ་​​པདྨ་​​འདབ་​​དྲུག་​​འདི།། རྗེ་​​གེ་​​སར་​​དབྱིངས་​​ནས་​​དགྱེས་​​ཕྱིར་​​འབུལ།། གླིང་​​དཔའ་​​བོས་​​བྲོ་​​གར་​​བསྒྱུར་​​སར་​​འབུལ།། མ་​​དཔའ་​​མོས་​​གླུ་​​དབྱངས་​​ལེན་​​སར་​​འབུལ།། འདན་​​སྲས་​​ཆུང་​​དགྱེས་​​པ་​​སྐོང་​​ཕྱིར་​​འབུལ།། གནས་​​འདི་​​ལ་​​ཇི་​​སྲིད་​​བར་​​དུ་​​བཞུགས།། སྨན་​​ངས་​​ཀྱང་​​སྲི་​​ཞུ་​​ལྷོད་​​མེད་​​སྒྲུབ།། གླུ་​​གོ་​​ན་​​རྣ་​​བའི་​​བདུད་​​རྩི་​​རེད།། མ་​​གོ་​​གླུ་​​ལ་​​འགྲེལ་​​བ་​​མེད།།

ཅེས་​​གསུངས་​​ནས་​​ཟླ་ ​​བ་​​སྤྲིན་​​ཀློང་​​དུ་​​ཡིབ་​​པ་​​ལྟར་​​ས་​​དེ་​ ​ཉིད་​​ལ་​​སླར་​​ཐིམ་​​པར་​​གྱུར་​​ཏོ།། དེ་​​ལྟར་​​ས་​​གནད་​​བཙལ་​​ཞིང་​​སྨོན་​​ལམ་​​རྒྱ་​​ཆེར་​​བཏབ་​​ནས་​​ ཕྱིར་​​ཕེབས་​​ཤིང་​​དུས་​​ཚེས་​​ཀྱི་​​རྟེན་​​འབྲེལ་​​ཕུན་​​སུམ་​​ཚོགས་​​ པ་​​ཞིག་​​ལ་​​གནས་​​དེར་​​གདན་​​ས་​​འཛིན་​​རྒྱུར་​​གྲོས་​​ཐག་​​བཅད་​​པར་ ​​བྱས་​​སོ།། 




#Article 80: བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ། (112 words)


འཕན་ཡུལ་ཏེ་ད་ལྟའི་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་གནས་བསྐོར་དང་། 
སྤྲོ་སེང་བྱ་ཡུལ་གནའ་ཤུལ་དང་དགོན་སྡེ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་དམངས་ཁྲོད་
དུ་གྲགས་ཆེ་ལ་གནས་བསྐོར་བ་ཅུང་མང་ཙམ་ཡོང་མཁན་ཡོད་པ་འཕན་ཡུལ་
བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ་ཞེས་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། 
དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཤོད་རྒྱུན་དུ་བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ་དེ་ཉིན་གཅིག་ལ་མཇལ་ན་
མི་མཐུན་རྐྱེན་ངན་བཟློག་ཅིང་། སྡིག་སྒྲིབ་བྱང་བ་སོགས་བྱིན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་
ཡིན་པའི་ཤོད་རྒྱུན་ཡོད། བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ་ཟེར་བ་ནི་གད་པོ་ཤང་གི་ཁོངས་སུ་
ཡོད་པའི་རག་མ་བྱམས་པ་དང་། མཚོ་སྟོད་ཤང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ལྷ་
ཁང་བྱམས་པ། ཤང་དེའི་ཁོངས་ཀློ་པ་སྟོད་ཀྱི་བྱམས་པ་བཅས་ཡིན། 
བྱམས་པའི་སྐུ་དེ་གསུམ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཞང་
སྣ་རྣམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བཞེངས་ཤིང་། ཧ་ལམ་ལོ་དགུ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད།།

བྱམས་ཁང་ཆག་ཡུལ་ནི་བྲག་རི་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་རག་མའི་རིག་འགྲམ་དུ་ཆགས་པ་
དེའི་རི་གཤམ་བར་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ས་ཡོད། རི་ངོས་སུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་འཛེག་ན་
བྱམས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་སླེབས། 
དབེན་གནས་དེའི་རྒྱབ་རི་བྲག་དཀར་པོ་གཏོར་མ་སླངས་པ་འདྲ་བའི་ངོས་སུ་
མཐོང་སྣང་འདྲ་མིན་གྱི་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་དང་། བྲག་ཕུག་ཆེ་ཆུང་མང་པོ། བྲག་རྩེར་
རྒོད་དང་གོ་བོའི་ཚང་། བྲག་རྩའི་རི་བོའི་ངོས་སུ་སེ་བ་དང་ཚར་པ་སོགས་ཤིང་ལྡུམ་བུ་
མང་པོ། དབྱར་དུས་སུ་སེ་བའི་དྲི་ཞིམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང་སྨིན་ལེགས་སེ་འབྲུམ་གྱི་རོ་མངར་བ། 
འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གྲེ་འགྱུར་རྣ་བར་འཇེབས་པ། ས་ཆ་གཙང་ཞིང་མཁའ་རླུང་ལེགས་པ། 
ཡུལ་དེའི་ཕུ་ཆུ་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་དགོན་པ་ཆགས་སའི་རི་གཤམ་བརྒྱུད་ལྷུང་ལྷུང་གི་སྒྲ་སྙན་པར་
སྒྲོག་བཞིན་རྒྱུག་པ། མདུན་གྱི་སྤང་རི་གཡུ་ཡི་མཎྜལ་འདྲ་བའི་ངོས་སུ་གནག་ཕྱུགས་རྣམས་ངུར་སྒྲ་
འདོན་བཞིན་ཆུར་རོལ་བ། ལུག་ཁྱུ་མུ་ཏིག་གི་ཚོམ་བུ་བཀོད་པ་འདྲ་བ། ཞིང་གྲོང་རྣམས་སུ་ལོ་ཏོག་
མགོ་ལྕོག་ལྡེམ་ཞིང་། 
པད་ཁའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བཞད་པ་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་ལ་ཚིམས་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བའི་ཡུལ་
ལྗོངས་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞིག་འདུག 
སྐུ་རྒྱུ་འཇིམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ལྡན་དེ་བྲག་ཕུག་
ཞིག་གི་ནང་བཞེངས་པའི་མདུན་དུ་ཁང་པ་ཐོག་ས་གཉིས་ལྡན་དེའི་སྟེང་ཁང་བྱམས་པའི་ཞལ་རས་
ལྷ་ཁང་ཡིན་པ་དེའི་ནང་མཆོད་པའི་ཡོ་ཆས་དང་། སྐུ་བརྙན་ཆུང་གྲས་འགའ་ཤས་གཤམས་འདུག 
བྱམས་ཁང་གི་ཞལ་རས་ལྷ་ཁང་ཡོད་སའི་ཤར་ངོས་བྲག་གསེབ་ནང་ཆུ་མིག་ཁྲོན་པ་འདྲ་བ་ཞིག་
འདུག་པ་ཆུ་མིག་དེར་འགྲོ་སྐབས་ཐོག་ཅག་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་འགྲོ་དགོས་པས་ཐོག་ཅག་དེ་ནི་རུང་
ཁང་གི་ཐོག་ཁ་ཡིན་པས་རུང་ཁང་﹙ཐང་ཚང་﹚ཤོད་དང་། ཁྲོན་པ་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་
བ་ཡོང་གི་འདུག 
རི་གཤམ་དུ་རྒྱུག་པའི་ཕུ་ཆུ་དེར་རྡོ་རིལ་ཁོ་ན་རྩིག་སྟེ་ཟམ་སྟེག་བཟོས་པའི་ཤིང་ཟམ་ཞིག་
འདུག་པ་དེར་ཡང་ལོ་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད། 
བྱམས་པའི་སྐུ་ཡོད་སའི་ལྷ་ཁང་དེ་དེ་སྔ་རྒྱལ་སྟོད་དགོན་ནས་བདག་གཉེར་གྱིས་དཀོན་གཉེར་
མི་གཅིག་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་། དེང་སྐབས་རྐུན་སྲུང་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་
ཡོད་པ་རྣམས་ནས་རྒྱུན་ལྡན་མཆོད་འབུལ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བཞིན་མཆིས། བྱམས་ཁང་དང་།
རི་ཁྲོད་པའི་སྤྱིལ་བུ་རྣམས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་གཏོར་ནས་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་དུ་སོང་
ཡང་༡༩༨༥ལོ་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་ལྟར་ཉམས་གསོ་བྱ་ཤིང་། དེང་སྐབས་བྱམས་ཁང་དང་། གྲྭ་ཤག 
མཆོད་རྟེན་སོགས་སྔར་ཤུལ་ཕལ་ཆེར་སྐྱར་གསོ་བྱུང་ཐོག་དད་མཇལ་བ་ཡང་ཡོང་མཁན་འདུག།

      
མཚོ་སྟོད་ཤང་ཁོངས་རྒྱལ་ལུག་ལྷས་ལྷ་ཁང་དུ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱི་འཇིམ་བརྙན་ཉིས་ཐོག་
ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ལྷ་ཁང་ཕྱི་ནང་གི་འཛིན་བདག་རྒྱལ་སྟོད་དགོན་ནས་གནང་གི་ཡོད་འདུག 
བྱམས་སྐུ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་སོག་པོ་དོར་རྟ་ནག་པོས་རྒྱལ་དུ་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་
སྐོར་འདུ་ཁང་ནང་བཅུག་སྟེ་མེར་སྲེག་ནས་བཀྲོངས་སྐབས་བྱམས་ཁང་དེར་མེ་མ་འཁྱུད་པས་
བྱམས་པ་མེ་ཐུབ་མར་གྲགས་སྐད། སྔོན་མའི་བྱམས་ཁང་དེའི་ཕྱི་ནང་ཚང་མ་རིག་གནས་གསར་
བརྗེའི་སྐབས་གཏོར་ཞིང་། 
དེང་སང་རྒྱལ་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་ནང་བྱམས་པའི་འཇིམ་སྐུ་ཐོག་རྩེག་གཉིས་ལྡན་ཞིག་བཞེངས་པ་
དེར་ལྷ་ཁང་བྱམས་པའི་མཚན་གསོལ་འདུག 
དེ་སྔའི་བྱམས་གི་གྱང་རོལ་ཟུར་ཞིག་ཏུ་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་རྡོ་བརྐོས་བྱམས་སྐུ་བཞེངས་
སྟབས་ཅན་སྤྱི་ཁྲེ་གང་ལྷག་ཙམ་བརྐོས་བཀྲོལ་བཟོ་བཀོད་བྱོན་ལེགས་ཤིག་འདུག་པ་དེ་སྔའི་བྱམས་
ཁང་གཏོར་ཤུལ་གྱི་ས་འོག་ནས་དོན་སྐད། རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་བྱམས་སྐུ་ཕུད། 
ད་དུང་དེ་གར་རྒྱལ་སྟོད་གྲྭ་ཚང་ཞེས་དོན་བདག་འབྲས་སྤུངས་རྒྱས་པ་མཁན་པོས་བྱེད་པའི་དགེ་ལུགས་གྲྭ་
ཚང་གཅིག་དང་། རྒྱལ་སྨད་གྲྭ་ཚང་ཞེས་ས་ལུགས་གྲྭ་ཚང་གཅིག་ཡོད། 
ད་ལྟ་ཚང་མ་རྒྱལ་སྟོད་དུ་ཚོགས་པ་ལས་རྒྱལ་སྨད་བྱམས་ཁང་དང་སྒྲིལ། དེ་གའི་བྱམས་ཁང་དང་། 
རྒྱལ་སྟོན་དགོན། ཞང་རྣམ་སྣང་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲུབ་ཁང་། ལུག་ལྷས་མཆོད་རྟེན་སོགས་མཇལ་
རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། དགོན་པའི་ནང་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ས་ཡོད། 
དེ་སྔ་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་སྟེ་བྱམས་ཁང་གི་མདུན་དུ་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡོད་པ་རིག་གསར་སྐབས་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་
བའི་དུམ་བུ་རྣམས་ལྷུ་སྒྲིག་སྟེ་དེང་སང་རྒྱལ་སྟོད་དགོན་པའི་རྡོ་གཅལ་ནས་བཙུག་པ་དེའི་ངོས་སུ་ཡིག་
ཕྲེང་བཅུ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་དོན་ནི་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པ་དང་། 
ངན་སེམས་འགོག་དགོས་པ་སོགས་དོན་ཚན་བཅུ་འཁོད་པ་དེ་སོག་པོའི་དམག་དཔོན་དོར་རྟ་ནག་པོས་
བཙུག་པ་རེད་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་སྐད།།

མཚོ་སྟོད་ཤང་ཁོངས་ཀློ་པ་སྟོད་﹙ཀླུ་མཁར་སྟོད་ཟེར་སྐད་ཡོད་འདུག་ཀྱང་
ཁ་རྒྱུན་དུ་ཀློ་པ་སྟོད་ཅེས་འབོད་﹚གྲོང་ཚོའི་དཀྱིལ་དུ་ཆགས་པའི་བྱམས་ཁང་
དེ་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། འོག་ཁང་ནི་རྡོ་ཆེན་རིལ་བུ་ཤ་སྟག་རྩིག་
ནས་སྐྲུན་འདུག ལྷ་ཁང་སྒོ་ཤར་ལྟ་འོག་ཁང་དུ་སྐོར་ལམ་ལྕམ་གང་མའི་ས་དང་། 
ལྷ་ཁང་ལ་ཀ་བ་བཞི། 
སྟེང་དུ་ཞལ་རས་ལྷ་ཁང་བཅས་ཡོད་པ་དེའི་རྟེན་གཙོ་བྱམས་པའི་སྐུ་བརྙན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆ་བྱད་
ཅན་འཇིམ་ལས་བཞེངས་པ་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཙམ་ཞིག་དང་། 
དེ་སྔ་དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་འཇིམ་བརྙན་ཉིས་ཐོག་ཙམ་རེ་ཡོད་སྐད། 
ད་ལྟ་བྱམས་སྐུ་ཆེ་ཆུང་དང་ཆ་བྱད་བཞུགས་སྟངས་སོགས་སྔོན་མ་ལྟར་ཉམས་གསོ་ཞུས་འདུག 
ལྷ་ཁང་དེ་ཡང་རྒྱལ་སྟོད་དགོན་པས་བདག་སྐྱོང་གནང་ལམ་བཞིན་དཀོན་གཉེར་མི་གཅིག་འདུག 
ལྷ་ཁང་གནས་ཡུལ་གྲོང་ཚོའི་འགྲམ་བར་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ས་འདུག 
གོང་གསལ་བྱམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་མཇལ་བར་འགྲོ་སྐབས་བོད་རྙིང་པའི་དུས་སུ་འགྲིམ་འགྲུམ་མི་བདེ་བར་
བརྟེན་དད་མཇལ་བ་ཚོས་རག་མ་བྱམས་ཁང་དུ་ཞག་སྡོད་ཀྱིས་ཕྱི་ཉིན་སྔ་པོ་ནས་རག་མ་བྱམས་པ་མཇལ་ཏེ་
ལ་རྒྱབ་ནས་རྒྱལ་དུ་བྱམས་པ་མཇལ་བ་དང་གུང་ཟས་བཟང་རྗེས་ཕྱི་དྲོ་ཀློ་པ་སྟོད་ཀྱི་བྱམས་པ་མཇལ་ནས་དེ་
གར་ཞག་སྡོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། 
དེང་སྐབས་རླངས་འཁོར་ནང་བསྡད་དེ་ཕྱིན་ན་བྱམས་པ་གསུམ་མཇལ་ཐུབ་པ་མ་ཟད་པ་ཚབ་མཆོད་རྟེན་ལ་
བསྐོར་བ་བསགས་པ་དང་འབྲེལ་དེ་གའི་བཙུན་དགོན་དང་། སྣ་མོ་དགོན་སོགས་ཀྱང་མཇལ་ཐུབ་ཀྱི་འདུག།
རག་མ་བྱམས་ཁང་ནི་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་གི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་ནས་ལྷོ་ངོས་སུ་ལ་རྒྱབ་ནས་ཕྱིན་ན་སྟོད་ལུང་ནང་དང་། 
ལྷ་སའི་ཉང་བྲན་ཕུར་སླེབས། 
ཀློ་པ་སྟོད་ནི་ནུབ་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་པས་དེ་ནས་ནུབ་ཏུ་ལ་རྒྱབ་ནས་ཕྱིན་ན་སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན་དུ་འགྲོ་ས་ཡོད་ཀྱང་
ལ་ཁ་དེ་ཚོར་འཕྲུལ་འགུལ་འཁོར་ལོ་འགྲོ་ས་མེད།། 

                                                                                                   




#Article 81: ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གི་ཡོད་པ་རེད། (146 words)


ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གི་ཡོད་པ་རེད་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Nous n'avons fait que fuir)ཞེས་པ་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་སྐྱེད་སྐྱོམ་ཞབས་བྲོའི་ཚོགས་པ་འདུན་པ་ནག་པོས་(Noir Désir)༢༠༠༨འི་ནང་སྟོན་པའི་མཆེད་བསྒྲིགས་དང་པོ་དེ་ཡིན​། མཆེད་བསྒྲིགས་དེ་༢༠༠༢ལོའི་ཟླ་བ་༧པའི་ཉིན་མང་སྦི་ལིག་ཨེའི་ཧྥ་རན་སིའི་རླུང་འཕྲིན་གྱི་དུས་ཆེན་སྐབས་རྙན་ལ་འཕབ་པ་ཞིག་ཡིན​། མཆེད་བསྒྲིགས་དེའི་ནང་པེའེ་ཐ་ལང་སྒང་ཟླ་(Bertrand Cantat)ཡིས་གཙོ་བྱས་གཏང་པའི་སྐར་མ་༥༥རིང་ཚད་པའི་སྙན་ངག་གི་གཞས་དེ་ལེའི་ཨུའོ་ཧྥེ་རེ་(Léo Ferré)ཀྱིས་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན​།

སྙན་ངག་དེ་དང་པོ་ཧྥ་རན་སིའི་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་གྱི་རེ་འདུན་ལྟར་འབྲིས་པ་ཞིག་ཡིན​། འདུན་པ་ནག་པོས་ལས་འགན་དེ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཆེན་དུ་རོལ་དབྱངས་གསར་གཏོད་བྱས་ཕྱིས་སུ་པེའེ་ཏ་ལང་སྒང་ཟླ་ཡིས་དུས་ཆེན་དེ་མ་ཟིན་གོང་སྐོར་སྐྱོད་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རིང་སྙན་ངག་དེ་རྩམས་པ་རེད། སྙན་ངག་དེ་དང་མཆེན་བསྒྲིགས་ཚང་མ་​Éditions Verticalesཞེས་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་བསྟོན་པ་རེད།

སྙན་ངག་དེ་དེ་སྔོན་དེང་དུས་ཟློས་གར་དུ་བསྐྱར་བསྒྲིག་བྱས་ནས་ཧྥ་རན་སི་ལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་མྱོང་།

༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་བ་༡°པའི་ཚེས་༡༤ནས་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༢༥འི་ཉིན་བར་Florent Saclierགྱིད་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཟློས་གར་དེ་ཕ་རི་ཡི་ཐོ་ཡོར་འཁྲབ་སྟོན་ཁང་ལ་སོགས་ལ་སྐོར་སྐྱོད་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་དང་མི་མང་པོའི་གདེང་འཇོག་ཡག་པོ་འཐོབ།

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༢༩འི་ཉིན་༼ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གི་ཡོད་པ་རེད་༽ཞེས་པ་དེ་ཀྲུང་གོའི་ཝུའུ་ཧན་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཐོག་གི་ཟློས་གར་ཞེས་པའི་ནང་ཧུའུ་པེའི་སློབ་ཆེན་ གྱི་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་ཡིག་ཚན་ཁག་Dionysiaགྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་དེང་དུས་ཟློས་གར་དུ་བསྐྱར་བསྒྲིག་བྱས་ནས་སྤྱོད་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ཐོག་ནས་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་རེད། ཟློས་གར་དེ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི་སྐབས་ཧྥ་རན་སི་དང་ ཀྲུང་གོའི་བལྟད་མོ་བལྟ་མ་ཁན་ཚོ་དང་འདེང་འཇོག་བྱེད་མཁན་ཚོས་གར་སྟེགས་གི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་ནས་ལྕག་གི་རྭ་བ་དེ་མཐའ་སྐོར་ འཁྲབ་སྟོན་པ་རྣམས་ཆིག་ལབ་རྒྱབ་བཞི་ན་བལྟད་མོ་བ་ལྟ་མཁ་ན་རྣམས་ལ་ཁ་གཏད་ནས་མི་རྣམས་དབང་ཆའི་འོག་དཔའ་ཞུམ་དགོས་པ་ལ་སུན་འབྱིན་དྲག་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དང་ བརླག་འགྲོ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིག་གནས་སོགས་སྐད་ཆ་དང་ལུས་ཐོག་གླུ་གཞས་ལ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད།

ཟློས་གར་དེ་ཨང་དྲེ་སེ་ག་ར་(André Segarra)ཡིས་ཇུས་འགོད་དང་འཁྲབ་འཁྲིད་བྱས་ཡོད། འཁྲབ་སྟོན་པ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་སྟོན་མཁན་དང་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་གཉིས་སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་རིང་ལུགས་མཁན་སྨྱོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཚང་མ་སྐྱོན་བརྗོད་མཁས་པ་སེམས་སྦུག་དོག་པོའི་མི། དེའི་ནང་གི་གཞས་དེ་དག་ནི་པེའེ་ཐ་ལང་སྒང་ཟླ་ཡི་ཕམ་ཉེས་གྱི་རྒྱལ་མི་Gagnants-Perdantsད་དུང་ཧྥ་རན་སིའི་གཞས་པ་ས་ཨའེ་རྩེའི་ (Saez)སྐྱེད་སྐྱོམ་ཞབས་བྲོའི་མཆེད་བསྒྲིག་J'accuseལས་འདེམས་པ་ཡིན​།

ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ / Nous n'avons fait que fuir
སྣེ་རིང་བའི་ལམ་བུའི་ཐོག་ / Et sur la longue route
འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་ / Des chiens resplendissants
ང་ཚོའི་མནའ་གྲོགས་དུ་འགྱུར། / Deviennent nos alliés

(...)

ཁྱོད་ཚོས་ང་ཚོ་ལྐུགས་པར་རྩིས། / Prenez-nous pour des cons
ཁྱོད་ཚོས་ང་ཚོ་ཁྱི་རུ་རྩིས། / Prenez-nous pour des chiens 
ད་དུང་མུ་མཐུད་ཡིན་དང་། / Continuez
སེམས་འཛིན་བྱེད་དགོས་མ་རེད། / Ne vous gênez pas
ཁྱེད་ཚོའི་མཆིལ་མ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཕྱི་སྐོགས་དང་འདྲ། / Vos crachats ça nous fait des coquilles de cristal
བརྟན་སྐྲ་སྟུག་པོ་དེ་དག་འཛིན་སྡད་ན་ད་ག་རེད། / Il suffit d'empoigner la crinière de l'étoile.

(…)

དེ་ཚོ་ཚང་མ་མཛེས་རྒྱན་རེད་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ཕན་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་རེད་དེ་ཚོ་ཚང་མ་མ་ཡིན་ཡིན་མདོག་དང་ཟུར་རྒྱན་རེད་ངཚོས་འོད་ཟེར་ཞིག་ཛ་རེ་ཛོར་རེའི་ཉི་གཡབ་ཀྱི་ས་ཆ་ཡག་ས་ཞིག་དུ་འཕྲོད་པ་དང་གླུ་དབྱངས་བསྒྲོགས་པ་དེ་ཤེས་ན་འགྲིག / Et tout çà c'est parure, c'est attitude vaine, c'est pose et compagnie; on le sait qu'il suffit qu'un rayon de soleil se plante au bon endroit, sur ce balcon foutoir pour que le chant s'élève. 

(…)

ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་མི་ཤེས་པ་རེད་དམ། / Tu as perdu ta langue ?
ད་བཤོད་དང་། / Allez !




#Article 82: སྡེ་དགེ (208 words)


 ==ཁོར་ཡུག==

སྡེ་དགེའི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་ཟླ་ཤེལ་གསར་པའི་མེ་ལོང༌།
德格历史纲要
ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས།
土登彭措
དཀར་ཆག

ལེའུ་དང་པོ།  སྡེ་དགེའི་ཡུལ་གྲུ་བཤད་པ།
ས་བཅད་དང་པོ།  གླིང་ཡུལ་དང་སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་
         གཅིག། ཐོག་མར་གླིང་གི་མངའ་ཁོངས་བཤད་པ།                  འཕོ་འགྱུར་བཤད་པ། 
       གཉིས། བར་དུ་སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་བསྐྱེད་ཚུལ།
             གསུམ།  ཐ་མ་སྡེ་དགེ་དང་གླིང་ཚང་སོ་སོའི་ས་ཁོངས།
          
ས་བཅད་གཉིས་པ།  སྡེ་དགེའི་རང་བྱུང་འཁོར་ཡུག་གི་ཁྱད་ཆོས།  
        གཅིག   རོང་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ཁུངས། 
        གཉིས།   འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ཁུངས།
ལེའུ་གཉིས་པ།   སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་བཤད་པ།
ས་བཅད་དང་པོ།   སྡེ་དགེའི་གདུངས་རབས་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་རགས་
           ཙམ་བསྟན་པ། 
ས་བཅད་གཉིས་པ།  སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། 
ས་བཅད་གསུམ་པ།  སྡེ་དགེའི་སྲིད་དོན་འཛིན་སྐྱོང་གི་སྒྲིག་གཞི་དང༌། 
                  གོ་གནས་རིམ་པ།  
ལེའུ་གསུམ་པ། སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་བཤད་པ།
ས་བཅད་དང་པོ།  སྤྱི་སྡེ་དགེའི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་ལམ་ལུགས་འགའ་ཞིག 
ས་བཅད་གཉིས་པ།  བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ས་དབང་ཆེན་མོའི་བཅའ་ཡིག
ས་བཅད་གསུམ་པ།  ཁྲལ་འུ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་འགའ་ཞིག་གི་སྐོར།
       གཅིག   ཁྲལ་པའི་འོས་འགན།
       གཉིས།   ཁོལ་པའི་འོས་འགན།
       གསུམ།  འུ་ལག་གི་ལས་འགན།
       བཞི།   གླ་པ་ལ་གླ་ཆ་སྤྲོད་སྲོལ་སྐོར།
        ལྔ།   སྐྱེད་དང་བུ་ལོན་བཏང་ཚུལ།
ས་བཅད་བཞི་པ།  ཉེས་ཅན་ལ་ཁྲིམས་ཆད་གཅོད་ཚུལ།    
ལེའུ་བཞི་པ།   དབུ་བླ་ཁག་ལྔ་བཤད་པ།
ས་བཅད་དང་པོ།  དཔལ་སྤུངས་དགོན་པ།  
ས་བཅད་གཉིས་པ།  ཀཿ་ཐོག་དགོན་པ། 
ས་བཅད་གསུམ་པ།  དཔལ་ཡུལ་དགོན་པ།  
ས་བཅད་བཞི་པ།   རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ། 
ས་བཅད་ལྔ་པ།    ཞེ་ཆེན་དགོན་པ།   
ས་བཅད་དྲུག་པ།  སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་
                པའི་དགོན་སྡེའི་གྲངས།          
ལེའུ་ལྔ་པ། དམིགས་གསལ་གྱི་མི་སྣ་འགའ་ཞིག་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
ས་བཅད་དང་པོ།  རླབས་ཆེན་གྱི་མཆོད་ཡོན་རྣམ་གཉིས།  
ས་བཅད་གཉིས་པ།  མཁྱེན་ཀོང་རྣམ་གཉིས། 
ས་བཅད་གསུམ་པ།  རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་མཁས་པ་རྣམ་གཉིས། 
ས་བཅད་བཞི་པ།     དམིགས་བསལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་རྣམ་གཉིས།  
ས་བཅད་ལྔ་པ།   གནའ་རབས་སྡེ་དགེའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་འགའ་ཞིག
ཟུར་བཀོད།     དང་པོ།  གླིང་ཚང་གདུངས་རབས་རེའུ་མིག  
ཟུར་བཀོད།     གཉིས་པ།  སྡེ་དགེའི་གདུངས་རབས་རེའུ་མིག
གཅིག།  འབུམ་དཀར་ཆག་ནང་གི་གདུང་རབས་རེའུ་མིག
གཉིས།  དཀར་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནང་གི་གདུང་རབས་རེའུ་མིག
གསུམ།  བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནང་གདུང་རབས་རེའུ་མིག
བཞི།   གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང་ནང་གི་གདུང་རབས་རེའུ་མིག
ལྔ།   སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་དགེ་ལེགས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བའི་ནང་གི་  
             གདུང་རབས་རེའུ་མིག
མཇུག་རྩོམ།  

ཁ་བ་ཅན་ཞེས་གདོད་མའི་དུས་ནས་གྲགས།   །
གླིང་རྗེ་དཔོན་གྱིས་ཟལ་མོ་སྒང་འདིར་བཟུང༌།  །
སྡེ་དགེའི་ཡུལ་ཞེས་བླ་ཆེན་དམ་པས་བསྐྲུན།   །
ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་སྤེལ།  །

གདོད་མའི་ལྷ་ཡིས་བྱིན་པའི་ནགས་ཚལ་དང༌།   །
ས་གཞི་དལ་གྱིས་བསྐོར་བའི་འབྲི་ཟླའི་ཀླུང༌།   །
ཆུ་སྐྱེས་སོ་ཕྲེང་བཞད་པའི་རྩྭ་ཐང་སོགས།   །
རང་བྱུང་མཛེས་པའི་དཔལ་ཀུན་གནས་འདིའི་བརྒྱན།  །

ནོར་ལུག་མདོ་བའི་ཁྱུ་ཚོགས་སྤྲིན་ལྟར་འཁྲིགས།  །
ལོ་ལེགས་གསེར་མདོག་སྙེ་མས་གཡབ་མོ་བརྡེབ།  །
འདོད་རྒུའི་འཚོ་བའི་ཟས་གོས་ཆར་ལྟར་འབབ།  །
ཞིང་འབྲོག་ཟུང་ལྡན་སོ་ནམ་ཡུལ་འདིར་རྒྱས།   །

བཙན་པོའི་གཉའ་གཅོག་ཉམས་ཅུང་མཐའ་ནས་སྐྱོང༌། །
མི་སྲུན་དཔའ་བཀོང་བསྟན་དགྲའི་གཤེད་མའི་དཔུང༌། །
ཁྲ་རླག་སྤྱང་གསུམ་སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོ་སོགས།  །
དགྲ་འདུལ་དཔའ་བོའི་ཁྱུ་ཚོགས་འདི་ན་བཞུགས།  །

གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ཆོས་མཛོད་སྤར་ཁང་དང༌།  །
རིས་མེད་གྲུབ་མཐའི་དགོངས་བཅུད་མཛོད་ཆེན་ལྔ།  །
དཀར་ནག་རྩིས་དང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་སྡེབ་སོགས།   །
ཚན་རིག་རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འདི་ནས་འཕྱོ།   །

དཔོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་འབངས་ཀྱིས་འདེམས་བསྐོས་བྱེད།  །
འབངས་མིའི་སྐྱིད་སྡུག་དཔོན་གྱི་ཁྲིམས་ལ་རགས།   །
གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དམངས་གཙོ་ཆེན་པོའི་ལུགས།  །
གནའ་བོའི་དུས་ནས་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་འདིར་དར།   །

དཀར་ནག་རྒྱ་བོད་སྐད་ཡིག་ཐོགས་པར་མེད།   །
རིས་མེད་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ལ་མངོན་པར་བྱང༌།   །
སྒྲ་ཚད་བཟོ་གསོ་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་ཆེ།   །
གངས་ལྗོངས་མཁས་གྲུབ་ཁྱུ་གཅིག་འདི་ནས་བྱུང༌།   །

རང་ཡུལ་སྐྱིད་པ་རང་གཞན་ཀུན་གྱིས་འདོད།   །
རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ལས་བཙལ་འདིར་སྐྱོ།   །
རང་རེའི་ཕ་མེས་མཛད་པའི་ཕྱག་རྗེས་འདི།   །
རང་རིགས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤེལ།  །

ལེའུ་དང་པོ།
སྡེ་དགེའི་ཡུལ་གྲུ་བཤད་པ།

ས་བཅད་དང་པོ། གླིང་ཡུལ་དང་སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་
ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་བཤད་པ།

གཅིག  གནའ་བོའི་གླིང་གི་མངའ་ཁོངས་བཤད་པ།

      གནའ་དུས་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོས་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་ནི།  བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འབྲི་ཆུའི་ཤར་ནུབ་གཉིས་སུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌།  དེང་དུས་ས་གཤིས་རིག་པ་ལྟར་ན་ཨེ་ཤའི་ཡའི་གླིང་གི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་དབུས་སུ་ཤར་ཐིག་90་100 བར་དང༌། བྱང་ཐིག་ 31་33 བར་དུ་ཆགས་ཡོད།  གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་ན།  བོད་ཡུལ་འདིར་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་ན་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོངས་དང༌།  མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྐབས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཕྱེས་ཡོད་པ་རེད།  དེ་ཡང་མདོ་སྟོད་ནི་སོག་ལ་སྐྱ་བོ་མན་ཆད་དང༌།  རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་ཡན་ཆད་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ་ཟེར་བ་དང༌།  མདོ་སྨད་ནི་རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་མན་ཆད་ནས། རྒྱའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་ཆུང་ཡན་ཆད་ལ་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁ་ཞེས་ཟེར། དེས་ན་ཡུལ་འདི་རྨ་ཆུ་ཁུག་པའི་ས་ཐིག་གི་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པ་འདྲ།  སྔར་གྱི་ཡིག་རྙིང་རྣམས་སུ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་ཁམས་དང༌།  མདོ་སྨད་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་ཁམས་ཞེས་གཉིས་ཀ་བྲིས་ཡོད་པ་འདི་ནི་དོན་ལ་ས་ཁོངས་དབྱེ་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི་ལུགས་གཉིས་ཡིན་པར་ཤེས་སླ། «སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར»།  ལས། “ལྕགས་ར་སྡེ་ཤོག་ལྷས་དགེ་གྲོང་གི་གནའ་ཤུལ་དུར་གླིང་སོགས་ལས་རྙེད་པའི་གནའ་རྫས་ལ་བརྟགས་ན། ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་10་པ་ཙམ་ན་ཡུལ་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱ་མཁན་གྱི་སྤྱོད་ཆས་ཡིན་པར་རྟོགས།”  ཞེས་གསལ།  སྤྱི་བཏང་ཉེ་དུས་ཆབ་མདོ་ཁ་རོ་དང༌།  བྲག་མགོ་ཁ་ས་མཚོའི་གནའ་ཤུལ་དང་གནའ་དུར་རྙེད་པའི་གནའ་རྫས་རྙིང་པ་དག་ལ་བརྟགས་ན་ཡུལ་འདིར་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད།  གནའ་བོའི་བོན་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་རྩིས་རིག་གནས་དེ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།  འོན་ཀྱང་དུས་དེར་ཡུལ་འདིའི་མིང་ལ་གང་ཟེར་བ་དང༌།  ཡུལ་དེའི་མངའ་བདག་གང་ཞིག་ཡོད་པར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དག་ལས་ད་ཕན་གསལ་པོར་མ་མཐོང༌།  ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་འདིར་ཁམས་ཀློང་ཐང་ཞེས་འབོད་ཅིང༌།  སྡེ་འབངས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ལྟ་བུ་དེ་དེང་དུས་འདན་ཁོག་གི་ཡུལ་འདི་ཡིན་འདུག   གནའ་བོའི་ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་བའི་ནང་ལྡན་ཁོག་ཅེས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌།   ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀུན་གྱི་ས་ཁོངས་བདག་ཏུ་བཟུང་ཆེད།  མཐའ་འདུལ་དང༌། ཡང་འདུལ།  རུ་གནོན་བཅས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་བཅས་བཞེངས་པའི་སྐབས་སུ་རུ་གནོན་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཁམས་ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་ཡུལ་འདིར་བཞེངས་པ་ད་ལྟ་ཡང་གནས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁྲ་རྙིང་པའི་ནང་དུ་ཡུལ་འདིར་གླིང་ཞེས་བོད་སྐད་རང་སོར་དུ་རྒྱ་ཡིག་བྲིས་འདུག   ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དངོས་སློབ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་ནང་གི་ལྡན་མ་རྩེ་མང་ཡང་ད་ལྟའི་འདན་ཁོག་གི་ཡུལ་འདིར་འཁྲུངས་པ་ཡིན་འདུག   དེ་ཡང་ཁམས་ཀློང་ཐང་ཞེས་པ་ནི་དེང་དུས་འབྲི་ཆུ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་ཆེའི་སྤྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། འབྲི་ཆུའི་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་དགེ་དང༌། དཔལ་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་རོང་ཁུལ་འདི་དག་ལ་མདོ་ཁམས་རོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་རྔོད་ཨ་རབ་རོང་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་གི་རྣམ་ཐར་ལས་གསལ།   




#Article 83: ས་འགུལ་རྒྱུན་ཤེས། (177 words)


རྒྱུན་ཤེས། ༡ ས་འགུལ་གྱི་གོད་ཆག

༡ ས་འགུལ་གོད་ཆག་གི་ཁྱད་ཆོས།

ས་འགུལ་གྱི་གོད་ཆག་ནི་ནམ་རྒྱུན་གློ་བུར་བ་ དང་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་མཉམ་དུ་གང་བྱུང་དུ་རྨས་མ་འབོར་ཆེན་དང་རྨ་ཁ་སྣ་ མང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།ས་འགུལ་གོད་ཆག་དེ་གཙོ་བོ་སྡོད་ཁང་འགྱེལ་ནས་མི་ལུས་ལ་ཆག་ སྐྱོན་དང་གཅུར་སྐྱོན་ཕོག་པ་དང་མི་མང་པོའི་མགོ་རུས་དང་ཕོ་བ།རྐང་ལག་དང་སྒལ་ ཚིགས་བཅས་སུ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པ་ཤ་སྟག་གོ ། ས་འགུལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྨས་མ་མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོན་སྲིད་པས།མྱུར་སྐྱོབ་ཀྱི་ ལས་ཀ་སོགས་གཙོ་བོ་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་འོག་ལག་བསྟར་བྱ་བ་ཡིན།དེའི་ རྐྱེན་གྱིས་ས་གནས་ནས་བཀོད་འདོམས་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་དང་མི་སྣ་བཀོད་བསྒྲིགས་ ལེགས་པོ་ཡོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་ཡིན།

གཉིས་པ། ས་གནས་ཀྱི་བཀོད་འདོམས།   

མྱུར་སྐྱོབ་པས་ས་གནས་ལ་རྟོག་ཞིབ་ལེགས་པོ་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ།ཁང་པ་ཞིག་སྐྱོན་བྱུང་ཚད་དང་། རྨས་མའི་མང་ཉུང་དང་ས་གནས་སོགས་ལ་ལེགས་པར་གཞིགས་ཏེ་མྱུར་སྐྱོབ་ བྱེད་གནས་བདེ་འཇགས་ཅན་འདེམས་དགོས། མྱུར་སྟབས་ཀྱིས་ས་གནས་བཀོད་འདོམ་རུ་ཁག་དང་བཀོད་འདོམ་ལྟེ་གནས་འཛུགས་དགོས་ཤིང་། རྨས་མ་དག་མགྱོགས་མྱུར་ངང་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་སའི་ས་གནས་ལས་སྤར་ཅིང་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ས་གནས་སུ་ཁྱེར་ཏེ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ དགོས།

གསུམ་པ།  རྨས་མ་ རིགས་དགར་བ།

རྨས་མའི་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་ཚད་དང་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་ཡུལ།སྲོག་ཉེན་སོགས་ལ་གཞིགས་ཏེ་ ནད་པ་རིགས་དགར་བྱས་ན་རྨས་མའི་རྨས་སྐྱོན་བྱུང་ཚད་བཞིན་སྨན་བཅོས་དང་སྨན་ཁང་ དུ་སྐྱེལ་བར་ཕན་པ་ཡོད།

མྱུར་སྐྱོབ།

༡དབུགས་ལེན་མཚམས་འཇོག་བྱས་ ཟིན་པའི་རྨས་མ་ཞིག་ཡིན་ན་ལམ་སང་གློ་སྙིང་ ནུས་པ་སླར་གསོའི་སྨན་བཅོས་བྱེད་དགོས་པས་དང་ཐོག་ཁ་སྣའི་ནང་གི་ས་རྡུལ་གཙང་ ཕྱིས་དང་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་བསལ་དགོས་ཤིང་།དེ་མུར་མྱུར་སྟབས་ཀྱིས་སྨན་ཁང་དུ་ སྐྱེལ་དགོས། ༢དྲན་འཐོར་རྨས་མ་ཡོད་ན་དྲང་མོས་མནར་ཅིང་།གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོ་མི་ཉན།ས་འགུལ་ གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དྲན་འཐོར་ནད་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྙིང་ཁར་རྨས་སྐྱོན་ཤོར་ཡོད་པས། མྱུར་བར་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱལ་ན་བཟང་།

༣རྨ་ཁ་ཡོད་ན་ལམ་སང་རྨ་ཁའི་ ཉེ་ཁོར་གྱི་ས་རྡུལ་གཙང་ཕྱིས་བྱེད་ཅིང་གཅུད་ཆས་སོགས་རས་རྒྱུ་གཙང་མས་རྨ་ཁ་ གཅུད་དེ་ཁྲག་གཅོད་དགོས།ས་འགུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྨས་མའི་རྨ་ཁར་གཉན་ཚད་དེ་ཐབ་ རྒྱག་ཤུགས་ཆེ་བས་ལམ་སང་སྨན་ཁང་དུ་སོང་ཞིང་རྨ་ཁ་གཙང་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་ཐབ་མི་ རྒྱག་པའི་འགོག་སྨན་རྒྱག་དགོས།

༤རྐང་ལག་གི་ཚིགས་དཀྱོག་ པའམ་ཚིགས་ཕུད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ་རྐང་ལག་གི་ཚིགས་ སོར་ཆུད་བྱས་རྗེས་སྨན་ཁང་དུ་སྐྱེལ་དགོས།

༥ ས་འགུལ་སྐབས་སུ་སྒལ་ཚིགས་ལ་དཀྱོག་སྐྱོན་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མོད་ཀྱང་། གང་དུ་སྐྱོན་ཤོར་ཡོད་པ་གོ་དཀའ་བས།སྤོ་འགུལ་དང་གནས་གཞན་དུ་འདྲེན་སྐབས་ངེས་ པར་ཏུ་དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས།སྐེ་ཚིགས་ཕུད་པའི་ནད་པ་བྱམས་ནས་འགྲོ་དུས་མགོ་དང་ ལུས་པོ་དྲང་ཐད་དུ་འཇོག་དགོས། སྙིང་ཁ་དང་སྐེད་པའི་རུས་པར་སྐྱོན་བྱུང་བའི་ནད་པའམ། ལུས་ཕྱེད་ཞ་བའི་ནད་པ་བྱམས་སྐབས་ངེས་པར་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་སྒལ་ཀླད་ལ་སྐྱོན་ ཕོག་སྲིད།སྐེ་ཚིགས་ཕུད་པའི་ནད་པ་ཡིན་ན་སྐེ་འོར་གྱིས་བརྟན་ཆགས་བྱས་རྗེས་ འདྲེན་སྤོར་བྱེད་དགོས།སྒལ་ཚིགས་ལ་སྙད་ཕོག་པའི་ནད་པ་ཡོད་ཚད་བྱམས་ཁྲིའི་སྟེང་ འཁྱེར་དུས་ངེས་པར་ཏུ་བྱམས་ཁྲི་ཁོད་སྙོམ་ཡིན་དགོས་ཤིང་།སྐ་རགས་སོགས་ཀྱིས་ སྟེང་ནས་གཡོ་འགུལ་དང་སྤྲུག་སྡེབ་མི་བྱེད་པ་དགོས།

དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས་ས།

༡
བློ་སེམས་བརྟན་པོའི་ངང་བཀོད་འདོམ་བྱེད་པ་ལས་འཚབ་འཚུབ་བྱེད་མི་རུང་།

༢
ནད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ནས་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དང་སྨན་ཁང་དུ་འདྲེན་དགོས།

༣ཚིགས་ཕུད་པའམ་ལྷག་པར་ཏུ་སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་པར་འདོད་ཚེ། རྨས་སྐྱོན་ཇེ་ལྗིད་དུ་མི་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་ནད་པར་རང་ནུས་ཀྱིས་འགྲོ་འདུག་ བྱེད་དུ་འཇུག་མི་རུང་།

༤ སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་པའི་ནད་པ་ཡིན་ན། སྒལ་ཀླད་ལ་གནོད་སྐྱོན་མི་ཕོག་པའི་ཆེད་དུ་ངེས་པར་ཏུ་ཤིང་གི་པང་ལེབ་སྟེང་ བྱམས་དགོས་པ་ལས་རས་བཟོས་བྱམས་ཁྲི་སྤྱོད་མི་རུང་།

བཞི་བ།
སྐྱོར་ཁྲིད་བྱེད་ཐབས།

དང་པོ།
མི་གཅིག་གིས་ཁྲིད་ཐབས།

༡
སྐྱོར་ཅིང་ཁྲིད་པ། ཐབས་ལམ་འདི་རྨས་མའི་རྣམ་རིག་སངས་བའི་ཆེད་དུ་རུས་ཚིགས་ཕུད་མེད་པ་དང་རྨས་ སྐྱོན་ཡང་བ། རང་སྟོབས་ཀྱི་འགྲོ་འདུག་ནུས་པའི་ནད་པར་འཚམས་པོ་ཡོད།

ཐབས་ལམ།

མྱུར་སྐྱོབ་པ་རྨས་མའི་ཟུར་དུ་ལངས་ཏེ།ནད་པའི་ལག་ཡ་མྱུར་སྐྱོབ་པའི་ སྐེ་ཐོག་ནས་འཁྱེར་དགོས་ལ།མྱུར་སྐྱོབ་པས་ལག་ཡ་ཡིས་སྐེ་ཐོག་ནས་ཁྱེར་བའི་ནད་ པའི་ལག་ཡ་ནས་བཟུང་ཞིང་། ལག་ཡ་ཡིས་ནད་པའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནས་བསྐྱོར་ཏེ་དལ་མོས་ངང་འགྲོ་དགོས།   

སྐྱོར་ཁྲིད་བྱེད་ཐབས།

༢ རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་བའི་ཐབས།

ཐབས་ལམ་འདི་ནི་ལོ་ལོན་དང་བྱིས་པ། གཟུགས་གཞི་ཡང་མོ་ཡོད་ལ་རྣམ་རིག་གསལ་བའི་ནད་པར་འཚམས་པོ་ཡོད།

ཐབས་ལམ།

མྱུར་སྐྱོབ་པ་རྨས་མའི་སྔུན་ནས་མགོ་བོ་བསྒུར་ཅིང་།ནད་པར་ལག་པ་གཉིས་པོས་མྱུར་ སྐྱོབ་པའི་ཕྲག་པ་ནས་བསྐྱངས་ཏེ་བྲང་ཁར་ཐོན་དུས་ལག་པ་གཉིས་པོ་དམ་པོར་འཆང་དུ་ འཇུག་དགོས་ཤིང་། མྱུར་སྐྱོབ་པས་ནད་པའི་བླ་གཉིས་ནས་བཟུང་སྟེ་དལ་མོས་ངང་ཡར་ལངས་དགོས། གལ་ཏེ་རྐང་ལག་དང་སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་ན་ནི་ཐབས་ལམ་དེ་སྤྱོད་མི་རུང་།  

ཁུར་བའི་ཐབས།

༣
གོག་འགྲོའི་ཐབས།

ཐབས་ལམ་དེ་རྣམ་རིག་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཉིས་པོར་འཚམས་ཤིང་།

ཁོར་ཡུག་གུ་དོགས་པ་དང་དུད་སྨིག་གིས་ཁེངས་པའི་སར་སྤྱོད་ཆོག།

ཐབས་ལམ།

མྱུར་སྐྱོབ་པ་རྨས་མའི་སྟེང་དུ་ཞོན་འདུག་གིས་པུས་བཙུགས་ངང་བསྡད་ ཅིང་། རྨས་མར་མྱུར་སྐྱོབ་པའི་སྐེ་རུ་འབྱར་བཅུག་པའམ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རྨས་མའི་མཆན་འོག་ནས་བཟུང་སྟེ་དལ་མོས་ངང་མདུན་དུ་བསྐྱོད་དགོས།

     

   གོག་འགྲོའི་ཐབས།

༤
པང་འགྲོའི་ཐབས།
ཐབས་ལམ་ འདི་ལོ་ན་ཆུང་ལ་ལུས་པོ་ཡང་མོ་ཡོད་པ་དང་རུས་ཚིགས་ཕུད་མེད་པ། ནད་པ་ཚབས་ཆེན་མིན་པ་ཚོར་འཚམས་ལ།བར་ཐག་ཐུང་ཐུང་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་ཐབས་ལམ་ ཞིག་ཡིན།
ཐབས་ལམ།

མྱུར་སྐྱོབ་པ་རྨས་མའི་གཞོགས་ཟུར་ནས་པུས་བཙུགས་ཀྱིས་བསྡད་ཅིང་། གདོང་རྨས་མར་ཕྱོགས། ལག་ཡ་གཅིག་རྨས་མའི་སྒྱིད་ཁུག་ཏུ་བཞག་ཅིང་། ལག་ཡ་རྨས་པའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནས་ཁྱེར་ཏེ་དལ་མོས་རྨས་མ་ཚུརབསྐྱོར་ཅིང་འཁྱེར་ དགོས། གལ་ཏེ་སྒལ་ཚིགས་དང་བླ་རུས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་པའི་ནད་པ་ཡིན་ན་ཐབས་འདི་གཏན་ནས་ སྤྱོད་མི་རུང་།

   

   

པང་འགྲོའི་ཐབས།

གཉིས་པ། མི་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲིད་ཐབས།

ལག་བྱམས་ཀྱི་ཐབས།

རྣམ་རིག་གསལ་བའི་རྨས་མར་འཚམས།

ཐབས་ལམ།

མྱུར་སྐྱོབ་པ་གཉིས་པོས་ཕན་ཚུན་གདོང་ཕྱོགས་ཤིང་རང་རང་གི་ལག་གཡས་པས་ ལག་གཡོན་པའི་ལག་མགོ་ནས་དམ་པོར་བཟུང་ཞིང་། དེ་ནས་ལག་གཡོན་པས་མྱུར་སྐྱོབ་པ་གཞན་པའི་ལག་གཡས་པའི་ལག་མགོ་ནས་བཟུང་རྗེས། མར་བསྒུར་ནས་རྨས་མར་ལག་པ་གཉིས་པོ་མྱུར་སྐྱོབ་པའི་སྐེ་རྒྱབ་ནས་འཛིན་དུ་འཇུག་ དགོས། དེ་ནས་མྱུར་སྐྱོབ་པ་གཉིས་པོ་དུས་མཉམ་དུ་ཡར་ལངས་དགོས་ཤིང་། འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་དུས་མཉམ་གྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྐང་པས་གོམ་པ་དང་པོ་སྤོ་དགོས་ པས་མ་ཚད། གོམ་འགྲོས་ངེས་པར་ཏུ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་དགོས།

     

   ལག་བྱམས་ཀྱི་ཐབས།

༢
བཀྱགས་འགྲོའི་ཐབས།
འཚམས་ས་ རྣམ་རིག་མི་གསལ་བའི་ནད་པ་ཡིན།

ཐབས་ལམ།

རྨས་མ་ སྙེ་ཁྲིའུ་དང་འགྱོགས་བྱམས་སྟེང་དུ་འཁྱེར་བ་དང་ཁོར་ཡུག་གུ་དོགས་ནས་བེད་ སྤྱོད་བྱེད།

མྱུར་སྐྱོབ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་རྨས་མའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནས་ལག་གཉིས་རྨས་མའི་མཆན་འོག་ ནས་ཐོན་ཏེ་རྨས་མའི་བྲང་ཁ་ནས་བསྣོལ་ཅིང་། ལག་པ་གཉིས་པོའི་རྨས་མའི་ལག་མགོ་ནས་འཛིན་དགོས། གཞན་པ་དེས་རྨས་མའི་རྐང་པ་གཉིས་ནས་བཟུང་ཏེ་སྔ་རྗེས་སུ་འགྲོ་དགོས།

   

   བཀྱགས་འགྲོའི་ཐབས།

༣
མི་གསུམ་མམ་བཞིས་འཁྱེར་ཐབས།

མི་གསུམ་མམ་བཞིས་དྲང་སྙོམ་སྒོས་འཁྱེར་བའི་ཐབས་འདི་ནི་སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་ པའི་རྨས་མར་འཚམས་པོ་ཡོད།

མི་གསུམ་གྱིས་གཞོགས་མི་འདྲ་བ་ནས་བྱམས་ཤིང་འགྲོ་བ།
ཐབས་ ལམ།

མི་གཉིས་ནད་པའི་གཞོགས་གཅིག་ནས་བསྡད་ཅིང་ཕྲག་པ་དང་སྐེད་པ། གཞོགས་ཟུར། པུས་མོས་བཅས་ནས་སྐྱོར་བྱམས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། མི་གསུམ་པ་དེ་གཞོགས་གཞན་ནས་བསྡད་ཅིང་ལག་པ་གཉིས་པོ་རྨས་མའི་གཞོགས་འོག་ནས་ ཁྱེར་ཏེ་མྱུར་སྐྱོབ་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ལག་མགོ་ནས་འཛིན་དགོས། མི་གསུམ་པོས་པུས་བཙུགས་ཀྱིས་བསྡད་ཅིང་ནད་པའི་ཕྲག་པ་དང་ལྟག་རྒྱབ། གཞོགས་གཉིས།སྒྱིད་ཁུག་བཅས་ནས་བསྐྱོར་བྱམས་ཀྱིས་དལ་མོས་དུས་མཉམ་ངང་ཡར་ལངས་ ཏེ་འགྲོ་དགོས།

  

   

   མི་གསུམ་གྱིས་སྐྱོར་བྱམས་བྱེད་ཐབས།

༢
མི་བཞིས་སྐྱོར་བྱམས་བྱེད་ཐབས།
ཐབས་ལམ།
མྱུར་ སྐྱོབ་པ་གསུམ་ནད་པའི་གཞོགས་གཅིག་ནས་བསྡད་ཅིང་ནད་པའི་མགོ་དང་སྐེད་པ། སྒྱིད་ཁུག་བཅས་ནས་སྐྱོར་བ་དང་། མི་བཞི་པས་གཞོགས་གཞན་ནས་སྐྱོར་བྱམས་བྱེད་དགོས། མི་བཞི་བོས་པུས་བཙུགས་ཀྱིས་རྨས་མའི་སྐེ་དང་ཕྲག་པ། ལྟག་རྒྱབ། གཞོགས། སྒྱིད་ཁུག་བཅས་ནས་བསྐྱོར་ཅིང་དུས་མཉམ་ངང་ནད་པ་ཡར་བཀྱགས་ཤིང་འགྲོ་དགོས།  
མི་བཞིས་ སྐྱོར་བྱམས་བྱེད་ཐབས།




#Article 84: སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ། (120 words)


༄༅།། ལྷ་སའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་དུས་ཆེན་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་མེད་དགུའི་ལོ་ལ་གསར་འཛུགས་གནང་པ་ཞིག་རེད།

ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྔོན་སྟོན་པ་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་ཚེས་བཅོ་ལྔ་བར་
མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་དྲུག་དང་ཆོ་འཕྲུལ་འགྲན་ནས་ཕམ་པར་
མཛད་པའི་དུས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་
དགེ་འདུན་ཡོངས་རྫོགས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་ཏེ་གཙུག་ལག་
ཁང་དུ་ཚེས་གྲངས་ཆད་ལྷག་བབས་ཀྱིས་ཚེས་གསུམ་བཞི་གང་
རུང་ནས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཚེས་ཉེར་ལྔ་བར་ཉིན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་
རིང་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་
དགེ་འདུན་ཡོངས་ནས་ཉིན་རེ་ཚོགས་དུས་གསུམ་ལ་གསོལ་ཇ། 
བཞེས་ཐུག ཚབ་ར། སྐུ་འགྱེད་བཅས་བསྙེན་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་
གནང་སྟེ་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང་། འགྲོ་བ་བདེ་བའི་ཞལ་འདོན་
ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེ་མཛད་ཀྱི་རེད། དེའི་རིང་དགོང་དྲོ་ས་རུལ་
རྗེས་འཁྱམས་རའི་ནང་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་གསར་པ་རྣམས་
ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བགྲོ་གླེང་འགྲན་རྩོད་གནང་དགོས་པ་རེད།

དེ་སྔ་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྨིན་ལམ་གྱི་གྲལ་འཛིན་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དགེ་འདུན་ཉིས་ཁྲི་ནས་སུམ་ཁྲི་བར་འཚོགས་ཏེ་འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་བཀུར་མཆོད་སྤྲིན་སྤེལ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྔོན་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་གཉན་ཡོད་ཅེས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༥༡༡ལོ་མེ་འབྲུག་ཟླ་༡ཚེས་༡ནས་ཚེས་༡༥བར་མུ་སྟེགས་པའི་སྟོན་པ་དྲུག་དང་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲན་པ་དང་།  ཚེས་༨ཉིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དངོས་གཞིའི་མཐོ་རླབས་འཕྱུར་ཏེ་མི་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་མཐར་མུ་སྟེགས་པའི་སྟོན་པ་དྲུག་འཁོར་ཚར་བཅད་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དེར་དྲན་གསོ་ཞུ་ཆེད་རྒྱ་གར་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་མཆོད་པའི་དུས་སྟོན་ཆེན་མོ་བྱ་སྲོལ་དང་དུས་མཚུངས་པར་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་གླང་(༡༤༠༩)ལོར་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྣེ་གདོང་མི་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང་སྣེའུ་རྫོང་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོར་སློབ་སྟོན་མཛད་དེ་དད་སྦྱིན་ཁག་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་གསོ་གསར་བཞེངས་ལྟ་བུ་མཛད་ཅིང་།   ཁྱད་པར་སྟོན་པ་དགུང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེར་འབོད་པ་མ་འོངས་ཀླུ་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པའི་ལུང་བསྟན་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་ལས་ཕྱིར་བསྲིངས་ཕྱིར་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལོངས་སྐུར་ཞལ་བསྒྱུར་བའི་རིན་ཆེན་དང་པོའི་དབུ་རྒྱན་དང་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བཤམས་ཤིང་།  ཚེས་པ་བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ་ལ་གསེར་ཆབ་ཀྱིས་མཚོན་བསྙེན་བཀུར་ཚོགས་མཆོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད།  ཕྱི་རོལ་དུ་ཕྱོགས་སྐྱོང་གི་དར་ཆེན་བཅོ་ལྔ་རང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་བཙུགས།   དགེ་འདུན་ཁྲི་ཕྲག་འགར་བསྙེན་བཀུར་བའི་སྲོལ་བཟང་ཚུགས་ཏེ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་མེད་པ་སྤྱི་དང་།  ཁྱད་པར་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ།  དེ་འཛིན་བསྟན་པའི་སྲོག་ཟུང་ཆེན་པོ་གང་ན་སུ་བཞུགས་པ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་རབ་འབྱམས་ཞིང་གི་དུས་སྙེད་དུ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པ།  མཐའ་དབུས་ཀྱི་སྐྱེ་རྒུ་མཐའ་དག་གནས་སྐབས་རྫོགས་ལྡན་ཕན་བདེའི་དགའ་སྟོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་།  རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་གོ་འཕང་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་རེག་པར་གྱུར་བ་བཅས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གཙོ་བོར་མཛད་ཅིང་།  ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཆོས་སྒྲ་ཆག་མེད་དུ་སྒྲོག་པའི་སྲོལ་གཏོད་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་གདན་ས་ཆེན་པོ་འབྲས་སེ་གཉིས་ནས་དགེ་འདུན་ཕེབས་མུས་ཡང་དེ་རྗེས་བོད་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་རྟ་༡༤༩༨ལོར་སྐབས་དེའི་སྲིད་འཛིན་དཔོན་ཚབ་ཞྭ་དམར་བ་བཞི་པ་ཆོས་གྲགས་ཡེ་ཤེས་དང་རིན་སྤུངས་པ་ནོར་བུ་བཟང་པོའི་བུ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་འབྲས་སེ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་བཞུགས་མི་ཆོག་པ་བཟོས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་རིང་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་ས་སྐྱ་བ་གཉིས་ཀྱང་རྩོད་པ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་འདུས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སུས་བྱེད་སྐོར་ལ་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་འདུག དེ་རྗེས་སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སྡེ་པ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པས་དངོས་སུ་སྲིད་དབང་བཟུང་སྟེ་བོད་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་སྟག་༡༥༡༨ལོ་ནས་སླར་ཡང་སེ་འབྲས་གཉིས་ལྷ་སར་སྨོན་ལམ་ཚོགས་པར་ཡོང་རྒྱུ་བསྐྱར་གསོ་བྱས།   དུས་དེ་ཙམ་ནས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ལོ་ལྟར་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་དབུ་གནང་ཐོག་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འདོན་དབྱངས་དང་སྒྲིག་ལམ་གསར་པ་འགའ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ།  དེ་རྗེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་དང་།   ལྷག་པར་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་འབྲས་ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་གཉིས་ལ་སྨོན་ལམ་རིང་གི་ཆོས་སྲིད་གནོན་བསྡེམས་ཀྱི་དབང་ཆའི་བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་བསྩལ་བ་ལྟར་སྨོན་ལམ་ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ལྷ་སའི་ཁྲིམས་བདག་ཀྱང་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་ཞལ་ངོ་གཉིས་ནས་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཁུལ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱས་བཅད་པ་ཚུན་ལ་ཁྲིམས་གནོན་དང་།  སྲིད་གཞུང་ནས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཚ་འགྱེད་ཇ་ཐུག་སོགས་ཀྱི་མཚོན་གཏོང་སྒོ་འགན་སྲུང་ཆེད་སྨོན་ལམ་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཞེས་ཤོད་སྐོར་ཛ་སག་ནས་རིམ་བཞི་གང་རུང་གཅིག  རྩེ་མགྲོན་གཅིག   ལྷ་གཉེར་གཅིག   རྣམ་གྲྭ་བཀྲས་ཁང་གཉེར་པ།  ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་དྲུང་ཡིག་བཅས་ཟུར་བཙུགས་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པའི་ལས་འགན་ཁག་བགོས་ཐོག་བླ་ཕྱག་སེར་སྐྱ་ངོ་མ་བཞིས་བཤེར་ཁག་འགྱེད་གཏོང་སར་རྟོགས་ཞིབ་དང་།  དངུལ་རྩིས་པ་རྩེའི་སྐུ་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་གཅིག    བླ་ཕྱག་ཕྱག་དྲུང་།  ཡིག་ཚང་ལས་བྱ་རྩེ་དྲུང་གཅིག་བཅས་ནས་ཚོགས་ཐེངས་སོ་སོའི་འགྱེད་དངུལ་བླ་ཕྱག་ནས་ཁུག་བདོག་བྱེད་པ།  འགྱེད་གཏོང་རྩེ་དྲུང་བདུན་དང་།  དངུལ་ཁུག་པ་བླ་ཕྱག་ཇོ་ལགས་བདུན་སོ་སོས་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱག་ཏུ་ཆད་ལྷག་མེད་པར་འབུལ་བ་དང་།   གྲངས་རྒྱག་པ་ཞེས་དོག་བདེའི་མི་སེར་ཁོངས་ནས་མི་བཅུ་བཞི་ཡོད་པ་དེས་བཤེར་ཁག་སོ་སོར་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་གང་ཡོད་གྲངས་རྒྱག་གིས་བརྒྱ་ཐེའུ་ཕབ་པ་དང་སྦྲགས་འགྱེད་དངུལ་ལྷག་བསྡད་བར་འཁུམ་བོར་བརླག་མེད་པ་རྩིས་འབུལ་བྱུང་གཞུང་འགོད་རྒྱུ།  རྩེ་གཟིམ་འགག་གཅིག་ཡོད་པ་དེས་བླ་ཕྱག་ལས་ཁུངས་ནས་ཇ་མར།  བཞེས་ཐུག་རྒྱུ་འབྲས་དང་།   ནས་བཅགས།  བཞེས་སྡོར།   ཕྱུར་བ་སོགས་སྨིན་གཏོང་ཆེད་ཚོགས་ཁྲོའི་ཁར་བལྟ་རྟོགས་བྱེད་པ།   མཐའ་དབུས་ཀྱི་སྐྱེ་རྒུ་དྲག་གཞན་རང་རང་སོ་སོའི་འཁོར་འབྱོར་ལ་གཞིགས་པའི་གསོལ་ཇ།  བཞེས་ཐུག   སྐུ་འགྱེད་འབུལ་མཁན།   གཞན་ཡང་བསྔོ་རྟེན།  སྐྱབས་ཡོན།  འདོན་བསྐུལ།  མང་དོད་དང་ཞལ་འདེབས་སོགས་འབུལ་མཁན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད།  མང་ཇའི་འགྱེད་ལག་འདོན་དང་མཆོད་རྩའི་ཐེབས་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཞིང་།  ཐེབས་རྩའི་མ་རྐང་དེ་རྗེས་སུ་ཐེབས་སྦྱར་ལས་ཁུངས་ནས་སྐྱེད་འབབ་གཏོང་སྒོ་དོ་དམ་བྱེད་སྲོལ་ཆགས།  ཚེས་གསུམ་གྲལ་འཛིན་བཞུགས་སྟངས་ཐད།   དེ་སྔོན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་ཁྱམས་ར་དང་།   ཤིང་ར་གཉིས་སུ་འབྲས་སྤུངས་པ་དང་།  ཁྱམས་ར་ནང་སེ་ར་དགོན་པར་མདའ་རྐྱང་རིང་མོའམ་ཟླ་གཅིག་མ་ཞེས་གྲལ་གཅིག་བཅས་ཡིན་ཞིང་།  རྗེས་སུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་སྐབས་དགའ་ལྡན་པ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་ཕེབས་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བ་བཞིན།  སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་གི་མདུན་ནས་གཞུང་སྒོ་ནང་མ་བརྒྱུད་དུ་དགའ་ལྡན་པའི་གྲལ་བཞི་ཡོད།  བར་བསྐོར་ནང་མ་ཤར་བརྒྱུད་སེ་ར་ལྟག་སྒོ་དང་བར་བསྐོར་བྱང་བརྒྱུད་བཅས་ལ་སེ་ར་དགོན་པ།   བར་བསྐོར་ལྷོ་རྒྱུད་དང་ལྷོ་སྒོ་ནང་དགའ་ལྡན་དགོན་པ།  སྟེང་མདའ་གཡབ་འོག་ཏུ་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ།  གསུང་ཆོས་ར་བར་མདོ་དགེ་འདུན་ཞེས་གཞིས་དགོན་ཁུངས་ནས་གོང་དཀར་ཆོས་སྡེ་སོགས་དང་།  གསུང་ཆོས་ར་བའི་རྡོ་གཅལ་མཐིལ་དུ་དབོན་སེར་གཟུགས་བཅས་དགེ་འདུན་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ཁྱོན་བསྡོམས་དགེ་འདུན་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་སྐོར་སོ་སོའི་བཞུགས་གནས་སུ་གྲལ་འཁོད།  ཁྱམས་རའི་ནང་ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་རྒན་པས་བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་སྒྲོགས་སྦྱངས་དང་འབྲེལ་སྨོན་ལམ་རིང་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཆོས་ཁྲིམས་སྲུང་སྡོམ་བྱེད་སྒོའི་ཚོགས་གཏམ་བཏང་།  གྲལ་འཛིན་གྲུབ་ནས་དགོང་ཇའི་བཤེར་ཁག་ཐོག་དགེ་འདུན་རེར་བཀྲ་ཤིས་ཁ་བཏགས་ཞེས་ཟུབ་ཕྱི་དང་ཛ་ཏི་རེ་ཕུལ།  སྨོན་ལམ་སྐབས་སྔ་དགུང་དགོང་གསུམ་ལ་ཉིན་རེར་རློན་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཚོགས་ཐེངས་རེར་གསོལ་ཇ་གཉིས་རེ་དང་།  སྔ་དགུང་གཉིས་ལ་བཞེས་ཐུག་རེ།  ཚེས་༡༣ཞོགས་ཚོགས་ཐོག་རྩམ་བཞེས་ལས་ཁུངས་ནས་དགེ་འདུན་རེར་རྩམ་པ་བཅུ་འབོ་རེ།  སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཤིང་ཐད་ཚོགས་སྨོན་ཤིང་གཉེར་ཞེས་རྩེ་དྲུང་གཉིས་ཟུར་བསྐོས་ཡོད་པ་ནས་གཏོང་དགོས།   ཞོལ་གཉེར་ཚྭ་བུལ།   དེ་བྱིངས་ཇ་མར་གྱིས་མཚོན་དགོས་མཁོ་བླ་ཕྱག་ལས་ཁུངས་ནས་གཏོང་དགོས།  ཆོས་ལུགས་གནང་སྒོའི་ཐད་ཚོགས་དབུས་སུ་རློན་ཚོགས་སྔ་དགོང་གཉིས་ཐོག་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ནས་ཞལ་འདོན་འཆར་ཅན་གསུང་སྐུལ་གྲོལ་རྗེས་ཀྱི་བར་གསེང་དུ་སྐམ་ཚོགས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབུ་བཞུགས་སུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཕེབས་ཏེ་གདན་སའི་མཁན་པོ་རྣམ་པ་དང་།  བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཆུང་།  དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ།  འབྲས་སྤུངས་གྲྭ་ཚང་བཞིའི་དབུ་མཛད་རྣམ་པ།  དགེ་འདུན་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་བསྟོད་པ་ལེགས་བྲིས་མ་དང་།  སྐབས་གསུམ་པ།  འཕགས་པ་བྱམས་པའི་སྨོན་ལམ་དང་།  ཐོག་མཐའ་མ་གཉིས་རེས་མོས།  སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ།   ལྟུང་གཤགས།  གཞི་བདག་གཏོར་མའི་དབུ་བསྐུལ།  གསང་བའི་རྣམ་ཐར།  ཡོན་ཏན་གཞིར་འགྱུར་མ་བཅས་གདངས་སྙན་པོའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་རྗེས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྲིད་མཐར་དར་ཞིང་འགྲོ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་དཔལ་ལ་སྤྱོད་ཕྱིར་དགེ་ཚོགས་བྱང་ཆེན་གྱི་རྒྱུར་མཚམས་སྦྱོར་དང་།  ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྣོད་བཅུད་སྟོང་པར་གྱུར་པའི་ལྗགས་བསྔོ།   བསྟན་འབར་མ་དང་།   བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་མཐུན་གྱུར་དང་བཅས་མཉམ་མེད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བཞེད་སྲོལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉམས་པ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་ཉིན་ལྟར་བསྐྱངས།  བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་གླང་༡༦༡༣ལོ་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ལོ་དྲུག་རིང་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུ་གནང་ཞིང་དེ་སྐབས་གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་དགེ་བཤེས་མཁས་པ་རྣམས་ནས་འདེམ་བསྒྲུགས་ཐོག་སྨོན་ལམ་ཚོགས་དབུས་སུ་མཚན་ཉིད་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ་སྔ་དྲོ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ།  ཉིན་དགུང་དབུ་མ་ཕར་ཕྱིན།  དགོང་དྲོ་འདུལ་བ་དང་མཛོད་བཅས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་བརྒྱུད་མཚན་ཉིད་བཟང་རིམ་ལ་ཨང་ཀི་དང་པོ་གཉིས་པ་དང་བྱ་དགའི་དངོས་པོ་སོགས་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་གསར་བཏོད་གནང་།   དགོང་ཚོགས་གྲོལ་རྗེས་ཁྱམས་རའི་ནང་གོང་ལྟར་རྒྱལ་མཚན་དཀར་པོའི་འོག་ཏུ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་རྣམས་ཉིན་གཅིག་རིང་གི་རེས་མོས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་འཇོག་དགོས།   དེའི་སར་རྒྱུགས་ལེན་བླ་མ་གཞུང་ལས་པ་ཞེས་སབྲས་སྤུངས་དགོན་གྱ་མཁན་པོ་གཉིས།  གནམ་ཡངས་ལྡིངས་གུར་འོག་ཏུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་ཞབས་རྣམས་ཕེབས་དགོས།  ཚོགས་སུ་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཆུང་།  གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར།  རྩོད་གྲྭའི་སློབ་གཉེར་བ་ཡོངས་རྫོགས་བཞུགས་དགོས།  ཚེས་༡༢  ༡༣  ༡༤གསུམ་ལ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་གསར་པ་ཕྱག་དཔེ་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་དག་དམ་བཅར་བཞུགས་སྐབས་དགེ་འདུ་པ་ཁྱམས་རར་མ་གཤོངས་པ་ལྟབུའི་འཚང་ཀ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་ཕེབས་ཡོང་།  ཞོགས་ཚོགས་གྲོལ་རྗེས་ཉིན་ལྟར་གསུང་ཆོས་ར་བའི་བང་རིམ་གོང་མའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཁྲིར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ།  བང་རིམ་སྟེང་འོག་མཐའ་ཟཁོར་དུ་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ།  བླ་སྤྲུལ།  དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ།  དབུ་མཛད་རྣམ་པ།  རྡོ་གཅལ་ནང་གྲྭ་དམངས་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་དབུས་སུ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་གནང་།  གསུང་ཆོས་སྐབས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་སྟོན་པའི་མཛད་པ་ལས་བརྩམས་པའི་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་དང་།  སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་གསུང་རབ་ཆོས་ཐུན་རེ་དགེ་འདུན་ཕེབས་ངོ་ཡོད་པ་དང་།  སྐྱ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཞུར་རྡོ་གཅལ་ནང་སོང་ནའང་འགྲིག་གི་ཡོད།  སྨོན་ལམ་འདི་དང་ཐོག་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་༡ཚེས་༡ནས་ཚེས་༡༥བར་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ལས་མེད་ཅིང་།  དེ་རྗེས་སྨོན་ལམ་གྱི་དུས་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་འདས་མཆོད་འགོ་ཚུགས་པ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་བྱུང་གལི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་སྤྲིན་ལ་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཉིན་ཞག་རིམ་འཕར་དབང་གིས་མཐར་ཧོར་ཟླ་༡ཚེས་༤ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཚེས་༢༤་ལ་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་དང་།  ཚེས་༢༥ལ་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་གྲུབ་རྗེས་སྨོན་ལམ་གྲོལ་བ་ལགས་སོ།  །




#Article 85: ཁ་བཏགས། (219 words)


ཁ་བཏགས་ནི་བོད་ཀྱི་གུས་ལུགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག་ཡིན། 

ཁ་བཏགས་འདི་འཛམ་གླིང་དུ་ཐོག་མར་གསར་བཏོད་མཁན་བོད་ཡིན། སྤྱིར་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་བ་ཁོངས་དག་ཅིག་ཧ་ཅང་རྙེད་དཀའ། རེད་དེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དག་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྡུར་ཏེ་དཔྱད་ན། ཁ་བཏགས་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དར་བའི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྣང་། དམུ་ཐག་ཅེས་པ་ནི་གནའ་བོའི་ཐ་སྙད་ཅིག་སྟེ་གནམ་སའི་བར་གྱི་ཐག་པ་སྟེ་ཐག་པ་དཀར་པོའི་སྐས་ཐེམ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན། དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲི་ནི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ལྷ་ཡུལ་ནས་མི་ཡུལ་ལ་བབས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་། མ་ཟད་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཡང་འདས་ཁར་དམུ་ཐག་ལ་འཇུས་ནས་གནམ་སྟེ་ལྷ་ཡུལ་ལ་གཤེགས་སོང་བར་གྲགས། འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རེད། གཏམ་རྒྱུད་འདིས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ནི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་མི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་དུ་དམུ་ཐག་ཅེས་པའི་ཡ་མཚན་པའི་ཐག་སྐས་དེ་ལ་འཇུས་ནས་ལྷ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་རེ་བ་དེ་འཚོ་བའི་གླེང་བྱ་དང་ཕུགས་འདུན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་སོང་། དེ་རྗེས་རིམ་གྱིས་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེན་དང་ནང་མི་སེར་སྐྱ་ཕར་སྐྱེལ་ཚུར་བསུའི་སྐབས་སུ་ལྷ་ཡུལ་ནས་མར་འོང་བ་དང་ཡང་ན་ཡར་ལྷ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་དུ། ས་དཀར་དང་རྩམ་པས་གོས་ཀྱི་གོང་བའི་སྟེང་དུ་དཀར་ཐིག་རྒྱག་པའི་སྲོལ་དར། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་བལ་དཀར་པོའི་སྐུད་པ་རེ་ཕྲག་སྟེང་དུ་འཐེན་པ་དང་བཙེམ་པ། བལ་དཀར་པོ་འབབ་མ་རེ་སྟེར་བ་དང་བལ་འཐག་གྲུབ་བྱས་པ་མགུལ་དུ་འཐེན་པ་སོགས་བྱུང་། རིམ་གྱིས་བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་དང་སྐྱེལ་བསུའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་སྒོ་ཇེ་ཆེར་སོང་།

དེ་བཞིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་ལའང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས། ནང་མཛོད། དར་ཁ། ཁ་དར། ཨ་ཤེ  སྐྱ་ཆེན། འདོམ་གསུམ་མ། ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས། དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན། ལྷ་རེག ལྷ་རྫས། མཇལ་དར། བསོད་བཏགས། འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་སོགས་ཡུལ་དུས་མི་འདྲ་བའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད།

ཁ་བཏགས་འབུལ་ཡུལ་ནི་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་གསུམ་མཆོད་མཇལ། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་། བླ་དཔོན་མཇལ་འཕྲད་དང་། འཚམས་འདྲི། དགའ་རྟགས། གཟེངས་བསྟོད། མགྲོན་པོ་སྐྱེལ་བསུ། གཉེན་སློང་། ཞུ་བཤགས། དུས་སྟོན། གླུ་གཞས། དེ་བཞིན་ལེགས་སྐྱེས་གནང་སྦྱིན་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་དང་ལྷན་དུའང་ཁ་བཏགས་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་གང་མང་ལ་འབུལ་ཆོག་པ་ཡིན།

རྒྱུན་པར་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་ཞིང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཉིས་ལྟེབ་བྱ་ཞིང་གཏོང་ཡུལ་ལ་ལྟེབ་ཁ་འཁོར་བ་དང་། རང་ལ་ལྟེབ་ཁུགས་འཁོར་བར་བྱས་ནས་འབུལ་དགོས། དེ་ནི་གཙོ་བོའི་མཚོན་དོན་དེ་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བས། ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་དང་བསོད་ནམས། ཕྱྭ་གཡང་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་བཅས་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ལྟེབ་ཁུགས་སུ་བཞག་སྟེ་གཏོང་ཡུལ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་འབུལ་བ་དང་། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ནང་དུ་གསེར་དངུལ་བླུགས་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་ཁ་འབུལ་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་ནས་ཕུལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། གུས་པ་མཚོན་དགོས་རིགས་ལ་ལུས་ཅུང་མདུན་དུ་གུག་པ་དང་། ལག་ཟུང་གིས་ཁ་བཏགས་མཐོ་སར་འདེགས་དགོས།

ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་དང་མཚོན་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ་ལ་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་པ་དང་བླ་དཔོན་སོགས་མི་སྣ་དྲག་ཤོས་དང་ལྷག་ཏུ་རང་གི་དགེ་རྒན་ཕ་མ་སོགས་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཡིན་ན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས། ལུས་ཀྱི་གུས་པ་དང་བཅས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ཅུང་དམའ་ས་སྟེ་ཕྱག་དང་མདུན་དུ་འབུལ་དགོས་པ་ལས་ཕྲག་སྟེང་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་ན་གུས་ལུགས་དང་མི་ཆོས་ལ་གོ་རིམ་མེད་པ་མཚོན་པས་མི་ལེགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རང་དང་མཉམ་པའི་གྲོགས་པོའམ་འབྲེལ་བ་སྤྱིར་བཏང་བ་དག་ལ་ཕྱག་ནས་ཕྱག་ཏུ་གཏོང་ལེན་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོད། དེ་མིན་དགེ་རྒན་སོགས་མི་སྣ་གལ་ཆེན་དག་གིས་རང་གི་སློབ་མ་སོགས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དཀྱུས་མ་དག་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་དང་། ཁ་བཏགས་དང་ལེན་སྐབས་སོགས་སུ་མགུལ་དུ་ལེན་པ་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཚུལ་ཡིན་ལ་དེ་མིན་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དགོས་དབང་དང་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བས་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཚུལ་དང་ལེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་དར་ཡོད།

མ་གཞི་ཁ་བཏགས་ཀྱིས་ནི་བཀྲ་ཤིས་དང་། བདེ་སྐྱིད། བརྩེ་བ། བསོད་ནམས། ཆེ་བ། གུས་པ། ཁ་དགེ་ཞལ་དྲོ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགོད་སྒྲ་དང་འཛུམ་མདང་ཞིག་མཚོན་གྱིན་ཡོད་པས། མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་ན་མི་ལེགས་པ་ཡིན་ལ། གཏོང་སྲོལ་ཡང་ཆེར་མེད་པར་སྣང་།

ཁ་བཏགས་ལ་འཛོམས་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན།   གཅིག དྭངས་གཙང་དྲི་མས་མ་གོས་པ།   གཉིས། སྲིད་ན་རིང་བ།   གསུམ། ཁ་ཚར་ལྷན་ཆགས་སུ་ཡོད་པ།

དེས་ན་ལྷག་ཏུ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་གཏོང་ཚུལ་མཚོན་དོན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་འདི་འདྲ་རེ་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་དུ་སྣང་བས་འདི་ལ་དོ་སྣང་གནང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད།

ཁ་བཏགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། བཤད་སྲོལ་ལ་བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་བའི་ཐོག་མར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བའི་གཏམ་གྱི་སྔོན་འགྲོར་ཁ་ནས་གླེང་དགོས་པའི་དོན་དེ་ནག་ནོག་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དར་དཀར་ལྟར། ལྷད་མེད་ཡིན་པ་མཚོན་དོན་དུ་བཏགས་ཏེ། སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་པས་ཁ་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཟེར། ཁ་བཏགས་འདི་རྟེན་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་དགོས་པར་མ་ཟད། ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་སྐབས་ལྷ་སྐུར་བསྒྲོན་རྒྱུའི་ཁ་བཏགས་ལ། མཇལ་དར་རམ་སྙན་དར་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། བླ་མ་མཇལ་སྐབས་དང་དཔོན་པོར་བདེ་སྡུག་ཞུ་སྐབས་དང༌། ཕ་མ་ཕྲུ་གུའི་བར་དང༌། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཕན་ཚུན་བར། འགྲུལ་པ་ཐོན་རྗེས་གདན་ཐོག་ཁ་བཏགས་བཞག་པར་ཞེས་པ་སོགས། ཁ་བཏགས་འགྲོ་ཁུངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་སྔོན་དུས་སུ་ཕན་ཚུན་གཅེིག་སེམས་གཅིག་ལ་དཀར་བའི་གྲོགས་པོ་དབུལ་ཕྱུག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ཕྱུག་པོ་དེ་ཚེས་ལས་འདས་སྐབས་གྲོགས་པོ་དབུལ་པོར་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་བྱ་ཐབས་ཟད་དེ། རང་ཉིད་ཀྱི་བ་ཕྱུགས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བལ་དཀར་ལས་བཟོས་པའི་ཐག་པ་དེ་གྲོགས་པོ་ཤི་བའི་སྐེ་ལ་གཡོགས་ཏེ་སེམས་དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་རྗེས་སུ་ཁ་བཏགས་ཐོན་པ་མི་ཤི་བའི་རོ་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་པར་སྤུར་དར་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་བྱུང་འདུག 

ཁ་བཏགས་འབུལ་བའམ་ཕན་ཚུན་སྤྲོད་རེས་བྱེད་པའི་མཚོན་དོན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་ན་ཡང༌། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ནི་སེམས་དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱེད་ཆེད་ཡིན་པར་བསམ། ལྷ་དང་བླ་མ་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་ནི་དད་གུས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་བ་མཚོན་བྱེད་དང༌། སྨོན་པའི་དོན་རྣམས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དཔོན་པོར་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་དེ་བདེ་སྡུག་གི་ཞུ་བྱའི་དོན་དེ་རྫུན་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཀྱིས་བསྲེས་ལྷད་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་བདེན་གཏམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་སེར་གྱི་གཏམ་དཔེར་ཡང་རིང་ཁ་བཏགས་དང་ཐུང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་སྲོལ་ཡོད། ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་སྤུན་མཆེད་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་བཅས་ཕན་ཚུན་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་ལྷག་བསམ་དཀར་པོ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། 

ཁ་བཏགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐད་ལ། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་གཉིས་གཙོས་པའི་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་ཁག་གི་མཇལ་མང་གཏོང་སྐབས་སུ་ཁ་བཏགས་དེ་མགྲོན་གཉེར་གྱི་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བ་དང༌། སྙན་ཞུ་རིམ་པ་ཁག་ལ་ཡིག་རྒྱའི་ནང་ཁ་བཏགས་མཚམས་ལྟེབ་བརྒྱབ་སྟེ་བླུག་པར་ཞུ་རྟེན་ལྷ་གོས་དང་ལྷ་རེག་སྙན་དར་ཞེས་འབོད་སྲོལ་དང༌། དགོན་པ་ཁག་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཐོའི་ཡི་གེ་ཁ་བཏགས་ལ་སྒྲིལ་དགོས་པ། དེ་མིན་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང༌། སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་ལ་ཁ་བཏགས་ལྕོག་རྩེའི་ཐོག་ནར་གཏོང་བྱེད་པ། བླ་དཔོན་གོ་ས་མཐོ་དམའ་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་སྣེ་སྤྲོད་ཅེས་ལག་སྤྲོད་བྱེད་པ། འདི་ཡན་གྱི་ཁ་བཏགས་འབུལ་ལྟེབ་རྒྱག་སྲོལ་འདུག རང་ལས་དམའ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་སྐབས་མཚམས་ལྟེབ་བཞི་ལྟེབ་ཅེས་ཁ་བཏགས་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་ལྟེབ་བཞི་ལྟེབ་ཀྱི་ཤོག་ཆག་འོག་དང་དངོས་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། གྲོལ་སྟོན་དང༌། མང་ཚོགས་ཁག་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་སྐབས་ཁ་བཏགས་རྣམས་ཉིས་ལྟེབ་ཀྱི་ཚང་མ་ནར་མོར་མི་ཞིག་གི་ལག་ངར་གཡོན་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་མི་ཞིག་གིས་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ་རེད། གཉེན་སྒྲིག་གམ་ཆང་སའི་སྐབས་དང༌། གྲལ་རིམ་མཐོ་ས་ཡིན་ན། ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་པོས་ཕ་མ་དང་བུ་མནའ་མ་བཅས་ལ་ཁ་བཏགས་ཅོག་ཙེའི་སྟེང་དུ་ནར་གཏོང་བྱེད་པ་སོགས་ཁ་བཏགས་ཀྱི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་དུས་བྱེད་ལུགས་བྱེད་སྟངས་གང་ཡིན་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེའོ།།

ཁ་བཏགས་ལ་ནང་གསེས་མང་པོ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ནང་མཛོད། བར་མཛོད། སྙན་དར། ཨ་ཤེ། མཇལ་དར། གདན་དར། ཟུབ་ཕྱི་སོགས་ཡོད་པ་རེད།  འདི་ནི་གཞུང་གཞན་ནས་ཟུར་བཏོན་ཞུས་པ་ལགས་སོ།། །།

ཁ་བཏགས་ནི་བོད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་གཅིག་ཡིན།  ཁ་བཏགས་ནི་ཕྱེ་མར་ལས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་མང་བའི་དངོས་རྫས་ཤིག་སྟེ་ཕྱེ་མར་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་།  བཀྲ་མི་ཤིས་པ་སོགས་ལ་དགོས་པའི་འགྲོ་ཁུངས་རྒྱ་ཆེ་སྟེ།   ཁ་བཏགས་འདི་ཡང་གནའ་དུས་བོན་གྱི་ལུགས་ལས་དར་ཟེར་ཡང་སྐབས་དེར་བོད་དུ་དར་གོས་འཐག་པའི་ལག་རྩལ་དར་མེད་པས་དོན་ལ་གནས་མིན་མ་ངེས་ཀྱང་སྔ་མོ་ཁ་བཏགས་ཀྱི་དོད་ལ་བལ་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་འདི་ཡང་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་སྟེ། སྔར་རྒྱལ་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས།  “འཕྲུལ་གཤེན་བལ་ཐོད་ཅན་”ཞེས་བོང་བུའི་རྣ་བ་ཅན་གྱི་གཤེན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱིས་པ་ཞིག་གི་བོང་རྣ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་བལ་གྱི་ཐོད་བཅིང་པར་གྲགས་ལ་དེང་གི་ཆར་ཡང་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་ལོ་གསར་གཏོང་བའི་ཚེ་ཆང་སྣོད་དང་།  ཆུ་སྣོད་སོགས་ལ་བལ་གྱི་འཆིང་དཀྲི་བ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སྔོན་དུས་བོན་ལུགས་ཀྱི་བལ་གཡོག་སྲོལ་དེ་རིམ་བཞིན་དར་བ་དང་།  ཁ་བཏགས་བེད་སྤྱོད་སྲོལ་དུ་གྱུར་པ་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་རྒྱ་ནག་དང་སོག་ཡུལ་དུ་གནའ་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་དར་གོས་ཡུག་ཆེན་ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་བ་དེ་རྗེས་སོར་རིམ་པས་ཁུ་བསྡུས་སུ་སོང་སྟབས་དར་དཀར་ཁ་འཛར་ཡོད་པ་དེར་ཐུག་པ་ཡིན་ཙང་ཁ་བཏགས་ཞེས་མིང་བཏགས་དེ་བོད་དུ་ཡང་ཁ་བཏགས་འབུལ་སྲོལ་དེ་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ་ཡིན་ཚོད། སྤྱིར་ཁ་བཏགས་ལ།  བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་སོགས་ཚིག་མཛོད་ཁག་ཏུ་ཁ་དར་རམ་མཇལ་དར་དང་།  ལྷ་རེག   ལྷ་རྫས་བཅས་ཐ་སྙད་མི་འདྲ་བ་འབོད་སྲོལ་འདུག   ཁ་བཏགས་ལ་ནང་གསེས་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད་པ་ལས།  ༡.ནང་མཛོད།（མཛོད་ནང་མའི་ཁ་བཏགས་） ནང་མཛོད་ལ་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་ན་ཡང་ནང་མཛོད་གསར་པ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོར་དཀྱིལ་དུ་རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་དང་ཕྱེད་ཀ་ཕྱེད་ཀར་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད།  མཐའ་གཉིས་ལ།  ཡི་གེ་དབུ་ཆེན་གྱི་“ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས།  མཚན་བདེ་ལེགས།  ཉི་མའི་གུང་ཡང་བདེ་ལེགས་ཤིང་།  ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདེ་ལེགས་པ།   དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག་”ཅེས་དང་ཁ་འཛར་ཉིས་བརྩེགས་ཡོད།  ༢.སོག་དར་ཞེས་པ་མིང་དུ་ཆགས་པའི་དར་སྔོན་པོ་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་དཔོན་རིགས་མཐོ་གྲས་ལ་ལྗགས་མདུད་དུ་སྩལ་བ་ལས་རྣམ་ཀུན་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད།  ༣.བར་མཛོད།  （མཛོད་པར་མའི་ཁ་བཏགས་）༤.ཨ་ཤེ།  ཨ་ཡུ་ཤེ་ཞེས་པ་སོག་སྐད་ཡིན་ཅིང་།  དེ་ལ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་རི་མོར་རྒྱབ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་མིང་དུ་ཆགས་པ་རེད་ཟེར།  ༥.ཟུབ་ཕྱི།   ༦.ཕྱི་མཛོད། （མཛོད་ཕྱི་མའི་ཁ་བཏགས་）འདི་མན་ཆད་སྤུས་ཞན།  ༧.ཁ་བསོད་དམ་བསོད་བཏགས།  ༨.ཁ་ཕྱི་འམ་དྲིན་ཕྱི་དུས་ཕྱིས་ཐོན་པ་ཨ་འདྲའམ་ཟུབ་ཕྱི་ཆུ་རིས་ཅན་ཞེས་པ་དེ།  ཨ་ཤེ་ལས་ཞན་པ།   ཟུབ་ཕྱི་ལས་ལེགས་པར་རྩིའོ།  ཁ་བཏགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་བཤད་སྲོལ་ལ།  བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་བའི་ཐོག་མར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བའི་གཏམ་གྱི་སྔོན་འགྲོར་ཁ་ནས་གླེང་དགོས་པའི་དོན་དེ་ནག་ནོག་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དར་དཀར་ལྟར་ལྷད་མེད་ཡིན་པ་མཚོན་དོན་དུ་བཏགས་ཏེ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་པས་ཁ་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ལ།  སྔ་རབས་ཀྱི་འབོད་སྲོལ་ནི་དར་ཚོན་སྣ་སྔའམ་དར་དཀར་རམ།   དར་དམར་སོགས་དར་གོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ལས་བཏགས་ཟེར།  ཁ་བཏགས་འདི་རྟེན་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་དགོས་པ་མ་ཟད།  ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་སྐབས་ལྷ་སྐུར་སྒྲོན་རྒྱུའི་ཁ་བཏགས་ལ་སྙན་དར་རམ་སྙན་ཤལ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་།  བླ་མ་མཇལ་སྐབས་དང་།  དཔོན་པོར་བདེ་སྡུག་ཞུ་སྐབས།   ཕ་མ་ཕྲུ་གུའི་བར་སྤུན་ཉེ་ལྟོས་བཅས་བར།   དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཕན་ཚུན་བར།  མདོར་ན།  འགྲུལ་པ་ཐོན་རྗེས་གདན་ཐོག་ཁ་བཏགས་བཞག་པར་གདན་དར་ཞེས་པ་སོགས་ཁ་བཏགས་འགྲོ་ཁུངས་ཧ་ཅང་མང་ངོ་།   ཁ་བཏགས་འདི་བཞིན་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་ལ་བེད་སྤྱོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད།  བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བར་ཡང་བེད་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་།  སྔོན་དུས་ཕན་ཚུན་གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་དཀར་བའི་གྲོགས་པོ་དབུལ་ཕྱུག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་གྲོགས་པོ་ཕྱུག་པ་དེ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་སྐབས་གྲོགས་པོ་དབུལ་བ་དེ་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་གཞན་གྱི་བྱ་ཐབས་ཟད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བ་ཕྱུགས་འདོག་བྱེད་ཀྱི་བལ་དཀར་པོ་ལས་བཟོས་པའི་ཐག་པ་དེ་གྲོགས་པོ་ཤི་བ་དེའི་སྐེ་ལ་གཡོགས་ཏེ་སེམས་པ་དཀར་པའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱས།  དེ་ནས་བཟུང་རྐྱེན་ངན་འབྱུང་སྐབས་བལ་སྣལ་མའམ།  ཁ་བཏགས་ཐོན་རྗེས་སུ་མི་ཤི་བའི་རོ་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་པར་སྤུ་དར་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཆགས་པ་ཡིན་སྐད།  ཁ་བཏགས་འབུལ་བའམ་ཕན་ཚུན་སྤྲོད་རེས་བྱེད་པའི་མཚོན་དོན་སྤྱིར་དར་ལ་ཚོན་སྣ་ལྔ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་།  ཁ་མདོག་དཀར་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ནི་སེམས་པ་དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱེད་ཆེད་ཡིན་པར་བསམ། ལྷ་དང་བླ་མ་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་ནི་དད་གུས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་བ་མཚོན་བྱེད་དང་།  སྨོན་པའི་དོན་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད།  དཔོན་པོར་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་དེ་བདེ་སྡུག་གི་ཞུ་བྱའི་དོན་དེ་རྫུན་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཀྱི་བསྲེས་ལྷད་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་བདེན་གཏམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་མ་ཟད།  མི་སེར་གྱི་གཏམ་དཔེར་ཡང་།   རིང་ཁ་བཏགས་དང་ཐུང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།  ཕ་མ་ཕྲུ་གུ་སྤུན་མཆེད།  དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་བཅས་ཕན་ཚུན་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་པ་དེ་ཡང་།   ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་ལྷག་བསམ་དཀར་པོ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།  ཁ་བཏགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐད།  དཔེར་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་།  པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཙོས་བླ་མ་ཆེ་ཁག་ནས་མཇལ་མང་གཏོང་སྐབས་ཁ་བཏགས་དེ་མགྲོན་གཉེར་གྱི་ལག་ཏུ་སྤྲོད་པ་དང་།  སྙན་ཞུ་རིམ་པ་ཁག་ལ་ཡིག་རྒྱའི་ནང་ཁ་བཏགས་མཚམས་ལྟབ་བརྒྱབ་སྟེ་བླུག་པར་ཞུ་རྟེན་ལྷ་གོས་དང་།  ལྷ་རེག   སྙན་དར་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་དང་།  དགོན་པར་འབུལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཐོར་སྐྱབས་སྒྲིལ་ཞེས་སྐྱབས་ཐོའི་ཡི་གེ་ཁ་བཏགས་ལ་སྒྲིལ་དགོས་པ།   དེ་མིན་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་།   སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་ཁག་ལ་ཁ་བཏགས་ལྕོག་རྩེའི་ཐོག་ནར་གཏོང་བྱེད་པ།  བླ་དཔོན་གོ་ས་མཐོ་དམའ་འདྲ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྣེ་སྤྲོད་ཞེས་ལག་སྤྲོད་བྱེད་པ།   འདི་ཡན་གྱི་ཁ་བཏགས་འབུལ་ལྟེབས་རྒྱག་སྲོལ་འདུག   རང་ལས་དམའ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་སྐབས་མཚམས་ལྟེབ་ཅེས་ཁ་བཏགས་ཆེ་ཆུང་ག་འདྲ་ཡིན་རུང་ལྟེབ་བཞི་ལྟབ་ཀྱི་ཤོག་ཆག་གི་འོག་དང་དངོས་པོའི་སྟེང་བཞག་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་རེད།  གྲོལ་སྟོན་དང་།   མང་ཚོགས་ཁག་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་སྐབས་ཁ་བཏགས་རྣམས་ཉིས་ལྟབ་ཀྱི་ཚང་མ་ནར་མོར་མི་ཞིག་གི་ལག་གཡོན་པའི་ལག་ངར་སྟེང་བཞག་ནས་མི་གཞན་ཞིག་གིས་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ།  ཆང་ས་རྒྱག་སྐབས་གྲལ་རིམ་མཐོ་ས་ཡིན་ན་ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་པོས་ཕ་མ་དང་བུ་མནའ་མ་བཅས་ལ་ཁ་བཏགས་ལྕོག་རྩེའི་སྟེང་ནར་གཏོང་བྱེད་པ་དང་།  འབུལ་བའི་ཐོག་མར་གྲོ་དོ་པོ།  རྩམ་པ་དོ་པོ།  ཤིང་འབྲས་དོ་པོ།  ཇ་སྒམ།  མར་ལྟང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚན་གྲངས་ཞེས་ཁ་གཏགས་ཚོས་སྣ་ལྔ་ཚར་ནར་གཏོང་བྱེད་པ། དམའ་རིམ་ཁག་ཆང་ས་རྒྱག་སྐབས་ཁ་བཏགས་ཚང་མ་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ། འབུལ་པའི་སྟེང་ཁ་དཀར་མཚོན་བྱེད་ཁ་བཏགས་རེ་འཇོག་པ།  ཆང་ས་དང་།  ཁང་པ་སྤོ་སྐབས་སོགས་ལ་ལྕི་བ།  ཆུ་ཕུད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁ་བཏགས་རེ་ནར་མོར་འཇོག་པ།  གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འོང་སྐོར་སོགས་ལ་རྟ་རྒྱུགས་ཀྱི་རྟ་པ་རྣམས་ལ་ཚ་དར་ཞེས་འབེན་ལ་མདའ་དང་མེ་མདའ་འཕོགས་པར་ཁ་བཏགས་གཡོགས་སྐབས་ཚ་གྲངས་ཀ་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ་དང་།  ཚ་གྲངས་བརྩི་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཚ་མེད་དཔའ་དར་ཞེས་དཔུང་པ་གཡས་ལ་གཡོགས་པ།  སྟབས་བདེའི་མགྲོན་འབོད་དང་།  ཕྱོགས་ཐོན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཕོ་ལ་དཔུང་པ་གཡས་པ་དང་།  མོ་ལ་དཔུང་པ་གཡོན་པ།  དཔོན་རིགས་ལ་པུས་མོ་དང་རྟ་སྒའི་ཡོབ་ལ་རྩམ་པའི་ཡས་བཟེད་རྒྱག་སྲོལ་སྣང་།




#Article 86: རྩོམ་སྒྲིག (532 words)


བོད་་་་་་་་་་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་མ་མ།
མཁས་མཁས་ཀྱིས་བྲིས།
  མི་མང་པོ་ཞིག་གི་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཤམ་བྷལ་དེ་གང་ན་ཡོད་པར་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ངས་ལྟོས་ན ་་ཤམ་བྷལ་་ ནི་ད་དུང་ཡང་གནས་ཡོད་པ་དང་མི་མང་པོ་ཞིག་ད་དུང་དེ་ན་འཚོ་བར་རོལ་བཞིན་མཆིས། དེ་ནི་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི ་་བོད་་ རེད། དེང་གི་རྒྱ་རིགས་ཚོས་་ཤིན་ཙང་་ཞེས་དང་། གནའ་བོའི་རྒྱ་རིགས་ཚོས་་རོང་་དང་་ཆའང་ཞེས་འབོད། ་་ཐང་་ དང ་་སུང་་ རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ ་་ཐུང་བྷོ་་ ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། རྒྱ་གར་བས ་་བྷོཊ་་ ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད།།
      ཅིའི་ཕྱིར་ངས ་་བོད་་ འདི་་ཤམ་བྷ་ལ་་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡུལ་འདི་ན་གནས་གང་སར་བདག་མེད་ཤིང་འབྲས་ ཀྱིས་ཁེབས་པ། གྲངས་ལས་འདས་པའི་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་དང་འདབ་ཆགས་ཡོད་པ་བཅས། ཡུལ་འདི་ན་འཚོ་བ་རོལ་བའི་སྐྱེ་འགྲོ་ རྣམས་ཞི་བདེ་ལ་དགའ་ཞིང་། སེམས་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་ཤིང་དཔའ་ངར་ཆེན་ལ། ཁོ་ཚོའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ བླ་མེད་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་ལྡན། ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། ཡུལ་འདིའི་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྲོ་བ་མིས་ གཏོར་བརླག་མ་གཏོང་ན། ཡུལ་འདི་ནི་གཏན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྷ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ཁོ་ཐག་ཡིན། ངའི་བསམ་པར་རྒྱ་རིགས་ཚོས་འདོགས་པའི་མིང་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ཚོས། ་་བོད་་ཀྱི་ནང་དོན་ངོ་མ་དེ་གཏན་ནས་སྟོན་ཐུབ་མེད། གལ་ ཏེ་བོད་མི་ཞིག་ལ་་བོད་དེ་ཅི་འདྲ་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་ནམ་་ཞེས་དྲིས་ན་ཁོང་གིས་ཁྱེད་ལ་འདི་ལྟ་གསུང་ངེས་ཡིན། ་་བོད་་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་ རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རེད། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཞུགས་གནས་རེད། ་་བོད་་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ ཡང་རེད།།
	༡ ཨེ་ཤ་ཡ་ལ་གལ་ཆེ་བའི་བོད།
       བོད་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་མ་མ་ཡིན་ལ། ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། བོད་ལ་མཚོ་དང་མཚེའུ་༡༥༠༠ ལྷག་ཙམ་ཡོད། ཆུ་བོ་གཙོ་བོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ། གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ། འབྲུ་ཆུ། རྨ་ཆུ། སོགས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག  བལ་ཡུལ། པ་ཀི་སི་ཐན འབར་མ། ཀོམ་པོ་ཊིཡ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནང་རྒྱུ་བཞིན་ཡོད། བོད་ནས་ཡོང་བའི་ཆུ་བོ་འདི་དག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་ ༤༧ཏེ་ཧ་ལམ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་པ་དང་སྐྱེད་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་གྱི་ཡོད། བོད་འདི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ན་གནས་ ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཆེན་མོ་ལྔ་ཡི་ནང་ཚན་རྨ་ཆུའི་ཆུ་རྒྱུད་དང་གངྒཱའི་ཆུ་རྒྱུད་དུ་དར་བའི་གནའ་བའི་རིག་གནས་ དག་ནི་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་ལ་འཁྲིགས་ནས་ཡོད།།
	༢ ནང་པ་གཤེགས་རབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་པའི་བོད།
       བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་ནི། བོན་ཆོས་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཅིང། བླ་ན་མེད་ པའི་བསམ་བློ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདིས། དེང་དུས་ཀྱི་མི་ཡི་རིགས་ལ་མ་འདང་བའམ་མི་འདང་བའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོའི་ཞན་ཆ་ ཐམས་ཅད་སྐོང་ཐུབ། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་འཆང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བཟབ་སྤྱོད་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྙིང་སྟོབས། འགན་ཁུར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་དག་ནི། དེང་རབས་ཀྱི་མི་ཚོས་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། ད་གཟོད་མི་གཤིས་གཡང་གཟར་དུ་ལྟུང་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། འགྲོ་བ་མི་ཡི་་ཤམ་བྷ་ལ་་སྟེ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འཛམ་གླིང་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ།།
        བོད་མིས་ནང་ཆོས་ལ་དད་ཚུལ་ནི། ་་སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཤིང་།། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད།།་་ ཅེས་པ་དང་། ་་བསམ་པ་བཟང་ ན་ས་དང་ལམ་ཡང་བཟང་། །བསམ་པ་ངན་ན་ས་དང་ལམ ་ཡང་ངན།།་་  དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཡིན། སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ ཡིན་ཅེས་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མཚོན་ན། དེ་ནི་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པར་མཉམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པར་ མཉམ་པ་ཡིན་པས། གཞན་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་དང།  ད་དུང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། དགེ་སྦྱོང། བཟོད་སེམས། བཟང་སྤྱོད་དང་བརྩེ་སེམས་སོགས་ཀྱིས། མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ལ་མཐུན་འཕྲོད་བྱེད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། བསམ་པའི་འཁྱེར་སོའམ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་འདི་དག་ནི། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན། བཟང་སྤྱོད་འདི་ནི་མི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་བློ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་གོ།།
      ད་དུང་བོད་མིས་བོན་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད། བོན་ཆོས་ནི་བོད་མི་ཚོས་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན། ཆོས་ ལུགས་འདིར་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆོས་ལུགས་འདིས་རི་ར་བ་ཡོངས་ལ་ནུས་མཐུ་ཡོད་པར་ འདོད་ཅིང། གནམ་དང་ས། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ། སྐར་མ། མཚོ་དང་མཚེའུ། ད་དུང་རྩྭ་རི་དང་ནགས་རི་སོགས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་ལྷ་རུ་གསོལ་བར་དང་། ལྷ་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་ལ་བཙན་དང་འདྲེ་སོགས་ཁས་ལེན་ཞིང་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་བཅོལ། རང་བྱུང་ཁམས་ལྷ་རུ་གསོལ་བའི་བོན་ཆོས་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་ནང་ཆོས་ གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། རང་བྱུང་ ཁམས་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་བདག་ཉར་དང་དེར་གནས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་དང་སྐྱེ་དངོས་ལ་བྱམས་སྐྱོང་གི་ལྟ་སྤྱོད་ འདི་བོད་མིི་ཚོའི་སེམས་ ཁམས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བྱུང་།།
	༣ ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཀྱི་བོད།
      བོད་མི་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། དཔེར་ན། གནམ་ལ་འཕུར་བའི་འདབ་ཆགས་དང་ཆུ་ལ་རྐྱལ་བའི་ཉ་ ཚོགས་ནི་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་བོད་མི་ཚོས་གཏན་ནས་མི་ཟ། འདི་དག་མི་ཟ་བ་གང་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ངས་བསམ་པར། དེ་ ནི་བོད་དེ་མཛེས་ཤོང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་་ཤམ་བྷ་ལ་་ཆགས་པིའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། ཆུ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མི་ཟ་བས་མཚོ་ དང་མཚེའུ་རྒྱུག་ཆུ་སོགས་སུ་ཉ་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་ལ། འཛམ་གླིང་ག་ས་ནས་ཡོང་བའི་བྱ་བྱེའུ་ཟས་འཚོལ་བ་དག་གིས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒོང་ ནི་དབྱར་དུས་ཀྱི་རེ་བ་དང་འཚོ་བའི་རྟེན་སོ་རུ་འདོད། བོད་ཡུལ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གྱུར། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ ་་བྱ་ནམ་རྒྱུ་བ་་(ནམ་ཟླ་རེ་མོས་སུ་གནས་གང་སར་རྒྱུ་བའི་བྱ་བྱེའུ་ཟས་འཚོལ་བ)རྣམས་དབྱར་དུས་སུ་བོད་ལ་འཛོམས་པ་དང་། མ་ཚད་བྱ་རིགས་འདི་དག་ནི་ རྩི་ཤིང་གི་ས་བོན་འོར་འདྲེན་བྱེད་མཁན་དང་། འདེབས་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། བོད་ཡུལ་འདི་རྩི་ཤིང་གི་ས་བོན་གྱིས་ཧ་ཅང་ ཕྱུག་པའི་ས་ཆ་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པར་མ་ཟད། ཡུལ་གང་ས་བདག་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱིས་ཁེངས་པས་བོད་མི་ཚོས་རང་དབང་ངང་ཅི་དགར་ལོངས་ སུ་སྤྱོད་ཆོག  མཛེས་སྡུག་གི་ཡུལ་གྲུ་ཕྱུག་མོ་འདི་ལྟ་བུ་་ཤམ་བྷ་ལ་་མིན་ན་ཅི་ཤམ་བྷ་ལ་ཡིན་ནམ།། 
     གཞན་དུ། བོད་ནི་ཕན་སེམས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བོད་མི་ཚོར་མི་ཤི་བའི་ཕུང་པོ་དུར་ཁྲོད་ལ་བསྐྱལ་བ་དང་ཆུ་ལ་ བསྐྱལ་བ་དར་སྲོལ་ཆེ། ཕུང་པོ་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་བ་ནི་ཕུང་པོ་བཤས་ནས་བྱ་ལ་གསོ་བ་རེད། ཕུང་པོ་ཆུ་ལ་བསྐྱལ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དུམ་བུ་ བཤས་ནས་ཉ་ལ་གསོ་བ་དེ་རེད། བྱེད་ཐབས་འདི་གཉིས་ཀས་འདབ་ཆགས་དང་ཉ་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཕན་ཞིང། འདིས་མཚོན་པ་ནི་བོད་ མི་ཚོས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་འཆང་བའི་ཆེས་ཟབ་པའི་དགའ་ཞེན་རེད།། 
	༤ ས་ཁད་ཀྱི་བོད།
      བོད་ཡུལ་ས་ཁད་མཐོ་ལ། རྩི་ཤིང་འདེབས་འཛུགས་ཀྱི་བྱ་བཞག་མངོན་སུམ་དུ་མེད། འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་ཡོང་བའི་་བྱ་ནམ་རྒྱུ་བ་་ འདི་དག་བོད་ཡུལ་གྱི་རྩི་ཤིང་འདེབས་འཛུགས་གྱི་ངལ་རྩོལ་བ་ཕུལ་བྱུང་དུ་གྱུར་ཏེ། མཐོ་སྒོང་མི་དམངས་ལ་ཤིང་འབྲས་དང་ལོ་ཏོག་ཁུར་ཡོང་ བ་རེད། དེ་ནས་མཐོ་སྒོང་ནི་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། དྭངས་གཙང་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་པའི་གླིང་ཆེན་ཨེ་ ཤ་ཡ་ཡི་ཆུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་ལ། ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་མ་མར་ཡང་གྱུར།།
གལ་སྲིད་ནམ་ཞིག་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒོང་གི་ཆུ་མོའི་གཞུང་ན་ཉ་ཚོགས་འདི་དག་མེད་པར་གྱུར་ན། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱ་ནམ་རྒྱུ་བ་་ འདི་དག་གནས་འདི་འོང་མི་སྲིད་ལ། གལ་ཏེ་་བྱ་ནམ་རྒྱུ་བ་་འདི་དག་གནས་འདིར་མ་འོང་ན་། གནས་འདིར་འབྲས་བུ་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་རྩི་ ཤིང་དང་། ཡངས་བའི་རྩྭ་ཐང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ནགས་ཚལ་སོགས་གཏན་ནས་ཡོད་མི་སྲིད། དེ་ནས་བཟུང་མཐོ་སྒོང་ནི་ས་ཧྲལ་རྡོ་ཧྲལ་གྱི་འཇིག་ རྟེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒོང་ས་ཧྲལ་རྡོ་ཧྲལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་གྱུར་ན། ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་ཚེ་སྲོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་མོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་ མི་སྲིད་ལ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཐོ་སྒོང་ན་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་་ཤམ་བྷ་ལའམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ངེས།།
༥ ཆགས་འཇིག་གི་བོད།
དེང་རབས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་ནས་བཟུང། རྒྱ་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་རྒྱ་རིགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ། རྒྱུ་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད་ཁྱབ་བརྡལ་བོད་ཡུལ་གང་སར་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་སྟོང་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེས་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༦--༡༩༧༧བར་མི་བཞི་ཕྱོགས་ཁག་གིས་ ཐད་ཀའི་བཀོད་སྒྲིག་དང་འཛིན་སྐྱོང་འོག་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞིས་པའི་རླུང་འཚུབ་འོག་བོད་ཀྱི་ དགོན་ཆེན་༦༠༠༠ལྷག་རྩ་མེད་དུ་བཏང་བ་རེད། དགོན་སྡེ་འདི་རྣམས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་གནས་གཞན་གྱི་དགོན་པ་བཞིན་ཆོས་ཉམས་ ལེན་ཙམ་བྱེད་ས་མིན་པ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕྱི་རབས་པ་ཚོར། རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་དང་ཆུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་གཉེར་གྱི་རྟེན་གཞི ་གྱུར་བའི་གཙུང་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པས། བོད་སློབ་གསོ་བྱ་གཞག་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གྱི་སྲོག་རྩ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་ཡིན། འདིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་བྱ་བཞག་རྗེས་ལུས་ཤོར་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་པོ་བཟོས་ཡོད།།
ད་དུང་དེས་མ་ཚད་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན།གཏེར་ཁ་སྔོག་བྲུས་དང་། ཤིང་ནགས་ སྡེབ་གཅོད། ཉ་ཁྱུ་དྲྭ་འཛིན། རི་དྭགས་རྔོན་བསད་སོགས་སྨྱོ་རྒོད་འབར་པའི་བྱེད་སྟངས་འདི་དག་གིས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་ སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་ནས་ཚད་མཐོ་བོ་བྱས། དེང་རབས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྟངས་འདི། ས་བདག་རིག་ལུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གིས་མངའ་འོག་ ཚུད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཁེ་འབབ་བཙན་འཕྲོག་དང་། མི་སེེར་སྤེལ་ཡུལ་ལམ་ལུགས་ཐོག་ནས་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་བྱེད་སྟངས་ངོ་མ་ཡིན། ཁོ་ཚོས་གཉའ་གནོན་བཙན་བཤད་དང་། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་སྤེལ་ནས་བོད་རིགས་མི་དམངས་དབང་ འོག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། སྨྱོ་རྒོད་འབར་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་བཤུ་གཞོག་ཆེད་གཏེར་རྫས་འཕྲོག་བཅོམ་དང་། བོད་མི་ཚོར་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་ པོ་འཛིན་སྐྱོང་དང་། རང་གི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། བོད་མི་ཚོར་ཡོད་པ་ནི་དམར་གསོད་ དང་། བཙོན་འཇུག  རྡུང་རྡེག་ཁོ་ན་ཡིན། དུས་ད་དུང་ཡང་མྱ་ངན་འདི་དག་མྱོང་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད། བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་དཔེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྤྱི་ལོ༡༩༤༩ལོར་བོད་ཀྱི་ཤིང་ནགས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༢༢༡༨༠༠ཡིན།   དེ་ནས་ ༡༩༨༥ལོར་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༡༣༤༠༠༠བར་དུ་ཆག་པ་རེད། ཏག་ཏག་ཕྱེད་ཀའི་བར་དུ་ཆག་པ་འདི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར། བོད་ནས་ལོ་ལྟར་ཤིང་ཁྲལ་འབོར་ཆེན་མཁོ་སྤྲོད་བགྱིད་དགོས་པའི་རྔམས་འདོད་འདིས། བོད་ཀྱི་ཤིང་ནགས་ ཐོན་སྐྱེད་ནུས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྒལ་ཡོད།།
༦ བོད་ཀྱི་ཁོ་ཡུག
བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ཡི་འོས་འགན་ཡིན། སུ་དང་གང་གིས་ཀྱང་དུས་རབས་ལ་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱེད་བཅུག་རྒྱ་མེད། མུ་མཐུད་ནས་བོད་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་གཤིག་ཐེབས་པ་ཡིན་ན་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་མི་དམངས་གི་ཚེ་སྲོག་ལྟ་བུའི་འཐུང་ཆུ་དང་ཞིང་ཆུ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་གནོད་ཚབས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཤིང། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་གྱི་མཁའ་རླངས་དང་དྲོད་ ཚད་སོགས་འགྲོ་བ་སྤྱི་ཡི་འཚོ་གནས་ལའང་གནོད་ཚབས་ཧ་ཅང་ཆེ།། 
བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའང་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ཡི་འོས་འགན་ཡིན། སུ་དང་གང་གིས་ཀྱང་གཏོར་བརླག་དང་སྣང་ མེད་བྱེད་མི་ཆོག  མྱུར་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ འདིས་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཅེས་འཛིན་དང་། རང་བྱུང་གཏེར་རྫས་ལ་དགའ་ཞེན། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ བར་མཉམ་དུ་འཚོ་དགོས་པའི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས། འཚོ་གནས་འཐབ་རྩོད་དོར་ནས་མཛའ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བདེ་ ཡི་བཟང་སྤྱོད་ལྟ་གྲུབ་སྤེལ་ཐུང་ལ། དེ་ལྟ་ཐུང་པའང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁོ་ན་ཡིན།།
བོད་མི་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་དུ་ང་ཚོའི་སྤྱོད་པ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་ལྟ་བ་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་ཁ་རྒྱུན་དུ་ཡོད། བོད་ མི་ཚོས་བདག་མེད་སེམས་ཅན་དག་ནི་རང་གི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་དག་གི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་ཡིན་པ་འདོད། དེས་ན་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་ལ་ གནོད་སེམས་མི་བྱེད་ལ་ཕན་སེམས་བྱེད། འདི་ནི་ཁོ་ཚོའི་ཟེེར་བའི་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དེ་རེད། བོད་མི་ཚོས་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ནི་ རང་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞི་རུ་འདོད་དེ། རང་ཉིད་འཚོ་བར་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་ཡོད་ཚད་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་འདོད། འདི་ནི་ཁོ་ཚོའི་ཟེར་བའི་ལྟ་བ་ རྟེན་འབྱུང་དེ་རེད། ཁོ་ཚོས་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོར་གནས་པའི་ཚེ་སྲོག་ཡོད་ཚད་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་མ་ཟད། མི་དང་སྲོག་ཆགས་བར་ མཛའ་བརྩེ་དང་། མི་དང་སྐྱེ་དངོས་བར་མཐུན་གྲོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས་པར་འབོད་བརྩོན་བྱེད། ཁོ་ཚོས་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་ལ་ ལྷ་འཁོར་བ་འདོད། ཐ་ན་ཤིང་སྡོང་རེ་རེའི་སྟེང་དུའང་ཀླུ་འཁོར་བ་འདོད། དེས་ན་གང་བྱུང་གིས་རྩི་ཤིང་གཏོར་བརླག་གཏན་ནས་མི་གཏོང། ཁོ་ཚོས་རི་ཆུ་ནི་ཕ་མ་རུ་འདོད་དེ། རི་ལུང་ལ་ཕ་གཞིས་དང་མ་ཡུལ་ཞེས་འབོད། འདི་ལྟ་བུའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་པ་སྟེ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་ བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་འདིས། བོད་མི་རིགས་འདི་ལྷ་གཤིས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་རང་གཤིས་ དང་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་དུ་བསྒྱུར། འདི་ལྟ་བུའི་མི་རིགས། འདི་འདྲ་བའི་རིག་གཞུང་། རླབས་ཆེན་འདི་འདྲ་བ་ནི་རྩ་མེད་དང་གཏོར་ བརླག་གཏན་ནས་གཏོང་མི་རུང་ཤིང་མི་ཆོག་ལ། ཡར་རྒྱས་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས།།
བོད་མི་ཡི་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དང་ཚན་རིག་གནས་ཚད་ཀྱིས་དེང་དུས་ཀྱི་གཤོངས་སའི་མི་ལ་དོ་ཟླ་མི་བཟོད་མོད། འོན་ཀྱང་བོད་ མིས་འཛམ་གླིང་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱེད་ཚུལ་དང་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས། རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་མོའི་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་ སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བདེ་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་སྟངས་ནི་དེང་དུས་གཤོངས་སའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་འགྲན་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད། རླབས་ཆེན་གྱི་བཟང་སྤྱོད་འདི་དག་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་མིས་ངེས་པར་དུ་རྒྱུས་མངའ་དང་མིག་དཔེ་ལྟ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ངོ་མ་བྱས་ན། ལྟོས་ན་མིག་སྒྲིབ་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ཅན་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་འདི། འགྲོ་བ་མིའི་གདམ་ག་གཅིག་པུའམ་ཡག་ཤོས་དེ་ གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཡ།།
ངས་བསམ་པར། ཚད་དང་ལྡན་པའི་བཟོ་ལས་དང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་འབད་པ་དང་། ཨར་འདམ་བེད་སྤྱོད་དང་འཛམ་གླིང་ གི་གཏེར་ཁ་སྔོག་བྲུས་ལ་ཚད་འཛིན་བྱེད་པ། སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་དང་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་འཕེལ་རྒྱས་བྱེད་པ། ནགས་ཚལ་ དང་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ། མཚོ་དང་མཚེའུ་རྒྱུ་ཆུ་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་འཛམ་གླིང་མི་གཙང་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཉུང་དུ་ གཏོང་བ། བཙོག་གྲིབ་མེད་པའི་ཐོན་རྫས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཆེས་མཐོ་བའི་སློབ་གསོ་ལས་རིམ་ཁྱབ་སྤེལ་གྱིས་གྲངས་མང་ མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མི་འབོར་འཕེལ་ཁ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ། འབྱོར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་འབྱོར་མེད་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་མི་དམངས་ལ་རོགས་རམ་ བྱེད་པ། དབུལ་ཕྱུག་ཆ་མི་མཉམ་པའི་རྣམ་པ་རྩ་མེད་བཟོ་བ། མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ། སྐྱེ་ དངོས་ཁོར་ཡུག་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་དང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམ་ལས་གྲྭ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ། མི་ཆོས་རིག་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཡ་རབ་ བཟང་སྤྱོད་དར་སྤེལ་གཏོང་བ། མདོར་ན། སྔོ་ལྗང་ཅན་གྱི་གོ་ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ གནས་ཐུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡར་རྒྱས་སྲུང་སྐྱོབ་ བྱེད་པ་དང་། མི་དང་གོ་ལའི་བར་དུ་འགན་སྲུང་གི་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་སོགས་ནི། འགྲོ་བ་མི་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་གདམ་ག་གཅིག་ པོའམ་ཡག་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་ཡང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་ཕྱོགས་ཡང་དག་ཀྱང་ཡིན།།
ཉིན་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་ཤིང་སྡོང་རྣམས་ཨར་འདམ་གྱིས་སྐོར་བར་མཐོང་དུས། ངས་བསམ་པར། འགྲོ་བ་མི་ཡི་རིགས་འདི་ཧ་ ཅང་གི་རང་འདོད་ཆེ་དྲག་པ་ཚོར། རྩི་ཤིང་ལའང་འཚོ་གནས་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་དགོས་ལ། རྩི་ཤིང་ལས་ཐོར་བའི་ལོ་མ་དང་ཟགས་ པའི་ས་བོན་རྣམས་ངེས་པར་དུ་ས་འདམ་ནང་ཟག་དགོས་པ་ལས་ཨར་གཅལ་སྟེང་ཟག་དགོས་པ་མིན་ཡ། གལ་ཏེ་མི་ཡིས་རྩི་ཤིང་ལ་སྟངས་ འཛིན་བྱེད་སྟངས་འདི་ལྟ་ཡིན་ན། བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཚོ་ལ་ཤིང་འབྲས་ཟ་རྒྱུ་ལྟ་བཞོག་ཤིང་སྡོང་འང་མཐོང་རྒྱུ་དཀའ་མོ་ལོས་འགྱུར། དེ་གཞིན་  རི་དྭགས་གཅན་གཟན་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་ལ་བསམ་འདང་མ་བྱེད་ན། རི་དྭགས་འདི་དག་ཁྱུ་ཁྱུ་རུ་འཆི་བའི་ རྗེས་སུ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་འདི་དག་ལས་ཐོབ་འོས་ཀྱི་ཕན་ནུས་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའང་ཁྱོན་ནས་མ་སེམས།  sars དང་་བྱ་ནད་རིམས་ཆམ་་ སོགས་ཆེས་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་རིམས་ནད་འདི་དག་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ལ་སྦྱོར་བའི་མནར་སྨོན་དང་། མི་རྣམས་འཇིག་ཉེས་ཀྱི་སྔ་ ལྟས་ལ་སླེབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།།
༧ བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པ།
ཕུལ་བྱུང་གི་རིག་གནས་འཛིན་སྟངས་དང་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་དགའ་ཞེན་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ལ་གཞིགས་ཏེ ་་བོད་་ ་་རྒྱ་་ མི་རིགས་ གཉིས་བསྡུར་བ་ཡིན་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ནི་ཧ་ཅང་གི་ཐབས་སྡུག་ཅིག་ཡིན་པར་མཐོང་འོང། དཔེར་ན། ་་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་་ ་་ཨ་ཡ་་ རྫོང་ ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་བར་གྱི་ཡི་གེ་འཁོད་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་ཀོག་པ་དང་སྲོག་ ཆགས་ཀྱི་རུས་པ་སོགས་ཅ་དངོས་རྙིང་པ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཐོན་པ་རེད། ཅ་དངོས་འདི་དག་ལ་གཞིགས་ན་སྐབས་དེ་དུས ་་ཧོ་ནན་་ ནི་སྟོབས་ འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན། འོན་ཀྱང་དེང་དུས་ཀྱི ་་ཧོ་ནན་་ ནི་འདི་འདྲའི་དབུལ་སྡུག་གི་ས་ཆ་ཞིག་རེད་ཨང་། འདི་ཡང་སྙིང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། སྐབས་དེ་དུས་ཐོན་པའི་རུས་སྦལ་ཀོག་པ་འདི་ལྟར་མང་བ་དེས་སྐབས་དེར་ཧོ་ནན་གྱི་ཆུ་ཡི་ ཐོན་སྐྱེད་དང་ཉ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་མཚོན་ལ། སྐབས་དེར་ཐོན་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པ་འདི་ལྟར་མང་བ་དེས་སྐབས་ དེར་ཧོ་ནན་གྱི་རྩྭ་ས་དང་འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཚོན། ད་དུང ་་ཡན་སྲང་་ (སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་༡༠༠༠ཙམ་ཕན་ཆད)དུས་རབས་སུ་ ཟངས་སྣོད་འབོར་ཆེན་བཟོ་ལས་བྱས་པ་དེས། དུས་དེར་ཧོ་ནན་དུ་ནགས་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཟངས་ ལྕགས་བཙོ་བཞུར་བྱས་པར་མཚོན། ་་ཡན་སྲང་་ དུས་རབས་ནང་གི་ཧོ་ནན་མི་ཚོ་དམིགས་བསལ་ཆང་འཐུང་བར་དགའ་བ་འདིས། སྐབས་ དེ་དུས་ཧོ་ནན་ས་ཁུལ་གྱི་འབྲུ་རིགས་འཕེལ་ཁ་དར་ལ་ཆང་བསྙལ་བར་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་ཡོད་པར་མཚོན། འོན་ཀྱང་ལོ་ངོ་ལྟོང་ཕྲག་གི་ བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཧོ་ནན་གྱི་མི་ཚོས་ཤིང་ནགས་སྡེབ་གཅོད་དང་། ཉ་ཁྱུ་དྲ་འཛིན། གཏེར་ཁ་སྔོག་བྲུས། རི་དྭགས་རྔོན་བསད་བྱས་པའི་ཉེས་ དམིགས་ལ་བརྟེན། ཐོན་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་གཏོར་བརླག་ཏུ་སོང་ནས། མཐའ་འཇུག་ཏུ་ས་ཆུ་ཁ་ཕྱོགས་ཐོར་བ་དང་ས་ཞིང་བྱེ་ཐང་དུ་གྱུར་ པ་སོགས་དབུལ་སྡུག་ཅན་གྱི་ཧོ་ནན་ས་ཁུལ་འདི་བྱུང་། རྒྱ་མི་རིགས་རྩོས་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་མི་རིགས་སྐོར་ཞིག་གིས་ས་གཞི་དང་ཐོན་ཁུངས་ ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་མི་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྨྱོ་རྒོད་འབར་བཞིན་ཚད་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཐོན་ཁུངས་སྔོག་བྲུས་བྱེད་པ་བརྟེན། མི་རིགས་དེ་དག་ ནི་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་ཆེས་གཏོར་བརླག་གཏོང་མཁན་དེ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ལྟོས་དང་སྔོན་ཆད་སྔོ་ལྗང་ཅན་གྱི་ཧོ་ནན་ཡུལ་གྲུ་ཕྱུག་མོ་དེ་ན། མཐའ་འཇུག་ཏུ་དམར་ཧྲང་ཧྲང་དང་དབུལ་ཕོངས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ཧོ་ནན་འདི་བྱུང་། རྒྱ་མིས་བྱང་ཕྱོགས ་་ཧོཝ་ཧུ་་ (རྨ་ཆུ་རྒྱ་ནག་ལ་ སླེབས་པ་ན་མིང་འདི་བོས)ཆུ་རྒྱུད་གྱི་ཐོན་ཁུངས་སྔོག་བྲུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་རྗེས་སུ། ལྷོ་ཕྱོགས ་་ཁྲང་ཅང་་ (འབྲི་ཆུ་རྒྱ་ནག་ཏུ་སླེབས་སྐབས་མིང་འདི་བོས) ཁུལ་དུ་ གཏེར་ཁ་སྔོག་བྲུས་བྱེད་འགོ་བརྩོམས་པ་དང་། མུ་མཐུད་དུ་ནང་སོག་དང་། ཡུ་ཧུ། བོད། ཡུ་ནན། ནེ་གང་སོགས་སུ་སྔོག་བྲུས་བྱས། འདི་ནི་རྒྱ་ ནག་གིས་ཆབ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།  
་་ཁྲང་ཅང་་ ཆུ་རྒྱུད་དུ་དར་བའི་རིག་གཞུང་གཞིར་བཞག  དཔེར་ན། སི་ཁྲོན་ཁྲན་ཏུའུ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་༤༠་ཙམ་གྱི་ མཚམས ་་སྲ་ཤྲས་ཏུང་་ དུ་  ་་སུང་དུས་རབས་་ (ལོ་སུམ་སྟོང་སྔོན་གྱི་དུས་རབས)སྐབས་ཀྱི་གནའ་རྫས་ལ་གཞིགས་ན། སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་སི་ཁྲན་ས་ཁུལ་ གྱི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཆེས་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་ཟངས་ཆས་སྣ་ཚོགས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། ཁོ་ཚོའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་ སྒྱུ་རྩལ་ལས་ཞན་པའམ་སྐྱོ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། ཡུལ་དེའི་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རྫས་ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་། ཟངས་ཀྱི་ སྣོད་ཆས། གླང་ཆེན་གྱི་མཆེ་བ་སོགས་འབོར་ཆེན་བྱུང་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དེ་དག་གིས་ཁོང་ཚོ་ལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ ལུགས་དང་ཡི་གེ(པ་ཡིག)ཡོད་པར་མཚོན་ལ། ཟངས་ཀྱི་སྣོད་ཆས་འདེ་དག་གི་རྒྱུ་ཆ་རྒྱ་ནག་གི་ཟངས་ཆས་ལས་མི་ཞན་ཤིང། གླང་ཆེན་གྱི་མཆེ་ བ་འདི་དག་གིས་ཡུལ་དེར་ཆར་རྒྱུན་འབེལ་ལ་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་ཡོད་པར་མཚོན། འདི་ལྟ་བུའི་སི་ཁྲན་མི་དམངས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ལྷ་སྒྲུང། སྒྱུ་རྩལ། རོལ་དབྱངས། འཛུགས་སྐྲུན། ཡི་གེ(པ་ཡིག) མཚན་ཉིད་རིག་པ། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ། བསམ་བློའི་ འཁྱེར་སོ། ཁྱབ་ཆེ་བའི་རིག་གནས། ཆར་རྒྱུན་འབེལ་བའི་ཁོར་ཡུག  འབོར་ཆེ་བའི་གླང་ཆེན་སོགས་ད་ཆ་གང་ན་ཡོད་དམ། ་་སྲ་ཤྲས་ཏུང་་ རིག་གཞུང་གི་གནའ་རྫས་རྙེད་པ་ནས་བཟུང་། སི་ཁྲན་ས་ཁུལ་འདི་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་མིན་པར་བདེན་དཔང་བྱེད་ཡོད་ལ། སི་ཁྲན་མི་དམངས་འདི་དག་ཀྱང་རྒྱ་རིགས་ཚོས་སེམས་པ་ལྟ་བུའི་ནུབ་རྒྱུད་རྒྱ་རིགས་མ་ཡིན་པ་བདེན་དཔང་བྱེད་ཡོད། ་་ཙུང་དང་། ཆིང་། ཧན་་ (རྒྱ་ཡི་རྒྱལ་རབས་ཁག)དག་གིས་བཙན་གནོན་འོག  ་་སྲ་ཤྲས་ཏུང་་ གི་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་མེད་བཏང་བ་དང་། འདི་ནི་ གནའ་བོའི་ ་་ཧང་ཧུ་་ རིག་གཞུང་གིས་ ་་ཁྲང་ཅང་་ སྟོད་རྒྱུད་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་བདེན་དཔང་ངམ་དཔེ་མཚོན་ཡིན། ད་ཆ་བོད་ ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་རིགས་དང་བཅས་པར་འཇིག་ཉེས་ཀྱི་མཚོ་རླབས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལྡོང་དང་ལྡོང་བཞིན་པ་ཡིན།།
༨ བོད་ཀྱི་གཏེར་མཛོད།
བོད་དང་ཡུ་གུ་སོགས་ལ་ནུབ་རྒྱུད་དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་ཞེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང།  བོད་དང་ཡུ་གུ་སོགས་སུ་རང་བྱུང་ཐོན་ ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་རྩྭ་ཐང་དང་། སྣུམ་ཞིང་སྡུག་པའི་ནགས་ཚལ་སོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། ཀྲུང་གོའི་རྩིས་གཞི་ཐོ་འགོད་ནང་གསལ་ལྟར་ན། བོད་ལ་གཏེར་ཁ་མི་འདྲ་བ་༡༢༦ལྷག་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེའི་ནང་ནས་ ་་ཡཱོ་་ (རྒྱ་སྐད་ ཡིན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་རྫེས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཞིག)དང་། ་་ལོང་་(རྒྱ་སྐད་ ཡིན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་རྫེས་ཧ་ཅང་གལ་ ཆེན་ཞིག)  ་་ཟངས་་།  ་་ཕུནད་སྲ(ནང་ཚན་ལ་Naགཉིས  BབཞིOལྔ(OH)བཞི 8HགཉིསO འབར་གས་ལ་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ རྫས་ཤིག)དཀར་པོ་སོགས་ཀྱི་འབོར་གྲངས་འཛམ་གླིང་ ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ཨང་དང་པོའི་གྲས་ཡིན། དུས་རབས་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་བཟོ་སྐྲུན་གད་སྙིགས། ཞིང་ལས་དུག་རྫས། ཐོན་རྫས་སྔོག་ བྲུས་དང་། སྔོག་བྲུས་བྱེད་སྐབས་གནོད་ ཚབས་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་འདྲེས་པའི་གཏེར་ཤུལ་གྱི་ས་རོ་རྒྱུགས་ཆུའི་ནང་བླུག་པས་རྒྱུགས་ཆུ་ལ་ བཙོག་གྲིབ་ཤོར་བས། བོད་ཀྱི་རྒྱུགས་ཆུ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཉེས་ཚབས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་བཙོག་གྲིབ་ཤོར་ནས་རྒྱུ་ཆུ་མི་གཙང་ཅན་དུ་གྱུར་ ཟིན།།
༩ སྙིང་ལ་ན་ཟུག་གཏོང་བའི་བོད།
ད་དུང་སྙིང་ལ་ན་ཚ་བཟོ་བའི་སྤྱོད་པ་ཞིག་དེ། རྒྱ་རིགས་འབོར་ཆེན་བོད་དང་ཡུ་གུ་སོག་པོ་སོགས་སུ་གནས་སྤོ་བྱས་ཏེ། རྒྱ་རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ས་གནས་མི་དམངས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ལས་བརྒལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པའི་བྱེད་སྟངས་འདི་དག་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གིས་མི་རིགས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུབ་ ཚོད་གཏོང་བར་མ་ཟད། བྱེད་སྟངས་འདི་རིགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ས་ཆ་འདི་དག་གཏན་དུ་བདག་གིར་འཛིན་འདོད་པ་ཡིན། འདི་རིགས་ཀྱིས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་གཏོར་བརླག་གཏོང་བར་མ་ཟད། སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་གཏོང་བར་དགའ་བའི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་དེ་ས་ཆ་འདི་དག་ལ་ཁྱེར་ཡོང་ངེས་ཡིན། ༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༡་ནས་མདོ་དབུས་ལྕགས་ལམ་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མེ་འཁོར་ཤར་གཏོང་བྱུང་བ་ནས་བཟུང། བོད་ཀྱི་གཏེར་རྫས་ཇི་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ལ་ཁྱེར་གྱི་རེད་དམ། གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་ནས་བོད་ལ་རྒྱ་རིགས་མི་འབོར་ཇི་ཙམ་ཞིག་གནས་སྤོ་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་གནས་ཐུབ་བམ། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བརླག་སྔར་ལས་ལྷག་པར་འགྲོ་རྒྱུ་མ་རེད་དམ།།
རྒྱ་རིགས་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་བོད་དང་སོག་པོ་ཡུ་གུ་སོགས་སུ་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་ཡོད་ཚད་ལ་ཉེས་ཚབས་ཆེ་བའི་གཏོར་བརླག་ བྱུང་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། མི་རིགས་གཞན་པའི་གཏེར་རྫས་སྔོག་བྲུས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་མི་རིགས་འདིས་ལས་ཀ་སྡུག་རིགས་ངན་ཚད་ བྱེད་ཐུབ་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་སྙིང་རྒྱ་མི་རིགས་འདི་མི་རིགས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ།།
མཐའ་འཇུག་ཏུ། གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་སྐྱེ་དངོས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ངེས་པར་དུ ་་བོད་གངས་ ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདི་མྱུར་དུ་སྐྱོབ་དགོས་་ ཞེས་ངས་ནན་ཏན་ངང་འབོད་ཚིག་བསྒྲགས། བོད་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱང ་་ཏང་གཅིག་དབང་ འཛིན་ལམ་ལུགས་་ ཀྱི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་ཐར་ཐབས་བྱེད་དགོས།།  །།




#Article 87: ཁྲིམས། (151 words)


ཁྲིམས་ཞེས་པ་ནི་སྒྲིམ་སྲོལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཞིག་རེད། ནམ་རྒྱུན་དུ་དེ་ནི་ལམ་ལུགས་བཟོས་པའི་འོག་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཁྲིམས་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཡང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་བར་འདུམ་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད།

ཁྲིམས་ལུགས་འཇུག་སྒོ།
མཁྱེན་རབ་ཀློང་ནས་དྲང་བདེན་གནམ་ལྕགས་འབར། །རིས་མེད་ཚ་ཟེར་ནོར་འཛིན་སྤྱི་ན་མཛེས། །
འདྲ་མཉམ་ཉག་ཕྲན་འགྲོ་དྲུག་ཀུན་ལ་འདེགས། །ཞི་བདེའི་བྱེད་པོ་བུ་རམ་ཤིང་པར་འདུད། །
 
རིག་ཚལ་དབུས་ན་རྣམ་དག་འདབ་མ་མཛེས། །རྣོ་ངར་ཤེས་བྱའི་རལ་གྲིས་དགུང་སྔོན་བརྟོལ། །
སྙན་མཁན་སྙིང་ནོར་ལྷ་གཅིག་མཚོ་བྱུང་མ། ། རིག་ངག་ཀུན་རྒྱལ་ལྷ་གཉིས་སོར་མོས་མཆོད། །

མུན་བྱིངས་དགེ་ཕྲུག་རྨོངས་གཉིད་རྒྱ་ལས་བཀྲོལ། །ཤེས་བྱའི་སྦྲང་རྩི་འཆད་ལ་སྙོམས་ལས་དབེན། །
ངལ་ཐུབ་བདུད་བརྟུལ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་དཀར། །ཡམ་ཡུམ་འཕོས་པའི་བཤེས་གཉེན་ཉིན་བྱེད་རྒྱལ། །

གོ་རྟོགས་དྲི་ཟུར་ཙམ་དབེན་བློ་དམན་བདག །དུས་རླབས་འཚེར་སྒྲས་བདེ་མོའི་དམལ་ལས་བསད། །
ཐོལ་བྱུང་གཞན་རིགས་ཡར་ཐོན་རྔ་བོ་ཆེས།  །སུན་ནས་ལྗོངས་དེར་ཞེན་པས་བྲིས་པར་བཅས། །

ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དྲང་ཞིང་བདེན་སྐྱོང་ཁྲིམས། །ཁྲིམས་འགན་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་བདེ་སྐྱོང་ཁྲིམས། ། 
ཁྲིམས་བླ་ཀུན་གསལ་གོ་བསླ་ཆོས་ཆེ་ཁྲིམས། །ཁྲིམས་ཞེས་རོ་མིན་སྤྱོད་ཅིང་ཀུན་ཕན་བཏང་སྙོམས་ཁྲིམས།།
ཁྲིམས་འབྱུང་རིམ་དུས་རགས་བཤད།
སྤྱིར་འདི་ནི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ཤིང་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཡི་བདེ་འཁོད་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕན་འབྲས་ཆེ་བས་ན། དེ་ཡི་ལོ་རྒྱུས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བསྙེགས། དཔེར་ན་རང་ཅག་ཁ་བའི་ལྗོངས་དེར་སྐྱེ་འགྲོའི་སྲིད་པ་ཆགས་རྗེས་ཁ་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་ནི་བོན་གཞུང་གི་མཚར་དུ་བཀྲ་བའི་རིག་གཞུང་དེ་ཡིན། མ་གཞི་བོན་གྱི་སྔོན་ལ་གདོད་མའམ་སྤྱི་ཚོགས་གང་འདྲ་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད་པ་མ་དཔོག་ཀྱང་མ་མཐར་ང་ཚོས་ལོ་ ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ཙམ་གོང་ཁྲིམས་ལུགས་དེ་ཡོད་ངེས་པ་བསྙོན་མེད་རེད། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གང་ཞིག་ཅེ་ན་ འདི་ནི་ལོ་རྒྱས་ལྟར་ན། བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་མ་ཆགས་གོང་མ་སང་སྤུན་དགུས་དབང་བསྒྱར་དང་། རྒྱལ་ཕྲན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། སིལ་མ་བཞི་བཅུ། ཡང་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་ན།    དབང་བསྒྱུར་བར་ལ་ངེས་པར་དགོས་ངེས་ནི་གཞན་བསྐུར་བར་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་དགོས།  སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་་གནས་འབབ་ལ་གཞིག་ན་འདི་ན་ཡུལ་ཁྲིམས་སམ་ཆོས་ལུགས། ཡང་ན་འབྲི་མའི་ཡིག་ཆ་སོགས།   རྫེས་མ་འདི་ནི་དུས་དེས་སང་ཡང་ཉམས་པར་ལེན་པ་ཡིན།   གང་ལྟར་དབང་བསྒྱར་བ་ཙམ་གྱི་ ཁྲིམས་ཞིག་ཡོད་པར་གོར་མ་ཆགས། དེ་རྗེས་པུར་རྒྱལ་དུས་སུ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་ཙམ་མ་ཟད་སྒྲིག་ གཞི་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་རྒྱས་འབྲེལ་བྱེད་མི་དགོས་ལ་བྱེད་པར་ཡང་རང་གི་ཤེས་རྒྱས་བསླུས།  འོན་ཏེ་དམིགས་བསལ་གྱི་དཔེ་ཙམ་དྲངས་ན། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་གཏན་འབེབས་མཛད་པའི་ཁོད་སོ་དྲུག་ལྟ་བུའོ། །
  
  རྒྱ་ནག་ནི་འཛམ་གླིར་འདིར་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་དུམ་མཚམས་མ་ཆད་པར་རང་གི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་རིག་གནས་བརྒྱུད་འཛིན་བྱུང་བའི་གནའ་རབས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གསུངས་གི་ཡོད།     རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་གནའ་རབས་འཛམ་གླིང་ཤེས་དཔལ་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་སྟེ། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དང་།  ཨི་ཇིབ།༼Egypt དེང་སང་ཨི་ཇིབ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནའ་རབས་རྒྱལ་ཁབ་བོ།༽པྰ་པི་ལུན༼Babylon དེང་སང་གི་དབྱི་རག Iraqརྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་གནའ་རབས་རྒྱལ་ཁབ།༽ལས་རྒྱ་ནག་ཕུད་པའི་རྒྱལ་རབས་གསུམ་བར་དུ་དམག་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་རྒྱལ་རབས་ཆད་པར་བཞེད།  དེར་མདོར་བསྡུས་ཙམ་གླེང་ན།  རྒྱ་ནག་སྔོན་ལོ་རྒྱས་ཡིག་ཚང་ལྟར་གསལ། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ནས་བདུན་པའི་བར་ཤྰ་རྒྱལ་རབས་༼夏朝༽རྨ་ཆུའི་བརྒྱུད་དུ་བྱུང་ཞིང་ཁྲིམས་ལུགས་འདི་ནས་དར་འགོ་ཚུགས་པར་གྲགས།         དེང་སང་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་སྙིགས་མ་འདུལ་འཛིན་ནམ་གནའ་རྫས་རྟོགས་དཔྱོད་ལས་གསལ་རྟོགས་ལྟར་ན།  དེའི་བསྐོར་རབ་རིབ་ཙམ་བརྗོད་རྒྱུ་འདུག  ཐང་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་ནི་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱལ་རབས་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེ་དུས་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་སོགས་པ་ཡར་ཐོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཙམ་མ་ཟད་དཔལ་འབྱོར་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོར་ སོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།  དེང་སང་ཡར་ཐོན་རྒྱལ་ཁབ་ཉེ་གོང་༼Japan༽ལ་སོགས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་དེ་རང་སོར་དཔར་བཀོད་དང་ཡིག་བསྒྱར་བྱས་ཏེ་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དུ་བེད་སྤྱད་ཀྱི་ཡོད་པར་གསུངས། 
         དེང་དུས་སམ་ཉེ་རབས་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་ངམ་ནུབ་ཕྱོགས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ ཁབ་དེ་དག་ཡིན།  བཀད་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལས་གསར་བརྗེས་དུ་འཕོས་པའི་མ་རྩ་རིང་ལུགས་གི་ལྟ་བ་གསར་པ་དཔེར་ན།  འདྲ་མཉམ་དང་རང་དབང་།  རང་རྫས་བདག་དབང་བླ་ན་མེད་པས་བཙན་ གནོད་མི་རུང་བ་སོགས་ཁྱད་འཕགས་གི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་ལ། ཚང་མས་ཀྱང་འདིར་ སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་ངང་སློབ་སྦྱོང་དང་བྱེདབཞིན་ཡོད་པ་རེད།  ཆབས་ཅིག་ཉེས་དོན་གཏུག་བཤེར་ དང་དམངས་གྱོད་གཏུག་གཤེར།  དབང་ཆ་གསུམ་ལོགས་སུ་བཀར་བ།༼དེའི་ནང་གི་དབང་ཆ་གསུམ་ ནི་སྲིད་འཛིན་གི་དབང་ཆ། ཁྲིམས་འཛིན་དབང་ཆ། ཁྲིམསའཛུགས་གི་དབང་ཆ་གསུམ་མོ།  འདི་ལྟར་དབྱེ་བའི་གཞུང་ལུགས་འདི་ནི་ཧྥ་རན་སིའི Franceམཁས་དབང་གྲགས་ཅན་མྰང་ཐ་སི་ཕྱིའུ་Montesquieuརུ་འབོད་པས་ཁྲིམས་ལུགས་གི་འདུ་ཤེས་ལ་དཔྱད་པ་ The Spirit of The Lawsཞེས་པའི་ནང་ཐོག་མར་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་གསེལ་མཁས་དབང་དུ་ འབོད་ཀྱིན་ཡོད། དེང་སང་ཨི་མི་རི་ཁ་Americaདབྱིན་ཇི་Englandཧྥ་རན་སི་Franceསོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་ཁོང་གི་གཞུང་བཞིན་དབྱེ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མུས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།  ད་དུང་ཁོང་ལ་མི་ཚོས་ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་རྨང་གཞི་འཛུགས་པ་པོ་ཡང་གསུངས་གི་འདུག༽  དེས་མ་ཚད་ང་ ཚོས་བླང་བྱར་འོས་པའི་ནད་དོན་ཞིབ་ཕྲ་ཤིན་ཏ་ནས་མང་། འདི་ཚོའི་གཞུང་མང་པོ་ནི་གྷི་རི་སི་ Greeceདང་རོམ་Romeཀྱི་དུས་ནས་གཏན་འབེབས་ལྟར་དར་འཕེལ་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་བཙན་པོ་ཡོད་པ་རེད།
ཁྲིམས་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྡུས།
   ཁྲིམས་ཅེས་པ་ནི་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་དབང་ཆ་སོགས་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་གླེང་ཚེ་འགྲོ་བ་མི་ཡིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ནང་སྒྲིག་གཞི་ལྡན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དུ་བྱུང་བར་སེམས་ཀྱང་མི་འོས་པ་ཆེན་པོ་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་འདི་ཡང་མཐོ་རིམ་སྲོགས་ཆགས་ཀྱིས་དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་ནང་ཉམས་མྱོང་གསོག་འཇོག་བྱས་པའི་ཉིང་ཁུ་ཡིན།  འོན་ཀྱང་འདི་རིམ་བཞིན་ཡུལ་སྲོལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ནས་དབང་དང་བཀའ་བཀོད་ཞིག་ཏུ་འཕོས་པར་བཞེད།  ཆེད་ཐོག་མའི་ཁྲིམས་དེ་མང་གཙོ་ཡིན་པ་མཁས་དབང་མང་པོ་བཞེད་མཐུན་བྱུང་།   གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཡ་ཐོག་གི་ཁྲིམས་དེ་མི་མང་གཅིག་གྲོས་གཅིག་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་བས་ན་དེ་ལྟར་གསུངས།  འོན་ཏེ་ཁ་ཅིག་གི་གསུངས་ན་འདི་ནི་ནོར་འཛོལ་ཡོད་པའི་སྒུབ་བྱེད་དུ་གསུངས།  གང་ལགས་ཤེ་ན་མཁས་དབང་ཚོས་ཁྲིམས་ནི་ངེས་པར་བསྣོན་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དགོས་པ་བཞེད་པའི་ཕྱིར།
ཁྱད་ཆོས།
གཅིག   བཙན་ཤུགས་ཀྱི་རང་བཞིན།  ཅི་ཞིག་ལ་བཙན་ཤུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱ་ཅེ་ན།  ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལྟར་རྒྱལ་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་ཟེར། མདོར་བསྡུས་ཙམ་དུ་བརྗོད་ན་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཁྲིམས་ནས་འགལ་བའི་དབང་དུ་བཏང་ན་དེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙན་པོའི་ཤུགས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་འབེབ་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་དབང་ཆ་བཀོལ་སྤྱོད་མེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད།  གཉིས།    གཟི་རྔམ་གྱི་རང་བཞིན།  སྤྱིར་ཁྲིམས་ནི་གནད་དོན་གང་ཞིག་ལས་ཀྱང་ནང་དོན་གསལ་ཅིང་ཕལ་ཆེར་
འདིར་རང་འདོད་ལྟར་བསྒྱུར་བཟོ་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་སྒེར་དང་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་མི་སྣང་བར། འདི་ནི་མི་མང་གི་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་བྱུང་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཏུ་གོ་དགོས། དེས་མ་ཚད་སྐྱེ་འགྲོ་ཚང་མས་འདི་ཚད་མ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་ཏེ་བསྐུར་བསྟི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལ་གཟི་རྔམས་དུ་ཆོག་པར་སེམས།                                 གསུམ། བཀོད་འདོམས་ཀྱི་རང་བཞིན།   རང་བཞིན་ཟེར་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་གཤིས་ལས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཁྲིམས་ནི་དབང་ཤུགས་ཀྱི་རམ་འདེགས་ལ་བརྟེན་ནས་བེད་སྤྱོད་དང་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ན་ དེར་ངང་ཤུགས་ཀྱི་གཞན་གྱི་བཀོད་པ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པས་ན་འདི་ལྟར་བཞེད། བཞི་པ། ཁས་ལེན་གྱི་རང་བཞིན།  དེའི་གོ་དོན་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཡིག་ལམ་དུ་བཤར་བའི་ཁྲིམས་སྲོལ་སམ་ངག་རྒྱུན་དང་གྱོད་དོན་རྩ་བར་བཟུང་བའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཅི་རིགས་ཞིག་ཡིན་རུང་། འདི་ལ་རྒྱལ་ ཁབ་བམ་དབང་སྤྱོད་པ་ཚོས་ཁས་ལེན་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་བས་ཀྱང་མི་མང་གི་ཁས་ལེན་བྱེད་ཞིག་ ཡིན་དགོས། དེ་མིན་ན་སེང་གེ་ཤི་བའི་རོ་དང་མཚུངས་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འགག་རྩ་ནི་ལག་ལེན་དང་ བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་སོ། ལྔ་པ། ཐོབ་དབང་དང་འགན་འཁྲིའི་རང་བཞིན། དེ་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་ གོ་རྟོགས་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་གོམ་པ་དང་པོ་ལྟར་སྣང་། སྤྱིར་བཏང་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ ནང་རང་ལ་དབང་བའི་རྩ་བའི་དབང་ཆའམ་ཐོབ་ཐང་རྣམས་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད། མང་ཆེ་བ་སྤྱི་ དམངས་རང་ཉིད་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཕུབ་དང་མཚུངས། གཙོ་བོ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད། དེ་དང་ཆབ་ཅིག་ཐོབ་ཐང་ལ་གཞིག་པའི་འགན་འཁྲི་རྣམས་ཀྱང་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་བློ་ངོར་ཆུད་ཚེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་དབང་བདག་སྲུང་བྱ་རྒྱུར་ཕན་འབྲས་ཆེད་ཆེ།  
ཁྲིམས་ཀྱི་རིན་ཐང་།  གྲུབ་རྐྱེན་དང་མཐུ་ནུས།   ༼མུ་མཐུད་འགོད་རྒྱུ༽




#Article 88: རྟ་དབང་དགོན་པ (106 words)


རྟ་དབང་དགོན་པའི་མཚན་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ་ཞེས་ཞུ་གི་ཡོད་རེད། དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ་ཟེར་བ་འདི་མེ་རག་བླ་མ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཏགས་གནང་བ་ཡིན་ཞེས་དགོན་པའི་སློབ་དཔོན་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱི་མ་དེབ་ནང་དུ་གསལ་ཡོད། དགོན་པ་འདི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་ཕྱག་བཏབ་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༦༨༠ ལ་རྨང་གཞི་བཏིང་ནས་ ༡༦༨༡ ལོར་དགོན་པ་དེ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བ་རེད། རྟ་དབང་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་མཁན་མེ་རག་བླ་མ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞུ་བ་དེ་རེད། མེ་རག་བླ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་འདེབས་སྟངས་སྐོར་ཉེ་ཆར་ཤོག་ལྷེ་ཞིག་བཏོན་ཡོད། དེའི་སྒང་ལ་གཙོ་བོ་མེ་རག་བླ་མ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རང་ཉིད་འཁྲུངས་ས་མེ་རག་ནས་ ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མེ་རག་བླ་མ་ཞེས་ཞུ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟངས་བཅས་ལ། ཐོག་མར་དགོན་པ་འདི་ཕྱག་འདེབས་སའི་ས་ཆ་དེ་དེང་སང་འབྲུག་གི་ས་ཆའི་ནང་ཁེལ་གྱི་ ཡོད་པ་རེད། མེ་རག་ཟེར་བའི་ས་ཆ་འདི་ལ་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་པའི་དགོངས་པ་བཞེས་ཡོད་ས་རེད། དེང་སང་ས་ཆ་འདི་ལ་རྟ་དབང་ཐང་ག་ཞེས་བརྗོད་ནས་དེང་གི་དུས་སུ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ཐང་བདེ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྐབས་དཀའ་ངལ་གང་བྱུང་ཡོད་རེད་ཟེར་ན། འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་སྔ་ས་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག དེ་ཚོས་མེ་རག་བླ་མ་ལ་སྐུ་མཉེལ་པོ་ཞེ་དྲག་བཏང་འདུག དེ་རྗེས་མེ་རག་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་དགེ་ཕྲུག་བཅས་གྲོས་བྱོལ་དུ་ཚུར་མོན་ལ་ཕེབས་ ཡོད། དེར་ཕེབས་དུས་མཚོ་གསུམ་ནང་པ་ཟེར་བ་ཚོས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ནས་འདིར་བཞུགས་གནང་ འདུག འདིར་བཞུགས་ནས་ད་ལྟའི་དགོན་པ་འདི་བཞེངས་རྒྱུའི་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་ས་ཆ་འདི་ དེང་སང་དམག་མིའི་གནམ་གྲུའི་ཐང་ཡོད་སའི་གཡས་གཡོན་འདི་རུ་ས་ཆ་གཟིགས་གནང་བ་ རེད། འདི་ལ་བཞུགས་ནས་དགོན་པ་ཕྱག་གདབ་རྒྱུ་བྱེད་དུས། ཡང་དེ་ལ་འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་འདི་རུ་རང་འཇགས་གནས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སུན་པོ་བཟོ་བ་དང་སྐུ་མཉེལ་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ གསུངས་རྒྱུན་ཡོད། དེར་སྐུ་མཉེལ་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང་ནས་བཞུགས་མ་ཐུབ་པར་ཕེབས་དགོས་བྱུང་འདུག ཁོང་སྐུ་ངལ་ཞེ་དྲག་བྱུང་བའི་སྐོར་ ཞེས་པའི་པ་དེའི་ནང་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་མེ་རག་བླ་མ་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་གསུང་སྐད་ཤོར་བ་དང། དེ་ཚོས་དགོན་པ་གཏན་ནས་བཞེངས་བཅུག་གི་མི་འདུག་ཅེས་ཡིད་སྐྱོ་བའི་སྟེང་སྤྱན་ ཆབ་ཤོར་དགོས་པ་་སོགས་བྱུང་བ་རེད། མཐའ་མའི་དུས་ལ་ཡར་བོད་དུ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ལ་དཀའ་ངལ་གྱི་སྐོར་སོགས་སྙན་ སེང་ཞུས་ནས་དེར་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་དང་ལམ་སྟོན་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུས་འདུག དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་ཆེད་མེ་རག་བླ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་དང་སྦྱིན་བདག་ཚང་མས་ ཚོགས་འདུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཚོགས་ནས་དེའི་ནང་མི་སུ་སུ་ཡོད་མེད་ཡང་ཡིག་ཆའི་ནང་ ཁ་གསལ་ཡོད་པ་དང། ཚོགས་འདུ་ཚོགས་ཟིན་པ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ། ༸གོང་ས་མཆོག་ནས་དགོན་པ་ཕྱག་གདབ་ན་འགྲིག་གི་རེད། དཀའ་ངལ་གང་ཡང་འཕྲད་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་གསུངས་འདུག ཡང་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་ཡང་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་རོགས་རམ་གནང་བའི་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་པ་ དང། དགོན་དེར་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཐེབས་རྩ་ཇི་ཡོད་གསོལ་རས་གནང་བ་སོགས་དགོན་པ་འདིའི་ཕྱག་ བཏབ་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཡིན་པ་རེད། རྒྱལ་པོ་ཀཱ་ལ་དབང་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡིན་མིན་ཟེར་བ་ལ་དགོན་པ་འདི་མིན་པ་རེད། དེ་དུས་དགོན་པ་འདི་བཞེངས་རྒྱུ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ས་ཆ་འདི་ལ་ཡུལ་མཎྜལ་སྒང་ཞེས་ལབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བསམ་བློ་གཏོང་དུས་ད་ལྟ་རྟ་དབང་དགོན་པ་ཕྱག་མ་བཏབ་གོང་ལ་ས་ཆ་འདིའི་སྒང་ལ་ རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་པ་དང། དེ་ནས་འདི་ཡི་མཐའ་ལ་ལུང་པ་ཡོད་པས། ཡུལ་མཎྜལ་སྒང་ཟེར་དུས་ལུང་པ་དེ་མཎྜལ་ཕུལ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྔ་མོའི་སྐད་ཆ་ཡིན་དུས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་ལུང་པ་དེ་ཚོ་ཡོད་ཆོག་པ་ ཞིག་རེད། དཔེར་ན། དེང་སང་རྟ་དབང་དགོན་པའི་བཀོད་པའི་དབྱིབས་དེ་ཡུལ་མཎྜལ་སྒང་འདྲ་པོ་ཡོད་ཅེས་ ཟེར་གྱི་ཡོད། ཡུལ་མཎྜལ་སྒང་འདི་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་མེད། ད་ལྟ་ཡང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དགོན་པའི་མཐའ་ལ་ལྕགས་རི་དེ་ཚོ་མཎྜལ་གྱི་ལྕགས་རི་འདྲ་བ་དང། དེའི་ནང་དུ་གྲྭ་ཤག་དང། དེའི་སྟེང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ཐག་རིང་པོ་དཔེར་ན། བྱང་ཡུལ་ནས་མཇལ་བ་ཡིན་ན། མཎྜལ་ཕུལ་བ་འདྲ་པོ་ཞིག་མཇལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཡུལ་མཎྜལ་སྒང་ཟེར་བ་འདི་དྲ་པོ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང། ཕྱིས་སུ་རྟ་དབང་དགོན་པ་བཞེངས་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ཅེས་གསུང་ མཁན་དང་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་གསུང་མཁན་ཡང་ཡོད་དུས་གསལ་པོ་རང་མེད་པ་རེད། ད་ལྟ་རྟ་དབང་དགོན་པའི་སློབ་གྲྭ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་འདི་ལ་བཙོན་ཁང་འདྲ་པོ་དང་ཁང་ རྙིང་གཅིག་འདུག་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། རྒྱལ་པོ་བཙོན་ལ་བཞུགས་སའི་བཙོན་ཁང་འདི་རེད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་བོད་གཞུང་ནས་རྟ་དབང་དགོན་པར་བླ་གཉེར་ཟེར་བ་རྟ་དབང་དགོན་པར་ཕེབས་པ་ དང། དགེ་འདུན་པ་ཚོར་ཕོགས་གནང་བ། ལྟ་རྟོགས་སོགས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བོད་གཞུང་རྩིས་དྲུང་དང། དྲུང་འཁོར་གཉིས་ནས་རྩིས་དྲུང་ཟེར་བ་གཅིག་རྟ་དབང་དགོན་པར་བླ་གཉེར་ཆེད་ཕེབས་ གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། བླ་གཉེར་དེས་ལུང་པའི་ནང་དུ་མི་ནག་ཅན་འདྲ་ཡོད་ན།དེ་ཚོ་ལ་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་པ་ སོགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་དུས་བཙོན་ཁང་དེ་ལ་བཙོན་འཇུག་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་འདི་རུ་བཙོན་ཁང་གཅིག་ནི་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། རྟ་དབང་དགོན་པའི་སློབ་གྲྭ་གསར་བཞེངས་གནང་དུས་ཁང་རྙིང་དེ་ཚོ་བཤིག་བཞག་པ་རེད། དེས་ན། རྒྱལ་པོ་ཀཱ་ལ་དབང་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཡིན་ནའང་ཏག་ཏག་ཁ་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་པ་རེད། རྟ་དབང་ཞེས་པ་འདི་ལ་འབྲི་སྟངས་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། རྟ་ཝང་ཞེས་པ་ཝ་ཆེན་འབྲི་བ་ཡིག་ཆ་རྙིང་པའི་ནང་ལའང་གསལ་ཡོང་གི་འདུག བསམ་བློ་གཏོང་དུས་སྤྱིར་མིང་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞེས་ ཡོད་པ་བཞིན་རྟ་ཝང་ཞེས་པ་འདི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་འབྲི་ན་འགྲེལ་བཤད་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། རྟ་དབང་ཞེས་འབྲི་ན། སྔོན་མེ་རག་བླ་མའི་ཆིབས་རྟས་དབང་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མེ་རག་བླ་མས་དགོན་པ་གང་དུ་བཞེངས་དགོས་ན་ཞེས་རྒྱུན་དུ་ཐུགས་ལ་དགོངས་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་མེ་རག་བླ་མའི་ཆིབས་རྟ་བརླགས་ཏེ་འཚོལ་བར་ཕེབས་དུས། ཆིབས་རྟ་ད་ལྟ་རྟ་དབང་དགོན་པ་ཆགས་ས་དེའི་སྟེང་དུ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་ཆིབས་རྟས་རྡོའི་སྟེང་དུ་ཞབས་རྗེས་ཀྱང་བཞག་པ་སོགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་མེ་རག་བླ་མས་ངའི་དགོན་པ་བཞེངས་སའི་ས་ཆ་འདི་རུ་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ ཏེ་རྟ་དབང་དགོན་པ་བཞེངས་སའི་ས་ཆ་འདི་ཡིས་དབང་ལ་བཞག་པ་སོང་ཙང། རྟ་དབང་ཞེས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་བྱེད་དུས་རྟ་དབང་ཞེས་པ་འདི་འདྲ་འབྲི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས་འདུག།།




#Article 89: ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར། (102 words)


ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས། ༼ ༡༣༠༨–༡༣༦༣༽ རྩོམ་པ་པོ་མི་གསལ། སུ་རུ་མེ་ཏོག་ནས།
ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་པ་པོ་རྙིང་མའི་སློབ་དཔོན་ཀློང་ཆེན་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་རམ། མཚན་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཏེ། རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་ཕོ་སྤྲེལ་༼སྤྱི་ལོ༡༣༠༨༽ལོར་ཡབ་བསྟན་པ་སྲུང་དང་ཡུམ་འབྲོམ་བཟའ་བསོད་ནམས་རྒྱན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་དབུས་ལྷོ་གཡོ་རུ་གྲའི་ཆ་སྟོད་གྲོང་དུ་ སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་ལྔའི་སྟེང་ནས་སློབ་གཉེར་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཤིང་སྔ་གཞུག་ཏུ་ཀརྨ་པ་རང་ བྱུང་རྡོ་རྗེ། ས་སྐྱ་བདག་ཆེན། རྙིང་མའི་རིག་འཛིན་ཀུ་མཱ་རཱ་ཛ་སོགས་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན། གཡག་སྡེ་པཎ་ཆེན་གྱི་མདུན་དུ་དོགས་བཀྲོལ་མང་དུ་མཛད། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས། དབུས་གཙང་གི་དགོན་གནས་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དཔལ་ཆུ་བོ་རི་དང་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་སོགས་སུ་ ཞབས་ཀྱིས་བཅགས། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཆུ་སྟག་༼སྤྱི་ལོ༡༣༦༢༽ལོར་ཆོས་འབྱུང་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་ཅེས་པ་ཕྱག་རྩོམ་གནང་། དགུང་ལོ་ང་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་ཡོས་༼སྤྱི་ལོ༡༣༦༣༽ལོར་དཔལ་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་རུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་སོ། ། 
ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ། ཕྱིའི་གནས་ཐུན་མོང་གི་སྐོར་བསྟན་བཅོས་དགུ་བཅུ་གོ་ལྔ། ནང་གི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆིག་བརྒྱ་ཉེར་བརྒྱད། གསང་བའི་གནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་སྟེ་བརྩམས་ཆོས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་བཞུགས་སོ། །

ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་མཆོག
 
ཇི་སྐད་དུ། བཀའ་ཐང་ཤེལ་བྲག་མ་ལས། སྤྲེའུ་ལོ་བ་བློ་གསལ་ཤེས་རབ་ཅནཿང་སྤྲུལ་རིན་ཆེན་གླིང་འཕྲད་རྗེས་སུ་འཛིནཿབུམ་ཐང་སྨད་ནས་གཏེར་གྱི་སྒོ་ཡང་འབྱེདཿདེ་དུས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཞེས་སུ་གྲགསཿ

ཞེས་རྡོ་རྗེ་ལུང་གིས་གསལ་བར་བསྔགས་པ་གངས་ལྗོངས་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་དབུས་ཕྱོགས་གཡོ་རུ་གྲྭ་ཡི་ཕུ་སྟོད་དུ། ཡབ་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རང་བྱན་ཚུད་པ་སློབ་དཔོན་བརྟན་པ་སྲུང་དང་། ཡུམ་འབྲོམ་བཟའ་བསོད་རྒྱན་གཉིས་སུ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ ༡༣༠༨ ལོའི་དབོ་ཟླའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། དེ་མ་ཐག་ནམ་གྲུ་རེ་མ་ཏིས་ངས་བསྲུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཕྱག་ཏུ་བླངས་ཤིང་སླར་ཡུམ་ལ་གཏད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར། དགུང་ལོ་ལྔ་ཙམ་ནས་འབྲི་ཀློག་ལེགས་པར་མཁྱེན། བཅུ་གཉིས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཞེས་གསོལ། འཇམ་དབྱངས་དང་དབྱངས་ཅན་མ་སོགས་ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ལུང་དང་རིག་པའི་གནས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་སྤོབས་པ་བརྟས་པས་བསམ་ཡས་ལུང་མང་བ་ཞེས་སུ་གྲགས། ཤི་ཤུ་རྩ་དགུ་པར་ཚེ་རབས་ལས་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་ཀུ་མ་རཱ་ཛཱས༼༡༢༦༦ ནས་ ༡༣༤༣༽ ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཐིག་གི་བཀའ་བབ། བི་མ་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དབུ་རུ་ཞཱ་ཡི་ལྷ་ཁང་ཞིག་གསོ་མཛད། མོན་བུམ་ཐང་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས་པའི་མཚན་ལ་ཐར་བ་གླིང་དུ་བཏགས་ཤིང་སྔ་འགྱུར་སྤྱི་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཕྱིན་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། དགོངས་གཏེར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀྲལ་བ་མཛོད་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་བདུན་དང་། ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་སོགས་མདོར་ན་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཡི་གེའི་སྡེབ་སྦྱོར་ནས་བཟུང་ཆེས་ཟབ་པ་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞིའི་ཆོས་སྐོར་བར་ཆོས་ཚན་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་མཛད། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བཞེས་པར་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་ཡོས་སྤྱི་ལོ ༡༣༦༣ རྒྱལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་མཆིམས་ཕུ་ནགས་ཀྱི་དབེན་ཁྲོད་དུ་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ཀྱི་ངང་ནས་དགོངས་པ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་མནལ་བའོ།

ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ། 
ཁོང་﹙༡༣༠༨--༡༣༦༣﹚ནི་སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཆེན་པོ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་སྟེ། གཡོ་རུ་གྲྭའི་ཆ་སྟོད་གྲོང་༼ད་ལྟའི་འཕྱོང་རྒྱས།༽དུ་ཡབ་སྔགས་འཆང་བསྟན་པ་སྲུང་དང་། ཡུམ་འབྲོམ་བཟང་བསོད་ནམས་རྒྱན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། མཚན་གཞན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཏེ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་བློ་ཡང་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་ལ་ཕེབས་ཚེ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་རྣམས་བརྡ་སྤྲད་པ་ཙམ་གྱིས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བདུན་ནས་བཟུང་ཡབ་སྔགས་འཆང་གི་དྲུང་ནས་བཀའ་བརྒྱད་བདེར་འདུས། རྟ་མགྲིན། ཕུར་པ། གུ་རུ་ཞི་དྲག་རྣམས་ཀྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་སོགས་བཞེས། སྨན་དང་རྩིས་ལ་སོགས་པ་གསན་ནས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་བསམ་ཡས་སུ་མཁན་པོ་བསམ་གྲུབ་རིན་ཆེན་དང་སློབ་དཔོན་ཀུན་དགའ་འོད་ཟེར་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཞེས་གསོལ། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་བཙན་དགོན་པ་དང་གཞོན་ནུ་རིན་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཕར་ཕྱིན་དང་ཚད་མ། སློབ་དཔོན་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་པོ་ལས་དབུ་མ། དཔང་ལོ་ཆེན་པོ་ལས་མངོན་པ་དང་ཟབ་མོ་མདོ་ལྔའི་བཤད་པ་བཅས་གསན་ནས་གྲྭ་ས་ཆེན་པོའི་སྡེ་ཕལ་ཆེར་གྲྭ་སྐོར་མཛད་པས་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཁྱབ། སློབ་དཔོན་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ལས་མདོ་སྒྱུ་སེམས་གསུམ་གྱི་གདམས་པ། སློབ་དཔོན་བཀྲ་ཤིས་རིན་ཆེན་ལས་ལམ་འབྲས་སྐོར་དང་། ཞི་བྱེད། རྫོགས་ཆེན་གྱི་མན་ངག་སོགས་གསན་ཅིང་། གཞན་ཡང་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་དང་། ས་སྐྱའི་བླ་མ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་པ་སོགས་བླ་མ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་ལ་བསྟེན་ནས་གངས་ལྗོངས་སུ་དར་བའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡོངས་ལ་གསན་གཞེས་གནང་། ལྷག་པར་དུ་རིག་འཛིན་ཀུ་མཱ་རཱ་ཛའི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་གདམས་པ་མཐའ་དག་ཉམས་ཁྲིད་དུ་གསན་ནས་དབེན་གནས་མང་པོར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་སྣང་རིས་མེད་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས། གངས་རི་ཐོད་དཀར་དུ་བཞུགས་ནས་སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་མང་པོ་ལ་སྙིང་ཐིག་གི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཤིང་། ཡང་ཏིག་སྐོར་གསུམ། རང་གྲོལ་སྐོར་གསུམ། ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ། མཛོད་བདུན་གྱི་ཕལ་ཆེ་བ་སོགས་གནས་འདི་རུ་བརྩམས་པར་མཛད་ཅིང་། དགོན་གནས་བཏབ་པའི་མིང་ལ་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་གནས་ཞེས་བཏགས། དེ་ལྟར་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ནས་དགོང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་ཐོག་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་རུ་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས། སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ་བས༼ སྦྱིན་སྲེག༽ཐུགས་ལྗགས་སྤྱན་གསུམ་མེས་མ་ཚིག་པ་དང་རིང་བསྲེལ་གྲངས་མེད་བྱོན། དེ་དག་ནང་རྟེན་དུ་བྱས་ནས་འདྲ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་བཞེངས་ཤིང་། དེ་གཟུངས་གཞུག་ཏུ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཀྱང་གནས་དེ་རུ་བཞེངས་ཡོད། ཞིབ་ཏུ་གསང་ཆེན་སྔ་འགྱུར་ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེགས་བཤད་ཅེས་པར་གསལ་བས་དེར་གཟིགས་ཤིག །
ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་གང་ལ་མཛོད་བདུན་དང་། ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ། རང་གྲོལ་སྐོར་གསུམ། མུན་སེལ་སྐོར་གསུམ། སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞི། ཡང་ཏིག་སྐོར་གསུམ་སོགས་མང་དུ་བརྩམས་པ་དེ་དག་ད་ལྟ་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆེན་མོར་བཞུགས། གཞན་ཡང་། ཁམས་པ་ཆོས་གྲགས་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ཀུན་མཁྱེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་ཐར་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཞེས་པའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་གྲས་སུ་ཕྱིའི་རིག་གནས་ཐུན་མོང་གི་སྐོར་བསྟན་བཅོས་དགུ་བཅུ་གོ་ལྔ་དང་ནང་གི་རིག་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱ་དང་ཉེར་བརྒྱད། གསང་བའི་རིག་གནས་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་སྟེ། ཁྱོན་ཆོས་ཚན་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་ཡོད་པར་གསུངས།




#Article 90: རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། (133 words)


རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་འབྲུག༼༡༣༦༤༽ལོར་གཙང་ཉང་སྟོད་དུ་རི་ནང་བློན་པོ་རྦ་ཡི་རིགས་རྒྱུད་ཡབ་རྟ་དཔོན་དང༌། ཡུམ་ཇོ་མོ་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བ་ནས་གནས་སྙིང་མཁན་པོ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་དར་མ་རིན་ཆེན་གསོལ། །གངས་ཅན་པ་ཀུན་དགའ་དཔལ་གྱི་དྲུང་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་ལ་བསླབས། དཀའ་བཞི་བ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང༌། རྗེ་རེད་མདའབ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས། ཉ་དབོན་པ་སོགས་ལས་བྱམས་ཆོས་དང༌། རིགས་ཚོགས། མངོན་པ་གོང་འོག ཚད་མ་སྡེ་བདུན། འདུལ་བ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་དང༌། བདེ་དགྱེས་གསང་འདུས་ཀྱཻ་རྡོར་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསླབས་པས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་འབར། རེད་མདའ་བའི་ཐུགས་སྲས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་བཤེས་གཉེན་བདུན་ལས་རྩོད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དར་མ་རིན་ཆེན་ཞེས་བགྲངས་པ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་བར་ཉ་དབོན་ཀུན་དགའ་བཟང་བོས་མཁན་པོ་དང༌། རྗེ་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ལས་སློབ། གངས་ཅན་པ་ཀུན་དགའ་དཔལ་གྱིས་གསང་སྟོན་མཛད་དེ་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་གི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས། ས་སྐྱ་དང༌། གསང་ཕུར། རྩེད་ཐང་བཅས་སུ་སྔ་ཕྱིར་དཀའ་བཅུའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད། རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་དང༌། གཡག་ཕྲུག་སངས་རྒྱས་འཕེལ་ལྟ་བུའི་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་རྩོད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་དག་དང་གསུང་རབ་བཀའ་བསྟན་ཀྱི་བཀའ་གནད་བགྲོ་གླེང་མཛད་པས། རྨོངས་པ་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་དག་མགོ་འཐོམས་ཤིང་གཟུར་གནས་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཀུན་གྱིས་དད་གདུང་ཡིད་རང་གི་མེ་ཏོག་འཐོར་བས་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དཀའ་བཅུའི་གྲྭ་སྐོར་འཇོག་པའི་སྲོལ་ཡང་འདི་ནས་དར་བར་བཤད། གསང་ཕུར་རོང་སྟོན་ཤཱ༷་རྒྱལ་མཚན་དང་ཐེག་གསུམ་རྣམ་བཞག་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྩོད་པའི་བགྲོ་གླེང་སྐོར། དེ་དུས་ཚོགས་སུ་ཡོད་པའི་མཁས་པ་ཚོས་ཡི་གེར་བཀོད་པའང་ཡོད་སྐད། དེ་ནས། དབུས་སུ་གྲྭ་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་ན་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་སྙན་ཐོས་ཏེ་རྩོད་པའི་ཆེད་གཉལ་སྟོད་ར་གྲོང་དུ་བྱོན། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོས་སློབ་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་བཀའ་ཆོས་གསུང་བཞིན་པ་དང་འཁེལ། ཐད་ཀར་རྗེ་བླ་མའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ཏེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་དུ་མ་ལས་བརྩམས་པའི་དྲི་བ་དུ་མ་ཕུལ་བ་ལ་རྗེ་བླ་མས། དཀའ་གནད་དོགས་སེལ་གྱི་ལན་ཐོགས་མེད་དུ་གནང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་རྟོགས་ལྡན་ལ་སྐྱེ་འོས་པའི་དཀའ་གནད་དོགས་སློང་འགའ་ཞིག་གི་དྲི་བ་གནང་བར་ལན་གྱི་དཔག་པ་མ་བྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རིགས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་ཐར་འདོད་སྐྱེས་བུའི་ལམ་དུ་འགལ་མེད་སྒྲུབ་ཚུལ་དང༌། རྗེ་བླ་མའི་མཁས་བཙུན་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐུགས་ཡིད་དབང་མེད་དུ་འཕྲོག་སྟེ་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ཕྱག་བྱས། བླ་མ་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་ལ་གནང་བ་ཞུས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་ཞབས་འབྲིང་དུ་ཐུགས་རྗེས་བཟུང་བའི་གསོལ་བ་བཏབ་པར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མཛད། དེ་ནས་བཟུང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་པར་མ་ཟད། གསུང་ལས། ཇི་སྲིད་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་མ་རྙེད་བར། །དེ་སྲིད་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་པའི། །རྟེན་འབྱུང་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ནི། །ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་རམ། །ཞེས་རྗེ་བླ་མ་དང་མཇལ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་བྱུང་བར་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གནད་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པར་གསུངས། རྗེའི་དྲུང་ན་འཁོད་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཕར་ཚད་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གནང༌། རྗེ་བླ་མས་ས་གླང༼༡༤༠༩༽ལོར་རི་བོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཕྱག་འདེབས་དུས་ཁ་འཛིན་གྱི་འགན་ཆ་ཚང་བླངས་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང༌། ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་བཙན་པོས་དགེ་ལྡན་བསྟན་པ་འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་བཞེས་པར་དགོངས་ནས། རྗེ་བླ་མ་རང་ཉིད་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཁར། དགའ་ལྡན་འོད་གསལ་ལྷ་ཁང་དུ་བུ་སློབ་གཙོ་གྲས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ། ན་བཟའ་བེར་ཐུལ། དབུ་ཞྭ་བཅས་རྗེ་འདི་ཉིད་ལ་གནང་སྟེ། དོན་དུ་རྗེ་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ལྟར། དགུང་ལོ་ང་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཕག༼༡༤༡༩༽ལོར་འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཀྱིས་ཐོགས་དྲངས། རྗེའི་བུ་སློབ་ཀུན་གྱིས་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་གདན་དྲངས་ནས། མཁས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས། དཔལ་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་པོ་ཡིས། །མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་དབང་བསྐུར་བའི། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །མི་ཕམ་བླ་མ་གཉིས་པ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་སོགས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་དང་བཅས། རྗེ་བླ་མའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངའ་གསོལ་བས། རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེ་ཞེས་གྲགས་པ་བྱུང༌། དགེ་འདུན་གྱི་བཅས་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་མཛད། དབྱར་དགུན་གཉིས་སུ་དགའ་ལྡན་དུ་བཞུགས་ཏེ་གཙོ་བོར་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་དང་སྔགས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲིད་གནང་ཞིང༌། སྐབས་འགར་མཚམས་དམ་པོར་མཛད་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་ལ་གོམས་པའི་བསམ་གཏན་ལྷུར་བཞེས་མཛད། དཔྱིད་སྟོན་གཉིས་སུ་སེར་འབྲས་དང༌། གསང་ཕུ། འོལ་ཁ། གནས་སྙིང་སོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་འདུན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་རྣམས་ལ། བཀའ་ཆེན་བཞི་དང༌། དབུ་མ་རྩ་འཇུག དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་པ་དང༌། ཡི་དམ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བཤད་ཁྲིད་དང༌། ལུང་དང་མན་ངག་དབང་དང་རྗེས་གནང་སོགས་གནང་བ་མཛད། ལྷག་པར་ལྕགས་ཕག༼༡༤༣༡༽ལོར་གནས་སྙིང་དུ་གཉུག་མར་གནས་པ་དང་ཕྱོགས་ཕེབས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཚོགས་པར་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་གནད་དོགས་གཅོད་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཞིབ་བཤད་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དེ། སྔ་ཕྱི་མི་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་དང་མཁས་བཙུན་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེའི་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་རྗེ་བླ་མ་དངོས་དང་ཁྱད་མེད་ལྟ་བུར་བཀུར་བར་བྱེད། བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱིས་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསེར་ཁྲི་ཚུལ་བཞིན་སྐྱོང༌། དགུང་གྲངས་རེ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་ཕག༼༡༤༣༡༽ལོར། གསང་བའི་བདག་པོས་ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་པ་ལ་ལུང་གི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེ་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ནས་རང་ཉིད་རྒྱལ་ཁང་རྩེར་ཟུར་བཞུགས་མཛད། ཟབ་ལམ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད། རྗེ་འདིའི་འཕྲལ་གྱི་མཛད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྲིདཔའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་སྙིང་བོ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོ་ལངས་དང་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ནམ་ཡང་མི་མཛད་པ། མཚམས་སུ་བཞུགས་དུས་བསྔོ་རྟེན་སོགས་མཚམས་ཁང་འགག་ཏུ་འབུལ་བའི་བརྡ་ལན་དུ་ཕྱག་མདུད་རེ་གནང་བ་ལས་སྐུ་དྲུང་དུ་བཅར་དུ་མི་འཇུག སྐབས་ཤིག་ཤར་བ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། སྦྱིན་བདག་ཚོ་སྐུ་མདུན་དུ་མ་བཏང་ན་ཡིད་མི་ཆེས་པ་འདུག་ཞུས་པས། རྗེ་འདིས་དབུ་ཞྭ་ཕུད་ནས་ང་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་ལོང་འདུག་གམ། ངའི་མགོ་ལ་ལྟོས་དང་ཞེས་གསུངས་སྐད། ལུང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མདོ་སྔགས་བཀའ་བསྟན་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་ཐུགས་ཐོག་ནས་ཞལ་འདོན་གནང་བ་དང༌། གཞུང་དོན་གདམས་པ་ཤར་བ་དང༌། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་བཅས་མཚམས་ལས་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མ་གོས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་བསུང་མངར་མོ་རྒྱང་རིང་དུ་ལྡང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བར་སྙིང་རྗེའི་སྤྱན་ཆབ་ངང་གིས་འབྱུང་བ། ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་དང༌། རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་གདེང་ཐོབ་པ་སོགས་ཁུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཐར་དུ་མ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །སྣེའུ་པས་པོ་ཏ་ལར་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ལམ་དུ། ཀོ་གྲུ་ནང་ལྷ་སའི་གཙང་ཆུ་བརྒལ་དུས་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོ་བྱོན་ནས། སྐུ་ཚེ་རིང་བོ་མེད་པས་ལྕགས་ཟམ་འོག་ལ་ཀོ་གྲུ་ཐོངས་གསུངས་ཀྱང༌། ཀོ་གྲུ་ལྕགས་ཟམ་གོང་དུ་ཆོད། ལྕགས་ཟམ་འོག་ཏུ་གྲིབ་ཆེ་གསུངས་ནས་མ་བྱོན། ཀོ་གྲུ་ལས་ཚུར་ཕེབས་དུས། སྣེའུ་དཔོན་གྱིས་ཕུ་དུང་ཚ་ཕྱིས་མཛད་ནས་ཚུར་འཐེན་གྲབས་ཞུས་པར། སྡིག་ལག་དེ་ཕར་བསྡུས་གསུངས། དེ་ནས་པོ་ཏ་ལར་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་སྐོར། རྗེ་འདིས་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བའི་མཐའ་མ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། དེ་སྐབས་སྐུ་ཅུང་ཟད་བསྙུན་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་དགུང་ལོ་རེ་དགུ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་བྱི༼༡༤༣༢༽ལོའི་བོད་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབས་པ་སོགས་ཡ་མཚན་པའི་བལྟས་དུ་མ་དང་བཅས། གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་ཁང་བཟང་བོ་ཏ་ལར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས། མཁས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས་སྡེ་བ་སྣེའུ་པ་ལ་མངགས་དོན་བཞིན་སྐུ་གདུང་པོ་ཏ་ལ་ནས་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་གདན་དྲངས་པའི་སྐབས་ཀྱང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དང་འཇའ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པས་ལྷ་ས་ནས་དགའ་ལྡན་བར་དུ་སྦྲེལ། ཞུགས་ལ་ཕུལ་བས་རིང་བསྲེལ་དུ་མ་བྱུང་ཞིང་དེང་སང་གི་བར་དུའང་རྒྱལ་ཚབ་རིང་བསྲེལ་ཞེས་འབྲེལ་ཡོད་དད་ལྡན་དུ་མའི་རྟེན་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པར་བཤད། རྗེ་འདིའི་སྐུ་རྟེན་ཇོ་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་གསེར་སྐུ་ཆེན་མོ་དང༌། ཐུགས་རྟེན་དངུལ་གྱི་མཆོད་སྡོང༌། རྗེའི་གསེར་གདུང་ཆེན་མོའི་གཡས་ན་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་འབར་བཞིན་བཞུགས། རྗེ་འདིའི་སྐྱེ་རབས་སྔ་མ་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། དེའི་སྤྲུལ་བ་རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ་སོགས་ཡིན་པར་བཤད། གསུང་གི་ལེགས་བཤད་ནི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ། རྣམ་ངེས། རིག་ཐིགས་གསུམ་གྱི་དར་ཊིཀ་ཆེན་མོ། ཚད་མ་མདོའི་དར་ཊིཀ རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ས་བཅད་ཆེན་པོ། རིགས་གཏེར་ཊིཀ། ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཊིཀ  རྒྱུད་བླ་མའི་ཊིཀ བཞི་བརྒྱ་བའི་དར་ཊིཀ  སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ ཀུན་བཏུས་དར་ཊིཀ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གསུང་འབུམ་པོད་ཆེན་བརྒྱད་ཙམ་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་སྣང་འབར་བཞིན་བཞུགས། གསུང་སྐྱེས་སློབ་མ་ཡང་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་སོགས་རྗེའི་དངོས་སློབ་ཕལ་ཆེ་བ་དང༌། མཁས་པ་རིན་ཆེན་བཀྲིས། པཎ་ཆེན་བྱམས་པ་གླིང་བ། རིན་ཆེན་དཔལ། འདུལ་དཀར་བ་གྲགས་པ་དཔལ་ལྡན། བློ་གྲོས་མགོན་པོ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་བསྐྱངས།

ཞར་བྱུང་
རྩོམ་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། སུ་རུ་མེ་ཏོག་གིས་བསྒྲིགས།




#Article 91: སྨན་རི་དགོན། (103 words)


 གདན་ས་སྨན་རིའི་སྔ་ཕྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས།
སྐབས་འདིར་ཁོ་བོས་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཡང་མེས་ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཁག་གི་ནང་ནས། གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རིའི་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲན་བུ་ཞིག་འཆད་ཀྱི་ཡིན། དེ་ཡང་ཐོག་མར་གདན་ས་འདི་ཉིད་ཆགས་འདེབས་པ་པོའི་རྣམ་ཐར་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཆགས་བཏབ་པའི་ཚུལ་དང་། ཆགས་བཏབས་ནས་མཁས་བའི་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་བསྟན་འགྲོ་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་ཚུལ། ཕྱིས་དུས་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གྱེས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་ཚུལ་བཅས་ས་བཅད་གསུམ་ལས་དང་པོ་གདན་ས་འདི་ཉིད་ཆགས་འདེབས་པ་པོར། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཞུ་ཡང་། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མཚན་ལ། མཉམ་མེད་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཞུ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་འདི་ཉིད་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་རོང་ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས། འདུས་སྡེ་ཆེན་པོ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་གྱི་ལྷ་སྡེ་སྟེགས་སྐྱོགས་གྲོང་སྡེར། སྤྱི་ལོ༼༡༣༥༦-༡༤༡༥༽མེ་ཕོ་སྦྲེལ་གྱི་གནམ་ལོའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་ལྔར་མཚན་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བའི་དཔལ་དུ་བཞད་པའི་སྐལ་བཟང་ལ་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་དགའ་འོས་པ་ལགས་ཀྱང་། རྗེ་འདིའི་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་འདིར་བྱུང་བའི་བསྐལ་ངན་ལ་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཏེ། གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་འདིའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་རྒྱང་ཧ་ཅང་རིང་ནའང་། བར་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཐ་དད་ལ་གཟིགས་ཚུལ་ཞན་པའི་བླ་དཔོན་འགའ་ཤས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གོང་མའི་སྲིད་དབང་གི་བཙན་ཤུགས། མཆོད་ཡོན་གྱི་ལམ་ནས་གཡར་པོ་ཞུས་ཏེ། དགོན་འདི་བཙན་བཀས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པར་བསྒྱུར་བ་དང་། ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོ་མེ་ལ་གསོན་སྲེགས་བྱུས་ཤིང་། འཁོར་སྡེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡ་ང་བའི་མནར་གཅོད་ཀྱི་ལམ་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེར་མཇུག་མཐུད་པ་རེད། དེའི་མཚམས་སྲིད་ཇུས་གུ་ཡངས་སྐབས་སྡེ་ཡུལ་སྦྱི་མོས་ཀྱིས། གནའ་སྲོལ་བཞིན་གྲུབ་མཐའ་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་པ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་བཞིན་ཡོད།
དེ་དག་མཚན་གཞི་ཙམ་ལས། སྤྱིར་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་གྲགས་པའི་ནང་དུ་གྲུབ་མཐའ་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་རྒྱལ་འབངས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ལུགས་མེད་ཀྱི་བཙན་གནོད་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚུལ། ད་ཡོད་ཀྱི་རྒན་རབས་ལོ་ལོན་རྣམ་པའི་སེམས་ལ་སྔར་སོང་ཕ་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཁ་རྒྱུན་དང་། རང་གི་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མྱངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་ཟད། དེང་དུས་པར་སྐྱུན་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་ཁག་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རབས་དང་ཆོས་འབྱུང་འགའ་ཤས་སུ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་ལ་དབང་ཡོད་བྱེད་པོའི་བླ་དཔོན་ཁག་གི་བྱས་རྗེས་དང་། ཆེ་བ་འདོན་ཆེད་ཟུར་ཙམ་བྲིས་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་གླེང་བྱ་འདིའི་དངོས་དོན་གྱི་དཔང་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་འདིར་མང་བས་དོགས་ནས་བཞག་ཅིང་། སྐབས་དོན་རྗེ་དེ་ཉིད་སྐུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེར་ཐུགས་བྱང་ཞིང་འཕྲུལ་ཡིག་སུམ་ཅུ་མ་བསླབ་རང་རྡོལ་དུ་མཁྱེན་པ་སོགས་དམ་པའི་རང་རྟགས་བསམ་ལས་འདས་པའི་ནང་ནས་དགུང་གྲངས་བཅུ་པའི་ཐོག་ནས་ཐུགས་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོས་བསྐུལ་ཏེ། དོན་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཕྱྭ་བླ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་བླངས་ཏེ་རྩ་ལག་བསྲུང་བྱའི་ཁྲིམས་རྣམས་སྤྱན་འབྲས་ལྟར་གཅེས་སྲུང་མཛད། དེའི་དུས་སུ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བཅའ་འདོན་གདངས་དབྱངས་གར་ཐིག་རོལ་མོ་སོགས་ལ་དཔྱིས་ཕྱིན་པའི་སྦྱང་པ་མཛད་ནའང་། རྒྱལ་བ་བྲུ་ཡི་གདན་ས་ཆེན་པོ་གཡས་རུའི་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁའི་མཚན་ཉིད་རྩོད་གྲྭའི་གྲགས་དཀར་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་། ལྷག་དོན་གཡས་རུའི་སྟོན་པའི་གདན་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་མཁས་གྲུབ་རིན་ཆེན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཚན་གྱི་སྙན་པས་བསྐུལ་ཏེ། རྗེ་འདི་ཉིད་གཙང་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་ནི་སུས་ཀྱང་བཤོལ་ཐབས་མ་རྙེད་པར། གདན་ས་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁར་ཕེབས་ནས་མཁས་གྲུབ་རིན་ཆེན་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་བཅུད་བུམ་པ་གང་བྱོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལོན་པར་མཛད་ཞོར་འགྲོ་མགོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན༼༡༡༩༨-༡༢༦༣༽གྱིས་མཛད་པའི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་དང་། འ་ཞ་གཞོན་རྒྱལ་གྱི་ཚད་མ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཚད་མའི་སྐོར་དང་། ཐེག་རིམ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་གྲུབ་མཐའི་སྐོར། མདོར་ན་འདུལ་མཛོད་དབུ་ཕར་སོ་སོའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ཕྱི་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་སྐོར་དང་། རྩ་རྒྱུད་བསེན་ཐུབ་དང་། རྫོགས་ཆེན་གབ་པ་བཅས་ནང་སྔགས་སེམས་ཀྱི་སྐོར་སོགས་བོན་སྒོ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་ཐོག་ཆགས་མེད་པའི་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་ཅིང་། དགུང་གྲངས་སོ་གཅིག་ཐོག་མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་དབེན་ས་ཁའི་ཟུར་བཤད་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་མཛད། དེ་ནས་རིམ་པས་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁའི་རྒྱལ་ཐེབ་ཀྱི་བླ་མ་མཛད་ཅིང་། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བསྟན་པའི་ཁུར་འགན་བཞེས་ནས་གང་འཚམས་སོང་སྐབས། སྔོན་ཡབ་ཡུམ་ལ་ལན་གཅིག་མཇལ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་དོན་བཞིན། རྒྱལ་རོང་ཕྱོགས་སུ་ལན་གཅིག་ཆིབས་བསྐྱོད་གནང་རིང་རྐྱེན་ངན་དབང་གིས་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁ་ཆུ་ཡིས་འཇིག་པའི་སྐད་ངན་གསན་ཏེ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མུག་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ནའང་། མ་མཆོག་སྲིད་པའི་རྒྱུལ་མོས་དབུས་གཙང་སྟོད་དུ་ཕེབས་ན་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དོན་བཞིན་སླར་ཡང་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས། བུ་སློབ་ཡོན་བདག་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་བོན་གྱི་སྦྱིན་བས་དུས་རྟག་ཏུ་འཚོ་བར་བྱས་ནས། དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་བཞེས་པའི༼༡༤༠༥༽ཤིང་བྱ་ལོར་གནས་ཆེན་སྨན་རིའི་ཞོལ་དུ་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རིའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པས་བཞེངས་པའི་ཚུལ་ཡང་། དེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་སྒྲུབ་བསམ་པ་བསྐང་བའི་གཏེར་ཆེན་ལས། ལས་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོ་ཆེན་གར་བཙུགས་སར། ཁང་ཚན་བཅུ་གཉིས་གྲྭ་ཤག་དྲུག་ཅུ་སོགས། སྐད་ཅིག་རང་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཉམ་མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐོ་ཆེན་གང་བཙུགས་སར་ཁང་ཚན་རེ་དང་། རྡེལ་དཀར་གང་བཀོད་སར་གྲྭ་ཤག་རེའི་བཀོད་པ་སྐད་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་ངོ་མཚར་བ་དུ་མར་མཆིས་ཀྱང་།
སྐབས་འདིར་ཐུར་ཙམ་ལགས། གཉིས་པ་རང་གཞན་གྱི་རྩོད་གྲྭ་ཆེ་ཁག་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་རྩོད་པའི་དམ་བཅའ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་རྔ་གསང་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་སྟབས་ཀྱིས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་བུ་སློབ་རྣམས་པད་མའི་དྲི་ལ་བུང་བ་འདུ་བ་ལྟར་སློབ་ཚོགས་ཆེས་འཕེལ་བའི་དབང་གིས། སྔོན་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་གླིང་སྟོད་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་གླིང་སྐད་པ། དཔལ་ལྡན་གླིང་ཟུར་པ། དཔལ་ལྡན་གླིང་སྨད་པ་བཅས་གླིང་བཞིའམ། གྲྭ་ཚང་ཁག་བཞིར་ཕྱེས་ཤིང་། དགོན་གྱི་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་ལ་ཐོ་བཞི་བརྩེགས་ཏེ་ཐོ་ནང་དུ་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་འོང་དབང་མེད་པ་དང་། སྡོམ་པ་མ་བླང་བར་ཚོགས་སུ་འཚོགས་མི་ཆོག་ཅིང་། སྡོམ་པ་བླངས་ན་ཡང་བླ་གོས་དང་གདིང་ལྷུང་མེད་པར་ཚོགས་གྲལ་དུ་འདུག་མི་ཆོག་བཅས་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་འདུལ་བའི་བཅའ་སྒྲིག་གིས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས། དྲག་ཞན་རྒོད་གཡུང་མེད་པར་སྤྱི་སྙོམས་སྟར་ཆགས་སུ་བསྡམས་ནས། ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་རིགས་ལ་འཆད་ཉན་དང་། མར་ངོའི་རིགས་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་ཕྱེས་ཏེ། འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀས་ཆེས་སྨིན་པར་མཛད་ཅིང་། བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བཞག་པ། བོན་སྒོ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གང་ལའང་། གསལ་བྱེད་དང་དགོངས་འགྲེལ་མ་བཏབ་པ་ཕལ་ཆེར་མརད་ཀྱང་། དེའི་ནང་ནས་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཚན་དང་དོན་མཚུངས་པ། རྗེ་ཡི་འཕྲུལ་སྒྲོན་རྣམ་ལྔ་ཞེས་ཚད་མ་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། ས་ལམ་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། མཛོད་འགྲེལ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། འདུལ་འགྲེལ་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། གསང་དོན་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཅས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྔ། སྟོད་སྲིད་པའི་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེ་མན་ཆད་དང་། སྨད་རྒྱ་ཡི་མཆོད་རྟེན་དཀར་ཆུང་ཡན་ཆད་དུ་གྲུབ་མཐའ་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་རྩོད་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་མཆིས་སོ་ཅོག་གིས་རྩ་བའི་ཡིག་ཆར་ཁས་ལེན་པའི་སྲོལ་བཟང་འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡལ་མེད་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་བརྡ་དོན་མཚོན་པར་མ་ཟད། གདན་འདིའི་ཁྲི་འཛིན་མཁན་རབས་རིམ་པར་བྱོན་པ་རྣམས། རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསེར་ཁྲིར་ཇི་ལྟར་ཕེབས་པའི་ཚུལ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་གི་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་གཞུང་ཆེན་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་གསན་བསམ་མཐའ་ཕྱིན་མཛད་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་རྟགས་འཆང་བ་པོ་རྣམས་མཚན་བྱང་གསེར་གྱི་བུམ་པར་བླུགས་ནས། ལྷ་སྲུང་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བརྟག་སྒྲིལ་གང་གཟིགས་པ་ལས། རྣམ་སྤྲུལ་རིགས་རྒྱུད་བཟང་ཞན་ལ་སྤང་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་འདི་ཡང་གདན་ས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་བོན་ཞིག་ཅིས་མ་ལགས།
གསུམ་པ་ནི། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་དུས་འགྱུར་གྱི་མཚན་མ་མངོན་དུ་ཤར་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། གདན་ས་འདིའི་ཕྱི་ནང་ལས་སྣེ་དྲག་རིམ་རྣམས་བཀའ་བགྲོས་ཀྱིས། ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གཉིས་པ་སྐུ་འདུན་ཤེས་རབ་བློ་གྲོས་༼༡༩༣༥－༡༩༦༢༽རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཉེན་ཡོལ་ཆེད་འཕགས་ཡུལ་རྒྱ་གར་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་རྒྱུའི་ཐུགས་ཐག་བཅད་འཕྲལ་ཆིབས་ཞབས་ཁྲག་བསྡུས་ཤིག་གིས། གསང་སྟབས་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ཐུབ་པར་བྱུང་ཡང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་བསོད་ནམས་དམན་པའི་དབང་གིས། དམ་པ་གང་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་མ་བཞུགས་པར་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཞིང་ཁམས་གཞན་དུ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་མཛད་ནའང་། རྗེ་བླ་མའི་འཕྲིན་ལས་ལ་འགག་པ་མེད་པའི་སྟབས་ཀྱིས། སླར་ཡང་རྒྱལ་ཀུན་འདུས་པའི་རང་གཟུགས་རྗེ་སྨན་རི་བ་དང་ཞལ་མི་གཉིས་པའི་སྨན་རིའི་ཁྲི་རབས་སོ་གསུམ་པ་༧སྐྱབས་རྗེ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་༼༡༩༢༩༽རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་༼༡༩༦༩༽ལོར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསེར་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ། གཞིས་བྱེས་བོན་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་མཆོད་སྡོང་དུ་གསང་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་མི་ཤིག་གཡུང་དྲུང་འབར་བའི་རང་གཤིས་སུ་བརྟན་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མ་ཅལ་གྱི་མངའ་ཁུལ་ཌོ་ལན་ཇི་རུ་༼༡༩༧༠༽དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་གདན་ས་གསར་སྐྲུན་མཛད་ཅིང་།༼༡༩༧༧༽ལོར་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་སློབ་ཚོགས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས་མཁས་པའི་བྱ་བ་གསུམ་ལ་ཅི་དགར་ལོངས་སྤྱོད་ནས་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་པའི་སྡེ་བཙུགས་ཏེ། སྨྲ་བའི་སེང་གེ་སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང་། མཁས་པའི་དབང་པོ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ལ། མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གཙོས་པའི་ལྔ་ཟུང་རིག་པའི་གནས་ལ་དབྱར་དགུན་བར་མེད་ཉིན་ལྟར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ལ། འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་བདར་ཤ་བཅད་པའི་འབྲས་རྟགས་འཆང་བ་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱིས་མཚན་བརྟག་བཞེས་ཟིན་ཏེ། རིམ་བཞིན་དོན་གྱི་བདག་པོ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་ད་ལྟའི་ཆར་གཞིས་ལུས་བོད་ཡུལ་གྱི་བསྟན་དགོན་ཉག་ཕྲ་བར་སོང་། གདན་ས་སྨན་རི་གཙོས་པའི་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་འཆད་ཉན་གྱི་བསྟན་པ་ཉམས་གསོ་བྱ་དགོས་པའི་བཀའ་འབྲེལ་བཞིན་བཤེས་གཉེན་གང་འཚམ་ཞིག་གིས་གཞིས་ལུས་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་ལགས་སོ། །





#Article 93: ཤོ། (547 words)


༄༅་ཤོ་་

ཤོ་རྩེད་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་རྩེད་ནང་གི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན། ཤོ་རྩེད་ནི་བོད་མིའི་ནང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རིག་རྩེད་ཅིག་ཡིན་ལ་དེར་བོད་མིས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱིར་ཤོ་ཆས་ཆ་ཚང་ཞིག་ལ་ཤོ་ཆ་གཅིག་དང་ཤོ་གདན། ཤོ་ཕོར། ལག་ཁྱི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ། རྡེའུ་དྲུག་བཅུ་རེ་བཞི་བཅས་ཡོད། ཤོ་རྩེད་དེར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ལྐུག་ཤོ་མིན་པར་བརྗོད་བྱ་ལོ་རྒྱུས་དང་། བཞད་གད། ཟུར་ཟ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཤོ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་རིག་རྩེད་གཞན་གང་ཞིག་ལའང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ཤོ་ཡི་རྩེད་སྟངས་ལ་གཉིས་འཛིང་དང་གསུམ་འཛིང་གཉིས་སུ་འདོད། དེ་མིན་ད་དུང་མི་གཉིས་གཉིས་ཆ་བྱེད་པའི་ཆ་འཛིང་ཡང་ཡོད། ཤོ་འཛིང་རྒྱག་མཁན་ཕྱོགས་རེར་ལག་ཁྱི་དགུ་རེ་ཡོད་པ་དང་། ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་རྡེའུ་གྲངས་རྩིས་ནས་ལག་ཁྱི་བཙུགས་པའམ་གཏོང་སྟངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།།

ཤོ་སྐོར་རེའི་ཤོ་ཐེངས་དང་པོ་རྒྱག་དུས་ལག་ཁྱི་གཉིས་རེ་བཙུགས་ནས་ཤོ་མོ་ཟེར་རུང་། ཤོ་པ་རྗེས་མའི་ཤོ་མིག་ཤོ་པ་སྔོན་མ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཚེ། ཤོ་མོ་བསད་པ་ཞེས་ཤོ་པ་སྔོན་མའི་ལག་ཁྱི་གཉིས་བཙུགས་ཤུལ་དུ་ལག་ཁྱི་གསུམ་སྟེ་གཅིག་གིས་མང་བ་བཙུགས་ཆོག་གི་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཁ་གཏད་ཀྱིས་ཤོ་རྒྱབ་སྟེ་ཤོ་མོ་སྐྱར་དུ་འཛུགས་པ་ཞེས་རེས་མོས་སུ་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཤོ་དང་པོ་དེ་ཤོ་མིག་གཉིས་སམ་པ་ར་ལངས་ན་གཉིས་འཛིང་དང་གསུམ་འཛིང་གང་ཡིན་མ་ལྟོས་པར་ཐད་ཀར་ལག་ཁྱི་གསུམ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གསུམ་འཛིང་སྐབས་ཤོ་མིག་གསུམ་ལངས་ཚེ་དེ་དང་འདྲ་བར་ལག་ཁྱི་གསུམ་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟར་སོ་སོའི་ཤོ་མོ་གཏན་འཁེལ་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ཤོ་རྒྱབ་ཚད་ལ་ལག་ཁྱི་གཅིག་རེ་ལས་འཛུགས་སྲོལ་མེད། རྒྱུད་རིམ་དེའི་ནང་ཤོ་མིག་ཐེབས་ན་རང་གི་ལག་ཁྱི་ཕན་ཚུན་རྩེག་ཆོག་པ་དང་ཁ་གཏད་ཀྱི་ལག་ཁྱི་བསད་ཆོག དེ་ལྟར་རང་གི་ལག་ཁྱི་རྩེག་པའམ་ཁ་གཏད་ཀྱི་ ལག་ཁྱི་བསད་ཚེ་རང་ལ་མུ་མཐུད་ཤོ་བརྡབ་དབང་རག་པ་ཡིན། ལག་ཁྱི་བསོད་སྐབས་གཅིག་ཁྱིས་གཅིག་ཁྱི་བསོད་པ་དང་། ཉིས་ཁྱི་ཉིས་ཁྱི་དང་གཅིག་ཁྱི་བསོད་པ་ལྟར་མང་ཁྱིས་ཉུང་ཁྱི་བསོད་པ་ལས་ཉུང་ཁྱིས་མང་ཁྱི་བསོད་ཐབས་མེད་པར་ཁ་བརྡབ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། རང་གི་ལག་པའི་ནང་ལག་ཁྱི་ཡོད་རུང་འཛུགས་ས་མེད་པར་ཁ་བརྡབ་ན་བཙུགས་ཟིན་པའི་ལག་ཁྱི་གང་རུང་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ལག་ཁྱི་དེ་དག་ཡང་སོ་སོར་ཁ་བརྡབ་ཀྱི་ཡོད་ཚེ་རང་སོར་བཞག་སྟེ་ཤོ་མུ་མཐུད་ཁ་གཏད་ཀྱིས་རྒྱག་པ་ཡིན། །ལག་ཁྱི་དགུ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་རྩེག་ཐུབ་ན་དགུ་མོ་ཞེས་ཡག་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་དང་། སུའི་ལག་ཁྱི་དགུ་ཚང་མ་ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་སྔོན་ལ་རྡེའུ་གང་ཡོད་འགྲོལ་ཚར་ན་དེར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པར་བརྩི་ཡི་ཡོད།

ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ཤོ་མིག་གང་རྒྱག་དགོས་པ་ཚང་མར་ཤོ་བཤད་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁག་མང་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད། དཔེར་ན། ཤོ་མིག་གཉིས་རྒྱག་དགོས་དུས། པ་ར་སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཞུགས། རྒྱག་མཁན་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་རེད་ཅེས་དང་། ཤོ་མིག་བདུན་རྒྱག་དགོས་དུས། རི་སྡིངས་སྡིངས་གླ་བ་ཉལ་ས་རེད། ཉལ་དྲག་ན་གླ་བ་འཆི་ས་རེད་ཅེས་ལྟ་བུ་ཤོ་མིག་གཅིག་ཁོ་ན་སྨྲོས་པ་དང་། ཡང་ཤོ་མིག་དགུ་དང་བཅུ་གང་རུང་རྒྱག་དགོས་དུས། དགུན་ཆུ་རྟ་ལ་མ་སྟེར། རྟ་ཕོ་གྲང་ངད་ཀྱི་ཤི་ཡོང་ཞེས་དང་། ཤོ་མིག་ལྔ་དང་དགུ་གང་རུང་རྒྱག་དགོས་དུས། ཁ་སྒུག་གི་ཆང་ལས། ལུང་ཁུག་གི་དར་བ་ཞིམ་ཞེས་པ། ཤོ་མིག་བཅུ་དང་བཅུ་གཉིས་གང་རུང་རྒྱག་དགོས་དུས། ཆུ་འཇམ་པར་སྐྲ་ཞིག་བཀྲུས། དེ་ལ་ཆུ་འཇམ་སྐྲ་བཀྲུས་ཟེར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤོ་མིག་ཁག་གཉིས་སྨྲོས་པ། དེ་བཞིན་བརྒྱད་རི་དྲུག་གསུམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཤོ་པའི་ཉམས་བཟང་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤོ་མིག་གསུམ་དང་གསུམ་ཡན་སྨྲོས་པ་སོགས་ཤོ་བཤད་འདྲ་མིན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ཐབས་བྲལ། ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ཤོ་ཆ་གཅིག་ལ་ཤོ་མིག་གཉིས་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་ལངས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཤོ་མིག་དེ་རྣམས་ཚང་མར་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གཉིས་ལ་པ་ར་དང་། གསུམ་ལ་སུ་གེ བཞི་ལ་ཙིག་གི ལྔ་ལ་ཁ། དྲུག་ལ་ལུག བདུན་ལ་རི། བརྒྱད་ལ་ཤ། དགུ་ལ་གུག བཅུ་ལ་ཆུ། བཅུ་གཅིག་ལ་ཐོག བཅུ་གཉིས་ལ་ལྗང་སོགས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཁར་ཤོ་མིག་རེ་རེར་ཡང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་འབོད་རྒྱུ་ཡོད། དཔེར་ན། ཤོ་མིག་བདུན་ལ་རི་དང་སྡིག དེ་བཞིན་ཚིལ་དང་དིང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་འབོད་སྲོལ་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།

 
བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་༠༩ལོའི་བོད་སྐད་སྙན་སྒྲོན་འཛིན་གྲྭ   གཉའ་ལམ་སྐལ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ།
                                   
  ༄༅།  ། རབ་དཀར་གངས་རི་དཀར་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་བོད་ཡུལ་ཞིང་ཁམས་འདིར་འཚོ་བའི་བོད་རིགས་མང་
ཚོགས་ཚོས་རང་གི་འཚོ་གནས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་བསྟུན་ཏེ་རྣམ་ཀུན་གྱི་འཚོ་བ་དངོས་དང་འཚམས་པའི་གྲ་རྒྱས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རོལ་རྩེད་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་གསར་གཏོད་མཛད་ཅིང་།མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་ཤུལ་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བཏང་གནང་བས།ང་ཚོ་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རོལ་རྩེད་རྣམས་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་བཞག་གནང་ཡོད།  དཔེར་ན།  ཨང་རྡོ།  ཨ་ལྕུག  མིག་མངས་རྡེའུ།  ཐག་རྩེད།  ཤོ་རྩེད།  སྦག་ཆེན།  སྟག་ས་ལུག་ས།  ཤིང་འཛེགས།  བོའོ་ཙེ།  རྩལ་རྡོ།  གླང་པོ་གཉའ་རྩེད།  རྨ་བྱ་ཆུ་བཏུང་།  རྟ་རྒྱུག་མདའ་འཕེན།  རྒྱལ་པོ་རྒྱན་རྩེད།  ས་གནོན་རྣམ་གཤག་སོགས་ཡོད།འདིར་ཤོ་རྩེད་སྐོར་མདོར་ཙམ་གླེང་བ་ལ།ཤོ་རྒྱག་པའི་སྲོལ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མོ་ཤོ་ནས་རིམ་བཞིན་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བར་གྲགས་ཤིང་།གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ལ་ཡང་ལ་ལས་ཚོང་དཔོན་ནོར་བཟང་གིས་སྲོལ་གཏོད་པ་གསུངས་སྲོལ་ཡང་ཡོད་དོ།ཤོ་རྩེད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པས་ཤོ་རྩེད་བྱེད་མཁན་སྣང་བ་སྐྱིད་པས་རྩེད་མཁན་མང་ལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བ།ཤོ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ་འཚོ་བ་དངོས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་སོགས་དགེ་མཚན་དུ་མ་ལྡན་པས།དམངས་ཁྲོད་རྩེད་མོའི་ནང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩེད་མོ་ཁྱད་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན།ལུགས་མཐུན་ནམ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤོད་རྩེད་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཤོ་དང་།  ཤོ་ཕོར།  བརྡབས་ཟེ།  ཤོ་གདན།  ལག་སྐྱི།  རྡེའུ།  ཤོ་ཁུག  ཤོ་པ།  ཤོ་བཤད། ཤོ་རྒྱག་ཡུལ། ཤོ་རྒྱག་སྟངས། རྒྱན་བཙུགས་སོགས་ཡིན་དགོས།  དེ་དག་གི་སྐོར་རེ་རེ་བཞིན་གཤམ་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལགས།

གཅིག   ཤོའི་སྐོར་གླེང་བ།

ཤོ་ནི་ཤོ་རྩེད་ཀྱི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན། ཤོ་ལ་དབྱེ་ན་རྡོ་ཤོ་དང་། རུས་ཤོ ཤིང་གི་ཤོ སྤོས་དཀར་གྱི་ཤོ་སོགས་རིགས་ཅུང་མང་ཙམ་ཡོད། དེ་ཡང་ཤོའི་དངོས་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་རྡོ་དང་། རུས་པ། ཤིང་། སྤོས་དཀར་སོགས་ལས་བཟོས་པ་ཡིན་ལ།སྔོན་མའི་དུས་སུ་རྡོའི་ཤོ་ནི་ཐོ་ལོ་ཀའམ་རྡོ་ཧ་ཤིག་གི་གཙོ་བྱས་པའི་རིགས་དང་།རུས་པའི་ཤོ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པར་ཟོས་པའི་ཤོ་ཡིན་ལ་བ་སོ་སྟེ་གླང་ཆེན་གྱི་སོ་ལས་བཟོས་པའི་ཤོ་ནི་རིན་ཐང་ཆེན་པོར་འཛིན་གྱི་ཡོད།ཤིང་གི་ཤོ་ནི་ཤིང་སྤ་མོ་དང་སྟག་པས་གཙོ་བྱས་པའི་ཤིང་རིགས་ལ་བཟོས་པའི་ཤོ་ཡིན་པ་དང་།དེང་དུས་འགྱིག་སྤོས་དཀར་ལས་བཟོས་པའི་ཤོ་ཅུང་མང་ཙམ་ཡོད།ཤོའི་བཟོ་དབྱིབས་ནི་གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ་ཡིན་ལ།ཤོ་རེ་ལ་ངོས་དྲུག་དང་ངོས་རེས་ཤོ་མིག་རེ་མཚོན་གྱི་ཡོད་དེ་ཤོ་མིག་གཅིག་ནས་དྲུག་བར་ཡོད་ཅིང་།ཤོ་མིག་ལ་ཡང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་སྐད་བརྡ་དང་ཡུལ་གཤིས་ཅུང་མི་འདྲ་པའི་དབང་གི་ཤོ་མིག་རྣམས་ལ་ཡང་མིང་འབོད་ཚུལ་མི་གཅིག་པས་ཡུལ་ཁག་གི་ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་རྣམས་གཤམ་གྱི་རེའུ་མིག་ལ་གཟིགས་པར་འཚལ། །
ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་ཤོ་མིག་སོ་སོའི་མིང་འབོད་ཚུལ་གྱི་རེའུ་མིག
ཤོ་མིག	ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ།


ཤོ་རྩེད་ལ་ཤོ་གཉིས་ཚང་དགོས་པ་དང་།ཤོ་རྩེད་ཀྱི་ཤོ་གཉིས་པོ་ངེས་པར་དུ་བདུན་ཤོ་སྒྲིག་པའི་ཤོ་ཆ་གཅིག་དགོས།༼བདུན་ཤོ་སྒྲིག་པ་༽ཞེས་པ་ནི་ཤོ་གཉིས་པོ་ཆ་སྒྲིག་ནས་སྟེང་འོག་དང་།རྒྱབ་མདུན་གཡས་གཡོན་སོ་སོའི་ཤོ་གཉིས་པོའི་ངོས་གཉིས་ཀྱི་ཤོ་མིག་གཉིས་བསྡོམས་པའི་ཐོབ་གྲངས་བདུན་ཁོ་ན་སླེབས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་།དེའི་དགོས་པ་ནི་སྐོར་ཤོ་རྒྱབ་དུས་རང་གི་སྐོར་བའི་ཤོ་མིག་དེ་བསྟན་བདེ་བའམ་བསྟན་ཤུགས་ཆེ་བའི་དགེ་མཚན་ལྡན།༼སྐོར་ཤོ༽ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཤོ་མིག་རྡོག་གམ་བཅུ་གཅིག་བརྒྱག་དགོས་ཚེ།སུག་གམ་གསུམ་གྱི་ཤོ་མིག་དེ་ཁ་གཏད་ནས་བརྒྱབ་དགོས་པ་དང་།པ་ར་རྒྱག་སྐབས་འཇམ་མམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཤོ་མིག་དེ་ཁ་གཏད་ནས་རྒྱག་པ་སོགས་ཤོ་མིག་སོ་སོའི་སྟེང་འོག་གཉིས་གཏད་དེ་བརྒྱབ་པར་གོ་དགོས་སོ། །

གཉིས་པ།  ཤོ་ཕོར་སྐོར།
ཤོ་ཕོར་ཞེས་པ་ནི་ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་བླུགས་སའི་སྣོད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་།དེའི་བཟོ་ལྟ་ང་ཚོའི་ཇ་ཕོར་དང་འདྲ་ཞིང་ནང་དུ་ཤོ་བླུགས་ཏེ་ཁ་སྦུབས་སུ་རྒྱག་པས་ཤོའི་ཕོར་པའམ་ཤོ་ཕོར་དུ་གྲགས།ཤོ་ཕོར་གྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཤིང་ལས་བཟོས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ན་ཤོ་ཕོར་དེ་ཡང་བས་ཤོ་རྒྱག་དུས་ལག་པར་ན་ཟུག་མི་གཏོང་བ་དང་།ལ་ལས་ཤོ་ཕོར་ལ་ལྕག་ཕོར་གྱི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད།ཤོ་ཕོར་གྱི་དཀྱིལ་དུ་ཨི་ཁུང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤོ་ཕོར་ནང་དུ་ཤོ་བླུགས་ནས་ཁ་སྦུབས་སུ་རྒྱག་དུས་རླུང་རྣམས་ཨི་ཁུང་འདི་ནས་ཐོན་པས་རླུང་གི་གནོན་ཤུགས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ལྡན་པ་དང་།དེར་ཕྱི་རྩི་བྱུག་པས་མཛེས་ཆོས་ཤིག་ཏུ་མངོན་ལ་ཤོ་ཕོར་ལ་བདེ་སྲུང་བྱེད་པའི་ནུས་པའང་ལྡན།ཤོ་ཕོར་གྱི་ཐོན་ས་གཙོ་བོ་གཞིས་རྩེའི་སྐྱིད་གྲོང་སོགས་རོང་མཚམས་ཁག་ནས་ཡིན། །
  
ཤོ་དང་ཤོ་ཕོར་དཔེ་རིས། 
གསུམ་པ།   བརྡབས་ཟེ། 
བརྡབས་ཟེའམ་བརྡབས་སེ་ཞེས་པ་ནི་ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་ཕོར་འདི་ཉིད་བརྡབས་ས་ཡིན།བརྡབས་ཟེའི་དབྱིབས་ནི་ཀ་ཟླུམ་ལེབ་མོའམ་སྒོར་མོ་ཡིན་ཅིང་།དེའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་ཀོ་བ་ལས་བཟོས་ཤིང་ཀོ་བ་ཕལ་ཆེ་བའང་གཡག་ཀོ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ་གཡག་གི་ཀོ་བས་བཟོས་ཚེ་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན་ཡོད།ཀོ་བརྩེགས་བྱས་ཏེ་དཔངས་ལ་ལིའི་རྨིད་གཉིས་ནས་གསུམ་བར་ཡོད་འདུག་དེ་ཡང་བརྡབས་ཟེ་ཇི་ཙམ་གྱིས་མཐུག་ཚེ་ཤོ་ཕོར་བརྡབས་ཟེར་བརྡབས་དུས་འདེབས་སྒྲའང་དེ་ཙམ་གྱིས་གྲགས་ཆེ་བས་ཤོ་རྒྱག་དུས་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོར་སྣང་ལ་ཤོ་པ་ཡང་ལག་པ་མི་ན་བའི་ནུས་པ་ལྡན།ཡང་འགའ་ཤས་ལ་བརྡབས་ཟེ་མེད་པར་ཐད་ཀར་ཤོ་གདན་གྱིས་བརྡབས་ཟེ་དང་ཤོ་གདན་གཉིས་ཀ་ཚབ་བྱེད་པའང་ཡོད། །
 
བཞི་པ།   ཤོ་གདན།
ཤོ་གདན་ནི་ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་དང་།  ཤོ་ཕོར།  བརྡབས་ཟེ།  ལག་སྐྱི། རྡེའུ་སོཊ་དེའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པའམ་དེ་དག་
གི་འོག་ཏུ་བཏིངས་པས་ཤོ་གདན་དུ་འབོད།ཤོ་གདན་གྱི་དབྱིབས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གྲུ་བཞི་ཁ་གང་མ་ཡིན་ལ་འགའ་ཤས་ནར་མོའང་ཡོད་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཀོ་བ་ལས་བཟོས་པའི་ཀོ་གདན་དང་།སླེའུ་དང་ཕྱར་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་།དེ་དག་ནི་གདན་གྱི་ནང་ནས་ཅུང་ལྕི་བས་ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་ཕོར་བརྡབས་ཟེའི་སྟེང་དུ་བརྡབས་དུས་ལག་སྐྱི་དང་རྡེའུ་ཁ་ཐོར་བའམ་གནས་ས་འཁྲུལ་བ་སོགས་མི་ཡོང་བར་རང་གར་གནས་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན།དེང་དུས་ཀོ་གདན་དང་སླེའུ།ཕྱ་རར་རིན་ཐང་ཅུང་མཐོ་བའི་སྟེང་ལ་ཤོ་གདན་ནི་ཧ་ཅང་གཟན་པས་ཕལ་ཆེ་བས་དེའི་རིན་གོང་དམའ་བའི་ཀམ་པ་གླིང་སོགས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་བྱེད་དོ། །
  
ཤོ་དང་བརྡབས་ཟེ་ཤོ་གདན་བཅས་ཀྱི་དཔེ་རིས།
ལྔ་པ།  ལག་སྐྱི།
ལག་སྐྱིའམ་ལག་ཁྱི་ནི་དང་ཐོག་ཤོ་པའི་ལག་པར་གཉེར་བ་དང་ཤོ་རྒྱབ་རྗེས་ཤོ་མིག་ཇི་བཞིན་རྡེའིུས་གྲངས་གནས་སྟེང་དུ་གཏོང་བས་ན་ལག་སྐྱིའམ་ལག་ཁྱིར་ཟེར།ད་རྒྱུན་དུ་རྔོན་རྒྱག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྔོན་པར་ཤ་ཁྱི་བཏང་བའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བས་ལག་ཁྱིའམ་ལག་སྐྱིར་འདོད།ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ལག་སྐྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དགོས་ཤིང་རིགས་མི་འདྲ་བ་རེར་ལག་སྐྱི་གྲངས་དགུ་དགོས།སྔ་མོའི་དུས་ཀྱི་ལག་སྐྱི་ནི་རྡོ་དང་།རུས་པ།རྒྱུག་པ།དེ་བཞིན་ལྕགས་རིགས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པར་བྱེད།རྡོ་ལ་བཟོས་པའི་ལག་སྐྱི་ནི་བཟོ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སྟེ་སྒོར་མོ་གཅིག་དང་།ནར་མོ་གཅིག་ཟུར་གསུམ་གཅིག་བཅས་དེ་གསུམ་གྱི་མཚོན་པ་བྱེད་ལ།ཤིང་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མམ་ཡང་ན་རྒྱུག་པ་རིང་ཐུང་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་མཚོན་པར་བྱེད།དེང་དུས་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་འགའ་རེ་སྔ་སྲོལ་ལྟར་རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་སོགས་ལས་བཟོས་པའི་ལག་སྐྱི་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཕུད་ཕལ་ཆེ་བས་ལྕགས་རིགས་ལས་བཟོས་པའི་ལག་སྐྱི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དེ་བོད་དངུལ་ཞོ་གང་དང་།ཀྲང་ཀ་དཀར་ར་སྟེ་མིན་གོའི་དུས་ཀྱི་དངུལ་སྲང་དང་།  ཟླ་ཡང་།  དུང་ཙེ། ཧྥིང་སོགས་ཀྱི་བྱེད་དོ། །
  
ལག་སྐྱིའི་དཔེ་རིས།
དྲུག་པ།  རྡེའུ།
རྡེའུ་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རིལ་ཆུང་ཆུང་ལ་ཟེར་བ་དང་རྡོ་རིལ་ཆུང་ཆུང་རྣམས་ཤོ་རྩེད་ལ་མཁོ་བས་ཕྱིས་སུ་རྡེའུ་ཞེས་ཤོ་རྩེད་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ལ་གྱུར་བ་འདྲ།རྡེའུར་རྡོ་རིལ་ཆུང་ཆུང་དང་ཁམ་ཚིག་འགྲོན་བུ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།དེ་སྔོན་གྱི་རྡེའུ་ནི་རྡོ་ལུ་མ་རྡོ་རོག་གམ་རྡོ་ཆུ་རིང་བསིང་ཏེ་སྨན་རྫས་སུ་འགྲོ་བའི་རྡོ་རིལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིས་བྱེད་ལ་ཡང་འགའ་རེས་རྡོ་རིལ་ཆུང་ངུ་གང་དག་གིས་ཀྱང་ཚབ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་།དེང་དུས་རྡེའུ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁམ་ཚིག་དང་འགྲོན་བུ་ཡི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དེ་ཁམ་ཚིག་ནི་ཤིང་ཏོག་ཁམ་བུའི་ནང་སྙིང་གི་རུས་པ་དོར་བའི་ཤུལ་གྱི་ཚི་གུའོ།ཤོ་རྩེད་ཀྱི་རྡེའུ་ནི་ཤོ་མིག་གི་ཁ་གྲངས་བཞིན་ཁྱོན་བསྡོམས་༧༧དགོས་པ་དང་།དྲུག་འཛིང་སྐབས་རྡེའུ་གྲངས་༡༠༨དགོས་ཀྱི་ཡོད།ཤོ་རྒྱག་དུས་ལག་སྐྱི་རྣམས་ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་རྡེའུ་ཡི་སྟེང་དུ་གཏོང་བ་དང་།ལག་སྐྱི་དག་བཏང་རྗེས་རྡེའུ་ཆ་ཚང་རྫོགས་ཚེ་ལ་ཕུད་པ་ཞེས་ཤོ་ཕྱིན་པའམ་ཤོ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་ནོ།ཡང་ཤོ་པ་འགས་ཤོ་སྦག་སྒྲ་ཞེས་རྡེའུ་དང་ལག་སྐྱི་མི་དགོས་པར་ཤོ་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད་དེ་གཙོ་བོ་ཤོ་པ་ཕན་ཚུན་ཤོ་མིག་ཆེ་ཆུང་བསྡུར་བའམ་ཡང་ན་ཤོ་མིག་པ་ར་དང་།སུག་གེ  རྡོག་གེ  ལྕམ་ མོ་སོགས་དེ་དག་ནང་ནས་གང་རུང་ཞིག་བསྟན་ཚེ་ཤོ་ཐོབ་པར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད། །

བདུན་པ།  ཤོ་ཁུག
ཤོ་ཁུག་ནི་ཤོ་བླུགས་སའི་ཁུག་མ་སྟེ་ཤོ་དང་།  ཤོ་ཕོར།  བརྡབས་ཟེ། ལག་སྐྱི།  རྡེའུ་རྣམས་བླུགས་སའི་སྣོད་ལ་ཤོ་ཁུག་ཏུ་འབོད་ཅིང་།ཤོ་ཁུག་དེ་རྣམས་ཀོ་བ་དང་།སྣམ་བུ་ཐེར་མ།སྒོ་སྣམ་གྱི་བཟོ་གི་ཡོད་ཅིང་འགའ་ཤས་རས་ཀྱི་བཟོས་པའང་ཡོད། །
  
ཐེར་མ་དང་སྣམ་བུས་བཟོས་པའི་ཤོ་ཁུག་གི་དཔེ་རིས། 
བརྒྱད་པ།  ཤོ་པ།
ཤོ་པ་ནི་ཤོ་རྒྱག་མཁན་ནམ་ཤོ་རྩེད་མཁན་རྣམས་ལ་ཟེར།ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་པ་གཉིས་དང་།གསུམ་མམ་བཞི་དགོས་པ་དང་།འགའ་ཤས་སུ་ཤོ་པ་དྲུག་གིས་མཉམ་དུ་རྩེད་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་ཚད་ལྡན་གྱི་ཤོ་རྩེད་ལ་ཤོ་པ་གསུམ་ཡོད་དགོས།ཤོ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤོ་རྩེད་ལ་ཉིས་འཛིང་དང་།གསུམ་ལ་གསུམ་འཛིང་།བཞི་ལ་བཞི་འཛིང་།དྲུག་ལ་དྲུག་འཛིང་དུ་འབོད་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་།ཉིས་འཛིང་སྐབས་ལག་སྐྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སྤྱོད་པ་དང་།གསུམ་འཛིང་ལ་ལག་སྐྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སྤྱོད་པ་བཞི་འཛིང་སྐབས་ཤོ་པ་ཁ་སྤྲོད་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས་ཏེ་ཤོ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལག་སྐྱི་རིགས་གཅིག་རེ་བྱས་པས་ཁྱོན་ལག་སྐྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སྤྱོད་པ་དང་།དྲུག་འཛིང་སྐབས་ཤོ་པ་གཉིས་རེ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས་ནས་ཚོ་པ་གསུམ་གྱི་ལག་སྐྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་པོ་ཆ་ཚང་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་།དྲུག་འཛིང་སྐབས་ཤོ་པ་མང་བ་དང་རྡེའུ་གྲངས་ཁ་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་དང་རྒྱག་ཡུན་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་དྲུག་འཛིང་རྩེད་མཁན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་།ཤོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཤོ་པར་འདོད་པས་བོད་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་དུ་གཞོན་དར་རྒན་གསུམ་གྱི་ཤོ་རྩེད་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་པོའང་ཡོད།ཡུལ་གྲུ་ལ་ལར་ཤོ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་བུ་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་ཤོ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ་ཤོ་པའི་གཉེན་སྤུན་དུ་འགྲོ་བའི་བུད་མེད་རྣམས་ཤོ་རྒྱག་སའི་མཁྲིས་སུ་མི་སྡོད་པའམ་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཤོ་མི་རྩེ་བ།ཤོ་རྩེད་མཁན་ཚང་མ་བུད་མེད་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་བུ་དང་མཉམ་དུ་མི་རྒྱག་སོགས་ནི་ཤོ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཡིན་ལ་ཡང་ཡུལ་ཀླུང་འགར་བུད་མེད་ཀྱི་ཤོ་རྩེད་བྱས་ན་རྣམ་ཏོག་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པས་བུད་མེད་རྣམས་ཤོ་མི་རྩེ་བ་ཡང་ཡོད། །

དགུ་པ།   ཤོ་བཤད།
ཤོ་རྩེད་སྐབས་ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་དེར་བཤད་པ་རྒྱག་པ་ལ་ཤོ་བཤད་ཅེས་ཟེར།ཤོ་བཤད་ཀྱི་ནང་དོན་ཐད་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཆོས་ལུགས། རིག་གནས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་རྣམ་ཀུན་འཚོ་བ་དངོས་དང་འབྲེལ་ཏེ་བསླབ་བྱ་དང་།
ཟུར་ཟ།     ཐེར་འདོན།    དགོད་གཏམ་སོགས་ཀྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ལྡན་ཡོད་པས་ཤོ་བཤད་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་
དམངས་ཁྲོད་རོལ་རྩེད་གཞན་དང་ཐ་ན་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རོལ་རྩེད་གང་ལའང་མེད་པའི་དམིགས་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ལྡན་ཡོད།  ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་བཤད་རྒྱག་པའི་དགོས་པ་ནི་ཤོ་བཤད་ཇི་བཞིན་ཤོ་མིག་འདི་ཉིད་བསྟན་
པའི་རེ་བ་བྱེད་པ་དང་གཅིགཤོ་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤོ་པའི་ངར་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་ཕ་རོལ་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དང་གཉིས།  ཤོ་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤོ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་སྟོབས་གཞན་ལ་ངོམས་པ་དང་
གསུམ། ཤོ་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤོ་པ་རང་ཉིད་དང་ཉེ་འཁོར་རྣམས་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་བྱེད་དང་བཞིའོ། ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་
པའི་འགྲམ་དུ་ལྟད་མོ་བལྟ་བའམ་ཤོ་བཤད་ཉན་ཚེ་ཧ་ཅང་སྤྲོ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་ལྷ་སའི་མཛད་སྤྲོད་ཇ་ཁང་ནང་ཤོ་རྒྱག་མཁན་ལས་ལྟད་མོ་བལྟ་མཁན་མང་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ།  དེང་དུས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཤོ་བཤད་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་མང་
པོ་འཚོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཤོ་པ་འགའ་ཤས་ཕུད་མང་ཆེ་བས་ཤོ་རྒྱག་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་ཤོ་བཤད་བཤད་ཐུབ་མཁན་མེད་དེ།
དཔེར་ན།ལྷ་སའི་མཛད་སྤྲོད་ཇ་ཁང་ནང་མི་ཚོགས་མཐུག་དུས་སམ་གཟའ་མཇུག་སྐབས་ལ་ཤོ་པ་ཚོ་ཁག་བཅུ་གྲངས་ལྷག་ཙམ་མཆིས་ཀྱང་ཤོ་བཤད་རྒྱག་ཤེས་མཁན་གྱི་ཤོ་པ་ནི་ཅུང་ཉུང་།ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་ཆ་བཞག་ན་ཤོ་རྒྱག་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཕལ་ཆེ་བས་ཤོ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ཅིང་།ཐ་ན་ཡིག་རྨོངས་སམ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཤོ་བཤད་ཐད་ཐོག་པ་མེད། །
༡ ཤོ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་དབྱེ་བ། 
ཤོ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད་དང་།ཤོ་མིག་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཤོ་བཤད་གཉིས་ཡོད།ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད་ནི་ཤོ་མིག་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྲོ་བའི་ཤོ་བཤད་ལ་ཟེར།ཤོ་པར་ཤོ་མིག་གཅིག་རྒྱག་དགོས་པའམ་ཡང་ན་ཤོ་མིག་ག་གེ་མོ་ཞིག་བསྟན་པར་ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད་རྒྱག་པ་དཔེར་ན།ཤོ་མིག་བརྒྱད་ཀྱི་ཤོ་བཤད་ནི་ཤར་རེར་ཤར་རེར་འགྲོ་བ་དེ།ཨ་ཕོ་སྤྱང་ཀིའི་འགྲོ་སྟངས་རེད།ལྟ་བུ།ཤོ་མིག་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཤོ་བཤད་ནི་ཤོ་མིག་གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་དེ་ཤོ་བཤད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་།དེ་ནི་ཤོ་མིག་གང་རུང་གཉིས་རྒྱག་པའམ་བསྟན་དགོས་ཚེ་ཤོ་མིག་དེ་གཉིས་གཅིག་བསྡུས་ཐོག་ཤོ་བཤད་ཞིག་རྒྱག་པ་དཔེར་ན།ཤོ་མིག་བརྒྱད་པ་དང་དྲུག་གམ་ཤ་དང་ལུག་གི་ཤོ་བཤད་ཟུང་སྦྲེལ་ལ། ཤ་ཧྲུག་མར་ལ་བརྔོས་པའི། ཏིག་ཕྲུག་དཔུང་ཐང་ཤིག་ཤིག ལྟ་བུའོ།
༢ ཤོ་བཤད་རྩོམ་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།
ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད་ཚང་མའི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཚོས་ནི་ཤོ་མིག་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མིང་ཚིག་དེ་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཤོ་བཤད་ཀྱི་ཐོག་མའམ་འགོར་འཇོག་གི་ཡོད།  དཔེར་ན།  ཁ་ངན་པས་ཕོག་ཐུག་འགྲོ་ས་
མེད། ལག་ངན་པས་ཇག་རྐུན་བྱེད་ས་མེད་ཞེས་པའི་ཁ་ནི་ཤོ་མིག་ལྔའི་འབོད་སྟངས་དང་དེ་ཤོ་བཤད་དེའི་ཐོག་མར་
འཇོག་པའོ།  ཤོ་མིག་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཤོ་བཤད་ནི་ཤོ་མིག་གཉིས་གཅིག་བསྡུས་བྱས་པ་སྦྲགས་དེ་གཉིས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་མིང་
ཚིག་གཅིག་ལ་བཟོས་ཏེ་མཐར་ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད་དང་འདྲ་བར་ཤོ་བཤད་ཀྱི་ཐོག་མའམ་འགོར་འཇོག་གི་ཡོད། དཔེར་ན། རི་རྡོ་ཟད་ཟད་གངས་ལ་ཕྱིན། དེ་ནས་གངས་ལ་ཉི་མ་ཤར་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་རི་རྡོ་ཞེས་ཤོ་མིག་བདུན་ལ་རི་
དང་ཤོ་མིག་བཅུ་གཅིག་ལ་རྡོག་ཏེ་དེ་གཉིས་མིང་ཚིག་རི་རྡོ་བརྗོད་ནས་ཤོ་བཤད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ།ཤོ་བཤད་རྩོམ་གྱི་དམིགས་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་གཤམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།
༡ ཤོ་བཤད་དེའི་ནང་ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་དང་འདྲ་བའི་ཡི་གེ་ཡོད་པའི་ཤོ་བཤད། དཔེར་ན། འབྲུག་པའི་
སྣམ་བུ་ཆུ་ལ་བཀྲུས། སྣམ་བུ་དྲུག་པོའི་ཚོས་གཞི་ལོག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། འབྲུག་ནི་ཤོ་མིག་དྲུག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་ཡིན།
༢ ཤོ་བཤད་དེའི་ནང་ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་གྱི་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་གཅིག་པའི་ཡི་གེ་ཡོད་པའི་ཤོ་བཤད། དཔེར་ན། ཕྱུ་པ་དཀར་པོ་ཨ་མས་གཡོགས། མིང་ལ་སྐྱ་རིལ་ཨ་མས་བཏགས།  ཕྱུ་ཞེས་པ་དང་ཤོ་མིག་བཅུའི་ཆུ་དང་སྒྲ་འདྲ་བའོ།
༣  ཤོ་བཤད་དེའི་ནང་ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་གྱི་ཡི་གེའི་མིང་གཞི་གཉིས་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཤོ་བཤད།
དཔེར་ན། འཚེར་ཟེར་བ་སྤྱང་ཀའི་དྲི་མ་རེད། ལ་སྒང་དུ་བཏང་ན་སྙན་སེ་སྙན། ཞེས་པ་ལས་འཚེར་དང་ཤོ་མིག་བཞིའི་
ཚིགས་ཀྱི་མིང་གཞིའི་ཡི་གེ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའོ།
༤ ཤོ་བཤད་དེའི་ཤོ་མིག་གི་གྲངས་རྣམས་ཐད་ཀར་ཤོ་བཤད་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་ཤོ་བཤད། དཔེར་ན། དགུ་གསུམ་
ཉེར་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ།རྡེའུ་དཀར་ནག་གཏོང་མི་དགོས།དགུ་གསུམ་ནི་ཤོ་མིག་དགུ་དང་གསུམ་ཡིན།བཅུ་དཀར་པོ་དཔོན་གྱིས་གནང་ལེ་རེད། བཅུ་ནག་པོ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བཅུན་ལེ་རེད། ཤོ་མིག་བཅུ་པ་ཐད་ཀར་ཤོ་བཤད་དུ་འབོད་པ།
༥ཤོ་བཤད་དེའི་ནང་ཤོ་མིག་གི་མིང་འབོད་ཚུལ་དང་སྒྲ་ཅུང་ཉེ་བའམ་འདྲ་བའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པའི་ཤོ་བཤད།
གངས་སྟོད་མཐོན་པོ་འགྲིམས་པ་ལ། སེང་གེའི་གཡུ་རལ་བཀྲག་མི་དགོས། གངས་སྟོད་ཞེས་ཁ་རྡོག་གི་ཤོ་མིག་དང་སྒྲ་
ཅུང་འདྲ་བའོ། །
༣  དཔེ་མཚོན་གྱི་ཤོ་བཤད་ལེགས་བཏུས།
གཅིག  ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད།
ཤོ་མིག་གཉིས་པ།  པ་ར། 
༡ པ་ར་དཔལ་འབར་བཀྲ་ཤིས། རྒྱག་མཁན་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས།། 
༢ སྟེང་ལྷ་ལ་ཞུཊ་པའི་པ་ར་ཞུཊ། འོག་ཀླུ་ལ་ཞུཊ་པའི་པ་ར་ཞུཊ།  བར་བཙན་ལ་ཞུཊ་པའི་པ་ར་ཞུཊ།
༣ པ་ར་གཅིག་གི་ང་འགྲོ་ཟེར།  པ་ར་གཅིག་གི་ཁོ་འགྲོ་ཟེར། ཤོ་ཕོར་ཕྲ་མོའི་ནང་རོལ་ནས། པ་ར་ང་འགྲོ་ཐར་ལེ་རེད།།
༤ པར་གཅིག་པར་རིའི་ལ་འགོ་ནས། པ་རའི་སྤེན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཟེར། པར་གཉིས་པ་རིའི་ལ་འགོ་ནས།ཨ་མའི་བུ་ཆུང་
ཚེ་རིང་ཟེར། ཕག་ཟེར་དུས་པ་ར་མ་བརྒྱབ་ན། ཤིང་ཕྲ་མོའི་ཡོན་ཏན་སྟོང་པ་རེད། པ་ར།
ཤོ་མིག་གསུམ་པ།  སུ་གེ
༡ འཛོམས་པ་རྣམ་གསུམ་བྱུང་ན། ཨོ་ལོས་ལྷ་ཆོས་ཞུས་ཆོག  མཛོ་ཕོ། 
༢ སུག་ཐིལ་སྐམ་པོའི་ཐུག་པ་བཀོལ། ནང་ཚང་ཐམས་བཅད་ཧབ་བགད་ཤོར།  སུག་གེ 
༣ ཙོག་ཙོག་ཞུམ་བུའི་སྡོད་སྟངས་རེད།  སྡིག་པ་བསཊ་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་རེད།  ཙོག
ཤོ་མིག་བཞི་པ།  ཙི་གེ 
༡ ཚེ་ཚེ་ར་ཕོའི་བསམ་བློ་ལ། བྲག་རི་མཐོན་པོར་འཛེཊ་ན་བསམ། ཚིགས། 
༢  ཟེམ་ཟེམ་ལ་བཞེས་དང་། ཞལ་དཀར་གང་ལས་མི་འདུག །  ཟིག 
༣  རྫི་བ་གཅིག་གི་རྫིག་མདོག  རྫི་ལུང་སྟོང་སྐུད་བཞི་སྒྲིལ།  ཟིགས།
ཤོ་མིག་ལྔ་པ།  ཁ། 
༡ ཁ་བདེ་པོ་མི་ཡི་དཔོན་པོ་དང་།  ལག་བདེ་མོ་མི་ཡི་གཡོག་པོ།  ཁ།
༢ ཁ་ཕོར་འཁྱེར་ནས་ཚོགས་ལ་ཕེབས། དེ་རིང་ཚོཊ་ལ་ཚོཊ་ཆང་ཡོད། ཁ།
༣ ཁ་མཆུ་མ་བརྒྱབ་ཀ་མེད་ལ།  བུ་མོ་རྣམ་པའི་འཛོམས་འཛོམས་རེད། ཁ།
ཤོ་མིག་དྲུག་པ། ལུག 
༡ བླ་མ་བཟང་པོ་ཆོས་དང་ཐུག   མགར་བ་ནག་པོ་ལྕཊ་དང་ཐུག   ང་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ་ཐུག   ཐུག  
༢ ཆུ་འབྲུག་བུ་མོའི་ལོ་རྟགས་རེད། མོ་དང་ཁྱོ་ག་བདུད་ཟུར་རེད། འབྲུག   
༣  ལུག་མཐོང་པ་མ་གསོད་ཀ་མེད། དཔོན་དགྲ་ཆེན་གསོལ་ཚིགས་རྫོཊ་ལེ་རེད།  ལུག
ཤོ་མིག་བདུན་པ། རི།
༡ རི་ལྡེབས་ལྡེབས་གླ་བ་ཉལ་ས་རེད། ཉལ་དྲཊ་ན་གླ་བ་ཤི་ས་རེད། རི། 
༢ སྡིག་པའི་ཁྲོ་ཆུང་སྒལ་པར་འཁུར།ཁ་ནས་ཨོ་བཟང་མ་ཎི་བགྲང་། སྡིག 
༣ དིང་རི་མི་ལས་དིང་བ་མེད། དགྲ་སྒོ་རུ་སླེབས་ཀྱང་དིང་དིང་། རི།
ཤོ་མིག་བརྒྱད་པ།
༡ ཤྭ་བ་རྣ་བ་དགོ་བ་གསུམ། རྫེ་བཙུན་མི་ལའི་སྤྱན་གཟིགས་རེད།  ཤ  
༢ དམན་ཆུང་གཟི་བྱུར་རྒྱན་ནས་ཤ་རེ་ཤོག  སྟག་ཤར་མདའ་གྲིས་རྒྱན་ནས་ཤ་རེ་ཤོག  ཤ  
༣  ཤར་པ་ཞབས་བྲོ་མཁས་པ། གླང་ཆེན་ལགས་ཀྱི་ཞབས་བྲོ།  ཞབས།
ཤོ་མིག་དགུ་པ།
༡ གསོལ་ཚིགས་ལ་ཕུག་སྒོར་བཙོས་རེད། གོང་དང་བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས་རེད། གུང་།
   ༢ སྒུར་སྒུར་སྤྱང་ཀའི་འགྲོ་སྟངས་ལ། ཨ་ཅེ་ཝ་མི་དགོད་མ་གནང་།  དགུ
ཤོ་མིག་བཅུ་པ།  ཆུ།
༡ དབྱར་ཆུ་དབྱར་གྱི་ཆུ། དགུན་ཆུ་དགུན་གྱི་ཆུ། དེ་རིང་ང་ཡི་ཆུ། སང་ཉིན་ཁྱེད་ཀྱི་ཆུ།  ཆུ།  
༢ ཆུ་ཐོན་སོང་ཟམ་པ་ག་ལེར་བཞུགས། ཕྱིས་ཡོང་དགོས་བྱུང་ན་ཁྱེད་ལ་རེ།  ཆུ། 
༣ བཅུ་དཀར་པོ་རྒྱག་དང་ནག་པོ་རྒྱག རྒྱག་མི་རྒྱག་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད།  བཅུ།
ཤོ་མིག་བཅུ་གཅིག
༡ ཐོ་རེང་བྱ་ཕོའི་བྱ་སྐད། ཉི་མ་ཤར་ནས་བརྒྱབ་བྱང་།  ཐོག 
༢ རྡོག་རྡོག་ཐམས་ཅད་དབུས་ཀྱི་རི། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་བྱང་གི་རི།  རྡོག 
༣ ཕོ་ཐོག་ལ་དགའ་བ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ། མོ་ཐོག་ལ་དགའ་བ་སེང་ལྕམ་འབྲུག་མོ། བུ་ང་ལ་དགའ་བ་རྡོག་གེ་སྔོན་བྱུང་། རྡོག་གེ
ཤོ་མིག་བཅུ་གཉིས།
༡ འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོ་མཐོང་ཙ་ན། བདུད་ཨ་ཁྱུང་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་འདྲ།  འཇང་། 
༢ ལྕམ་མོ་ཁྲ་ཁྲ་སོ་དཀར་མ། ཁྲམ་པ་བུ་ཡི་གཉའ་གནོན་རེད། ལྕམ། 
གཉིས།  ཤོ་མིག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཤོ་བཤད།
ཤོ་མིག་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ།   པར་སུག་བྲེ་ལྔ་ཤོ་པའི་ལྟས་ངན་ཡིན། 
འཛོམས་གཉིས་འཕྲད་པ་བྱུང་ན།   ལྷ་ཀླུས་མདའ་དར་གྱི་བསུ།
ཤོ་མིག་གཉིས་པ་དང་ལྔ་པ།  སྤར་ཁ་ཟོག་ལ་བབ་སོང་།  སྐུ་ལ་ཐུགས་ཅག་གནང་དང་།
ཤོ་མིག་གསུམ་པ་དང་བརྒྱད་པ།  ཤ་བསུར་གཏོང་། འདྲེ་མོའི་གནོད་པ་འདུག
ཤོ་མིག་བཞི་པ་དང་བཅུ་གཉིས།  རྩི་ལྗང་ནགས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ། ཁུ་བྱུག་གསུང་སྐད་སྙན་པ།
ཤོ་མིག་ལྔ་དང་དགུ་པ།  ཁ་བཀུག་ཆང་ལས། ལུང་ཁུག་གི་དར་ར་ཞིམ།
ཤོ་མིག་དྲུག་པ་དང་གསུམ་པ།  དྲུག་གསུམ་བཅོ་བརྒྱད་ལོན་པའི་ཚེ། དམག་དང་འཁྲུག་པའི་རྩོད་འདུག་ཤེས།
ཤོ་མིག་བདུན་པ་དང་གསུམ་པ།  རི་ཟུར་སྤྱང་ཀའི་འགྲོ་ལམ་ཡིན། གཡང་མོ་བྲོས་ནས་ག་ལ་ཐར།
ཤོ་མིག་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ། ཞབས་སྡོད་ཞུས་ན་སྡེ་པ་གཞུང་ལ་ཞུས། བུན་ཆད་བྱུང་ན་པད་ནག་རྫོང་དུ་ཞོག
ཤོ་མིག་དགུ་དང་དྲུག་པ།  དགུ་དྲུག་གཙོད་ལ་རྭ་ཡ་མེད། རྭ་ཡ་ཡོད་ན་རྭ་མཐོས་རེད།
ཤོ་མིག་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག ཆུ་སྟོད་ཁང་གསར་ལོ་ལེགས། གནས་མོ་བྱམས་ཆང་ཞིམ་པ།
ཤོ་མིག་བཅུ་གཅིག་དང་ལྔ་པ།  ཐོག་ཁར་སྡོད་མཁན་ལྷ་རེད། འོག་ཁང་ནང་ཁུང་བདུད་རེད།
ཤོ་མིག་བཅུ་གཉིས་པ་དང་བཅུ་གཅིག འཇང་སྟོད་གཞུང་ལ་ཀོ་བ་བཏང་། མཉེན་དཔོན་ལགས་ག་ལེ་བཞུགས།
ཤོ་མིག་གཅིག་གི་ཤོ་བཤད་དང་ཤོ་མིག་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཤོ་བཤད་གང་མང་མཁྱེན་འདོད་ཡོད་ཚེ།༢༠༠༣ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བསྐྲུན་ཞིང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་དང་།བདེ་ཆེན་སྒྲོལ་དཀར་ལགས་ནས་ལེགས་བསྒྲིགས་གནང་བའི་༼ཤོ་བཤད།༽ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།དེབ་འདི་ཉིད་ནི་བོད་ཡུལ་མང་ཆེ་བའི་ཤོ་བཤད་ལེགས་བཏུས་མཛད་འདུག་ལ་ཤོ་བཤད་ཀྱི་ཁ་གྲངས་མང་ཞིང་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དུ་མ་ལྡན་འདུག་གོ  །

བཅུ་པ།  ཤོ་རྒྱག་ས།
སྔ་མོའི་དུས་སུ་ཤོ་རྒྱག་ས་ནི་ཕོ་བྲང་དང་།གཞིས་ཀགླིང་ག་སོགས་སུ་ཡིན་ཞིང་ཉེ་འགྲམ་དུ་རོལ་མོ་དཀྲོལ་མཁན་དང་།  ཇ་ཆང་བསྒྲོན་མཁན་གྱི་ཞབས་ཞུ་མ།  ད་དུང་སྐུ་བསྲུང་ང་སོགས་ཡོད།  ཡང་ལ་ལས་སྤང་དང་།  གུར།  སྒོ་ར།  ལྷས་ར་སོགས་སུ་རྒྱག་པ་དང་།  དེང་དུས་ཡང་གླིང་ག་དང་།  སྤང་།  གུར།  སྒོ་ར།  ལྷས་ར། ཇ་ཁང་དང་ཟ་ཁང་སོགས་སུ་ཡིན་པ་དང་།དེ་སྔོན་ནང་བཞིན་ཉེ་འགྲམ་དུ་རོལ་མོ་དཀྲོལ་མཁན་མེད་ཀྱང་སྒྲ་སྡུད་དང་སྒྲ་ཕབ་འཕྲུལ་ཆས་སོགས་དེང་དུས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གཏོང་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་ནས་གླུ་དབྱངས་ཕབ་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་དབྱར་སྐྱིད་གླིང་གའི་དུས་སུ་མི་རྣམས་ནོར་བུ་གླིང་ག་དང་།སྤང་སྟེང་དུ་གུར་ཕུབ་ནས་ཤོ་རྩེད་རོལ་ཅིང་ལ།ལྷ་སའི་མཛད་སྤྲོད་ཇ་ཁང་དུ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་མེད་པར་ཉིན་ལྟར་ཤོ་རྩེད་མཁན་ཡོད་ལ་མི་མང་དུས་སུ་ཤོ་པ་ཚོ་ཁག་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོང་གི་ཡོད།སྐར་མ་ཀུན་བཟང་རྒྱུད་ཀྱི་སྲང་ལམ་ཁག་ཏུ་ཤོ་རྩེད་མཁན་ཡང་གང་མང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ཅིང་ཕལ་ཆེ་བས་ཟ་ཁང་དང་ཇ་ཁང་སྒོ་ར་སོགས་སུ་རྩེད་སྲོལ་འདུག   །
 
བཅུ་གཅིག  ཤོ་རྒྱག་སྟངས།
༡ ཤོ་འགོ་འཛུགས་སྟངས།
༼ཤོ་ཀ་ཧྲིལ་བ༽ཞེས་ཤོ་འགོ་དང་ཐོག་སུ་ནས་བཙུགས་མིན་ཐད་ལ་ཡིན་ཏེ་ཤོ་པ་ཚང་མས་ཤོ་ཐེངས་རེ་རྒྱབ་ནས་ཐར་༼སྔ་ཤོ་ཆེ་དང་དགོང་ཤོ་ཆུང་༽གི་ལུགས་ལྟར་ཤོ་པའི་ལོ་ཚད་མཐོ་དམའ་དང་ཤོ་མིག་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཤོ་འགོ་འཚུགས་པ་ཡིན།ཤོ་རྒྱག་པའི་སྐོར་བ་ནི་གཡས་སྐོར་ཏེ་ཆོས་འཁོར་བཞིན་འགྲོ་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་།ཡང་ཤོ་པ་འགའ་ཐེངས་མང་ཕམ་ཚེ་ཤོ་སྐོར་བོན་སྐོར་བཞིན་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད།ཤོ་འགོ་འཚུགས་མ་ཐག་ཤོ་འགོ་འཚུགས་པའི་ཤོ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ཏེ་༼ཤོ་འཛུགས་ཤིང་ལེགས་སོ།ཤོ་འཛུགས་དགྲ་ལྷ་དཀར་པོ།ཤོ་ཁྱི་ཙན་དན་དམར་པོ།རང་ཁྱི་དགུ་པོ་དེ་སྒྲིལ་བདེ་བ།མི་ཁྱི་དགུ་པོ་དེ་གསོད་བདེ་བ་ཤོག་ཅིག༽ཞེས་དང་ཡང་བོད་ཡུལ་ཕལ་ཆེ་བར་༼ཚུགས་བཟང་།ཚུགས་བཟང་།ཚུགས་བཟང་།༽ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་དེས་ཤོ་འགོའི་ཤོ་བཤད་དུ་ཚབ་བྱེད་པ་དང་།ཤོ་འགོའི་ཤོ་བཤད་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ནི་ཤོ་པ་རང་ཉིད་རྒྱལ་བའི་སྨོན་ཚིག་ཙམ་ཡིན།ཤོ་སྐོར་ཐོག་མ་འགོ་འཚུགས་དུས་དང་ཐོག་ཤོ་མིག་གཞིར་བཟུང་རྡེའུ་བཏང་ནས་ལག་སྐྱི་གཉིས་སམ་གསུམ་བཙུགས་པ་དང་།ཤོ་མིག་བཅུ་གཉིས་སམ་བཅུ་གཅིག་བསྟན་ཚེ་ཆེ་ཕུད་ཞེས་སླར་ཡང་ཐེངས་གཅིག་རྒྱག་གི་ཡོད།གལ་སྲིད་དང་ཐོག་མར་པ་ར་བསྟན་ཚེ་ལག་སྐྱི་ཤོ་པ་གཞན་ལས་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་མང་བ་བཙུགས་ལ་ཤོ་པ་སྔོན་མའི་ཤོ་མིག་དེ་ཤོ་པ་རྗེས་མར་བསྟན་ཚེ་༼ཤོ་ཕབ་པ་༽ཞེས་ལག་སྐྱི་ཤོ་པ་སྔོན་མ་ལས་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་མང་བ་བཙུགས་ཀྱི་ཡོད། ཤོ་འཁོར་དང་པོའི་ལག་སྐྱིའམ་རྡེའིུ་གནས་དེར་ ༼ཨ་མའམ་མ༽ ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། །
༢ ཤོ་རྒྱག་པའི་བརྒྱུད་རིམ།
ཤོ་སྐོར་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ལག་སྐྱི་གཅིག་རེ་བཙུགས་ཤིང་གལ་ཏེ་པ་ར་བསྟན་ཚེ་༼པ་ར་མཆོད་པ༽ཞེས་པར་ཆང་དང་སྦྲགས་ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་གཅིག་རྒྱག་པ་དང་།ཡང་འགས་སླར་མི་རྒྱབ་པར་༼ཉལ་བ༽ཞེས་རྡེའུ་གཉིས་བཏང་ནས་ལག་སྐྱི་གཉིས་བཙུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།གལ་ཏེ་ཤོ་པ་གཞན་ཞིག་ལ་སླར་ཡང་པ་ར་བསྟན་ཚེ་རང་ཉིད་ཉལ་ནས་སྔོན་ལ་ཉལ་བ་དེ་གསོད་དབང་ཡོད་ལ་མ་བསད་པར་དེའི་སྟེང་ལག་སྐྱི་གསུམ་བཙུགས་ཀྱི་ཡོད།ཤོ་འཁོར་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་ཤོ་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤོ་མིག་སྔོན་མ་དེ་བསྟན་ཚེ་༼བརྒྱབ་པ་༽ཞེས་དེའི་སྟེང་དུ་ལག་སྐྱི་གཅིག་བཙུགས་པ་དང་སྦྲགས་སླར་ཡང་ཤོ་ཐེངས་གཅིག་རྒྱག་དགོས་པ་དང་།གལ་སྲིད་ཤོ་མིག་དེ་ཤོ་པ་གཞན་གྱི་ཤོ་མིག་དང་གཅིག་པ་བསྟན་ཚེ་༼ཁ་བརྡབས་པ༽ཞེས་བཙུགས་དབང་མེད་ཅིང་ཤོ་སྐོར་དང་པོའི་ལག་སྐྱིའམ་ཨ་མ་འདི་ཉིད་གཏོང་དགོས།ཤོ་མིག་གི་གྲངས་ལྟར་རྡེའུ་གྲངས་གནས་སྟེང་ལག་སྐྱི་བཙུགས་པའམ་གཏོང་དགོས་ཤིང་།ལག་སྐྱིའི་གྲངས་མང་ཉུང་ལ་གཞིགས་ནས་ཤོ་པ་གཞན་གྱི་ལག་སྐྱི་གསོད་ཐུབ་མིན་ལ་བལྟ་དགོས་ཏེ་ལག་སྐྱིའི་བར་གྱི་རྡེའིུས་གྲངས་ཤོ་མིག་དང་མཚུངས་དགོས་པ་དང་།རང་གི་ལག་སྐྱིའི་གྲངས་གཞན་དང་མཉམ་པའམ་གཞན་ལས་མང་བ་ཡོད་ཚེ་གསོད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་དང་གལ་ཏེ་རྡེའུ་གནས་དང་ཤོ་མིག་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཀྱང་ལག་སྐྱིའི་གྲངས་གཞན་ལས་ཉུང་བ་ཡོད་ན་བསོད་པའི་དབང་ཆ་མེད་ལ་དེར་༼ཁ་བརྡབས་པའང་༽ཟེར།དེ་ལྟར་ཤོ་སྐོར་ལན་མང་རྒྱབ་རྗེས་ཤོ་པ་སོ་སོའི་ལག་སྐྱི་དགུ་པོ་དག་མཉམ་དུ་སྒྲིལ་བ་བྱེད་པ་དང་སྦྲགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་སྐྱིའི་རྡེའིུས་གནས་ས་རིམ་གྱི་འཕར་བ་བྱེད་ལ་ཡང་སྐབས་རེ་ལག་སྐྱི་འགའ་ཤས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་པའང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་།ལག་སྐྱི་བཞི་མཉམ་དུ་སྒྲིལ་བ་དང་ལག་སྐྱི་ལྔ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཚེ་ལྟས་ངན་ཤོ་པའི་༼བཞི་མོ་ལྔ་སྒྲིལ༽ཞེས་སྡུག་པའམ་མི་མཛེས་པར་བྱེད་ཅིང་།བཞི་མོ་ལྔ་སྒྲིལ་ནི་དགུ་མོར་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་དཀའ་ལ་ཤོ་ཕུད་པའམ་ཐོབ་པའང་ཧ་ཅང་དཀོན་པས་ཡིན་ནོ།   ཤོ་སྐོར་ཐེངས་མང་རྒྱབ་པ་དང་སྦྲགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་སྐྱི་དག་གཅིག་ཏུ་
སྒྲིལ་བ་བྱེད་པ་དང་རྡེའིུས་གནས་ས་རིམ་གྱི་འཕེལ་བ་བྱེད།ལག་སྐྱི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བར་མིང་ཀློག་དུས་ལག་སྐྱི་གཉིས་སྒྲིལ་བར་ཉིས་མོ་དང་།གསུམ་ལ་གསུམ་མོ།  དེ་བཞིན་བཞི་མོ། ལྔ་མོ་དང་།  དྲུག་མོ།  བདུན་མོ། བརྒྱད་མོ། དགུ་མོ་བཅས་ཡིན་ལ་དགུ་མོ་སྒྲིལ་མེད་པའི་ལག་སྐྱིའི་ཁྲོད་དགུ་མོ་ནི་དབང་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་གསོད་ཐུབ་པ་ལས་ཚུར་གསོད་དབང་མེད།གལ་ཏེ་དགུ་མོ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ཚེ་གསོད་དབང་ཡོད་དོ།༼གསོད་དང་བསད་༽ཅེས་པའི་དོན་ནི་ནམ་རྒྱུན་འཚོ་བའི་སྟེང་གི་མི་གསོད་རེས་སམ་སེམས་ཅན་གཞན་བསད་པར་མི་གོ་ལ་ཤོ་པ་ཕན་ཚུན་བསད་པའམ་གསོད་རེས་བྱས་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།གསོད་ཅེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ལག་སྐྱི་ཕར་སློག་ཏེ་རང་གི་གཞན་གནས་དེ་འཛིན་པ་ལ་ཟེར་།ཡུལ་ལུང་འགར་ཤོ་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཤོ་རྒྱག་པའི་སྐབས་ལག་སྐྱི་ཕན་ཚུན་གསོད་རེས་བྱེད་པས་ཤོ་པའི་ཁ་ནས་འདི་གསོད་ཕ་གི་གསོད་ཅེས་བཀྲ་མི་ཤིས་པར་བརྩི་བས་ཤོ་རྒྱག་ས་ཁྱིམ་དུ་མི་བྱེད་པའང་ཡོད་ལ་དགོན་པ་སོགས་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་བའི་གནས་ཀྱི་འགྲམ་དུ་ཤོ་རྒྱག་གི་མེད་པ་ཡང་ཡོད།ཤོ་རྒྱག་སྐབས་མཚམས་རེ་བརྩེགས་ཤོ་བསྟན་གྱི་ཡོད།བརྩེགས་ཤོ་ཞེས་པ་ནི་ཤོ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཤོ་གཞན་དེ་བརྩེགས་པ་ལ་བརྗོད་ཅིང་།ཤོ་རྩེད་ལ་བརྩེགས་ཤོ་བསྟན་པ་ཆེས་དཀོན་པས་བརྩེགས་ཤོ་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཤོ་པ་དེར་ཐོབ་ཐང་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་དེ།ཤོ་འཁོར་དེ་ཤོ་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཐོབ་པར་བརྩི་ལ་གལ་ཏེ་བརྩེགས་ཤོར་བཤད་པ་བརྒྱག་ཐུབ་ཚེ་ཤོ་ཆས་ཚང་མ་ཐོབ་པར་བརྩི་སྲོལ་ཡང་ཡོད།བརྩེགས་ཤོའི་བཤད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ།༼པ་སུག་རྩི་ཁ་ལུག་སྡིག་དང་།ཞབས་དགུ་ཆུ་རྡོག་ལྕམ་གྱིས་མཆོད།ཤོ་དང་ཤོ་ཕོར་བརྡབས་ཟེ་དང་།ཤོ་གདན་ལག་སྐྱི་རྡེའུ་བཅས་པ་ང་ལ་ཐོབ།༽ཅེས་ཤོ་མིག་ཆ་ཚང་གི་མིང་འགོ་ནས་མཇུག་བར་དང་ཤོ་ཆས་ཀྱི་མིང་ཆ་ཚང་དབུགས་ཐེངས་གཅིག་ནང་ཤོད་ཐུབ་པ་དགོས།ཡང་ཡུལ་གྲུ་འགར་བརྩེགས་ཤོ་བསྟན་མཁན་གྱི་ཤོ་པས་ཤོ་པ་གཞན་ལས་སྔོན་དུ་བརྩེགས་ཤོར་ལག་པ་འཆང་ཐུབ་ཚེ།ཤོ་འཁོར་དེ་ཐོབ་པར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད།སྐབས་རེ་ཤོ་པ་གཅིག་གི་ལག་སྐྱི་ཆ་ཚང་གཞན་གྱིས་བསད་ནས་རྡེའུས་སྟེང་མེད་ཚེ་༼དམར་ཧྲིལ༽ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།གལ་སྲིད་ཤོ་པ་དེས་ཤོ་མིག་དགུ་དེ་བསྟན་ན་ལག་སྐྱི་དགུ་པོ་དགུ་སྒྲིལ་བྱས་ནས་བཙུགས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་ཅིང་།ཤོ་མིག་གཞན་ལ་འགོ་ཤོར་བཙུགས་པའི་ལག་སྐྱིའི་ཁ་གྲངས་དང་གཅིག་པ་བཙུགས་དགོས། །

༣ ཤོ་མཇུག་སྒྲིལ་སྟངས།
ཤོ་མཇུག་སྒྲིལ་སྟངས་ནི་ཤོ་པ་ཕན་ཚུན་ལག་སྐྱི་གསོད་རེས་བྱས་ཏེ་གཞན་གྱི་གནས་ས་ཟིན་ནས་རང་ཉིད་གནས་འཕར་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་རང་ནུས་ལས་གནས་ས་འཕར་བ་བྱེད་པ་དང་དུས་མཚུངས་རང་གི་ལག་སྐྱི་རྣམས་གཞན་ལས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྒྲིལ་གང་ཐུབ་པ་བྱས་རྗེས་མཐར་ལག་སྐྱི་དགུ་པོ་ལ་ཕུད་པར་བྱེད།གལ་ཏེ་རང་གི་ལག་སྐྱི་གཅིག་གམ་དགུ་སྒྲིལ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ཕུད་དེ་ཤོ་མིག་ལྷག་སྐབས་ད་དུང་ལག་སྐྱི་ལ་མ་ཕུད་པའམ་བཙུགས་རྒྱུ་ཡོད་ཚེ་༼ལ་སྐོར་བ༽ཞེས་ཤོ་མིག་གི་ལྷག་མ་གཞིར་བཟུང་རང་གི་ལག་སྐྱི་གཅིག་བཙུགས་པའམ་ཡང་ན་ལག་སྐྱི་གཞན་གཏོང་གི་ཡོད།༼ལ་ཕུད་པ༽ཞེས་པ་ནི་ལག་སྐྱིས་རྡེའུ་ཆ་ཚང་སྒྲིམ་ཚར་བའམ་ཡང་ན་ལག་སྐྱི་བཏང་རྗེས་རྡེའུ་ཀུན་རྫོགས་པ་ལ་ཟེར།རྡེའུ་ཆ་ཚང་གཞན་ལས་སྔོན་དུ་ལ་ཕུད་ཚེ་ཤོ་འཁོར་འདི་ཉིད་ཐོབ་པར་བརྩི་གི་ཡོད།ལ་ཕུད་སྟངས་ཐད་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་དེ་ལག་སྐྱི་དགུ་པོ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་ལ་ཕུད་པ་ལ་༼དགུ་སྒྲིལ༽དང་ཡང་ན་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཐད་སྒྱུར་ཛེ་རྨོའོ་ཞེས་པ་དང་།ཡང་དགུ་མོ་མ་ཡིན་པར་ལག་སྐྱི་རེ་རེའམ་ཉིས་མོ་དང་གསུམ་མོ་བཞི་མོ་སོགས་རེ་རེ་བཞིན་ལ་ཕུད་པ་ལ་༼དཀྱུས་མ༽ཞེས་བརྗོད་ཅིང་།དགུ་སྒྲིལ་ཡིན་ཚེ་རྒྱན་ཐོབ་ཤོར་ཆེ་བ་དང་དཀྱུས་མ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་ཐོབ་ཤོར་མེད། །

བཅུ་གཉིས།  རྒྱན་འཛུགས་སྐོར།
རྒྱན་བཙུགས་ནི་ཤོའི་རྒྱལ་ཕམ་མམ་ཐོབ་ཤོར་གྱི་གཏའ་མ་རུ་ནོར་རྫས་སོགས་འཇོག་པ་ལ་ཟེར།ཤོ་རྒྱག་སྐབས་ཤོ་པ་ཚོས་སྔོན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དཔལ་འབྱོར་ལ་གཞིགས་ནས་རྒྱན་འཇོག་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ་དང་།ཤོ་སྐོར་གཅིག་གམ་ཤོ་སྐོར་གསུམ་སོང་དུས་རྒྱན་བཙུགས་རྣམས་རྩིས་ལེན་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་དུ་ཡབ་མི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཨ་ཕ་ཉིད་ཤོ་རྩེད་ལ་དགའ་བས་ཐེངས་ཤིག་ཤོ་པ་ཞིག་གི་གཡོ་སྒྱུའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་གཞིས་ཡོད་རྒུ་ཤོ་རྒྱན་དུ་བཙུགས་པས་ཐར་ཤོ་ཕམ་ཏེ་ཡུལ་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་སོགས་སྔ་མོ་དུས་ཤོའི་རྒྱན་བཙུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་བསམ།རང་ཡུལ་གྱི་བགྲེས་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བར་གཞིགས་ན་དེ་སྔོན་རྒྱན་དུ་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་འཇོག་མཁན་བྱུང་མྱོང་ཡོད་ཟེར།ང་རང་གི་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱུང་བ་ནི་ཁོ་པ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཕ་ཡུལ་དུ་ལས་བྲེལ་མེད་དུས་ཤོ་རྩེད་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད།དེ་དུས་འཚོ་བ་ཅུང་གཞན་པས་ཤོ་པ་ཚོས་རྒྱན་དུ་ཤོག་སྒོར་ཕྲན་བུའམ་འབྲུ་ཉ་ག་༼ཞིང་གྲོང་ཁུལ་དུ་ལྗིད་ཚད་འཇལ་བྱེད་གཅིག་སྟེ་རྒྱ་མ་དང་འདྲ་ལ་ཉ་ག་གཅིག་ལ་རྒྱ་མ་ཕྱེད་ཀ་ཡིན༽གཅིག་གཉིས་སམ་ཡང་ན་ཆང་སོགས་བཙུགས་ཏེ་རྒྱག་གི་འདུགཁོ་པ་ཡང་ཆུང་དུས་སུ་ཤོ་རྩེད་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་ཡོད་པས་དགུན་དུས་སྐབས་རྩེད་གྲོགས་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ལྷས་རའི་༼ལུག་འཇོག་སའི་སྒོ་ར༽ནང་དུ་ཤོ་རྒྱག་གི་ཡོད།རྒྱན་དུ་བྱི་རིལ་དང་ཡང་ན་གདོང་པར་ས་དཀར་བྱུག་པ་སོགས་ཧ་ཅང་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་ཡོད།དེང་དུས་རྒྱན་ལ་ཕལ་ཆེ་བས་ཤོག་དངུལ་བཙུགས་ཏེ་རྒྱག་གི་ཡོད།གལ་ཏེ་ཤོ་མིག་ཡོད་པའི་ཧྥ་ཝང་༼འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཏེ།ལུས་དང་མགོ་བོ་བྱི་བ་དང་འདྲ་ལ་ཡན་ལག་དང་མཇུག་མའི་བར་ལ་སྐྱི་པགས་ཀྱིས་འབྲེལ་བ།མཚན་མོ་འཕུར་ནས་འགྲོ་ཞིང་འབུ་སྲིན་ཟས་སུ་བྱེད་པ་ཞིག་གོ༽ཤོ་པའི་ལུས་ལ་བཏགས་ནས་ཤོ་སྦག་རྒྱབ་ཚེ་ཐམས་བཅད་རྒྱལ་གྱི་ཡོད་པ་དམངས་ཁྲོད་དུ་བཤད་སྲོལ་ཡང་འདུགཤོ་པ་འགས་རྒྱན་བཙུགས་མི་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་རྒྱན་ཐོབ་ཤོར་ལ་མི་གཏོས་པར་རང་ཉིད་ངལ་དུབ་སེལ་བའམ་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་ཕྱིར་ཤོ་རྩེད་བྱེད་མཁན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །

བཅུ་གསུམ།   མཇུག་བསྡུ་བ། 
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཤོ་རྩེད་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕན་ནུས་དུ་མ་ལྡན་ཏེ་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་ཚོས་ཤོ་རྩེད་རྩེས་ཚེ་ཤོ་རྒྱག་དུས་ཤོ་རྩིས་གཏོང་དགོས་པས་ངེས་པར་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་བའམ་ཀླད་པ་དཀྲུག་དགོས་ཙང་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུར་སྦྱོང་བརྡར་ཐུབ་པས་སྤྱང་དུ་འགྲོ་ལ་ཤོ་བཤད་སྣ་མང་བློ་འཛིན་དང་གསར་རྩོམ་བྱ་དགོས་པ།ཤོ་བཤད་རྣམས་ངག་སྦྱོང་པོས་དེ་མ་ཉིད་དུ་བཤད་ཐུབ་པ་སོགས་དགོས་པའི་དབང་གིས་བློ་རིག་འཕེལ་བར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད།  ན་གཞོན་ཚོས་ཤོ་རྩེད་རྩེས་ན་ལས་ཀའི་ངལ་དུབ་སེལ་ལ་ཤོ་ལ་དབྱིངས་ཚུད་པས་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
བརྗེད་ནས་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོད་པའི་དགེ་མཚན་ལྡན།རྒན་རྒོན་རྣམས་ནས་ཤོ་རྩེད་རྩེས་ན་ཁེར་རྐྱང་གི་བསམ་མནོའི་དཀའ་སྡུག་སེལ་བ་དང་སྦྲགས་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།དཔེར་ན་ལྷ་སའི་མཛད་སྤྲོད་ཇ་ཁང་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཤོ་པ་ན་གཞོན་ཡོད་ལ་བགྲེས་སྲོང་ཡང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཕེབས་ཀྱི་འདུག་སྟེ་བགྲེས་སྲོང་འགའ་ཤས་ཤོ་རྩེད་གནང་བ་ཕུད་ཕལ་ཆེ་བ་ལྟད་མོ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལས་མཚོན་ཐུབ་བོ།  འོན་ཏེ་དེང་གི་དུས་སུ་བོད་རིགས་ཕལ་ཆེ་བས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་
ཕུལ་བྱུང་རོལ་རྩེད་དག་རིམ་བཞིན་སྐྱུར་ཏེ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རོལ་རྩེད་ལ་ཡག་ཉེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་པར་དང་ལེན་བྱེད་པར་དགའ་བས་མཐར་གཏུགས་མི་མཛེས་པའི་མཇུག་འབྲས་དུ་མ་བྱུང་དང་བྱུང་བཞིན་ཡོད།དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྐབས་རེ་ང་ཚོས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་རོལ་རྩེད་རྣམས་ལ་སྦྱང་པ་བྱེད་པའམ་བེད་སྤྱོད་གནང་ཚེ་དགའབའི་སྣང་བ་སྟེར་ལ་སྐྱིད་པའི་ཚོར་བའང་ངང་གི་ཡོང་སྲིད།   དེ་ལྟར།  ཆ་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རོལ་རྩེད་ཤོ་ཡིས་རྩེད་
སྟངས་ཤིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་།དར་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་ལ་སྐུལ་མ་ཡོང་བའི་རེ་བས་རྟ་ངན་རྒྱུག་གི་སྣ་འདྲེན་གྱི་དཔེ་ལྟར་རང་ནུས་ཅི་ཡོད་ཀྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་པོས་བྲིས་པ་འདི་ལ་དགེ་མཚན་གང་མཆིས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཤོ་རྩེད་ཀྱི་རྒྱུན་འདི་ཉིད་
དབྱར་དུས་ཀྱི་སྐྱིད་ཆུ་སྔོན་མོ་ཇི་བཞིན་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་རུ་གྱུརད་ཅིག   
  Monday, April 25, 2011 	
	QQ：1393469460




#Article 94: ཕྲེང་བ། (1169 words)


གཟུངས་སྔགས་བགྲང་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག ཕྲེང་བའམ་ཡང་ན་བགྲང་ཕྲེང་ལ་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ལས། རྡོག་པོ་མང་བོ་སྐུད་པ་དང་ཐག་པ་སོགས་ལ་བརྒྱུས་པའམ་གཅིག་རྗེས་གཅིག་བསྒྲིགས་པའི་དངོས་པོའི་མིང་། ཞེས་གྲངས་ཀ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་བཤད་པ་དང་། སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས་ཕྲེང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པར་བཅོས་ནས་དུ་མ་སྐུད་པ་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་རྒྱན་དང་བསྙེན་པའི་གྲངས་ཚད་འཛིན་སླད་གྲངས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་བྱས་པ་དེ་ཕྲེང་བའི་ངོ་བོར་འཇོག་ཆོག

དེ་ཡང་ཕྲེང་བའི་ངོ་བོའམ་གོ་དོན་ནི༼སློབ་དཔོན་པདྨའི་དགོངས་འདུས་ཕྲེང་བཤད་སྔགས་འཆང་རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག༽ ལས“དད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་མཆོག་རྣམས། །བླ་མ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་བས། ། གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་གདབ་པ་དང་། ། སྒྲུབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་འདོད་པས། ། ཡི་དམ་ལྷ་ལ་སེམས་ཕྲེང་ཞིང་། །བསྙེན་པ་ཚུལ་བཞིན་བརྩོན་པ་དང་། ། འཕྲིན་ལས་མྱུར་དུ་བསྒྱུར་འདོད་པས།། མཁའ་འགྲོ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་ཞིང་། ། ལས་རྣམས་མཐའ་རུ་དབྱུང་བ་སྟེ།། བླ་མ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་བས། ། གདུང་བ་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །བླ་མས་བདག་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས། ། བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ། ཡི་དམ་ལྷ་ལ་སེམས་འཕྲེང་ནས། ། སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ལྷ་ཡིས་བདག་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས། ། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན། ། ཌཱཀྐྐཱིའི་ཚོགས་ལ་སེམས་ཕྲེང་ཞིང་། །འཕྲིན་ལས་དྲག་ཏུ་བསྐུལ་བ་ཡིས། ། ཌཱ་ཀྐྐཱི་བདག་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས། ། ཅི་འདོད་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱེད། ། དེ་བཞིན་མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སྤུན་གྲོགས་ལ་སོགས་པར། ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྲེང་བས། ། དམ་ཚིག་རྣམས་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། ། དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་དང་། ། རྡོ་རྗེ་སྲད་བུས་སྦྲེལ་བ་ཡིས། ། དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས།། གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་ཕྲེང་བའོ། ། ”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བགྲང་ཕྲེང་གི་ངེས་ཚིག་ལ་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། དད་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་དང་སྐྱེས་མཆོག་དེ་བླ་མ་ལ་སེམས་ཕྲེང་ནས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་པ་དང་། ཡི་དམ་ལ་སེམས་ཕྲེང་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བརྩོན་པ་དང་། མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ལ་སེམས་ཕྲེང་ནས་ལས་ཚོགས་རྣམས་མཐར་བསྐྱེལ་བ་དང་། བླ་མ་སློབ་མ་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་དང་། ཡི་དམ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས་མཆོག་མཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བ་དང་། མཁའ་འགྲོ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྡོ་རྗེའི་མཆེད་ལྕམ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལ་སེམས་ཕྲེང་ནས་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱེད་པའི་དམ་ཚིག་གི་རྫས་ཡིན་པས་ན་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས་གཉིས་པ་ཕྲེང་བའི་ངེས་ཚིག་ནི། དད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་མཆོག་རྣམས། བླ་མ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་བས། གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་གདབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་བྱེད་འདོད་པས། ཡི་དམ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་ཞིང་། བསྙེན་པ་ཚུལ་བཞིན་བརྩོན་པ་དང་། འཕྲིན་ལས་དམིགས་སུ་བསྒྱུར་འདོད་པས། མཁའ་འགྲོ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་ཞིང་། ལས་རྣམས་མཐར་རུ་དབྱུང་བ་སྟེ། བླ་མ་ལ་ནི་སེམས་ཕྲེང་བས། གདུང་བ་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། བླ་མས་བདག་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས། བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་རླབས། ཡི་དམ་ལྷ་ལ་སེམས་ཕྲེང་ནས། སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་བསྐྱེད་པ་ཡིས། ལྷ་ཡིས་བདག་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན། ཌཱ་ཀྐཱའི་ཚོགས་ལ་སེམས་ཕྲེང་ཞིང་། འཕྲིན་ལས་དྲག་ཏུ་བསྐུལ་བ་ཡིས། ཌཱ་ཀྐཱས་བདག་ལ་ཐུགས་ཕྲེང་ནས། ཅི་འདོད་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་བཞིན་མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྤུན་གྲོགས་ལ་སོགས་བར། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕྲེང་བས། དམ་ཚིག་རྣམས་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྲད་བུས་སྦྲེལ་བ་ཡིས། དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་རྣམས།གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་ཕྲེང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

བགྲེང་ཕྲེང་གི་རྒྱུ་ལ་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། གསུམ་པ་རྒྱུ་ལ་ནི་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་སྤྱི་ལ་ནི་ཤེལ་དང་། ཉ་ཕྱིས། མུ་ཏིག མུ་མེན། བྱི་རུ། ལུང་ཏང་། དུང་། གསེར། དངུལ། ཟངས་མ། ཞ་ཉེ། འཁར་བ། པདྨའི་སྙིང་པོ། བ་སོ། ཙནྡན། རུ་ཀྵ། མིའི་ཐོད་རུས། རྔ་མོང་དང་བོང་བུ་མ་ཧེ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ། འབྲས་བུའི་རིགས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོགས་ཕལ་ཆེར་གང་འདོད་དམ་གང་འཛོམ་ལ་བྱ་རུང་སྟེ། དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། ཤེལ་དང་མུ་ཏིག་དང་ནི་མི་དང་བོང་བུའི་སོའམ་རུས་པ་དག་དང་བོ་དེ་ཙེ་དང་ནི། པདྨ་ཞེས་བྱ་དབང་མིག་ལུང་ཏང་བདེ་གཤེགས་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔགས་བཟླས་པ་ལ་ཕྲེང་བར་འགྱུར། ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཤེལ་དང་ཉ་ཕྱིས་མུ་ཏིག་དང་། ཁམས་ཀུན་ལ་སོགས་གཞན་ཡང་རུང་། དུང་དང་ལུང་ཏང་མུ་མེན་ནི། ཚེ་རིང་ནད་མེད་འཕེལ་བར་བྱེད། གསེར་དང་དེ་བཞིན་དངུལ་དང་ནི། ཁྱད་པར་པདྨའི་ས་བོན་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་མཛེས་པ་ནི། མཁས་པ་ཡིས་ནི་བགྲང་ནས་སུ། རྒྱལ་སྲིད་ཕྱིར་ནི་སྔགས་བཟླས་ན། དཔལ་ཆེན་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་གི་རྒྱུད་དང་། སཾ་པུ་ཊ། ཁྲག་འཐུང་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་གྱི་རྒྱུད། བྱ་རྒྱུད་དཔུང་བཟང་། ལེགས་གྲུབ་སོགས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ལ་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ཕྲེང་རྒྱུ་སོ་སོ་དང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྲེང་རྒྱུ་ཡང་སོ་སོ་དང་། རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་རྒྱུ་སོ་སོར་ཡོད་པས་དེ་དག་ཞིབ་པར་བཤད་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོ་ལ་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་བཞི་ལས། དང་པོ་ཞི་བའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་དུང་དང་། ཤེལ། ཉ་ཕྱིས། མུ་ཏིག་དཀར་པོ། བེེཌྰུར་དཀར་པོ། བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་ཐོག་གུ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་མདོག་དཀར་ལ་འཇམ་པའི་རིགས་དག་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། སཾ་པུ་ཊ་ལས། ཤེལ་དང་ཉ་ཕྱིས་མུ་ཏིག་དང་། །ཁམས་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་གཞན། །ཞི་བའི་ལས་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །ཕྲེང་བ་ཡི་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར། མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་རྒྱུད། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་སོགས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ནི་གསེར་དང་། དངུལ། ཟངས་མ། མུ་ཏིག། པདྨའི་སྙིང་པོ། ལུང་ཐང་། ཨ་རུ་ར་སོགས་ཕན་ནུས་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ཤིང་འབྲས་དང་། མདོག་སེར་པོ་ཟད་ཁ་སྲ་བའི་རིགས་རྣམས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། གདན་བཞི་ལས། གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་མ་དང་། པདྨའི་ས་བོན་ཁྱད་པར་དུ། རྒྱས་པ་ཡི་ནི་བགྲང་ཕྲེང་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲང་བར་བྱ། ཞེས་སཾ་པུ་ཊ་དང་། ཁྲག་འཐུང་མངོན་འབྱུང་། མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་རྒྱུད། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་སོགས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།  གསུམ་པ་དབང་གི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་བགྲང་ཕྲེང་གི་རྒྱུ་ལ་ནི་བྱི་རུ་དང་། པདྨ་རཱ་ག ཙནྡན་དམར་པོ། ཟངས་མ། སེང་ལྡེང་། མཛོ་མོ་ཤིང་སོགས་ཁ་དོག་དམར་པོའི་རིགས་དང་དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲག་འཐུང་མངོན་འབྱུང་ལས། བྱུ་རུ་ཡིས་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བས་མཛེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སཾ་པུ་ཊ་ལས། གུར་གུམ་ལ་སོགས་དྲི་སོགས་ཀྱིས། །དྲི་ནི་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ། །བསྒྲུབས་ཤིང་རིལ་བུ་བྱས་ནས་ནི། །དབང་ལ་ཡོངས་སུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་གདན་བཞི། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱུད། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་སོགས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།  བཞི་པ་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ལ་ནི་ལྕགས་དང་གཡུ། རུ་དྲྰ་ཀྵ། ལུང་ཏང་། མི་རུས། ཐོད་རུས། དྲེད་མོང་གི་སོ། རྔ་མོང་དང་བོང་བུ་དང་མ་ཧེའེ་རུས་པ། ཚེར་ནག་གི་ཤིང་དང་ཐོག་གུ་སོགས་ཁ་དོག་ནག་ཅིང་རྩུབ་པའི་རིགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དགབསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། སཾ་པུ་ཊ་ལས། རུ་དྲྰ་ཀྵ་དང་ལུང་ཏང་དང་། ། དེ་བཞིན་སྐྱེས་པའི་རུས་པ་ཉིད། །དྲག་པོའི་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས། །ཞེས་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ལས། དྲེད་པོའི་སོ་ཡིས་བསད་པ་གྲུབ། །དེ་གཉིས་འགྱུར་བ་བོང་བུའི་སོ། །སྡང་དང་སྐྲད་པ་རྔ་མོའི་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དྲག་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་ལ་བཤད་པ་མང་ངོ། དེ་འདྲའི་ལས་བཞི་སོ་སོའི་ཕྲེང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་ངེས་པར་ཁྱབ་པ་ནི་མིན་པ་རྒྱུད་དེ་དག་ལས་གསལ་ལོ། །པུ་ཏྲ་ཛཱི་བའི་ཕྲེང་བ་དང་། གསེར་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་དང་། བ་སོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྔགས་ཤིང་། གཟི་མཆོང་གི་ཕྲེང་བ་ལས་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྔགས་ཕྲེང་དུ་བཟང་བར་བཤད་དེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། པུ་ཏྲ་ཛཱི་བ་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་དང་། སཾ་པུ་ཊ་ལས། ཞི་རྒྱས་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་ལ། །པུ་ཏྲ་ཛི་ཝ་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་ཁྲག་འཐུང་མངོན་འབྱུང་དང་། གདན་བཞི། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་སོགས་ལས་ཀྱང་གསུངས་ལ། ཡོ་ག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་། ང་ན་ཀུན་ལས་མཆོག་གྱུར་བ། །བོ་དེ་ཙེ་དེ་སྲོག་འཛིན་ལ། །ཞེས་བོ་དེ་ཙེ་སྟེ་ཡུལ་འདིར་བོ་དེ་ཙེ་ཏ་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་ཕྲེང་བ་ཀུན་ལ་མཆོག་གྱུར་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ཕྲེང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི། རྒྱུ་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཁ་དོག་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ལྷ་རིགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ས་རིལ་རིགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། རྡོ་ཡི་རིགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་རྒྱས་པའི་ལས་དང་། སྨན་གྱི་རིགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དབང་གི་རིགས་ལས་དང་། ཐོད་པ་སོགས་རུས་ཆེན་དང་རུས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དྲག་པོའི་ལས་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། ས་རིལ་ཞི་བའི་ཕྲེང་བ་ལ། རྡོ་ཡི་ཕྲེང་བ་རྒྱས་པར་ཤེས། སྨན་གྱི་ཕྲེང་བ་དབང་ལ་ཤེས། ཐོད་པ་ལ་སོགས་རུས་ཆེན་རྣམས། དྲག་པོའི་ལས་ལ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། གཉིས་པ་ནི། ཁ་དོག་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་རིགས་ཞི་བའི་ལས་དང་། སེར་པོ་རྒྱས་པ་དང་། དམར་པོ་དབང་དང་། ནག་པོ་དྲག་པོའི་ལས་དང་། ཁྲ་བོ་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ལས། ཞི་ལ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། །ཁ་དོག་སེར་པོ་རྒྱས་པ་ལ། །དམར་པོ་དབང་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །ནག་པོ་ཤིན་ཏུ་གསད་ལ་འདོད། །ཅེས་དང་། དགོས་འདུས་པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། ཁ་དོག་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། །དཀར་པོ་ཞི་བའི་ལས་ལ་བསྔགས། །ཁ་དོག་སེར་པོ་རྒྱས་པའི་ཕྲེང་། །དབང་ལ་ཁ་དོག་དམར་པོའི་ཕྲེང་། །ནག་པོ་དྲག་པོའི་ཕྲེང་བར་བསྔགས། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྲ་བོར་བཤད། ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །

གསུམ་པ་བྱ་རྒྱུད་ལས་རིགས་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་བ་བཤད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་བོ་དེ་ཙེའི་ཕྲེང་བ་དང་། པདྨའི་རིགས་ལ་པདྨའི་སྙིང་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་རུ་དྲཱ་ཀྵའི་ཕྲེང་བ་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་གྲུབ་ལས། རྒྱལ་བའི་རིགས་ལ་བོ་དེ་ཙེ། །སྔགས་ཀྱི་ནོར་བུར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །པདྨའི་རིགས་ལ་པདྨའི་སྙིང་། །རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་རུ་དྲཱ་ཀྵ། །རིགས་གསུམ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ནོར་བུ་དེ་དག་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། ། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་ལས་ཀུན་ལ། །དེ་དག་དགེ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་། རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་། རིན་ཆེན་ནམ་ནོར་བུའི་རིགས་དང་། པདྨའི་རིགས་དང་རིགས་བཞི་བྱས་ཏེ་དང་པོ་ལ་བོ་དེ་ཙེ་དང་། གཉིས་པ་ལ་རུ་དྲཱ་ཀྵ་དང་། གསུམ་པ་ལ་མུ་ཏིག་དང་། བཞི་པ་ལ་པདྨའི་སྙིང་པོའི་ཕྲེང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་བོ་དེ་ཙེ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་རུ་དྲཱ་ཀྵ། །ཕྱི་རོལ་ནོར་རིགས་དབང་པོ་སྟེ། །མུ་ཏིག་ནོར་བུའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། ། པདྨའི་སྙིང་པོའི་ཕྲེང་བ་ནི། །པདྨའི་རིགས་རྣམས་ཀུན་ལ་བསྔགས། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །

བཞི་བ་རྒྱུ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ནི། ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་རབ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། འབྲིང་ནི་ཤིང་གི་འབྲས་བུའི་རིགས་དང་། ཐ་མ་ནི་ཤིང་དང་ས་རྡོ་དང་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུའི་རིགས་ཀྱིས་བཟོས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། རྒྱུ་ནི་རབ་ལ་རིན་པོ་ཆེ། །འབྲིང་ནི་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། །ཐ་མ་ཤིང་དང་ས་རྡོ་དང་། །སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་ཕྲེང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཕྲེང་བའི་དབྱེ་བ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་པོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཕྲེང་བ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་ནས་དབྱེ་བ། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཁ་དོག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ལྷའི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། སྤང་བླང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་སོགས་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་འདིར་གོང་གསལ་གྱི་དབྱེ་སྟངས་དེ་དག་ངོ་སྤྲོད་རགས་ཙམ་བྱས་ན།

༡. ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ།  ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་རིགས་བཞི་སྟེ། ཕྱི་ཡི་ཕྲེང་ནི། རང་བཞིན་གྱི་གྲངས་ཚད་འཛིན་པ་དང་བསྙེན་པ་བྱེད་པའི་རྫས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སྤྱིའི་མིང་དུ་གོ་དགོས་ཤིང་། ནང་གི་ཕྲེང་བ་ནི། སྔགས་བཟླ་བའི་དུས་སུ་ཡས་མཆུ་མས་མཆུ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལ་གོ་དགོས་པ་དང། གསང་བའི་ཕྲེང་བ་ནི་གནད་ལ་དབབ་ཅིང་མཐར་དབྱུང་བ་སྟེ། སྔགས་བཟླ་བའི་དུས་སུ་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་བ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ“ཕྱི་ཕྲེང་རྫས་ལ་བརྟེན་རྣམས་སོ། ། ནང་གི་ཕྲེང་བ་མཆུ་སྦྱོར་རོ། ། གསང་བ་རླུང་གི་རྒྱུ་རྔུབས་ཏེ། ། སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་པའི་ཕྲེང་བ་ཡིས། ། ཕྱི་ནང་གཞན་སོགས་གང་དང་གང་། གནས་ལུགས་ཀ་དག་དབྱིངས་སུ་བསྐྱལ། ། ཀུན་བཟང་དགོངས་པའི་ངང་ལ་བཞག”ཅེས་གསུང་པ་ལྟར་རོ། །

༢. སྒྲུབ་པ་པོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཕྲེང་བ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་ནས་དབྱེ་བ་ནི། ཐོག་མར་བརྩོན་འགྲུས་ཕྲེང་བ། བར་དུ་ཡེངས་མེད་ཕྲེང་བ། ཐ་མར་གཏན་བཞག་གི་ཕྲེང་བ་བཅས་སོ། །

༣. རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུ་ལ་སྤྱི་དང་བྲེ་བྲག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་སྤྱི་ལ་ནི། རྒྱུ་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་ན། ཤེལ་དང་། ཉ་ཕྱིས། མུ་ཏིག  མུ་མེན། བྱུ་རུ། ལུང་ཐང་། དུང་། གསེར། དངུལ། ཟངས། ཞ་ཉེ། འཁར་བ། པདྨའི་སྙིང་པོ། བ་སོ། ཙན་དན། རུ་དྲཱ་ཀྵ། ནཱག་ཕ་ཎཱི། པུ་ཏྲ་ཙི། རཀྴ། ཝུ་མ། མིའི་ཐོད་རུས། རྔ་མོང་དང་བོང་བུ་མ་ཧེ་སོགས་ཀྱི་རུས་པ། ཤིང་གི་འབྲས་བུའི་རིགས། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོགས་ཕལ་ཆེར་གང་འདོད་གང་འཛོམས་ལ་བྱ་རུང་བར་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་ལ་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ཕྲེང་རྒྱུ་སོ་སོ་དང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྲེང་རྒྱུ་སོ་སོ། རབ་འབྲིང་ཐག་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་རྒྱུ་སོ་སོར་ཡོད་པ་ལས།ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་བཞི་ཡི་ཞི་བའི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་ནི། དུང་དང་ཤེལ། ཉ་ཕྱིས། མུ་ཏིག་དཀར་པོ། བེཌཱུརྱ་དཀར་པོ། བྱང་ཆུང་ཤིང་གི་འབྲས་བུ། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་མདོག་དཀར་ལ་འཇམ་པ་རྣམས་སོ། །

རྒྱས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་ནི། གསེར་དང་། དངུལ། ཟངས། མུ་ཏིག པདྨའི་སྙིང་པོ། ལུང་ཐང་། ཨ་རུ་ར། ནི་བར་ཏ། འོ་སེ་ལ་སོགས་ཕན་ནུས་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ཤིང་འབྲས་དང་། མདོག་སེར་པོ་ཟད་དཀའ་བའི་རིགས་རྣམས་དགོས་པར་གསུངས་སོ། ། དབང་གི་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་ནི། བྱུ་རུ་དང་། པདྨ་རཱ་ག  ཙནྡན་དམར་པོ། ཟངས་མ། སེང་ལྡེང་། མཛོ་མོ་ཤིང་སོགས་ཁ་དོག་དམར་པོའི་རིགས་དང་དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དག་བྱ་དགོས་པར་གསུངས།།

དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་ནི། ལྕགས་དང་། གཡུ། རུ་དྲཱ་ཀྵ། ལུང་ཐང་། མིའི་ཐོད་རུས། དྲེད་མོང་གི་སོ། རྔ་མོང་དང་བོང་བུ་དང་མ་ཧེའི་རུས་པ། ཚེར་ནག་གི་ཤིང་དང་ཐོག་གུ་སོགས་ཁ་དོག་ནག་ཅིང་རྩུབ་པའི་རིགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དག་བསྔགས་སོ།  །

རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ། རྒྱུ་རིགས་བསྡུས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་དང་། ཁ་དོག་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ལྷ་རིགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། རྒྱུ་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ས་རིལ་གྱི་རིགས་ཞི་བའི་ལས། རྡོ་ཡི་རིགས་རྒྱས་པའི་ལས། སྨན་གྱི་རིགས་དབང་གི་ལས། ཐོད་པ་སོགས་རུས་པའི་རིགས་དྲག་པོའི་ལས་ལ་བསྔགས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཁ་དོག་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞི་བ། སེར་པོ་རྒྱས་པ། དམར་པོ་དབང་། ནག་པོ་དྲག་པོའི་ལས། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་ལ་བསྔགས་པར་གསུངས།

ལྷ་རིགས་སོ་སོའི་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། བྱ་རྒྱུད་ལས་རིགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་བོ་དེ་ཙེའི་ཕྲེང་བ། པདྨའི་རིགས་ལ་པདྨའི་སྙིང་བོ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་རུ་དྲཱ་ཀྵའི་ཕྲེང་བ་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་བོ་དེ་ཙེ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་རུ་དྲཱ་ཀྵ། རིན་ཆེན་ནམ་ནོར་བུའི་རིགས་ལ་མུ་ཏིག  པདྨའི་རིགས་ལ་པདྨའི་སྙིང་པོའི་ཕྲེང་བ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །

རྒྱུ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ནི། རབ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས། འབྲིང་ཤིང་གི་འབྲས་བུའི་རིགས། ཐ་མ་ཤིང་དང་ས་རྡོ་དང་སྨན་གྱི་ལྡེ་གུའི་རིགས་ཀྱིས་བཟོ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། “རྒྱུ་ནི་རབ་ལ་རིན་པོ་ཆེ། ། འབྲིང་ནི་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། ། ཐ་མ་ཤིང་དང་ས་རྡོ་དང་། ། སྨན་གྱི་ལྡེ་གུའི་ཕྲེང་བའོ། ། ”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

༤. ཁ་དོག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། གོང་གི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུའི་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཡང་ད་དུང་ཇེ་གསལ་དུ་བཏང་ན། དུང་དང་བྱུར་དཀར། ཤེལ་སོགས་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་རིགས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་ནི་ཞི་བ་དང་། གསེར་དང་སྦུར་ལེན་ནམ་སྤོས་ཤེལ། ཨ་རུའི་སྙིང་པོ་སོགས་ཁ་དོག་སེར་པོའི་རིགས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་ན་རྒྱས་པའི་ལས། བྱུ་རུ་དང་ཟངས། ཙནྡན་སོགས་ཁ་དོག་དམར་པོའི་རིགས་དང་། སྨན་གྱི་ལྡེ་གུ་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་ནི་དབང་གི་ལས། ལྕགས་དང་ཚེར་ནག། ལུང་ཐང་སོགས་མདོག་ནག་རྩུབ་པས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་ནི་དྲག་པོའི་ལས། གཟི་དང་མཆོང་། མདོག་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས། བྷོ་ཏི་ཙིཏྟ། བ་སོ་སོགས་རྒྱུ་བྱས་པའི་རིགས་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་ཕྲེང་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །

༥. ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། “ཆེ་ཆུང་ཚད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ། ཞི་བ་རང་གི་འགྲམ་སོའི་ཚད། ། རྒྱས་པ་ལ་ནི་མཐེའུ་ཆུང་ཙམ།། དབང་ཕྲེང་ནོར་བུའི་ཏོག་དང་མཉམ། ། དྲག་པོའི་ཕྲེང་བ་རྐང་བ་ཡི། ། མཐེབ་ཆེན་ཚད་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ། འོན་ཀྱང་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་དང་། ། ཤིང་འབྲས་རང་རང་ཚད་ཀྱིས་བཟུང་། ། ” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆེད་དུ་བཟོ་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཞི་བའི་ཕྲེང་བའི་ཚད་ནི་མི་རང་རང་གི་གཡས་ཀྱི་འགྲམ་སོའི་སྟེང་འོག་གང་རུང་གི་རྒྱབ་ནས་བརྩིས་པའི་གཉིས་པ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་མཐེའུ་ཆུང་གཡས་དང་། བུད་མེད་ཡིན་ན་གཡོན་གྱི་མཐེའུ་ཆུང་གི་སོར་རྩེའི་ཚད་དང་མཉམ་པ། དབང་ལ་སྐྱེས་པ་རང་གི་ནོར་བུ་འགྲེང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཏོག་གི་ཚད། བུད་མེད་ཡིན་ན་རང་གི་ལག་པ་གཡོན་གྱི་མཐེ་བོང་གི་སེན་རྩེ་ནས་གོང་མཛུབ་ཀྱི་སོར་ཚིགས་དང་པོའི་རི་མོ་དང་ཐུག་པའི་ནང་ངོས་ཀྱི་ཚད། དྲག་པོ་ལ་སྐྱེས་པར་རྐང་པ་གཡས་པའི་མཐེ་བོང་དང་། བུད་མེད་ལ་གཡོན་གྱི་མཐེ་བོང་གི་ཚད་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། གཞན་གྱི་བཟོས་ཟིན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཤིང་འབྲས་བཅས་ནི་རང་རང་གི་ཚད་ཀྱིས་བཟུང་ཆོག་པས་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་དེ་དག་དང་མ་མཐུན་ནའང་འགལ་བ་མེད་པར་ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་དགོངས་འདུས་ཕྲེང་བཤད་ལས་བཤད་དོ། །

༦. གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི།  འདི་ལའང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས། ཕྲེང་བ་སྤྱིའི་གྲངས་ཚད་ལ་སློབ་དཔོན་པདྨའི་དགོངས་འདུས་ཕྲེང་བཤད་ལས། སྤྱི་ལ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་སྔགས་ཀྱང་། ། ཞེས་པ་ལྟར། བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་འཐུས་པར་གསུངས་ཤིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྔགས་སྒྲུབ་པ་ལ་གྲངས་ལྔ་བཅུ། དབང་གི་ལས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ལ་དེའི་ཕྱེད་དེ་ཉེར་ལྔ། ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ལ་བརྒྱ་ཐམ་པ། རྒྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་དྲུག་ཅུ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། ༼ རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ༽ ལས“སྔགས་མཉེས་པ་ལ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པར་དེ་ཡི་ཕྱེད། །ཞི་བ་ལ་ནི་བརྒྱ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱས་ལ་བརྒྱད་ནི་ལྷག་པར་བྱ། །མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་དྲུག་ཅུ་སྟེ། ། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དག་གིས་སྦྱར།།”ཞེས་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ལ་དྲུག་ཅུ་རྐྱང་དགོས་པར་གསུངས་མོད། ༼གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ལས ༽ “ ཞི་ལ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག  རྒྱས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ལྷག་དེ་བཞིན། ། དབང་དགུག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ།། མངོན་སྤྱོད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའོ།། རྡོག་པོ་རྣམས་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྐུ། ། བརྒྱ་ཕྱེད་སྔགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ། ”ཞེས་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་གྲངས་ཚད་ལ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་གསུངས་པ་དང༼བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་༽ ལས “དབང་ལ་གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་ལྟར། །རྟག་ཏུ་རིལ་བུ་ལྔ་བཅུའོ། ། ” ཞེས་དབང་གི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཕྲེང་བའི་ཚད་ལ་ལྔ་བཅུ་དང་། དྲག་པོའི་ཕྲེང་གྲངས་ཀྱི་ཚད་མ་གསུངས་སོ། །

༧.ལྷ་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། འདི་ཡང་རིགས་ཀྱི་རྒྱུའི་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་ཅུང་ཟད་བཤད་ཟིན་ཡང་། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། ༼རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ༽ ལས “སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་བོ་དེ་ཙེ། ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་རུ་ཀྵ། ། ཕྱི་རོལ་ནོར་རིགས་དབང་པོ་སྟེ། ། མུ་ཏིག་ནོར་བུའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། ། པདྨའི་སྙིང་བོའི་ཕྲེང་བ་ནི། །པདྨའི་རིགས་རྣམས་ཀུན་ལ་བསྔགས། ། ”ཞེས་དང་། དགེ་སློང་དབང་ཕྱུག་རིན་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི༼ མཁའ་འགྲོ་མ་རྡོ་རྗེ་གུར་གྱི་ཊཱིཀྐ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མེའི་ལེའུ་དྲུག་པ༽ ལས “བཟླས་པའི་གྲོགས་ཕྲེང་བ་ནི། བསེ་རུ་ནི་རིན་འབྱུང་གི་སྒོམ་ཆེན་པས་བཟུང་། དུང་ནི་རྣམ་སྣང་གི་སྒོམ་ཆེན་པས། རུ་རག་ཤ་ནི་མི་བསྐྱོད་པས། པདྨའི་འབྲུ་ནི་སྣང་མཐས། མུ་ཏིག་ལ་སོགས་ནི་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སོ། །བྱུ་རུ་སོགས་ནི་སྣང་མཐའི་སྒོམ་ཆེན་པས་བཟུང་ངོ། ། ”ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱུད་སྡེ་དག་གི་དགོངས་པ་མི་འདྲ་ཡང་གཙོ་བོ་རྒྱུད་སྡེ་གང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐབས་དེའི་དགོངས་པ་དང་ཆོས་རྒྱུད་རང་རང་གི་བླ་མའི་མན་ངག་དང་བསྟུན་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །

༨. སྤང་བླང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི།  བླང་བྱའི་ཕྲེང་བ་དག་ནི་གོང་ཕྲེང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དེ་དག་སྤང་བྱའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་ན་བླང་བྱ་ཡིན་པས། བསྐྱར་དུ་གླེང་དགོས་མི་འདུག་ལ། སྤང་བྱའི་ཕྲེང་ན༼ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་འདུས་ཕྲེང་བཤད༽ ལས “རྭ་ཕྲེང་མི་བཅིང་བགྲང་མི་བྱ། ། མཚམས་མེད་ལས་བགྱིས་འགྲོ་བ་ཡིས། ། བགྲང་དང་བཅིང་བའི་ཕྲེང་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་གཞན་གྱིས་དོར་ཞིང་སྟོར་བ་ཡི། ། རྙེད་པའི་ཕྲེང་བ་མི་བསྟེན་སྤང་། ། ལྷ་ལ་ཕུལ་དང་རྒྱན་བྱས་ལ། ། དབང་མེད་འཕྲོག་པའི་ཕྲེང་བ་སྤང་།། ཐག་པ་ཆད་དང་གྲངས་མ་ཚང་། ། དུད་འགྲོས་འགོམས་དང་བྱ་བྱིས་ཟོས། ། མེས་འཚིགས་ལ་སོགས་ཉམས་པ་རྣམས། ། སྔགས་ལ་དམ་སེལ་ཞུགས་པས་སྤང་། ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་། ། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་དང་མི་མཐུན་པའི། ། ཕྲེང་བ་གང་ཡིན་མི་བཅང་སྤང་། ། ”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྭ་ཅོའི་ཕྲེང་བ་དང་། རྐང་རུས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དང་། མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱའི་ཕྲེང་བ་དང་། དམ་ཉམས་དང་བཤན་པ་དང་། གདོལ་བ་དང་། གཡུང་པོ་དང་། དམེ་བོ་དང་། ཆོས་བརྒྱུད་དང་བླ་སློབ་ལ་དམ་སེལ་ཞུགས་པ་དང་། ཡུགས་ས་དང་། སྡིག་སྒྲིབ་ཆེན་པོ་ཅན་དང་། རྐུན་མ་ཐག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཆང་བགྲང་མྱོང་བའི་ཕྲེང་བ་དང་། གཞན་གྱིས་དོར་བ་དང་སྟོར་བ་ཐང་ནས་རྙེད་པ་དང་། ལྷ་ལ་ཕུལ་ཟིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱན་ཆ་བྱས་པ་འཕྲོག་པ་དང་། ཐག་པ་ཆད་པ་དང་། གྲངས་ཀ་མི་ཚང་བ་དང་། ཁ་དོག་མི་ལེགས་པ་དང་། ཆེ་ཆུང་མི་སྙོམས་པ་དང་། རུས་པ་དང་ཤིང་ཕྲེང་མཉམ་དུ་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་བསྡེབས་པ་དང་། དུད་འགྲོ་ཁྱི་རྟ་སོགས་ཀྱིས་འགོམ་པ་དང་། བྱ་བྱི་སོགས་ཀྱིས་ཟོས་པ་དང་། མེས་འཚིགས་པ་དང་། གས་ཆག་ཉམས་རལ་དུ་གྱུར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མི་ཚང་བའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྲེང་བ་རྣམས་ནི་དམ་ཚིག་གི་རྟེན་དུ་འཆང་མི་རུང་ལ་བགྲང་ཡང་མི་རུང་བས་སྤང་བྱའི་ཕྲེང་བ་ཡིན་ལ།། གལ་ཏེ་རང་གི་ཕྲེང་བ་ཉམས་གས་སུ་གྱུར་ན། ། “རང་གིས་བཅིང་པའི་ཕྲེང་བ་དེ། ། ཉམས་པ་ལ་སོགས་སྐྱོན་ཞུགས་ན། ། མེ་ཐབ་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ལ་འབུལ། ། ཡང་བ་འབྱུང་ཆུ་ལ་འབུལ། ། ཡང་ན་དམ་ཙིག་གཅིག་ངེས་པའི། ། མཆེད་དང་ལྕམ་ལ་སྦྱིན་ནའང་རུང་། ། རང་གིས་བཅིངས་པར་མི་བྱའོ། ། ”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྦྱིན་བསྲེག་བྱེད་པའམ་ཆུ་ལ་དོར་བ་དང་། ཡང་ན་དམ་ཚིག་གཅིག་པའི་མཆེད་གྲོགས་ལ་སྦྱིན་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །

ཕྲེང་བའི་གྲངས་ཚད་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རོལ་བའི་དགའ་སྟོན་ལས། གཉིས་པ་གྲངས་ནི། ཁ་སྦྱོར་ལས། སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། །དབང་ལ་དེ་ཡི་ཕྱེད་ཉིད་དོ། །བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ནི་ཞི་བ་ལ། །དེ་བཞིན་རྒྱས་ལ་ལྷག་པར་བརྒྱད། །མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་དྲུག་བཅུ་ཉིད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ལས་ལ་སྦྱར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཞན་རྣམས་ལས་ཀྱང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རྗེས་དཀར་ཨོ་རྒྱན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། ལྔ་པ་ཕྲེང་བའི་གྲངས་ཚད་ལ་ནི། གྲངས་ཀྱི་ཚད་དང་། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྔགས་སྒྲུབ་པས་ཕྲེང་བའི་གྲངས་ཀ་ལྔ་བཅུ་དང་། དབང་གི་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་གྲངས་ལ་དེའི་ཕྱེད་དེ་ཉེར་ལྔ་དང་། ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་གྲངས་ལ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དང་། རྒྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། སྔགས་མཉེས་པ་ལ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པར་དེ་ཡི་ཕྱེད། །ཞི་བ་ལ་ནི་བརྒྱ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱས་ལ་བརྒྱད་ནི་ལྷག་པར་བྱ། །མངོན་སྤྱོད་ལ་ནི་དྲུག་ཅུ་སྟེ། །ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་སྦྱར། །ཞེས་དང་། སཾ་པུ་ཊ་དང་། གདན་བཞི་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ལས། ཞི་བ་ལ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག །རྒྱས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ལྷག་དེ་བཞིན། །དབང་དགུག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །མངོན་སྤྱོད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །རྡོག་པོ་རྣམས་ནི་སྔགས་ཀྱིས་སྐུ། །བརྒྱ་ཕྱེད་སྔགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་ལས་ནི། ཞི་ལ་རིལ་བུ་བརྒྱ་བ་སྟེ། །རིལ་བུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་ནི། །རྒྱས་པའི་ལས་ལ་རབ་བསྔགས་ཏེ། །ཞེས་ཞི་རྒྱས་གཉིས་ལ་གོང་དུ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་རྒྱུད་དག་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཤིང་། དབང་ལ་གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་ལྟར། རྟག་ཏུ་རིལ་བུ་ལྔ་བཅུའོ། །ཞེས་དང་། དྲག་པོའི་ཕྲེང་གྲངས་མ་གསུངས་སོ། །གཤེད་དམར་ལས་དྲངས་མ་ཐག་པ་ལྟར་དྲག་པོ་ལ་རེ་བཞི་དགོས་པར་བཤད་པ་དག་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། ཕྲེང་བ་སྤྱིའི་གྲངས་ཚད་ལ་གོང་དུ་དཔུང་བཟང་གི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། སྤྱི་ལ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བསྔགས་ཀྱང་། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །

གཉིས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ལ་ཞི་བ་ལ་རང་གི་འགྲམ་སོ་ཙམ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་མཐེའུ་ཆུང་གི་རྩེ་མོ་ཙམ་དང་། དབང་ལ་ནོར་བུའི་ཏོག་ཙམ་དང་། དྲག་པོ་ལ་རྐང་པའི་མཐེབ་ཆེན་གྱི་ཚད་ཙམ་དགོས་པར་བཤད་དེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། ཆེ་ཆུང་ཚད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཞི་བ་རང་གི་འགྲམ་སོའི་ཚད། །རྒྱས་པ་ལ་ནི་མཐེའུ་ཆུང་ཙམ། །དབང་ཕྲེང་ནོར་བུའི་ཏོག་དང་མཉམ། །དྲག་པོའི་ཕྲེང་བ་རྐང་བ་ཡི། །མཐེབ་ཆེན་ཚད་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་བཟོས་པའི་ཕྲེང་བ་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུའི་རིགས་ཁ་ཅིག་དང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚད་དེ་ལྟར་འོང་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་དེ་བཟོས་པའི་ཕྲེང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚད་ཡིན་པར་པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས་གསུངས་སོ། །

ཕྲེང་བའི་མདོ་འཛིན་ལ་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། དྲུག་པ་མདོ་འཛིན་ནི། ཞི་ཕྲེང་ལ་ཟླུམ་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན་དང་། རྒྱས་ཕྲེང་ལ་རྒྱ་མདུད་ཅན་ནམ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རིས་ཅན་སེར་པོ་དང་། དབང་ལ་ཟླ་གམ་དང་། ལེབ་ལེབ་དང་ནར་མོ་གང་རུང་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཅན་དང་། དྲག་པོ་ལ་ཟུར་གསུམ་སེན་རིས་ཅན་དང་། བུག་པ་ཚག་ཚག་ཅན་དང་།ཟུར་མང་པོ་ཅན་རྩུབ་ཅིང་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཅན་གྱི་རིགས་དང་། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་མདོ་འཛིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་རི་མོ་དཀར་དམར་སྔོན་པོས་སྤྲས་པ་ཅན་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། ཕྲེང་བའི་མདོ་འཛིན་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཞི་བ་དཀར་ཞིང་ཟླུམ་ལ་འགྲིལ། །རྒྱས་པ་སེར་པོ་རྒྱ་མདུད་ཅན། །ཡང་ན་ལྕམ་གཞོག་མཆོད་རྟེན་རིས། །དབང་ལ་ཁ་དོག་དམར་པོ་དང་། །དབྱིབས་ནི་ལེབ་ལ་ཟླ་གམ་དང་། །ནར་མོ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ། །དྲག་པོ་ཁ་དོག་ནག་པོའི་ཆ། །དབྱིབས་ནི་ཟུར་གསུམ་སེན་ཐག་རིས། །ཟུར་ཅན་བུག་པ་ཚག་ཚག་རིས། །མདོར་ན་རྩུབ་ལ་རྣོ་བའོ། །སྣ་ཚོགས་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ། །མདོ་འཛིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱ། །དཀར་དམར་སྔོན་པོའི་རིགས་ཀྱིས་སྤྲས། །དེ་སོགས་ཚུལ་མཐུན་རིགས་པས་དཔྱད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

ཕྲེང་བའི་རྒྱུན་སྐུད་ལ་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། བཞི་བ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུན་སྐུད་ནི། གསེར་གྱི་སྐུད་པའམ་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་དད་པ་དང་བློ་གྲོས་ལྡན་ཞིང་ངག་འཇམ་པས་བཀལ་བའི་རས་བལ་ཀྱི་སྐུད་པ་ལ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། གསེར་གྱི་སྐུད་པས་བརྒྱུ་བར་བྱ། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་དགེ་བ་ཡིན། །ཡང་ན་རས་བལ་སྐུད་པ་ནི། །བུ་མོ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་དང་། །བློ་གྲོས་ལྡན་ཞིང་ངག་འཇམ་སྨྲ། །དེ་ཡིས་བཀལ་བའི་སྐུད་པས་བརྒྱུ། །སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། གདན་བཞི་ལས། གཟུགས་རྫོགས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་། །གཙང་ཞིང་དད་ལྡན་སྙན་པར་སྨྲ། །དེ་ཡིས་བཀལ་བའི་བགྲང་ཕྲེང་གིས། །གྲོལ་བའི་དངོས་གྲུབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་ལས། དགེ་བའི་ལས་ལ་གཞོན་ནུ་མས། །བཀལ་བའི་སྲད་བུས་བརྒྱུ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཞི་བའི་ཕྲེང་བ་ལ་བལ་སྐུད་དཀར་པོ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་རས་སྐུད་སེར་པོ་དང་། དབང་ལ་དར་སྐུད་དམར་པོ་དང་། དྲག་པོ་ལ་མི་གྲིར་ཤི་བའི་རྒྱུས་པའམ་རྒྱུས་ཆེན་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། པགས་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་བུ་དགུ་སྒྲིལ་དང་། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་ཚོན་སྐུད་སྣ་ལྔ་བསྒྲིལ་བའི་སྲད་བུ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། ཞི་བ་བལ་སྐུད་དཀར་པོ་ལ། །རྒྱས་པར་རས་སྐུད་སེར་པོ་བསྒྲིལ། །དབང་ཕྲེང་དར་སྐུད་དམར་པོ་བསྒྲིལ། །དྲག་པོའི་ཕྲེང་ཐག་གྲི་རྒྱུས་སམ། །ཡང་ན་རྒྱུས་ཆེན་སྒྲིལ་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་མ་པགས་པའི་རིགས། །རྒྱུན་བུ་དྲས་པའི་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲིལ། །སྣ་ཚོགས་ལས་ཀྱི་ཕྲེང་ཐག་ནི། །ཚོན་སྐུད་ལྔ་བསྒྲིལ་སྲད་བུ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཕུར་པ་གསང་རྒྱུད་ལས། བ་སུ་ཏའམ་རྒྱུས་ཆེན་ལ། །དགུ་སྒྲིལ་དག་ཏུ་བྱས་ནས་ནི། །བརྒྱུས་པའི་མདོ་ལ་བསྙེན་ཕུར་གདགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མནན་པ་དང་བསྐྲད་པའི་ལས་སྔགས་བཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཕྲེང་ཐག་དེ་བོང་བུ་དང་རྔ་མོང་གི་སྤུ་ལ་བྱ་རོག་གམ་ཁྭ་ཏའི་སྒྲོ་བསྲེས་པའི་སྲད་བུ་དང་། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་སྡང་བའི་ལས་ལ་རྟ་དང་མ་ཧེའི་སྤུའི་སྲད་བུ་དང་། གསོད་པ་དང་གནོན་པ་དང་དབྱེ་བའི་ལས་སོགས་དྲག་ལས་སྤྱི་ལ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྲ་ལ་ཁྱི་སྤུ་བསྲེས་པའི་སྐུད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་ལས། བོང་བུ་རྔ་མོའི་སྤུ་དང་ནི། །ཁྭ་ཡི་སྒྲོ་ནི་བསྲེས་བྱས་ལ། །མནན་དང་བསྐྲད་པའི་ལས་ལ་ནི། །དེ་ཡི་སྲད་བུས་བརྒྱུ་བར་བྱ། །རྟ་དང་མ་ཧེའི་སྤུ་ཡིས་ནི། རྣམ་པར་སྡང་ལ་སྲད་བུ་བྱ། དུར་ཁྲོད་སྐྲ་ཡིས་སྲད་བུ་དང་། ཁྱི་ཡི་སྤུ་ནི་བསྲེ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡི་སྲད་བུ་དྲག་པོ་ཡི། ལས་ལ་བསྔགས་ཕྱིར་སྦྱང་བར་བྱ། ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། བསྐྲད་ལ་བྱ་རོག་སྤུ་དང་ནི། །བོང་བུ་རྔ་མོའི་སྤུ་ལས་བྱ། །རྟ་དང་མ་ཧེའི་སྤུ་ཡིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྡང་བའི་སྐུད་པ་བྱ། །དུར་ཁྲོད་སྐྲ་ཡིས་སྐུད་པ་དང་། །ཁྱི་ཡི་སྤུ་དང་བསྲེས་ཏེ་བཀལ། །དྲག་པོའི་ལས་ལ་ཁྱད་པར་དུ། ། མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཁྲག་འཐུང་མངོན་འབྱུང་ལས། བྱ་རོག་སྒྲོ་ཡིས་བསྐྲད་པ་ཉིད། ། བོང་བུ་ཡིས་ནི་སྡང་པའོ། །ཁྱི་དང་རྟ་ཡི་ཕྲེང་བ་ལ། །སྒྲུབ་པོས་མེ་ཏོག་གིས་ནི་མཆོད། །རོ་ཡི་སྐྲ་ཡི་སྐུད་པ་དང་།  །བོང་བུའི་སྤུད་དང་ཡང་དག་ལྡན། །སྐུད་པ་འདི་ཡིས་སྡང་བ་དང་། །ཁྱི་ཡི་སྤུ་ནི་བསྲེས་པས་ནི། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ལས་བསྐྲད་པ་སོགས་ལ་གོང་མ་དག་དང་མི་མཐུན་པར་ནང་ཕན་ཚུན་དཀྲུགས་པར་བྱས་མོད་དགོངས་པ་གཅིག་སྙམ། འགྱུར་མ་ལེགས་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད། ཕྲེང་ཐག་དེ་དག་ཧ་ཅང་སྦོམ་ཆེས་པ་དང་ཕྲ་ཆེས་པས་རིམ་བཞིན་བགྲང་དཀའ་བ་དང་ཚད་མི་ཟིན། ཡངས་ཆེས་པས་ལས་ལ་བར་ཆད་འཇུག་ཅིང་དོག་ཆེས་པས་ལས་མི་འགྲུབ། ཕྲེང་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་ན་ལྷ་འགྱངས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་གཡེལ། ཧ་ཅང་ཐུང་ན་སྒྲུབ་པ་པོའི་ཚེ་ལ་གནོད། ཕྲེང་ཐག་ཆད་དེ་མདུད་པ་བརྒྱབས་པའམ་མ་ཆད་པར་མདུད་པ་ཆགས་པ་དང་ཕྲ་སྦོམ་མི་སྙོམས་པ་ལས་གོད་ཁ་འབྱུང་བས་དེ་དག་གི་སྐྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞིག་དགོས་ལ་དེའི་ཤེས་བྱེད་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨའི་དགོངས་འདུས་ཕྲེང་བཤད་ལས། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཕྲེང་བ་ཡི། །མིག་དང་བསྟུན་ལ་རན་པར་བྱ། ། ཡངས་པ་མ་ཡིན་དོག་པ་མིན། །རིང་བ་མ་ཡིན་ཐུང་བ་མིན། །ཧ་ཅང་དོག་པ་ལས་མི་འགྲུབ། །ཡངས་ན་གསེབ་འཚང་བར་ཆད་འཇུག །རིང་ན་ལྷ་འགྱང་སྒྲུབ་པ་གཡེལ། །ཧ་ཅང་ཐུང་ན་ཚེ་ལ་གཟན། །མདུད་པ་ཅན་དང་མདུད་པ་ཆགས། །ཕྲ་སྦོམ་མ་སྙོམས་གོད་ཁ་འབྱུང་། །དེ་སོགས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱུང་བ་སོགས་ཏེ། དེར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

ཕྲེང་བ་འཆང་ཚུལ་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེས་རྣལ་འབྱོར་རོལ་བའི་དགའ་སྟོན་དུ།  དྲུག་པ་ཇི་ལྟར་འདྲེན་པའི་ཚུལ་ནི། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཞི་བ་ལ་ནི་མཛུབ་མོར་བཞག །རྒྱས་ལ་གུང་མོར་དགལ་བར་བྱ། །དབང་དུ་བྱ་བ་སྲིན་ལག་གསུངས། །ཐ་མ་ལ་ནི་མངོན་སྤྱོད་བྱ། །མཐེ་བོང་ལྕགས་ཀྱུ་བྱས་ནས་ནི། །ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགུག་པར་བསམས། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྔགས་བཟླས་ན། །འགྲུབ་འགྱུར་འདིར་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ཉིད་ལས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཀུན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་ན་རིང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགྲེལ་པར། ལག་པ་རྡོ་རྗེ་པདྨར་བསྒོམས་པ་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམས་ནས། ལག་པ་གཡས་པ་བགྲེང་བ་དང་ལྷའི་སྐུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་དེ་ཉིད་ཡོད་ན་འགྲུབ་ཀྱི། གཞན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ། ། མཐེ་བོང་ལྕགས་ཀྱུ་དང་དེས་ལྷ་འགུགས་པའི་དམིགས་པས་ཕྲེང་བ་དབབ་པ་ནི་ཁ་སྦྱོར་དང་གདན་བཞི་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཨོ་རྒྱན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། འཆང་ཚུལ་ལ་ནི། འཆང་ཚུལ་དང་བགྲང་ཚུལ་གཉིས་ལས།

དང་པོ་ནི། ཕྲེང་བ་དེ་འཆང་བའི་ཚུལ་ལམ་ཕྲེང་བ་འཆང་བའི་དམ་ཚིག་ནི་ཕྲེང་བ་གཞན་ལ་མི་སྟོན་པར་གསང་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དྲོད་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ། གཞན་ལག་ཏུ་མི་འཇོག །ཁྱད་པར་དུ་རང་དང་དམ་ཚིག་མི་གཅིག་པ་དང་། དམ་ཉམས་དང་གྲིབ་ཅན་སྡིག་ཅན་གྱི་ལག་ཏུ་མི་འཇོག །དུས་མིན་ལག་སྟོང་དུ་མི་འདྲེན། མོ་རྩིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མི་བཀོལ། རབ་གནས་མེད་པར་མི་འཆང་། ཕྲེང་བ་དེ་ས་སྒྲེ་བོར་མི་འཇོག །ཁྱི་སོགས་ལ་རྡེག་བྱེད་མི་བྱ། གཞན་ལ་མི་སྦྱིན། གོང་བཤད་སྤང་བྱའི་ཕྲེང་བ་དག་མི་འཆང་། ཕྲེང་ཐག་ཆད་ན་ཞག་མ་ལོན་པར་བྱས་ཏེ་བརྗེ།  ཕྲེང་བ་རླན་དང་གྲིབ་ལ་འཛེམ། གསང་བའི་ཕྲེང་བ་སྒྲུབ་པ་དང་ལས་སྦྱོར་གྱི་དུས་མ་གཏོགས་གོས་དང་ལུས་ཀྱི་བར་རམ་གོང་ཁུག་སོགས་སུ་སྦ། རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ཕྲེང་བ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ན་རློམ་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་ཕྲེང་བ་མཐོང་ན་བརྙས་བཅོས་བྱེད་པས་མི་འཆང་བའམ་ཀུན་ལ་མི་སྟོན་པར་སྦ་དགོས་པ་དང་། བླ་མས་གནང་བའི་ཕྲེང་བ་མི་བགྲང་པར་རྟེན་དུ་འཆང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། གཡར་དམ་ཉིད་དུ་འཆང་བ་ཡི། །ཕྲེང་བ་གཞན་ལ་མི་བསྟན་ཅིང་། །ལུས་ཀྱི་དྲོད་དང་མ་བྲལ་ན། །གང་བསྒྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་གྱུར། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་ལག་མི་འགྲིམ། །ཁྱད་པར་དམ་ཉམས་གྲིབ་ཅན་དང་། །རང་དང་དམ་ཚིག་མི་གཅིག་པའི། །མི་ཡི་ལག་ཏུ་མི་འགྲིམ་གཅེས། །བཟླས་པ་བྱེད་དུས་འདྲེན་པ་ལས། །དུས་མིན་ལག་ལ་སྟོང་འདྲེན་མིན། །མོ་རྩིས་སླད་དུ་བཤར་མི་བྱ། ། རབ་གནས་མི་ལྡན་ཕྲེང་བ་དེ། །ནམ་ཡང་འཆང་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །རབ་གནས་ལྡན་པའི་ཕྲེང་བ་དེ། །ལས་གཞན་མི་བྱ་གསང་བར་བྱ། །ས་ལ་མི་བཞག་ཡལ་མི་དོར།  །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཕྲེང་བ་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པར་ཉམས་གས་སུ་གྱུར་ན་སྦྱིན་བསྲེག་བྱེད་པའམ་ཆུ་ལ་དོར། ཡང་ན་དམ་ཚིག་གཅིག་པའི་མཆེད་གྲོགས་ལ་སྦྱིན་རུང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་གིས་བཅངས་པའི་ཕྲེང་བ་དེ། །ཉམས་པ་ལ་སོགས་སྐྱོན་ཞུགས་ན། །མེ་ཐབ་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ལ་འབུལ། །ཡང་ན་འབྱུང་བ་ཆུ་ལ་འབུལ། །ཡང་ན་དམ་ཚིག་གཅིག་ངེས་པའི། མཆེད་དང་ལྕམ་ལ་སྦྱིནའང་རུང་། །རང་གིས་བཅང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གཉིས་པ་ཕྲེང་བ་འདྲེན་ཚུལ་ནི། རབ་གནས་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་དེ་ཞི་བའི་སྔགས་ལ་མཛུབ་མོའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་སྙིང་གའི་ཐད་དུ་གཟུང་ནས་འདྲེན་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱས་པའི་ལས་སྔགས་ལ་གུང་མོའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་ལྟེ་བའི་ཐད་དུ་གཟུང་ནས་འདྲེན་པ་དང་། དབང་ལ་སྲིན་ལག་གི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་གསང་བའི་ཐད་དུ་གཟུང་ནས་འདྲེན་པ་དང་། དྲག་པོའི་ལས་སྔགས་ལ་མཐེའུ་ཆུང་གི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་རྐང་པ་སྐྱིལ་དྲུང་བསྣོལ་བའི་པུས་མོའི་ཐད་དུ་བཟུང་ནས་འདྲེན་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ལ་གང་བདེར་བྱ་བ་དང་། མཐེ་བོང་རྡོ་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་ལྷ་རྣམས་དབང་དུ་འགུགས་པའི་བསམ་པས་ཕྲེང་རྡོག་རེ་རེ་ནང་འདྲེན་གྱིས་ལྕགས་ཀྱུས་འགུག་པའི་ཚུལ་ཏུ་བགྲང་བའམ་འདྲེན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཆེན་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཞི་བ་ལ་ནི་མཛུབ་མོར་བཞག །རྒྱས་ལ་གུང་མོར་དགལ་བར་བྱ། །དབང་དུ་བྱ་བ་སྲིན་ལག་གསུངས། །མཐའ་མ་ལ་ནི་མངོན་སྤྱོད་དང་། ། མཐེ་བོང་ལྕགས་ཀྱུར་བྱས་ནས་ནི། །ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགུགས་པར་བསམ། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་བཞག་སྔགས་བཟླས་ན། །འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང་། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་དང་སཾ་པུ་ཊ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་སོགས་ལས་གསུངས་པ་དང་། གཤེད་དམར་ལས་ཀྱང་། མཛུབ་མོའི་སྟེང་ནས་ཞི་བ་ལ། །གུང་མོ་ལ་ནི་རྒྱས་པའོ། །དབང་དགུག་དག་ལ་མིང་མེད་ལས། །ཆད་པས་བཅད་ལ་མཐེའུ་ཆུང་ལས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྙིང་ག་སོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་བགྲང་བའི་ཁུངས་ནི། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། ཞི་བ་ལ་ནི་སྙིང་ཁར་བགྲང་། །རྒྱས་པ་ལྟེ་བའི་ཐད་དུ་སྟེ། །དབང་ལ་ཕྲེང་བ་གསང་གནས་ཐད། །འགུག་པའི་འདུན་པས་བགྲང་བར་བྱ། །དྲག་པོ་སྐྱིལ་དྲུང་བསྣོལ་མཚམས་སུ། །པུས་མོའི་སྟེང་དུ་བགྲང་བར་བྱ། །སྣ་ཚོགས་ལས་ལ་གང་བདེར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དག་གོ །ཡོ་གའི་ལུགས་ལ་རིགས་ལྔའི་སྒྲུབ་པ་སོ་སོར་ཕྲེང་བ་འདྲེན་ཚུལ་སོ་སོར་བཤད་དེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བསྒྲུབ་པའི་བཟླས་པ་མཛུབ་མོའི་བགྲང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་རིགས་ལ་གུང་མོས་དང་། རིན་ཆེན་རིགས་ལ་སྲིན་ལག་དང་། པདྨའི་རིགས་ལ་མཐེའུ་ཆུང་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོར་མོ་ཀུན་གྱིས་བགྲང་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། ཡོ་ག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལས། ཕྲེང་བ་སངས་རྒྱས་ལ་མཛུབ་བཅས། །གུང་མོས་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེས། །སྲིན་ལག་སྟེང་དུ་རིན་ཆེན་སྐྱེས། །མཐེའུ་ཆུང་གིས་ནི་པད་ཁ་ཕྱེ། །ལས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་ལས་བྱེད་པ། ། སོར་མོ་ཀུན་གྱིས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །བགྲང་ཚུལ་སྤྱི་ནི་ལག་པ་གཡས་པ་ཡ་གཅིག་གིས་མི་འདྲེན་པར་ལག་པ་གཡོན་པས་འདྲེན་པའམ་ཡང་ན་ལག་པ་གཉིས་ཀས་འདྲེན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔུང་བཟང་ལས། དེ་དག་ལས་ནི་བགྲང་ཕྲེང་གཅིག་བླངས་ཏེ། །དེ་ནི་ལག་པ་གཡས་པས་བཟུང་བའམ། །ལག་པ་གཡོན་པས་བསྒྲིམ་ཏེ་མི་འཁྲུལ་བཟུང་། །ཚར་རེ་ཕྱིན་ཅིང་ནོར་བུ་རེ་རེ་ནས། །སྔགས་པ་ཡིས་ནི་རིམ་བཞིན་དྲང་བར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །

དེ་ཡང་ཕྲེང་བ་ལ་རབ་གནས་བྱ་དགོས་ཤིང་། རབ་གནས་མ་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་ལ་རབ་གནས་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་ནི། ཕྲེང་བ་དེ་ལག་པ་གཡོན་པའི་མཐིལ་དུ་འཁྱིལ་ལེར་བཞག་ནས་མདོ་འཛིན་སྟེང་དུ་འོང་བར་བྱ། རང་ཉིད་ལྷའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ངང་ནས་བསང་སྦྱང་བྱ་ཞིང་། ཕྲེང་བའི་རྒྱུན་ཐག་གམ་ཕྲེང་ཐག་གི་སྐུད་པ་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྲེང་རྡོག་རྣམས་དགྲ་བཅོམ། མདོ་འཛིན་གྱི་སྟེང་མ་ཏོག་དེ་ཉིད་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་རུ་མོས་པའི་དག་པ་དང་། འོག་མ་མདོ་འཛིན་ནི་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུར་བརྙེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་དག་པ་དྲན་པར་བྱ་བའམ། ཡང་ན། མདོ་འཛིན་རང་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་གཙོ་བོ་དང་ཕྲེང་རྡོག་རྣམས་འཁོར་དུ་མོས་ནས་ལག་པ་གཡས་པའི་ཨ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ལག་པ་གཡོན་པའི་ཧཱཾ་དཀར་པོ་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ། ལག་པ་གཡས་པའི་སོར་མོ་ལྔ་རྡོ་རྗེ་དང་། གཡོན་པའི་སོར་མོ་ལྔ་པདྨའི་འདབ་མ་རུ་མོས་ཤིང་པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་ཁ་སྦྱར་བའི་བར་དུ་ཕྲེང་བ་བཞག་སྟེ་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་སྟོང་བ་གཉིས་ཡ་མ་བྲལ་བར་དྲན་པར་བྱས་ནས་ཕྲེང་བ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་།  ཡང་ན། བསྙེན་པ་གང་ཡིན་གྱི་བསྒོམ་བྱའི་ལྷ་དག་ཡིད་ལ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་འགུག་གཞུག་དང་། ལྷ་སྔགས་དང་རྟེན་སྙིང་། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སོགས་བཟླས་ཏེ་ལག་གཡས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་འཐོར། ༀ་རུ་ཙི་པྲ་མརྟའི་སྔགས་ལ་ཨབྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ་སྦྱར་ནས་ཕྲེང་བ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ལ་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཁ་དོག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་ཅན་འཆར་བཞིན་དུ་བབས་ནས་ཕྲེང་བའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འཐིམས་ཏེ་གཉིས་མེད་དུ་གྱུར། དེ་ཡང་འོད་དུ་ཞུ་ནས་ཕྲེང་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་བར་བསྒོམ། བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྗོད། དེ་ནས་འབྲུ་གསུམ་སྟེ་ༀ་ཨཿ་ཧཱུཾ་གསུམ་བརྒྱ་རྩ་དང་ཕྲེང་སྔགས་དང་། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་དང་རྟེན་སྙིང་རྣམས་ཚར་ཉེར་གཅིག་གམ་ཅི་ནུས་བཟླས་མཐར་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྙེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །

ཡང་ན། འཁོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་སེམས་འཕྲེང་བའི་ཞེན་པ་བཅད་ནས་ཐར་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡིད་དངོས་སུ་འཕྲེང་བར་བྱེད་པའི་བསམ་པས་ཕྲེང་བ་ཆབ་སྤོས་ཁྲུས་གཙང་གིས་དག་ཅིང་གཙང་བར་མཛད། གནས་གཙང་དུ་གདན་ཕྱིང་བ་དཀར་པོའམ་རས་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་འབྲུ་རིགས་སྤུངས་ནས་དྲི་བཟང་བྱུགས་ཏེ་བཞག་དེའི་མདུན་དུ་མཆོད་པའི་རྫས་སྣ་ཚོགས་གཡོ་མེད་པར་བཤམས་ཏེ། རང་རང་གི་ཡི་དམ་གྱི་མཚམས་བཅད་དང་བགེགས་བསྐྲད་བྱ་བ། དབྱིངས་ནས་བཞུགས་པའི་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་སྤྱན་དྲངས་ནས་མཆོད་པའི་ཚོགས་རྣམས་འབུལ་བ་དགྱེས་བཞེས་མཛད་པར་བསམ་སྟེ། རབ་གནས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ༀ་རུ་ཙི་པྲ་མར་ཏ་ན་ཡེ་རཏྞམ་ཎི་དྷ་ར་ཛྙཱན་དེ་ཝ་བྷི་ཥིཉྩ་ཧཱུཾ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་བ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྙིང་བོ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་དང་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅི་ནུས་བགྲང་། བསྔོ་སྨོན་རྒྱས་གདབ་བྱས་མཐར་ད་གཟོད་བགྲང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །

ཕྲེང་བའི་དགོས་ཆེད་ལ་རྗེས་དཀར་ཨོ་རྒྱན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། དགོས་ཆེད་ནི། ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་ཕྱག་རྟགས་མི་བརྗེད་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ལ་འཕྲེང་བ་དང་། ནུས་མཐུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་རྟེན་དུ་རུང་བ་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བདེ་སྡུག་རོ་སྙོམས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བའི་གནད་གྲངས་ཟིན་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རྫས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྫས་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་འགྲུབ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྲེང་བའི་དགོས་ཆེད་ཡིན་ཏེ། པདྨའི་ཕྲེང་བཤད་ལས། སྤྱིར་ནི་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཡི་ཕྱག་རྟགས་དང་། །མི་བརྗེད་གཟུངས་ཀྱིས་འཛིན་ཕྱིར་དང་། །གཉེན་པོ་ཕྲེང་ལ་བཤར་སླད་དང་། །ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་ནུས་མཐུ་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །དམ་ཚིག་ཡི་དམ་བསྔོ་ཕྱིར་དང་། །བདག་ལ་ལྷ་ཡི་སྡང་འཛིན་དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་མི་ཟད་སྤེལ་ཕྱིར་དང་། །མཛའ་གཉེན་དགོངས་པ་གསོ་ཕྱིར་དང་། །ཞི་དང་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ལས་རྣམས་མ་ལུས་སྒྲུབ་ཕྱིར་དང་། །འཁོར་ལོ་རྣམ་གསུམ་བསྐོར་ཕྱིར་སོགས། །སྤྱི་ཡི་དགོས་ཆེད་བསམ་མི་ཁྱབ། །བྱེ་བྲག་སྔགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་འཛིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །

རྒྱ་གར་བགྲང་ཕྲེང་གི་ཕན་ཡོན་ལ་སྔགས་ཆས་རྣམ་བཤད་ལས། ཕན་ཡོན་ནི་གོང་དུ་ཕན་ཡོན་ཅི་རིགས་ལུང་འདྲེན་དག་གི་ཞར་ལ་སོང་མོད་འདིར་ཕྲེང་བ་འཆང་པ་པོ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་ཕྱིར་ལོགས་སུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་འཆད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྲེང་བ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དང་དམ་ཚིག་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ་འཆང་ན་ནི་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་རབ་འབྱམས་སྤྱི་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་། གང་བསྒྲུབ་ཀྱི་ལྷ་འགྲུབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ།

དཔལ་ཡང་དག་སྦྱོར་བ་སཾ་པུ་ཊའི་རྒྱུད་ལས། ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་མཚན་ཉིད་ནི། །ཡང་དག་ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ཉོན། ། གང་གི་ཡང་དག་ཆོ་ག་ཡིས། །འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། བགྲང་ཕྲེང་ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་དུ། །རབ་ཏུ་བཤད་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཉོན། །ཡང་དག་ཆོ་ག་གང་གིས་ནི། །འདི་ནི་འགྲུབ་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང་། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་ལས། ཡང་དག་ཆོ་ག་གང་གིས་འདིར། །འགྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡི། ། བཟླས་པའི་ཕྲེང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཞེས་དང་། གདན་བཞི་ལས། ཡང་དག་ཆོ་ག་གང་གིས་ནི། །འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་བོ་སོགས་ས་དབང་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དང་། འབྱུང་པོ་གདུག་པ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱེད་པ་དང་། གསེར་དངུལ་སོགས་ཟང་ཟིང་གི་སྒྱུ་མའི་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་གྱིས་ཕྱུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མཛེས་ཤིང་རྒ་བ་མེད་པ་དང་། གདོན་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཁའ་འགྲོ་འདུ་ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སོགས་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྲག་འཐུང་མངོན་འབྱུང་གི་རྒྱུད་ལས། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་། །ས་ཡི་དབང་པོར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །འབྱུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དབང་དུ་བྱེད། །ནོར་རྣམས་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང་། ཚེ་རིང་ནད་མེད་འཕེལ་བ་ཡིན། །དབང་དུ་བྱེད་དང་ཞི་འདོད་དང་། །ནོར་འཕེལ་བ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བྱི་རུ་ཡིས་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བས་མཛེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། གཤེད་དམར་ལས། དུང་གིས་བུ་ནི་འཚོ་བ་ལ། །ནད་མེད་པ་ལ་མུ་མེན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྲེང་བ་རིགས་སོ་སོའི་ཕན་ཡོན་མི་འདྲ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དོ། །བཟླ་བྱའི་སྔགས་བྱེ་བ་ཉིས་འགྱུར་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་ཁྱད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་ནི་ཡོ་ག་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། ལྕགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། །ཟངས་ཀྱི་ཡང་ནི་བཞི་འགྱུར་རོ། །རུ་དྲྰཀྵ་ཡི་བྱེ་བ་གཉིས། །མུ་ཏིག་གི་ནི་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་སྟོང་འགྱུར་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། །དངུལ་གྱི་འབུམ་དུ་འགྱུར་པ་ཡིན། །པདྨའི་བྱེ་བ་བརྒྱ་འགྱུར་བརྗོད། །བོ་དེ་ཙེ་ཡི་གྲངས་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་གྲངས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཕན་ཡོན་བགྲང་ཕྲེང་སོ་སོར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་དུ་མ་ལས་བསྟན་པའི་ཨོཾ་པ་དེ་མ་ཧཱ་པ་དེ་ཛྙཱ་ན་སརྦ་བུདྔྷ་མ་ཧཱ་བྷཱ་བེ། ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ། ཧོ་ཧོ་ཧོ། ཨཱཿ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པའི་དེ་ཉིད་གསལ་བའི་སྔགས་འདིས་ཕྲེང་བ་སྦྱངས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ན་ཕྲེང་བ་དེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང་། ཞི་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རབ་འབྱམས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཏིང་འཛིན་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་བྱའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དག་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། གདན་བཞི་ལས། སྔགས་འདི་ཡིས་ནི་སྦྱང་བྱས་ན། །བགྲང་ཕྲེང་གི་ནི་ལྷ་རྣམས་འགྲུབ། །ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་དང་། སཾ་པུ་ཊ་ལས། སྔགས་ཀྱིས་ཕྲེང་བ་སྦྱངས་ནས་ནི། །གང་འདོད་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ལས་སྔགས་དེ་ལ། ཨོཾ་པ་དེ་པ་དེ། མ་ཧཱ་ཛྙཱ་ནཾ། སརྦ་བུདྔྷ་མ་ཧཾ་བྷཱ་བེ་ཏ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཧཱུཾ། ཧོ་ཧོ་ཧོ་ཨ་ཁཾ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་གོང་དང་ཅུང་མི་མཐུན་པར་བྱུང་བས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱ་ལ། བདག་ལ་སྔགས་དོན་ལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་ངོ་། ། ཕྲེང་བའི་དེ་ཉིད་གསལ་བ་མེད་ན་ལྷ་དང་ལས་མི་འགྲུབ་ཅིང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རིང་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་དམིགས་འབྱུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། དེ་ཉིད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཉིད་མེད་པའི་སྔགས་བཟླས་དང་། །དེ་ཉིད་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་དྲིལ། །ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཉིད་མེད་འབྱུང་བ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་གྲུབ་པ་མེད། ། ཅེས་དང་། མི་གསལ་བ་ནི་རིང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། སཾ་པུ་ཊ་ལས། ཀུན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་ན་རིང་། །ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ། །དེ་ཉིད་མེད་པའི་སྔགས་ཟློས་དང་། །ཞེས་གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་པ་ལྟར་གྱི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།།




#Article 95: རྨ་ཆེན་རྫོང་། (797 words)


རྨ་ཆེན་རྫོང་ནི་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཤར་ངོས་དང་། མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་ངོས། རྨ་ཆུ་རྫོང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་ཤིང་། མངའ་ཁོངས་སུ་རྭ་རྒྱ་གྲོང་བརྡལ་དང་། རྟ་བོ་གོང་མ་ཡུལ་ཚོ། རྟ་བོ་ཞོལ་མ། སྡོམ་ཁོག གངས་རི། དབྱིག་གཞུང་། དང་ལག དང་གཞུང་། ཁྲ་མ་ཧོ། གོང་མ་ཚང་བཅས་གྲོང་བརྡལ་གཅིག་དང་། ཡུལ་ཚོ་བཅུ་ཡོད་ཅིང་། དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་གྲགས་ཅན་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཀྱང་རྫོང་འདིའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དང་། གངས་རིའི་དབང་པོ་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་། སེང་ཆེན་གནམ་དུ་འཕྱོ་འདྲའི་ཨ་མྱེས་ཁྱུང་མགོན། རྨ་ཀླུང་དལ་འབབ་རིང་མོ་སོགས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ངོ་མཚར་མཛེས་ལྗོངས་མང་པོ་ཞིག་གནས་འདིར་ཡོད་ལ། རྫོང་ཁོངས་ཧྲིལ་བོར་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་ཤིང་། ཕྱུགས་ལས་དར་བ། འབྲོག་དམངས་བརྩོན་སེམས་རྒྱས་པ་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་ལ། སྔོན་གྱི་དུས་ན་ཨ་རིག་གི་རུ་སྡེ་འཚོ་མྱོང་བའི་ཡུལ་གྲུ་དང་། ལྡོ་ཤུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་དག་གི་ཐོག་མའི་མཆེད་ཁོངས་དང་རྩ་བ་རྒྱས་སའང་གནས་འདི་ཡིན། ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་གཞུང་རྒྱུད་དྲང་ཞིང་དམ་ཚིག་བརྟན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ངག་རྒྱུན་ནི་གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་རང་ས་རང་ཡུལ་ནི་ཚེ་སྲོག་གི་རྒྱུན་བསྲིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཚར་དུ་དངར་ལ། དེང་སྐབས་སྐད་གྲགས་ལྡན་པའི་ཤེས་རིག་ནོར་བུ་གླིང་དང་། རྭ་རྒྱ་བུ་མོའི་སློབ་གྲྭ། གྲོང་བརྡལ་ཤེས་ཡོན་ར་བ་སོགས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་དང་། བོད་རང་གི་རྒྱུ་ཟོག་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པའི་བཟོ་གྲྭའང་སྣ་ཚོགས་གསར་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད།

ཡུལ་འདིར་བོད་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུའི་ནང་ཚན་ཡུལ་ལྷ་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་ཡོད་སྟབས། རྫོང་གི་མིང་ལ་རྨ་ཆེན་ཞེས་བཏགས།  གངས་རི་དེ་ལ་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་དང་རྨ་རྒྱལ་གངས་རིའང་ཟེར། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་དྲུག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་གྱ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོ་ཞིང་། འདི་ནི་མདོ་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པར་གྲགས་ཤིང་། ཁོང་ལ་སྲས་དང་སྲས་མོ་མང་བ་ལས། དེ་དང་དེའི་གནས་རི་ནི་བོད་ཁམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཡོད་དོ།  །སྤྱི་རྨ་ཆེན་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ལ་བཤད་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲུང་ལྡེ་བཙུན་སྐབས་རྒྱ་གར་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་གཉིས་གདན་དྲངས་ཏེ་བོད་ཡུལ་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ནང་ཆོས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་སྐབས་བོད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་རྣམས་ཀྱིས་བར་ཆད་མང་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་བསྒོས་དམ་ལ་བཞག་པ་དང་། ལྷག་པར་ཇོ་བོ་ཞལ་དཀར་བ་འདི་མཐུ་རྩལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གཏན་ནས་བཀའ་འོག་ཏུ་མ་འདུས་སྟབས། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་གི་ཕུར་བུས་ཇོ་བོ་ཞལ་དཀར་བར་བཏབ་པས་ཕྲག་གོང་ལ་རྨ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་ཤིང་དམ་ལ་བཏགས་པས་རྨ་ཆེན་ཞེས་ཐོགས་པར་བཤད་ཚུལ་ཞིག་འདུག་མོད་ཡང་དག་མིན་བཤད་དཀའ་ལ་ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སྒྲུང་གི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བས་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་སུ་མི་རུང་བར་སེམས། འོན་ཏེ། རྨ་ཞེས་པ་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རུས་རྐྱུད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། རུས་རྒྱུད་འདི་ལས་མཁས་པ་དང་དཔའ་བོ་མང་དུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རབས་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་རྨ་ཡུལ་འདི་སྔར་གྱི་རྨ་ཞེས་པའི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང་ཇོ་བོ་ཞལ་དཀར་བའང་རུས་རྒྱུད་དེའི་མཆོག་ཏུ་བཀུར་སའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །

རྨ་ཆེན་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་མགོ་ལོག་ཁག་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ཨ་སྐྱོང་གོང་མ་ཚང་དང་། རྟ་བོ་དམེ་ཚང་། རྒུ་རུ་ཚོ་དྲུག  ཙང་གུ་ཚོ་བཞི། ཆུ་བ་རྒྱ་བཟའ། གཡོན་གཞི་བཅས་ཡོད་ལ། མགོ་ལོག་གོང་མ་ཚང་ནི་ཐོག་མར་ཁམས་ཀྱི་ལྕགས་མོ་མགོ་ལོག་ནས་ཆད་ཅིང་། རུས་རྒྱུད་འབྲུ་ལ་གཏོགས་པ་དང་། ཡུལ་འདིར་གཞི་ཆགས་ནས་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། གཞན་རྣམས་ནི་ད་ལྟའི་བཤད་སྲོལ་ལ་སྦྲ་ནག་ཏུ་གཏོགས་ཤིང་། སྔར་གྱི་རུས་རྒྱུད་ལྡོང་དང་ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིག་གི་རྒྱུད་ལས་ཆད་པ་དང་། སྡེ་འཐོར་གྱི་ཤུལ་ལུས་རྣམས་ཡིན། མགོ་ལོག་པ་རྣམས་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་ཡུལ་འདིར་སྤོས་ཡོངས་སྐབས། གནས་འདིར་གདོད་ནས་ཡོད་པ་ནི་ཨ་རིག་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། དུས་རིམ་མང་པོར་མགོ་ལོག་དང་ཨ་རིག་གིས་གནས་འདིར་འཕྲོག་རྩོད་ཀྱི་དམག་འཁྲིགས་རྒྱུན་རིང་བརྒྱབ་ཅིང་། རེས་རྒྱལ་རེས་ཕམ་གྱི་ངང་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་འགོར་རྗེས་ཨ་རིག་དཔོན་པོ་རྡོ་དམར་མགོ་ལོག་གིས་བསད་པ་དང་། ཨ་རིག་གི་དཔོན་ཁག་སོ་སོ་ནང་མ་འཆམ་པ་དང་། སྐབས་དེར་ཨ་རིག་ལ་རྒྱབ་རྩ་བྱེད་པའི་སོག་སྡེ་ཁག་ཀྱང་ཕམ་ཉེས་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ་ཁེལ་སྟབས་ཨ་རིག་ལ་རུ་འཐོར་བྱུང་ཞིང་། སྔར་སོག་དམག་གིས་ཡུལ་ཕུད་པའི་སྦྲ་ནག་གི་སྡེ་ཚོ་སྐོར་ཞིག་ཨ་རིག་གི་ས་ཐོག་ཏུ་གཞིས་ཆགས་པ་བཅས་གནས་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་ཤིན་ཏུ་རྙོག་འཛིང་ཅན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

དེའི་རྗེས་མ་རྣམས་མ་གསལ། འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ནང་ལྟར་དང་། ཨ་རིག་དཔོན་རབས་ལོགས་སུ་ཡོད།

དེའི་རྗེས་མ་རྣམས་མ་གསལ།  འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ནང་ལྟར་དང་།  ཨ་རིག་དཔོན་རབས་ལོགས་སུ་ཡོད།

བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་དང་། རྙིང་མ་གཉིས་ཀ་དར་ཞིང་། དགེ་ལུགས་གཙོ་ཆེ། རྨ་ཆེན་རྫོང་ཧྲིལ་བོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་ལྷ་འབངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཕལ་ཆེར་མེད་ཚོད་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་རྟ་བོ་དམེ་ཚང་དང་། རྒུ་རུ་ཚོ་དྲུག  ཙང་ཀི་ཚོ་བཞི། ཆུ་བ། རྒྱ་བཟའ། ཇ་སག་གི་མདའ་ཚན་དང་བཅས་པ་ནི་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་ལྷ་སྡེ་ནང་མའི་གྲས་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་དང་། རྒུ་རུ་དགོན་པ། གྱང་རིང་དགོན་པ། རྨ་ཆེན་རྫོང་མཁར་དུ་བྱ་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པ་སོགས་ཡོད།

ཨ་མྱེ་རྨ་ཆེན་སྦོམ་རའམ་རྨ་ཆེན་གངས་ཀྱི་རི་བོ་ནི་། ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྨ་ཆེན་གངས་ཀྱི་རི་བོའི་དབུ་རྩེ་ལ་བྱ་ཞིང། མཚོ་འཕགས་རྨིད༦༢༨༢ཡིན། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྨ་ཆེན་རྫོང་གི་ནུབ་བྱང་དུ་ཆགས་ཡོད། རྟ་བོ་གྲོང་རྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ༨༦ཡོད་ལ་སྟབས་བདེའི་གཞུང་ལམ་ཞིག་རི་ཞོལ་ནས་འཐེན་ཡོད། བོད་ཡུལ་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུའི་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་། བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་བཞི་ལས་ལྡོང་རིགས་ཀྱི་དགྲ་ལྷ་དང་མདོ་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པར་བཤད།  ཨ་མྱེ་རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་དབུ་རྩེ་ནི་དུང་སེང་མཁའ་ལ་མཆོངས་འདྲའི་བརྗིད་ཉམས་ཀྱིས་དངུལ་དཀར་གྱི་རང་མདངས་གཏན་ཏུ་འཚེར་ཞིང༌། རི་སྐེད་སྤང་རི་ཡིད་དུ་འོང་བར་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་ལྕུམ། གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག་སོགས་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་སྨན་ལྡུམ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་ཕྱུག་ཅིང༌། རི་འདབས་སུ་ཚང་ཚིང་གཡུ་ལོ་རྒྱས་པའི་ནགས་ཚལ་གྱི་ཀློང་དག་ཏུ་ཤ་སྐྱ་དང༌། གསའ་གཟིགས། གོང་མོ། དྲེད་མོང༌། ཁྲུང་ཁྲུང༌། རྣ་བ་སོགས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་ཞིང༌། གནམ་གཤིས་འགྱུར་བག་རྐྱེན་པས་མི་སེམས་ལ་སྤྲོ་མཚར་བསྐྱེད་པ་ཞིག་ལགས། རྨ་ཆེན་གངས་ཀྱི་རི་བོར་རྒྱང་གཟིགས་མཛད་ཚེ་དེ་ཉིད་ཁ་བའི་གོས་བཟང་སྤྲས་ཏེ་རི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྩེ་མོ་རབ་དཀར་འོད་དུ་འཚེར་ཞིང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་དར་དཀར་གྱི་ཤམ་བུ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་སོ།།

                  རྭ་རྒྱ་བློ་དབང་།

དགོན་སྡེ་འདི་ནི་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ལས་འབྲི་ཟླ་ཟལ་མོ་སྒང་དང་ཆུ་བཞི་ལས་རྨ་ཆུའི་འགྲམ་རྒྱུད་དེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུང་གི་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་རྨ་གཉན་ཧེད་པོ་་ཁྱུང་མགོན་གྱི་རི་འདབས་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་ཞེས་པར་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་མོ་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༩ ལོར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་རྗེ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང༌། དགོན་མགོ་ྋཔཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕུལ་བས་ཇི་སྲིད་བར་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོས་འཛིན་བདག་མཛད་པ་ཡིན། ྋཔཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་གི་སྒྲིག་ལམ་ལྟར་དུས་བཞིའི་ཆོས་ཐོག་ཆེ་ཆུང་དང༌། རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཟུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་འཆད་ཉན་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གསུམ་དང༌། ལམ་སྔགས་གཉིས་ལ་འཛིན་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་ཀྱི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དཀར་འབྱམས་སུ་བརྡལ་ཞིང༌། ཁོང་གིས་ལོ་ངོ་ཉེར་བཞིའི་རིང་བདག་སྐྱོང་གིས་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༧༩༢ ལོར་ྋཔཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་ལ་བཀའ་བགྲོས་གནང་བས། གཙང་ནས་ྋཔཎ་ཆེན་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་གསོག་པ་བློ་བཟང་དགེ་འདུན་སྐུ་འཁོར་བཅས་མངགས་འབྱོར་བྱུང་བ་ལྟར་ཐུགས་སྲས་ཆེན་པོ་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་གདན་ས་གཏད་ནས་རི་ཁྲོད་ལ་ཕེབས།  ཐུགས་སྲས་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཀྱང་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་སྔར་ཡོད་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་སྟེང་དུ། དབུས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་རྒྱུད་གྲྭ་བ་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་བཙུགས་པའི་རྒྱུད་པ་ལ་གྲྭ་གྲངས་ཁ་སྣོན་གྱིས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་དང༌། དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་རིགས་ལྡན་བློ་གསལ་གླིང༌། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གསོ་རིག་གཞན་ཕན་གླིང་བཅས་གྲྭ་ཚང་ཆེན་པོ་གསུམ་དང༌། རྟ་མགྲིན་གྲྭ་ཚང་བཅས་རིམ་བཞིན་བཙུགས་ཤིང༌། དེ་དག་གི་འཆད་ཉན་གྱི་རིམ་པའང་ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་སུས་ཀྱང་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱག་ལེན་ངོས་གཙང་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འཛུགས་པར་མཛད།  ཆོས་སྡེ་འདིར་མདོ་སྔགས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་སྐྱབས་རྗེ་ཤིང་བཟའ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང༌། སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ཆེན་པོ། རྒྱ་ལུ་ཧུ་ཐོག་ཐུ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང༌། ཨ་ལགས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ལྷ་དང་བླ་མའི་ལུང་གིས་ཟིན་པ་སྐུ་ཕྱོགས་ཨ་ཀ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སོགས་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་བཞི་བཅུ་ལྷག་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་བ་ཇེ་སང་དགེ་བཤེས་དགེ་ལེགས་བཟང་པོ་དང༌། མ་ཁྱེ་ལྷ་རམས་པ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང༌། སྦྲ་ནག་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བསྟན་པ། ཕྱག་ཤུལ་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་རྣམ་རྒྱལ། ཀླུ་རྩེ་དགེ་བཤེས། དགོན་རུང་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་བསྟན་དར། བཀའ་བཅུ་དགེ་འདུན་ཤེས་རབ། ཨ་སྐྱོང་དགེ་བཤེས་སོགས་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་གི་རིང་ལ་དབུས་ཀྱི་གདན་སར་མིང་བཏགས་ཆེ་ཁག་བླངས་པའི་དགེ་བཤེས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ལྷག་བྱུང་ལ། ཆོས་སྡེ་རང་གི་གྲྭ་ཁྲོད་ནས་ཀྱང་ཡབ་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། སྨན་ཤུལ་ཨེར་ཏི་ནི་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན།  ཤར་འོད་ཆོས་མཛད་གྲགས་པ་བཟང་པོ། སྐུ་མཆེད་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། གཡུ་རྔོག་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ།  ཕྱག་མཛོད་བྱམས་པ་གསུང་རབ་སོགས་འཇམ་མགོན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་པར་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་གྲུབ་པ་མང་པོ་བྱོན། དར་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་སྡོད་དགེ་འདུན་པ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་དང་སྒར་ཁག་ཆེ་བ་ཉེར་ལྔ༌། གཙུག་ལག་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་པོ་དང་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་བཀའ་འབུམ། རྗེ་བཙུན་ཆོས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་པར་ཤིང་སོགས་རྟེན་གསུམ་སྲིད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཕྱུར་བུར་སྤུངས་ཤིང༌། སྔར་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་ཀྱང་མཚན་ལེགས་གླིང་ཞེས་པའི་ཙི་བན་སྤྲད་མྱོང༌། དགོན་ལག་ཀྱང་གསེར་ལེགས་དགའ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང༌། ལུང་དཀར་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཕེལ་གླིང༌། སྙན་མོ་དགོན་དགེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང༌། ཤར་འོད་དགོན་མི་འགྱུར་བདེ་ཆེན་གླིང༌། སྟོང་སྐྱབས་དགོན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང༌། ཐར་ཤུལ་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང༌། ཀླུ་ཚང་དགོན་དགེ་འཕེལ་བྱང་ཆུབ་གླིང༌། བོང་སྟག་དགོན་ཨེ་ཝམ་ཏཱ་རེའི་གླིང༌། བེ་ཧུ་དགོན་དགའ་ལྡན་ཐོས་བསམ་གླིང༌། བེ་ཇོ་དགོན༌། བེ་ཅིང་དགོན། བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་དགེ་འཕེལ་བྱང་ཆུབ་གླིང༌། བ་རོད་དགོན་སོགས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད། རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་དང་བཅས་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས་མདོ་སྨད་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་རྨ་ལྷོ་བྱང་གི་ཡུལ་གྲུ་དག་ལ་ཀུན་སྤངས་རི་ཁྲོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་རི་བྲག་རྫ་གསེང་རྣམས་སུ་ཐོས་དོན་སྒྲུབ་པར་བརྩོན་པའི་སྲོལ་བཟང་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བ་བྱུང༌།  མ་ཧ་པཎྜི་ཏ་ཤིང་བཟའ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་དངོས་སློབ་ཡང་སློབ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་དུ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་གྱི་མུ་རྒྱུད་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ཞིང༌། ཐ་ན་ད་ལྟ་ཡུལ་དེ་དག་ཏུ་ཐུན་མོང་རིག་གནས་ཀྱི་བཤད་ཁྲིད་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བའང་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་སློབ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བིས་པ་ངག་དབང་མི་ཕམ་ཟླ་བ་དང༌། ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས། བཀའ་བཅུ་དགེ་འདུན་ཤེས་རབ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང་དམ་པ་དེ་དག་གི་སློབ་རྒྱུན་དུ་མ་གཏོགས་པ་ད་དུང་ཡང་མེད་པའི་ཚོད་དུ་གནས།  མཆོད་གཞིས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་སྡེའང་སྔར་ཨ་རིག་ཚོ་དགུའི་སྤྱི་དགོན་ཡིན་པས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་རུ་གྲགས་ལ། དེ་དུས་ཇ་སག་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེའི་མངའ་འབངས་སུ་དགོན་སྡེ་འདིའི་མཆོད་གཞིས་ལ་བོད་སོག་གི་རུ་སྡེ་ནམ་མཁའི་རྒྱུ་སྐར་ས་ལ་འཕོས་པའི་ཟོལ་དུ་མང་འབལ་བྱ་གསུམ་དང༌། གཡས་རུ་གཡོན་རུ། རྨ་རྒྱལ་གངས་རིའི་རྒྱབ་མདུན་བཅས་སུ་གཞིས་ཆགས་པའི་ཨ་རིག་པ་དང༌། ཇ་སག་སྡེ་བཞི་སོགས་ཡིན། དུས་ཟིང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལས་སོག་པོ་དང༌། ཨ་རིག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་རུ་འཐོར་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་ས་བུད་པ་ནས་ཤུལ་ལས་ཚོ་བ་སྐོར་ཞིག་དང༌། སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ། མགར་རྩེ་ཚོ་བཅྭོ་བརྒྱད། སེ་བན་ཅང་གསུམ། མཐའ་འདུག་ཚོ་བཞི། རྟ་བོ་དམེ་ཚང་སོགས་རུ་སྡེ་བགྲང་ལས་འདས་པ་གནས། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨ ལོར་བླ་མ་རྣམས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དྲག་རིམ་ཡོད་ཚད། དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་འཛིན་བཟུང་གིས་བཙོན་དུ་ཁྱེར་བ་རེ་གཉིས་ལས་ཕྱིར་འོང་མ་བྱུང༌། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༤ ལོར་ཆོས་ལུགས་སླར་གསོའི་ཁ་གཡང་གིས་བསླུས་ཏེ་སྔར་སྦས་སྐུང་བྱས་པའི་རྟེན་གསུམ་དང་སྡོམ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སླར་དགོན་གཞི་བཟུང་ཙམ་ལ་སླར་དམ་དྲག་གི་དགོན་ཤུལ་གྱང་ཆག་སྐྱ་ཉུལ་དུ་བཏང་ཞིང༌། རྩ་ཆེན་རྟེན་སྣ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་ལྷག  ཕྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༡ ལོར་སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱལ་བ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་དབང་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང༌། སྐུ་ཕྱོགས་རྒྱ་ལི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ། ཨ་ལགས་ཙང་གུ། ཨ་ལགས་སྨན་ཤུལ། ཨ་ལགས་གཙོ་རི་སོགས་བླ་སྤྲུལ་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་དགེ་འདུན་པ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལྷག་ལུས་བྱུང་བ་དག་གིས་གཞི་བཟུང་ཞིང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་བཟང་པོ་དང༌། བརྩི་བཞག་བཟོད་པ་བཟང་པོ། བརྩི་བཞག་བློ་བཟང་བསྟན་པ། རྒན་བློ་གྲོས་བཟང་པོ། སློབ་དཔོན་བསྟན་སྐྱོངས་སོགས་ཀྱིས་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་སྔར་གྱི་འཆད་ཉན་གྱི་རིམ་པ་དང་སྒྲིག་ལམ་མཐའ་དག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་ཉམས་པར་གྲྭ་ཚང་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བཅས་པ་སླར་ཡང་བཙུགས་ཤིང༌། ད་ལྟ་དགེ་འདུན་པ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་ཏེ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱ་བ་ཡར་ཟླའི་དཔལ་ལ་འགྲན་བཞིན་པའི་སྐབས་ཡིན། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ ལོར་དགོན་པ་འདིར་སེར་བྱེས་ཧ་གདོང་རྒན་ཟླ་གྲགས་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་གྱིས་གཙང་དགོན་དོན་གྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང་དང༌། རོང་པོ་དགོན་ཆེན་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་བཅས་དགོན་པ་གསུམ་གཙོར་མཛད་དེ་ཡུལ་མདོ་ཁམས་སུ་དབུས་གཙང་ལྟར་འཇང་དགུན་ཆོས་ཐོག་ཆེན་མོ་འཚོགས་པའི་སྲོལ་ཐོག་མར་བཙུགས་པ་ནས་བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་འདིའི་རིང་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བརྩོན་བརྡར་ཤ་གཅོད་པའི་སྲོལ་བཟང་ཆེས་ཆེར་དར་བཞིན་པ་ལགས།

       མཁན་བཀྲ་དོན།
དང་པོ་ཆད་ཁུངས་ནི།  འདི་ནས་ཡར་ལ་བགྲང་བའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའི་གོང་རོལ་དུ་རོང་ཆེན་ཨ་མྱེ་ལྷ་རྗེ་སྟོད་འདམ་གཞུང་ནས་སྨད་རེ་སྐོང་དུ་བྱོན་དུས་འཁོར་དུ་བླ་མ་རྣམ་པ་གསུམ་བཞུགས་པའི་གཅིག་ནི་ཚོ་སྡེ་འདིའི་མེས་པོ་སྔགས་འཆང་ཆེན་པོ་རྒུ་རུ་བླ་མ་ཞེས་པ་དེ་རེད།  ཁོང་གི་རུས་འཁོན་དང་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པ།  ཡི་དམ་ཕུར་བ།  སྲུང་མ་རྒྱལ་ལྷ་གུར་གསུམ་ཡིན་ལ།  འདས་ཆོག་ལ་ཀུན་རིག་དང་སྨན་ལྷ་གསུང་ཞིང་།  མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་གཞུང་མ་འབུམ་དང་ཐུན་ཆེན་ཡིན་སྐད།  དེ་ཡང་བློན་ཆོས་བན་སྔགས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་དུ་རྒུ་རུ་བླ་མ།    སྒར་བ་བླ་མ།   སྐྱ་ར་བླ་མ་ཞེས་སྔགས་འཆང་ནུས་ལྡན་གསུམ་བཞུགས་པའི་གཅིག་ནི་འདི་ཚང་ཡིན་ལ།  རྒུ་རུའི་གཏམ་དཔེ་ལ།   གཏམ་མཁས་ནོ་ས་སྐྱ་འཁོན་ནས་ཆད་རྟགས།།  བུ་དཔའ་ནོ་རེ་སྐོངས་རོང་ནས་ཆད་རྟགས་།།  ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་ཆད་ཁུངས་གསལ་བོ་ཞིག་སྟོན་གི་འདུག
དེ་ནས་རྒུ་རུའི་སྡེ་མིང་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་རྒུ་རུ་དང་།   དགུ་རུ།   སྒུར་རུ། རྒུ་རི་ཞེས་འབྲི་ཚུལ་འགའ་སྣང་ཞིང་།  ལ་ལས་རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡང་བཀོད་འདུག་ཀྱང་དོན་ལ་གནས་པའི་དགོས་པ་མ་མཐོང་བས།  མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་སྒོ་རྟགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྒུ་རུ་ཞེས་་པ་འདི་བཀོད་སྤྱོད་བྱས་ན་དགག་བྱ་ལས་དགོས་པ་དབང་བཙན་པར་སྣང་།
གཉིས་པ་རྒུ་རུ་སྤྱི་བའམ་དགོན་པ་བྱུང་ཚུལ་ནི།   གོང་དུ་སྨྲས་པའི་རྒུ་རུ་བླ་མའི་གདུང་སྲས་སྔགས་འཆང་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་རྒུ་རུ་ཚོ་སྐོར་དེ་རོང་བོ་རེ་སྐོངས་ནས་སྐྱེས་བཏེགས་ཏེ་མཚོ་ཆེན་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་རྨ་ཆེན་གངས་རིའི་གཡས་གཡོན་དུ་བསྡད།   དེ་དུས་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྔགས་པ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་རྒུ་རུ་སྤྱི་བ་གསར་འཛུགས་བྱས་ནས་ཁོང་གིས་གཙོ་འགན་བཞེས་ཤིང་།  ཡབ་ཀྱིས་གནང་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་མན་ངག་ཕྱག་ལེན་རྣམས་ཁོང་གིས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཤིང་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས་སྔགས་པ་ནུས་ལྡན་མང་པོ་བྱུང་ཞིང་།  ཁོང་ཉིད་གྲུབ་པ་ཐོབ་སྟེ་རྡོ་དཀར་གྱིས་གཏོར་མ་བཟོ་བ་དང་།   ལྕགས་ལ་མདུད་པ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན།  ཕྲིན་ལས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དྲག་ལས་གྱི་མཐུ་ཁ་ཤིན་ཏུ་གཉན་པས་ཆེ་བཙན་ཀུན་གྱིས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བས་བླ་དཔོན་གཅིག་གཅོག་གནང་།
གསུམ་པ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མར་བསྒྱུར་རྗེས་ཀྱི་བསྟན་བདག་ཁྲི་རབས་དང་མཁན་རབས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ལ།
དེ་ཡང་ཁྲི་རབས་དང་པོ་ནི།  མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སྲས།   ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་སྤྲུལ་འཇིགས་མེད་ངོ་མཚར་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ མཆོག་ཡིན་ལ།  ཁོང་ནི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་རྒྱན་བཟང་འཆང་ཞིང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་ཞིག་སྟེ།  མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྡོ་གྲུབ་ཆེན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་དང་།   མདོ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ།  འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ།  མི་འགྱུར་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ།   དབང་ཆེན་དགྱེས་རབ་རྡོ་རྗེ།   རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས།  སྨྱོ་ཤུལ་མཁན་པོ་ལུང་རྟོགས་སོགས་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་གསན་སྦྱང་མཐར་ཕྱིན་སྐབས་རྡོ་གྲུབ་རྒན་གྱིས་ལུང་བསྟན་ནས་རྨ་ཆེན་གངས་ཁྲོད་ལ་ཕེབས་ནས་སྒེའུ་ཐུང་བྲག་ཁུང་དུ་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་དུས་རྒུ་རུ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཇལ་བས་དད་པ་ཐོབ་སྟེ་རྩ་བའི་བླ་མར་བཀུར་ཞིང་རྒུ་རུ་སྤྱི་བ་ཡང་ཁོང་ལ་ཕུལ་བས་ཁོང་གིས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་བའི་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཞིང་སྙིང་ཐིག་གོང་འོག་དང་ཀར་གླིང་ཞི་ཁྲོ།   བདུད་འདུལ་ཕུར་བ།  ཀློང་གསལ་ཆོས་སྐོར་སོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་མང་པོ་སྤེལ་བར་གྲགས་མོད་བདུད་ཕུར་དང་ཀློང་གསལ་ཆོས་སྐོར་གྱི་བརྒྱུད་པ་ད་ལྟ་མི་སྣང་།  སྔགས་པ་དང་བཙུན་པ་གང་བྱེད་རང་མོས་ཡིན་པའི་སྲོལ་བཏོད།   ཁོང་ལ་གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་བཅུ་གཉིས་བཞུགས་པ་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨་ལོར་གཏོར་སོང་བས་ད་ལྟ་ཐོར་བུ་ལས་མི་བཞུགས།   དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ལྷག་ནས་སྐུ་གཤེགས།
དགོན་བདག་ཁྲི་རབས་གཉིས་པ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་པདྨ་གར་དབང་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ནི་བོང་སྟག་ཏུ་འཁྲུངས་པ་རྒུ་རུས་བླུས་ནས་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་བྱས།   རྟེན་སྔགས་འཆང་སྟེ་རྒུ་རུ་བླ་མ་ཐུབ་ཚེ་མཆོག་གི་སྐྱེད་ཡབ་ཡིན་ལ་དགོངས་གྲངས་ཉེར་གསུམ་སྐབས་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཤེགས།
དེའི་ཁྲི་ཚབས་པ་མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་གྱི་སྲས་མོའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒུ་རུ་བླ་མ་ཆོས་མཛད་གྱིས་འཇིགས་མེད་ངོ་མཚར་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དང་།  ཉག་བླ་བསོ་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་མན་ངག་ཞུས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་བས་རྟོགས་པ་མཆོག་ལྡན་དུ་གྱུར། སྒེའུ་གཏེར་རིན་པོ་ཆེས་ལུང་བསྟན་ཏེ།  རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་སོང་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་འཇའ་ལུས་འོད་སྐུ་རུ་གྲོལ་བར་གསུངས་བས་དེར་འགྲོ་བར་རྩོམ་པ་ན།  རྫོགས་སྤྲུལ་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་བཀག་ནས་ཁྱོད་མི་གཅིག་འཇའ་སྐུར་གྲོལ་བ་ལ་ངོ་མཚར་རྒྱུ་མི་འདུག  དེ་བས་དགོན་པ་འདིར་བདག་པོ་རྒྱོབ་དང་དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེ་གསུངས་ནས། དགོན་པ་ལ་ཨོ་རྒྱན་བསམ་གཏན་ཆོས་གླིང་ཞེས་དགོན་མིང་གསོལ་ནས་གཏད་པས་བླ་མ་དཔལ་ རྡོར་གྱི་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཁྲི་སར་མ་འཁོད་བར་དུ་ཁྲི་ཚབས་མཛད་ཅིང་།  ཕྱི་ལོ་༡༩༥༨ ལོ་དགོངས་གྲངས་༩༧ སྟེང་ཐུགས་ཞིང་ཁམས་སུ་གཏད་དོ།
དགོན་བདག་ཁྲི་རབས་གསུམ་པ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ངག་དབང་དབྱངས་ཅན་མཆོག་ནི་རྫོགས་སྤྲུལ་ལྔ་པས་ངོས་བཟུང་ཐུགས་ཐག་བཅད། དར་མདོའི་ཟིལ་གནོན་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་དང་།  རྒུ་རུ་ཨ་ཁུ་ཆོས་མཛད་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཀློང་སྙིང་ཆོས་སྐོར་ལ་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་ རྟོགས་དགོངས་མཐོན་པོར་སླེབས་ནས་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་སྒང་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨ དང་འཕྲད་པས་ཁྲིམས་ཁང་དུ་བྱོན་ཞིང་༡༩༦༢ ལོར་ཟི་ལིང་ནས་སྐུ་གཤེགས་སོ།།
དེའི་ཁྲི་ཚབས་པ་རྒུ་རུ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ནི།  ཆུང་དུས་ནས་རྟོགས་ལྡན་ཆོས་མཛད་དང་།  མཁས་གྲུབ་གསང་ཆེན་དབང་ཕྱུག་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཀློང་སྙིང་དང་འཛིན་གྲོལ་ཆོས་སྐོར་ལ་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་འགྲུབ་རྟགས་དུ་མ་བྱུང་།  ༡༩༥༨ ལོར་བཙོན་དུ་བཟུང་ཀྱང་ཟླ་བ་བརྒྱད་ཀྱིས་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ།  ཕྱིར་ཕེབས་ནས་ཕྱུག་འཚོ་ཞོར་དུ་ལྐོག་ནས་ཉམས་ལེན་འཆད་མེད་དུ་བྱས། ༡༩༨༢ ལོར་དགོན་པ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེས་དུས་ཁོང་གིས་དགོན་པའི་ཁྲི་ཚབས་དང་འགན་གཙོ་གཅིག་གཅོག་གནང་།  འདུས་པ་རྣམས་ལ་ཀློང་སྙིང་ཆོས་སྐོར་གྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་སྤེལ།  རྒུ་རུ་དགོན་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་གནང་། མེ་ཡོས་ལོའི་བོད་ཟླ་༡༢ པའི་ཚེས་༡༥ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ལྔ་བར་ཞབས་དཀྱིལ་དྲུང་དང་བཅས་དགོངས་པ་རྫོགས།  ཚེས་༡༨ ཉིན་གྱི་མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད་༡༡ ཙམ་ན་ཤངས་ནས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་བབས་ཅིང་ཐུགས་དམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ། ཉིན་དེ་དག་ལ་འཇའ་དང་།  འོད།  སྒྲ་བཅས་ངོ་མཚར་བའི་རྟགས་དུ་མ་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་བསྟན་ལ། གདུང་བཞུས་དུས་རིང་བསྲེལ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ཐུགས་ལྗགས་སྤྱན་གསུམ་ངོ་མཚར་ཅན་བབས།
དགོན་བདག་ཁྲི་རབས་བཞི་བ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ཐུབ་བསྟན་གར་དབང་མཆོག་ནི་དིལ་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒུ་རུ་བླ་མ་ཐུབ་ཚེ་མཆོག་གིས་ངོས་བཟུང་ཐུགས་ཐག་བཅད་ཅིང་།  མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་སྟེ་དགོངས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་སྟེངཁྲི་ལ་་བཀོད་རྗེས།  པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་དུ་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་སོགས་ལ་གསན་སྦྱང་ལོ་གཉིས་བྱས་པ་དང་།  དེ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་རྫོགས་ཆེན་ཤྲི་སེང་ཆོས་གྲར་གསན་སྦྱང་ལོ་ཕྱེད་རིང་གཉིས་ཙམ་ལ་བྱས།  ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་དང་།  རྡོ་སྤྲུལ་ཤེས་རབ་ཉི་མ། རྟོགས་ལྟན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་རྗེ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལས་ཐོབ་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ཉམས་བཞེས་གནང་བཞིན་བཞུགས་སོ།།
གཞན་ཡང་གསར་བསྐོས་ལས་ཐོག་ཁྲི་བ་གསུམ་སྟེ།  དང་པོ་སྤྲུལ་རིན་ཆེན་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་ལགས་ནི་རྒུ་རུ་བླ་མ་ཐུབ་ཚེ་དང་།  དིལ་མགོའི་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་དམ་པ་དུ་མས་དབྱངས་གཅིག་གིས་རྒུ་རུའི་ཨ་ཁུ་ཆོས་མཛད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་།
གཉིས་པ་དིལ་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེས་ཀ་ཐོག་མཁན་པོ་ངག་ཆུང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་མཚན་ཅན་དང་།  གསུམ་པ་སྤྲུལ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ལགས་ནི་རྫོགས་ཆེན་ཀུན་བཟང་སྤྲུལ་སྐུས་གླིང་བླ་སྐུ་ཆུང་གི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་བའོ།  །ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རེས་བསྐོར་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་ལས་ཐོག་ཁྲི་བའི་འགན་འཁུར་བཞིན་བཞུགས།
དགོན་འདིའི་མཁན་རབས་ཐོགས་མ་མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་རིང་དང་།  གཉིས་པ་མཁན་པོ་དབང་ཕྱུག    གསུམ་པ་མཁན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ།  བཞི་བ་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་བློ་གྲོས་དང་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གཉིས་སོ།།
གསུམ་པ་རྟེན་གསུམ་བཞུགས་བྱང་ལ།  རྡོ་གྲུབ་རྒན་གྱི་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་ལས།  སྨད་ཉིན་བྱེད་ཀྱི་ཟེར་ནུབ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ།།  དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཟླ་དཀར་གཟུགས།།  ཚུལ་དེ་མཐུ་ཡིས་ཡུལ་དུས་ལྷ་མིའི་སྡེའི།།   ཁྱུ་ཀུ་མུ་དའི་ཚལ་ཆེན་རྒྱས་བཞིན་དགོད།  ཞེས་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་ཨོ་རྒྱན་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལྷ་ཁང་ཟླ་བ་དཀར་པོའི་གཟུགས་ཅན་དང་།    གཞན་འདུ་ཁང་ཉིས་ཐོག་ཅན་གཅིག།   བླ་སྒར་བཞི།  གྲ་ཁང་ལྔ་བཅུ།   བཤད་གྲ་དང་སྒྲུབ་གྲ།   མ་ཎི་དུང་འཁོར་སུམ་ཅུ།    ཕུར་བསྙེན་དུང་འཁོར་བཅུ་གསུམ།   ཡིག་བརྒྱ་དུང་འཁོར་གཉིས།   ཙཀྲ་དུང་འཁོར་སོགས་བཞུགས།
བཞི་པ་རྒྱུན་ལྡན་དུས་མཆོད་ལ།   བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་༡༠ ནས་ཟླ་༤ བའི་ཚེས་༢༥ བར་མ་ཎི་ཞག་བརྒྱ་ཞོར་ལ་ཆོས་ཁྲིད་སྣ་ཚོགས་བཞུགས།   བོད་ཟླ་༤བའི་ཚེས་༧ ནས་ཚེས་༡༥ བར་སེམས་བསྐྱེད་དུས་མཆོད།  ཟླ་༦ པའིཚེས་༧ ནས་༡༥ བར་ཞི་ཁྲོའི་དུས་མཆོད།  ཟླ་༧ པའི་ཚེས་༧ ནས་༡༥ བར་རྩ་གསུམ་ཚོགས་མཆོད།  ཟླ་༨ པའི་ཚེས་༡༣ ནས་༡༦ བར་སྨྱུང་གནས།  ཟླ་༡༢ པའི་ཚེས་༡༥ ནས་༡༨བར་བཟང་སྤྱོད་དུས་མཆོད་དང་།   ཚེས་༡༩ ནས་༢༩ བར་སྲུང་མའི་གསོལ་མཆོད་དང་ཕུར་སེང་ཁ་སྤྲོད་ཟློག་སྟོང་བཅས་སོ།  རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱས།

༧ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།

སྐུ་འབུམ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

ངེས་པ་དོན་གྱི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནི།  མདོ་སྨད་ཨ་རིག་ཁྱེབ་ཀྱི་སར་ཡབ་མ་ཁྱེ་འཕགས་པ་སྐྱབས་དང་།  ཡུམ་ཨ་སྐྱིད་བཟང་བོ་ཅོག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་རྟ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༢༦ ༽ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།  ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་མི་གཤིས་དང་ཤེས་རབ་བཟང་པོས་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ལི་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་དར་གྱིས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལས་བསླངས་ཏེ་རྒྱ་ལི་ཚང་གིས་བུ་ཆུང་འདི་སྤྱན་གྱི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་ཡུན་རིང་བསྐྱངས།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་རྣམ་གཡེང་རྩེད་འཇོ་སོགས་རིང་དུ་དོར་ནས་ཆོ་ག་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་འཛིན་སྐྱོར་རྒྱུན་དུ་གནང་བས་ན་མཉམ་ཆོས་གྲོགས་ཀུན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་གྱུར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་ཆུ་ཁྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༤༢ ༽ལོར་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ལི་ཚང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་དང་བཀས་བསྐུལ་ཏེ་བོད་དབུས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པར་མངགས།  སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་།  མཁས་མང་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་ལ་སློབ་གཉེར་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་གནང་ཞིང་དཀའ་སྤྱད་ཤུགས་དྲག་གིས་བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་བསྟེན།  

སློབ་གཉེར་གནང་སྐབས་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན་དང་མཛོད་ཊཱིཀ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དང་། རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན།  མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ཕལ་ཆེར་ཐུགས་འཛིན་མཛད།  མཁས་པ་དུ་མའི་སྤྱན་སྔར་བྱམས་ཆོས་ལྔ་དང་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག  ཚད་མ་སྡེ་བདུན།  འདུལ་བ།  མངོན་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་དུ་མའི་ཚིག་དོན་ལ་ཕྲ་ཞིབ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འབད་པས་ཡུན་རིང་སྦྱངས།  དགེ་བཤེས་གྲགས་ཅན་དུ་མས་ཀྱང་གཞུང་གི་དཀའ་གནད་འགའ་ཞིག་འཆད་དཀའ་བ་དང་། ཆོས་གྲྭར་རྩོད་དཀའ་བ་འགར་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་མཁྱེན་རབ་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་མཁའ་ལ་གདེངས་པ་ཙམ་གྱིས་དཀའ་གནད་ཀྱི་མདུད་པ་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་གྲོལ་བར་མཛད། སྐབས་དེར་དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་མཚན་སྙན་འབྲུག་སྒྲའི་སྒྲ་དབྱངས་དབུས་གཙང་ཡུལ་དུ་ཁྱབ་པས་མཁས་པ་དང་དགེ་བཤེས་གཞན་གྱི་སྙན་གྲགས་ཀྱི་གོ་འགོག་པར་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་རྟག་ཏུ་དམན་ས་དང་ཞི་དུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྷུར་བླངས་པས་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱི་བསྟོད་བསྔགས་དང་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར།  གྲྭ་ཚང་རང་གི་ཡིག་ཆ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་མ་ཚིམ་པར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དར་ཊཱིཀ་དང་།  མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་དགེ་ཊཱིཀ་གཉིས་ཐུགས་ལ་བྱང་བར་བཟུང་སྟེ་སྐྱོར་སྦྱངས་རྒྱུན་དུ་མཛད། བཀའ་པོད་ལྔའི་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ལྷ་རམས་དམ་བཅའི་མཚན་བཏགས་གཏད།  ལྷ་རམས་དམ་བཅའི་ཉིན་དང་པོར་ཀླུ་འབུམ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་བཏང་བས་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ལ་ཨ་རིག་ལུང་བར་རྩ་མི་སྐྱེ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཚིག་འཁྲིར་བརྩིས་ཏེ་འགང་ཆུང་བར་བྱེད། འོན་ཀྱང་བདག་སྐྱེས་འགོག་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཇོག་མཚམས་ཡིན་པས་དཔྱད་བྱ་སྣང་།  ཉིན་གཉིས་པར་གཞུང་བརྒྱ་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཐང་རིང་བ་རྒྱ་སེང་གེ་སོགས་མཛོད་འདུལ་གྱི་དགེ་བཤེས་གཞོན་པ་མང་པོ་ལངས་པས་མཛོད་ནས་འཛིན་མཚམས་ལ་ནང་འགལ་འགའ་ཞིག་བྱུང་ཡང་སྤྱིར་སློབ་གཉེར་བ་གྲགས་ཅན་ཡིན་པས་ཤོར་གྲས་སུ་མེད་པར་དམ་བཅའ་ཨང་དང་པོ་བྱུང་།  དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ནས་སྔགས་ལ་སྦྱངས།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་སོགས་སུ་ཟླ་མེད་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བདུན་ཙམ་བསྟེན་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ངོམས་མེད་བཞེས། སྐབས་དེར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གདུང་འཚོབ་དམ་པ་ཕུར་བུ་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་པད་བསྟེན་ནས་ཕུར་ལྕོག་རི་ཁྲོད་དུ་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་ཟབ་ཆོས་གསན་པ་དང་། སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞོར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་གཉིས་ཐུགས་འཛིན་གནང་སྟེ་སྐུ་འདའ་ཁའི་བར་དུ་ཞལ་འདོན་མཛད། ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་ཁོང་གིས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་དང་།  བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་།  ཀུན་རིག་གི་དབང་།  རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལྷ་བཅུ་བདུན་གྱི་དབང་།  འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོ་ལྷ་ལྔའི་དབང་།  གདུགས་དཀར་ལྷ་མང་གི་དབང་སོགས་གསན།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ཕུར་ལྕོག་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེར་རྟག་ཏུ་ངུ་ཡིས་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་བསྟེན་པ་ལྟར་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་མཉེས་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཉེས་པར་མཛད་པས་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཕུར་ལྕོག་བླ་མའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོར་གྱུར།  རི་ཁྲོད་དེར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་གི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས།  སྐབས་དེར་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེས་འཁོར་སློབ་རྒྱུ་སྐར་དབུས་ན་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་སྐྱེས་མཆོག་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་དགོངས་ནས་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར། རྒྱལ་སྲས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བསྙེན་རྫོགས་སྒྲུབ་སྐབས་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ལས་སློབ་ཀྱང་གནང་། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་བླ་མའི་རྒྱལ་ཚབ་མཛད་དེ་ཡོངས་འཛིན་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་སོགས་ལ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་ཕུལ་བ་སོགས་འཆད་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་གནང་།  

པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བླ་མའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་གསན་སྐབས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ་འབུལ་བའི་དམ་བཅའ་མཛད་པ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་ཡང་ཕུལ།  དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཞུས་སམ་སྙམ། རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་ཆོས་འབྲེལ་གསན།  ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཇལ་ཁ་ལན་གཅིག་ཞུས།  ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ལས་བཀའ་ཆོས་མང་པོ་གསན།  དབང་གནང་ན་དགེ་བཤེས་འདྲ་མང་དུས་དབང་བརྡ་སྤྲོད་ཙམ་མཛད།  གཞན་པའི་དུས་ཆ་གསུམ་གཅིག་གི་ཐུགས་བྲེལ་ལས་མི་སྣང་།  སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ཅེས་གསུངས།  གཞན་སྔགས་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ་ཚང་གི་མདུན་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དབང་སོགས་གསན་བཞེས་གནང་ཞིང་།  ལྕང་ར་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མདུན་ནས་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་མགོན་པོ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་ཁྲིད་གསན།  པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀས་རང་ཡུལ་དུ་དགོན་པ་འདེབས་པར་བསྐུལ་བ་བཞིན་མདོ་སྨད་དུ་འབྱོན་ཁར་སྒོ་ལའི་ནང་དུ་ཀློང་བརྡོལ་བླ་མ་ཕེབས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཕྱག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐུགས་སྨོན་གནང་། ཕ་ཡུལ་གྱི་གཉེན་ཉེ་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྨད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕོ་ཉ་བཏང་བར་བརྟེན་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས།  

རང་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་མཚོ་སྔོན་བོད་སོག་གི་བླ་དཔོན་སེར་སྐྱ་ཆེ་ཕྲ་མང་པོས་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་བླ་མར་བསྟེན་ཞིང་སྤྱི་བོར་བཀུར།  བླ་དཔོན་སེར་སྐྱ་མང་པོས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད།  ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་འབལ་མདོ་ན་བཞུགས་སྐབས་སུ་ཤིང་བཟའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་ཐོག་མར་མཇལ་བར་ཕེབས་ཏེ།  ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་འཇིགས་བྱེད་དང་ཀུན་རིག  གསང་འདུས་སོགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་དེར་བཞུགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་བསྩལ།  དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་བ་ས་གླང༼ ཕྱི་ལོ༡༧༦༩ ༽ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་བཏབ།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་རྭ་རྒྱ་དགོན་པ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བར་ཨེར་ཏི་ནི་མེར་གན་མཁན་པོའི་ཆོ་ལོ་དང་། མཚན་ཉིད་ཚུགས་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ཕེབས་བཞིན་སེར་བྱེས་ལྟར་གྱི་འཆད་ཉན་བཙུགས།  བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགེ་བཤེས་ཁྲི་རྒན་དུས་ཀྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡི་ངོགས་བླ་མ་ཀུན་བཟང་ཁྲིར་བསྐོས་ཏེ་བརྩི་བཞག་གཏོང་དུ་བཅུག  ལོ་ཤས་ནས་ས་གནོད་ཆེ་བ་ལ་སྟོང་ཆེའི་མཁར་ནག་བོན་པོས་ས་འདུལ་བྱས། དང་པོར་གྲྭ་ཚོགས་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་འདུས་པ་ཨ་རིག་དང་སོག་པོའི་རུ་འཐོར་བས་བརྒྱ་མ་ལོངས་ཙམ་ལ་བབས།   

རྗེ་ཉིད་འབྲོག་ཁྲོད་ཕེབས་བཞུད་ཀྱི་སར་ཐུད་གང་བྱུང་མཉམ་བརྫི་བྱས་པའི་ཐུད་གདར་གཉིས་རེ་མཛོ་ཁལ་བྱས་ཏེ་གྲྭ་མང་ལ་བགོས།  ཇ་མར་ནས་གསུམ་གྱི་ཕོག་བུད། ཕྱིང་བ་དང་རས་ཁ་གང་རྙེད་ཀྱིས་གྲྭ་བ་རང་རང་གི་ལུས་ཚད་དང་བསྟུན་ཕྱིང་འགག་བཟོས།  གཟན་ཤམ།  ཞྭ་ཟླམ།  ཐ་ན་འཚེམ་སྐུད་ཡན་ཆད་དགེ་བཤེས་ཉིད་ནས་གནང་། རྐང་བྲོ་ཙམ་གྱི་གྲྭ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་ངས་བཙེམས་པའི་གྱོན་པ་ཞོག་ལ་སོང་། གཉོམ་ཆུང་སྡོད་མཁན་རེ་བྱུང་ན་དགོས་གསུངས།  འདི་ལས་དགའ་བྱས་ན་ངས་ཐུབ་ཀྱང་ཧ་ཅང་བརྒྱག་ན་གྲྭ་བ་འདི་ལ་དྲན་རྒྱུ་མང་། རན་ཙམ་ཡིན།  གླ་བ་མི་ཚོ་རི་རྫད་ཙམ་གྱི་དཔེ་ལྟར་ངས་གསོ།  མཚན་ཉིད་ཟེར་རྒྱུ་དེ་མི་མང་པོས་རྩོད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།  རྩོད་པ་དཀའ།  རྗེའི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་བ་ལ་བག་ཆགས་ཅི་ཐེབས་གྱིས། སྐྱོར་སྦྱངས་ལ་རེམ་གསུངས་པས་ལོ་གཅིག་ལ་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན་སྐྱོར་མཁན་ཉེར་ལྔ་དང་།  གཞན་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ།  རྗེ་བཙུན་པའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་སྐྱོར་མཁན་མང་ཞེས་ཨ་རིག་གསུང་རབ་ཚང་གིས་གསུངས་ཟེར། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་ཐུགས་བཀོད་གནང་སྟེ་གཙང་ཁང་དང་འདུ་ཁང་། ཆོས་གྲྭ་སོགས་གསར་བཞེངས་མཛད། གྲྭ་མང་ལ་རྒྱུན་དུ་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་དང་བསླབ་གསུམ་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ་བའི་ངོས་ནས་གཞུང་ཆེན་རྣམ་བཞི་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་སྟོན་གནང་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་།  

རྒྱུད་པ་དང་དུས་འཁོར་སོགས་འཛུགས་པའི་སྟ་གོན་ཡང་མཛད། ལྷ་ཁང་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་མང་དུ་བཞེངས་ནས་དགོན་པ་ལོ་ཉེར་བཞི་འམ་ཉེར་ལྔའི་བར་དུ་བསྐྱངས།  མཁས་དབང་གཙང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་གཙོ་མཛད་དེ་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་གསན་མཁན་མང་པོར་དབང་ལུང་མན་ངག་རིགས་མང་དུ་བསྩལ་ཅིང་གཙང་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་གདན་ས་གཙང་དགོན་དོན་གྲུབ་རབ་བརྟན་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ནས་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་མཐའ་དག་ཁུར་དུ་བཞེས། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་རྒྱུན་དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རིམ་གཉིས་གཙོར་བཏོན་ནས་ཐུགས་དམ་ཟབ་མོའི་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་མཛད་ཅིང་འཚོ་བའི་ཞལ་ཏ་ཙམ་ཡང་རང་གིས་བསྒྲུབས། སྔར་ཐུགས་ལ་བཟུང་བའི་མདོ་སྔགས་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་དང་།  དངོས་གྲུབ་སྙེ་མ་གཉིས་ཐུགས་ལ་བཟུང་ནས་མཛད་པ་ཐ་མའི་བར་དུ་ཞལ་འདོན་ཆགས་མེད་མཛད།  

དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་བ་ཤིང་ལུག༼ ཕྱི་ལོ༡༧༧༥ ༽ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་སོགས་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་མཁན་མང་པོར་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བ་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ། ལམ་རིམ་དམར་ཁྲིད་མྱུར་ལམ། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས།  བེའུ་བུམ་སྔོན་པོའི་འགྲེལ་བ། ཐོག་མའི་བློ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད།  དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་ཡིག  རྟོགས་བརྗོད་མདུན་ལེགས་མའི་འགྲེལ་བ་སོགས་གསུང་ཆོས་མང་དུ་བསྩལ།  དགུང་ལོ་ང་ལྔ་བ་ལྕགས་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༠ ༽ལོར་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་མང་པོའི་ཆེད་དུ་སོག་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས།  དེ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་སོགས་ལ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་དང་སྨན་ཆོག་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་ལུང་གནང་།  སྐབས་ཤིག་རོང་བོ་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་པས་རེབ་གོང་རོང་བོར་གདན་དྲངས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་ཅོད་པན་དུ་བཀུར།  ཤར་སྤྲུལ་སྐུས་གཙོས་བླ་གྲྭ་མང་པོར་དབང་ལུང་རྗེས་གནང་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གནང་།  རེབ་གོང་ཕྱོགས་ཀྱི་དད་ལྡན་མང་པོའི་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད། 

དགུང་ལོ་ང་བདུན་པ་ཆུ་སྟག༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༢ ༽ལོའི་དབོ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་གསན་མཁན་ཆེས་མང་པོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་ཡོད་དོ་ཅོག་དང་།  པོ་ཏོ་བ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་གནམ་ཐིག་དང་།  དཔེ་ཆོས་རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྩ་འགྲེལ།  བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་རྩ་འགྲེལ།  བློ་སྦྱོང་རྨ་བྱ་དུག་འཇོམས་སོགས་བློ་སྦྱོང་གི་སྐོར་དང་།  གོང་ས་ལྔ་བའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཀུན་རིག་གི་བསྙེན་ཡིག་སོགས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཟླ་བ་གསུམ་ལྷག་གི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བར་མཛད།  དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་བ་ཤིང་སྦྲུལ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༥ ༽ལོར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་ཆོས་གསན་མཁན་མང་པོར་མདོ་སྡེ་མཛངས་བླུན་དང་།  བྱམས་པའི་ཞུས་པའི་མདོ།  བྱམས་པས་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ།  ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སེན་རིང་གི་ཞུས་པའི་མདོ།  མི་ལའི་རྣམ་ཐར།  བསྐལ་བཟང་རྒྱན་འཕྲེང་།  བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོའི་འགྲེལ་བ།  རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་། མཁས་གྲུབ་ཆིག་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བཤད་ཁྲིད་སོགས་གནང་།  དགུང་ལོ་རེ་གཉིས་པ་མེ་ལུག༼ ཕྱི་ལོ༡༧༨༧ ༽ལོའི་དཔྱིད་ཀར་གཡེར་གཤོང་དགོན་པར་ཕྱག་ཕེབས།  གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཙོས་གསན་མཁན་མང་པོར་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་དང་།  རྗེ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་།  ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཆོས་ཐུན་བདུན་མ།  བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་བའི་དབང་ཆེན།  རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་ཆེན།  སྙིང་བོ་དོན་གསུམ་གྱི་ཁྲིད།  བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་བཤད་ལུང་བཅས་ཟླ་བ་གཉིས་ལྷག་གི་རིང་ལ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་དགུང་ནས་ཕབས།  སྐབས་དེར་དགེ་བཤེས་ཉིད་ཀྱིས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཚོགས་པའི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་དང་བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྡོམ་ཁྲིམས་འབོགས་པ་སོགས་གནང་།  རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་དང་དཔང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་བ།  གཟའ་ཡུམ།  རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ།  བློ་སྦྱོང་ཆིག་ལབ་རིང་མོ།  བརྒྱ་རྩའི་ལུང་སོགས་གནང་།  རྗེ་གསེར་ཁང་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཡས་མས་སུ་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་མདུན་ནས་རྣམ་བཤད་སྙིང་བོའི་རྒྱན་དང་།  བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ།  མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་།  རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་སོགས་གསན་བཞེས་གནང་། 

དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་རི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་ཁར་གྲྭ་མང་ལ་རྣམ་རྒྱལ་མ་དང་སྒྲོལ་མའི་ལུང་གནང་སྐབས།  སྒྲོལ་མ་འདི་ང་ལ་ཨ་མས་བསླབས་པ་ཡིན་དག་རྒྱུ་མེད།  འོན་ཀྱང་།  ངེད་ཀྱི་ངག་སྒྲོས་མ་བྱས་ཁྱེད་ཚོའི་འདི་བཞིན་འདོན་མི་དགོས་གསུངས།  དེའི་མཇུག་ཏུ་ངེད་ཀྱི་དགོན་པ་འདིར་གྲྭ་བ་མང་པོ་མི་དགོས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མང་ན་མི་བཟང་།  འདུ་ཁང་འདིར་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་ཡང་བྲིས་ཡོད།  སངས་རྒྱས་སྟོང་བོ་དེ་དག་མང་ཇ་བཟང་ན་ཡང་འཛུམ་མེ་རེ་ངན་ན་ཡང་འཛུམ་མེ་བཞུགས་ཡོད་གསུངས།  གཞན་ཡང་སྐུ་སྐྱེ་ཟེར་བ་འདི་སྲོལ་བཟང་པོ་མིན་ཚུལ་དང་།  མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ང་ལ་གཅིག་གདམ་དུ་བཅུག་ན་བཙུན་པ་འདེམས་ཞེས་གྲྭ་མང་ལ་ཚོགས་གཏམ་མང་དུ་གནང་བ་མ་ཟད།  ཕྱི་སྐོར་ཞིག་ལ་བྱོན་དུས།  དགོན་པའི་མཐའ་ན་ཡོད་པའི་རུས་པ་ཐམས་ཅད་བཏུས།  ཐུ་བ་གང་ཁྱེར་ཡོང་ནས་འདུ་ཁང་གི་སྒོར་སྤུངས་ཏེ།  གྲྭ་བ་རྣམས་བོས་ཏེ་འདི་ལ་ལྟོས་ཨང་ལས་ངན་པོ་ངས་དགོན་པ་འདི་ཅི་ལ་བཏབ་བཞག་པ་རེད།  མ་བཏབ་ན་ཨང་།  དེང་ཕྱིན་ཆད་ཁྱེད་ཚོས་བན་རྒན་བླ་མ་ཞིག་ལ་བརྩི་ན་འདི་འདྲ་མ་བྱེད་གསུངས་པས།  དེ་ནས་བཟུང་དགོན་པའི་མཐའ་ཚོ་གཙང་སིང་ངེར་གནས་སྐད།  སྐབས་ཤིག་ལ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོས་ཤིང་བཟའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་ཕྱག་ཕྱིར་ཁྲིད་ནས་ཁྲི་ཀ་དང་།  ཨ་ཆུང་གནམ་རྫོང་།  བྲག་བྱ་ཁྱུང་།  སྐུ་འབུམ།  ཟི་ལིང་སོགས་སུ་ཕེབས།  ཟི་ལིང་དུ་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱི་བཞུགས་གནས་མཁར་ནང་གི་གྲྭ་ཚང་བཞི་སོ་སོའི་རྟེན་སོགས་མཇལ་ནས་ཟི་ལིང་མཁར་ལ་སྐོར་བ་ལན་མང་མཛད། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བྱམས་པ་འབུམ་གླིང་དང་།  རི་བོ་དན་ཏིག  ཡང་ཏིག  མཛོ་མོ་མཁར།  ཀ་ཅུའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ།  ཨ་འགང་རྟ་མགྲིན་རང་བྱོན།  ལོ་ཀྱྰ་ཏུན་སོགས་ལ་མཇལ་སྐོར་དུ་ཕེབས།  ཕྱིར་ལམ་ཙོང་ཉིན་ཕྱོགས་ཀྱི་དགོན་སྡེ་གསེར་ཁོག་བཙན་པོ་དགོན།  དགོན་ལུང་།  ཆུ་བཟང་།  དམར་གཙང་བྲག  བ་ཝོན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ།  ཤ་བར་འོད་དཔག་མེད།  བྲ་སྟི་སྒྲོལ་མ་རང་བྱོན།  སྟོང་སྐོར་དགོན་པ།  སྒོ་མེ་བར་ཝོན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་སུ་ཕེབས།  ཐེངས་ཤིག  ཁོང་རེབ་གོང་རྫོང་དཀར་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་རྗེ་མ་ཎི་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་ཚང་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གླེང་མང་དུ་མཛད།  རྣམ་པ་གཉིས་སྔར་ནས་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་འདྲེས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཁར་ཕན་ཚུན་ཡོན་ཏན་མཛད་སྤྱོད་ལ་དད་གུས་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ། ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ཚང་གིས་རྗེ་མ་ཎི་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་ཚང་གི་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་བརྗོད་པ།  

ཕུན་ཚོགས་ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་མཆོག་སྩོལ་བའི། ཞེས་པའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཚིག་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་བརྩམས།  རྗེ་མ་ཎི་བ་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་ཚང་གིས་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་ཚང་ལ་ན་བཟའ་སྤུས་ལེགས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཕུལ་ཏེ།  ཕྱིང་སེར་དང་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་ནས་འཚང་རྒྱ་ན་ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་དགོས།  ད་རེབ་ན་བཟའ་འདི་རྣམས་བཞེས་དགོས་ཞུས་པར།  ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཚང་གིས་ན་བཟའ་རྣམས་སྐུ་ལ་མནའ་ནས་རྫོང་དཀར་དགོན་པའི་རྟེན་རྣམས་ལ་ཞིབ་མཇལ་གནང་སྐབས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལུང་བསྟན་ཡང་གསུངས།  དགུང་ལོ་རེ་བདུན་པ་ཆུ་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༢ ༽ལོར་ལ་མོ་བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་གི་མཁན་ཁྲིར་བཞུགས་བཞིན་པའི་སྐབས། དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་འབའ་ཞིག་ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ་གྱིས་གཙོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཇག་རྐུན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་ཇེ་ལོད་དུ་སོང་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེ་བར་དགོངས་ནས། དགེ་བཤེས་ཁོང་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོས་དགོངས་པ་གཅིག་དྲིལ་གྱིས་རྐུན་ཁྲིམས་སྡོམ་ཞེས་གསུང་བསྐུལ་མཛད་པ་བཞིན། 

ལ་མོ་བློ་བཟང་ཕན་བདེའི་དབང་ཕྱུག་མཁས་བཙུན་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤར་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛོམས་ཏེ་ཇག་མི་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ། ཁྱེད་ཚོས་བྱ་ངན་སྤྱོད་ངན་འདི་དག་གི་འཕྲོ་བཅད་ན་ལེགས་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ནན་ཏན་དུ་བསྩལ་བས་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་བདེ་འཇགས་ལ་བཀོད།  དེའི་སྐབས་སུ་དགེ་བཤེས་ཁོང་གིས་དེར་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་མདོ་སྡུད་པ་དང་།  སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་སོགས་བསྩལ། དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པ་ཆུ་གླང༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༣ ༽ལོར་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་མཆོག་གིས་གཡེར་གཤོང་དགོན་པར་གདན་དྲངས། བླ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་རྣམ་བཤད་ཕུལ་བྱུང་བཞད་པའི་དགའ་སྟོན། དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་གསུང་རྒྱུན་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས།  འཇམ་དཔལ་ཞིང་བཀོད་ཀྱི་མདོ།  ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན།  གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་རྗེས་གནང་སོགས་གནང་།  དགོན་གནས་དེར་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་ཆེན་ཉིན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཟངས་ཀྱིས་བཞེངས་ཡོད་པ་ལ་རབ་གནས་གནང་།  

དགུང་ལོ་དོན་གཉིས་པ་མེ་སྦྲུལ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༧ ༽ལོར་སྟོང་སྐོར་དགོན་དུ་བཞུགས་སྐབས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དབལ་མང་པནྚི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་པ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་།  ཉིན་དུ་མར་ལམ་རིམ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མདོ་སྔགས་དང་།  སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།  ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གསུང་གླེང་སོགས་ཕན་ཚུན་བྲག་ཐོག་ནས་ཆུ་འཇོ་བ་ལྟ་བུ་གནང་རེས་མཛད་པས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཐུགས་བློ་ཁེངས་པ་བྱུང་།  ཞེས་དང་།  དགུང་ལོ་དོན་གསུམ་པ་ས་རྟ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༨  ༽ལོར་ཡང་དབལ་མང་པནྚི་ཏ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་པ་དབུས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་སྟོང་སྐོར་དགོན་དུ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་དང་མཇལ་འཛོམས་མཛད།  སྔར་བཞིན་གང་ཅིའི་གསུང་གླེང་འཕེལ་ཞིང་།  ཕེབས་ཁར་མཐེ་བོང་གེར་ཏེ།  ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རིག་ལ་ང་མགུ་བ་ཡིན།  ཆོས་ཤིག་བྱ་ཨེ་དགོངས།  དགོངས་ན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ནས་མ་བཞུགས།  ཕ་ཡུལ་བློས་མ་བཏང་བའི་ཆོས་པ་མེད།  རྨ་ཆུའི་ཚུར་ཁ་འདིར་ཕེབས། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཐུགས་འཛིན་མཛོད།  འདིའི་ཚིག་རེ་རེ་དང་གཞན་པོ་ཏི་རེའི་ནུས་པ་མི་འདྲ།  དུས་ཕྱིས་ངས་གང་བཤད་གཞན་གྱིས་བློ་ལ་འབབ་ཀི་མེད།  འཇིག་རྟེན་ཅིག་བྱེད་ཨེ་དགོངས།  དགོངས་ན།  ཁྱེད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བ་ཚང་གི་རྐང་ལག་གི་རྡིག་སྒྲ་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད།  དེའི་སྟེང་དུ་དགོས་པ་ཅིག་ཡོད།  གང་ཡིན་ཟེར་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན།  ལྷ་སྡེ་ཁག་གསུམ་ལ་ཇག་ཁྲིམས་རྐུས་ཁྲིམས་ཤིག་དང་།  དགོན་པ་ལ་ནག་ཆང་རྐུས་གསུམ་གྱི་འགྲིག་ལམ་དམ་པོ་ཞིག་འོང་ན་དེས་མི་ཆོག་རྒྱུ་མེད། ང་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཕྱིང་སེར་ཅན་གྱི་གདམས་ངག་གི་སྙིང་བོ་ཡིན་ནོ་གསུངས་བ་ཐུགས་ལ་འཇགས་ཞེས་དབལ་མང་ཚང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་གསུང་འདུག   དགུང་ལོ་དོན་གསུམ་པ་ས་རྟ༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༨ ༽ལོར་གཅན་ཚའི་ཐང་དུ་ཕེབས།  ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་མཁན་མང་པོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་།  ལམ་གཙོ།  ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ།  རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཞི་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལུང་།  ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་རྗེས་གནང་།  རྣམ་འཇོམས་བྱབས་ཁྲུས་སོགས་གནང་།  ད་དུང་ལོ་འདིར་དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕེབས།  བླ་གྲྭ་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་སོགས་ཆོས་རྒྱུན་མང་པོ་གནང་།  དགོན་པར་ཆུ་ཅུང་ཟད་དཀོན་པས་ལུང་བསྟན་ཞུས་པར་བྲེལ་བ་མི་དགོས།  སྡོང་རའི་རྔ་མ་ན་རང་འཐག་བསྐོར་དུས་ཡོང་གསུངས།  ནན་ཞུས་བྱས་པས་མདུན་རིའི་རྐེད་པའི་རྩེར་ས་བརྟག་གནང་བ་བཞིན་ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོ་སྟེ་ཀླུ་མ་དྲོས་པའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས།  དགེ་བཤེས་ཁོང་བྱ་ཁྱུང་བྲག་ཏུ་ཕེབས་ནས་གསན་མཁན་མང་པོར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་དང་།  གསང་འདུས་སོགས་ཆོས་བཀའ་ཅི་རིགས་བསྩལ།  

དགེ་བཤེས་ཚང་དགུང་ལོ་དོན་ལྔ་བ་ལྕགས་སྤྲེལ༼ ཕྱི་ལོ༡༨༠༠ ༽ལོར་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཡེར་གཤོང་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་གདན་དྲངས།  གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཙོས།   མཁན་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་།  སྟག་གེ་སྤྲུལ་སྐུ།  བྲག་དཀར་ཞབས་དྲུང་སོགས་ཕྱོགས་ནས་བྱོན་པ་དང་།  གཞིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་མང་པོར།  བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་དང་།  ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང་ཆོག་དངུལ་དཀར་མེ་ལོང་ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་དབུ་ནས་ཆོས་ཐུན་གཅིག  ཇོ་བོའི་བསྟོད་པ་སུམ་ཅུ་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་།  དགོན་པའི་རིམ་གྲོར་དྲུག་ཅུ་བའི་གཏོར་བཟློག་དང་།  ཚོམས་ཆེན་གྱི་རྟེན་གསར་རྙིང་རྣམས་ལ་རབ་གནས་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་སྤྱན་དམིགས་ཀྱང་གནང་།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ལྕང་སྐྱ་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་གིས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བཀུར།  དབང་ལུང་རྗེས་གནང་སོགས་ཟབ་ཆོས་མང་པོ་ཡང་ཡང་གསན་ཏེ་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀ་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར།  དགུང་ལོ་དོན་དྲུག་པ་ལྕགས་བྱ༼ ཕྱི་ལོ༡༨༠༡ ༽ལོར་རྡོ་སྦིས་དགོ་རིའི་གྲྭ་ཚང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཞབས་དཀར་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་ཚང་དང་།  ལ་ཁ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གནང་།  དགོན་དེ་གའི་བླ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་ཀུན་རིག་གི་དབང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་བོའི་མདོ།  ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་གི་དབུ་ནས་ཆོས་ཐུན་གཅིག  གདུགས་དཀར་མཆོག་གྲུབ་མ།  རྣམ་རྒྱལ་གཟུངས་རིང་གི་ལུང་བཅས་བསྩལ།  

དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ཆུ་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༧༩༢ ༽ལོར་ཤིང་བཟའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་ལ་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་གདན་ས་གཏད་དེ་ཁོང་ཉིད་བྱ་བཏང་གི་ཚུལ་གྱིས་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་ཕལ་ཆེར་དང་། མ་ཧཱ་ཙི་ནའི་ཡུལ་གྲུ་སོགས་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་སྟེ་དད་ལྡན་བོད་སོག་གི་གདུལ་བྱ་བགྲང་ལས་འདས་པའི་བློ་ཁ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བསྒྱུར།  ཡང་ཁོང་ཉིད་ཐེངས་ཤིག་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་དག་ཐེར་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕྱིར་དགོན་པར་གདན་དྲངས་ནས་དགུན་གཅིག་ལ་བཞུགས། ཤིང་བཟའ་དཔོན་སློབ་ཀྱིས་ཁ་ཤོམ་ལག་ཤོམ་མ་བྱས་ན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་ཐ་སྙད་མེད་ཅེས་རྣམ་འགྱུར་སོགས་བསླབ་སྟེ་རྩོད་གྲྭ་ཤོག་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་པར།  ཁོང་གིས།  འདང་རྒྱོབས།  བསམ་བློ་ལེགས་པོ་ཞིག་མ་བཏང་ན་ཀི་བཏབ་པའི་ཉེས་བྱས་གཅིག  ཐལ་མོ་བརྡབ་པའི་གཅིག  ཧབ་ཆ་བརྒྱབ་པའི་གཅིག་སོགས་འབྱུང་གསུངས།  འགྲིག་འགལ་མང་པོ་བྱུང་བར་ཐུགས་སྐྱོ་སྟེ།  ངས་འདིར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་པ་གྲྭ་བ་གཉོམ་ཆུང་དཔེ་ཆ་རེ་ལྟ་མཁན་ཨེ་ཡོང་བསམ་པ་ཡིན་པ་ལས་ཚོང་དང་ཁེ་ཕོག་གི་ཆེད་དུ་མིན།  ཁྱོད་རང་ཚོས་ཚོང་ཁེ་ཕོག་དང་རྒྱུ་ནོར་གསོག་གི་བསྡད་ན་གྲྭ་བ་ཡ་རབས་ཚོའི་མིག་ལྟོས་ལ་གནོད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་ངེས།  ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་སྐུ་ཁམས་བདེ་མོ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་ནས་སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་མཛད་དེ་དབེན་གནས་གང་འགོལ་རྣམས་སུ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུས་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་མཛད་པས་ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་ཁ་ཀློང་དུ་བརྡོལ་བ་བྱུང་།  ཀ་མདོ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་དང་ཨ་རིག་ཆུ་སྔོན་ཁའི་ཙོ་མོ་ངོ་། ཨ་རིག་ཞོ་མ་ཕུག  འདམ་བུའི་བྲག་དཀར།  ཏེ་ཐུང་བྲག་དགོན་སོགས་སུ་ཡུན་རིང་བཞུགས།  ཉན་ཐོས་འགོག་སྙོམས་པ་བཞུགས་པར་གྲགས་པའི་གནས་ལྷ་ཁང་ལུང་བའི་བྲག་ཕུག་དང་།  སྟོང་སྐོར་མཁར་ནང་གཉིས་སུ་དབྱར་དགུན་རེས་མོས་ཀྱིས་བཞུགས་སའི་མཐིལ་མཛད།  སྟོང་སྐོར་དགོན་ནས་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་སྣམ་ཕྲུགས།  རྩེ་ཞྭ་སོགས་ཀྱི་འགྱེད་ཡང་ཡང་བསྐུར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་ཕྱག་ཏུ་གསེར་གང་བྱུང་དབུས་གཙང་དུ་མང་འགྱེད་དང་།  རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ལ་དངོས་འབུལ་གྱི་ཆེད་དུ་བསྐུར་གནང་མཛད།  ལྷག་མ་གང་ཡོད་ཀྱིས་གསུང་རབ་དང་ཐང་ག་མང་དུ་བཞེངས།  ཆོས་བྲིས་པ་ཨ་མཆོད་གསེར་ཞག་གི་བསམ་པ་ཡིན་གསུངས།  སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ་གྱི་རྐུས་ཁྲིམས་གཅོད་རྒྱུར་ཤར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཞུས། དོང་ཙེ་གང་རྙེད་བསགས་ནས་ཐེ་གུ་གང་འཚམས་ལ་བརྒྱུས་ཏེ་སྤྲང་བོ་ལྔ་བརྒྱ་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་ལ་སྤྲང་འགྱེད་གཏོང་།  ཐེ་གུ་ཕྱིར་བླངས་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་སྐྱོང་གསོག་བྱེད་པ་སོགས་ཁོང་གི་ཕྱག་གི་དངོས་རྫས་གང་ཡོད་རྣམས་གསེར་དང་དོང་ཙེར་བསྒྲིལ་ནས་བྱ་བཏང་གི་ཚུལ་དུ་གནས་སྐོར་མཛད་དེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་མང་འགྱེད་སྤྱི་འཇོག་སོགས་བབ་བསྟུན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་མཛད་དེ་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་བོ་རྣམས་རྫོགས་བྱང་གི་གཏེར་དུ་སྦས། 

དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་དགོན་ཆེན་རྗེ་སྐུ་འབུམ་དང་བཙན་པོ་དགོན།  བྱ་ཁྱུང་བྲག  ཆུ་བཟང་དགོན།  ཟན་གྲོན།  སྟོང་སྐོར་དགོན།  དགོན་ལུང་སོགས་དགོན་སྒྲུབ་སྡེ་ཕལ་ཆེ་བར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ཞིང་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད།  ཁོང་གི་དངོས་སློབ་དུ་གྱུར་བ་ཡང་།  བོད་སོག་གི་བླ་དཔོན་ཆེ་ཕྲ་དུ་མ་དང་།  ལྕང་སྐྱ་སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་།  ཤར་སྤྲུལ་སྐུ།  སྨིན་གྲོལ་སྤྲུལ་སྐུ།  ལ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ།  སྟོང་སྐོར་སྤྲུལ་སྐུ།  བྱ་ཁྱུང་མཁན་པོ་ཇུ་ནང་ངག་དབང་སྙན་གྲགས་།  ཆེ་ཤོས་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ།  ལ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་མར་ཁུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། ལ་མོ་གཡོན་རུ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས།  ཤིང་བཟའ་པནྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས།  རྐ་ཕུག་པནྚི་ཏ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ།  གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས།  དགེ་བཤེས་བྱམས་པ་ཟླ་འོད།  ཉི་ཟུར་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་སོགས་མདོ་སྨད་ལྷོ་བྱང་གི་བླ་ཆེན་མཁས་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་སློབ་མར་གྱུར་ཏོ།།  དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་སྐུ་ན་མཐོན་པོའི་དུས་སྟོང་སྐོར་ལྷ་ཁང་ལུང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲེངས་པའི་མཐར།  དགུང་ལོ་དོན་བརྒྱད་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་ཕག༼ ཕྱི་ལོ༡༨༠༣ ༽ལོའི་སྟོན་དུས་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཟད་ལྟེམས་པའི་ཚུལ་མཛད་པ་ན།  སྒོ་མེ་ཕྱོགས་སུ་འབྱོན་བཞེད་ཀྱིས་དད་ལྡན་དུ་མའི་རེ་བ་སྐོང་བཞིན་ཤུག་ཆུའི་རི་ཁྲོད་དུ་དེ་གའི་སྒོམ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་བའི་དབང་སོགས་ཆོས་བཀའ་འགའ་ཞིག་བསྩལ་ཅིང་། རིམ་གྱིས་བར་ཝོན་ཏིང་ཀྱྰ་དགོན་པའི་ལྟག་གི་རི་ལྡིངས་སུ་ཕེབས། སྒོ་མེ་ཏིང་ཀྱྰ་དཔོན་སློབ་ཀུན་བཟང་སྙན་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ང་རང་ཤི་སོང་ན་སྤུར་འདི་ཀར་བཞག་ཨེ་ཆོག་གསུངས་པར།  དཔོན་སློབ་བས་ཕྱག་ཕུལ་ཏེ།  ང་སྒོ་མེ་ཚང་ལ་དེ་འདྲའི་བསོད་ནམས་ཞིག་ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་།  ཐུགས་བཞེད་ལྟར་གནས་འདི་ཀར་བཞུགས་ན་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་ཚིག་ཕུལ།  རྭ་རྒྱ་ནས་ཤིང་བཟའ་པནྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་གྲྭ་མང་བཅས་ཕེབས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བར།  ང་ལ་རང་དབང་མེད།  ཡོད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་འདི་སོས་ཐབས་མེད།  

གལ་སྲིད་རང་དབང་ཞིག་ཡོད་ན་སྟེང་ཡ་གིར་ལྷ་ཡུལ་ནས་རྩེད་མོ་རྩེ་གི་བསྡད་ན་སྙམ་གསུངས།  ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་འབྱོན་རྒྱུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར།  རང་དབང་མེད་པས་སྤྲུལ་སྐུ་མི་ཡོང་།  ཡོད་ན་ལྷག་པར་མི་ཡོང་།  འཐབ་རྩོད་འཁྲུགས་ལོང་འདིའི་ནང་དུ་ཡོང་ནས་ཅི་བྱེད།  ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཁྱི་གཏུམ་པོས་དེད་ཀྱང་ཁ་ནས་མི་འཆོར་བ་འདི་ངའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས།  ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་བློ་ནས་ཤར་ཤར་འདོན་མཁན་གྱི་བྱིས་པ་ཞིག་རྙེད་ན་ཁྱེད་ཚོས་བླུས་ཆོག་ཚུལ་དང་། གསོན་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར་ཤི་དུས་ཀྱི་རོ་ལའང་ཆོས་བརྒྱད་བྱེད་བཅུག་པར་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་སྟབས།  ང་ཤི་རྗེས་ངའི་ཕུང་བོ་འདི་ཙོག་ཙོག་བྱས་ནས་མ་འཇོག  འཆི་དུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ལྟར་ཞོག་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་གད་པ་འདི་ཐོག་ཏུ་ཁོབས་ཞེས་ཞལ་ཆེམས་གནང་།  ལོ་དེའི་ཧོར་ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་གཉིས་ཀྱི་ཉིན་དགོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་སོ། གསན་ཡིག་འགར་ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ལ།  བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་དང་།  བྱམས་པ་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར།  རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་སོགས་ཀྱང་ཟེར།  དགེ་བཤེས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་སྐོར་ལ་ཀུན་རིག་གི་བསྙེན་ཡིག་དང་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས།  གསང་འདུས་བསྙེན་ཡིག  རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག  གོང་མའི་བརྟན་གསོལ།  ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་མའི་གསུང་ཟིན་བྲིས་སུ་མཛད་པ་ལ་ཤོག་གྲངས་དགུ་སོགས་ཡོད་དོ།།

ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྨད་ཀྱི་ཆ་རུ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་བྱོན་པའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་པཎྚི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་མཆོག་གི་ཞལ་ནས། གངས་རི་ར་བས་སྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་ཀུན། །གསལ་བྱེད་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཁྱོད་ཤར་ཚེ། །རིས་མེད་སྐལ་བཟང་གདུལ་བྱའི་ཕན་བདེ་དཔྱིད། །ཐུབ་བསྟན་འདབ་བརྒྱ་རབ་བཞད་གཉེན་དུ་གྱུར། །ཞེས་གསུང་བ་ལྟར། 
ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་ཡོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༥༢ ལོར་མདོ་སྨད་ཨ་རིག་ཅེས་པའི་ས་ཆར་ཡབ་མགོན་ཤུལ་ཕྱག་རྡོར་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་རིག་བཟའ་ཚེ་དབང་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། མཚན་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་བཏགས། དགུང་ལོ་བརྒྱད་བཞེས་པའི་ཚེ་མཁན་པོ་བླ་མ་གཙང་བ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ལས་རབ་དུ་བྱུང་། དགུང་ལོ་བཅུ་ལོན་པའི་ཚེ་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་མཆོག་གིས་བདག་གིར་མཛད་ཅིང་། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཤིང་བཟའ་སྒོམ་ཆེན་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོའི་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་དབུས་སུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས། སེར་བྱེས་བྱ་བྲལ་ཁམས་ཚན་དུ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བར་ཐུགས་ཀྱི་བརྩོན་པ་ཤུགས་དྲག་མཛད་དེ། དབུ་སེམས་ཀྱི་རང་གཞུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤོག་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཐུགས་ལ་བཟུང་སྟེ་རྒྱུགས་སུ་འབུལ་བའང་གནང་། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅན་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱལ་སྲས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། ལྕགས་ར་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས་ནས་དབང་བཤད་ཁྲིད་དང་ལུང་མན་ངག་གི་བདུད་རྩི་མ་ལུས་པར་གསན་སྦྱངས་མཐར་ཕྱིན་པ་གནང་ནས། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་མོ་ལུག་གི་ལོར། ལྷ་སའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཨང་དང་པོར་ཐོན་པས། སྐབས་དེའི་བོད་གཞུང་ནས་པཎྚི་ཏའི་བཀའ་ཤོག་དང་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། ལྷ་དར་ནང་མཛོད་སོགས་མཁོ་དངོས་གྱ་ནོམ་པ་ཕུལ། དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་འགྲིམས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཆེན་མོ་སོགས་མཛད་ནས། བཀའ་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གདམས་ངག་མ་ལུས་པས་ཐུགས་རྒྱུད་ཕྱུག་སྟེ། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྨད་ཀྱི་ཆ་དང་དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་སྟོད་ཀྱི་ཆ་ལ་མཚོན་ན། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ལས།
མདོ་སྔགས་ལེགས་བཤད་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་གྱི༎
དཔལ་ལ་འདོད་དགུར་སྤྱོད་པའི་སློབ་བུའི་ཚོགས༎
དབུས་གཙང་རྒྱ་སོག་མདོ་སྨད་ཁམས་སོགས་ཀྱི༎
འཛིན་མའི་ཁྱོན་ཀུན་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་བཀང་༎
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏུ། སྐབས་དེར་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་ཡང་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་བྱུང་། སྐབས་དེའི་མཁས་ཐོབ་ཀྱི་ཆོ་ལོ་དེ་དག་ནི་ད་ལྟའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཁས་དབང་སོགས་གང་འདོད་དུ་བཏགས་ཆོག་ཆོག་ལྟ་བུ་ཞིག་མིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཉི་ཟླ་ཟུང་དུ་གྲགས་པའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་གི་ཞལ་ནས། ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གསལ་བཤད་དམ་པར་གྱུར་པ་ཨེར་ཏི་ནི་པཎྚི་ཏ་ཤིང་བཟའ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ཀྱང་གསལ་ཡོད། 
རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཁྱི་བྱི་ལོར། དམ་པ་ཁོང་ཆུང་དུས་སུ་བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་མཆོག་གིས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཁོང་གི་དབུ་སྐྲ་བསྐུར་ནས་དགེ་བཤེས་མཆོག་དགུང་ལོ་བགྲེས་བོར་ཕེབས་ཟིན་པས། ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་མཆོག་ཕྱིར་མདོ་སྨད་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དགོས་པའི་ནན་སྐུལ་གནང་བ་ལྟར། པཎྚི་ཏ་མཆོག་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ཉི་ཤུ་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་ཁམས་ཕྱོགས་བརྒྱུད་མདོ་སྨད་རྭ་རྒྱ་རུ་ཕེབས།  སྔར་ཡོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་སྟེང་དུ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་དང་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་རྟ་མགྲིན་གྲྭ་ཚང་སོགས་མང་བོ་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང་།  སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་སོགས་མང་པོ་གསར་འཛུགས་མཛད། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཆུ་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༡༣ ལོར་སྐུ་འབུམ་དགོན་པའི་གདན་སའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ཤིང་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་དུ་གདན་ས་བསྐྱངས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༡༨ ལོར་རོང་བོ་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་གདན་སའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ཏེ་འགྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་དང་སློབ་གཉེར་བཅས་ལ་དོ་དམ་ནན་དུ་མཛད་ནས་ལོ་ལྔའི་རིང་དུ་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་མཛད།
གཞན་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་སྟོད་དུ་ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་མཆོག་གིས་རྭ་རྒྱ་འཀའ་འགྱུར་པར་ཤིང་ཆེན་མོ་་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་དང་། 
དམ་པ་འདིའི་གསུང་རྩོམ་ལ།  འཕྲིན་ཡིག་ངང་བའི་རྒྱལ་བོ།   སོགས་ཆོས་ཚན་སྐོར་འགའ་རེ་བཞུགས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་ལོའི་ཤིང་སྤྲེལ་ལོར་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་བསྟན།

མདོ་སྨད་བོང་སྟག་ཏུ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠ ལོར་འཁྲུངས། སེ་ར་དགོན་པར་སློབ་གཉེར་མཐར་སོན། དགེ་བཤེས་ཀྱིས་མིང་བཏགས་བཞེས། དེང་སྐབས་ཨ་རིར་བཞུགས།

ཙང་ཀི་སྡེ་བར་སྤྱི་ལོ་ལོ་༡༩༦༣ ལོར་འཁྲུངས། སེ་ར་དགོན་པར་སློབ་གཉེར་མཐར་སོན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཨ་ཀ་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་། དེང་སྐབས་ཐའེ་ཝན་དུ་བཞུགས།

ཙང་ཀི་སྡེ་བར་འཁྲུངས། རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་སློབ་གཉེར་མཐར་སོན་ཏེ། མཁན་པོ་མཛད་འགན་ལོ་མིང་རིང་བཞེས། དེང་སྐབས་འཆད་ཉན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་གཞོལ་བཞིན་རང་དགོན་དུ་བཞུགས།

རྭ་རྒྱ་དང་རྡི་ཚ་གཉིས་ཀར་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་བཀའ་པོད་ལྔ་རྒྱུད་སྡེ་དང་བཅས་པར་མཐར་སོན། ཪྭ་རྒྱའི་མཁན་པོའི་མཛད་འགན་ལོ་མིང་རིང་བཞེས། དགེ་ཕྲུག་མང་དུ་བསྐྱངས། ད་ལྟ་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་དང་འཆད་ཉན་ངང་རང་དགོན་དུ་བཞུགས།

རྭ་རྒྱ་དང་། སྐུ་འབུམ། བླ་བྲང་སོགས་སུ་སློབ་གཉེར་གནང་། གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་གླིང་གསར་འཛུགས་མཛད། རྭ་རྒྱ་རུ་དགེ་ཕྲུག་མང་དུ་བསྐྱངས། རྭ་རྒྱ་དགོན་པའི་དོ་དམ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་ཡང་ལོ་མང་རིང་བཞེས། ད་ལྟ་ཤེས་རིག་ནོར་གླིང་འཛིན་སྐྱོང་ངང་བཞུགས་པ་ལགས།

དེ་སྔོན་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་མདོ་འཛིན་པ་དང་། བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་ཆེད་ལས་ལོ་ཙཱ་བ། ད་ལྟ་རང་དབང་གི་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་ལས་ལ་འབད་ཀྱི་ཡོད།




#Article 96: གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ (352 words)


བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་ཡུལ་གྱི་དབུས་སུ་ཆགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་རྡོ་རིང་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་གང་མགྱོགས་རྩ་བསྐོག་བཏང་སྟེ་མིག་གི་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་བཟོ་འཆར་འདུག   རྡོ་རིང་དེར་ཐང་བོད་འབྲེལ་བ་ཙམ་མ་ཟད།  བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིན་ཐང་ཅན་ ཞིག་རེད།   ད་ཤོག་བུའི་སྟེང་བཞག་ན་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་སོང་།  ཚང་མས་ཐུགས་སྣང་གནང་རོགས།   ཉེ་ཆར་མི་དམངས་དྲ་བ་ཞེས་པའི་ཐོག་གསར་འགྱུར་ཞིག་ནང་ཐོན་འདུག་པས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་བོད་རིགས་པ་ཡིན་མདོག་མ་བྱས་པར་དེ་ལ་ལྟ་རོགས་གནང་།

ཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའམ་ཐང་བོད་དབོན་ཞང་གཉིས་མཇལ་དུམ་མཛད་པའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ཡང་ཟེར། ཕྱི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཉེར་གསུམ་ལོར་རྡོ་རིང་འདི་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་གྱི་ཇོ་བོའི་དབུ་སྐྲ་ཟེར་བའི་ལྕང་སྡོང་གི་འཁྲིས་སུ་བཙུགས་ཏེ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་བར་གྱི་མཛའ་མཐུན་ཆེ་བའི་འབྲེལ་བ་སྔར་ལས་ཆེ་བ་རྡོ་ཐོག་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན་འགྱུར་རོ།།
ནུབ་ངོས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས། 
༄།། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་དང་།། རྒྱའྀ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱ་རྗེ་ཧྭང་ཏི། དབོན་ཞང་གཉིས།། ཆབ་སྲིད་གཅྀག་དུ་མོལ་ནས།། མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་གཙྀགས་བཅས་པ།། ནམ་ཞར་ཡང་མྱྀ་འགྱུར་པར། ལྷ་མྱྀ་ཀུན་གྱྀས་ཤེས་ཤིང་དཔང་བྱས་ཏེ་ཚེ་ཚེ་རབས་རབས་སུ་གཏམ་བརྗོད་དུ་ཡོད་པའྀ་ཕྱིར།། མཇལ་དུམ་གྱི་གཙིགས་ཀྱྀ་མདོ་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པའོ།
༄།། འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག ལྡེ་བཙན་གྱྀ་ཞ་སྔ་ནས།། རྒྱ་རྗེ་བཱུན་བཱུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧྭང་ཏེ་དང།། དབོན་ཞང་གཉིས།། སྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོས་ ནི།། འཕྲལ་ཡུན་ཡུལ་གྱྀ་ལེགས་ཉེས་ཅྀ་ཡང་བསྲུང་སྟེ།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནྀ། བཀའ་དྲྀན་གྱིས་དགབ་པ་ལ་ཕྱྀ་ནང་མྱེད་པར།། མང་པོ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་པར་བྱ་བ་ལ་ནྀ་དགོངས་པ་གཅྀག ཡུན་རྀང་པོར་ལེགས་པའྀ་དོན་ཆེན་པོ་ལ་ནི་བཀའ་གྲོས་མཐུན་ཏེ།། གཉེན་རྙིང་པའྀ་སྲི་ཞུ་ལ་ནྀ་དང་སྔའི་ཁྱྀམ་ཚེས་དགྱེས་པའི་ཚུལ་སླར་དུ་བརྩེགས་པར་མོལ་ནས།། མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་ནི་མཛད་དེ།། བོད་རྒྱ་གཉིས།། ད་ལྟར་དུ་མངའ་བའྀ་ཡུལ་དང་མཚམས་སྲུང་ཞིང།། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནྀ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡུལ།། ནུབ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནྀ་ཡང་དག་པར་བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཏེ།། དེ་ལས་ཕན་ཚུན་དགྲར་མྱྀ་འཐབ།། དམག་མྱྀ་དྲང། ཡུལ་མྱྀ་མརྣམ།། ཡྀད་མ་ཆེས་པ་ཞྀག་ཡོད་ན།། མྱྀ་བཟུང་ཞིང་གཏམ་དྲྀས་ཏེ།། བརྫངས་ནས་ཕྱྀར་གཏང་ངོ།། ད་ཁྱབ་སྲྀད་གཅིག་ཅྀང།། མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་འདྀ་ལྟར་མཛད་པས།། དབོན་ཞང་དགྱེས་པའི་བཀའ་ཕྲིནད་སྙན་པས་ཀྱང་འདྲུལ་དགོས་ཏེ།། ཕན་ཚུན་གྱྀ་ཕོ་ཉ་འདོང་བ་ཡང།། ལམ་རྙིང་པར་བྱུང་ནས།། སྔ་ལུགས་བཞིན་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱྀ་བར།། ཙང་ཀུན་ཡོག་རྟ་བརྗེས་ལ།། སྩེ་གཞུང་ཆེག་དུ་རྒྱ་དང་ཕྲད་པ་མན་ཅད་ནྀ་རྒྱས་ཕུ་དུད་བྱ།། ཙེང་ཤུ་ཧྱྭན་དུ་བོད་དང་ཕྲད་ཡན་ཅད་ནྀ་བོད་ཀྱིས་ཕུ་དུད་བྱ་སྟེ།། དབོན་ཞང་ཉེ་ཞྀང་གཉེན་བའྀ་ཚུལ་བཞིན་དུ།། སྲྀ་ཞུ་དང་བཀུར་སྟྀའི་ལུགས་ཡོད་པར་སྦྱར་ཏེ།། ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་དུད་རྡུལ་ནྀ་མྱི་སྣང།། གློ་བུར་དུ་སྡང་བ་དང་དགྲའི་མྱྀང་ནྀ་མྱི་གྲག་སྟེ་ས་མཚམས་སྲུང་བའྀ་མྱི་ཡན་ཅད་ཀྱང་དོགས་ཤིང་འཇིགས་པ་མྱེད་པར་ས་ས་མལ་མལ་ན་བག་བརྐྱང་སྟེ།། བདེ་བར་འཁོད་ཅྀང།། སྐྱིད་པའྀ་བཀའ་དྲྀན་ནི་རབས་ཁྲྀའི་བར་དུ་ཐོབ།། སྙན་པའྀ་སྒྲ་སྐད་ནྀ་གཉི་ཟླས་སླེབས་སོ་ཆོག་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ།། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་པའྀ་སྲིད་ཆེན་པོ་སྦྱར་ནས་གཙྀགས་བཅས་པ་འདྀ།། ནམ་ཞར་མྱྀ་འགྱུར་བར།། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་།། འཕགས་པའྀ་རྣམས་དང་གཉྀ་ཟླ་དང་གཟ་སྐར་ལ་ཡང་དཔང་དུ་གསོལ་ཏེ།། ཐ་ཚྀག་གྀ་རྣམས་པས་ཀྱང་བཤད།། སྲོག་ཆགས་བསད་དེ་མནའ་ཡང་བོར་ནས།། གཙིགས་བཅས་སོ།། གཙིགས་འདྀ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་སམ།། བཤྀག་ན།། བོད་རྒྱ་གཉིས་གང་གིས་སྔར་ཉེས་པ་ལ་སྡྀག་ཅིང།། ལས་དུ་དཀུ་སྒྱུ་ཅྀ་བྱས་ཀྱང་གཙྀགས་གཤྀག་་པ་ལ་མ་གཏོགས་སོ།། འདྀ་ལྟར་བོད་རྒྱ་གཉྀས་གྱྀ་རྗེ་བློན་གྱིས་ཞལ་གྱྀས་བཤགས་གནའ་བོར་ཏེ།། གཙྀགས་ཀྱྀ་ཡྀ་གེ་ཞྀབ་མོར་བྲིས་ནས།། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཉྀས་གྱྀ་ནི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ། བློན་པོ་གཙྀགས་འཛིན་པ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱྀ་ནི་ལག་ཡྀག་ཏུ་བྲིས་ཏེ། གཙྀགས་ཀྱི་ཡྀ་གེ་ཡང་སོ་སོའྀ་ཕྲག་སྦལ་དུ་བཞག་གོ ། 
ནུབ་ངོས་ཀྱི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཕྲེང་དྲུག་ཡོད་དོ།།
ཤར་ངོས་སུ། 
༄། །འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བརྩན་དང་།། རྒྱ་རྗེ་འུན་བཱུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧྲང་ཏེ་གཉྀས།། ཆབ་སྲྀད་གཅྀག་དུ་མོལ་ཏེ་མཇལ་དུམ་མཛད་པའི་དབོན་ཞང་གཉྀས་ཀྱི་ཚུལ་ཅི་འདྲ་བ་དང་། མཇལ་དུམ་མཛད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པའོ། །
༄། །འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ།། ཡུལ་བྱུང་ས་དོད་ཚུན་ཆད་འུང་ནས་མྱིའི་རྗེར།། བོད་ཀྱྀ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ཡང་།། གངས་རི་མཐོན་པོའི་ནི་དབུས།། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནི་མགོ། ཡུལ་མཐོ་ས་གཙང་བ་ལ་གནམ་གྱྀ་ལྷ་ལས།། མྱྀའི་རྒྱལ་པོར་གཤེགས་ཏེ།། གཙུག་ལག་ཆེན་པོས་ནྀ་ཡུནད་ཀྱི་སྲིད་བཙུགས།། ཆོས་ཁྲིམས་བཟང་པོས་ནི་ཚུལ་གནང་།། བྱམས་པའྀ་བཀའ་དྲྀན་གྱྀས་ནྀ་ནང་གྀ་ཚེས་སྦྱརད།། དགྲ་ཐབས་མཁས་ནས།། ཕྱྀའི་དགྲ་བཏུལ་ཏེ།། ཆབ་སྲྀད་ནི་ཕྱིར་ཞིང་ཆེ་དབུ་རྨོག་ནྀ་སླར་ཞིང་བརྩན་པ་ ཡང་ནམ་ ནམ་ཞར་ ཞར་མྱི་འགྱུར།། བྱིན་མྱི་ཉམས་པའྀ་གཡུང་དྲུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནྀ་ཆེ།། དེའྀ་ཕྱིར།། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱྀ་མོན་རྒྱ་གར་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱྀ་ཏ་ཟིག་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱྀ་དྲུ་གུ་ནི་སྨེལ་ལ་སྩོགས་པ།། གཡུག་༞རྒྱལ་པོ་སྡོམ་ན་༞༝ར་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱི་ ཀྱིས་ཀྱང་ འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོའི་དབུ་རྨོག་བརྩན་པོ་དང་ བཀའ་དྲང་ ང་བོར་ནྀ་ཕྱོགས་མྱྀ་གུས་པ་མྱེད་དེ།། ཕན་ཚུན་དགྱེས་ཤིང་བཀའ་སྩལད་དོ་ཆོག ཉན་པ་ཡིན།། ཤར་ཕྱོགས་ནྀ་རྒྱ་འདུག་པ།། མཚོ་ཆེན་པོའི་ ནང་ ཉྀ་མ་ཤར་པ་ལོགས་ཀྱྀ་རྒྱལ་པོ་སྟེ།། ལྷོ་བལ་གཞན་དང་མྱྀ་འདྲ་བར་ ལུགས་ ཆོས་བཟང་།། གཙུག་ལག་ཆེ་བས།། བོད་དང་ཡང་།། འཐབ་ཀྱྀ་ཟླ་ དང་གྲོགས་ ཀྱྀ་དོ་སྟེ།། དང་པོ་རྒྱ་རྗེ་ལྀ་རྒྱལ་སར་ཞུགས་ནས།། དེའི་ཏང་གི་སྲིད་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ལོན།། རྒྱལ་རབས་གཅྀག་གི་འོག་ཏུ།། འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་བརྩན་དང་།། རྒྱ་རྗེ་ཐེའེ་ཙོང་བཱུན་བུ་ཞེང་ཧྭང་ཏེ་གཉྀས།། ཆབ་སྲིད་གཅྀག་དུ་མོལ་ནས།། ཅེན་ཀྭན་གྱྀ་ལོ་ལ།། མུན་ཤེང་ཀོང་ཅོ། །བཙན་པོའི་ཁབ་ཏུ་བླངས།། ཕྱིས་འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྩན་དང་རྒྱ་རྗེ་སམ་ལང་ཁའེ་འགཱན་ཤེང་བཱུན་ཤྀན་བཱུ་ཧྭང་ཏེ་གཉིས།། ཆབ་སྲིད་གཅྀག་དུ་མོལ་ཏེ།། གཉེན་བརྩེགས་ནས།། ཀེང་ལུང་གྀ་ལོ་ལ་ཀྀམ་ཤེང་ཀོང་ཅོ།། བཙན་པོའྀ་ཁབ་ཏུ་བླངས་ནས།། དབོན་ཞང་དུ་འགྱུར་ཏེ་དགྱེས་པ་ལས།། བར་འགའ་ཕན་ཚུན་གྱྀ་སོའི་བློན་པོས་གནོད་པ་དག་རྡུལ་གྱྀས་ཀྱང་།། གཉེན་པའྀ་ཚབ་གང་དུ་བྱ་བ་ཐུགས་བྲེལ་ཆེན་པོའྀ་དག་གྀ་ཚེ།། དམག་སྟོངས་ཀྱྀས་ཕན་ཐོགས་པར་བྱས་པ་དང་།། ཕན་ཚུན་ཐུགས་ནོངས་བྱུང་ངོ་ཆོག་ན།། དགྱེས་སྣང་དག་ཀྱང་མ་ཆད་པར་བསྲིས་ བསྲིང་ ཏེ་འདྀ་ལྟར་ཉེ་ཞྀང་གཉེན་བ་ཡྀན་ན།། དབོན་ཞང་གྀ་ཚུལ་ཁོ་ན་ལྟར།། ཐུགས་ཡྀ་དམ་ཕབས་པ་ལས།། བཙན་པོ་ཡབ་ལྷ་འཕྲུལ་ཁྲྀ་ལྡེ་སྲོང་བརྩན་གྱི་ཞ་སྔ་ནས།། སྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོས་ཎྀ།། ཆོས་སྲིད་ཅི་ལ་ཡང་མཁས་ཤྀང་གསལ་བྱམས་པའྀ་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ནྀ།། མྱི་ནང་མྱེད་པར།། ཕྱོགས་བརྒྱད་དུ་ཁྱབ་སྟེ་མཐ་བཞྀ་རྒྱལ་པོ་ཀུན་དང་ཡང་མཇལད་ཅྀང་འདུམ་བར་མཛད་ན།། རྒྱ་དང་ལྟ་ཞིག །གཉེན་རྩེག་མ།། ཡུལ་ཁྱྀམ་ཚེས་ཡིན་པས།། ལྷག་པར་ཆབ་སྲིད་གཅྀག་དུ་དགྱེས་ཏེ།། ཕན་ཚུན་དབེན་ཞང་དགོངས་པ་མཐུན་ནས།། རྒྱ་རྗེ་ཞེང་ཤྀན་བཱུན་བཱུ་ཧང་ཏེ་དང་།། མཇལ་དུམ་དུ་མོལ་ཏེ།། བཀའ་འཁོན་རྙིང་པ་ནི། སྤྱངས་ཤིང་གསལད། དགྱེས་པ་གསར་ནྀ་བསླས་ཤྀང་བསྟུད་ནས།། དེ་ཚུན་ཆད།། བཙན་པོ་དབོན་ནྀ་སྐུ་ཚེ་གཅྀག། རྒྱ་རྗེ་ཞང་ནྀ་གདུང་རབས་གསུམ་གྱྀ་བར་དུ།། བཀའ་ཁོན་གྱི་གཅུགས་ནྀ་མ་བྱུང་།། དགྱེས་པའྀ་སྲི་ཞུ་ནྀ་ཕར་ཚུན་ཕྱང་དེ།། ཕོ་ཉ་གཅེས་པ་ལས།། བཀའ་ཕྲིན་སྙན་པ་དང་།། དཀོར་ནོར་བཟང་པོ་ནྀ།། རྒྱུན་དུ་འདྲུལ་ན།། མཇལ་དུམ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་གཙིགས་བཅ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་གྲུབ།། དབོན་ཞང་མོལད་པའྀ་རྗེས་ཀྱང་ཚར་མ་ཕྱིན་པར་ཐུགས་ནོངས་ཀྱིས་བརྩལ་ཏེ།། བར་གྱི་གཅུགས་རྙིང་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་དོགས་ཕྲིག་གྀས།། ལེགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དོན།། ཕྱི་ལྕིགས་ཤེ་དག་དུ་གྱུར་ནས།། དགྲ་ཆོས་ཀྱྀ་ཐབས་དང་། དམག་བཙན་པོ་དག་ཀྱང་མྱྀ་རྡུལ་དུ་མ་རུང་སྟེ།། དགྲ་ཟུན་གྱི་ཚུལ་དུ་གྱུནད་གྱྀས་ཀྱང་།། ཡོང་ཉེ་ཞིང་གཉེན་ལ་འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བརྩན་གྱི་ཞ་སྔ་ནས།། མཁྱེན་པ་ནི།། འཕྲུལ་གྱི་ཚུལ་ཆགས།། མཛད་པ་ནྀ་ལྷའི་ལུགས་དང་མཐུན་ཏེ།། བཀཱ་དྲིན་ཆེན་པོས།། ཕྱྀ་ནང་གཉིས་སུ་སྙོམས་ཤིང་།། དབུ་རྨོག་བརྩན།། བཀའ་ལུང་གཉན་ཏེ།། རྒྱ་རྗེ་ན་བཱུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧང་ཏེ་དང་དབོན་ཞང་གཉིས་འཕྲུལ་གྱི་དགོངས་པ་ནྀ་མཐུན་ཏེ།། བོད་རྒྱའྀ་ཆབ་སྲྀད་ནྀ་གཅྀག་སྟེ།། བོད་རྒྱ་གཉྀས།། རབས་ཁྲྀར་བདེ་སྐྱིད་པའྀ་མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་མཛད་ནས་རྒྱ་ཡུལ་ནྀ།། ཀེང་ཤྀའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཤེག་སང་སྀའི་དྲུང་དུ།། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མྱིང་ནྀ་སྐྱིད་རྟག་ལོ་བདུན།། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོ་མྱིང་ནྀ།། ཅང་ཀེང་ལོ་དང་པོ་ལྕགས་མོ་གླང་གྀ་ལོའི་དགུན་སླ་ར་བ་ཚེས་བཅུ་ལ་དཀྱྀལ་འཁོར་ལ་འཛེགས་ནས།། རྒྱ་ཡིས་གཙྀགས་བཟུང་ངོ་།། བོད་ཡུལ་དུ་ནྀ།། ཕོ་བྲང་ལྷ་སའྀ་ཤར་ཕྱོགས་སྦྲ་སྟོད་ཚལ་དུ།། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མྱྀང་སྐྱྀད་རྟག་ལོ་བརྒྱད།། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོའི་མྱིང་ཅང་ཀེང་ལོ་གཉིས།། ཆུ་ཕོ་སྟག་གྀ་ལོའི་དབྱར་སླ་འབྲྀང་པོ་ཚེས་དྲུག་ལ།། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཛེགས་ཏེ།། བོད་ཀྱྀ་གཙྀགས་བཟུང་ངོ་།། གཙྀགས་ཀྱྀ་མདོ་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པ་འདི་ཡང་།། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའྀ་མྱིང་སྐྱིད་རྟག་ལོ་དགུ། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོའྀ་མྱིང་ཅང་ཀེང་ལོ་གསུམ།། ཆུ་མོ་ཡོས་བུ་ལོའི་དཔྱྀད་སླ་འབྲིང་པོ་ཚེས་བཅུ་བཞྀ་ལ།། རྡོ་རིངས་ལ་ཡི་གེ་བྲིས་སོ།། རྡོ་རིངས་འདི་འདྲྀ་བའྀ་སྤྱན་ཡང་།། རྒྱའྀ་ཕོ་ཉ་ཐབས།། འགུ་ཤེའུ་ཞང་ཤིང་ཡོད་པ།། དོ་ཙེའེ་དང་། ཐབས་ཙན་ཤན་དེ་བཱུ་ཡོད་པ། ༞ཀཱུ་ལ་སྩོགས་པས་བྱས་སོ།། གཙིགས་ཀྱི་མདོ་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པ་འདི་དང་འདྲ་བ་གཅིག། རྒྱའྀ་ཡུལ་ཀེང་ཤྀར་ཡང་གཙུགས་སོ།།
བྱང་ངོས་སུ།
༄། །བོད་ཆེན་པོའྀ་བློན་པོ་ཆེ་ཕྲ་མཇལ་དུམ་གྱྀ་གཙིགས་འཛྀན་པ་ལ་གཏོགས་པའི་ཐབས་དང་མྱྀང་རུས་ལ། །
༄། །བོད་ཆེན་པོའྀ་ཆབ་སྲིད་ཀྱྀ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བཀའ་ལ་གཏོགས་པའྀ་ཐབས་དང་མྱྀང་རུས། །
༄། །བཀའ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོག་ཏེ་ཕྱྀ་ནང་གཉིས་ལ་དབང་ཞིང་ཆབ་སྲིད་འཛིན་པ་བན་དེ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན།
༞༞དམག་གོ་ཆོད་གྀ་བློན་ཞང་ཁྲྀ་སུམ་རྗེ་སྦེག་ལྷ། །
༄། །༞བློན་ཆེན་པོ་བློན་ལྷོ་༞
༄། །༞གུང་བློན་ཆེན་པོ་དཔོན་དམག་༞༞༞བཟང་༝
༄། །ཆབ་སྲྀད་ཀྱི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བློན་རྒྱལ་ཁྲི་མདོ་གཟིགས། །
༞༞༞༞༞༞༞༝
༄། །ཆབ་སྲིད་ཀྱྀ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བློན་མཆྀམས་ཞང་རྒྱལ་བཙན་བཞེར། །
༄། །ཆབ་སྲྀད་ཀྱྀ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞང་ཁྲྀ་བཙན་ཁོད་ནེ་སྟང་། །
༄། །ཆབ་སྲྀད་ཀྱྀ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞང་ཁྲྀ་བཞེར་ལྷ་མཐོང་། །
༄། །ཆབ་སྲྀད་ཀྱྀ་བློན་པོ་བློན་རྒྱལ་བཟང་འདུས་ཀོང་། །
༄། །བོད་ཆེན་པོའྀ་བློན་པོ་ཕལ་གྱི་ཐབས་དང་མྱྀང་རུས། །
༄། །ནང་བློན་མཆྀམས་ཞང་རྒྱལ་བཞེར་ཁོད་ནེ་བརྩན། །
༄། །ཕྱི་བློན་བཀའ་ལ་གཏོགས་པ་ཅོག་རོ་བློན་བཙན་བཞེར་ལྷོ་གོང་། །
༄། །སྣམ་ཕྱི་པ་མཆྀམས་ཞང་བརྟན་བཞེར་སྟག་ཙབ། །
༄། །མངན་པོན་ཁབ་སོ་འོ་ཆོག་གྀ་བླ་འབལ་བློན་ཀླུ་བཟང་མྱེས་རྨ། །
༄། །བཀའྀ་ཕྱིན་བློན་བྲན་ཀ་བློན་སྟག་བཞེར་ཧབ་ཀེན། །
༄། །རྩིས་པ་ཆེན་པོ་རྔེགས་བློན་སྟག་ཟྀགས་རྒན་ཁོལ། །
༄། །ཕྱྀ་བློན་འབྲོ་ཞང་ཀླུ་བཟང་ལྷ་བོ་བརྩན།
༄། །ཞལ་ཅེ་པ་ཆེན་པོ་ཞལ་ཅེ་འོ་ཆོག་གྀ་ བློན ། །མྱང་བློན་རྒྱལ་གེན་ལེགས་ཙན། །
ལྷོ་ངོས་སུ།
༄། །རྒྱ་ཆེན་པོའྀ་བློན་པོ་ཆེ་ཕྲ་མཇལ་དུམ་གྱྀ་གཙིགས་འཛྀན་པ་ལ་གཏོགས་པའི་ཐབས་དང་མྱྀང་རུས་ལ། །
༄། །རྒྱ་ཆེན་པོའྀ་ཆབ་སྲྀད་ཀྱྀ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བཀའ་ལ་གཏོགས་པའི་ཐབས་དང་མྱྀང་རུས།
༄། །ཇེང་འགྀ་དའེ་པུ་ཞྀའུ་མུན་ཧ་ཤི་ལང་གི་ཐབས་ཡོད་པ་བཀའ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་༞༞༞
༄། །༞༝དའེ་པུ་ཞྀའུ་ཅུན་ཤུ་ཞི་ལང་གི་ཐབས་ཡོད་པ་བཀའ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་༞༞
༄། །ཐའེ་ཅཱུང་དའེ་པུ་ཅུང་ཤུ་ཤི་ལང་གྀ་ཐབས་ཡོད་པ་བཀའ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་འྭ་ཕ། །
༄། །ཅཱུང་དའྀ་བཱུ་ཞྀའུ་ཞང་ཤུ་ཧོ་བཱོ་ཞི་ལང་གི་ཐབས་ཡོད་པ་བཀའ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་དྭོ་འགྭན་ང་། །
༄། །ཇེང་འགྀ་དའེ་པུ་པེང་བོ་ཞང་ཤུ་ཐབས་ཡོད་པ་བཀའ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་སེའུ་འབཱེན། །
༄། །རྒྱ་ཆེན་པོའི་བློན་པོ་ཕལ་གྱི་ཐབས་དང་མྱྀང་རུས། །
༄། །ཀྀམ་ཙཱྀ་ཀྭང་ལོག་དའེ་ཕུ་ཞང་ཤུ་ཛ་བཱོག་ཡ་འི་ཐབས་ཡོད་པ་ཧན་ཀའུ། །
༄། །ཇེའུ་འགྀ་ལང་འགུ་ཤི་ཅུང་ཤྀང་གི་ཐབས་ཡོད་པ་འགྀའུ་སེང་ཞུ། །
༄། །ཐའྀ་ཅུང་དའྀ་པུ་ཀཱེམ་ཀེའུ་ཞིང་ཤུ་ཙ་བོག་ཡ་ལི་བོ་ཞང་ཤུ་ཐབས་ཡོད་པ་ལི་ཀྭང་། །
༄། །འགྀན་ཚེང་ཀྭང་ལོག་དའྀ་ཕཱུ་ཧོ་བོ་ཞང་ཤུ་ཐབས་ཡོད་པ་ཡང་ཨུ་ལིང་། །
༄། །ཐོང་འགཱྀ་དའེ་པཱུ་ཤཱྀའུ་ལཱེའི་བོ་ཞང་ཤུ་ཐབས་ཡོད་པ་འུའྀ་ཞྀའུ། །
༄། །འགྀན་ཚེང་ཀྭང་ལོག་དའེ་པུ་ཀེམ་ཀེའུ་ཞང་ཤུ་ཙ་བཱོག་ཡ་ཀྱམ་ཐའི་ཤང་ཀེང་གྀ་ཐབས་ཡོད་པ་ཅའུ་ཙོང་ཞུ། །
༄། །ཐའི་ཅུན་དའེ་པཱུ་ལེའི་ཞང་ཤུ་ཀྱམ་སྀ་ནོང་ཀེང་གི་ཐབས་ཡོད་པ་བཱེའི་བུ། །
༄། །ཇེང་འགྀ་དའེ་པཱུ་ཞྀའུ་ཀེང་ཅེའུ་ཡུན་ཀྱམ་འགུ་ཤི་དའེ་པཱུ་ཐབས་ཡོད་པ་ལྀའུ་ཀོང་ཅགྣ །
༄། །འགིན་ཚེང་ཀྭང་ལོག་དའེ་པཱུ་ཀེམ་ཀེའུ་ཀོང་བོ་ཞང་ཤུ་ཀྱམ་ཙ་ཀྀམ་འགོ་འྀ་དའྀ་ཙང་ཀུན་གྱི་ཐབས་ཡོད་པ་ཀྭག་ཚུང་། །
ཛའུ་ཅིང་དའེ་པུ་ཤཱྀའུ་དའྀ་ལི་ཀེང་ཀྱམ་འགུ་ཤི་དའི་པཱུ་ཐབས་ཡོད་པ་ལིའུ་འགྭན་ཏེང་། །
༄། །ཇེའུ་འགི་ལང་ཞིའུ་ཞང་ཤུ་ཛ་སཱི་ལང་ཅུང་ཀྱམ་འགུ་ཤི་ཅུང་ཤིང་གི་ཐབས་ཡོད་པ་ལྀའུ་ཤི་ལའུ། །
༄། །ཅྀང་ཞྀ་དེའེ་ཅུང་ཀེང་ཞང་ཤུ་ཀྭག་ལོང་༞ཞྀ་༞ཅང་༞དེའི་པཱུ་ཐབས་ཡོད་པ་ལི་༞༞༞། །
༄། །ཇེའུ་སན་ལང་ཀེང་ཅེའུ་༞ཞེང་༞༞༞༞ཀོ་༞ཀྱམ་༞༞། །

གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་ནི་ཐང་ཁྲང་ཡོན་ལོ་དང་པོ་དང་ལོ་གཉིས་པ་སྟེ་བོད་ཆེན་པོའི་སྐྱིད་རྟག་ལོ་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྤྱི་ལོ་༨༢༡་ནས་༨༢༢ཐང་བོད་བར་ཕོ་ཉ་མངགས་ནས་ཁྲང་ཨན་དང་ལྷ་སར་མཇལ་འདུམ་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་རྗེས་དྲན་དུ་བཞེངས་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་སུ་ཁྲང་ཆིན་མནའ་འབྲེལ་དང་དབོན་ཞང་མནའ་འབྲེལ་ཞེས་འབོད། ལོ་གསུམ་པར་ཐང་བོད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲང་ཨན་དང་ལྷ་སར་རྡོ་རིང་དུ་ཡི་གེ་བརྐོས་ནས་ནམ་ཞར་མི་འགྱུར་བར་བྱས། ཡི་གེར་ཐང་བོད་རྒྱལ་བོ་རིམ་བྱོན་རིང་གི་མཛའ་འབྲེལ་ནན་བཤད་དང་ཁྱིམ་མཚེས་མཉམ་མཐུན་དགོས་པའི་ཐུན་མོང་གི་རེ་འདོད་བསྟན་ནས། སླར་ཐང་བོད་ཕྱོགས་གཉིས་སོ་སོར་དབང་བའི་ཡུལ་དང་ས་མཚམས་སྲུང་ཞིང་། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ནི་རྒྱའི་ས་ཆ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་བོད་ཆེན་པོའི་ས་ཆ་ཡིན་པ། ཕན་ཚུན་དགྲར་མི་ལངས་པ་དང་། དམག་མི་འདྲེན་པ། ས་ཆ་མི་འཕྲོག་པའི་དམ་བཅོས། མཇུག་ཏུ་ཐང་བོད་ཕྱོགས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ཞིང་། འདུམ་འགྲིག་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་མཛད་པས་དབོན་ཞང་གཉིས་ཕན་ཚུན་དགའ་བའི་འཕྲིན་བཟང་ཡང་ཕར་ཚུར་གཏོང་རེས་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན། རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ནི་བོད་གནའ་བོའི་སྲིད་འཛིན་དང་རིགས་རུས། སྐད་ཆ། ཐང་བོད་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྒྱུུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།




#Article 97: སྦྱིན་པ་ཚོགས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་དཔེ་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས། (126 words)


མ་བུ་བདེ་སྲུང་། ཞིང་འབྲོག་དམངས་འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་དང་པོ། བུད་མེད་དང་བྱིས་པའི་བདེ་ཐང་འགན་སྲུང་ནི་ཐད་ཀར་ས་གནས་དེའི་རྒྱུན་མཐུད་གོང་འཕེལ་ལ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ས་གནས་ཤིག་གི་དཔལ་ཡོན་མཚོན་པའི་ཚད་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། ལོ་མང་པོའི་རིང་ལ། གཞི་རིམ་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མ་བུ་བདེ་སྲུང་ལས་དོན་ནི་འཕྲོད་བསྟེན་བྱ་བའི་ཞན་ཆ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། དེབ་འདིས་ཡི་གེ་དང་རི་མོ་མཉམ་སྒྲིག་གི་སྒོ་ནས། བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཁྱད་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། གཙོ་བོ་བུད་མེད་ཟླ་མཚན་དང་། མངལ་གནས། སྐྱེས་སྔོན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས་དང་དོ་སྣང་དགོས་པའི་དོན་ཚན། དེ་བཞིན་སྐྱེ་བསུ་བྱེད་ཐབས་གསར་པ་དང་། གསར་སྐྱེས་ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་གསོ་སྐྱོང་དང་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས། བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱུན་མཐོང་ནད་རིགས་སྔོན་འགོག་དང་བཅོས་ཐབས། འོག་ནད་འདྲ་མིན་ཀྱིས་བུད་མེད་ལ་གནོད་མཚེ་སོགས་འབྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད། འདི་ནི་གཞི་རིམ་མ་བུ་བདེ་སྲུང་དང་སྐྱེ་བསུ་མཁན། འབྲོག་པ་སོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་པའི་དེབ་ཞིག་ཡིན།
མི་ལུས་གྲུབ་ཚུལ། ཞིང་འབྲོག་དམངས་འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་གཉིས་པ། མི་ལུས་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ཆེས་ཆ་ཚང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་དངོས་གཟུགས་གྲུབ་དེ་ཡིན། མི་བུའི་རང་ལུས་ཞིབ་འཇུག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་དེང་རབས་ཚེ་སྲོག་ཚན་རིག་གི་བརྗོད་བྱ་དང་། གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དམངས་གཞི་ཤེས་བྱ་ཡིན། དེབ་འདི་ནི་ནུབ་སྨན་གཤག་བཅོས་དང་སྐྱེ་ཁམས་རིག་པ་མ་དཔེ་བྱས་པ་དང་། བོད་གསོ་བ་རིག་པའི་སྙིང་བཅུད་དང་ཟླ་སྒྲིལ་ནས། འགུལ་སྤྱོད་དང་། འཁོར་སྤྱོད། འབྱིན་རྔུབ། ཞི་བྱེད། གཅིན་ཟགས། སྐྱེ་འཕེལ། དབང་རྩ། རྨེན་གཤེར་མ་ལག་དང་ཚོར་བའི་དབང་པོ་སོགས་ཕྲ་རགས་ངང་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་རྒྱུན་ལྡན་མི་ལུས་རིག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱ་བསྟན་ཡོད། བོད་གསོ་བ་ཡིག་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོང་ཆ་གཅིག་བསྐང་ཡོད། གྲོང་གསེབ་སྨན་པ་དང་། གཞི་རིམ་བོད་སྨན་ལས་དོན་པ་དང་མ་བུ་བདེ་སྲུང་པ། དེ་བཞིན་གསོ་རིག་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་གྱི་རྨང་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཡིན། 
འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས། ཞིང་འབྲོག་དམངས་འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་གསུམ་པ། མི་ཅི་ཕྱིར་ན་བ་དང་། ཅི་ཕྱིར་ནད་འབུ་ཡོད་པ་རེད། ཅི་ཕྱིར་ནད་འབུ་ཕན་ཚུན་མཆེད་འགྲོ་བ་རེད། ནད་འབུ་གང་དག་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད། མིའི་གོམས་གཤིས་ངན་པ་གང་དག་རྐྱེན་ནད་འགོ་ཡོང་། བལྟས་ན་སླ་བོ་འདྲ་བའི་གསོ་རིག་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་དྲི་བ་འདི་དག གཞི་རིམ་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མི་སེར་དཀྱུས་མ་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་ཤེས་པར་དགོས་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན། དེབ་འདིས་འདས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་གི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གསོ་རིག་དཔེ་ཆ་ལ་འགྱུར་བ་བཏང་། ཀློག་པ་པོའི་གོ་བའི་ནུས་པ་ལ་བསྟན་ནས། གོ་བདེ་ལག་ལེན་བདེ་བ་སོགས་ལ་དམིགས། སྟབས་བདེ་བའི་སྐད་ཆས་དོན་ཟབ་པའི་ཚན་རིག་ཤེས་བྱ་བརྗོད་དེ། གཙོ་བོ་ནད་འབུ་འགོས་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་རིམ་དང་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་འགོག་ཐབས། མི་རང་ཉིད་དང་ཁོར་ཡུག་གཙང་སྦྲའི་དགོས་གནད། མྱར་སྐྱོབ་བྱ་ཐབས་དང་རྒྱུན་མཐོང་ནད་སྟབས་བདེ་བཅོས་ཐབས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། 
ང་དང་ངའི་གཟུགས་པོ། བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་འཕྲེང་དང་པོ། འབྲེལ་ཡོད་སྡོམ་རྩིས་ལས་གསལ་བ་ལྟར་ན། བྱིས་པས་ཆེས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཤེས་བྱ་ནི་རང་གི་གཟུགས་པའི་གྲུབ་ཚུལ་ཡིན། དེབ་འདིས་བྱིས་སྒྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚན་རིག་རྒྱུན་ཤེས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་གཡག་གིས་བྱིས་པ་བཀྲ་ཤིས་ལ་གཏམ་རྒྱུད་བཤད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱིས་མི་ལུས་ཚེ་སྲོག་ཚན་རིག་གི་ངོ་མཚར་བརྗོད་ཡོད། གོ་སླའི་ཕལ་སྐད་དང་བསྟུན་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་མི་ལུས་གྲུབ་ཆ་སྟེ་དབང་པོ་དོན་སྣོད་སོ་སོས་བྱེད་ལས་དང་སྐྱེ་ཁམས་ཁྱད་ཆོས། རུས་པ་དང་ཤ་གནད་ཀྱི་གནས་ཡུལ། ཟུང་ཁྲག་འགོར་རྒྱུག་རྒྱུད་རིམ། ཟས་འཇུ་བ་དང་གཅིན་ལ་གྲུབ་ཚུལ། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་པར་དགོས་ངེས་པའི་གོ་རིམ་སོགས་སྟབས་བདེ་རྒྱུན་ལྡན་མི་ལུས་ཤེས་བྱ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། གཞི་རིམ་བྱིས་པར་ཆུང་ནས་བཟུང་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་དང་རྨོང་དད་མེད་པའི་བསམ་བློ་སྤེལ་ཡོད།
བཀྲ་ཤིས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་ཀྱི་གཡག བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་འཕྲེང་གཉིས་པ། བྱིས་པ་ནི་མེས་རྒྱལ་གྱི་མེ་ཏོག་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ཤིག་གི་རེ་བ་ཉག་ཅིག་ཡིན། ཚད་ལྡན་གྱི་ཚན་རིག་ཤེས་བྱའི་ཆ་འཕྲིན་ཡོང་ཁུངས་དབེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་ཀྱི་བྱིས་པར་རང་ལུས་དང་ནད་རིགས་ཤེས་བྱའི་གོ་རྟོགས་ནི་ཨ་ཡེས་བཤད་པའི་ལྷ་སྒྲུང་ཙམ་གྱི་ནང་མགོ་འཁོར་ཡོད། དེབ་འདིས་བྱིས་པ་མོས་པའི་བྱིས་སྒྲུང་གི་ལམ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་གཡག་གིས་རྫི་བོ་བྱིས་པ་ཞིག་ལ་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་འགོས་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལམ། འགོག་བཅོས་ཐམས་ལམ་སོགས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་བརྗོད་ཡོད། དེབ་ཡོངས་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་མཉམ་སྦྲེལ། སྐད་ཆ་གོ་སླ་བ་དང་དགོད་བྲོ་བ་ཡིན། གཞི་རིམ་བྱིས་པས་ཆུང་ནས་བཟུང་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་དང་། རང་ལུས་ལ་གཙང་སྦྲའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཡོང་བར་ཕན་ཐོག་ཡོད། འབྲོག་ཁུལ་སློབ་ལོ་རན་པའི་སློབ་མར་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་ཡིན། 
རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་རྒྱུན་ཤེས། ཁྱིམ་ཚང་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་འཕྲེང་དང་པོ། རང་རྒྱལ་གྱི་འགོ་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ནས། གློ་གཅོང་དང་། མཆིན་ནད་ཁ་བ། སྦྱར་ནད་སོགས་ནི་མང་ཚོགས་ལ་ཐད་ཀར་གནོད་འཚེ་ཆེ་བ་ཡིན། ལྷག་ཏུ་གཞི་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཉེན་ཚབ་ཆེ་བ་ཡིན།འབྲོག་ཁུལ་མང་ཚོཊ་ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱས་དབུལ་བས། ནད་ལ་སྣང་མེད་དང་ལྷ་མཆོད་ཀླུ་སྐུལ་བྱེད་ནས་སྨན་བཅོས་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་དེ་འཆུཊ་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ནད་ཡམས་ཅི་དགར་ཁྱབ་འགྲོ་བར་གོ་སྐབས་སྐྲུན་ཡོད། བྱའི་ཆམས་རིམས་ལྟ་བུ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ནད་རིཊ་ལ་རྒྱུ་ལོན་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མེད། དེ་བར་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། དེབ་འདིས་ཚན་རིག་གི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས། གཅོང་ནད་དང་། མཆིན་ནད་ཁ་བ། སྦྱར་ནད་སོགས་ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ། འགོག་བཅོས་ཐབས་ལམ། འགོག་སྨན་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པས་གཞི་རིམ་སྨན་པ་དང་མི་སེར་གྱིས་ཀློག་དགོས་ངེས་པའི་དེབ་ཅིག་ཡིན། 
འཕྲོད་བསྟེན་རྒྱུན་ཤེས། ཁྱིམ་ཚང་ནད་ཡམས་སྔོན་འགོག་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་འཕྲེང་གཉིས་པ། མི་སེར་དཀྱུས་མའི་འཕྲོད་བསྟེན་འད་ཤེས་དེས་ཐད་ཀར་ས་གནས་ཤིག་གི་དཔལ་ཡོན་དང་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ཆུ་ཚད་མཚོན་ཡོད། གཞི་རིམ་འབྲོག་ཁུལ་དུ་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟ་བ་དང་ཆ་འཕྲིན་མི་བདེ་བའི་དབང་གིས། རྒྱ་ཆེ་མང་ཚོགས་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་འདུ་ཤེས་བཟང་པོ་ཏན་ནས་མེད། རང་ལུས་དང་ཟས་རིགས། ཁོར་ཡུག་སོགས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་མེད་པ་དང་བསྟུན་ནད་རིགས་འདྲ་མིན་འགོས་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་ཤར་བཞིན་ཡོད། ནད་ཀྱིས་དབུལ་འཕོང་ཆགས་པའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་ཐོས་ཡོད། དེབ་འདིས་རི་མོ་དང་ཡི་གེ་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་རང་ལུས་དང་ཐུན་མོང་འཕྲོད་བསྟེན། ཟས་རིགས་གཙང་སྦྲ། ནད་ཡམས་འགོས་ཁྱབ། ཨེ་ཙི་སྔོན་འགོག དུ་བའི་གནོད་པ། བཤལ་རིམས་སྟབས་བདེ་གསོ་ཐབས། ཏན་མི་འདང་བའི་ནད་སོགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་འབང་ཞིག་གིས་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་པའི་གསོ་རིག་རྒྱུན་ཤེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། གསོ་རིག་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་གདའ་གཏོང་བ་དང་། ཞིང་འབྲོག་དམངས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གོམས་གཤིས་སྒྱུར་བ། བདེ་ཐང་ལ་བརྩི་མཐོང་། ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྤེལ་བར་ནས་པ་བཟང་པོ་ཐོན་ཡོད། 
ཨེ་ཙི་སྔོན་འགོག་འགྲེམ་ཡིག མིག་སྔར། ཨེ་ཙི་ནད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཁྱབ་ཚད་ཡང་ཇེ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། གཙོ་བོ་ནི་འཁྲིག་སྦྱོར་དང་། ཁྲག་ཁུ། མ་སྲུ་གསུམ་བརྒྱུད་ནས་འགོས་ཁྱབ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ཆེན་དང་གཏིང་ཟབ། རྒྱུན་རིང་དུ་བདེ་ཐང་སློབ་གསོ་སྤེལ་བ་བརྒྱུད་ཨེ་ཙི་ནད་སྔོན་འགོག་དང་རང་ལུས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བལྟ་སྤྱོད་མཐོར་འདེཊ་བྱེད་པ་ཡིན། དེས་ཨེ་ཙི་ནད་སྔོན་འགོག་ལས་དོན་ལ་ནུས་པ་ཏན་ཏན་ཐོན་ཡོང་བ་རེད། གཞན་ཡང་། ནད་པ་ལ་མཐོང་ཆུང་མེད་པ་མི་ཆོས་ཀྱི་རོགས་རམ་ཐོབ་པ། འགྲིམ་འགྲུལ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཨེ་ཙི་འགོས་མི་འགྲོ་བ་སོགས་རྒྱ་ཆེ་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་ཡིན། 




#Article 98: རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན། (146 words)


བོད་གནས་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་བདག་གཉེར་ཞུ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ནི་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ཤ་ལར་རྟེན་གཞི་བྱེད་པའི་ཁེ་མེད་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་བོད་གནས་གསར་ཁང་ཞིག་དང༌། ༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༣ཚེས་༡༠ཉིན་ཏེ་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ཉིན་མོ་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་པའི་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཁག་ཅིག་ནས་མ་སྐུལ་དང་བླངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསར་འཛུགས་ཞུས་ཏེ་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། མང་གཙོ་ལམ་ལུགས་དང་འཕེལ་རྒྱས། གསར་འགོད་རང་དབང༌། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། བུད་མེད་ཀྱིས་གཙོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་བཞིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ཞེས་པའི་གསར་ཤོག་ཅིག་དྲ་རྒྱའི་ལམ་ནས་བདུན་རེའི་ནང་ཐེངས་གཅིག་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། རིམ་པས་སྐད་ཡིག་དེ་དག་ནས་དབྱིན་ཡིག་གསར་ཤོག་ཅིག་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དྲ་རྒྱ་དང་གསར་ཤོག་གཉིས་ཀའི་ནང་བོད་ཙམ་མ་ཟད། གཙོ་བོ་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེན་གསར་པ་གང་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་ཞིབ་སྡུར་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཞུས་ཏེ་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ལ། དྲ་རྒྱ་དང་དྲ་རྒྱའི་གསར་ཤོག་གཉིས་ཀ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བའི་ཉིན་མོ་དང་སྟབས་བསྟུན་ཏེ་༢༠༠༧ ལོའི་ཟླ་༡༢ ཚེས་༡༠ཉིན་དངོས་སུ་ཚོད་ལྟ་ཞུས་པ་ཡིན།

༼གནས་ཚུལ་གྱི་རང་དབང་ནི་རང་དབང་ཐམས་ཅད་བརྟག་པར་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའམ་གཞི་མ་ཡིན། ཞེས་༡༩༤༨ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རང་དབང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།༽

བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་མང་གཙོའི་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། གསར་འགོད་དང་གནས་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་རང་དབང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་བཅས་པ་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུར་རྒྱ་ཆེའི་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོར་རེ་བ་དང་ཡི་ཆེས་ཆེན་པོ་གནང་བཞིན་ཡོད་ལ། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་ཆེས་གདུག་བརྩུབ་ཅན་གྱི་བཙན་གནོན་འོག་ཏུ་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ལ་མང་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། གསར་འགོད་དང་གནས་ཚུལ་གྱི་རང་དབང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་བོད་གནས་གསར་འགྱུར་ཁང་འདི་བརྒྱུད་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བོད་མིའི་གསར་འགོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་ནུས་པ་ལྡན་པ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་ཞུ་ཐུབ་རྒྱུའི་ཡི་ཆེས་ཡོད། དམིགས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ནི་བོད་ནང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བཙན་བྱོལ་དུ་གནས་པའི་བོད་ཀྱི་གཞུང་སྒེར་ཚོགས་སྡེ་ཀུན་གྱི་བར་དུ་འབྲེལ་ལམ་དང་གོ་རྟོགས་ཇེ་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གསར་འགོད་པ་ཚོའི་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཞེ་ལྔ་ལྷག་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་བལྟས་ན། འཛམ་གླིང་གི་གསར་འགོད་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་ལམ་དང་སེམས་ཐག་ཇེ་ཉེར་སོང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་གསར་འགོད་རང་དབང་དང་འཛམ་གླིང་དུ་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་བཅས་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་ནུས་པ་བསྟན་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་གནས་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་ངོས་ནས་བོད་ནང་དང་བཙན་བྱོལ་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཁག་གིས་གཙོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུས་ཁག་ཀྱང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་གཤམ་གསལ་རྣམས་ཀྱང་ཚུད་པ་ཡིན།

༡ བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང་ཡར་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཁ་གསལ་གོ་བདེ་དང་བདེན་པའི་ལམ་ནས་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ།

༢ བོད་དོད་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བསལ་ལས་རིམ། བཅར་འདྲི་དང་བགྲོ་གླེང་གོ་སྒྲིག༣ གལ་གནད་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཁག་གི་ཐོག་བོད་ནང་དང་བཙན་བྱོལ་དབར་དུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་བར་ཐག་ཁ་སྐོང་ཐུབ་པར་བྱེད་རྒྱུ།

༤ བོད་དང་བོད་མི་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཁག་གི་ཐོག་རིག་པས་དག་བཤེར་དང་རྩོད་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེགས་གཏོང་རྒྱུ།

༥ བོད་མིའི་གསར་འགོད་པ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་གསུང་རྒྱུའི་ཆེད་གླེང་སྟེགས་གང་མང་གོ་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ།

༦ བོད་མིའི་གསར་འགོད་པ་ཚོར་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། དེ་བཞིན་འཕྲོད་བསྟེན་དང་ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་ཐོག་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ།

༧ དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལའང་དམིགས་བསལ་འགན་ཁུར་གྱི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ།༨ བོད་ནང་གི་ཁོར་ཡུག་གི་སྐོར་དམིགས་བསལ་སྙན་ཐོ་འདོན་རྒྱུ།

༩ བོད་ཀྱི་གཞས་སྣ་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རྣམ་ཐར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དམིགས་བསལ་ལས་རིམ་གོ་སྒྲིག

བོད་གནས་གསར་འགྱུར་གྱི་གསར་ཤོག

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བ་ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱའི་གསར་ཤོག་ཏུ་གཙོ་བོ་བདུན་རེའི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གསར་འགྱུར་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེན་ཁག་དྲ་རྒྱའི་ལམ་ནས་དབྱིན་སྐད་དུ་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བ་ཞེས་པའི་གསར་ཤོག་གིས་དམིགས་བསལ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་མང་གཙོ་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་གནང་ཕྱོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ། སྤྱིར་བཏང་བདུན་རེའི་གསར་ཤོག་ཏུ་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་སྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཆོག་པ་སྟེ་བོད་དང་བཙན་བྱོལ་གྱི་གསར་འགྱུར་དང་དམིགས་བསལ་ཆེད་སྒྲིག་ལེ་ཚན་ཡིན།

ད་དུང་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ཆེད་བརྗོད་དང་འཛམ་གླིང་གསར་འགྱུར། ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དཔྱད་རྩོམ་དང་རྩོམ་ཡིག་སྣ་ཚོགས། མི་སྒེར་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་བཅས་ཚུད་ཡོད། གང་ལྟར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བ་ནི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རང་དབང་ལྡན་པའི་བདུན་རེའི་དབྱིན་སྐད་གསར་ཤོག་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། རིམ་པས་སྐད་ཡིག་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་པར་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་འཆར་ཡོད། གཤམ་གསལ་རྣམས་ཀྱང་གསར་ཤོག་གི་བརྗོད་གཞིའི་ནང་ཚུད་ཡོད།

༡ བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་དང་བོད་ཀྱི་གསར་འགོད་རང་དབང་ཐོག་བཅར་འདྲི་དང་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་རྒྱུ།

༢ རྒྱ་ནག་གིས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་གསར་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་ཁག་ལ་ལན་འདེབས།

༣ རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་སུ་གསལ་བའི་ཆོས་རིག་གིས་མཚོན་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་འགོད་འགྲེམས་བྱེད་རྒྱུ།

༤ བོད་ནང་གི་གཏམ་བརྗོད་དང་གསར་འགོད་རང་དབང་གི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྲགས། འཇུ་བཟུང་དང་དོ་དམ་བཀག་ཉར་བྱས་པའི་བོད་མིའི་གསར་འགོད་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་བཅས་ཀྱིས་གཙོས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམ་པའི་་གནས་སྟངས། རྒྱ་ནག་གིས་གསར་འགོད་དང་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་བཅས་ཀྱི་ཐོག་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་ཇི་ལྟར་གཏོང་གི་ཡོད་མེད་སྐོར་ཁ་གསལ་འགོད་རྒྱུ།

༥ སྤྱིར་བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རབས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གསར་འགོད་རང་དབང་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན།།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བ་ནི་བོད་ཀྱི་གསར་ཁང་གིས་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་དྲ་ཐོག་གསར་ལམ་ཞིག་སྟེ། བོད་དང་བོད་མི་རིགས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་གསར་འགྱུར་ཁག་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ལམ་ནས་མཁོ་སྤྲོད་སྒྲོག་འདོན་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན། 

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བས་རྒྱ་ནག་དང། རྒྱལ་ཚོགས། ཡོ་རོབ། དེ་མིན་ཨ་རི་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ཐད་ཞིབ་འཇུག་དབྱེ་ཞིབ་དང་བཅས་ཏེ་གསར་འགྱུར་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཐོག གཞིས་ལུས་བོད་དང་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གྱི་གནས་བབས་ཀྱང་ངོ་སྤྲོད་སྒྲོག་འདོན་བྱེད། མདོར་ན་བོད་མི་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་སྐད་སྒྲ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྡིངས་ཆ་རུ་སྒྲོག་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན།

ཕྱི་ལོ༢༠༠༧ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་ཐོག་ཏུ་འདོན་སྤེལ་གནང་བའི་གསར་འགྱུར་དག་པར་ཤུས་ཆོག་པའི་བདུན་རེའི་ཚགས་ཤོག་གི་ལམ་དུ་ད་ལྟ་ཡོད་ཁར། བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བའི་མདུན་ངོས་ཀྱི་ཕི་ལེ་ཞི་བརྙན་པར་ཐོག་མཛུབ་གནོན་གྱིས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་འདེམས་མོས་ལྟར་གསར་འགོད་ཕྱོགས་སྒྲིག་པའི་གསར་རྩོམ་དག་ལྟ་ཀློག་དང་མར་ཕབ་ལེན་བྱེད་ཆོག་མོད། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གློག་ཀླད་དུ་ཨ་ཌོབ་རེ་ཌེར་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་ཤིང། ཇི་ལྟར་མར་ཕབ་ལེན་སྟངས་ཁ་གསལ་གྱིས་བྲིས་ཡོད།

སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་དང་གསར་ལམ་ཁག་སྤྱི། ནང་སྒོས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བར་མཉམ་ཞུགས་དང་ཞལ་འདེབས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རྒྱལ་སྐྱོར་རོགས་འདེགས་གནང་ཆོག་ལ། ལྷག་དོན་དུ་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་དབང་བསྒྱུར་འོག་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་སྔལ་ཚད་མེད་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་དང༌། རྩོམ་པ་པོ། གསར་འགོད་ལས་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཐད་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང༌། དེ་མིན་གོ་ལ་ཟླུམ་པོའི་སྒང་དྲང་བདེན་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་ཧུར་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེས་འགྲོ་སྟོང་ཕྲག་དང་ལྷན་དུ། རོགས་སྐྱོར་དང་མཐུན་འགྱུར་གནང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་གློག་ཀླད་སོགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མཁོ་ཆས་རྙིང་བ་དག་ཞལ་འདེབས་གནང་ཆོག་ལ། དེར་འདི་གའི་ལས་ཁང་གི་ལས་མི་ཡོངས་ནས་ཚབ་ཞུས་ཏེ་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

སྐུ་ཉིད་འཚོ་བཞུགས་བྱེད་ཡུལ་དུ་བོད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གསར་འགྱུར་གནས་ཚུལ་དག་ང་ཚོར་མཁོ་འདོན་གནང་བར་ང་ཚོས་དང་བླངས་ཞབས་ཞུ་བ་འཚོལ་སྙེགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བས་ཇོམ་ལ་དྲ་ཚིགས་བདག་གཉེར་ལམ་ལུགས་དང་དྲ་ཐོག་གསར་འགྱུར་གྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞིབ་བཅོས་ཐད་ཉམས་མྱོང་ཡོད་རིགས་ཀྱི་དང་བླངས་པ་འཚོལ་སྙེགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། ང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་ཕྱག་ལས་མཉམ་སྐྱོང་གནང་འདོད་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་ང་ཚོར་ཞལ་འདེབས་འབུལ་འདོད་ཡོད་པ་དག་གིས་ང་ཚོར་འབྲེལ་གཏུགས་བྱ་རོགས། ང་ཚོའི་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་ཡུལ་གྱི་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་ནི། editor@thetibetpost.com Skype ཁ་བྱང་ནི། dhardhophonya1959 MSN messenger ཁ་བྱང་ནི། jk_143us@hotmail.com 

སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་དྲ་བར་དོ་སྣང་དང་དགའ་མོས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཁྱོད་ཅག་གི་རོགས་འདེགས་དང་མཉམ་ལས་ཀྱིས་བོད་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཐད་ལས་ཁུར་གནང་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་ཚོར་མ་འོངས་མདུན་ལམ་གསར་བ་ཞིག་སྐྲུན་ཐུབ་པའི་གསོལ་བ་སྨོན་འདེབས་གྲངས་མེད་ཞུའོ།

འདི་ག་གསར་ཁང་དུ་དང་བླངས་ཀྱི་ལས་གཉེར་གནང་མྱོང་མཁན། 
མེ་ཏུའུ་སི། Mr. Mateus བྷི་ར་ཟིལ།
ཁི་རི་སི་ཊོབ་པེར། Mr. Christopher ཨ་རི། 
ཀ་ཊིས་ལིན། Ms. Katie Lynn ཨ་རི། 
དྷོ་རོ།Ms. Dorota པོ་ལན་ཌི། 
ཨར་ཆིས། Mr. Archie དབྱིན་ལན་ཌི
ཇོན་ཨུ་ཡེན་ནོ། John Uyeno ཁ་ན་ཌ།
ཕེ་བྷེ། Pheebe ཨ་རི། 
ཇེ་ཧམ་མིལ་ཊོན། J.Hamilton ཨ་རི། 
ཨེ་སི་ཧར་ཊི། S.Hartigan ཨ་རི།




#Article 99: འཛམ་གླིང་རྒྱལ་རབས་ (290 words)


ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ནུབ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཚོ་གླིང་དབར་དུ་གནས་པའི་ཀའུ་ཀེ་ཤི་སི་ཞེས་པའི་ ལྷོ་ཁུལ་རི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཆེ་ཤོས་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱང་ཆེ་ཤོས་སུ་ བརྩི་བ་རེད། ད་དུང་ཡུལ་དེ་ཤར་ཡོ་རོབ་དང་ནུབ་ཨེ་ཤ་ཡ་སྟེ་ཀེ་སེ་པི་ཡན་སྐྲཎཔྲསྣྲདྲཎརྣ )རྒྱ་མཚོའི་ཤར་རྒྱུད་དང་རྒྱ་མཚོ་ནག་པོའི་བར་གནས་ཤིང༌། བྱང་རྒྱུད་དུ་ཨུ་རུ་སུ། ཤར་ངོས་སུ་ཀེ་སེ་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ནུབ་ཏུ་རྗོར་ཆི་ཡ་དང༌། ནུབ་ངོས་སུ་ཨར་མི་ནི་ཡ། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཨེ་རན་དང་བྱང་ནུབ་ཏུ་ཊར་ཀི་བཅས་ཁེལ་ཡོད། ཡུལ་དེའི་རང་སྐྱོང་མངའ་ཁུལ་ཎག་སེ་ཀི་ཝན་ཞེས་པ་ཊར་ཀི་དང་ས་འབྲེལ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་རྙོག་གཞི་ཅན་གྱི་ན་གྷོ་མོ་ནས་ཀ་ར་བྷག་རྫོང་ཐེ་བའི་ཡུལ་དེའི་ལྷོ་ ནུབ་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཁག་༧ ཨར་མི་ནི་ཡ་དང་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་དབར་གྱི་༡༩༩༤ ལོའི་དམག་འཁྲུག་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་གྱི་བར་ཨར་མི་ནི་ཡའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཏུ་གནས། སྐབས་དེར་ཡུལ་དེའི་ས་ཁྱོན་བརྒྱ་ཆ་༡༦ ཙམ་ཤོར་བ་དང༌། དོན་རྐྱེན་དེའི་འོག་དམག་དཔུང་ཐེ་བའི་མི་༦༠༠༠༠༠ མ་ཟིན་ཙམ་ཤི་སྐྱོན་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཨར་མི་ནི་ཡས་ཡུལ་དེའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་ པར་བརྟེན་ཨར་མི་ནི་ཡའི་དམག་དཔུང་རྣམས་ཡུལ་དེ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་པའི་ སྐོར་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲོས་ཆོད་ཐེངས་༤ བཞག་ཡོད། ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་ཨ་ཟེ་རི་དང་ཤི་ཡ་ཊིའི་ཁ་ཆེའི་མི་འབོར་མང་ཤོས་དང༌། ཀོ་མན་ཝེལ་ཐི་ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཁོངས་སུ་༡༩༩༣ ལོར་འཛུལ་ཞུགས་དང༌། ཡོ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་སུའང་གཏན་འཇགས་ཚོགས་མི། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཚོགས་དང་བྱང་ཆིངས་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་སུའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་ས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་བྷ་ཀུ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། རང་བཙན་ཐོབ་ནས་ལོ་༢ ཀྱི་རྗེས་སུ་སྟེ་༡༩༢༠ ལོར་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས། ༡༩༩༡ ལོར་སླར་ཡང་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། ༡༩༩༥ ལོར་ཡུལ་དེར་གཞི་ནས་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་བྱས་ཏེ་ རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དང་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས།
ཨ་ རྫར་བྷའི་ཇན་གྱི་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་༨༦༦༠༠ཎཏྣསྤྱྤ ༣༣༤༠༠ པྲཔ ནདྲ་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་༨༠༠ ཡོད་པའི་ཡུལ་དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ཆ་ཚང་ཁེབ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཀའུ་ཀེ་ཤི་སི་རི་རྒྱུད་ཆེན་མོ་དང་ཡུལ་དེའི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་སམ་མཐོ་ཚད་ ཧཕི་ཊི་༡༤༦༩༨ ཡོད་པའི་གངས་རི་བྷ་ཟར་དྷུ་ཟི་ཞེས་པས་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ ཕྱེས་ཡོད། དེ་བཞིན་ནུབ་རྒྱུད་དུ་གངས་རི་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱ་རྒྱུད་ནས་ཡུལ་དེའི་ས་བབ་དམའ་བའི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ་གཙང་པོ་བྷ་སིན་སི་ནས་གཙང་པོ་ ཀུ་ར་དང་ཨ་ར་སི་གཉིས་ཡུལ་དེའི་དབུས་བརྒྱུད་རྒྱུག་གི་ཡོད་པ་དང༌། གཙང་པོ་དེ་གཉིས་ཊར་ཀིའི་བྱང་ཤར་གྱི་གངས་རི་ནས་ཆད་པ་རེད། ཀུ་ར་གཙང་པོ་ཡུལ་དེ་ནས་རྗོར་ཆི་ཡར་དང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོར་ འབབ་ཀྱི་ཡོད། གཙང་པོ་ཨ་ར་སི་ཞེས་པས་ཡུལ་དེའི་ལྷོ་ངོས་དང་ཨེ་རན་གྱི་མཐའ་མཚམས་བཟོ་བ་དང༌། དེ་ནས་ཡུལ་གྱི་ལྷོ་དབུས་དང་རིམ་པས་ཀུ་ར་གཙང་པོ་དང་འབྲེལ་ནས་ཀེ་སི་པི་ཡན་ རྒྱ་མཚོར་བབ། དེ་བཞིན་ས་མུར་གཙང་པོ་ཡུལ་གྱི་བྱང་ཤར་ཁུལ་དུ་རྒྱུག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་གྱི་ནགས་ཚལ་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༡༡ བེ་ཤིང་དང་སིས་རིས་ཤིང༌། ཐང་ཤིང་ཡིན་པ་དང༌། སིས་རིས་ཤིང་ཡོད་སའི་ཤིང་ནགས་སུ་རི་དྭགས་དང་གཅན་གཟན་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་དོམ་དང་ཤྭ་བ། གཡི། སྟག་སོགས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་དུག་སྦྲུལ་དང་རྩངས་པ་ཁ་རལ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། གཞན་ཡང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དགོ་བ་དང་ཁྱི་སྤྱང་མང་པོ་ཡོད། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཅིང༌། གཙོ་བོ་ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཐོན་པའི་འདུལ་སྦྱོང་མ་བྱས་པའི་སྣུམ་གྱི་ཐོན་ ཁུངས་ཧ་ཅང་བཟང་བ་དང༌། ད་དུང་ལྕགས་རིགས་དང་ཧ་ཡང༌། ཟངས། ཞ་ཉེ། ཏི་ཚ། རྡོ་ཞུན། ཚྭ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་ཛ་དྲག་ཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང༌། དེ་ཡང་དུས་རབས་༡༩ ནས་འགོ་འཛུགས་བྱུང་བ་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཚོས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནས་ སྣུམ་སོགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བྱས་པ་བཅས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ ཐེབས་ཡོད་ལ། ཡང་ཡུལ་དེར་༡༩༨༠ ཡས་མས་སུ་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་སྦྱོར་སོགས་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་ དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཕྱིས་སུ་འཕྲུལ་རིགས་བཟོ་ལས་ཁང་འབོར་ཆེན་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་ས་རི་སྔོག་ འདོན་བཅས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཡོད།
མི་འབོར་དང་མི་རིགས།
ཡུལ་ དེ་ནི་ཀའུ་ཀེ་ཤི་སི་ཞེས་པའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་རྗོར་ཆི་ཡ་དང་ཨར་མི་ནི་ཡ་ སོགས་ལས་མི་འབོར་ཧ་ཅང་མང་བ་དང༌། མི་འབོར་དེ་ཡང་༢༠༠༦ ལོར་བསྡོམས་བརྩི་བྱས་ན་༧༩༦༡༦༡༩ ཡིན་པ་དང༌། ས་ཁྱོན་ཆ་བགོས་བྱས་ཚེ་མི་༩༢ རེར་ས་ཁྱོན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གཅིག་རེ་ཐོབ་པ་དང༌། མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༥༠ གྲོང་ཁྱེར་ཁག་དང་བརྒྱ་ཆ་༥༠ གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་གནས་ཡོད། རྒྱལ་སའི་མི་འབོར་༡༨༣༩༨༠༠ དང༌། གྲོང་ཁྱེར་གྷན་ཀའི་མི་འབོར་༣༠༣༡༠༠ དང༌། གྲོང་ཁྱེར་སུམ་གྷ་ཡི་ཊི་ཞེས་པའི་མི་འབོར་༢༩༠༧༠༠ ཡིན། ཕོ་མོ་དབྱེར་མེད་ཐོག་མིའི་ཚེ་ཚད་ལོ་༦༣་༩ བར་ཡིན་ལ། མི་༧༩ འདས་གྲོངས་སུ་འགྲོ་སྐབས་མི་༡༠༠༠ སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་ཤོས་ཨ་ཟེ་རི་སི་ཞེས་པའི་མི་རིགས་དེ་ཡིན་ཞིང༌། ༡༩༨༨ ལོར་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ་ཨར་མི་ནི་ཡའི་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སུ་གྱུར་ པ་དང༌། གང་ལྟར་༡༩༩༠ ཡས་མས་སུ་བསྡོམས་བརྩིས་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་སི་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ དེ་ཡུལ་དེའི་མི་འབོར་དུ་བརྒྱ་ཆ་༩༠ ཡིན་ཡང་ནང་འཁྲུག་དང་དམག་འཁྲུག་གི་རྐྱེན་པས་བརྒྱ་ཆ་༨༠ བར་མར་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་༡༩༩༡ ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་དམར་པོའི་གཞུང་འཐོར་ཞིག་སོང་རྗེས་ཨུ་རུ་སུའི་མི་རིགས་དང་སི་ ལབ་པི་སི་ཞེས་པའི་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང༌། ཌ་གྷེ་སི་ཏན་ནི་སི་དང་ཨུ་རུ་སུའི་མི་རིགས་དེ་དག་ནི་ཡུལ་དེའི་གྲངས་ཉུང་མི་ རིགས་ཀྱི་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་གིས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས།
སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས།
གོང་ ཞུས་ལྟར་ནང་འཁྲུག་དང་དམག་འཁྲུག་གི་རྐྱེན་པས་ཡུལ་དེའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་༩༠ ནས་༨༠ བར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ཨུ་རུ་སུར་དམར་ཤོག་འཐོར་ཞིག་སོང་བ་དེས་མི་འབོར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བར་ཤུགས་ རྐྱེན་ཐེབས། གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ནི་ཨ་རྫར་རི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། སྐད་ཡིག་དེ་ནི་ཊར་ཀིའི་སྐད་ཡིག་ལས་ཆད་པ་ཞིག་དང༌། སྐད་ཡིག་གཞན་ཨུ་རུ་སུ་དང་ཨར་མི་ནི་ཡན་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཡང་མང་པོ་ ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨ་རྫར་རི་ཞེས་པ་དེ་ཡང་སྤྱིར་ཨ་རབ་ཀྱི་གསུང་རབས་ལས་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་ དང༌། ༡༩༢༠ ལོ་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་དེར་རོམ་ཆེན་མོའི་སྐད་ཡིག་སྟེ་ལ་ཊིན་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་ བྱུང་མྱོང་ཡོད་ཅིང༌། ༡༩༣༩ ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་ལམ་ལུགས་ལྟར་གྷི་རིག་གི་སྐད་ཡིག་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང༌། ཕྱིས་སུ་ཨུ་རུ་སུ་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་ཡུལ་དེའི་གཞུང་གིས་ཊར་ཀིའི་ལམ་སྲོལ་ ལྟར་གྱི་ལ་ཊིན་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་གནང་སྟེ་ཨུ་རུ་ སུའི་ལམ་སྲོལ་ལྟར་གྱི་གྷི་རིག་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུར་མཚམས་འཇོག་ བྱས་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ལྟར་གྱི་ཁ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་དུས་རབས་༧ པར་གསར་གཏོད་བྱས་པར་གྲགས། ཡུལ་དེའི་གཞུང་འབྲེལ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་སྤྱིར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གསར་པའི་ཡན་ ལག་གཙོ་བོ་གཉིས་ལས་ཤི་ཡ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་རྒྱུད་དུས་རབས་༦ པ་ནས་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཨུ་རུ་སུས་བཙན་འཛུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་རྡུང་རྡེག་ དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། ལྷ་ཁང་རྣམས་གཏོར་བཤིག་དང་སྒོ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ང་ཡ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། མི་མང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་ཆོག་པ་སོགས་དམ་དྲག་ཆེན་པོ་བྱས་ ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་༡༩༨༠ ལོ་ཡས་མས་སུ་སླར་ཡང་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐོབ་སྟེ་ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་དང་ཆོས་ལུགས་དམ་ དྲག་གི་སྲིད་བྱུས་ཁག་མེད་པར་གྱུར།
ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་དང་རིག་གཞུང༌།
ཡུལ་ གྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡིག་རྨོངས་ལས་གྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་སྐབས་ནས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཡོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཐུབ་ པ་བྱུང་བ་རེད། གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་རིམ་ནས་ལོ་དང་པོ་༨ ཀྱི་རིང་ངེས་པར་དུ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་དགོས། འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བས་ལོ་༡༠ རིང་གཞི་རིམ་སློབ་ཚན་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཡང་མང་པོ་ཞིག་གིས་མཐོ་སློབ་ཏུ་མ་བསྐྱོད་གོང་མུ་མཐུད་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ ཏུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བྷ་ཀུ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཡུལ་དེའི་མཐོ་རིམ་སློབ་ གྲྭ་ཁག་དང་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་བཅས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་༡༩༡༩ ལོར་བཙུགས་པའི་བྷ་ཀུ་མངའ་སྡེ་མཐོ་སློབ་དང༌། དེ་རྗེས་༡༩༥༠ ལོར་བཙུགས་པའི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་འཕྲུལ་རིག་མཐོ་སློབ་དང༌། དེ་བཞིན་༡༩༢༠ ལོར་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་རྡོ་སྣུམ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་སོགས་ སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་མི་འབོར་ནས་བརྒྱ་ཆ་༩༩་༦ ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཕོ་བརྒྱ་ཆ་༩༩་༧ དང་མོ་བརྒྱ་ཆ་༩༩་༦ ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་ནས་བརྒྱ་ཆ་༣་༤ ལྷག་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་འགྲོ་གྲོན་བཏང་བ་དང་སློབ་མ་༡༥ རེར་ཆ་སྙོམས་དགེ་རྒན་རེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེ་ནི་རིག་གཞུང་གིས་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཆེ་ཤོས་བྷུ་ཀུའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད་ ཅིང༌། དེ་བཞིན་ཁུལ་དེར་ཤིར་ཝན་ཤག་ཅེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཞིག་ཡོད་པར་ གནའ་བོའི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དམག་དཔུང་གི་གོ་ཁྲབ་དང་མཚོན་ཆ། དེ་བཞིན་བཟོ་བརྐོས་བརྒྱབ་པའི་ཕོ་བྲང་དང་གནའ་བོའི་ཁང་ཆེན་ཁག་གི་བཟོ་དབྱིབས་ འདྲ་མིན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ད་དུང་གནའ་བོའི་རྩོམ་རིགས་དང་གསུང་རབས། ཡིག་རྙིང་རིགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གལ་ཆེན་པོ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། གནའ་བོའམ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གཞུང་རྣམས་ཊར་ཀི་ནས་ཆད་པ་དང༌། དུས་རབས་༡༩ ནས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཚོའི་མངའ་འོག་ཏུ་འགྱུར་སྐབས་ནས་ཡུལ་དེར་མཁས་དབང་ དང་སྙན་ངག་པ་གྲགས་ཅན་ཨ་བྷ་སི་ཁོ་ལི་ཨ་གྷ་ཟེར་བས་ཨ་རྫར་རི་ཞེས་པའི་སྐད་ཡིག་ གསར་གཏོད་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་དང་རྩོམ་རིགས་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨུ་རུ་སུ་དམར་ཤོག་སྐབས་རིག་གཞུང་ལ་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རོལ་དབྱངས་ནི་ཡུལ་དེའི་མི་མང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་མེད་ དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཨ་ཤུག་སི་ཞེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གཞས་པས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཞས་དང་རོལ་ དབྱངས་ཀྱི་གདངས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་གནང་ཡོད་ལ། དེང་དུས་ཡུལ་དེའི་གཞས་པ་གྲགས་ཅན་ཨུ་རྫར་ཟེར་བས་བཏང་གནང་བའི་གཞས་སྣ་ཁག་ཀྱང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་དར་སྲོལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས།
ཨ་ རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། ད་ལྟ་༡༩༩༥ ལོར་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་༡༩༧༨ ལོའི་རྩ་ཁྲིམས་མ་དཔེ་གཞིར་བཞག་གིས་༡༩༩༡ ལོར་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། མི་སེར་རང་ལོ་༡༨ ལ་སོན་པ་ཡོངས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྲིད་འཛིན་དང༌། དེ་ཡང་མི་མང་གིས་ལོ་༥ རེའི་མཚམས་སུ་ཐད་ཀར་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འདེབས་ཐོན་བྱེད་དགོས། འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཁང་གི་སྲིད་བློན་དང་བློན་ཆེན་གཞན་ཁག་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ འོག་སྲིད་འཛིན་གྱིས་བསྐོ་བཞག་གནང་གི་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་སྲིད་འཛིན་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་དུས་ཚེས་གཏན་འབེབས་ དང་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་དཔོན་གྱི་འོས་མི་འདེམས་སྒྲུག ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་གི་རིགས་བྱུང་ཚེ་ རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཛ་དྲག་གི་བཀོད་འདོམས་དང་དམག་དཔུང་བེད་སྤྱོད་གནང་རྒྱུའི་འོས་ འགན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཡོད་པ་ རེད། ཡུལ་དེའི་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ནི་གྲོས་ཚོགས་གཅིག་རྐྱང་པའི་ལམ་ལུགས་་ཡིན་པ་ དང༌། དེར་འཐུས་མི་༡༢༥ ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལོ་༥ རེའི་ལས་དུས་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་འོས་ཤོག་མང་ཉུང་གི་ཆ་ནས་འཐུས་མི་༢༥ དང་གཞན་འཐུས་མི་༡༠༠ རྫོང་རིམ་པ་ཁག་ནས་འདེམས་ཐོན་ཡོང་དགོས་པ་རེད། ཡུལ་གྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆ་མཐོ་ཤོས་ཀྱིས་ གཙོས་འཛིན་སྐྱོང་དང་དཔལ་འབྱོར་་ཁྲིམས་ཁང་བཅས་གཙོ་བོ་ཁྲིམས་ཁང་ཆེན་པོ་༣ དང༌། སྲིད་འཛིན་གྱིས་ཁྲིམས་ཁང་དེ་དག་གི་ཁྲིམས་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་འོས་མི་འདེམས་སྒྲུག་ གིས་གྲོས་ཚོགས་ནང་དངོས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་ནི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ཚོགས་པ་གསར་པ་སྒྱརྐྱངདང་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ མདུན་བསྐྱོད་ཚོགས་པ་ངཁྲརྐྱདང༌། ཆབ་འབངས་ཆིག་བསྒྲིལ་ཚོགས་པ་སྐྲྔངབཅས་ཡོད། ཡུལ་དེའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཆ་བགོས་ཀྱིས་ས་གནས་གཞུང་༧༡ ཡོད་ཅིང༌། རྫོང་ཁག་༥༩ དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ཁག་༡༡ ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོའི་འོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་ པ་ནས་དམག་དཔུང་གི་ལམ་ལུགས་གསར་གཏོད་དང༌། ༢༠༠༤ ལོར་ཁྱོན་བསྡོམས་དམག་མི་༥༦༨༤༠ ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ནང་མཚོ་དམག་༡༧༥༠ དང་གནམ་དམག་༧༩༠༠ ཡོད། ཕོ་རང་ལོ་༡༨ སོན་པ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་ཟླ་བ་༡༧ རིང་དམག་དཔུང་ནང་དུ་ཞུགས་དགོས་པ་རེད། ཡུལ་དེར་སྣུམ་གྱི་གཏེར་ཁ་འབོར་ཆེན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡོ་སྣུམ་སོགས་སྣུམ་རིགས་ལྟེ་གནས་ཁག་འཛམ་གླིང་དུ་རྙིང་ཤོས་ གྲས་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོའང་དེ་ཡིན། སྣུམ་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་བྱ་ཡུལ་དེ་ཡང་ཧཕ་རན་སི་དང་ཨི་ཊ་ལི། ཨི་སི་རེལ་དང་ཊར་ཀི། ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཡུལ། ཨུ་རུ་སུ། ཀ་ཟ་ཀི་སི་ཐན་སོགས་ཚུད་ཡོད། ༢༠༠༤ ལོར་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་ འབོར་དེ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་༨༥ ཡིན་པ་དང༌། ༡༩༩༤ བར་ཡུལ་གྱི་ཤོག་དངུལ་ཨུ་རུ་སུའི་ར་བྷེལ་ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། ལོ་དེར་ཡུལ་དེའི་ཤོག་དངུལ་གསར་པ་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་མ་ན་ཊི་

ཞེས་པ་བཟོས་ཏེ་ཤོག་དངུལ་༤༩༡༣ ལ་ཨ་སྒོར་རེའི་འཛའ་ཐང་ཡིན་པ་རེད།

ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་གིས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས།




#Article 100: ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད། (1918 words)


སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བླངས་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་གོ།

འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎྡི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། 

ས་སྐྱ་པཎྡི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ནི་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་(སྤྱི་ལོ་༡༡༨༢)ལོར་ས་སྐྱར་ཡབ་དཔལ་ཆེན་འོད་པོ་ཆེ་དང་ཡུམ་མ་གཅིག་གར་ཕུ་མ་ཉི་ཁྲི་ལྕམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས།  རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་མོ་ཕག་(སྤྱི་ལོ་༡༢༥༡)ལོར་ཡུལ་ལང་གྲུར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་གི་ཆུང་མིང་ལ་དཔལ་ལྡན་དོན་འགྲུབ་ཅེས་ཞུ།  རྗེས་སུ་ཁུ་བོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ལས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གསོལ།  དགུང་ལོ་ཆུང་དུས་ནས་བཟུང་ཚད་མ་རིག་པ་དང་།  བཟོ་རིག་པ།  སྐར་རྩིས་རིག་པ།  སྒྲ་རིག་པ།  གསོ་བ་རིག་པ།  ཕར་ཕྱིན།  དབུ་མ།  འདུལ་བ། མཛོད།  གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འཆད་ཉན་དང་ལག་ལེན་འཁྱོལ་ཐུབ་པའི་མཁས་པར་གྱུར།  དེའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་པའི་མུ་སྟེགས་མཁས་པ་འཕྲོག་བྱེད་དགའ་བོ་སོགས་རྩོད་པས་བཏུལ་ནས་རལ་བ་བྲེགས།  དགུལ་ལོ་ཉེར་གསུམ་པར་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ལས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས།  དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་བར་ས་སྐྱའི་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས།  ཆོས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ཡིན་རིང་མཛད་པས་སྐལ་ལྡན་བུ་སློབ་མང་དུ་བསྐྱངས། དགུང་ལོ་རེ་གཉིས་པར་སོག་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཨོ་གོ་ཏའི་སྲས་གཉིས་པ་གོ་དན་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཚ་བོ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དང་། འགྲོ་མགོན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལང་གྲུར་ཕེབས། དགུང་ལོར་རེ་བཞི་པར་རྒྱལ་པོ་གོ་དན་དང་ཞལ་འཛོམས་མཛད་ནས་བོད་གཅིག་གྱུར་ཡོང་བར་ཕན་པའི་སྐུར་ཡིག་བོད་ལ་བཏང་།  ཁོང་ནི་ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔའི་ནང་གི་བཞི་བ་ཡིན།  ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི་པོད་གསུམ་བཞུགས་ཤིང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་(ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བསྟན་བཅོས་)དང་།  (ཚན་མ་རིགས་གཏེར་)  (ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་གཏེར) (གཞུང་ལུགས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་) (ཚིག་གཏེར་)  (རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་)  (མཁས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་) བཅས་སོ། །

༈ རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སུ་བྷ་ཥ་ཏ་རཏྣ་ནི་དྷེ་ནཱ་མ་ཤཱ༔། བོད་སྐད་དུ། ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལྷ་ཡི་མཆོག་དང་ཀླུ་དབང་གྲུབ་པ་རིག་འཛིན་གཙོ། །དྲང་སྲོང་རྒྱས་པ་གྲོག་མཁར་བ་དང་རྐང་མིག་སོགས། །ཀུན་ནས་དགའ་བའི་གཙུག་གི་ནོར་བུས་ཞབས་མཆོད་པ། །འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་ཀུན་མཁྱེན་དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་ཞིང༌། །འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ལེགས་བསྒྲུབ་པ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཞིག །བཤད་པ་འདི་ནི་ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་གཏེར། །

།མཁས་པ་ཡོན་ཏན་མཛོད་འཛིན་པ། །          དེ་དག་ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་སྡུད། །.          རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་བོའི་གཏེར། །.            ཡིན་ཕྱིར་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་འབབ། །.                     སྐྱེ་བོ་ཡོན་ཏན་ཡོད་མེད་པའི། །.            བླང་དོར་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་མཁས། །.            རྡུལ་དང་འདྲེས་པའི་ལྕགས་ཕྱེ་རྣམས། །.         ཁབ་ལེན་རྡོ་ཡིས་ལེན་པར་ཤེས། །.           ལེགས་བཤད་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །.          གོ་ཡི་བླུན་པོས་དེ་ལྟ་མིན། །               ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤར་བ་ན། །.                འབྱུང་པོའི་བྱ་རྣམས་ལོང་བར་འགྱུར། །.           ཤེས་རབ་ལྡན་པས་ཉེས་པ་དག །སེལ་བར་ནུས་ཀྱི་བླུན་པོས་མིན། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་དུག་ཅན་སྦྲུལ། །གསོད་པར་ནུས་ཀྱི་ཁྭ་ཏས་མིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒུད་ན་ཡང༌། །ལྷག་པར་བློ་གྲོས་སྟོབས་ལྡན་འགྱུར། །རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་བཀྲེས་པ་ན། །གླང་ཆེན་སྤྱི་བོ་མྱུར་དུ་འགེམས། །མཁས་པ་རྩད་ཅིང་མ་དྲིས་པ། །དེ་ཡི་བར་དུ་གཏིང་མི་དཔོགས། །རྔ་ལ་དབྱུག་གུས་མ་བསྣུན་པ། །དེ་སྲིད་གཞན་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །རིག་པ་ནང་པར་འཆི་ཡང་བསླབ། །ཚེ་འདིར་མཁས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་བཅོལ་བ་ཡི། །ནོར་ལ་རང་ཉིད་ལེན་པ་འདྲ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ན་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །མ་བསྡུས་པར་ཡང་རང་ཉིད་འདུ། །དྲི་ལྡན་མེ་ཏོག་རྒྱང་རིང་ཡང༌། །བུང་བ་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་བཞིན་འཁོར། །མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་བསླབས་པ། །མཐར་ཕྱིན་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གསལ། །བློ་ངན་ཤེས་པ་མང་ན་ཡང༌། །རྒྱུ་སྐར་བཞིན་དུ་གསལ་མི་ནུས། །མཁས་པ་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཀྱང༌། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུའང་ལེན། །དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སྤྱད་པ་ཡིས། །མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྲོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྲུང་ན། །དགྲ་བོ་མང་ཡང་ག་ལ་ཚུགས། །འཕགས་རྒྱལ་གྱི་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུ། །གཅིག་པུས་དགྲ་བོའི་ཚོགས་ཀུན་བཅོམ། །བློ་ཆུང་གྲོས་ཉེས་འཁྲུགས་པའི་ཚེ། །བློ་ལྡན་ཐབས་ཀྱིས་བདེ་བར་གསོ། །ཆུ་ཀླུང་རྙོག་པས་ཆུད་གཟན་པ། ཆུ་མདངས་ནོར་བུས་དྭངས་པར་བྱེད། །མཁས་པ་ཇི་ལྟར་ཐབས་རྡུགས་ཀྱང༌། །བློན་པོ་འཇུག་པའི་ལམ་མི་འགྲོ། །ཆར་འདོད་བྱེའུ་སྐོམ་ན་ཡང༌། །ས་ལ་བབས་པའི་ཆུ་མི་འཐུང༌། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་མགོ་བསྐོར་ཡང༌། །བྱ་བའི་ཆ་ལ་རྨོངས་མི་འགྱུར། །སྲོག་ཆགས་གྲོག་མ་མིག་མེད་ཀྱང༌། །མིག་ལྡན་གཞན་ལས་ལྷག་པར་མགྱོགས། །བློ་གྲོས་ལྡན་པ་གཉིས་བགྲོས་ན། །བློ་གྲོས་ལེགས་པ་གཞན་འབྱུང་སྲིད། །ཡུང་བ་དང་ནི་ཚ་ལེ་ལས། །ཁ་དོག་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཁོང་མཛངས་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་མི། །གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་དང༌། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་ལ་གྲོགས་མི་དགོས། །ཐབས་ལ་མཁས་ན་ཆེན་པོ་ཡང༌། །བྲན་དུ་བཀོལ་བར་ག་ལ་དཀའ། །མཁའ་ལྡིང་མཐུ་རྩལ་ཆེ་ན་ཡང༌། །གོས་སེར་ཅན་གྱི་བཞོན་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་གྱི། །བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཡིན། །རྒྱལ་བུ་ཟླ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བྲན་བཟང་འདི་དང་ཕྱི་མར་བསྐྱབས། །དཔའ་ཞིང་མཐུ་རྩལ་ཆེ་ན་ཡང༌། །མཁས་པ་མིན་པས་དཔའ་མི་ཐོབ། །འབྱོར་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །བསོད་ནམས་མེད་ན་ག་ལ་རྟག །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གཉིས་སུས་ཀྱང་གསལ། །འདྲེས་པ་འབྱེད་ཤེས་མཁས་པ་ཡིན། །བ་ལས་འོ་མ་ཀུན་གྱིས་ལོན། །ཆུ་ལས་འོ་མ་ངང་པས་ཕྱེད། །སྨྲས་ཤིང་བསྐུལ་བར་གྱུར་པ་ན། །དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་གོ་བ་སྐྱེ། །མ་བསྐུལ་གཞན་གྱིས་མ་སྨྲས་པར། །བསམ་པ་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །བློ་དང་ལྡན་ན་མ་སྨྲས་ཀྱང༌། །རྣམ་འགྱུར་ཉིད་ལས་བསམ་པ་གོ། བལ་པོའི་སེའུ་མ་ཟོས་ཀྱང༌། །ཁ་དོག་ཉིད་ལས་བྲོ་བ་ཤེས། །མཁས་པ་རང་གི་ཡུལ་བས་ཀྱང༌། །ཡུལ་ཁམས་གཞན་ན་མཆོད་པ་ཐོབ། །ནོར་བྱ་གཞན་དུ་བྲིན་པ་ཙམ། །རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ག་ལ་བྲིན། །མཁས་པ་སློབ་པའི་དུས་ན་སྡུག །བདེ་བར་སྡོད་ལ་མཁས་མི་སྲིད། །བདེ་བ་ཆུང་ལ་ཆགས་པ་དེས། །ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ཐོབ་མི་སྲིད། །བློ་དང་ལྡན་ན་ཉམ་ཆུང་ཡང༌། །སྟོབས་ལྡན་དགྲ་ཡིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ལྡན་པ། །རི་བོང་བློ་དང་ལྡན་པས་བསད། །སེམས་ཅན་གཞན་དང་རྗེས་མཐུན་པའི། །སྤྱོད་པ་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །དུད་འགྲོ་ཡིན་ཡང་རིགས་མཐུན་རྣམས། །ཁྱུ་གཅིག་ཏུ་ནི་མི་གནས་སམ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་འགའ། །མ་གྲུབ་པ་ན་དཔྱོད་པའི་ཚེ། །མཁས་རྨོངས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས། །གྲུབ་ནས་དཔྱོད་པ་བླུན་པོའི་ཚུལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ཡི། །ཤེས་བྱ་ཤེས་ན་མཁས་པར་བགྲང༌། །བ་ལང་རྒན་གཞོན་དཔྱོད་པ་ལ། །བླུན་པོ་མཁས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མིན། །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་མི་ངོམས་ཤིང༌། །རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད་ནོར་གྱིས་མིན། །འདོད་ཡོན་སྤྱད་པས་མི་ངོམས་ཏེ། །མཁས་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མི་ངོམས། །ལེགས་བཤད་བྱིས་པ་དག་ལས་ཀྱང༌། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །དྲི་ཞིམ་འབྱུང་ན་རི་དྭགས་ཀྱི། །ལྟེ་བ་ལས་ཀྱང་གླ་རྩི་ལེན། །

།རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །སྐྱེ་བོ་དམ་པས་ལྷག་པར་སྒྲོགས། །མ་ལ་ཡ་ཡི་ཙན་དན་དྲི། །རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་བྱེད། །དམ་པ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །དོན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་སྐྱིད་འཐོབ། །ནོར་བུ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་ན། །ཡུལ་ཕྱོགས་དགེ་ཞེས་མཁས་རྣམས་སྒྲོགས། །རྒྱལ་ངན་གཞན་གྱིས་གཙེས་པ་ན། །ལྷག་པར་ཆོས་རྒྱལ་དྲན་པར་འགྱུར། །རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །གངས་ཆུ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད། །སྡིག་སྤྱོད་རྒྱལ་པོས་གཙེས་པ་ལ། །མི་དབང་ཆོས་རྒྱལ་ལྷག་པར་སྐྱོང༌། །འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱིས་བཏབ་པ་ལ། །གསང་སྔགས་གྲུབ་པས་རྗེས་སུ་འཛིན། །དམ་པ་སྡིག་པ་ཆུང་ཡང་སྤོང༌། །དམན་རྣམས་ཆེན་པོའང་དེ་ལྟ་མིན། །ཞོ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་འབྱར་བ་སེལ། །ཆང་ལ་ཕབ་ཀྱང་ལྷག་པར་འདེབས། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྒུད་གྱུར་ཀྱང༌། །སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལྷག་པར་མཛེས། །མེ་ནི་ཐུར་དུ་ཁ་བསྟན་ཀྱང༌། །མེ་ལྕེ་གྱེན་དུ་འབར་བ་མཐོང༌། །དམ་པ་རྒྱང་ན་གནས་ན་ཡང༌། །འཁོར་འདབས་ཕན་པས་རིང་ནས་སྐྱོང༌། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཆེན་འཁྲིགས་པ་ཡིས། །ས་ཡི་ལོ་ཏོག་ཁྱད་པར་འཕེལ། །གསོན་ཚེ་སྙན་གྲགས་དགའ་བའི་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་བསོད་ནམས་དགའ། །དེ་གཉིས་མེད་པའི་ནོར་ཙམ་གྱིས། །མཁས་རྣམས་དགའ་བ་བསྐྱེད་མི་ནུས། །ཕྱི་རྗེས་རིང་དུ་ལྟ་བ་དང༌། །བག་ཡོད་པ་ལ་བཟོད་སྲན་ཆེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཞིང་བརྟན་ལ་གྲིམས། །བྲན་གཡོག་ཡིན་ཡང་དཔོན་དུ་འགྱུར། །སྦྱིན་ལ་རྟག་ཏུ་སེམས་སྤྲོ་བ། །དེ་ཡི་གྲགས་པ་རླུང་བཞིན་ལྡང༌། །ཕོངས་པ་སློང་བ་འདུ་བ་བཞིན། །འབྱལ་བར་འདོད་རྣམས་དེ་བས་མང༌། །བྱིན་ནས་སླར་ཡང་མི་ལེན་ལ། །དམན་པའི་བརྙས་པ་དང་དུ་ལེན། །ཕན་པ་ཆུང་ངུའང་མི་བརྗེད་པ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཆེ་རྟགས་ཡིན། །དམ་པའི་ཡོན་ཏན་སྦས་གྱུར་ཀྱང༌། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གསལ། །སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལེགས་བཀབ་ཀྱང༌། །དྲི་ཞིམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་རང་ཡུལ་ཆེ་བ་ཙམ། །དམ་པ་གང་དུ་ཕྱིན་སར་བཀུར། །མེ་ཏོག་ཕལ་ཆེར་ཉིན་རེའི་རྒྱན། །གཙུག་གི་ནོར་བུ་གང་དུའང་མཆོད། །ལྗོན་ཤིང་དུད་པ་འབྲས་བུ་མང༌། །རྨ་བྱ་དལ་བ་མཇུག་སྒྲོ་བཟང༌། །རྟ་མཆོག་དུལ་བ་འགྲོ་མགྱོགས་ཏེ། །དམ་པ་དུལ་བ་མཁས་པའི་རྟགས། །དམ་པ་རྣམས་དང་ཕལ་པ་ལ། །བྱས་པ་མཉམ་ཡང་དྲིན་མི་འདྲ། །ཞིང་ལ་ས་བོན་ཁྱད་མེད་ཀྱང༌། །ལོ་ཏོག་ཁྱད་པར་དཔག་ཏུ་མེད། །བདག་ཉིད་ཆེ་ལ་ཕན་བཏགས་ན། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ལའང་འབྲས་བུ་འབྱིན། །སྐྱུ་རུ་ར་གཅིག་བྱིན་པ་ལ། །ཆོས་རྒྱལ་བུ་དང་མཉམ་ལ་ལྟོས། །བཟང་པོའི་ཆོ་རིགས་སྤྱོད་པས་བསྲུང༌། །སྤྱོད་པ་ཉམས་ན་རིགས་དོན་མེད། །ཙན་དན་དྲི་བཟང་སྐྱེ་བོ་དགའ། །དེ་བསྲེགས་སོལ་བ་སུ་ཞིག་ལེན། །ཆེན་པོ་རེ་ཞིག་རྒུད་གྱུར་ཀྱང༌། །དེ་ལ་གདུང་བ་བསྐྱེད་མི་དགོས། །ཟླ་བ་རེ་ཞིག་གཟས་ཟིན་ཡང༌། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཆེན་པོས་དགྲ་ལ་བྱམས་བྱས་ན། །དགྲ་ཉིད་དེ་ཡི་དབང་དུ་འགྱུར། །མང་པོས་བཀུར་བས་ཀུན་བསྐྱངས་པས། །ཀུན་གྱིས་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་ཏོ། །དམ་པ་ཇི་ལྟར་རྒྱུད་གྱུར་ཀྱང༌། །སྡིག་དང་འདྲེས་པའི་ཟས་མི་ཟ། །སེང་གེ་བཀྲེས་ཀྱང་མི་གཙང་བའི། །ངན་སྐྱུགས་ཟ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དམ་པ་སྲོག་ལ་བབས་ན་ཡང༌། །རང་བཞིན་བཟང་པོ་ག་ལ་འདོར། །ས་ལེ་སྦྲམ་ནི་བསྲེགས་བཅད་ཀྱང༌། །དེ་ཡི་ཁ་དོག་ཉམས་མི་འགྱུར། །སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ལ་དམན་པ་རྣམས། །ཁྲོ་ཡང་ལན་དུ་ག་ལ་ཁྲོ། །ཅེ་སྤྱང་དྲེགས་པས་སྐད་འབྱིན་ཡང༌། །རི་དྭགས་རྒྱལ་པོས་སྙིང་རྗེས་སྐྱོང༌། །བདག་ཉིད་ཆེ་ལ་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །སྐྱོན་འཚོལ་འགྱུར་གྱི་དམན་ལ་མིན། །འཕན་ཟེལ་རིན་ཆེན་ལ་ལྟ་ཡི། །མགལ་དུམ་ལ་ཤེ་སུ་ཞིག་སྤྱོད། །བསྟོད་པས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ལ། །སྨད་པས་མི་དགར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ལེགས་གནས་པ། སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །སྡིག་པ་དང་ནི་མཐུ་རྩལ་ལས། །བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལོངས་སྤྱོད་མིན། །ཁྱི་དང་བྱི་ལ་འགྲངས་ན་ཡང༌། །ངོ་ཚ་བོར་བའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། །འཁོར་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ན། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ་ཡིན། །རྟ་ལ་རྒྱན་དུ་བྱས་པ་དེ། །བདག་པོ་ཉིད་ལ་མི་མཛེས་སམ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྗེ་དཔོན་གྱིས། །འཁོར་ལ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཁོར་གཡོག་རྣམས། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གནས་པའི་སར། །མཁས་པ་གཞན་དག་སུ་ཡིས་བརྩི། །མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ན། །རྒྱུ་སྐར་མང་ཡང་མཐོང་མི་འགྱུར། །

།སྐྱེ་བོ་ངན་པ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་། །ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ངན་པར་འགྱུར། །འབབ་ཆུ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་གྱུར་ཀྱང་། །ཐུར་དུ་འབབ་པ་ཁོ་ནར་འདོད། །དམན་ལ་སྤྱོད་པ་བཟང་བྱུང་ཡང་། །དེ་ནི་བཅོས་མའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། །ཤེལ་ལ་ནོར་བུས་ཁ་བསྒྱུར་ཡང་། །ཆུ་དང་ཕྲད་ན་རང་མདོག་སྟོན། །བླུན་པོས་བྱ་བ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱང་། །སྟེས་དབང་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབས་པས་མིན། །སྲིན་བུའི་ཁ་ཆུ་དར་སྐུད་དུ། །འགྲོ་བ་མཁས་ནས་བྱུང་བ་མིན། །ཆེན་པོས་འབད་ནས་བསྒྲུབས་པའི་གྲོས། །ངན་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འཇོམས། །ཞིང་པས་ལོ་ཟླར་འབད་པའི་ཞིང་། །སེར་བས་སྐད་ཅིག་རྡུལ་དུ་རློག །ངན་པ་ཕལ་ཆེར་རང་གི་སྐྱོན། །གང་ཡིན་གཞན་ལ་འགོད་པར་བྱེད། །ཁྭ་ཏས་མི་གཙང་ཟོས་པའི་མཆུ། །ས་གཙང་གཞན་ལ་འབད་ནས་འཕྱིད། །བླུན་པོ་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་ན། །དོན་ཉམས་དེ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཝ་སྐྱེས་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པ་ཡིས། །འཁོར་སྡུག་རང་ཡང་བསད་ཅེས་གྲགས། །རྨོངས་པ་བདེ་བ་འདོད་བཞིན་དུ། །བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ། །གདོན་གྱིས་བཏབ་པའི་སྐྱེ་བོ་འགའ། །སྡུག་བསྔལ་སྤང་ཕྱིར་ལྕེབས་པ་མཐོང་། །བློ་ངན་དྲང་པོ་ལ་ལས་རང་། །བརླག་འགྱུར་ལ་ལས་གཞན་ལ་གནོད། །ནགས་ཀྱི་ཤིང་དྲང་རྩད་ནས་གཅོད། །མདའ་ཡི་དྲང་པོས་ཕ་རོལ་གསོད། །རྟག་ཏུ་གཞན་དོན་མི་སེམས་པ། །དེ་ཡི་སྤྱོད་པ་ཕྱུགས་དང་མཚུངས། །བཟའ་བཏུང་འབའ་ཞིག་དུད་འགྲོས་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །ཕན་དང་མི་ཕན་མི་དཔྱོད་ཅིང་། །བློ་དང་ཐོས་པ་མི་བསྒྲུབ་པར། །ལྟོ་འགྲངས་འབའ་ཞིག་དོན་གཉེར་བ། །སྤུ་མེད་པ་ཡི་ཕག་པ་ཡིན། །བླུན་པོའི་དབུས་ན་དགའ་ཞིང་བརྩེ། །མཁས་པའི་མདུན་ན་ཞུམ་ཞིང་འཛུར། །ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་མེད་ན་ཡང་། །ཡ་སོ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཡིན། །གང་ན་བཟའ་བཏུང་ཡོད་དེར་རྒྱུག །དགོས་པའི་བྱ་བ་བཅོལ་ཡང་འབྲོས། །གཏམ་དང་བཞད་གད་ཤེས་ན་ཡང་། །མཇུག་མ་མེད་པའི་ཁྱི་རྒན་ཡིན། །རྨིག་རྗེས་ཆུ་ཡིས་དགང་སླ་སྟེ། །མཛོད་ཆུང་ནོར་གྱིས་དགང་བ་སླ། །ཞིང་ཆུང་ས་བོན་གདབ་སླ་སྟེ། །བློ་ཆུང་རིག་པ་མགུ་བ་སླ། །དྲེགས་བཅས་བླུན་པོ་ཁས་ལེན་ཅན། །ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། །གོམ་པ་གང་གི་ས་བྱིན་པས། །སྟོབས་ལྡན་གྱིས་ནི་ས་གསུམ་ཤོར། །བློ་ཆུང་སེམས་ལ་ཁོན་འཛིན་ཅན། །གནོད་པ་བས་ཀྱང་རྣམ་འགྱུར་སྔ། །ཁྱི་ངན་དགྲ་བོ་མཐོང་བ་ན། །རྨུགས་པའི་ཐོག་མར་ཀུ་ཅོ་འདོན། །བླུན་པོས་བསགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད། །མྱོང་གི་སྤྱོད་པའི་བདེ་མི་མྱོང་། །ཡང་ཡང་ཉུལ་ཞིང་ལྟ་བ་ཡི། །འཇུངས་པའི་ནོར་ནི་བྱི་བ་འདྲ། །བླུན་པོའི་དྲུང་དུ་མཁས་པ་བས། །སྤྲེའུ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །སྤྲེལ་འཛིན་ཟས་དང་ནོར་གྱིས་མཆོད། །མཁས་པ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ལྷག་པར་སྡང་། །གངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དགུན་སྐྱེས་པའི། །ལོ་ཏོག་ལྟས་ངན་ཡིན་ཞེས་སྒྲོགས། །ཡོན་ཏན་ལོག་པར་སྦྱངས་པ་འགའ། །ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ཁྱད་དུ་གསོད། །ལྦ་བ་མེད་ན་གླིང་ཕྲན་འགར། །ཡན་ལག་ཉམས་པའི་སྐྱོན་དུ་བྱེད། །ཆོ་ག་ཉམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །ཆོ་ག་ཚང་བར་བྱེད་ལ་བརྙས། །ཙུ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན། །རྐང་གཉིས་པ་ལ་མིར་མི་བརྩི། །ཆོ་ག་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་འགའ། །ཡང་དག་ཆོ་ག་བྱེད་ལ་གཤེ། སྐྱེས་བུ་ཁྱི་ཡི་མགོ་ཅན་རྣམས། །བཞིན་བཟང་བུད་མེད་ཡིན་ཞེས་བརྙས། །ལོག་འཚོའི་ཟས་ནོར་རྙེད་པ་འགའ། །མཁས་པ་དབུལ་པོ་ཁྱད་དུ་གསོད། །སྤྲེལ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་མི་བཟུང་ནས། །མཇུག་མ་མེད་ཅེས་བཞད་གད་བྱེད། །དེས་ན་ལས་ཀྱིས་མནར་བས་ན། །མཁས་པ་བླུན་པོའི་ནང་དུ་འཁྱམས། །རླུང་གིས་བདས་པའི་མ་ལི་ཀ། དྲི་ཞིམ་ཕྱག་བདར་ཁྲོད་ན་བརྫི། །སྐྱོན་རྣམས་འབད་པས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་རྩ་ནས་མི་ཆགས་པ། །སྐྱེས་བུ་ངན་པ་ཆུ་ཚགས་བཞིན། །ངན་པ་འཛིན་གྱི་བཟང་པོ་འཆོར། །ལེགས་ཉེས་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་མེད། །མཁས་པའི་མདུན་སར་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྐྲོད། །ཟས་ནོར་ཁོ་ནའི་གཏམ་གྱིས་འདའ། །རྐང་གཉིས་པ་ཡི་ཕྱུགས་སུ་བཤད། །བློ་ཆུང་མང་དུ་འདུས་ན་ཡང་། །བྱ་བ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་མི་ནུས། །རྩི་རྐྱང་མང་དུ་བསྡམས་ན་ཡང་། །ཁང་པའི་གདུང་མ་བཟོད་པར་དཀའ། །མ་དཔྱད་པ་ལས་དོན་གྲུབ་པ། །བྱུང་ཡང་མཛངས་པར་སུ་ཞིག་བརྩི། །སྲིན་བུ་དག་གིས་ཟོས་པའི་རྗེས། །ཡི་གེར་བྱུང་ཡང་ཡིག་མཁན་མིན། །བློ་གྲོས་ཞན་པའི་འདོད་གཏམ་དང་། །ཅང་ཤེས་མིན་པའི་རྟ་མཆོག་དང་། །གཡུལ་ངོར་ལྷུང་བའི་རལ་གྲི་རྣམས། །སུ་ཡི་གྲོགས་འགྱུར་ངེས་པ་མེད། །ཤེས་རབ་མེད་པའི་བླུན་པོ་རྣམས། །མང་ཡང་དགྲ་ཡི་དབང་དུ་འགྲོ། །གླང་ཆེན་སྟོབས་ལྡན་ཁྱུར་ལོངས་པ། །རི་བོང་བློ་ལྡན་གཅིག་གིས་བཏུལ། །ཤེས་རབ་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་། །ཕལ་ཆེར་རང་ལ་ཕན་པ་ཉུང་། །འདོད་འཇོ་བ་ཡི་འོ་མ་ཡང་། །བེ་འུས་འཐུང་བ་བརྒྱ་ལམ་ཡིན། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཁས་པ་ཡང་། །མཆོད་པར་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད། །ཉི་མ་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་ཡང་། །འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་མི་འབྲོས་སམ། །བླུན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་གསོག་རྣམས་ལ། །གཉེན་གྱི་བསམ་པ་ག་ལ་ཡོད། །སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ཁོ་ན་ཡིས། །བྱི་བ་བཞིན་དུ་བསགས་ནས་འཆི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ཚོགས་ནང་དུ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ཡང་ག་ལ་འཁུར། །སྦྲུལ་གདུག་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །སྒྲོན་མེ་གསལ་ཡང་འོད་མི་འབྱིན། །ལོངས་སྤྱོད་མོད་ཀྱང་ལས་ངན་གྱིས། །འཇུངས་པས་སྤྱོད་པའི་རང་དབང་མེད། །རྒུན་འབྲུམ་སྨིན་པ་ཟ་བའི་ཚེ། །ཁྭ་ལ་མཆུ་ནད་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་། །རྒྱུན་དུ་གཞན་གྱིས་སྐྱོང་དགོས་པའི། །སྐྱེ་བོ་ནམ་ཞིག་ཅི་ནས་ཉམས། །བྱ་རོག་གིས་ནི་བཟུང་བ་ཡི། །རུས་སྦལ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་གྲགས། །བཟང་ངན་མི་ཤེས་དྲིན་བྱས་བརྗེད། །ངོ་མཚར་གཏམ་ལ་མཚར་མི་འཛིན། །མངོན་སུམ་མཐོང་བ་སླར་ཡང་འདྲི། །ཞུམ་ཞིང་རྗེས་འབྲང་བླུན་པོའི་རྟགས། །དྲོད་ཆུང་ཁ་ཡིས་དགྲ་བོ་འདུལ། །རྒྱང་ནས་མཐོང་ན་ཅ་ཅོ་འབྱིན། །འཐབ་སར་ཕྲད་ན་ཐལ་མོ་སྦྱོར། །རང་ཁྱིམ་སླེབས་ན་ང་རྒྱལ་སྨྲ། །སྡར་མ་གྲོས་བྱེད་ཚེ་ན་དཔའ། །ཁྲལ་དགོས་པ་ན་ནོར་རྩིས་འདེབས། །འགྲོ་དགོས་པ་ན་ནད་བུ་ལྡང་། །འཐབ་སར་རྒྱང་ནས་འབོད་ཅིང་བསྒོ། །བློ་ཆུང་ཅུང་ཟད་རྒྱལ་བས་ངོམས། །གལ་ཏེ་ཕམ་ན་གཉེན་ལ་འཁང་། །གྲོས་ལ་འཚོགས་ན་འཐབ་རྩོད་སློང་། །གསང་གྲོས་བྱས་ན་ལྐོག་ཏུ་སྨྲ། །གཡུལ་ངོར་རྒྱན་ལ་བྱི་དོར་བྱེད། །དགྲ་དང་ཕྲད་ན་རང་ཕྱོགས་སྦེད། །འགྲོགས་ན་དགྲ་བས་གཉེན་ཕྱོགས་འཇིགས། །མཚོན་ཆ་དགྲ་ཡི་ལག་ཆར་འཕེན། །དཔུང་ཚོགས་འགྲོ་ན་མཇུག་སྡུད་ལ། །ལྡོག་ན་དེ་ཡི་སྣ་འདྲེན་བྱེད། །བཟའ་བཏུང་མཐོང་ན་ནན་གྱིས་འཇུག །དཀའ་བ་མཐོང་ན་ཐབས་ཀྱིས་འབྱོལ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། །བརྗོད་རྒྱུ་དུ་མ་ཡོད་མོད་ཀྱང་། །ངན་སྐྱུགས་ཁྲོན་པ་སུ་ཞིག་སློང་། །སྐྱུགས་པ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་མྱོང་། །མཆུ་བསྐྱོད་པ་ཡིས་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་། །སྨོས་པའི་ཚེ་ན་མིག་ཚུམས་བྱེད། །རྣམ་ཐར་ཐོས་ན་འཁུན་འཆོར་བ། །གང་ལ་བྱུང་ཡང་ཐ་ཤལ་རྟགས། །

།དམན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ན་ཡང་། །རིགས་ལྡན་རྒུད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །བཀྲེས་པ་སྟག་གི་ངར་སྒྲ་ཡིས། །སྤྲེའུ་ཤིང་གི་རྩེ་ལས་ལྷུང་། །བླུན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁར་འབྱིན་ཏེ། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁོང་དུ་སྦེད། །སོག་མ་ཆུ་ཡི་སྟེང་ན་འཕྱོ། །ནོར་བུ་སྟེང་དུ་བཞག་ཀྱང་འབྱིང་། །ཡོན་ཏན་ཆུང་རྣམས་ང་རྒྱལ་ཆེ། །མཁས་པར་གྱུར་ན་དུལ་བར་གནས། །ཆུ་ཕྲན་རྟག་ཏུ་ཀུ་ཅོ་ཆེ། །རྒྱ་མཚོ་ཅ་ཅོ་ག་ལ་སྒྲོགས། །སྐྱེ་བོ་དམན་རྣམས་དམ་པ་ལ། །ཁྱད་གསོད་བྱེད་ཀྱིས་དམ་པས་མིན། །སེང་གེས་ཝ་ཚོགས་ལེགས་སྐྱོང་གི། ཝ་ཉིད་ཝ་ཡི་རིགས་ལ་འགྲན། །དམ་པ་ཁྲོས་ཀྱང་བཏུད་ན་ཞི། །དམན་རྣམས་བཏུད་ན་ལྷག་པར་རེངས། །གསེར་དངུལ་སྲ་ཡང་བཞུ་ནུས་ཀྱི། །ཁྱི་ལུད་བཞུས་ན་དྲི་ངན་འབྱུང་། །མཁས་ལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཏེ། །བླུན་པོ་ལ་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་ཡིན། །རིན་པོ་ཆེ་ལས་དགོས་དགུ་འབྱུང་། །སྦྲུལ་གདུག་ལས་ནི་ཉེས་ཀུན་བསྐྱེད། །སྡིག་སྤྱོད་ནགས་ན་གནས་ཀྱང་ཉམས། །དམ་པ་གྲོང་ན་གནས་ཀྱང་དུལ། །ནགས་ཀྱི་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བ་དང་། །རྟ་མཆོག་གྲོང་གནས་དུལ་བར་མཐོང་། །སྐྱེས་མཆོག་རང་གི་སྐྱོན་ལ་ལྟ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་གཞན་སྐྱོན་འཚོལ། །རྨ་བྱ་རང་གི་ལུས་ལ་རྟོག །སྲིན་བྱ་གཞན་ལ་ལྟས་ངན་གཏོང་། །དམ་པ་དུལ་བས་རང་གཞན་སྐྱོང་། །ངན་པ་རེངས་པས་རང་གཞན་སྡུག །འབྲས་ལྡན་ཤིང་གིས་རང་གཞན་སྲུང་། །ཤིང་སྐམ་རེངས་པས་རང་གཞན་སྲེག །འབྱོར་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་གཉེན། །གལ་ཏེ་རྒུད་ན་ཀུན་ཀྱང་དགྲ། །རིན་ཆེན་གླིང་དུ་རིང་ནས་འདུ། །མཚོ་བསྐམས་པ་ན་སུ་ཡང་སྤོང་། །བླུན་པོ་འབྱོར་པ་ཐོབ་ན་བདེ། །སྐྱེས་མཆོག་ཐམས་ཅད་བྱིན་ན་བདེ། །མཛེ་ཅན་ཕྲུགས་ན་བདེ་བར་འཛིན། །མཁས་པ་མཛེ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ། །ཆེ་ལ་གནོད་བྱེད་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །དམན་ལ་གནོད་བྱེད་གནོད་པར་འགྱུར། །ནགས་མེ་རླུང་གིས་སྦོར་མོད་ཀྱི། །དེ་ཡིས་སྒྲོན་མེ་ཆུང་ངུ་གསོད། །འདི་བཤེས་འདི་ནི་དགྲ་བོ་ཞེས། །བློ་གྲོས་ཆུང་རྣམས་སོ་སོར་འབྱེད། །བློ་ཆེན་ཀུན་ལ་བྱམས་པ་ལ། །ཕན་བྱེད་གང་ཡིན་ངེས་པ་མེད། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་ལ། །དགའ་ཡི་ཡོན་ཏན་མེད་རྣམས་མིན། །སྦྲང་རྩི་འཛིན་པ་མེ་ཏོག་ལ། །དགའ་ཡི་ཤ་སྦྲང་དེ་ལྟ་མིན། །མཁས་པ་མཁས་པའི་ནང་ན་མཛེས། །བླུན་པོས་མཁས་པ་ཇི་ལྟར་གོ། ཙན་དན་གསེར་བས་རིན་ཆེ་བ། །བླུན་པོས་སོལ་བར་བྱས་ལ་ལྟོས། །མཁས་པ་རང་གིས་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི། །བླུན་པོ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཁྱི་རྒན་ཀུ་ཅོ་འདོན་པ་ན། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་གཞན་དག་རྒྱུག །མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒུད་ན་ཡང་། །ལེགས་བཤད་གཏམ་གྱིས་གཞན་དགའ་བྱེད། །བླུན་པོ་འབྱོར་པར་གྱུར་ཚེ་ཡང་། །རྩོད་པ་ཁོ་ནས་རང་གཞན་སྲེག །ཁ་ཅིག་སྨྲ་བས་གྲུབ་པར་བརྩི། །ལ་ལ་མི་སྨྲ་དོན་ལ་འབད། །ཁྱི་ངན་དགྲ་ལ་ཁུས་འདེབས་ཏེ། །ཆུ་སྐྱར་བྱི་ལ་སྒྲ་མེད་འཇབ། །དམ་པ་རྒོལ་ཡང་ཕན་པ་སྒྲུབ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མཛའ་ཡང་གནོད། །ལྷ་རྣམས་ཁྲོ་བས་སེམས་ཅན་སྲུང་། །གཤིན་རྗེ་འཛུམ་ཡང་ཕ་རོལ་གསོད། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རིན་ཆེན་བཞིན། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་ལྡོག་མེད། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྲང་མདའ་བཞིན། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མཐོ་དམའ་བྱེད། །བློ་མཐུན་རིང་ན་གནས་ཀྱང་ཕན། །མི་མཐུན་ཉེ་ན་ལྷག་པར་འབྲལ། །འདམ་སྐྱེས་འདམ་གྱིས་མི་གོས་ལ། །དེ་ཉིད་ཉི་མས་རྟག་ཏུ་སྐྱོང་། །ཇི་སྲིད་ངོ་ཚ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་ཡོན་ཏན་རྒྱན་གྱི་མཆོག །ངོ་ཚ་བརྒལ་ན་ཡོན་ཏན་ཉིད། །ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ་གཏམ་ངན་འཕེལ། །དམ་པ་མ་བཅོལ་ལེགས་པར་སྟོན། །དམན་ལ་དྲིས་ཀྱང་ལོག་པར་ཤོད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་བརྙས་ཀྱང་བརྩེ། །འཆི་བདག་མཆོད་ཀྱང་གསོད་པ་ཡིན། །གཅིག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་པ་ཡི། །བྱ་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་སྲིད། །ཟླ་བ་ཤར་ན་ཀུ་མུད་ཏ། །ཁ་འབྱེད་འགྱུར་གྱི་པདྨོ་ཟུམ། །ཉེས་པ་ལ་ལས་དོན་གྲུབ་པ། །བྱུང་ཡང་མཁས་རྣམས་ག་ལ་སྨོན། །ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཀྱང་སྐྱོན་སྲིད་མོད། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་ཁྲེལ་བ་མེད། །རྙེད་པ་ལ་ལ་རྙེད་པ་སྟེ། །རྙེད་པ་ལ་ལ་དགྲ་བོ་ཡིན། །རྒོད་མ་མངལ་ལྡན་ནོར་འཕེལ་བྱེད། །དྲེའུ་མོ་སྦྲུམ་ན་འཆི་བ་རྙེད། །དམ་པ་དབྱེ་དཀའ་འདུམ་སླ་སྟེ། །དམན་པ་དབྱེ་སླ་འདུམ་པ་དཀའ། །ལྗོན་ཤིང་དང་ནི་སོལ་བ་ཡི། །གཅད་དང་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །ཉམ་ཆུང་གྱུར་ཀྱང་ཟོན་བྱས་ན། །ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་གཞོམ་པར་དཀའ། །ཆེན་པོ་ཡིན་ཀྱང་བག་ཕེབས་ན། །ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་བརླགས་པ་མང་། །ནོར་གྱིས་འབྱོར་ན་སྟོབས་ཀྱང་འཕེལ། །ནོར་མེད་པ་ལ་སྟོབས་ཀྱང་འབྲི། །བྱི་བས་དབྱིག་ལྡན་ནོར་ཕྲོགས་པས། །བརྐུ་བའི་ནུས་པ་ཉམས་ཞེས་ཐོས། །མི་གང་བསོད་ནམས་ལ་སྤྱོད་པ། །བཏང་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆར་བཞིན་འབབ། །བསོད་ནམས་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ། །བསགས་ཀྱང་སུ་ཡིས་ཟ་བ་སོམས། །དམ་པ་རེ་ཞིག་རྒུད་གྱུར་ཀྱང་། །ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ཡར་ངོ་འབྱུང་། །དམན་པ་ལན་ཅིག་རྒུད་གྱུར་ན། །མར་མེ་བཞིན་དུ་མནལ་བར་འགྱུར། །ཤེས་ལྡན་དགྲ་ལ་མིག་བསྲིངས་པས། །ཐ་མར་དགྲ་བོ་དབང་དུ་སྡུད། །དྲོད་ཆུང་དགྲ་ལ་ལན་བྱས་པས། །དཀའ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཐོབ། །མཁས་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བའི། །གནས་ལ་འཛུར་ན་དཔའ་རྟགས་ཡིན། །སེང་གེས་ཁྱུ་མཆོག་གསོད་པའི་ཚེ། །རྭ་ལ་འཛུར་བ་ག་ལ་སྡར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དཔྱོད་པར། །དགྲ་ལ་མཆོང་བ་བླུན་རྟགས་ཡིན། །མར་མེའི་འོད་ལ་འཛིངས་པ་ཡིས། །སྦྲང་བུ་དཔའ་བར་འགྲོ་འམ་ཅི། །ངན་པ་རང་རྟེན་ཁྱད་པར་འཇོམས། །དམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་པ་སྲུང་། །སྲིན་བུ་རང་རྟེན་ཟད་ཟད་ཟ། །སེང་གེ་རང་གི་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་། །དམན་རྣམས་དགོས་པ་ཆུང་ངུ་གསང་། །གསང་དགོས་དགོས་པ་མེད་པར་སྨྲ། །དམ་པ་དགོས་མེད་གསང་མི་འགྱུར། །གསང་དགོས་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་སྲུང་། །དམན་པ་འབྱོར་ན་དྲེགས་རྒྱུ་སྟེ། །དམ་པ་འབྱོར་ན་དུལ་བའི་རྒྱུ། །ཝ་སྐྱེས་འགྲངས་ན་དྲེགས་པས་བརྒྱལ། །སེང་གེ་འགྲངས་ན་བདེ་བར་ཉལ། །དམ་པ་དང་ནི་དམན་པ་ཡི། །སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་གོམས་པའི་ཤུགས། །བུང་བ་མེ་ཏོག་འཚོལ་བ་དང་། །ངང་པ་ཆུར་འཇུག་བསླབ་ཅི་དགོས། །རྒྱལ་ངན་དགྲ་དང་ཕྲད་པ་ན། །རང་གི་འཁོར་ལ་ཆད་པ་གཅོད། །དོན་མ་གྲུབ་པའི་བློན་པོ་འགའ། །རང་ཉིད་འགགས་ཏེ་འཆི་བ་ཡོད། །ཆོས་རྒྱལ་དགྲ་དང་ཕྲད་པ་ན། །ལྷག་པར་འཁོར་ལ་བྱམས་པ་སྐྱེ། །ན་བའི་བུ་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །མ་ནི་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ངན་པ་དང་། །འགྲོགས་ན་ངན་པའི་ཤན་དུ་འགྱུར། །གངྒཱའི་ཆུ་ནི་རབ་ཞིམ་པ། །རྒྱ་མཚོར་སླེབས་ན་བ་ཚར་འགྱུར། །དམན་པས་སྐྱེ་བོ་མཆོག་བསྟེན་ན། །སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་། །གླ་རྩི་བྱུགས་པའི་གང་ཟག་ལ། །གླ་རྩིའི་དྲི་ཞིམ་འབྱུང་ལ་ལྟོས། །ལྷུན་པོ་ཅིས་ཀྱང་མི་འགུལ་བ། །དེ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྟན། །ཤིང་བལ་ཆུང་ངུ་གཡོ་བ་ལྟར། །དམན་པའི་སྤྱོད་པ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེ། 

།གཡོན་ཅན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི། །རང་དོན་ཡིན་གྱི་གུས་ཕྱིར་མིན། །སྲིན་བྱ་སྙན་ནས་དགོད་པ་ནི། །ལྟས་ངན་གཏོད་ཀྱི་དགའ་ནས་མིན། །ངན་པས་ཐོག་མར་ཚིག་གིས་འབྲིད། །བག་ཕེབས་གྱུར་ན་ཕྱི་ནས་བསླུ། །ཉ་པས་ཟས་ཀྱིས་ཁ་བྲིད་ནས། །ཉ་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་ལ་ལྟོས། །དམན་པ་ཇི་སྲིད་ཉམ་ཆུང་བ། །དེ་ཡི་བར་ལ་རང་བཞིན་བཟང་། །དུག་གི་ཚེར་མ་མ་སྨིན་པའི། །བར་དུ་གཞན་ལ་འབིགས་མི་ནུས། །ཡིད་ལ་བསམ་པ་གཞན་བྱས་ནས། །ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཞན་བྱེད་པ། །གཡོན་ཅན་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་སྟེ། །བླུན་པོ་མཁས་པར་འཆོས་པ་ཡིན། །ཧ་ཅང་གཡོ་སྒྱུ་མང་དྲགས་ན། །རེ་ཞིག་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་མར་བརླག །གཟིག་ལྤགས་བཀབ་པའི་བོང་བུ་ཡིས། །ལོ་ཏོག་ཟོས་མཐར་གཞན་གྱིས་བསད། །ཤེས་རབ་ལྡན་ན་མངོན་སུམ་གྱི། །རྫུན་གྱིས་ཕ་རོལ་བསླུ་བར་ནུས། །རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིར་བཏགས་པས། །ར་སྐྱེས་ཁུར་བ་བྲམ་ཟེས་བོར། །ཉེས་པ་མངོན་སུམ་བྱེད་བཞིན་དུ། །གཡོན་ཅན་ཚིག་གིས་ཕ་རོལ་བསླུ། །ལྷ་ཆེན་སྨྲེ་སྔགས་ཤོར་བ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བསྒྲགས་སོ་ལོ། །གཡོ་ཅན་ཚུལ་གཟོབ་ངག་འཇམ་ལ། །མ་བརྟགས་བར་དུ་ཡིད་མི་བརྟན། །རྨ་བྱ་གཟུགས་མཛེས་སྒྲ་སྙན་ཡང་། །དེ་ཡི་ཁ་ཟས་དུག་ཆེན་ཡིན། །གཡོ་ཅན་བཟང་པོའི་ཚུལ་བཟུང་ན། །ཕྱི་ནས་དོན་ལ་བསླུ་བ་ཡོད། །རི་དྭགས་རྔ་མ་བསྟན་ནས་ནི། །ཁྲེལ་འདས་བོང་བུའི་ཤ་དག་འཚོང་། །ངོ་ཚ་ཆུང་རྣམས་གཞན་ནོར་ལ། །བདག་གི་ཆེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡོད། །མགྲོན་ལ་གྲོགས་ཀྱི་གོས་བཏིང་ནས། །བདག་གི་གུས་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད། །གཏིང་ནས་ཉམས་པའི་ཁྲེལ་འདས་རྣམས། །རང་གི་གཏམ་ངན་ངོ་སོར་འཁྱེར། །ཀཉྩའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་རིགས་འགའ། །ཕ་བསད་པ་ལ་རྒྱལ་རྔ་རྡུང་། །བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པ། །འགའ་ཞིག་གནོད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །སྐྱ་ཀའི་ཕྲུ་གུས་མ་ཡི་སྤུ། །འཐོག་པ་དྲིན་ལན་ཡིན་པར་སྒོམ། །གཞུང་ངན་གཞན་གྱི་བཀའ་དྲིན་ལས། །བྱུང་བ་རང་གི་ཆེ་བར་སྒོམ། །ཀླུ་ཡིས་འབད་ནས་ཕབ་པའི་ཆར། །ཞིང་པ་རང་གི་དཔལ་དུ་རྩི། །བློ་ངན་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ། །རང་གི་འབད་པས་ཐོབ་པར་སེམས། །ཁྱི་རྒན་ཡ་རྐན་ཕུག་པའི་ཁྲག །རུས་པའི་བཅུད་དུ་བསྒོམས་ནས་འཆའ། །མི་མཁས་པ་དག་གཉེན་བཅོམ་ནས། །འབྲེལ་མེད་གཞན་དག་གསོ་བར་མཐོང་། །མགོ་བོ་བཅད་ནས་མཇུག་མའི་རྒྱན། །སྨྱོན་པ་མིན་པ་སུ་ཞིག་བྱེད། །བླུན་པོས་དགོས་པའི་སར་མི་བྱིན། །མི་དགོས་པ་ལ་ལྷུག་པར་འཆོར། །ཆུ་མིག་ངན་པ་དབྱར་འབབ་ཀྱི། །དཔྱིད་དུས་དགོས་པའི་ཚེ་ན་སྐམ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཞི་བ་ལ། །ངན་པ་ལྷག་པར་འཚེ་བར་བྱེད། །སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་སྡོང་བུ་ལ། །མེ་ལྕེ་ཆགས་ཀྱི་གཞན་ལ་མིན། །རྩུབ་པས་རྩུབ་པ་ཐུལ་འགྱུར་གྱི། །ཞི་བས་འདུལ་བར་ག་ལ་ནུས། །ཕོལ་མིག་བསྲེགས་དང་བཅད་པས་འདོན། །ཞི་ཆོས་དེ་ཡི་དུག་ཏུ་འགྱུར། །རྒྱལ་པོས་ཆོས་བཞིན་ས་བསྐྱང་སྟེ། །མིན་ན་རྒྱལ་པོ་ཉམས་པའི་རྟགས། །ཉི་མས་མུན་པ་མི་སེལ་ན། །དེ་ནི་གཟའ་ཡིས་ཟིན་པའི་རྟགས། །སྡིག་སྤྱོད་རྗེ་བོར་བསྐོས་པ་དང་། །ཁང་པའི་ཡང་ཐོག་གྲུམ་པ་དང་། །རི་རྩེ་ཤིན་ཏུ་ཞིག་པ་ཡི། །འོག་ན་གནས་རྣམས་རྒྱུན་དུ་སྐྲག །གལ་ཏེ་རིག་པ་ཡོད་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བོ་རང་བཞིན་ངན་པ་སྤང་། །དུག་སྦྲུལ་ནོར་བུས་མགོ་བརྒྱན་ཡང་། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་པང་དུ་ལེན། །བསྙེན་དྲགས་རྒྱལ་པོ་བཞེད་བཞིན་དཀའ། །བཀྱེད་ན་ཐུགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དཀོན། །བར་མར་གནས་པ་གཡང་ཟ་བས། །རྒྱལ་པོ་ལ་ལ་མེ་ཆེན་འདྲ། །ཆུང་མ་ངན་དང་མཛའ་བོ་ངན། །རྒྱལ་པོ་ངན་པ་སུ་ཞིག་བསྟེན། །གཅན་གཟན་གདུག་པའི་ནགས་ཁྲོད་དུ། །སེམས་ཤེས་རྟག་ཏུ་སྡོད་དམ་ཅི། །དྲེགས་པས་ཡོན་ཏན་ཉམས་འགྱུར་ཞིང་། །འདོད་པས་ངོ་ཚ་ཉམས་པར་བྱེད། །གཡོག་འཁོར་རྟག་ཏུ་སུན་ཕྱུང་ན། །རྗེ་དཔོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕན་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་སྟེ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་ཉན་པ་དཀོན། །སྨན་པ་མཁས་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །དེ་ཡི་ཚིག་བཞིན་བྱེད་པ་ཉུང་། །ཧ་ཅང་རློམ་པ་ཆེས་དྲགས་ན། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་མར་ཐོག་ཏུ་བབ། །སེང་གེ་ང་རྒྱལ་ཆེས་པའི་རྒྱུས། །ཝ་ཡིས་ཁུར་པོ་བསྐུར་ཞེས་ཐོས། །བྱ་རོག་དག་གིས་བསྐུངས་པ་དང་། །གཞུང་ངན་པ་ལ་ཕན་བཏགས་དང་། །ཞིང་ངན་ས་བོན་བཏབ་པ་རྣམས། །རེ་བ་མང་སྟེ་སྤྱོད་པ་ཉུང་། །མ་བརྟགས་པར་ནི་སུ་ལ་ཡང་། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་བསྒོ་མི་བྱ། །བག་ཕབ་པ་ལས་སྐྱོན་བྱུང་དང་། །གྲོས་བཏབ་པ་ལས་དགྲར་གྱུར་མང་། །འཇིག་རྟེན་ངན་པ་མང་ཡོད་ཀྱང་། །སྐྱེ་བོ་ངན་འདྲའི་འཇིགས་པ་མེད། །ངན་པ་གཞན་དག་བཅོས་རུང་གི། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བཅོས་ན་འཇིག །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱས། །ཕན་པར་བྱས་ཀྱང་མགུ་མི་ནུས། །གང་ཞིག་བརྟེན་པ་དགྲར་འགྱུར་འདི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། །ངན་པ་ཇི་ལྟར་བཅོས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་བཞིན་བཟང་པོ་འབྱུང་མི་སྲིད། །སོལ་བ་འབད་དེ་བཀྲུས་ན་ཡང་། །ཁ་དོག་དཀར་བ་མི་སྲིད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པས་སུན་ཕྱུང་བའི། །ས་དེར་དམ་པ་མཐོང་ཡང་སྤོང་། །སྦྲུལ་གྱིས་གཙེས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །གསེར་གྱི་ཉག་ཐག་མཐོང་ཡང་འབྲོས། །མཆོད་པ་དམ་པ་ལ་བྱ་ཡི། །དམན་པ་མཆོད་ན་ཉེས་པའི་གཞི། །འོ་མ་སྐྱེས་བུའི་བདུད་རྩི་སྟེ། །སྦྲུལ་ལ་བྱིན་ན་དུག་འཕེལ་ལོ། །འབད་དེ་ཀུན་ནས་བསྟན་བྱས་ཀྱང་། །ངན་པ་བློ་དང་ག་ལ་འདྲེས། །མཆིལ་པ་ཇི་ལྟར་གསོས་གྱུར་ཀྱང་། །བག་ཕེབས་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྟག་ཏུ་འབྱེད་ལ་བརྩོན་པའི་མིས། །མཛའ་བོ་བརྟན་པོའང་ཕྱེད་འགྱུར་ཏེ། །ཆུ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བཅོས་གྱུར་ན། །བྲག་ལ་སེར་ག་མི་འབྱུང་ངམ། །བདག་གིས་བསླུས་དང་ངན་བྱས་དང་། །མཁན་སློབ་གྲོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ། །རྫུན་ན་རྫུན་པས་ཡིད་བརྟན་མེད། །བདེན་ན་ལྷག་པར་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །མི་གང་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ། །གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་སུས་བརྗོད་པ། །བདེན་ནམ་འོན་ཏེ་རྫུན་ཡང་རུང་། །མཁས་པས་དེ་ལ་བག་ཟོན་བྱ། །གཞུང་ངན་ནོར་ལ་གཅེས་འཛིན་པ། །མཛའ་བཤེས་ཡིན་ཡང་ཡིད་མི་བརྟན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གསུག་ཟོས་ནས། །གཉེན་གྱིས་བརླགས་པར་བྱས་པ་མང་། །གནོད་པའི་མཚན་མ་ཁར་འབྱིན་པའི། །དགྲ་བོ་དེ་དག་གཞོམ་པར་སླ། །ཕན་པའི་བཟློག་རྟགས་ཁར་འབྱིན་པའི། །དགྲ་བོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞོམ། །རྨ་གཞན་མཁས་ན་འཚོ་སྲིད་ཀྱི། །ཉེས་པའི་ཚིག་རྨ་འདྲུབ་པ་མེད། །ཁྭ་ཡིས་འུག་པ་རྨ་ཕབ་པས། །བསྐལ་པའི་བར་དུ་འགྲས་ལ་ལྟོས། །སྙིང་ལ་ཁོན་དུ་དམ་བཟུང་ནས། །ཁ་ལ་ཚིག་བཟང་སྨྲའོ་ཞེས། །དྲང་སྲོང་གདུག་པའི་གདམས་ངག་སྟེ། །དམ་པའི་ཚུལ་དང་འགལ་བ་ཡིན། །དུག་གི་རྩ་བ་འདོན་པ་ལྟར། །དགྲ་བོ་རྩད་ནས་གཅོད་དོ་ཞེས། །རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ལས་འབྱུང་མོད་ཀྱི། །བུ་བཞིན་བསྐྱངས་ན་བུ་བཞིན་བྱེད། །རང་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ཡི། །མི་དང་འགྲོགས་པར་སུ་ཡིས་ནུས། །སོ་ནམ་བརྩོན་པའི་ཞིང་གསེབ་ཏུ། །ལྡུམ་གཞན་སྨིན་པའི་གོ་སྐབས་དཀའ། །མི་གང་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ། །དེ་ལ་གྲོགས་བྱེད་ག་ལ་སྲིད། །འབད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་སྨིན་པའི། །ཞིང་ལ་སོ་ནམ་སུ་ཡིས་ནུས། །གཟུ་ལུམ་དག་གིས་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་མྱུར་དུ་རྒུད་པར་འགྱུར། །སྤྱི་བརྟོལ་ཅན་གྱི་གླང་རྒོད་ཀྱིས། །གཅད་བྱ་མྱུར་དུ་མི་གཅོད་དམ། །དམན་ལ་ཇི་ལྟར་ཕར་བྱིན་ཡང་། །ཚུར་ལ་དགོས་ན་ག་ལ་སྟེར། །སྐམ་པས་རྟག་ཏུ་བཟུང་ན་ཡང་། །ལྕགས་གོང་ཚུར་ལ་འཛིན་ནམ་ཅི། །ངན་པས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་བོ་ཞེས། །སྙད་བཏགས་ནས་ནི་སྡིག་ལ་སྦྱོར། །གཞན་དོན་ལྟར་སྣང་སྒྲུབ་དོན་དུ། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་རང་ཉིད་འཇོམས། །བུ་ལོན་ལྷག་མ་དགྲ་བོའི་ཐེད། །ཁྲིམས་ངན་རྣམས་དང་གཏམ་ངན་དང་། །རིགས་རྒྱུད་ངན་དང་སྤྱོད་ངན་རྣམས། །མ་སྤེལ་བར་ཡང་རང་ཉིད་འཕེལ། །

།བདག་ཉིད་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་བྱ་བ་ཤེས་པ་དཀོན། །གཞན་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཡོད་ཀྱང་། །རང་ཉིད་བལྟ་ན་མེ་ལོང་དགོས། །ཤེས་རབ་ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་པས་ཀྱང་། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་མཁས་པ་དཀའ། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་མིག་གིས་ཀྱང་། །སྒྲ་ལ་ཉན་པར་ནུས་མ་ཡིན། །དྲང་པོར་སྨྲ་བ་སྐྱོན་བཅས་དང་། །འཁྱོག་སྨྲ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་སྲིད། །ལམ་དྲང་འགའ་ཞིག་ནོར་འཇིགས་ལ། །དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་བཀྲ་ཤིས་བྱེད། །བསོད་ནམས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འགའ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་འཇོམས། །མུ་ཏིག་འཛིན་པའི་ཉ་ཕྱིས་རྣམས། །མུ་ཏིག་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་དང་འབྲལ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ཡང་བསྟེན་དྲགས་ན། །ཕལ་ཆེར་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་སྲིད། །བུར་ཤིང་ཤིན་ཏུ་ཞིམ་པ་ཡང་། །རྒྱུན་དུ་བསྟེན་ན་ཕལ་ཆེར་འདོར། །རང་བཞིན་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རྒྱུན་དུ་གཙེས་ན་གནོད་སེམས་སྐྱེ། །ཙན་དན་བསིལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །གཙུབ་པར་གྱུར་ན་འབར་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱི། །ཆོས་བཞིན་སྐྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། །མཁའ་ལ་ལྷག་གནས་མང་ན་ཡང་། །འོད་གསལ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ་མེད། །གང་ཞིག་གནོད་པ་བྱེད་ནུས་པ། །དེ་ཡི་ཕན་པ་བྱེད་པར་ནུས། །མགོ་བོ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་སྲིད་སྦྱིན་པར་ནུས། །བློན་པོ་བློ་ལྡན་དྲང་པོ་ཡིས། །རྗེ་དང་འབངས་ཀྱི་དོན་ཀུན་གྲུབ། །མདའ་དྲང་མཁས་པས་འཕངས་གྱུར་ན། །གང་ལ་གཏད་པར་འཕོག་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བརྩིས་ན། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པའང་བཀུར་མི་འགྱུར། །སྲོག་གི་དབང་པོས་མ་བཟུང་བའི། །མི་རོ་བཟང་ཡང་སུ་ཞིག་ལེན། །མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བློ་མཐུན་ན། །ཉམ་ཆུང་གིས་ཀྱང་དོན་ཆེན་འགྲུབ། །སྲོག་ཆགས་གྲོག་མའི་ཚོགས་འདུས་པས། །སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་བསད་ཅེས་གྲགས། །ཞུམ་བཅས་སྩོལ་བ་དོར་བའི་མི། །མཐུ་སྟོབས་ལྡན་ཡང་རྒུད་པར་འགྱུར། །གླང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ཡང་། །གླང་རྫི་ཆུང་ངུས་བྲན་བཞིན་འཁོལ། །ང་རྒྱལ་རྩོལ་བ་ཆེར་བསྐྱེད་ན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དུང་དཀར་ཤིན་ཏུ་ལུས་ཆུང་ཡང་། །ཆུ་སྲིན་ཆེན་པོའི་གཤེད་མ་ཡིན། །ཆེན་པོས་ང་རྒྱལ་བྱ་མི་དགོས། །ངན་པས་ང་རྒྱལ་བྱས་ཅི་ཕན། །རིན་ཆེན་ཚིག་གིས་སྒྲོགས་མི་དགོས། །མཆིང་བུ་བསྒྲགས་ཀྱང་སུ་ཞིག་ཉོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་འབྱོར་པ་རྟག །སྐྱེས་ངན་ཕུན་ཚོགས་རྒུད་ལ་ཉེ། །ཉི་མ་རྒྱུན་དུ་འོད་འབྱིན་ཏེ། །ཟླ་བ་ཉ་བར་གྱུར་ནས་འབྲི། །རྒྱལ་པོས་གོ་འཕང་བསྟོད་དྲགས་ན། །དེ་ཡི་ཐ་མ་བརླག་པའི་རྒྱུ། །སྒོ་ང་མཁའ་ལ་འཕངས་གྱུར་ན། །ཆག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཅི་འབྱུང་། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་རང་ཉིད་དང་། །མཐུན་པའི་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྐྱེལ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤར་བ་ན། །འོད་ཟེར་གཞན་རྣམས་བརླག་པར་འགྱུར། །ཕན་བྱེད་དགྲ་བོ་ཡིན་ཡང་བསྟེན། །གཉེན་ཡང་གནོད་ན་སྤང་བར་བྱ། །རྒྱ་མཚོའི་ནོར་བུ་རིན་གྱིས་ཉོ། །ཁོང་པའི་ཟུག་རྔུ་སྨན་གྱིས་འབྱིན། །ནང་དུ་ཅུང་ཟད་འབྱོར་གྱུར་ན། །ཕྱི་རུ་དྲེགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན། །ཆུ་ཡིས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ཚེ། །སྤྲིན་རྣམས་གཡོ་ཞིང་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོགས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་དཀོན་པ་ལྟར། །ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་པའང་དཀོན། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས་པ་ལས། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ཆེ་མཁས་པས་བསྟེན། །དང་པོ་ཉིད་ནས་དགྲ་བོ་དང་། །མཛའ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད། །ཁ་ཟས་མ་ཞུ་དུག་ཏུ་འགྱུར། །དུག་ཀྱང་ཤེས་ན་སྨན་དུ་འགྱུར། །གང་ན་ལས་མཐུན་ཡོད་དེ་འབྱོར། །ལས་ཀྱི་འདུ་འཕྲོ་མེད་དེ་རྒུད། །ཁྱིམ་དུ་བཟུང་ཡང་མི་ཆགས་པའི། །ངང་པ་མཚོ་ལས་བསྐྲད་ཀྱང་འཁོར། །མཁས་རྣམས་རིག་པ་ཡོན་གྱིས་སློབ། །བླུན་པོ་རིག་པ་བསླབས་ཀྱང་སྤོང་། །ཕལ་ཆེར་ན་ལ་སྨན་ཟ་ཡང་། །ལ་ལ་གསོན་པོར་ལྕེབ་པ་ཡོད། །རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྟེ། །གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཐུན་མོང་བ་ནི་རྩོད་གཞི་སྟེ། །དམ་བཅས་པ་ནི་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །ནང་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཡང་། །ཆ་ལུགས་ངན་ན་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །པགས་བྱེའུ་མཁས་ཀྱང་སྤུ་མེད་པས། །འདབ་ཆགས་ཀུན་གྱིས་སྤང་ཞེས་གྲགས། །གནས་མིན་ཧ་ཅང་དྲང་པོ་ཡང་། །རང་གཞན་གཉིས་ཀ་བརླག་པ་ཡོད། །མདའ་ཡིས་ཕ་རོལ་གསོད་པའམ། །ཡང་ན་རང་ཉིད་འཆག་པར་འགྱུར། །ཆར་དང་ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོར་འབབ། །བློ་དང་རིག་པ་མཁས་ལ་འགོ། ནོར་དང་སྐྱེ་བོ་རྒྱལ་པོས་སྡུད། །དྲོ་ཞིང་བརླན་པར་ནགས་ཚལ་སྐྱེ། །དབྱར་གྱི་ཆུ་མིག་རྩྭ་ཡི་མེ། །སྤྲིན་པར་ཉི་མ་ཟླ་བ་ཉ། །བློ་ངན་རིག་པ་ངན་དང་མཛའ། །དགོས་ཚེ་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད། །བླུན་པོ་སྨྲ་བ་ཉུང་ན་མཛེས། །རྒྱལ་པོ་ལྐོག་ཏུ་འདུག་ན་མཛེས། །སྒྱུ་མ་བརྒྱ་ལམ་མཐོང་ན་མཛེས། །ནོར་ཆེན་དཀོན་ན་རིན་ཐང་ཆེ། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་ཆེ་དྲགས་ན། །དེ་ཉིད་འཁོན་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་རྩོད་པ་ཕལ་ཆེ་བ། །འབྲེལ་བ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་མང་། །ཤིན་ཏུ་རྩོད་པ་ཆེན་པོ་ཡང་། །ལྷག་པར་མཛའ་བའི་རྒྱུ་སྲིད་དེ། །རྩོད་པ་བྱུང་བའི་མཐའ་ཕལ་ཆེར། །འདུམ་པར་གྱུར་པ་མང་བར་མཐོང་། །སེར་སྣ་ཅན་གྱི་ནོར་རྣམས་དང་། །ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་གྲོགས་པོ་དང་། །བློ་ངན་གྱི་ནི་རིག་པ་རྣམས། །ཡོད་ཀྱང་དགའ་བ་བསྐྱེད་མི་ནུས། །བརྐམ་ཆགས་ཅན་ནི་ནོར་གྱིས་དགའ། །ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་བསྟོད་པས་མགུ། །བླུན་པོ་རང་དང་མཐུན་པས་དགའ། །དམ་པ་བདེན་པ་སྨྲ་བས་མགུ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། །སྨྲ་སྤོབས་ཞན་པའི་རིག་པ་དང་། །རྗེ་དཔོན་ངན་པའི་བཀའ་དྲིན་རྣམས། །གཞན་ལ་ཕན་པའི་གོ་སྐབས་དཀའ། །གང་ལ་ནོར་ཡོད་སྨྲ་བ་མཛེས། །ནོར་མེད་སྨྲ་བ་བདེན་ཡང་སྤོང་། །མ་ལ་ཡ་ལས་བྱུང་གྱུར་ན། །སྡོང་དུམ་ཕལ་ལའང་རིན་ཐང་ཆེ། །སྨྲ་མང་ཉེས་པ་འཛིན་པའི་རྒྱུ། །མི་སྨྲ་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་གཞི། །ནེ་ཙོ་སྨྲ་བས་གཟེབ་ཏུ་བཅུག །འདབ་ཆགས་ལྐུགས་པ་བདེ་བར་རྒྱུ། །མི་གང་དགྲ་ལ་གཡོ་མེད་པས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་བཏགས་ན། །དགྲ་ཡང་དེ་ལ་གཡོ་མེད་པས། །འདུད་པ་དངོས་པོའི་ཆེ་བ་ཡིན། །སྟོབས་བྲལ་མི་ཡིས་ཁྲོས་ཅི་ཕན། །སྟོབས་ལྡན་དོན་ལ་ཁྲོ་ཅི་དགོས། །དེས་ན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ། །ཁྲོ་བ་དོན་མེད་རང་སྲེག་ཡིན། །སྦྱིན་པས་བསྡུས་ན་དགྲ་ཡང་འདུ། །སྦྱིན་མེད་གཉེན་ཡང་རིང་དུ་སྤོང་། །བ་ཡི་འོ་མ་ཟད་པ་ན། །བེའུ་བཟུང་ཡང་འཆོར་བར་འགྱུར། །བྱ་བ་འགའ་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །གཞན་དག་ཤེས་པའི་ངེས་པ་མེད། །ཆུ་ལས་འོ་མ་འབྱེད་ཤེས་པའི། །ངང་པས་གཟུགས་བརྙན་ཟས་སུ་སྒོམ། །རྟག་ཏུ་བྱམས་པས་སྐྱོང་བ་ཡི། །རྗེ་བོས་བྲན་གཡོག་རྙེད་པར་སླ། །པདྨའི་མཚོ་ལ་ངང་པ་དག །མ་བསྡུས་པར་ཡང་ངང་གིས་འདུ། །ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པས་སྤྱོད་པ་དང་། །མཁས་པར་གྱུར་ནས་དུལ་བ་དང་། །ཆེན་པོས་དམན་པ་ལེགས་སྐྱོང་བ། །གསུམ་པོ་གཞན་བདེ་རང་ལ་ཕན། །བསོད་ནམས་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་བསྒྲུབ་པ། །ཉི་མའི་འོད་བཞིན་ལྟོས་པ་མེད། །འབད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་བསྒྲུབ་པ། །མར་མེའི་འོད་བཞིན་ཀུན་ལ་ལྟོས། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་རྟེན་བཅས་ན། །དམན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཐོབ། །ལྗོན་ཤིང་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །འཁྲི་ཤིང་རྩེ་མོར་ཕྱིན་ལ་ལྟོས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་དགའ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟེན། །ཆར་གྱིས་མཁར་ལ་གནོད་ན་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེ། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་ཆ་ལུགས་ཀྱིས། །མཁས་རྣམས་དགའ་བ་བསྐྱེད་མི་ནུས། །རྟ་མཆོག་འགྲོས་དང་མི་ལྡན་ན། །ཤིན་ཏུ་བརླིང་ཡང་རིན་ཐང་ཆུང་། །ནོར་ལྡན་བླུན་པོའི་ནང་ན་མང་། །དཔའ་བོ་གཅན་གཟན་ཁྲོད་ན་མོད། །ལེགས་བཤད་མཁས་པའི་ཁྲོད་འབྱིན་པ། །དམ་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དཀོན། །གང་དང་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ། །དེ་ཡིས་དེ་ཡི་གྲགས་པ་ཐོབ། །མཁས་པའི་གྲགས་པ་མཁས་པ་དང་། །དཔའ་བོས་དཔའ་བོ་ཐོས་པ་བཞིན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་བྱ་བ། །དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྙས་པར་འགྱུར། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་སྤྱི་བོའི་རྒྱན། །ཟླ་བ་ལྷ་མིན་ཟས་སུ་བྱེད། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་གནས་དང་། །མ་བསྒྲུབས་པ་ཡི་གསང་སྔགས་དང་། །བརྗེད་ངས་ཅན་གྱིས་བསླབ་པ་རྣམས། །དགོས་པའི་ཚེ་ན་སླུ་བ་མང་། །བློ་ལྡན་ནོར་གྱིས་འབྱོར་ན་ཡང་། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་མཐོན་པོ་དཀའ། །རྣ་བ་ཐོག་མར་སྐྱེས་ན་ཡང་། །རྭ་རྩེ་མཐོ་བ་མ་མཐོང་ངམ། །ཁྱི་ཕག་རྣམས་ལ་དྲི་ཞིམ་དང་། །དམུས་ལོང་བ་ལ་སྒྲོན་མེ་དང་། །མ་ཞུ་བ་ལ་ཁ་ཟས་དང་། །བླུན་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཅི་དགོས། །ཡོན་ཏན་ཅན་དང་གསེར་བཟང་པོ། །གཡུལ་ངོར་དཔའ་དང་རྟ་བཟང་པོ། །སྨན་པ་མཁས་དང་རྒྱན་བཟང་པོ། །གང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་རུ་བྲིན། །བློ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་གང་། །དགྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་པོ། །སྐྱ་སེང་བུ་ཡིས་བཅོམ་ཞེས་ཐོས། །ཕལ་ཆེར་བུ་ཚའི་སྤྱོད་པ་ནི། །རིགས་རྒྱུད་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཁུ་བྱུག་ཕྲུ་གུ་བྱེའུ་ཁྲ་རུ། །འགྲོ་བ་བརྒྱ་ལམ་སྲིད་པ་ཙམ། །རི་དང་ཆུ་བོ་གླང་པོ་རྟ། །ཤིང་དང་འོད་ཟེར་ནོར་བུ་རྡོ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རིགས་གཅིག་ཀྱང་། །མཆོག་དང་དམན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད། །བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་ཚིག་ཙམ་ཡང་། །ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་དཀའ། །གོ་ཌའི་རྒྱལ་པོའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས། །རྒྱ་མཚོའི་རྒྱལ་པོ་བཅིངས་ཞེས་གྲགས། །བྱ་བ་འབད་ནས་ཀུན་བསྒྲུབས་ཀྱང་། །འགྲུབ་པ་བསོད་ནམས་ཤུགས་ལ་རག །ཚོང་པས་རྒྱ་མཚོར་མ་རྙེད་པའི། །ནོར་བུ་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ན་སྤྱོད། །བླུན་པོའི་བྱམས་སྡང་རྟགས་ཀྱིས་གོ། སྒྲིན་པོའི་བྱམས་སྡང་ལོག་པར་སྟོན། །ཁྱི་རྒན་འཛུམ་ན་རྨུག་རྟགས་ཏེ། །གཤིན་རྗེ་འཛུམ་ན་གསོད་པའི་རྟགས། །ནོར་གྱི་མཆོག་ནི་སྦྱིན་པ་སྟེ། །བདེ་བའི་མཆོག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །རྒྱན་གྱི་མཆོག་ནི་ཐོས་པ་སྟེ། །གྲོགས་པོའི་མཆོག་ནི་མི་བསླུ་བའོ། །ནོར་གྱིས་མ་གདུང་སུ་ཞིག་ཡོད། །རྟག་ཏུ་བདེ་བར་བསྡད་པ་སུ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དབྱར་དགུན་བཞིན་དུ་བརྗེ་བར་འགྱུར། །ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ཆེན་པོའི་མིང་། །བཟུང་བ་ཙམ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྲུང་། །སོར་མོའི་ཕྲེང་བའི་མིང་བཟུང་ན། །ལོག་འདྲེན་ཕལ་གྱིས་བསྲུང་བར་བཤད། །སེམས་ཅན་གང་དང་གང་འབྲེལ་བ། །བྱ་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱེད། །བྱ་རྒོད་འཕྱི་བ་ཁུར་བ་དང་། །སྲམ་གྱིས་འུག་པ་མཆོད་ལ་ལྟོས། །ལོངས་སྤྱོད་གསོག་པར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །འཕེལ་ན་གཏོང་བ་བསྲུང་བའི་མཆོག །ཆུ་ཆེན་རྫིང་དུ་ལྡུགས་འདོད་ན། །འབྲིད་པ་བཞག་པ་རྫིང་གི་གསོས། །

།བྲན་གཡོག་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་ལྡན་པ་ཆས་གཟོབ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིན་མི་སྤྱོད་པ། །གསུམ་པོ་ཚུལ་མིན་ཞུགས་པ་ཡིན། །མི་ལྕོགས་བྱ་བ་རྩོམ་པ་དང་། །མང་དང་འཁོན་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་རྩོད། །བུད་མེད་ཡིད་རྟོན་ངན་དང་མཛའ། །ལྔ་པོ་མྱུར་དུ་བརླག་པའི་རྒྱུ། །ནོར་མེད་ཟས་གོས་མཆོག་འདོད་དང་། །གཞན་ལ་སློང་ཞིང་ང་རྒྱལ་ཆེ། །བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་རྩོད་པར་འདོད། །གསུམ་པོ་འགྲོ་བའི་བཞད་གད་ས། །ཡུལ་བཟང་ཡོད་བཞིན་ཡུལ་ངན་ལ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཕོངས་ཤིང་ཆགས། །ཀིང་ཤུའི་མེ་ཏོག་ཤ་ཡིན་ཞེས། །ཤེ་སྤྱང་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་རེ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དགྲ་བས་ཀྱང་། །རང་གི་འཁོར་གྱིས་གནོད་པ་མང་། །སེང་གེ་ལུས་ཀྱི་འབུ་མིན་པ། །སྲོག་ཆགས་གཞན་གྱིས་ག་ལ་ཟ། །རྗེ་བོས་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་ན། །དེ་ལ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་སུ། །སྣང་བས་གཟུགས་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ན། །དེ་ལ་ལྟ་བའི་ཐབས་གཞན་མེད། །ཆོས་སྤྱོད་ཞི་བར་གནས་པ་ལ། །འཚེ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཤལ་ཡིན། །རང་ལ་སྐྱབས་འོངས་བསད་པ་ལ། །དཔའ་བོ་ཡིན་ཞེས་སུ་ཞིག་སྒྲོགས། །སྐྱེ་ངན་རང་ལ་མི་ཕན་ཡང་། །གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད། །སྦྲུལ་གདུག་ཟས་སུ་རླུང་ཟ་ཡང་། །ཕ་རོལ་མཐོང་ན་མི་གསོད་དམ། །འདོད་པ་བདེའོ་སྙམ་སེམས་ཀྱང་། །དེ་སྤྱོད་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ། །ཆང་འཐུང་བདེའོ་སྙམ་པ་དེ། །སྨྱོ་བ་བདེ་བར་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་གུས། །ཡོན་ཏན་འབད་པའི་ཤུགས་ལ་གནས། །འབད་ནས་ཡོན་ཏན་མི་བསྒྲུབ་པར། །གཞན་ལ་འཁངས་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །མི་རྣམས་ཚེ་རིང་བ་ལ་སྨོན། །རྒས་པར་གྱུར་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ། །རྒས་ལ་འཇིགས་ཤིང་ཚེ་རིང་བར། །འདོད་པ་བླུན་པོའི་ལོག་ལྟ་ཡིན། །གང་ཞིག་མཁས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། །དེ་ལས་ཡོན་ཏན་མི་ལེན་ན། །མི་དེ་གདོན་གྱིས་བཏབ་པ་འམ། །ཡང་ན་ལས་གྱིས་མནར་བ་ཡིན། །གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་བཞིན་དུ། །སྤྱོད་དམ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ན། །མི་དེ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་འམ། །ཡང་ན་ཡི་དྭགས་མངོན་སུམ་ཡིན། །ཆོས་ལུགས་ཤེས་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་ན། །དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་ཡང་། །གཅན་གཟན་དགའ་བ་ག་ལ་སྐྱེ། །ལས་ཀྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཀྱང་སྤྱོད་མི་ནུས། །བྱ་རོག་ལྟོགས་ཀྱང་བསྐུངས་མོད་ཀྱི། །འགྲངས་པར་ཟ་བ་ག་ལ་ནུས། །སྤྱོད་དམ་སྦྱིན་པར་མི་ནུས་པའི། །ནོར་དེས་ཕྱུག་པོར་བསྒོམ་ན་ནི། །རི་བོ་གསེར་དུ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ཕྱུག་པོ་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་སླ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྨྲ་བ་ལ། །མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ན་ཡང་། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཉམས་ལེན་པ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །རིགས་གཟུགས་ལང་ཚོ་ལྡན་ན་ཡང་། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་མཛེས་མ་ཡིན། །རྨ་བྱ་སྤུ་སྡུག་ཡིད་འོང་ཡང་། །ཆེན་པོའི་རྒྱན་དུ་འོས་སམ་ཅི། །སྣ་ཡི་ཚབ་དང་ཉོས་པའི་བུ། །གཡར་པོའི་རྒྱན་དང་བརྐུས་པའི་ནོར། །སློབ་དཔོན་མེད་པའི་རིག་པ་རྣམས། །ཡོད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བརྩི་བ་མེད། །མི་གང་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ། །དེ་ནི་གཞན་པས་རང་ལ་གནོད། །ལྟས་ངན་སྒྲུབ་པ་ཉེས་པ་འགའ། །དགྲ་ཡི་ཐོག་མར་རང་ལ་འབྱུང་། །ལོངས་སྤྱོད་འགྲུབ་པར་མཐོང་ན་ཡང་། །གནས་མ་ཡིན་ལས་སུ་ཞིག་ལེན། །ལུག་ཐུག་འཐབ་པའི་ཁྲག་བལྡགས་པས། །ཝ་སྐྱེས་མགོ་བོ་བཀས་ཞེས་ཐོས། །འབྲེལ་བ་འགའ་ཡི་ངོར་བྱས་ནས། །གཞན་ལ་སྟེས་ཀྱིས་དོར་མི་བྱ། །བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཡང་འཁོར་འདབས་རྣམས། །ག་བུར་བཞིན་དུ་འབྲོས་པར་འགྱུར། །རྒྱུན་དུ་འགྲོགས་པའི་གྲོགས་སྤངས་ནས། །གསར་བུ་འགའ་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །འུག་པའི་རྒྱལ་པོས་བྱ་རོག་གི། བློན་པོ་བསྟེན་པས་ཕུང་ཞེས་གྲགས། །མི་ངན་འབད་པས་བསྟེན་བྱས་ཀྱང་། །རང་གི་མི་རུ་འགྲོ་བ་མེད། །ཆུ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐོལ་གྱུར་ཀྱང་། །མེ་རུ་འབར་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་བརྟགས་ནས་ཁྲོ་བ་ནི། །ཅུང་ཟད་རིགས་ཤིང་སེལ་བའང་ཤེས། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་གང་ཁྲོ་བ། །དེ་ཡི་བསལ་ཐབས་སུ་ཡིས་ཤེས། །དགྲ་བོའི་ནུས་པ་མ་བརྟགས་པར། །ཉམ་ཆུང་ན་ཡང་བརྙས་མི་བྱ། །ཏ་ཌི་བྷ་ལ་བརྙས་པ་ཡིས། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་རྒྱ་མཚོ་བཅོམ། །བསོད་ནམས་འཛད་ན་ངན་སེམས་སྐྱེ། །རིགས་འཛད་པ་ན་བུ་ངན་སྐྱེ། །ནོར་འཛད་པ་ན་བརྐམ་ཆགས་སྐྱེ། །ཚེ་འཛད་པ་ན་འཆི་ལྟས་འབྱུང་། །རང་གིས་ངན་སྤྱོད་མ་བྱས་ན། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་སྨད་མི་ནུས། །ཆུ་མིག་རང་ཉིད་མ་བསྐམས་ན། །ས་ཡིས་མནན་པས་ག་ལ་ཐུབ། །བྱ་བ་མི་འདྲ་བརྒྱ་ཕྲག་རྩོམ། །མཐར་ཕྱིན་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །བློ་རྒོད་ཕལ་ཆེར་གྲོང་བར་གྱི། །ཁྱི་རྒན་འདྲ་བར་རྒྱུན་དུ་འཁྱམས། །ལས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་ན། །བློ་ཆེན་ལོག་པའི་ལམ་ནས་འགྲོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་སྟོན་པ་མཆོག །དབང་ཕྱུག་སྨྱོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན། །མི་གང་ཁྲིམས་ལས་གང་འདའ་བ། །རེ་ཞིག་རྒྱལ་ཡང་ཕམ་པ་ཡིན། །ཆུ་སྐྱར་ཁྲིམས་ལས་འདས་པ་ཡིས། །ས་ཀུན་ཐོབ་ཀྱང་སེང་གེས་བསད། །ཧ་ཅང་ཤེས་རབ་ཆེ་དྲགས་པའི། །བྱ་བ་མང་ན་བདག་ཉིད་བརླག །རྒྱལ་པོ་དྲན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིས། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་། །ཧ་ཅང་ལོངས་སྤྱོད་བསགས་དྲགས་པའི། །ནོར་ནི་རང་གི་གཤེད་མ་ཡིན། །ཕུང་ཁྲོལ་ཕལ་ཆེར་ཕྱུག་པོ་ལ། །འབྱུང་གི་སྤྲང་པོ་བདེ་བར་རྒྱུ། །ཧ་ཅང་མཐུ་རྩལ་ཆེ་དྲགས་ན། །ལྕེབ་པའི་སྟ་གོན་བྱེད་པ་ཡིན། །གཡུལ་དུ་བསད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ། །མཐུ་རྩལ་ཅན་ལ་བྱུང་བ་མང་། །འབྱོར་དང་ཤེས་རབ་སྟོབས་ལ་སོགས། །བསོད་ནམས་ལྡན་ལ་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མེད་ན་དེ་དག་ཀུན། །བདག་ཉིད་བརླག་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །མཁས་པས་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་། །རང་གི་བསོད་ནམས་བརྟགས་ཏེ་བྱ། །རྩོད་དུས་བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས་པ། །སྐྱེ་བོ་བརྒྱ་ཡི་ནང་ནའང་དཀོན། །རྫིང་ངན་ཆུ་ཡིས་ཁེངས་པ་ན། །ཕྱོགས་གཅིག་ཅི་ནས་འཇིག་པ་ལྟར། །གང་ལ་ནོར་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །དེ་ལ་རིགས་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །བུ་དང་ལྡན་ལ་ནོར་ཆེན་དཀོན། །དེ་དང་ལྡན་ན་དགྲ་བོས་འཇོམས། །ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ན། །མི་དེ་མྱུར་དུ་འཆི་བ་མང་། །དེས་ན་མཁས་པས་བསོད་ནམས་གསོག །བསོད་ནམས་ཁོ་ན་ཕུན་ཚོགས་རྒྱུ། །སུ་ཞིག་གང་ན་ཕུན་ཚོགས་པ། །དེ་ནི་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་རྟགས། །རྫུན་གྱིས་ཕ་རོལ་བསླུས་སོ་ཞེས། །སྙམ་ན་རང་ཉིད་བསླུས་པ་ཡིན། །ལན་ཅིག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེས། །བདེན་པ་སྨྲས་ཀྱང་དོགས་པ་སྐྱེ། །ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་པར། །ཁྲོས་ཤིང་ཕ་རོལ་གནད་འབེབས་པ། །ཆུང་མ་བསད་པའི་ཐི་བ་ལྟར། །གྲོགས་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ཐོབ། །མ་འོངས་པ་ལ་མི་དཔྱོད་པར། །བྱུང་བའི་ཚེ་ན་འབད་དེ་བཙལ། །ཆུ་དང་ཕྲད་ན་ལྷམ་ཕུད་ཀྱི། །མ་ཕྲད་པ་ན་ག་ལ་ཕུད། །ཕུགས་སུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི། །བྱ་བ་ལེགས་ཀྱང་འཇུག་མི་རུང་། །ཁོང་པའི་ནང་དུ་མི་འཇུ་བའི། །ཁ་ཟས་ཞིམ་ཡང་སུ་ཞིག་ཟ། །རྩོལ་བ་དོར་ནས་འདུག་པ་ལ། །འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །འབད་པ་མེད་ན་ཞིང་བཟང་ཡང་། །ལོ་ཏོག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གནས་མ་ཡིན་པའི་དུལ་དྲགས་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བཀོལ་བར་འགྱུར། །ཤིང་བལ་སྟན་དུ་བྱེད་མོད་ཀྱི། །ཡལ་ག་སུ་ཞིག་སྟན་དུ་འདིངས། །བྱ་བ་ངན་དང་མི་འགྲུབ་པ། །ཕ་རོལ་བསྒོ་ཡང་བྱེད་ན་བླུན། །སྦྱར་དུག་ཉོ་ལ་སུ་ཡིད་རྟོན། །ཐམས་ཅད་སྦྱིན་ཞེས་སུས་སྨྲ་ནུས། །ནོར་རྣམས་གསོག་ཅིང་མི་སྤྱོད་པ། །རང་བསྲེག་བུད་ཤིང་གསོག་པ་ཡིན། །བུང་བ་སྦྲང་རྩི་མི་ཟ་བ། །གཞན་གྱིས་ཁྱེར་ན་ལྕེབ་པར་རྩོམ། །

།བློ་ལྡན་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །རྒྱུན་དུ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། །མ་གྲུབ་ན་ཡང་མཛེས་པའི་རྒྱུ། །སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཆོགས་པས། །ཐམས་ཅད་མགུ་བ་སུས་ཀྱང་དཀའ། །རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་བྱས་ན། །ཐམས་ཅད་དགའ་བ་དེ་ལ་ཉེ། །ཤིན་ཏུ་རྒས་པར་གྱུར་ཚེ་ཡང་། །ཐོས་པ་མང་དུ་གསག་པར་བྱ། །ཕྱི་མར་ཐོས་པས་ཕན་པ་ཙམ། །སྦྱིན་པ་ཡིས་ཀྱང་ག་ལ་ཕན། །ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་སྐྱེ་བོ་བསྟེན། །ཡང་ན་ཐ་མལ་འགྲོགས་པ་བདེ། །བུམ་པ་ཆུ་ཡིས་གང་བ་འམ། །ཡང་ན་སྟོང་པར་ཁུར་བ་སླ། །ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་བསླབས་པའི་མི། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་བསྟེན་པར་ནུས། །ཆུས་ཕྱེད་གང་བའི་བུམ་པ་དེ། །མགོ་ལ་འཁུར་བ་སུ་ཡིས་ནུས། །མི་གང་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་། །དམན་པའི་ཁྱད་པར་ལེགས་ཤེས་ནས། །དེ་ཡི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་ཤེས་པ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞི་ཆེན་ཡིན། །བློ་གྲོས་ལྡན་པས་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །སྐྱེ་བོ་དམན་པའང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །སློབ་ཤེས་དག་གིས་ནེ་ཙོ་ལ། །བསླབས་ན་འདོན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་། །ཆེན་པོ་གཞན་ལ་བསྟེན་ན་འགྲུབ། །ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ཉམ་ཆུང་ཡང་། །མཚོ་དང་འདྲེས་ན་སྐེམ་མི་ནུས། །རང་ལ་བློ་གྲོས་མི་ལྡན་ན། །བློ་ཆེན་གཞན་ལ་ལེགས་པར་འདྲི། །ལག་པས་དགྲ་བོ་མི་གསོད་ན། །མཚོན་ཆ་ལེན་པར་མི་བྱེད་དམ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་ཡང་། །ཐབས་དང་ལྡན་ན་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །དུག་ཆེན་ལུས་ལ་གནོད་མོད་ཀྱི། །སྦྱོར་བ་ཤེས་ན་སྨན་དུ་འགྱུར། །རིགས་པས་རྙེད་པའི་ཟས་ནོར་བླང་། །མི་འོས་གཞན་ལ་རློམ་སེམས་སྤང་། །ཤིང་ཏོག་ཤིང་རྩེ་ལས་བླང་གི། དེ་ལས་ཐལ་ན་ས་ལ་ལྷུང་། །མཁས་པས་སྒྲིམ་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་བར་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་། །བློ་དང་ལྡན་པས་རབ་བསྒྲིམས་ན། །ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་དཀའ། །ཇི་སྲིད་རང་སྟོབས་མ་རྫོགས་པར། །དེ་ཡི་བར་དུ་དགྲ་རྣམས་བཀུར། །ནུས་པ་རྫོགས་ནས་གང་རིགས་པ། །བྱ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་སྨྲ། །དགྲ་བོ་སྙན་པར་སྨྲ་ན་ཡང་། །བློ་དང་ལྡན་པས་ཡིད་མི་བརྟན། །ཆུ་སྐྱར་བྱི་ལ་དེས་པ་ཡིས། །ཕ་རོལ་གསོད་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན། །ཡུལ་གྱི་བདག་པོར་ཞེ་སྡང་ཡང་། །དེ་ལ་དགའ་བས་བསྟེན་ཏེ་བསྡད། །ས་ལ་རྐང་པ་འདྲེད་གྱུར་ན། །ས་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པ་བཞིན། །ཧ་ཅང་འདོད་ལ་བརྐམ་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་མྱུར་དུ་བརླག་པར་འགྱུར། །མཆིལ་པའི་ཤ་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །ཉ་རྣམས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསོད། །མཆོད་འོས་པ་དང་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་། །རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པས་བསྡུ་བར་བྱ། །མཆོད་གཏོར་ལ་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་། །ཡི་དྭགས་བར་དུ་མགུ་བས་བསྲུང་། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་དང་། །བདེ་དང་ཟས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་། །འདོད་ལ་ཆགས་པའི་ལེ་ལན་གྱིས། །འབོད་གྲོགས་ལང་ཀར་བསད་ཅེས་གྲགས། །བྱམས་རྩོད་གཉིས་ཀ་ཆེན་པོ་དང་། །བྱ་ཡི་དམན་དང་ནམ་ཡང་མིན། །ཉོ་ཚོང་རིན་ཆེན་ལ་བྱ་ཡི། །སྦྱར་དུག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མིན། །དཔྱ་བ་མང་ཕྱིན་རྒྱལ་པོའི་མཛོད། །ཧ་ཅང་མི་བསྡུ་ཉུང་ངུས་ཁེངས། །གྲོག་མཁར་སྦྲང་རྩི་ཡར་ངོ་ཡི། །ཟླ་བ་ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུས་གང་། །རྗེ་བོས་འབངས་ལ་མི་གནོད་པར། །རིགས་པའི་ལམ་གྱི་དཔྱ་རྣམས་བསྡུ། །ས་ལའི་ཤིང་ལས་སྤོས་ཀྱི་བཅུད། །གཟགས་པ་མང་ན་བསྐམ་པར་འགྱུར། །རྗེ་བོ་ལྷག་པར་དེས་པ་དགོས། །རྒྱུ་མཚན་ཆུང་ངུས་ཁྲོ་མི་རུང་། །སྦྲུལ་ལ་ནོར་བུ་ཡོད་ན་ཡང་། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་དྲུང་དུ་སྡོད། །གང་ཞིག་ནོར་འདོད་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་། །ཆོས་ཉིད་གཙོ་བོར་བསྲུང་བར་བྱ། །ཆོས་ལས་ཉམས་པའི་ནོར་ཙམ་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ག་ལ་རྟག །ཧ་ཅང་བྱམས་ཐལ་གཉེན་ལའང་མིན། །ཤིན་ཏུ་གནོད་ཆེ་དགྲ་ལའང་མིན། །གཉེན་ལ་རེ་བ་འཁོན་གཞི་སྟེ། །གནོད་ལན་ཀུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་སླ། །འཇམ་པོས་འཇམ་པོ་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །འཇམ་པོས་རྩུབ་པོའང་འཇོམས་པར་བྱེད། །འཇམ་པོས་ཀུན་འགྲུབ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འཇམ་ཉིད་རྣོ་ཞེས་མཁས་རྣམས་སྨྲ། །སུ་ལའང་བདག་གི་དགྲ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་བདག་ལ་མི་བྱསས་ཞེས། །མི་བྱམས་ན་ཡང་དེ་མི་བསྒྲག །བསྒྲགས་ན་དེ་ཉིད་འབྱེད་པའི་སེལ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་། །མཆོད་དང་བརྙས་པའི་ཁྱད་མི་ཤེས། །ཟས་དང་ནོར་ལ་ཆགས་ལྡན་པ། །དེ་འདྲའི་གནས་སུ་བསྡད་མི་བྱ། །ཡུལ་གཞན་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར། །སྔ་མའི་གནས་ནི་འདོར་མི་བྱ། །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་མ་བཙུགས་པར། །གཉིས་ཀ་བཏེགས་ན་འགྱེལ་བའི་རྒྱུ། །རང་སྤྱོད་འབད་པས་སྦ་བར་བྱ། །ཕལ་ཆེར་གསལ་བར་བསྟན་པས་ཉམས། །སྤྲེ་འུ་ཟློས་གར་མི་བྱེད་ན། །མགུལ་དུ་ཐག་པ་ཅི་སྟེ་འདོགས། །ཉེས་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ན་ཡང་། །གནས་མ་ཡིན་ལ་སྨྲ་མི་བྱ། །ལྟས་ངན་མཐོང་ན་སྨྲ་བ་པོའི། །ཐོག་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་སྒྲོགས། །གཞན་ལ་བརྙས་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །ནོར་དང་ཟས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཁྱི་ཕག་མི་གཙང་ཟ་བ་ལ། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་ཡིད་སྨོན་བྱེད། །ཕ་རོལ་གནད་དུ་འབེབས་པའི་ཚིག །དགྲ་བོ་ལ་ཡང་སྨྲ་མི་བྱ། །བྲག་ཆ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ལ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལེ་ལན་འབྱུང་། །གལ་ཏེ་དགྲ་ལ་གནོད་འདོད་ན། །རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་བྱ། །དེ་ཡིས་དགྲ་ཡང་སེམས་སྲེག་ཅིང་། །རང་ཡང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །མི་བསྲུན་འགྲོ་ལ་བྱམས་སེམས་བསྐྱེད། །རྩུབ་སྤྱོད་ཁོ་ནས་གདུལ་བར་བྱ། །རང་གི་ལུས་ལ་ཕན་འདོད་རྣམས། །གཏར་དཔྱད་ཀྱིས་ནི་ནད་རྣམས་འདོན། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་། །མྱུར་དུ་བསལ་ལ་འདུམ་པར་བྱ། །ཡུར་བ་ཆུང་ངུའི་རྗེས་ཞུགས་ནས། །འོད་པ་ཆེན་པོ་མ་མཐོང་ངམ། །མཁས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་ཤེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །གླང་པོས་དགྲ་སྡེ་བཅོམ་པ་ཡིས། །རྒྱུན་དུ་རྒྱལ་པོས་བཅིངས་ལ་ལྟོས། །རང་ཕྱོགས་སྡང་ཡང་སྤང་མི་བྱ། །དགྲ་བོ་བྱམས་ཀྱང་འཁུ་མི་བྱ། །བྱ་རོག་བྱ་རོག་གིས་འཚེ་ཡང་། །ཉིན་མོ་ལོང་བ་བསྟེན་ན་ཕུང་། །བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་གང་བྱེད་ཀྱང་། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་བྱ། །སེང་གེས་རི་བོང་གླང་ཆེན་གཉིས། །གསོད་པའི་ཚེ་ན་སྒྲིམ་ལྷོད་མེད། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་མི་བཀུར་བའི། །གནས་དེར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྡོད། །ཆུ་ཤེལ་མེ་རྡོར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡུལ་དེར་ཆུ་ཤེལ་འཚོང་ངམ་ཅི། །མཁས་པས་གཞན་ལ་བཤད་པ་འམ། །ཡང་ན་ཞི་བའི་ནགས་སུ་བསྒྲུབ། །ནོར་བུ་སྤྱི་གཙུག་རྒྱན་བྱེད་དམ། །མིན་ན་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ལ་གནས། །བདག་བས་མཐོ་བའི་དམ་པ་ལ། །བསྙེན་ན་བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ། །ལྷུན་པོའི་ངོས་ལ་གནས་པ་ཡི། །བྱ་རྣམས་གསེར་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཆེན་པོ་ཕྲག་དོག་ལྡན་པ་ལ། །བརྟེན་ན་ཆེན་པོ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཉི་མའི་འོད་ལ་ཉེ་བ་ཡིས། །ཟླ་བ་མར་ངོར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །མི་གང་མཛའ་བ་མི་བརྟན་པ། །དེ་དང་འགྲོགས་པར་སུ་ཞིག་འཐམ། །ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་མདོག་མཛེས་ཀྱང་། །རྒྱན་དུ་རེ་ན་བླུན་པོ་འཁྲུལ། །བདག་ཉིད་གང་ལ་མི་དགའ་བ། །གཞན་ལ་ཀུན་ཏུ་དེ་མི་བྱ། །གཞན་གྱིས་ཅུང་ཟད་གཙེས་པའི་ཚེ། །རང་ལ་བསམ་པ་ཅི་འབྱུང་སོམས། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་གང་དགའ་བ། །དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྦྱར་བྱས་ན། །གཞན་གྱིས་བདག་ལ་གང་དགའ་བ། །དེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པར་གྱུར། །དམུ་རྒོད་རྣམས་དང་མཛའ་བ་དང་། །རྩོད་པ་གཉིས་ཀ་མཁས་པས་སྤང་། །འགྲས་པ་དང་ནི་འདྲིས་པའི་ཚུལ། །གཉིས་ཀ་བཏེག་ལ་བྱར་མི་རུང་། །དམ་པ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །མཁས་པ་བདག་ལ་འདྲི་བ་དང་། །གཞུང་བཟང་པ་དང་འགྲོགས་པ་ནི། །སུ་ལ་ཡོད་པ་རྒྱུན་དུ་བདེ། །དུས་སུ་མ་བབ་པ་ཡི་གཏམ། །གང་སྨྲས་དེ་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །མང་པོ་སྨྲ་བའི་གཏམ་ཚིག་ལས། །སྨྱོན་པར་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་གམ། །ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི། །སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་བར་བསམ། །དེ་ལྟར་གོ་ནས་མི་སྨྲ་བའི། །མི་ལ་གཞན་གྱིས་བཀུར་བ་ཉེ། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་ལན་འགའ་སྨྲ། །ལེགས་བཤད་ཡིན་ཡང་མངས་གྱུར་ན། །ཚོང་ཟོང་ལྷག་བཞིན་བྲིན་མི་འགྱུར། །རང་སྐྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྐྱོན་དུ་གོ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །མང་པོས་བདག་ལ་དེ་སྒྲོགས་ན། །སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག །གོ་ཡང་སྐྱོན་དེ་མི་འདོར་ན། །མི་དེ་གདོན་གྱིས་བཏབ་པ་ཡིན། །ད་དུང་གཉེན་པོ་མི་འཇུག་ན། །མི་ཡིན་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག །ཅུང་ཟད་བསམ་པ་ཡོད་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱོན་དེ་བརྣགས་ལ་གདོན་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་གཉེན་པོ་སྤྱོད་པ་ཡི། །མི་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོ། །བློ་དང་ལྡན་པའམ་བྱམས་ཀྱང་རུང་། །བསྒོ་བ་ཉན་པའམ་དཔའ་ཡང་རུང་། །གཞན་གྱི་བྱ་བ་མི་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་དང་དེ་ཡི་སྤྱོད་པས་བསྐྱང་། །མི་བསྲུན་པ་ཡི་འབྲེལ་བ་དང་། །རིང་ནས་འགྲོགས་ཀྱང་སྤངས་ན་བདེ། །རྟག་ཏུ་འགུལ་བའི་སོ་བཟང་ཡང་། །བཏོན་ན་བདེ་ཞེས་རྒད་པོ་སྨྲ། །རྒྱུན་དུ་འཁང་ཞིང་འཁོར་བ་ཡི། །འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་བྱིན་ལ་བསྐྲད། །སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པའི་རྨ་དག་ནི། །གཅོད་མ་ནུས་ན་སྲོག་དང་འབྲལ། །གལ་ཏེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་གྱུར་ན། །ཕྲན་ཚེགས་གཞན་ལ་སེར་སྣ་སྤང་། །ཡུལ་འཁོར་དབང་དུ་འདུ་བ་ན། །དབྱིག་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་དམ་ཅི། །མཁས་པ་ལོངས་སྤྱོད་གསོག་འདོད་ན། །ཆ་ཤས་སྦྱིན་པ་སྲུང་བ་ཆེ། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ནི་འཕེལ་འདོད་ན། །འཆུ་བ་ཉིད་ནི་གདམས་ངག་ཡིན། །གང་ཞིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འདོད་ན། །དེ་ཡིས་འདུ་འགོད་མང་དུ་བྱ། །འདུ་འཛི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུར་མཐོང་ན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རེ་བ་ཐོངས། །བྱ་བ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་ན་ཡང་། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་གཉིས་སོམས། །གཉིས་ཀ་མཉམ་ཡང་སྤང་དགོས་ན། །ཉེས་པ་ཤས་ཆེ་སྨོས་ཅི་དགོས། །མཁས་པ་དྲང་པོ་གུས་པས་བསྟེན། །མཁས་པ་གཡོ་ཅན་ཤེས་ན་གཟབ། །རྨོངས་པ་དྲང་པོ་བྱམས་པས་བསྐྱང་། །རྨོངས་པ་གཡོ་ཅན་མྱུར་དུ་སྤང་། །ནོར་དང་གཡོ་འཁོར་མེད་ན་ཡང་། །མཛའ་བོ་བློ་ལྡན་གྲོགས་ཡོད་ན། །དུད་འགྲོས་ཀྱང་ནི་དོན་གྲུབ་ན། །མི་ཡི་འགྲོ་བས་སྨོས་ཅི་དགོས། །གང་ཞིག་ཤེས་པའི་བྱ་བ་བསྒོ། །མི་ནུས་པ་ལ་འགའ་མི་སྦྱར། །ཆུ་ལ་ཤིང་རྟས་མི་བགྲོད་དེ། །ཐང་ལ་གྲུ་ཡིས་ཇི་ལྟར་བགྲོད། །ཡུན་རིང་འཁོན་པའི་དགྲ་བོ་དང་། །མཛའ་བ་བྱེད་ཀྱང་བསྲེ་མི་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཁོལ་བའི་ཆུ་ཡིས་ཀྱང་། །མེ་དང་ཕྲད་ན་མི་གསོད་དམ། །གཞུང་བཟང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ན། །དགྲ་བོ་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་རུང་། །གཞུང་བཟང་དགྲ་ལ་སྐྱབས་སོང་བས། །སྲོག་གི་བར་དུ་བསྐྱབས་པ་ཐོས། །རང་ལ་ངན་སེམས་མེད་ཅེས་ཏེ། །ཕལ་པ་ཀུན་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །རི་དྭགས་རྒྱུན་དུ་སེམས་བཟང་ཡང་། །མཆེ་བ་ཅན་རྣམས་ཟས་སུ་བསྒོམ། །བླུན་པོ་ལོག་པའི་ལམ་འགྲོ་ན། །བླུན་པོ་ཉིད་དུ་གོ་བས་ཆོག །མཁས་པ་ལོག་པའི་ལམ་འགྲོ་ན། །རྒྱུ་མཚན་གང་ཞིག་དཔྱད་དགོས་སོ། །མཁས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལྷག་པར་སྤྱད། །མི་སྟེར་ན་ཡང་འཕྲོག་པ་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པའི་ས་ཕྱོགས་སྤང་། །མི་འཕྲོད་ན་ཡང་གཉའ་སྐྱིས་འཇོམས། །རང་གིས་ལེགས་པར་ཤེས་ན་ཡང་། །བྱ་མ་ཐམས་ཅད་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །མི་གང་གྲོས་ལ་མི་དགའ་བ། །འགྱོད་པ་རིན་གྱིས་ཉོ་བ་ཡིན། །ཉམ་ངའི་གྲོས་དག་བྱེད་པ་ན། །མཛའ་ཡང་གསུམ་དུ་གྲོས་མི་བྱ། །རོ་ལངས་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ངན་ན། །ཐོག་མར་སྒྲུབ་པོ་ཟ་བར་འགྱུར། །ལེན་ཤེས་སྙོམས་པར་གཏོང་ལ་མཁས། །དུལ་ཞིང་ཀུན་གྱི་ངོ་བསྲུང་བ། །འཇིགས་མེད་བྱས་པ་ཆུད་མི་གཟན། །མི་དེ་འདོད་ན་ས་ཀུན་ཐོབ། །གལ་ཏེ་དགྲ་བོ་སྐྱབས་འོང་ན། །དེ་ལ་མཆོད་ནས་སྙན་པ་བརྗོད། །ཁྭ་ཏས་བྱི་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །བདེ་བ་ཐོབ་ཅེས་སྔོན་རབས་སྨྲ། །གྲོགས་པོ་ངན་དང་ཐོས་པ་ངན། །རྟོག་པ་ངན་དང་བྱ་བ་ངན། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བྱ་སྟེ། །བྱེད་ན་བླུན་པོ་གུད་ན་མེད། །ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་ལ། །བྱ་བ་ཉམས་པ་ག་ལ་སྲིད། །མིག་ལྡན་བརྟགས་ནས་འགྲོ་བ་ན། །གཡང་སར་གོམ་པ་འདོར་རམ་ཅི། །རང་གཞན་གཉིས་ཀ་འཕེལ་འགྱུར་བའི། །ཡོན་ཏན་སློབ་ན་མཁས་པའི་རྟགས། །རིག་པ་འགའ་ཞིག་མདའ་མཁན་ལྟར། །ཤེས་པ་ཉིད་ན་ཆོ་འབྲང་འཇིག །རང་ཉིད་ཅིས་ཀྱང་མཐོ་འདོད་ན། །གཞན་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་གྱིས། །བྱད་ལ་བྱི་དོར་བྱེད་པ་རྣམས། །སྔོན་དུ་མེ་ལོང་མི་འབྱིད་དམ། །ཕ་རོལ་ཅི་ནས་གཞོམ་འདོད་ན། །རང་གི་ཡོན་ཏན་འབད་པས་སྒྲུབ། །དགྲ་བོ་གསོད་པར་འདོད་པ་རྣམས། །མཚོན་ཆ་འབད་ནས་སྒྲུབ་ལ་ལྟོས། །གཡོན་ཅན་ཚིག་ལ་དྲོན་འཇུག་པས། །དྲང་པོས་དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་དགོས། །བསླུས་རྗེས་ཁོ་བོ་དྲང་ངོ་ཞེས། །རང་ལ་བསྟོད་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །གཡོན་ཅན་སོགས་ལ་གཡོ་སོགས་དང་། །དྲང་པོ་སོགས་ལ་དྲང་པོ་སྟེ། །མི་བརྟན་པ་ལ་བརྟན་དགོས་ཞེས། །བྱ་བ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚངས་ཡིན། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་དགྲ་ལ་ཡང་། །གཉེན་དེས་རྐྱེན་དུ་བྱས་ན་ལེགས། །དེ་ཡིས་འདུམ་ལ་མི་ཕན་ཡང་། །ངེས་པར་གནོད་སེམས་འཇིལ་བའི་སྨན། །ཚིག་ངན་བརྗོད་པས་འཇིག་རྟེན་ན། །འདོད་པ་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཀྱིས། །ཡིད་ལ་རང་འདོད་བསྒྲུབ་ན་ཡང་། །ངག་གིས་ཀུན་དང་མཐུན་པར་གྱིས། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་ན། །འཇམ་རྩུབ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རུང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ། །གཡོ་སྒྱུ་ཐུབ་པས་མ་གསུངས་སོ། །ཐ་མར་ཤིན་ཏུ་ཕན་པའི་གྲོས། །འཕྲལ་ལ་སྡུག་ཀྱང་མཁས་པས་བསྟེན། །རྒས་ཤིང་གདུངས་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས། །བུ་གཅིག་པ་ལ་མཁས་རྣམས་སློབ། །ལོངས་སྤྱོད་ཧ་ཅང་སྤེལ་དྲགས་ན། །དེ་ལ་རྒུད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ། །ཆུ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་གང་བ་ཡི། །རྫིང་བུ་སྟོང་ངམ་ཡང་ན་འབྲལ། །སྐྱེ་བོ་འགའ་ལ་ཕན་པའི་ལས། །ལ་ལས་དེ་ལ་འཇུག་མི་རུང་། །སྒོག་སྐྱ་རླུང་ལ་ཕན་མོད་ཀྱི། །མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་དུག་ཏུ་འགྱུར། །ཉམ་ཆུང་རྟག་ཏུ་བསྐྱང་དགོས་དང་། །འགྲོགས་ན་ཆེན་པོ་ཉམས་དོགས་ཡོད། །ཞུན་མར་སྣོད་དུ་བཞག་གྱུར་ན། །སྣོད་ལ་བྱི་བས་མི་རྨུག་གམ། །ངན་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་བྱས་ན། །ངན་པའི་ཤན་གྱིས་རང་ལ་གནོད། །ཡུར་བའི་ཆུ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །ཉ་རྣམས་ཞིང་ལ་འགྲེམས་ལ་ལྟོས། །གཞུང་ངན་བདག་ལ་བརྟེན་འཆའ་ན། །དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བྱིན་ཏེ་བསྐྲད། །ཁྱིམ་དུ་ལྟས་ངན་བྱུང་གྱུར་ན། །ནོར་ལས་ཕྲིས་ཏེ་བཟློག་པ་དགོས། །དམ་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་ཡང་། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་བཞག །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་རྟག་མཆོད་ན། །བཀྲ་ཤིས་དཔལ་དང་བསམ་པ་འགྲུབ། །དམན་པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟོད་དྲགས་ན། །ཕྱི་ནས་དེ་ཉིད་ཁྱད་དུ་གསོད། །མཁའ་ལ་མི་གཙང་གཏོར་གྱུར་ན། །འཐོར་བ་པོ་ཡི་སྤྱི་བོར་བབ། །སྐྱེ་བོ་བློ་ལྡན་མགོ་སྨད་ན། །སྨོད་བྱེད་ཉིད་ལ་ཉེས་པ་འཕོག །མར་མེ་ཐུར་དུ་ཁ་བསྟན་ན། །སྟོན་པ་པོ་ཡི་ལག་པ་སྲེག །གང་དང་གང་གི་གནས་ཡིན་པར། །དེ་དང་དེ་ཡི་གནས་སུ་བཞག །གཙུག་རྒྱན་རྐང་པར་མི་གདགས་ཏེ། །རྐང་པའི་རྐང་རྒྱན་སྤྱི་གཙུག་མིན། །བྱ་བ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། །འབད་པ་ཡིས་ནི་གྲོགས་བཟང་བསྟེན། །ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་མེས་བསྲེག་ན། །རླུང་ཞིག་ཅི་ནས་གྲོགས་སུ་དགོས། །བྱམས་པས་ཁྱབ་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ། །བསྒྲུབ་སླ་གཞན་དགའ་སྡུད་པའི་མཆོག །ནོར་གྱིས་མགུ་བར་སུ་ཡིས་ནུས། །ལུས་སྲོག་བཏང་ཡང་ཕྱེད་མི་ཚིམ། །ཕོངས་ཀྱང་གདུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །འབྱོར་ཡང་དགའ་བས་དྲེགས་མི་བྱ། །ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་རྒྱང་རིང་བས། །སྐྱིད་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ད་གདོད་འབྱུང་། །

།འགྲོ་མགོན་སངས་རྒྱས་བཞུགས་བཞིན་དུ། །སྟོན་པ་གཞན་ལ་གུས་བྱེད་པ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ་འགྲམ་དུ། །བ་ཚྭའི་ཁྲོན་པ་བརྐོ་བ་ཡིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ལ་ཡང་། །གོམས་ན་དཀའ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །བཟོ་ཡི་རིག་བྱེད་སྦྱངས་པ་ལྟར། །དམ་ཆོས་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲུབ། །གང་ཞིག་ཉུང་ངུས་ཆོག་ཤེས་པ། །དེ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་ཟད་མི་ཤེས། །ཆོག་ཤེས་མེད་པར་འཚོལ་བ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ཆར་བཞིན་རྒྱུན་དུ་བབ། །ནམ་དགོས་ཚེ་ན་ལེན་པ་ཡི། །ནོར་ནི་སྦྱིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །བསགས་པའི་ནོར་ནི་སྦྲང་རྩི་ལྟར། །ནམ་ཞིག་གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བུན་བཏང་བས། །དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ངེས་པ་མེད། །སློང་ལ་བྱིན་ན་འབད་མེད་པར། །ཆུང་ཡང་བརྒྱ་འགྱུར་ཐོབ་པ་ཡིན། །འཇུངས་ལ་ཕྱུག་པོ་མི་སྲིད་ཅིང་། །གཏོང་ལ་དབུལ་པོ་མི་སྲིད་པས། །འཇུངས་པ་ནོར་དད་ཆུང་བ་དང་། །གཏོང་བ་ནོར་ལ་རྔམས་པ་འདྲ། །བྱིན་ན་དབུལ་གྱུར་དོགས་པ་ཡིས། །འཇུངས་པས་སྦྱིན་པ་མི་གཏོང་ལ། །སེར་སྣས་ངེས་པར་ཕོངས་འགྱུར་བས། །བློ་ལྡན་ཅུང་ཟད་རྙེད་པ་གཏོང་། །བཞག་ན་ནོར་བསྐྱེད་མི་འཕེལ་བས། །ཚོང་པས་ཟོང་རྣམས་འགྲེམས་པ་ལྟར། །བསངས་ན་དབང་ཕྱུག་མི་ཐོབ་པས། །མཁས་པས་ཚོང་བཞིན་ཕྱོགས་བཅུར་སྟེར། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་གཏེར་ཡོད་ཀྱང་། །སུ་ཞིག་ལ་ཡང་གཏོང་མི་བྱེད། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་འདི་དབུལ་ཞེས། །ཐོས་མང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་བཤད། །རིགས་རྒྱུད་རྒུད་ཀྱིས་དོགས་པས་ན། །བློ་ཆུང་ཅུང་ཟད་རྙེད་པ་གསོག །མཁས་པ་རིགས་རྒྱུད་མཐོ་ཐོབ་ཕྱིར། །གསུག་བཞིན་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །རིགས་རྒྱུད་ཕྱུག་པོར་བྱ་སྙམ་ནས། །རང་ཉིད་བཙོངས་ནས་བུ་ལ་སྟེར། །བུ་ངན་ཕ་ལ་རྒོལ་བཞིན་དུ། །ནོར་རྣམས་བརླགས་ནས་ཁྱི་བཞིན་འཁྱམས། །ཇི་ལྟར་ཕ་མ་བུར་བྱམས་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་བུ་ཚས་ཕ་མ་མིན། །ཕ་མས་བུ་ཚ་བསྐྱངས་བསྐྱངས་ནས། །ཕ་མ་རྒས་ནས་བུ་ཚས་བརྙས། །ནོར་གསོག་འཇུངས་པའི་ཕྱུག་པོ་དང་། །དགོས་སར་གཏོང་བའི་ཕྱུག་པོ་གཉིས། །རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཉིས་ཀ་ལ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་འབྱེད། །སྲིད་པའི་ཁོལ་པོར་གྱུར་པ་རྣམས། །སྲོག་དང་བསྡོས་ནས་ནོར་ཕྱིར་འབྲེང་། །ཆོག་ཤེས་ཅན་གྱིས་ནོར་རྙེད་ཀྱང་། །དེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་སྟེར། །བདོག་པ་བཏང་བས་སྦྱིན་པ་རྫོགས། །དེ་ལ་ཁྲོ་ན་བཟོད་པ་འཕེལ། །ཚིམ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྒོམ། །དེས་ན་སྦྱིན་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོའི་སྣོད་གྱུར་པའི། །ལུས་འདི་དགྲ་དང་འདྲ་མོད་ཀྱི། །བློ་དང་ལྡན་པས་འཁོལ་ཤེས་ན། །འདི་ལ་བསོད་དམས་རྟེན་དུ་རུང་། །སྐད་ཅིག་འཇིག་པའི་ཚེ་ལ་ཡང་། །དགེ་བའི་བག་ཆགས་རིང་དུ་ཁྱེར། །རླུང་གིས་བསྒོས་པའི་ཙན་དན་དྲི། །རིང་དུ་ཐུལ་ཡང་དགའ་བ་བསྐྱེད། །ཡུན་རིང་བདེ་བ་སྤྱད་སྤྱད་ཀྱང་། །འབྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པར་ཆེ། །རང་དབང་མེད་པར་འཆི་དགོས་པ། །འདི་ལ་རྟག་འཛིན་དེ་དག་བརླག །གཉེན་བཤེས་ཀུན་གྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཏེ། །བཅོམ་བསྐྱུངས་མིག་རྩ་ཤིན་ཏུ་ཞན། །གང་ཕྱོགས་འགྲོ་བའི་གཏོལ་མེད་པ། །དེ་ཚེ་དགེ་བ་གཞན་རྣམས་ཕུང་། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ནད་རྣམས་ནི། །མ་བྱུང་བ་ནས་གསོ་བར་བྱ། །གནམ་ལྕགས་མགོ་ལ་བབ་པ་ལྟར། །ཐོག་ཏུ་བབས་ན་ཅི་བྱར་ཡོད། །མཛའ་བཤེས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་དང་། །ངེས་པར་འཆི་བ་ཤེས་བཞིན་དུ། །ད་དུང་བདེ་བར་གཉིད་ཕེབས་པ། །བདག་ཉིད་སྙིང་ལ་ཅི་ཞིག་ཞུགས། །གང་གིས་བརྩོན་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །ཅི་ནས་ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་བྱ། །དཔའ་བོས་དགྲ་སྡེ་མ་བསད་ནའང་། །རང་ཕྱོགས་གསོད་པར་བྱེད་དམ་ཅི། །འཕྲལ་དུ་ཅུང་ཟད་སྡུག་ན་ཡང་། །རྒྱུན་དུ་བདེ་བ་མཁས་པས་བསྟེན། །གཏར་བསྲེག་དག་གིས་ནད་འདོན་པ། །སྨན་པ་མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་ཕུན་ཚོགས་པས། །བདག་གི་ཡིད་ལ་མི་བཟོད་ན། །དེ་ཡིས་རང་འབྱོར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། །རང་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པར་ཟད། །གནོད་པ་བྱ་ཕྱིར་དགྲ་འཇོམས་ན། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་ཁོ་ན་ཆོམས། །ཁྲོ་བས་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས། །བདག་ལ་གནོད་པ་མཐའ་ལས་འདས། །གལ་ཏེ་དགྲ་ཀུན་བརླག་འདོད་ན། །བསད་པས་དེ་ཀུན་ག་ལ་འཛད། །རང་གི་ཁྲོ་བ་གཅིག་བཅོམ་པས། །དགྲ་ཀུན་ཅིག་ཅར་བསད་པ་ཡིན། །མཐུ་ཆེན་གཟུ་ལུམ་སྤྱོད་པ་ལ། །ཁྲོས་ན་རང་ལ་ལྷག་པར་གནོད། །དམ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ། །ཁྲོ་བར་བྱ་རྒྱུ་ག་ལ་ཡོད། །སྡོང་བུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །རྩྭ་རྣམས་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་སྟོར། །དེ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་འབྲལ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་འབྲེལ་བར་འཐམ། །དེ་ནས་སླར་ཡང་གཞན་འགྲོ་བའི། །མི་དེ་བདག་དང་ཅིར་འབྲེལ་ན། །ཤི་ནས་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་བྱེད། །རང་དོན་འབད་པས་བསྒྲུབ་འདོད་ན། །དེ་ཡིས་དང་པོར་གཞན་དོན་སྒྲུབས། །རང་དོན་ཁོ་ན་གཙོར་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་རང་དོན་འགྲུབ་མི་སྲིད། །མི་གང་གཞན་དོན་གཙོར་བྱས་ན། །གཡོ་ཅན་རང་དོན་སྒྲུབ་པ་འདྲ། །རང་དོན་འབའ་ཞིག་གཙོར་བྱེད་པ། །གཞན་མགོ་འདོན་ཕྱིར་དྲང་པོ་འདྲ། །བློ་ལྡན་ཚེ་འདི་བསྒྲུབ་ན་ཡང་། །ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་བདེ་བར་འགྲུབ། །དམ་པ་རྣམས་དང་ཆོམ་རྐུན་གྱི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །མི་རྣམས་ཚེ་ཐུང་དེ་ཡི་ཕྱེད། །མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་ཤི་དང་འདྲ། །ན་རྒས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །ཕྱེད་པོའང་བདེ་བར་སྤྱད་དུ་མེད། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་དྲུང་སྡོད་པའི། །འཆི་བདག་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མཐོང་། །བྱ་བ་གཞན་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཟ་བར་དྲན་པའི་ནུས་པ་མེད། །ཁྱོད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཟིན་ནམ་ཞེས། །འཆི་བདག་སྡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱིས། །ངེས་པར་བྱ་དགོས་ཡོད་ན་ནི། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྟུན་ལ་གྱིས། །བདག་གིས་བྱ་བ་མ་ཟིན་པས། །རེ་ཞིག་དེ་རིང་ཁྱོད་བཞུགས་ཞེས། །མཆི་མས་བརྣངས་ཏེ་གསོལ་བཏབ་ཀྱང་། །འཆི་བདག་བཅོས་སུ་ག་ལ་རུང་། །འདུ་འཛི་སྤངས་པ་བདེ་བ་སྟེ། །མིན་ན་བཟང་པོ་རྣམས་དང་འགྲོགས། །དུག་སྦྲུལ་གསོ་བ་གང་ལ་རུང་། །གསོ་ན་བཟླས་བརྗོད་བརྩོན་པར་བྱ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ལ། །དམ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད། །ཉེ་བར་ཞི་བར་གནས་པ་ལ། །སེམས་ནི་ལས་རུང་ཤིན་ཏུ་ཉེ། །དམིགས་པ་ཀུན་ལ་རབ་མཁས་ཤིང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་དུལ་བ། །འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་རབ་སྦྱངས་པ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། །བླུན་པོ་སློབ་པ་ངོ་ཚར་འཛིན། །མཁས་རྣམས་མ་བསླབས་ངོ་ཚར་འཛིན། །དེས་ན་མཁས་པ་རྒས་གྱུར་ཀྱང་། །ཕྱི་མའི་དོན་དུ་རིག་པ་སློབ། །ཤེས་རབ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། །བླུན་པོ་ཡོན་ཏན་མི་སློབ་ལོ། །བརྟགས་ན་ཤེས་རབ་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །བླུན་པོས་འབད་པ་ལྷག་པར་དགོས། །སྐྱེ་བ་སྔ་མར་མ་བསླབས་པས། །ཚེ་འདིར་བླུན་པོར་མཐོང་ནས་ནི། །ཕྱི་མར་བླུན་པོར་སྐྱེ་དོགས་པས། །ཚེ་འདིར་དཀའ་ཡང་འབད་དེ་མཉན། །བསྒོམས་ན་ཐོས་པ་མི་དགོས་ཞེས། །བླུན་པོ་བློ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་སྨྲ། །ཐོས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཙམ། །འབད་ཀྱང་དུད་འགྲོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཡིན། །རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པ་འདི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། །མ་བསླབས་པ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་དུ། །འགྲོ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ག་ལ་བདེན། །ཐོས་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དེ། །རེ་ཞིག་གྲུབ་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཇིག །གསེར་དངུལ་ལེགས་པར་བཞུ་ན་ཡང་། །མེ་དང་བྲལ་ན་སྲ་བར་འགྱུར། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཏིང་བརྟགས་ནས། །ཉེས་རྒྱུ་སྤོང་བ་སྒོམ་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་བཀྲུས་པ་ལྟར། །བསྒོམས་ཀྱང་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་ལྡོག །རྒྱུ་འབྲས་ཕུལ་བྱུང་མ་ཚོགས་པར། །བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་འཚང་མི་རྒྱ། །ཐབས་མཆོག་དག་གིས་མ་བསྒྲུབས་པའི། །བདེན་པར་མཐོང་ཡང་དགྲ་བཅོམ་མིན། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ལེགས་རྟོགས་ཏེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་བཞག་ན། །ཉེས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ། །གང་གིས་སྤངས་པ་རྫོགས་འཚང་རྒྱ། །གང་ལ་བློ་གྲོས་མི་ལྡན་ན། །བསྟན་བཅོས་ལེགས་ཀྱང་སུ་ཞིག་ལེན། །ནོར་བུས་སྤྲས་པའི་གསེར་གྱི་རྒྱན། །མཛེས་ཀྱང་བ་ལང་ག་ལ་བལྟ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་བཤད་ཀུན། །ཤིན་ཏུ་བདེན་པར་གོ་བཞིན་ཏུ། །དེ་དོན་ཉམས་སུ་མི་ལེན་ན། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། །རང་ལ་དགོས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས། །ཉི་མ་རེ་རེར་ཚིག་རེ་བཟུང་། །གྲོག་མཁར་དང་ནི་སྦྲང་རྩི་ལྟར། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་མཁས་པར་འགྱུར། །ལེགས་པར་སྤྱོད་ལ་འཇུག་འདོད་ན། །ཅི་ནས་འདི་ཡི་ཁ་མཉན་ཏེ། །དམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲན་བཙུགས་ནས། །སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་ལུགས་བཞིན་བསྐྱང་། །དེ་ལ་འབད་པས་གཞུང་ལུགས་ནས། །འབྱུང་བཞིན་གཉེན་པོས་བསྒྲུབ་ནུས་ན། །མཁས་རྣམས་རྫུན་པ་མི་གསུང་གིས། །འདི་ཡི་ཕན་ཡོན་ཕྱི་ནས་ལྟོས། །སྔོན་ཡང་འདི་བཞིན་སྤྱད་རྣམས་འཕེལ། །ད་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མཐོང་། །གཏན་ཚིགས་བཟང་པོ་འདི་ཡིས་ནི། །མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་ཕུན་ཚོགས་འཐོབ། །བློ་ལྡན་རང་གིས་ཤེས་ན་ཡང་། །མཁས་པའི་གཞུང་ལུགས་གུས་པས་བལྟ། །རིན་ཆེན་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་། །མ་བཙོངས་བར་དུ་རིན་ཐང་ཆུང་། །ནགས་ཚལ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱང་། །ཙན་དན་ས་མཆོག་སྐྱེ་བ་ཉུང་། །དེ་བཞིན་མཁས་པ་མང་ན་ཡང་། །ལེགས་བཤད་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །རྟ་མཆོག་འགྲོ་བའི་ཚེ་ན་ཤེས། །གསེར་དངུལ་བཞུ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར། །གླང་ཆེན་གཡུལ་ངོར་ཤེས་འགྱུར་ཏེ། །མཁས་པ་ལེགས་བཤད་རྩོམ་ན་ཤེས། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རང་ལ་ཚད་མར་བྱེད་འདོད་ན། །དེ་ཡིས་གཞུབ་འདི་ལེགས་བརྟགས་ཏེ། །གཉེན་པོ་བསྐྱེད་ལ་འབད་དེ་བསྒྲུབ། །འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ལེགས་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་དམ་པའི་ཆོས་ལུགས་འགྲུབ། །དེས་ན་ཆོས་ལུགས་སྤྱོད་པ་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། །ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ལས་ཆོས་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའོ༎ ༎

འཚོ་བྱེད་ཟས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །སྨན་གྱིས་ནད་ཆེན་གསོ་བ་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་འདི་བསྟན། །ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ལས་ལེགས་འཁྲུངས་ཤིང་། །བློ་གྲོས་ཀླུ་ཡི་དབང་པོས་ལེགས་བཟུང་བའི། །དཔལ་ལྡན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རིན་ཆེན་གཏེར། །བློ་གསལ་བློ་ཡི་བང་མཛོད་དགང་བ་དང་། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་དགུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ། །བཟང་པོས་དགེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་བརྟགས་ནས། །ཕྱོགས་རྣམས་གསལ་བར་བྱ་ཕྱིར་འདི་ཕྱེའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དྲི་མ་མེད། །བསིལ་ཟེར་བྱེད་པའི་འོད་ལྟར་རབ་གསལ་བས། །སྐྱེ་བོའི་སྙིང་གི་མུན་པ་ཕྱིར་བསལ་ཏེ། །བློ་གསལ་བློ་ཡི་ཀུ་མུད་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རབ་སྦྱངས་པས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། །དེས་ན་བདག་གི་བསྟན་བཅོས་འདི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཕྱིར་བྱས༎ ༎






#Total Article count: 100
